Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0017/01/17
Վիճակագրական տողի համար :
6.4
Պատասխանող
Հրաչ Մանգասարյան
Հրաչ Մանգասարյան
Գագիկ Մարգարյան
Տարոն Բեգլարյան
Համբարձում Գրիգորյան
Հրաչ Մանգասարյան Ժորայի
Գագիկ Մարգարյան Սեյրանի
Տարոն Բեգլարյան Մամիկոնի
Համբարձում Գրիգորյան Մուշեղի
Գեորգի Դանիելյան Ավթանդիլի
Իշխան Ամիրջանյան Միշայի
Համբարձում Գրիգորյան
Գագիկ Մարգարյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուբիկ Մխիթարյան
Կարեն Մարդանյան
Անդրանիկ Մնացականյան
Մհեր Արղամանյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
Հոդվածներ
Քրեական վերաքննիչ
ՀՀ Քրեական օրենսգիրք
Հոդված 38-178 Մաս 3
Հոդված 178 Մաս 2
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Ռուբիկ Մխիթարյան
Կարեն Մարդանյան
Անդրանիկ Մնացականյան
Մհեր Արղամանյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մնացական Մարտիրոսյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2018-11-26 | 15:00 | 3 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2018-02-02 | 16:00 | 4 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2018-01-19 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2018-01-10 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-12-25 | 15:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-12-21 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-12-14 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-12-11 | 16:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-11-28 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-11-21 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-11-06 | 15:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-09-26 | 14:30 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-09-13 | 15:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-09-06 | 15:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-08-31 | 15:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-08-17 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-08-09 | 15:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-08-03 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-07-27 | 15:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-07-14 | 14:30 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-07-06 | 14:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-06-26 | 15:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-06-15 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-05-26 | 14:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-05-20 | 15:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-05-15 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-04-26 | 12:30 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-04-19 | 12:30 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-04-12 | 12:30 | 5 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-03-29 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-03-17 | 12:00 | 4 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-02-28 | 12:00 | 4 | Կայացել է |
ԵԿԴ/0017/01/17
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«04» հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր Կ.Մարդանյան
դատավորներ Ա.Մնացականյան
Մ.Արղամանյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի
մասնակցությամբ` դատախազ Էդ.Արսենյանի
պաշտպաններ Ա.Ապրեսյանի
Հ.Ալումյանի
Հ.Բաբայանի
ամբաստանյալներ Հ.Մանգասարյանի
Հ.Գրիգորյանի
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի վերաբերյալ քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի, մեղադրող Էդ.Արսենյանի, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները.
ՊԱՐԶԵՑ՝
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2016 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց Ձորի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 37100716 քրեական գործը:
2016 թվականի մարտի 02-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործը հանձնվել է ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության քննչական վարչությանը՝ հետագա նախաքննության կատարման համար:
2016 թվականի մարտի 04-ին քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության քննչական վարչության վարույթ:
Նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործի նյութերից Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի, Համբարձում Գրիգորյանի, Գեորգի Դանիելյանի, Իշխան Ամիրջանյանի և Կարեն Քալանթարյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է՝ ստանալով թիվ 58200817 համարը:
2017 թվականի հունվարի 19-ին Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017 թվականի հունվարի 20-ին Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
2017 թվականի հունվարի 20-ին Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Քրեական գործով մեղադրանքներ են առաջադրվել նաև Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին, Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանին և Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին։
2017 թվականի հունվարի 31-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի փետրվարի 02-ի որոշմամբ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գագիկ Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատել է քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով։
Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռով.
- Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ու դատապարտվել` 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման,
- Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ պահվելու 9 (ինը) ամիս 7 (յոթ) օրը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվել է փորձաշրջան 3 (երեք) տարի ժամկետով,
- Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով,
- ՀՀ գլխավոր դատախազության քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության,
- ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 (մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարը փոխանցվել է ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Նույն դատավճռով դատապարտվել է նաև՝ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանը, ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանը, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանը և մեղադրող Էդ.Արսենյանը, որոնք Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 03-ի որոշմամբ ընդունվել են վարույթ:
Վերաքննիչ բողոքների պատասխան չի ներկայացվել:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Մասնավորապես՝ Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Տարոն Բեգլարյանին, Գյումրի քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Համբարձում Գրիգորյանին, Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանին և քննությամբ չպարզված այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված՝ խարդախությամբ հափշտակության կատարման վերոհիշյալ մտադրությունն ու վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն, 2014 թվականից մինչև 2016 թվականի հունվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Արտյոմ Գալստյանի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններից 350 հատ կտրոնը մաս-մաս տրամադրել է Գագիկ Մարգարյանին, 320 հատը՝ Տարոն Բեգլարյանին, 300 հատը՝ Համբարձում Գրիգորյանին և 30 հատը՝ Գեորգի Դանիելյանին, ովքեր, համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության, վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ 260, 250, 300 և 20 հատ կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին, Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին, Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլ անձանց ու խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամի գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս»։
Համբարձում Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամի, հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2014-2015թթ. ընթացքում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 300 հատ կտրոն, որոնցից մի մասը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս»։
Գագիկ Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 3.106.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. ապրիլ ամսից մինչև 2016թ. հունվարի 29-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 350 հատ կտրոն, որից 260 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.307.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս»։
3. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռի համաձայն.
«(…) Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով` դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների հազար երկու հարյուր կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվողների և այլ անձանց հետ։ Վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով նա կազմակերպել է օրինական կերպով կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը` պետությանը զրկելով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց վճարումներ ստանալու հնարավորությունից` պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս հետևյալ հանգամանքներում.
Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված, խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու վերոհիշյալ մտադրության մասին և վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն` 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2016թ. հունվարն ընկած ժամանակահատվածում, մեկ այլ անձի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության հազար երկու հարյուր կեղծ կտրոններից երեք հարյուր հիսուն կտրոնները մաս-մաս տրամադրել է ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, երեք հարյուր քսան կտրոնները` ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, երեք հարյուր կտրոնները` ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և երեսուն կտրոնները՝ այլ անձի, ովքեր համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության` վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ երկու հարյուր վաթսուն, երկու հարյուր հիսուն, երեք հարյուր և քսան կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց և խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով` 7.188.750 /յոթ միլիոն հարյուր ութսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Ամբաստանյալներ Գագիկ Մարգարյանը, Տարոն Բեգլարյանը և Համբարձում Գրիգորյանն այդ գումարից իրենց պահելով որոշակի մասնաբաժին` մնացած մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Արտակ Ավդալյանից, ով իրեն ասել է, որ կարող է տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններ, մեկ կտրոնը 3.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք իրականից գրեթե չեն տարբերվում։ Ինքը նրան այդ ժամանակ պատասխանել է, որ կհետաքրքրվի և եթե ցանկացողներ լինեն` կհայտնի այդ մասին։ Նշված հարցի շուրջ զրուցել է Տարոն Բեգլարյանի և Գագիկ Մարգարյանի հետ, ովքեր ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում զբաղվել են ավտոմեքենաների ապահովագրությամբ։ Վերջիններիս հայտնել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններից մեկ հատի գինը 4.000 ՀՀ դրամ է, որպեսզի յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից ստանա 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Նրանք համաձայնվել են և պայմանավորվել են կտրոնները վաճառել 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով։ 2015թ. նոյեմբերից մինչև դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում Տարոնին վաճառել է ընդհանուր երկու հարյուրից երկու հարյուր քսան կտրոններ, իսկ Գագիկ Մարգարյանին` երկու հարյուրից երկու հարյուր երեսուն կտրոններ։ Ինքն ենթադրել է, որ նրանք այդ կեղծ կտրոնները վաճառել են 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ գնորդները տեղյակ են եղել, որ դրանք կեղծ են` հաշվի առնելով, որ ինքը նրանց զգուշացրել է, որ վարորդներին չխաբեն, քանի որ հակառակ դեպքում իրենց արարքը կբացահայտվի իրավապահ մարմինների կողմից։ Ինքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք չի կատարել, քանի որ Տարոնը և Գագիկը տեղյակ են եղել, որ կտրոնները կեղծ են։ Ինքը նրանց չի խաբել և նման հնարավորություն չի ունեցել, քանի որ ակնհայտ է եղել, որ ինքը կտրոնների վաճառքով զբաղվելու իրավասություն չունի և իր մոտ չեն կարող վարորդի և ավտոմեքենայի տվյալներ չպարունակող օրիգինալ կտրոններ լինել, այն էլ այդ քանակությամբ։ Այդ կտրոնների մեծ մասի վրա առկա են եղել ավտոմեքենաների տեխզննումն անցնելու մասին համապատասխան նշում և կնիք` այն պարագայում, երբ ավտոմեքենայի տվյալները լրացված չեն եղել, ինչը վկայում է կտրոնների կեղծ լինելու մասին։ Կտրոնների վաճառքի գործընթացը Տարոնի և Գագիկի հետ իրականացրել է 2015թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին։ 2015թ. Տարոնին տվել է մոտ երկու հարյուր երեսուն կեղծ կտրոններ` առանց երկրորդ հավելվածների և տեխզննումն անցած լինելու վերաբերյալ կնիքով կնիքված, իսկ Գագիկին` մոտ երկու հարյուր քսան կտրոններ, որոնցից հարյուր յոթանասունն առանց երկրորդ հավելվածների և կնիքված տեխզննման կայանի կնիքով։ Գագիկի խնդրանքով մնացած հիսուն կտրոնները տվել է նրան, որոնք եղել են առանց տեխզննման կայանի կնիքի, քանի որ նա այդպես է պատվիրել, իսկ թե ինչու է այդպես պատվիրել` իրեն չի հետաքրքրել։
Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. հոկտեմբերից աշխատում է «Սիլ ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում` որպես ՀՀ Վայոց Ձորի մարզային ղեկավար։ Իր գործունեությունը կապված է միայն ապահովագրության հետ, տեխզննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։
2015թ. ամռանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով իրեն ներկայացել է որպես սոցփաթեթների շահառուների հանգստի կազմակերպմամբ, տուրիստական գործունեությամբ, արտագնա հանգստի կազմակերպմամբ զբաղվող և տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների օրինական իրացմամբ զբաղվող անձ։ Հրաչի հետ համաձայնության են եկել արտագնա հանգստի և տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրման, դրանց հետագա վաճառքի և ստացված գումարի բաշխման հարցերի շուրջ։ Հրաչն իրեն ասել է, որ վաղուց է զբաղվում կտրոնների տրամադրման գործով և նրանց ընկերությունն ունի լիցենզա` ստանալ և տեխզննություն իրականացնել, սակայն դրանք նախօրոք պետք է կնքվեն իրենց կայանում, որն ըստ նրա գտնվել է Երևան քաղաքում։ Հրաչն իրեն ներկայացրել է գնացուցակ և ասել, որ հաճախորդների գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքներն անհրաժեշտ են, քանի որ դրանց տվյալներով պետք է մուտքագրում իրականացնի Երևանի տեխզննության կայանում։ Պայմանավորվածությունը ձեռք բերելուց հետո, առաջին խմբաքանակը՝ հիսուն կտրոնները, Հրաչից վերցրել է ապառիկ կերպով՝ մինչև դրանց իրացնելը։ Դրանց մի մասը տվել է համայնքներում գործող իրենց ընկերության գործընկերներին, մասնավորապես` Աղավնուն, Զեմֆիրային, Կարեն Խուդոյանին, իսկ մյուս մասը թողել է ընկերությունում։ Դրանք բոլորն էլ կնիքված են եղել և երկրորդ փոքր հատվածները չեն ունեցել։ Հավաքված մոտ 400.000 ՀՀ դրամ գումարից, ըստ Հրաչի հետ ունեցած պայմանավորվածության` տաս տոկոսը պահել է իրեն, իսկ մնացածը զրոյական տեղեկանքների հետ միասին փոխանցել է նրան։
Երկրորդ խմբաքանակը` հիսուն կտրոնները, նույնպես իրացրել է նույն եղանակով։ Մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից վերցրել է երեք հարյուրից երեք հարյուր հիսուն նույնատիպ կտրոններ։ Հաճախորդներից մեկն իրեն ասել է, որ կտրոնը գրանցված է մեկ այլ տրանսպորտային միջոցի տվյալներով, ինչից հետո խոսել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դա կապված է տպագրական սխալի կամ ծրագրային խնդիրների հետ։ Դրանից հետո նրան ասել է, որ իրեն տրամադրի ամբողջական կտրոնները, որպեսզի երկրորդ հատվածները հաճախորդները ներկայացնեն ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի տեխզննման կայան։
2016 թվականի հունվարի 3-ին Եղեգնաձորում Հրաչի կողմից ուղարկված անծանոթ անձից ստացել է հիսուն կտրոններ, որոնք կնիքված չեն եղել և առկա է եղել դրանց երկրորդ հավելվածները։
Կտրոնների իրացված գումարները Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցվել են վերջինիս հաշվեհամարին՝ իր աշխատակիցներ Կարեն Խուդոյանի և Ալվարդ Վարդանյանի կողմից, ովքեր տեղյակ չեն եղել, թե ինչ գումար են փոխանցում։ Մինչև 2016 թվականի փետրվարը չի իմացել, որ այդ կտրոնները կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ տեղեկացել է հաճախորդից, իսկ ավելի ուշ` քննիչից։ Երբ հաճախորդներից տեղեկացել է, որ կտրոնները կեղծ են` այդ նույն պահին զանգահարել է Հրաչին, տեղեկացրել, որ քրեական գործ է հարուցվել իր կողմից կեղծ կտրոններ իրացնելու համար, ով այդ ժամանակ իրեն ասել է, որ նման բան չի կարող լինել, քանի որ այդ կտրոնները կեղծ չեն և դա ինչ-որ սխալմունք է, ինչից հետո պայմանավորվել են հանդիպել իր գրասենյակում։ Հաջորդ օրը պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել են իր գրասենյակում, որտեղ իրենց զրույցը գաղտնի տեսաձայնագրել է իր անձնական «Այֆոն 5ս» (iphone 5s) մակնիշի բջջային հեռախոսով։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչին հարցրել է, թե արդյոք նա իմացել է, որ այդ կտրոնները կեղծ են եղել, ով պատասխանել է, որ նման բան չի կարող լինել։ Խոսակցության ժամանակ Հրաչին ասել է, որ քրեական գործ է հարուցված և իրեն ասել են, որ կտրոնները միանշանակ կեղծ են։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կպարզի, քանի որ իրեն նույնպես, ով տվել է, ասել է, որ դրանք օրինական են։ Այդ ժամանակ Հրաչին ասել է, որ պետք է պատասխան տա այն անձը, ով կատարել է այդ կեղծիքները, ինչին ի պատասխան` Հրաչը ժամանակ է խնդրել և հեռացել։
Դրանից հետո, երկու օր անց կրկին հանդիպել են գրասենյակում, որտեղ Հրաչն ասել է, որ խոսել է մարդկանց հետ և սպասում է նրանց պատասխանին։ Այնուհետև Հրաչից հարցրել է, թե ով է այդ հարցը կարգավորելու և պատասխան տալու։ Նա պատասխանել է, որ իր հետ է առնչվել և կտրոնները տվել է ինքը, ինքն էլ պատասխան կտա։
Այդ օրն իրեն հրավիրել են քննչական բաժին և ինքը Հրաչից պահանջել է ներկայանալ նախաքննության մարմնին կամ հարցը կարգավորել։ Նշված խոսակցությունից հետո Հրաչը հեռացել է` խոստանալով երեքից չորս ժամվա ընթացքում կարգավորել այդ հարցը, ինչից հետո նրա երկու հեռախոսահամարներն անհասանելի են դարձել և նրան չի տեսել։
Իր շահույթը կազմել է շուրջ 150.000 ՀՀ դրամ գումար։
Նախաքննության ընթացքում իր վրա ճնշումներ չեն եղել, գրառվել են իր մտքերը, սակայն որոշ տեղեկություններ իրականությանը չեն համապատասխանում` իր կողմից ճշտված չլինելու և մոտավորապես նշված լինելու պատճառով։ Իրականում Հ.Մանգասարյանից ստացել է 220 հատ կտրոններ, Հ.Մանգասարյանին դրանց դիմաց հանձնել է 1.300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։
Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարածի համար և խնդրում է իր նկատմամբ ներողամիտ լինել։ 2009 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում` որպես վաճառքի գծով գործակալ։ Իր աշխատանքը` քաղաքացիների հետ բոլոր ապահովագրատեսակների պայմանագրերի կնքումն է։ Ինքը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։ Հրաչի հետ ծանոթացել է 2014թ. դեկտեմբերին, «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի Երևանի գրասենյակում, որտեղ վերջինս հարցրել է, թե ապահովագրական հատուցումներն ինչպես են կատարվում։ Ինքը բացատրել է կարգը և զրույցի են բռնվել։ Հրաչն իր վրա հաճելի գործընկերոջ տպավորություն է թողել։ Ծանոթանալիս Հրաչը ներկայացել է որպես գործունեության տարբեր տեսակներով զբաղվող անձ, հենց այդ ժամանակ էլ բացատրել է կտրոններ վաճառելու գործի բնույթը և առաջարկել համագործակցել։ Քանի որ տարեվերջ է եղել` ինքը Հրաչին ասել է, որ տարին անցնելուց հետո նոր տարեթվով կտրոններ տրամադրի իրեն։ Հրաչի հետ պայմանավորվել են, որ նրան կանխավճար փոխանցի։ Մի քանի օր անց նրան փոխանցել է որոշակի գումար՝ մինչև կտրոնների առաջին խմբաքանակը ստանալը։ 2015 թվականի փետրվարին Հրաչից վերցրել է հարյուր կտրոն, յուրաքանչյուրը` 6.500 ՀՀ դրամ գումարով։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կտրոնները վաճառելու ժամանակ ինքը քաղաքացիներից պետք է պարտադիր վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, կտրոնների վաճառքի գները պետք է համապատասխանեն բանկերում իրականացվող վաճառքի արժեքներին։ Նշված հարյուր կտրոնը մինչև 2015թ. հունիսն իրացրել է իր գրասենյակ դիմող հաճախորդներին։
Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր երեք հարյուր քսանից երեք հարյուր երեսուն կտրոններ, որոնցից վաճառել է երկու հարյուր հիսունից երկու հարյուր վաթսուն կտրոններ, իսկ մնացած յոթանասունը` 2015թ. դեկտեմբերի վերջին վերադարձրել է Հրաչին։ Գրասենյակում աշխատել են ինքը և իր կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Լուսինեից չի թաքցրել կտրոնների վաճառքի գործունեությունը և նրան նույնպես ասել է, որ դա օրինական է։ Ինքն այս գործունեությամբ գաղտնի չի զբաղվել և բացահայտ առաջարկել է հաճախորդներին գնել ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Իր կինը զբաղվել է միայն ապահովագրությամբ և չի միջամտել, սակայն իր` զբաղված լինելու պատճառով եղել են դեպքեր, որ իր կինն է լրացրել հաճախորդների ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքող քաղաքացիներին վաճառել է զեղչերով, բայց 8.000 ՀՀ դրամ գումարից ոչ պակաս գնով։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ իր և Հրաչի միջև խոսակցություն չի եղել և ինքը տեղյակ չի եղել, որ դրանք կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու մասին տեղեկացել է 2016թ. փետրվարին, երբ իրեն հրավիրել են քննչական բաժին։ Իր եկամուտը կազմել է շուրջ 400.000 ՀՀ դրամ գումար։
Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։
Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. աշխատել է ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Տ. Մեծի փողոցում գտնվող «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի մասնաճյուղում` որպես պատասխանատու։ Աշխատանքային պարտականություններում ներառված են եղել ապահովագրություն, ավտովթարների սպասարկում, դիմումների ընդունում կատարելը։ 2014թ. դեկտեմբերին, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գործող «Ռեսո» ԱՊՊԱ գործակալության գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով տեղեկանալով, որ ինքը հանդիսանում է ՀՀ Շիրակի մարզի գործակալության պատասխանատուն` առաջարկել է ԱՊՊԱ գործակալությունում ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ իրացնել։ Այդ ժամանակ Հրաչն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններն օրինական են և ինքը դրանք վաճառելիս` քաղաքացիներից պետք է վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, որոնց հիման վրա լրացնի կտրոնը, իսկ տեղեկանքները կտրոնների գումարների հետ միասին հետագայում փոխանցի նրան։ Կտրոնները Հրաչից ձեռք է բերել յուրաքանչյուրը 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ վաճառել է 5.000-6.000 /հինգ հազարից վեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարով։ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր քանակով երեք հարյուրից ավել կտրոններ։ Հրաչից վերցրել է քսանից հիսուն կտրոններ, իսկ վաճառված կտրոնների գումարները նրան է փոխանցել ինչպես առձեռն, այնպես էլ բանկային փոխանցումների միջոցով։ Առձեռն գումար փոխանցել է երկու անգամ, Երևան քաղաքի Դավիթաշեն համայնքում` 100.000-ից 200.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Հրաչին առձեռն գումար է փոխանցել 300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով։ Գումարները վճարելու ժամանակ նոր խմբաքանակով կտրոններ է վերցրել նրանից, իսկ մնացած գումարները, որոնք գոյացել են կտրոնների վաճառքից` Հրաչին փոխանցել է բանկային գործարքի միջոցով։ Հրաչը կտրոնների յուրաքանչյուր խմբաքանակը տալու ժամանակ պայմանավորվել է իր հետ, թե ինչքան գումար է ինքը նրան վճարելու։ Որևէ փաստաթուղթ չի տրվել, ինքը և Հրաչը պայմանավորվել են բանավոր կերպով։ Իր ամբողջ շահույթը կազմել է 300.000 ՀՀ դրամ գումարից ավել։
Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի` որպես մեղադրյալ տված խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ հայտնաբերված կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Հրաչ Մանգասարյանից, ում հետ ունեցել է մտերիմ հարաբերություններ։ 2015թ. հոկտեմբերին նրանից պահանջել է վերադարձնել իրեն պարտք 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, սակայն Հրաչը գումար չունենալու պատճառով առաջարկել է իրեն երեսուն տեխզննման կտրոններ` ասելով, որ դրանք ձեռք է բերել 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ իրեն տալիս է 5.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք կարող է վաճառել 7.000-12.000 ՀՀ դրամ գումարով։ Ինքը համաձայնվել է` չիմանալով, որ դրանք կեղծ են։ Դրանցից մեկը փակցրել է իր «Աուդի» մակնիշի ավտոմեքենայի դիմապակուն, որը հետո պոկել և ոչնչացրել է, իսկ մնացած քսանիննից քսանը տվել է Իշխան Ամիրջանյանին, որպեսզի վաճառի և յուրաքանչյուր կտրոնից իրեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար տա։ Մնացած ինը մնացել են իր մոտ, որոնք հայտնաբերվել են խուզարկությամբ։
Երբ իմացել է կտրոնների կեղծ լինելու մասին` հանդիպել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դրանք կեղծ չեն։
Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում։
Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` որպես մեղադրյալ տված ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է Կարլեն Քացախյանի ընկերը։ 2015թ. ընթացքում ինքը և Կարլենը, նրա «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, իրենց անձնական գործերով, մոտ հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ։ Այդ ընթացքում մի քանի անգամ գիշերել են «Մանո» հյուրանոցում։ Այդ ժամանակ ծանոթացել են Գեորգիի հետ, ով հանդիսացել է հյուրանոցի տերը։ 2015թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին, Կարլենի հետ ԼՂՀ մեկնելիս, ժամը 21։00-ից 22։00-ի սահմաններում այցելել են Գեորգիի հյուրանոց, որտեղ սրճելու ընթացքում Գեորգին իրենց առաջարկել է վերցնել ավտոմեքենաների տեխզննության դատարկ կտրոններ և վաճառելուց հետո յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն վճարել 6.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է։ Քանի որ իրենց միջև մտերմություն է առաջացել` իրենք համաձայնվել են։ Նա տվել է ավտոմեքենաների տեխզննման քսան չլրացված կտրոններ և հաջորդ առավոտ իրենք մեկնել են ԼՂՀ։ Ինքը և Կարլենը հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, քանի որ այդ կտրոնները տալիս են պետական մարմինները` գույքահարկի տեղեկանք տրամադրելու դեպքում։ Այդ պատճառով որոշել են դրանք չվաճառել և որոշ ժամանակ անց չվաճառվելու պատճառաբանությամբ վերադարձնել Գեորգիին։ Ինքը դրանցից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, իսկ մեկն էլ տվել է իր մտերիմ Լևոն Փարսադանյանին։ Դրանց դիմաց որևէ գումար չի վերցրել, դա արել է Գեորգիին օգնելու նպատակով, իսկ այդ կտրոնների գումարն ինքը պետք է վճարեր Գեորգիին, քանի որ նա իրենցից քիչ գիշերավարձ է պահանջել։ Վարդանը և Լևոնն իրեն ասել են, որ դա օրինական լինել չի կարող, դրանց հետ ինչ-որ խնդիր կա։ Նրանք ասել են, որ իրենք այդ կտրոնները չեն օգտագործելու, ինքն էլ առաջարկել է պատռել և դեն նետել, սակայն հետագայում ոստիկանության կողմից բռնվելու ժամանակ ասել է, որ նրանք կտրոնները չպատռեն, որպեսզի դրանք ներկայացնի ոստիկանություն։ Նոյեմբերի 11-ին կրկին մեկնել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, բայց նա համոզել է նրանց փորձել վաճառել և պնդել է, որ դրանք մնան իրենց մոտ։
Թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքներով։ Օգտվելով իր իրավունքներից` նա դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, ուստի հրապարակվեցին վերջինիս նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2015 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին որոշել է հիմնադրել տպարան, սակայն դա ինչ-ինչ պատճառներով ձգձգվել է։ 2015 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին իր հորեղբայր Վանիկ Գալստյանն իր խնդրանքով Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասում գտնվող առանձնատան տարածքում հատկացրել է մի հատված, որպեսզի այնտեղ ինքը հիմնադրի տպարան։ Այնտեղ կառուցել է մոտ քառասուն մետր քառակուսի մակերեսով շինություն, որտեղ տեղադրել է տպագրող սարք։ Մինչև տպարանը հիմնադրելը և հիմնադրելուց հետո «Լիստ. էյէմ» կայքում տեղադրել է տպագրական ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ հայտարարություն և իր կողմից օգտագործվող 093-22-23-22 հեռախոսահամարը, որպեսզի ցանկացողները կապնվեն իր հետ։ 2015 թվականի օգոստոսին կամ սեպտեմբերին իրեն զանգահարել է մի անծանոթ, ներկայացել Հրաչ անունով և հայտնել, որ ցանկանում է իր տպարանում բուկլետներ տպագրել։ Խոսքը գնացել է մոտ 5.000 /հինգ հազար/ հատ բուկլետների մասին։ Ինքը հաշվարկել է և նրան միանգամից հեռախոսով հայտնել է գումարը։ Դրանից հետո Հրաչի հետ պայմանավորվել են հանդիպել, որպեսզի ավելի առարկայական լինի իրենց խոսակցությունը։ Հեռախոսազրույցից մի քանի օր անց իրենք հանդիպել են Երևանի Դավիթաշեն թաղամասում։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչն իրեն հարցրել է, որ եթե ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնների պատվեր տա` կկարողանա արդյոք այն կատարել։ Ինքն էլ պատասխանել է, որ նորմալ վարձատրության դիմաց ամեն ինչ էլ կարող է տպագրել։ Հրաչը ցանկացել է պատվիրել հյուրանոցային ծառայությունների մատուցման վերաբերյալ բուկլետներ, սակայն հանդիպման ժամանակ նշել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների մասին, ինչից հետո բաժանվել են` պայմանավորվելով, որ Հրաչը հետագայում իր հետ կկապնվի։ Առաջին հանդիպումից մոտ մեկ ամիս հետո կրկին իրեն է զանգահարել Հրաչը և առաջարկել հանդիպել։ Երկրորդ հանդիպումը տեղի է ունեցել 2015թ. սեպտեմբերին, Երևանի Դավիթաշեն համայնքի Զովունի տանող ճանապարհին, որտեղ Հրաչը պատվիրել է տպագրել 1.500 հատ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ՝ «2016» թվագրմամբ, մանուշակագույն, որն իր և Լորիսի կողմից 2015 թվականի սեպտեմբերին տպագրվել է տպագրական սարքով։ Տպագրված կտրոնների հերթական համարներն անձամբ տպել է տանը` համակարգչին կցված տպիչի միջոցով, ինչից հետո հազար հատ կտրոնները տվել է Հրաչին, իսկ մնացած հինգ հարյուրը մնացել է իր մոտ, քանի որ գումարն ամբողջությամբ վճարված չի եղել։ Հետագայում, 2015 թվականի դեկտեմբերին կրկին Հրաչի հետ հանդիպման ժամանակ նա իրեն ասել է, որ մնացած հինգ հարյուրը պետք չեն և պատվիրել է տասներկու հազար հատ, «2017» թվագրմամբ, դեղին գույնի ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ, ինչին ինքը չի համաձայնվել և ասել է, որ կտպի այն քանակությամբ, որքան գումար նա կվճարի։ Այդ ժամանակ Հրաչը պատվիրել է երկու հարյուր կտրոններ։ Նշված պատվերն իր կողմից կատարվելուց և նրան հանձնելուց երկու օր անց Հրաչը վճարել է 200.000 ՀՀ դրամ գումար, քանի որ իրենց պայմանավորվածությունն եղել է` յուրաքանչյուրի արժեքը 1.000 ՀՀ դրամ։ Իր մոտ մնացած հինգ հարյուր հատ «2016» թվագրմամբ կտրոններն այրել է, քանի որ դրանք այլևս պետք չեն եղել Հրաչին։ Դեկտեմբերին, երկու հարյուր կտրոններ տպագրելուց հետո, Հրաչի պատվերով այլևս կեղծ կտրոններ չի տպագրել, քանի որ հասկացել է իր` սխալ ուղու վրա լինելը։ Հրաչին վաճառել է ընդհանուր քանակով հազար երկու հարյուր հատ կեղծ կտրոններ, որոնց դիմաց նրանից ստացել է 1.200.000 ՀՀ դրամ գումար։
Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
Տուժող Վարդան Ժորժիկի Հովհաննիսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, կնքել պայմանագիր և այդ ընթացքում գրասենյակի աշխատակցուհիներից մեկն ասել է, որ գրասենյակում տրամադրվում են նաև ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ։ Մտածելով, որ այն օրինական է` որոշել է իր ավտոմեքենայի համար ձեռք բերել նաև տեխզննման կտրոն։
Նախապես գյուղապետարանից վերցրած գույքահարկի վճարման զրոյական տեղեկանքը տվել է այդ աշխատակցուհուն և 10.000 ՀՀ դրամ գումար վճարելով` ձեռք է բերել թիվ 306523 համարի տեխզննման կտրոնը։
Տուժող Ռոմիկ Մարտիկի Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, որից հետո տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի առաջարկով, 9000 ՀՀ դրամ գումարով ձեռք է բերել թիվ 307769 համարի տեխզննման կտրոնը։ Ինքը չի իմացել, որ տեխզննման կտրոնը կեղծ է։ Ինքը բողոք, պահանջ չունի։
Տուժող Անդրանիկ Գեղամի Շահբազյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. հունվարին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան։ Գրասենյակի աշխատակցուհին առաջարկել է գնել տեխզննման կտրոն։ Ինքը նույն օրը գնացել է գյուղապետարան, համապատասխան վճարումներ կատարել և վերցրել գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանք, որը ներկայացրել է «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակի աշխատակցուհուն և նա իր ավտոմեքենայի տվյալներով լրացրել է թիվ 176676 համարի տեխզննման կտրոնը։ Դրա դիմաց ինքը վճարել է 12.000 ՀՀ դրամ գումար, որի վերաբերյալ գրավոր որևէ փաստաթուղթ իրեն չի տրվել։ Ինքը չի իմացել տեխզննման կտրոնի կեղծ լինելու մասին։
Տուժող Արտակ Մկրտիչի Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. փետրվարին դիմել է իր համագյուղացի Արթուր Մկրտչյանին` ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն տրամադրելու խնդրանքով։ Ինքը մտածել է, որ Արթուր Մկրտչյանը տեխզննման կտրոնն օրինական կարգով է տրամադրում։ Նրան վճարել է 11.000 ՀՀ դրամ գումար` գնելով թիվ 176763 համարի տեխզննման կտրոնը։ Գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանքը նույնպես տվել է Արթուր Մկրտչյանին։
Տուժող Նարինե Մանվելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել իր ամուսին Գուրգեն Մանվելյանը` «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Կտրոնի կեղծ լինելն իրեն հայտնի չի եղել։ Ինքը բողոք և պահանջ չունի։
Տուժող Ազատ Վահանի Մելիքյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից իր հայրը ձեռք է բերել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն։ Իր ավտոմեքենան այդ ժամանակ անսարք է եղել։
Տուժող Արշակ Արթուրի Թովմասյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
Տուժող Ժորա Ավետիսի Մալխասյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել բանկից, իսկ ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերությունում միայն ապահովագրել է իր մեքենան։ Իրեն տուժող չի համարում և որևէ պահանջ չունի։ Քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ շփոթված է եղել։
Տուժող Մկրտիչ Արտյոմի Հայրապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
Տուժող Ռոբերտ Ռաֆիկի Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
Տուժող Լալազար Պարգևի Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Արթուր Մկրտչյանից։
Տուժողներ Արթուր Հովհաննեսի Սարգսյանի, Արայիկ Արամի Սարգսյանի, Ահարոն Մամիկոնի Խաչատրյանի, Արա Աբգարի Ղազարյանի, Մանուկ Նիկոլայի Մանուկյանի, Արտաշես Սիսակի Մկրտչյանի, Վաչագան Մյասնիկի Գասպարյանի, Արա Պետրոսի Սիմոնյանի, Աշոտ Անուշավանի Առաքելյանի, Հայկ Սերյոժայի Սուքիասյանի, Վարազդատ Վարմենի Օհանեսյանի և Վարդան Կառլենի Սիմոնյանի նախաքննական նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող, «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գործակալ Վազգեն Ստեփանյանից։
Վկա Արման Հրանտի Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2008 թվականից հանդիսանում է տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրմամբ զբաղվող «Մառ» ՓԲ ընկերության տնօրենը։ 2016թ. փետրվարին «Մառ» ՓԲ ընկերության աշխատակից Արթուր Բաբայանն իրեն ներկայացրել է հինգ կտրոններ, հայտնել, որ հոլոգրաֆիկ նշանը բացակայում է և դրանք հավանաբար կեղծ են։ Այդ ժամանակ ինքն անձամբ ստուգել է կտրոնները, որոնք չեն համապատասխանել ստանդարտին, ինչից հետո համապատասխան դիմումով փաստերի վերաբերյալ հայտնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի դատախազությանը։
Վկա Գեղամ Գագիկի Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր կնոջ եղբայրն է, միասին աշխատում են «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի գրասենյակում։ 2015թ. աշնանը Գագիկից տեղեկացել է, որ զբաղվում է տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքով։ Ինքն այլ մանրամասներից տեղյակ չէ։ Իրեն նախաքննության ընթացքում զանգահարել է Գագիկ Մարգարյանը և տեղեկացրել, որ երկրորդ հատվածով տեխզննության կտրոնները թաքցրել է գրասենյակի առաջին հարկում գտնվող շինության ներսում, խնդրել է դրանք վերցնել և ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմնին։ Հրաչ Մանգասարյանին տեսել է 2016թ. փետրվարի 13-ին, երբ վերջինս գնացել է գրասենյակ։ Գագիկն ասել է, որ նա իրեն խաբել է՝ ասելով, որ կտրոններն օրինական են և խնդրել է իրեն ներկա լինել խոսակցությանը։ Այդ օրը կեսօրին Հրաչն եկել և փորձել է հավաստիացնել, որ ինքն էլ չի իմացել կտրոնների կեղծ լինելու մասին, սակայն հրաժարվել է հայտնել, թե դրանք որտեղից է ձեռք բերել։
Վկա Սյուզաննա Համլետի Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում։ 2015թ. հունիսին տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի հանձնարարությամբ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոններ։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել, յուրաքանչյուր անգամ ինքը դա կատարել է տնօրենի հանձնարարությամբ։ Նա դրանք տվել է` հաճախորդների տվյալները լրացնելու համար, իսկ գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքները ինքը վերցրել է հաճախորդներից և փոխանցել նրան։ 2015թ. ամռանից սկսած հաճախորդներին տվել է մոտ 100 կտրոն, որոնք եղել են կնիքված վիճակում։ Մի անգամ Գագիկն իրեն զգուշացրել է, որ կտրոնի վրա կնիք չկա և հաճախորդներին պետք է զգուշացնել, որ գնան տեխնիկական զննության կայան։ Կտրոնների գումարային չափը որոշել է Գագիկը, իսկ հաճախորդները վճարել են նրա նշած գումարի չափով։ Այդ գործարքներն իր մոտ կասկած չեն հարուցել, իր կարծիքով դրանք եղել են օրինական և ինքը վստահել է տնօրենին։
Հաճախորդներից ստացված գումարներն ամբողջությամբ տվել է Գագիկին, ինքը դրանց վաճառքից գումար չի ստացել։
Հարյուր վաթսուն կտրոնները վերաբերում են 2015թ. ամռանից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը դիմած հաճախորդներին։
2016թ. հունվարին Գագիկի հանձնարարությամբ մեկ անծանոթ հաճախորդի տվել է երկրորդ հատված ունեցող կտրոն, որի վրա կնիք առկա չի եղել։ Գագիկն իրեն ասել է, որ կտրոնները կնիքված են, որպեսզի հաճախորդները ավտոմեքենաների տեխզննության կայան չգնան։ Առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ինքը հաճախորդին կտրոն չի տվել, ամեն անգամ կտրոնի վրայի տվյալները լրացրել է տեղեկանքից։ Գագիկը տեղեկացրել է, որ կտրոնների վրա առկա է կնիք և հաճախորդներին ասել է, որ ոչ մի տեղ չգնան։ Այդ գումարները և տեղեկանքներն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։ Եղել են նաև դեպքեր, որ Գագիկի հանձնարարությամբ կտրոնի դիմաց վճարում չի կատարվել, որևէ անդորրագիր կամ փաստաթուղթ չի տրվել։
Կտրոնները գտնվել են Գագիկի մոտ, սակայն երբ վերջինս բացակայել է` մի քանիսը թողել է իրենց մոտ։
Վկա Ալվարդ Պարգևի Վարդանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. փետրվարի 1-ից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում, որտեղ կատարում է օպերատորի աշխատանքներ։ Իրենց գրասենյակում տեխզննության կտրոններ վաճառելու մասին իմացել է 2015թ. նոյեմբերի վերջին, երբ իրենց տնօրեն Գագիկ Մարգարյանն իրեն տվել է այդպիսի կտրոն և ասել, որ հաճախորդի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի տվյալներով կտրոնը լրացնի և տա քաղաքացուն։ Ինքը կատարել է նրա կարգադրությունը և մտածել է, որ դա օրինական կարգադրություն է։ Դրանից առաջ տեսել է, որ Գագիկը մի քանի անգամ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Եղել են դեպքեր, երբ Սյուզաննան մի քանի անգամ աշխատանքի չի եկել և մոտ 4-5 անգամ Գագիկի հանձնարարությամբ ինքն է լրացրել կտրոնները և հանձնել տնօրենին։ Ընդամենը մեկ անգամ է եղել, որ հաճախորդին կտրոնը տալուց հետո, հաճախորդը տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, որը զրոյական տեղեկանքի հետ տվել է Գագիկին։ Դրանից հետո մոտ չորս անգամ է լրացրել կտրոններ և տվել հաճախորդներին, իսկ գումարները նրանք տվել են Գագիկին։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել։ Կտրոնների տրամադրմանն առնչվել է չորսից հինգ անգամ, 2015թ. դեկտեմբերին։ Իր հիշելով կտրոնների վրա կնիքներ եղել են։ Ինքը տեխզննության կարգից տեղյակ չէ, մտածել է, թե դա օրինական է։ Հաճախորդները միշտ դիմել են Գագիկին, ով իրեն կանչել, հանձնարարել է լրացնել և տրամադրել կտրոնը։ Քանի որ տնօրենն ասել է, որ դա օրինական է, ուստի ինքը լրացրել է։ Նա իրեն երբևէ չի ասել, որ դա գաղտնի պահի։ Կտրոնի դիմաց վճարված 9.000 ՀՀ դրամ գումարն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։
Վկա Աղավնի Վաչագանի Օհանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Չիվա գյուղում գտնվող «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի թիվ 3612 բաժանմունքում որպես ավագ օպերատոր։ 2009 թվականից ճանաչում է Գագիկ Մարգարյանին և բանավոր համաձայնությամբ օգնել է նրան մեքենաների ԱՊՊԱ պայմանագրերի կնքման հարցում։ 2015թ. հոկտեմբերին Գագիկը զանգահարել և հայտնել է, որ ցանկության դեպքում կարող է ԱՊՊԱ պայմանագրի հետ տրամադրել նաև ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Ինքն այցելել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» գրասենյակ, որտեղ Գագիկն իրեն փոխանցել է տաս տեխնիկական զննության կտրոններ, որոնք եղել են կնիքված։ Ինքը դրանք գյուղացիների համաձայնությամբ լրացրել և տվել է նրանց, իսկ ստացված գումարները և զրոյական տեղեկանքներն ուղարկել է Գագիկին և նա իրեն տվել է ևս հինգ կտրոններ։ Չիվայի գյուղապետին 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց տվել է միայն մեկ կտրոն և չի իմացել, որ դա օրինական չէ։ Իր մոտ մնացել է չորս չօգտագործված կտրոններ, որոնք ներկայացրել է քննությանը։ Ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքից իրեն մնացել է 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ քաղաքացիներին զգուշացնի` տեխնիկական զննության կայան չգնան, քանի որ կտրոնների վրա կնիք է եղել։ Ինքը կտրոնները լրացրել է հաճախորդների ներկայությամբ։ Հաճախորդներն իրեն հարցեր չեն տվել։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ կտրոնները տրամադրի միայն զրոյական տեղեկանքի դեպքում։
Վկա Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է որպես Ելփին գյուղի միջնակարգ դպրոցի տեխնոլոգիայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է մոտ երկու տարի առաջ` ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հետ կապված և սկսել են միասին աշխատել։ 2015թ. աշնանը Գագիկն իրեն առաջարկել է զբաղվել ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների վաճառքով` յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն տաս տոկոս գումար մնալու պայմանով։ Գագիկն ասել է նաև, որ դա օրինական է և բոլոր կտրոնները կնիքված են, ինչից հետո նրանից վերցրել է մոտ քառասուն կտրոն, որոնց մեծ մասն իրացրել է գյուղի բնակիչներին, իսկ իր մոտ մնացած հինգ կտրոնները ներկայացրել է քննությանը։ Դրանք ստացել է մաս-մաս և վաճառել է 2015թ. հոկտեմբերից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Կտրոնների վաճառքից իրեն որպես հասույթ մնացել է 25.000-ից 30.000 ՀՀ դրամ գումար։ Կտրոնների վրա երկրորդ հավելված չի եղել, բոլորն եղել են կնիքված, ինքը չի իմացել այդ գործունեության անօրինական լինելու մասին։
Վկա Ռուստամ Հակոբի Զոհրաբյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է 2015թ. դեկտեմբերին։ Այդ ժամանակ Գագիկն իրեն առաջարկել է համատեղ գործունեություն ծավալել սոցփաթեթների, այդ թվում՝ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների տրամադրման հարցերով։ Ինքն իր երկու աշխատակիցներին` Արտաշես Ավագյանին և իր տեղակալ Վարդան Գրիգորյանին առաջարկել է կտրոնները վերցնել Գագիկից։ Նրանք իրեն տվել են 9.000 և 10.000 ՀՀ դրամ գումար և զրոյական տեղեկանքները, որոնք տվել է Գագիկին, ով հանձնարարել է գրասենյակի աղջիկներին դրանք լրացնել։ Կտրոններն եղել են կնիքված։ Մեկ կտրոնն էլ վերցրել է իր համար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք այլ տեղ տանելու և կնքելու անհրաժեշտություն չկա։ Իր մոտ կասկածներ չեն առաջացել և իր կարծիքով դա եղել է օրինական։ Գագիկից վերցրել է երեք կտրոն։ Այդ ժամանակ վերջինիս ձեռքին եղել է կտրոնների մի ամբողջ կապոց։
Վկա Արտաշես Սոսի Ավագյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր անմիջական հրամանատար Ռուստամ Զոհրաբյանը 2015թ դեկտեմբեր ամսին հայտնել է, որ ավտոմեքենայի տեխզննում անելու անհրաժեշտության դեպքում գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը վերցնի և գնա իր մոտ, ինչն իր կողմից կատարվել է, քանի որ այդ ժամանակ լրանալու էր իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնի ժամկետը։ Ռուստամ Զոհրաբյանի պահանջով, զրոյական տեղեկանքի հետ միասին տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, ինչից հետո, 2015թ. դեկտեմբերի 15-ին վերջինս իրեն է տվել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն՝ լրացված և կնիքված վիճակում։
Վկա Արթուր Մարկոսի Մկրտչյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր ընկերն է, ում ճանաչում է մոտ հինգ տարի։ Ինքն աջակցել է նրան` Արենիում գտնվող իր խանութում ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հարցում։ 2015թ. նոյեմբերին Գագիկը զանգահարել է և խնդրել, որ հանդիպեն իր գրասենյակում, որի ժամանակ նա խնդրել է օգնել տեխզննության կտրոններ իրացնելու հարցում։ Ինքը հստակ իմացել է ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն ստանալու կարգը, սակայն Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք օրինական են։ Գագիկն իրեն բացատրել է ընթացակարգը, ինքն էլ իր ծանոթներին ասել է այդ մասին։ 2015թ. նոյեմբերին մեկնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաք, գրասենյակից վերցրել է երկու կամ երեք կտրոն, որոնք վաճառել է Զորի Խաչատրյանին, Միսակ Մկրտչյանին, իսկ մյուսին չի հիշում։ Նրանցից վերցրել է 10.000-ական ՀՀ դրամ գումար և գույքահարկի զրոյական տեղեկանքները, որոնք առձեռն տվել է Գագիկ Մարգարյանին։ Դրանից հետո մի քանի կտրոններ վերցնելով` իրացրել է Սոս Խաչատրյանին, Արման Սողոմոնյանին և այլ անձանց, որոնց չի հիշում։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք կնիքված են, տեխզննության կայան գնալու անհրաժեշտություն չկա։ Ինքը չի իմացել դրանց անօրինական լինելու մասին, հավատացել է Գագիկին։
Վկա Արման Արարատի Ամիրխանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Կարեն Խուդոյանից։
Վկա Ռուբեն Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
Վկաներ Վարդան Վարազդատի Եպիսկոպոսյանի և Լևոն Սմբատի Փարսադանյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում են Ալավերդի քաղաքի «Ձորագազ» ՍՊԸ-ում` որպես գազ լիցքավորող։ Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Կարլեն Քացախյանը և Իշխան Ամիրջանյանը հաճախակի են իրենց ավտոմեքենայով այցելել գազալցակայան, որտեղ էլ ծանոթացել են նրանց հետ։ 2015թ. նոյեմբերի սկզբներին Կարլենը և Իշխանը նորից այցելել են իրենց գազալցակայան` գազ լիցքավորելու համար, որի ժամանակ Իշխան Ամիրջանյանը գրպանից հանել և տվել է մեկ հատ ավտոմեքենայի չլրացված տեխնիկական զննության կտրոն և ասել, որ այն նվիրում է, սակայն հրաժարվել են ընդունել` ասելով, որ տեղեկացված են կտրոնի ձեռք բերման օրինական կարգին և այդ կտրոնն օրինական չէ։ Իշխանն այդ ժամանակ պնդել է, որ պահեն իրենց մոտ և եթե օրինական լինի` նոր կփակցնեն մեքենայի դիմապակուն։ Կրկին Իշխանին ասել են, որ դա չի կարող օրինական լինել և իրենց այն պետք չէ։ Իշխանը կտրոնը թողնելով` ասել է, որ եթե չեն ուզում, ապա կարող են այն պատռել և դեն նետել։ Այդ կտրոնները չեն լրացրել և մեքենայի դիմապակուն չեն փակցրել։ 2015թ. դեկտեմբերին Իշխանը խնդրել է վերադարձնել այդ կտրոնները, քանի որ դրանք օրինական չեն և պետք է ներկայացնի ոստիկանությանը, ինչից հետո վերադարձրել են կտրոնները նրան։
Վկա Զեմֆիրա Ռաֆիկի Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2002թ. սեպտեմբերից աշխատում է որպես Արփի գյուղապետարանի աշխատակազմի քարտուղար և ունի իր առանձին աշխատասենյակը։ Գյուղապետարանում հաշվառված են համայնքի բնակիչների տրանսպորտային միջոցները, որոնց գույքահարկը մուծվում է գյուղապետարան և վերցվում է զրոյական տեղեկանք։
«Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի մասնաճյուղի տնօրեն Գագիկ Մարգարյանին ճանաչում է։ Նա իրեն խնդրել է, որպեսզի իրենց մոտ եկած ավտոմեքենաների ԱՊՊԱ-ն ուղարկեն նրա գրասենյակ։
2015թ. դեկտեմբերի սկզբներին Գագիկը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ իրենք կատարում են տրանսպորտային միջոցների տեխզննություն, որի վերաբերյալ տալիս են կտրոն և եթե ցանկացողներ լինեն, ապա դիմեն նրանց։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ տրանսպորտային միջոցների գույքահարկը մուծելուց և զրոյական տեղեկանքը վերցնելուց հետո ինքը կարող է քաղաքացիներից վերցնել այդ տեղեկանքը և համարժեք տեխզննման գումարը, որից հետո կտրամադրեն տեխզննման կտրոնը` տիրոջ և ավտոմեքենայի տվյալներով լրացված։ Գագիկն իրեն տվել է մոտ տասնհինգ կտրոն, որոնք իրացրել է գյուղի բնակիչներին և այդ գործարքից որևէ շահ չի ունեցել, ցանկացել է օգնել իր համագյուղացիներին։ Ինքը տեղյակ չի եղել, թե ինչպես է տեղի ունենում տեխզննության կատարումը։
Վկա Գրիգոր Զոհրաբի Ասլանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
Վկա Հրաչիկ Գվիդոնի Կարապետյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական գործակալությունում` որպես գործակալ, որի տնօրենը Լուսինե Խաչատրյանն է, բայց փաստացի ղեկավարվում է նրա ամուսին Տարոն Բեգլարյանի կողմից։ Ինքը Տարոնի կողմից ստացել է համակարգիչ, որի միջոցով տան պայմաններում կատարել է ապահովագրական գործարքներ։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնը տեղեկացրել է, որ ԱՊՊԱ-ի հետ միասին` ցանկացողները կարող են կատարել տեխզննում, ինչից հետո մոտ տասնհինգից քսան ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ է իրացրել։ Տարոնի տված տեխզննման կտրոնների վրա առկա է եղել կնիք, իսկ երկրորդ հատվածները չեն եղել։ Տարոնն իրեն ասել է, որ կարիք չկա, որպեսզի հաճախորդները գնան ավտոմեքենայի տեխզննման կայան, քանի որ կտրոններն արդեն կնիքված են եղել։ Ինքը վաճառել է նշված տեխզննման կտրոնները՝ ըստ ավտոմեքենաների տարեթվերի և բեռնատարողության։ Տարոնի հետ պայմանավորվածություն են ունեցել, որ յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից իր հասույթը լինելու է 1.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Պայմանավորվածության համաձայն ինքը հաճախորդից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը, գրել տվյալ ամսաթիվը, տեխզննման կտրոնի հետևի հատվածում լրացրել տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները և արդեն կնիքված կտրոնը տվել է հաճախորդին` զգուշացնելով, որ ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։ Իրացված կտրոնների զրոյական տեղեկանքները և գումարները փոխանցել է Տարոնին։
Վկա Վազգեն Վոլոդյայի Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ մոտ չորս տարի համագործակցում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի բնակիչ Տարոն Բեգլարյանի հետ, ով հանդիսանում է «Ռեսո» ապահովագրական ընկերության տնօրենը, բայց փաստաթղթերում` նշված ընկերության տնօրեն է հանդիսանում Տարոնի կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Տարոնի հետ կատարել է ավտոմեքենաների ապահովագրական գործարքներ և դրա դիմաց ստացել է կատարած ապահովագրական գումարի տասնհինգ տոկոսը։ Ապահովագրական գործարքները կատարել է տան պայմաններում, համակարգչի միջոցով։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնն իրեն ասել է, որ կարող է կատարել ավտոմեքենաների տեխզննում և իրեն տրամադրել է «2016» գրառմամբ հինգ կտրոններ։ Կտրոնները տալուց հետո նա հանձնարարել է հաճախորդներին ասել, որ տեխզննման կայան չգնան, քանի որ տեխզննման կտրոններն արդեն կնիքված են։ Հաճախորդներից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը և նրանց ասել է, որ բանկ և ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։
Տարոնն իրեն սկզբնական շրջանում տվել է հինգ կտրոններ՝ ասելով, որ վաճառվելու դեպքում էլի կտա։ Դեկտեմբեր ամսվա մեջ իրեն տվել է քսանից քսանհինգ կտրոններ, որոնց վրա եղել են կնիքներ` առանց երկրորդ հատվածների։ Ինքը տեղյակ է եղել, որ դա պետք է կատարվի բանկի և տեխզննման կայանի միջոցով, բայց քանի որ մոտ չորս տարի աշխատել է Տարոնի մոտ` վստահել է նրան և չի կասկածել, որ նրա կողմից տրված կտրոնները կեղծ են։ Դրանցից վերցրել է անգամ իր ավտոմեքենայի համար։ Բոլոր վաճառված տեխզննման կտրոնները տրամադրել է քաղաքացիներին` զրոյական տեղեկանքը վերցնելով, տեխզննման հետևի մասում լրացրել է տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները, կտրոնի առջևի մասում փակցրել է տվյալ ամսաթվի նշանը և տվել քաղաքացիներին, իսկ զրոյական տեղեկանքները ստացված գումարների հետ միասին փոխանցել է Տարոնին` իրեն պահելով յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից` 1.000-ից 1.500 ՀՀ դրամ գումար
Վկա Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Իշխան Ամիրջանյանը հանդիսանում է իր ընկերը, ում հետ 2015թ. ընթացքում իր «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, անձնական գործերով մոտ չորսից հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ տարբեր քաղաքներ։ Երբ առաջին անգամ մեկնել են, ճանապարհը շատ երկար է թվացել, ուստի որոշել են Գորիսի հյուրանոցում մնալ։ Այդ օրը և դրանից հետո միշտ մնացել են այդ հյուրանոցում, որտեղ ծանոթացել է Գեորգիի հետ և մտերմացել։ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին ԼՂՀ մեկնելիս` մնացել են Գեորգիի հյուրանոցում, որտեղ զրույցի ընթացքում Գեորգին առաջարկել է իրենց տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննության չլրացված կտրոններ՝ պայմանով, որ յուրաքանչյուրի դիմաց նրան վճարեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար՝ անկախ իրենց վաճառած գնից։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է և հյուրանոցի առաջին հարկի սենյակներից մեկից բերել է քսան չլրացված տեխզննման կտրոններ, որոնց վրա եղել է կապույտ գույնի կլոր կնիք։ Հաջորդ առավոտյան Իշխանի հետ մեկնել են ԼՂՀ։ Կտրոնները մշտապես գտնվել են իր մեքենայում, քանի որ ինքը և Իշխանը գրեթե ամբողջ օրը միասին են անցկացրել։ Իշխանի հետ որոշել են այդ կտրոնները ոչ մեկի չտալ, քանի որ վերցնելուց հետո հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, որովհետև այդ կտրոնները առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ձեռք բերել հնարավոր չէ։ Իշխանն այդ կտրոններից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, ևս մեկն էլ տվել է Լևոն Փարսադանյանին։ 2015թ. նոյեմբերի 11-ին կրկին գնացել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, սակայն նա խնդրել է, որ իրենց մոտ պահեն և փորձեն վաճառել։ Դրանք հաջորդ օրը Մարտակերտում հայտնաբերվել են ոստիկանների կողմից։
Պաշտպան Ա. Ապրեսյանի միջնորդությամբ որպես վկա դատարանում հարցաքննված ներքոհիշյալ անձինք հայտնեցին հետևյալը.
Վկաներ Կարեն Մարգարյանը և Արամ Սարդարյանը դատարանին հայտնեցին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Դրա դիմաց Գագիկ Մարգարյանին վճարել են 9000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրենք չեն իմացել, որ կտրոնը կեղծ է։ Ոստիկանությունից տեղեկացրել են, որ կտրոնը կեղծ է, վերցրել են այն և դրա դիմաց փաստաթուղթ են տվել, որի հիման վրա երթևեկել են` մինչև կտրոնի ժամկետի ավարտը։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններով։
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. ապրիլի 18-ի թիվ 16-0528 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների «* *» աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։
Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները, գծապատկերները և կտրոնների սոսնձապատ մակերեսներին առկա գրառումները, նախշապատկերները և պատկերները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական տպագրական եղանակով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնները և որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*484192*» համարի կտրոնը` կատարվել են միևնույն տպագրական եղանակներով։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները կատարված են կնիքով»։
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. հոկտեմբերի 7-ի թիվ 16-0527 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1.2.3.4. Փորձաքննությանը ներկայացված 427 հատ /կտրոնների համարները տես աղյուսակ 1-ում/ կտրոնների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով, և կտրոնները իրենց կատարման եղանակներով, առկա հոլոգրամաներով և դարձերեսներին առկա պաշտպանական կտրվածքներով համապատասխանում են ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. «*605647*» և 2018թ. «*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կետում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/, դիմերեսների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ դարձերեսներին առկա տպագիր գրառումները ամբողջությամբ կատարված են համակարգչային լազերային տպիչով, իրենց կատարման եղանակներով, պաշտպանական կտրվածքների կառուցվածքային առանձնահատկություններով չեն համապատասխանում ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին, սակայն տառատեսակներով, իմաստային բովանդակություններով, գրառումների միմյանց նկատմամբ տեղակայումներով համապատասխանում են վերը նշված համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 5-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ 41 հատ «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների հավելվածների աջակողմյան հատվածներում, 7-րդ կետում նշված 5 հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 8.7-րդ կետում նշված «2016» գրառմամբ 13 հատ «*440097*», «*440193*», «*440272*», «*440273*», «*440045*», «*440041*», «*440037*», «*440025*», «*440021*», «*440305*», «*440328*», «*440332*» և «*440412*» համարների կտրոնների վրա առկա արծաթափայլ ուղանկյունաձև հատվածները չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում և 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներում առկա հոլոգրամաններին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 10 հատ «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելված», «*725551* Հավելված», «*644446* Հավելված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված» և «*725564* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 145 հատ «*566959* Հավելված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավելված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հավելված», «*725506* Հավելված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հավելված», «*725502* Հավելված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավելված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հավելված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելված», «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հավելված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հավելված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հավելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավելված», «*725512* Հավելված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հավելված», «*644673* Հավելված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հավելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավելված», «*642993* Հավելված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հավելված», «*644272* Հավելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավելված», «*642991* Հավելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավելված», «*644273* Հավելված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հավելված», «*611121* Հավելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հավելված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924* -», «*644092* Հավելված», «*644571* Հավելված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավելված», «*644094* Հավելված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հավելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավելված», «*106574* Հավելված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված», «*644668* Հավելված», «*598354* Հավելված», «*644674* Հավելված», «*598362* Հավելված», «*644659* Հավելված», «*624424* Հավելված», «*598360* Հավելված», «*598363* Հավելված», «*598367* Հավելված», «*598365* Հավելված», «*598378* Հավելված», «*644084* Հավելված», «*644660* Հավելված», «*598377* Հավելված», «*598376* Հավելված», «*644091* Հավելված», «*644093* Հավելված», «*644089* Հավելված», «*644095* Հավելված», «*644567* Հավելված», «*644568* Հավելված», «*644086* Հավելված», «*642990* Հավելված», «*644995* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 42 հատ «*725575* Հավելված», «*725508* Հավելված», «*725509* Հավելված», «*725510* Հավելված», «*725559* Հավելված», «*725560* Հավելված», «*725572* Հավելված», «*644563* Հավելված», «*644451* Հավելված», «*644453* Հավելված», «*644042* Հավելված», «*644041* Հավելված», «*644448* Հավելված», «*644449* Հավելված», «*644450* Հավելված», «*644043* Հավելված», «*725565* Հավելված», «*725568* Հավելված», «*725553* Հավելված», «*644443* Հավելված», «*644044* Հավելված», «*644040* Հավելված», «*644452* Հավելված», «*725573* Հավելված», «*725561* Հավելված», «*725571* Հավելված», «*644445* Հավելված», «*725550* Հավելված», «*644455* Հավելված», «*644996* Հավելված», «*725558* Հավելված», «*725554* Հավելված», «*725555* Հավելված», «*725563* Հավելված», «*725501* Հավելված», «*725570* Հավելված», «*725567* Հավելված», «*641154* Հավելված», «*644565* Հավելված», «*644566* Հավելված», «*644444* Հավելված» և «*644917* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.3. կետում նշված «2018» գրառմամբ 2 հատ «*108513*» և «*108514*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2017» գրառմամբ 21 հատ կտրոններ «*725195*»-ից մինչև «*725215*» համարների կտրոնների հավելվածների, 9 հատ «*644999* Հավելված», «*66911* Հավելված», «*449680* Հավելված», «*645000* Հավելված», «*644909* Հավելված», «*926747* Հավելված», «*608554* Հավելված», «*644910* Հավելված» և «*644998* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.5. կետում նշված 144 հատ «*647437* Հավելված»« «*617929* Հավելված», «*617936* Հավելված», «*641848* Հավելված», «*617909* Հավելված», «*641844* Հավելված», «*617934* Հավելված», «*641850* Հավելված», «*617924* Հավելված», «*617945* Հավելված», «*641849* Հավելված», «*620002* Հավելված», «*617982* Հավելված», «*620006* Հավելված», «*620007* Հավելված», «*617984* Հավելված», «*617992* Հավելված», «*617994* Հավելված», «617978* Հավելված», «*617960* Հավելված», «*617970* Հավելված», «*620024* Հավելված», «*620033* Հավելված», «*620054* Հավելված», «*620060* Հավելված», «*580168* Հավելված», «*620050* Հավելված», «*620034* Հավելված», «*620029* Հավելված», «*620028* Հավելված», «*620020* Հավելված», «*617975* Հավելված», «*617980* Հավելված», «*609259* Հավելված», «*599191* Հավելված», «*617900* Հավելված», «*617813* Հավելված», «*599188* Հավելված», «*614489* Հավելված», «*597203* Հավելված», «*614404* Հավելված», «*614450* Հավելված», «*612246* Հավելված», «*106172* Հավելված», «*614418* Հավելված», «*614397* Հավելված», «*597005* Հավելված», «*614393* Հավելված», «*614354* Հա-վելված», «*614302* Հավելված», «*556980* Հավելված», «*560768* Հավելված», «*614371* Հավելված», «*614453* Հավելված», «*614449* Հավելված», «*614475* Հավելված», «*614424* Հավելված», «*614441* Հավելված», «*578752* Հավելված», «*614493* Հավելված», «*614482* Հավելված», «*612142* Հավելված», «*150510* Հավելված», «*612206* Հավելված», «*612184* Հավելված», «*612179* Հավելված», «*562607* Հավելված», «*612209* Հավելված», «*580123* Հավելված», «*597008* Հավելված», «*599133* Հավելված», «*612220* Հավելված», «*612133* Հավելված», «*612145* Հավելված», «*612151* Հավելված», «*612152* Հավելված», «*612148* Հավելված», «*562210* Հավելված», «*578733* Հավելված», «*562213* Հավելված», «*612235* Հավելված», «*612230* Հավելված», «*612231* Հավելված», «*612233* Հավելված», «*569531* Հավելված», «*612166* Հավելված», «*612143* Հավելված», «*612163* Հավելված», «*599128* Հավելված», «*556926* Հավելված», «*612167* Հավելված», «*236720* Հավելված», «*599132* Հավելված», «*612183* Հավելված», «*569532* Հավելված», «*612170* Հավելված», «*612182* Հավելված», «*612198* Հավելված», «*617828* Հավելված», «*617863* Հավելված», «*617820* Հավելված», «*617821* Հավելված», «*569560* Հավելված», «*617908* Հավելված», «*617915* Հավելված», «*617916* Հավելված», «*599204* Հավելված», «*617851* Հավելված», «*617856* Հավելված», «*617876* Հավելված», «*641836* Հավելված», «*617844* Հավելված», «*599196* Հավելված», «*617890* Հավելված», «*617886* Հավելված», «*617892* Հավելված», «*617878* Հավելված», «*599207* Հավելված», «*617873* Հավելված», «*597019* Հավելված», «*597018* Հավելված», «*597022* Հավելված», «*612267* Հավելված», «*612274* Հավելված», «*612258* Հավելված», «*612257* Հավելված», «*614318* Հավելված», «*614323* Հավելված», «*612271* Հավելված», «*612279* Հավելված», «*612261* Հավելված», «*612248* Հավելված», «*599157* Հավելված», «*614328* Հավելված», «*614312* Հավելված», «*614301* Հավելված», «*556972* Հավելված», «*556971* Հավելված», «*614305* Հավելված», «*597014* Հավելված», «*597012* Հավելված», «*599137* Հավելված», «*599138* Հավելված» և «*612234* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.6. կետում նշված «2017» գրառմամբ 220 հատ «*642351*»-ից մինչև «*642570*» համարների կտրոնների հավելվածների, 8.7. կետում նշված «2017» գրառմամբ 252 հատ «*725087*», «*725266*»-ից մինչև «*725269*», «*725001*»-ից մինչև «*725011*», «*591316*»-ից մինչև «*591320*», «*664408*»-ից մինչև «*644441*», «*725310*»-ից մինչև «*725350*», «*725351*»-ից մինչև «*725411*», «*725412*»-ից մինչև «*725500*», «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2018» գրառմամբ 88 հատ «*108502*», «*108503*» և «*108515*»-ից մինչև «*108600*» համարների կտրոնների հավելվածների, 14 հատ «*758501* Հավելված», «*848964* Հավելված», «*879555* Հավելված», «*791832* Հավելված», «*772332* Հավելված», «*902497* Հավելված», «*758999* Հավելված», «*772326* Հավելված», «*759000* Հավելված», «*758665* Հավելված», «*922644* Հավելված», «*758009* Հավելված», «*758397* Հավելված» և «*929742* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.9. կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնների վրա առկա հոլոգրամաները համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում առկա հոլոգրամաների և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված հոլոգրամաների համեմատական նմուշների հետ։
Ներկայացված «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի հոլոգրամայի համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված» և «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների հոլոգրամաների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված աղյուսակ 1-ում նշված 1305 կտրոններից 878 կտրոնները /կատարման եղանակները և անհամապատասխանությունները տես համապատասխան համեմատական մասում/, այդ թվում 220 հատ ամբողջական «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՒԹՅՈՒՆ ՏԵԽԶՆՆՒԹՅԱՆ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով և ՀՀ զինանշանի պատկերներով հոլոգրամաներով կտրոնները /8.6 «*642351*»-ից մինչև «*642570*»/, չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված համապատասխան 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններին և 2016թ. ապրիլի «29-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված «2012» գրառմամբ 7 հատ «084101»-ից մինչև «084107» համարների կտրոնների և «2015» գրառմամբ 2 հատ «*005293» և «*725121*» համարների կտրոնների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել, համապատասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) դարձերեսներին առկա գրառումները և գծապատկերները իրենց տեղակայումներով և իմաստային բովանդակություններով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված 197 հատ, 8.3-րդ կետում նշված 12 հատ, 8.5-րդ կետում նշված 144 հատ և 8.7-րդ կետում նշված 15 հատ կտրոնների հավելվածները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված», «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների և 1 հատ «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։
5. Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ հինգ հատ «*193536*», «*193809*», «*193524*», «*193384*» և «*193380*» համարների կտրոնները և 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնները նախկինում կազմել են մեկ ամբողջականություն։
7.« 8. Նախաձեռնողի կողմից 15.03.2016թ-ի N8/1098 գրությամբ առաջադրված «Արդյոք փորձաքննությանը որպես հնարավոր կեղծված ներկայացված կտրոնների և ՀՀ կառավարության 31.03.2011թ-ի թիվ 350-Ն որոշմամբ հաստատված տեխզննության կտրոնին ներկայացվող պահանջներին համապատասխանող կտրոնների արտաքին հատկանիշների միջև առկա են տեսողական (նկատելի առանց որևէ տեխնիկական միջոցների օգտագործման) տարբերություններ, թե ոչ։ -Եթե այո, ապա հայտնել և մանրամասն նկարագրել այդ տարբերությունները։ հարցի պատասխանը դուրս է փաստաթղթաբան փորձագետի իրավասության շրջանակներից, իսկ տարբերություն-ների մասին նշված են համապատասխան հետազոտական և հետևությունների մասում։
6., 9. Փորձաքննությանը ներկայացված 1-ին կետում նշված «*178066*», «*190269*» և «*170231*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները համապատասխանում են փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ կետում նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 4-րդ կետում նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.1-րդ կետում նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.8-րդ կետում նշված «*176859*», «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177605*», «*175600*», «*176000*», «*176568*», «*177471*», «*177487*», «*177495*», «*177439*», «*176536*», «*176576*», «*176592*», «*176416*», «*176616*», «*176480*», «*176544*», «*176560*», «*176552*», «*176608*», «*176584*», «*176424*», «*175728*», «*176392*», «*176200*», «*176400*», «*176624*», «*176024*», «*176528*», «*175592*», «*175397*», «*177597*», «*176467*», «*176459*», «*176451*», «*176443*ե, «*176747*ե և «*176427*ե համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0110* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմանմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*1023* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմների, 8.3-րդ կետում նշված «*227294*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 8.4-րդ կետում նշված «*178075*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0108* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, «*623093*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0127* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 9.2-րդ կետում նշված «*623733*», «*623678*» համարների կտրոնների վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և «*605094*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *1023* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի համեմատական հետազոտություններ չեն կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշ-ների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*642168*», «*642169*», «*644656*» և «*452018*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.3-րդ կետում նշված «*452300*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմը, «*642192*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *01… 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմը, 8.7-րդ կետում նշված «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2ե» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, «*452460*», «*452496*», «*452500*» և «*422787*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, «*642257*», «*642258*», «*622681*», «*622652*»-ից մինչև «*622660*» և «*642064*»-ից մինչև «*642086*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, 9.2-րդ կետում նշված «*591937*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*452100*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *01…* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*622353*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0105* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրառումներով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա թույլ արտահայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված նմանատիպ բովանդակություններով կնիքի դրոշմանմուշների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրառումներով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա թույլ արտահայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների թույլ արտահայտվածության և գրաֆիկական նյութերի սակավությունների պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված «*002464*», «*002465*» և «*002466*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0126* 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0126* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված «*637221*», «*637209*», «*637224*», «*637212*», «*637203*» և «*637225*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 9.2-րդ կետում նշված «*582179*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*578097*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Վերը նշված բոլոր կնիքների դրոշմները կատարվել են կնիքման եղանակով։
12. Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կետում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/ դարձերեսներին առկա լազերային տպիչով կատարված բոլոր գրառում-ները, աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ /կետում/ նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների կտրոնների, 7-րդ /կետում/ նշված «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոն-ների, 4-րդ /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարների կտրոնների, 5-րդ /կետում/ նշված «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների, 8.1-րդ. /կետում/ նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարների կտրոնների, 8.2-րդ կետում նշված «084101»-ից մինչև «084107» համարների կտրոնների, «*005293» համարի կտրոնի, «*003735*»-ից մինչև «*003738*» համարների կտրոնների, «*002464*»-ից մինչև «*002474*» համարների կտրոնների, «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելված», «*725551* Հավելված», «*644446* Հավելված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված», «*725564* Հավելված», «*566959* Հավելված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավելված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հավելված», «*725506* Հավելված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հավելված», «*725502* Հավելված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավելված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հավելված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելված», «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հավելված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հավելված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հավելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավելված», «*725512* Հավելված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հավելված», «*644673* Հավելված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հավելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավելված», «*642993* Հավելված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հավելված», «*644272* Հավելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավելված», «*642991* Հավելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավելված», «*644273* Հավելված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հավելված», «*611121* Հավելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հավելված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924*-», «*644092* Հավելված», «*644571* Հավելված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավելված», «*644094* Հավելված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հավելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավելված», «*106574* Հավելված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված»։
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 16-3116 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 20 հատ «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 9 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները և գծապատկերները կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով»։
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2017թ. հունվարի 9-ի թիվ 16-3034/1 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր թվով 896 հատ կտրոններից թվով 124 կտրոնները (համարները տես աղյուսակ 1-ում), իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին, իսկ մնացած 770 հատ կտրոնները (համարները տես Աղյուսակ 1-ում) իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։
Վերը նշված թվով 770 հատ կտրոններից 576 կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները, աստղանշանները և պատկերները /բացառությամբ համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/, իսկ մնացած 194 կտրոնների կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները և պատկերները /բացառությամբ «**» աստղանշանների և համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, աստղանշանները և համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։
Փորձաքննությանը ներկայացված «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթում առկա «*146674*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր լազերային տպիչով, նույն փաթեթում առկա «*129516*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր շիթային տպիչով և իրենց կատարման եղանակներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։
Ներկայացված 1 հատ «2014/11»-«ԱՊՊԱ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով «AC 359647» համարի կտրոնի հետազոտություն չի կատարվել, քանի որ վերջինս չի հանդիսանում տեխնիկական զննության կտրոն։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 65» գրառումներով փաթեթում առկա «*178784*», «*170784*», «*178808*», «*375209*», «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 35 հատ» գրառումներով փաթեթում առկա «*170343*», «*170762*», «*178830*», «*375200*», «*375362*», «*178137*», «*178380*», «*178244*», «*170773*», «*375357*», «*178818*ե, «*178275*ե, «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 42ե գրառումներով փաթեթում առկա «*178437*», «*178280*», «ՇԻՐԱԿ 438» և «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթներում առկա «*190009*», «*190015*», «*170404*», «*170403*», «*170325*», «*178036*», «*178934*», «*178450*», «*178611*», «*178701*», «*178910*», «*170731*», «*178453*», «*170158*», «*178626*», «*170316*», «*170997*», «*170584*», «*178110*», «*178024*», «*178638*», «*170549*», «*170114*», «*178189*», «*178500*», «*170922*», «*178375*», «*178548*», «*178372*», «*170198*», «*178590*», «*178310*», «*178302*», «*170415*», «*178554*», «*170197*», «*170931*», «*178581*», «*170373*», «*170990*», «*178585*», «*170765*», «*170320*», «*178371*», «*178057*», «*178587*», «*170927*», «*178690*», «*178374*», «*178075*», «*190275*», «*178091*», «*170824*», «*170825*», «*178556*», «*178298*», «*178044*», «*178061*», «*170298*», «*170209*», «*178368*», «*178777*», «*190880*», «*170319*», «*190677*», «*170813*», «*178071*», «*190212*», «*170391*», «*210753*», «*178917*», «*170757*», 178070*», «*170827*», «*178095*», «*170854*», «*224856*», «*178557*», «*170205*», «*170268*», «*170258*», «*178078*», «*210823*», «*178037*», «*170811*», «*170486*», «*170919*», «*178177*», «*170808*», «*178915*», «*178369*», «*170426*», «*170797*», «*178966*», «*178031*», «*190507*», «*178050*», «*178923*», «*170809*», «*210556*», «*178575*», «*178683*», «*178686*», «*190018*», «*178383*», «*178540*», «*224457*», «*170538*», «*170940*», «*190020*», «*178945*», «*170557*», «*170829*», «*170547*», «*178979*», «*178985*», «*170556*», «*170946*», «*224390*», «*170421*», «*190264*», «*178534*», «*170098*», «*190230*», «*178991*», «*170558*», «*178988*», «*170523*», «*170820*», «*178577*», «*178890*», «*170956*», «*178696*», «*170772*», «*224339*», «*224968*», «*224456*», «*178956*», «*178943*», «*178580*», «*591701*», «*593566*», «*426775*», «*591303*», «*593486*», «*591942*», «*426787*», «*426007*», «*591636*», «*427269*», «*427322*», «*425758*», «*427267*», «*426040*», «*593197*», «*593606*», «*591809*», «*426792*», «*426789*», «*591728*», «*591058*», «*425516*», «*426014*», «*593218*», «*426762*», «*593151*», «*593137*», «*591902*», «*591901*», «*591970*», «*425851*», «*591990*», «*591933*», «*591163*», «*591282*» և «*593561*» համարների կտրոնների (ընդհանուր 194 կտրոն) դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով»։
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 077-90-66-90, 055-30-66-90 և 094-33-33-04 հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը.
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են վեց փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 243 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ին գրանցվել է մեկ հեռախոսազանգ։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունվարի 5-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 222 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Արտյոմ Գալստյանի 093-22-23-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. օգոստոսի 3-ից մինչև 2016թ. հունվարի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 32 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 9-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 6 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 31-ից մինչև 2016թ. հունվարի 8-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 569 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գեորգի Դանիելյանի 093-33-33-04 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 1-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 473 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը.
Գագիկ Մարգարյանը Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի միջոցով՝ 450.000 ՀՀ դրամ գումար և Սյուզաննա Հովհաննեսի Կարապետյանի միջոցով՝ 400.000 ՀՀ դրամ գումար փոխանցել է Հրաչ Մանգասարյանին։
Տարոն Բեգլարյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 2.732.000 ՀՀ դրամ գումար։
Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 3.000.000 ՀՀ դրամ գումար։
Վերլուծելով Հ.Մանգասարյանի պաշտպանի պատճառաբանություններն այն մասին, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ թույլ են տրվել քրեական դատավարության օրենսդրության երեք խախտումներ` գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված ապացույցներին, գործի նախաքննությունն իրականացված է քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումը հակասում է քրեական օրենքին և դրանց հետևանքով Հ.Մանգասարյանը ենթակա է արդարացման` դատարանը գտնում է, որ այդ բոլոր պատճառաբանություններն անհիմն են, հերքվում են քրեական գործով պատշաճ ընթացակարգով ձեռք բերված և դատարանին ներկայացված ապացույցներով, իսկ քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված որոշ ապացույցների օգտագործման անթույլատրելիությունը դատական կարգով հաստատվելու հանգամանքը բավարար չէ Հ. Մանգասարյանին արդարացնելու համար, քանի որ նրան առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորվել են այլ` թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների համակցությամբ։
Գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները լիովին համապատասխանում են գործով ձեռք բերված և վերլուծված ապացույցներին, այդ թվում` ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններ Հ. Մանգասարյանի կողմից պատվիրելու, ստանալու և դրանց դիմաց վճարելու մասին Ա. Գալստյանի և Հ. Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներին, իրեղեն ապացույցներին, տուժողների ցուցմունքներին։
Այն հանգամանքը, որ ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ ձեռք բերած և դրանք օգտագործած քաղաքացիներն իրենց տուժող չեն ճանաչում, բողոք կամ պահանջ չունեն, հետագայում օրինական կարգով տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության գործառույթ չեն կատարել և դրա համար լրացուցիչ վճարում չեն կատարել` ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի անմեղությունը հիմնավորող փաստարկներ չեն հանդիսանում։
Գործի ապացույցներով, այդ թվում վերոհիշյալներով հիմնավորվել է նաև Հրաչ Մանգասարյանի կողմից խաբեությամբ պետությանն առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս ուղղակի դիտավորությամբ պատճառելը։
Քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցները դատարանը հանել է ապացույցների զանգվածից և Հ.Մանգասարյանի մեղադրանքի հիմքում այդպիսիք առկա չեն, քննչական ենթակայության պահանջները պահպանված չլինելու մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ընդամենը դատավարական նորմերի յուրովի մեկնաբանման վրա հիմնված կարծիք են հանդիսանում, քանի որ ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործի նախաքննությունը մի մարմնից մյուսին հանձնվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ, իր բացառիկ լիազորությունների շրջանակներում։
Նույն պատճառաբանություններով անհիմն է նաև մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումն օրենքին հակասելու մասին պատճառաբանությունը, քանի որ Հ. Մանգասարյանի գործողությունները` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով ուղղված են եղել պետության դեմ, կատարվել են ուղղակի դիտավորությամբ, այդ առումով Հ. Մանգասարյանի գործողություններին իրարամերժ և միմյանց հակասող որակումներ չեն տրվել։
Այն հանգամանքը, թե պետությունն իր կրած վնասներն ինչ կարգով կփորձի փոխհատուցել` կպահանջի քաղաքացիներից նոր կտրոն գնել, կբռնագանձի գումարը հանցագործություն կատարած անձանցից, վնասի փոխհատուցման ուղղությամբ որևէ գործողություն չի իրականացնի` վերաբերվում են հանցագործության ավարտից հետո ենթադրաբար կատարվելիք գործողություններին և ամբաստանյալի արարքի որակման առումով նշանակություն ունենալ չեն կարող։
Վերլուծելով ամբաստանյալների, տուժողների և վկաների ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի նախաքննությամբ և դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող ցուցմունքները` առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու և խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին առանձնապես խոշոր չափերի վնաս պատճառելու մասին, արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կազմակերպելը հիմնավորված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև Հ. Մանգասարյանի կողմից, խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին, տվյալ դեպքում պետությանը, առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ցուցմունքները` նրա կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Հ.Գրիգորյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
(…) Ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանի կատարած (…) հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես մեղմացնող` հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը մասնակի, կամովին հատուցելը։
(…) Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել:
(…) Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` խոստովանական ցուցմունքներ տալը, խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեք զավակների առկայությունը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն աջակցելը։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում»։
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
4. Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հ.Ալումյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն անհիմն է: Այն կայացվել է օրենքի մի շարք խախտումներով:
Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալի բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատավճռում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված ապացույցներին, Դատավճռում նկարագրված գործողությունների որակումը հակասում է քրեական օրենքին, Դատավճիռը կայացվել է քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ սահմանված պատիժն անհամաչափ խիստ է։
Բողոք բերած անձը նշել է, որ ըստ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի Հրաչ Մանգասարյանը գործով մյուս ամբաստանյալների միջոցով քաղաքացիներին իրացրել է ընդհանուր առմամբ 830 հատ կտրոն, որով այդ նույն քաղաքացիներից հափշտակել է 7.188.750 ՀՀ դրամ։
Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Դատավճռում մասնավորեցված չէ, թե որ քաղաքացուն ինչ գնով է վաճառվել կտրոնը։ Ուստի, հիմք ընդունելով միջինացված թվերը, ստացվում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ կտրոնները վաճառվել են յուրաքանչյուրը միջինում 8.660 ՀՀ դրամ արժեքով։ Սակայն քրեական գործի նյութերում գոյություն չունի և Դատավճռում էլ վկայակոչված չէ որևէ ապացույց, որով կհիմնավորվեր այս թիվը։
Բողոքի հեղինակը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պետք է Հրաչ Մանգասարյանին արդարացներ այն մեղադրանքներում, որոնք վերաբերվում էին այն տուժողների գումարներին, ում նախաքննական ցուցմունքները ճանաչվել են անթույլատրելի, իսկ նրանք չեն հարցաքննվել դատարանում:
Բողոքաբերը գտնում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը:
Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ գործի փաստական հանգամանքների՝ մասնավորապես Հրաչ Մանգասարյանի կողմից կեղծ կտրոններ ձեռք բերելու հանգամանքի և այդ կտրոնների քանակի մասին Առաջին ատյանի դատավճռի հետևություններն որոշիչ չափով հիմնված են Արտյոմ Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքի վրա։ Մինչդեռ վերջինս դատաքննության ընթացքում հրաժարվել է ցուցմունք, տալուց և Հրաչ Մանգասարյանի հարցերին պատասխանելուց։ Դրա հետ մեկտեղ, նախաքննության ընթացքում Հրաչ Մանգասարյանը նույնպես զրկված է եղել Արտյոմ Գալստյանին հարցաքննելու հնարավորությունից, քանի որ վերջինս միայն մեկ հարցի պատասխանելուց հետո հրաժարվել է պատասխանել Հրաչ Մանգասարյանի մյուս բոլոր հարցերին։
Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ 2017 թվականի մարտի 03-ից քրեական գործը քննվել է այնպիսի քննիչի կողմից, ով նման գործ քննելու իրավասությամբ օժտված չի եղել:
Արդյունքում բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին ճանաչել անպարտ ու արդարացնել: Իսկ նշված պահանջի չբավարարման դեպքում մեղմացնել նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը և այն պայմանականորեն չկիրառել:
4.1. Ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանի պաշտպան Հ.Բաբայանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ դատավարական և նյութական իրավունքի խախտումներ, որոնք իրենց բնույթով էական են և ազդել են գործի ելքի վրա։
Բողոքի հեղինակի պնդմամբ՝ դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել Համբարձում Գրիգորյանին մեղսագրվող արարքը, ավելին` այն ամբողջությամբ հերքվել է։
Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործում առկա ապացույցների պատշաճ գնահատում չի կատարել, ընդամենը ապացույցները մեխանիկորեն շարադրել է Դատավճռում, առանց դրանց վերաբերելիությունը գնահատելու։
Բողոք բերած անձը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների վերլուծությունից, մեղադրյալ ներգրավելու որոշումների և մեղադրական եզրակացության բովանդակությունից ակնհայտ է, որ գործի քննությամբ դեռևս նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով հաստատված չի եղել ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը, դրանում նկարագրված փաստական հանգամանքները չապացուցված ենթադրություններ են:
Արդյունքում բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին ճանաչել անպարտ ու արդարացնել:
4.2. Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը հիմնավորված չէ, քանի որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի մեղադրանքը գնահատելու համար:
Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները վկայում են միայն այն մասին, որ նա իրացրել է տեխնիկական զննության կտրոններ, իսկ որ դրանով ենթադրաբար խարդախություն է կատարել կամ պետությանը վնաս է պատճառել, բացի ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի իրարամերժ ու հակասական ցուցմունքներից, փաստորեն չկա ու դատարանին չի ներկայացվել որևէ այլ ապացույց:
Բողոքի հեղինակը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր նկատմամբ պետք է թույլատրել որպես ապացույց օգտագործել թիվ 16-0986 համակարգչատեխնիկական և տեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության եզրակացությունը, քանի որ վերջինովս հաստատվում է, որ նա տեղեկացված չի եղել Հրաչ Մանգասարյանի կողմից իրեն տրամադրված կտրոնների կեղծ լինելու մասին:
Բողոքաբերը գտնում է, որ չնայած իր հայրը 1.800.000 ՀՀ դրամ է ներկայացրել վարույթն իրականացնող մարմնին ենթադրաբար պետությանը պատճառված վնասի հատուցման նպատակով, այնուամենայնիվ Առաջին ատյանի դատարանն իրավունք չուներ առանց քաղաքացիական հայցի պատշաճ քննության տնօրինել հիշյալ գումարը, թեկուզ պետական բյուջե փոխանցելու միջոցով:
Արդյունքում բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և իրեն արդարացնել: Սեյրան Մարգարյանի կողմից նախաքննական մարմնին ներկայացրած 1.800.000 ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել վերջինիս։ Իսկ նշված պահանջի չբավարարման դեպքում հիշյալ 1.800.000 ՀՀ դրամ գումարը ուղղել համապարտության կարգով իր վրա դրված դատական ծախսի հատուցմանը:
4.3. Մեղադրող Էդ.Արսենյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ 4 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում նշանակելով, ինչպես նաև առանց քննության թողնելով քրեական գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակվել է նրա կատարած հանցանքներին ոչ համաչափ, ակնհայտ մեղմ պատիժ:
Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալի բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի կատարած հանցավոր արարքների հանրային վտանգավորությունը չափազանց բարձր է։ Մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը տևական ժամանակ առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և, վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների հազար երկու հարյուր կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվողների և այլ անձանց հետ։ Վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով նա կազմակերպել է օրինական կերպով կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը՝ պետությանը զրկելով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց վճարումներ ստանալու հնարավորությունից՝ պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Վերը նշյալ հանգամանքները հիմք են տվել բողոքի հեղինակին պնդելու, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրա կատարած արարքներին համաչափ, առավել խիստ պատիժ, որի պայմաններում է միայն հնարավոր հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը:
Իր անհամաձայնությունն արտահայտելով քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգման առնչությամբ՝ բողոքաբերը նշել է, որ այն անհիմն է:
Արդյունքում բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել 5 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման, իսկ 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով՝ 1 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման։ Պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով՝ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել 6 տարի ժամկետով ազատազրկում։ Ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝ որպես հանցագործությամբ պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնաս Հրաչ Մանգասարյանից, Գագիկ Մարգարյանից, Տարոն Բեգլարյանից և Համբարձում Գրիգորյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտության կարգով բռնագանձել 7.188.750 ՀՀ դրամ:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
5. Դատախազ Էդ.Արսենյանը պնդել է վերաքննիչ բողոքը և խնդրել է այն բավարարել:
Պաշտպաններ Հ.Ալումյանը, Հ.Բաբայանը, Ա.Ապրեսյանը, ամբաստանյալներ Հ.Մանգասարյանը և Հ.Գրիգորյանը պնդել են վերաքննիչ բողոքները և խնդրել են դրանք բավարարել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
Խարդախության գործերով ապացույցների բավարարության չափանիշի վերլուծությունը Վճռաբեկ դատարանը կատարել է Ն.Ափոյանի գործով որոշմամբ` արձանագրելով, որ քննարկվող գործերով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար անհրաժեշտ է թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն հանցագործության դեպքի և այն բնութագրող հանգամանքների (մասնավորապես` ուրիշի գույքը հափշտակելու և խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակի) առկայության, դրանում անձի մեղավորության (մասնավորապես` հանցավորի մոտ ի սկզբանե ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության առկայության) վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնելու հիմնավորված ու պատճառաբանված որոշում (տե՛ս Ն.Ափոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0009/01/13 որոշման 26-րդ կետը)։
7. Սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված ապացույցները գնահատելով սույն որոշման նախորդ կետի լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի և Համբարձում Գրիգորյանի արարքներում խարդախության հանցակազմի առկայության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավորված է։ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հաստատված են մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված` քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալների կողմից խարդախություն կատարելու հանգամանքի մասին է վկայում նաև Հրաչ Մանգասարյանի կողմից մյուս ամբաստանյալներին տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրման վերաբերյալ համապատասխան փաստաթղթերի բացակայությունը, ամբաստանյալների կողմից տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների իրացմամբ զբաղվելու իրավունք չունենալը, տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացման ծավալները, դրանց իրացման վերաբերյալ ֆինանսական փաստաթղթերի բացակայությունը, քաղաքացիներին վճարումը հավաստող փաստաթղթեր չտրամադրելը, Հրաչ Մանգասարյանի կողմից տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնները Գագիկ Մարգարյանին, Տարոն Բեգլարյանին և Համբարձում Գրիգորյանին տարբեր պայմանավորվածություններով տրամադրելը (մի դեպքում կտրոնի գինը որոշվել է տոկոսային հարաբերությամբ, մյուս դեպքում կոնկրետ արժեքով)։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բացառում է ամբաստանյալների կողմից նշված հանցանքը չկատարելու ողջամիտ հավանականությունը: Դրա հետ մեկտեղ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերջիններիս կողմից խարդախությամբ հափշտակված գումարների չափի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված և պատճառաբանված չեն։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի հիմքում դրված ապացույցներով չի հիմնավորվում Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի և Համբարձում Գրիգորյանի մեղադրանքների հիմքում դրված խարդախությամբ հափշտակված գումարների չափը։ Դրա հետ մեկտեղ դատավճռի հիմքում դրված ապացույցներով չի հիմնավորվում, որ Գագիկ Մարգարյանի դիտավորությունն ուղղված է եղել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 3.106.250 ՀՀ դրամի խարդախություն կատարելուն։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործում առկա նյութերով հիմնավորվում է, որ.
- Գագիկ Մարգարյանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացումից ստացված գումարներից, առձեռն և բանկային փոխանցման միջոցով, Հրաչ Մանգասարյանին է փոխանցել 1.300.000 ՀՀ դրամ, իսկ նշված կտրոնների իրացումից Գագիկ Մարգարյանի շահույթը կազմել է 150.000 ՀՀ դրամ, այսինքն՝ իրացումից ստացվել է նվազագույնը 1.450.000 ՀՀ դրամ (նշված հանգամանքը հիմնավորվում է Գագիկ Մարգարյանի ցուցմունքներով և Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով),
- Տարոն Բեգլարյանը Հրաչ Մանգասարյանից ստացել է 320-330 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, որոնցից իրացրել է առնվազն 250 հատ՝ նվազագույնը 8000 ՀՀ դրամով, այսինքն՝ իրացումից ստացվել է նվազագույնը 2.000.000 ՀՀ դրամ (250x8000=2.000.000) (նշված հանգամանքը հիմնավորվում է Տարոն Բեգլարյանի և Հրաչ Մանգասարյանի ցուցմունքներով),
- Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանից ձեռք է բերել առնվազն 300 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ՝ յուրաքանչյուրի համար վճարելով 4000 ՀՀ դրամ, որոնք վաճառել է 5000-6000 ՀՀ դրամով (նշված հանգամանքը հիմնավորվում է Համբարձում Գրիգորյանի ցուցմունքներով)։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով հիմնավորվում է, որ Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանին է փոխանցել 3.000.000 ՀՀ դրամ։ Հրաչ Մանգասարյանի և Համբարձում Գրիգորյանի առերես հարցաքննությամբ պարզվում է, որ նշված գումարն իր մեջ ներառում է ոչ միայն Համբարձում Գրիգորյանի կողմից Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցված տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների, այլ նաև ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության գումարները։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ գործի նյութերով չի հիմնավորվում թե 3.000.000 ՀՀ դրամից որքանն է տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների դիմաց փոխանցված գումարը։ Հետևաբար` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի կազմակերպմամբ և Համբարձում Գրիգորյանի կատարմամբ խարդախությամբ հափշտակված գումարի չափը պետք է հաշվարկվի 300 կեղծ կտրոնների իրացման նվազագույն չափով՝ 5000 ՀՀ դրամով, որը տվյալ դեպքում կազմում է 1.500.000 ՀՀ դրամ (300x5000=1.500.000)։
Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ Հրաչ Մանգասարյանի կազմակերպմամբ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացումից խարդախությամբ առնվազն հափշտակվել է 4.950.000 ՀՀ դրամ, որից՝
- Գագիկ Մարգարյանի կատարմամբ՝ 1.450.000 ՀՀ դրամ,
- Տարոն Բեգլարյանի կատարմամբ՝ 2.000.000 ՀՀ դրամ,
- Համբարձում Գրիգորյանի կատարմամբ՝ 1.500.000 ՀՀ դրամ։
Ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանի ցուցմունքով հիմնավորվում է, որ Հրաչ Մանգասարյանը 150.000 ՀՀ դրամ պարտքի դիմաց Գեորգի Դանիելյանին է տվել 30 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ՝ 6000 ՀՀ դրամով վաճառելու համար, նշված հանգամանքը հիմնավորվում է նաև Իշխան Ամիրջանյանի ցուցմունքով։
Վերը նշվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ խարդախությամբ հափշտակված գումարների նշված չափի հաշվառմամբ Հրաչ Մանգասարյանին և Համբարձում Գրիգորյանին մեղսագրվող արարքների քրեաիրավական որակումը չի փոխվում։
Անդրադառնալով Գագիկ Մարգարյանին մեղսագրվող արարքի քրեաիրավական որակմանը, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Գագիկ Մարգարյանի կատարմամբ խարդախությամբ պատճառված վնասի չափի սխալ հաշվարկի հետևանքով վերջինիս մեղսագրող արարքին տրվել է սխալ քրեաիրավական գնահատական։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Գագիկ Մարգարյանը Հրաչ Մանգասարյանի կազմակերպմամբ կատարել է խոշոր չափերով՝ 1.450.000 ՀՀ դրամի խարդախություն, կատարված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներին, որով և նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության։
Վերը նշվածից ելնելով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Հրաչ Մանգասարյանին, Համբարձում Գրիգորյանին և Գագիկ Մարգարյանին խարդախության մեղադրանքով արդարացնելու իրավաչափ հիմք չկա:
8. Անդրադառնալով պաշտպան Հայկ Ալումյանի վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկին, որ սույն քրեական գործը քննվել է այնպիսի քննիչ կողմից, ով նման գործ քննելու իրավասություն չի ունեցել, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննությունն ապահովելու նպատակով դատախազն ունի բացառիկ լիազորություն` ցանկացած քրեական գործ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով սահմանված նախաքննության մի մարմնից հանձնել նախաքննության մեկ այլ մարմնին։ Ընդ որում հարկ է նշել, որ ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի համաձայն իրավասու են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով իրականացնելու նախաքննություն։
9. Անդրադառնալով Արտյոմ Գալստյանի ցուցմունքների օգտագործման անթույլատրելիության վերաբերյալ պաշտպան Հայկ Ալումյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արտյոմ Գալստյանի ցուցմունքը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելը չի հանգեցնում Հրաչ Մանգասարյանի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև Արտյոմ Գալստյանը, ունենալով մեղադրյալի կարգավիճակ, առերես հարցաքննության ընթացքում հրաժարվել է Հրաչ Մանգասարյանի հարցերին պատասխանելուց, սակայն պնդել է՝ Հրաչ Մանգասարյանի պատվերով, երկու փուլով, համապատասխանաբար 1000 և 200 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ տպագրելու և դրանց դիմաց վարձատրություն ստանալու հանգամանքը։ Ընդ որում նախաքննության ընթացքում Հրաչ Մանգասարյանը չի հերքել, որ ձեռք է բերել տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, սակայն նշել է, որ դրանք ձեռք է բերել այլ անձից։ Իսկ տվյալ դեպքում Հրաչ Մանգասարյանի արարքում խարդախության հանցակազմի առկայության որոշման տեսանկյունից էական չէ, թե նա ումից է ձեռք բերել կեղծ կտրոնները։ Բացի այդ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արտյոմ Գալստյանի ցուցմունքը վճռական կշիռ չունի ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի մեղքը հաստատող ապացույցների զանգվածում:
10. Անդրադառնալով համակարգչատեխնիկական և տեսաձայնագրային փորձաքննության թիվ 16-0986 եզրակացությունը Գագիկ Մարգարյանի մասով թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ Գագիկ Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցի օգտագործումն արգելվում է։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ նման կարգավորումից չի կարող լինել բացառություն և հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցը դատավարության որևէ մասնակցի մասով ճանաչվի թույլատրելի։
11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ գույքային վնաս պատճառելը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառել[ն է], եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները»։
Մեջբերված նորմի վերլուծությանը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Դիլանչյանի գործով կայացված որոշումում և իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը որոշակի հատկանիշներով նման է խարդախությանը։ Մասնավորապես, թե՛ խարդախությունը և թե՛ գույքային վնաս պատճառելը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններ են, սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում են ուղղակի դիտավորությամբ, իսկ օբյեկտիվ կողմից՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով։ Սակայն, ի տարբերություն խարդախության՝ գույքային վնաս պատճառելու դեպքում բացակայում են հափշտակության հատկանիշները (ինչն ուղղակի ամրագրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում), այն է՝ ուրիշի գույքն ապօրինի անհատույց շահադիտական նպատակով վերցնելը և այն հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը, եթե վերջիններս այդ գույքը տնօրինելու կամ օգտագործելու իրական հնարավորություն են ունեցել։
Այսպես՝ խարդախությունը դրսևորվում է ուրիշի գույքը վերցնելով և այն հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելով։ Այլ խոսքով՝ խարդախության առարկան փաստացի կամ իրավաբանորեն սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքն է, որը դուրս է գալիս նրա ֆոնդից և մուտք է գործում հանցավորի կամ այլ անձի ֆոնդ։
Ինչ վերաբերում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմին, ապա դրա առարկան կարող է հանդես գալ.
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում չգտնվող գույքը, որը հանցավորի ապօրինի գործողությունների հետևանքով մուտք չի գործում նրանց ֆոնդ (բաց թողնված օգուտ)։ Օրինակ՝ հանցավորն անօրինական գիծ անցկացնելու կամ հաշվիչի ցուցիչը խախտելու միջոցով չի վճարում գազի կամ էլեկտրաեներգիայի վճարը և այլն։
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը ապօրինի օգտագործվելու արդյունքում մաշվում է։ Այս դեպքում գույքային վնասը դրսևորվում է մաշվածության (ամորտիզացիայի) հետևանքով նշված գույքի արժեքի նվազման միջոցով։
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը քննարկվող հանցագործության հետևանքով դուրս է գալիս նրա ֆոնդից, սակայն այդ գույքը դուրս է բերվում ոչ ուղղակիորեն հանցավորի կողմից և չի դարձվում նրանը կամ նրա դիտավորությունում ընդգրկված այլ անձինը։ Այս դեպքում գույքի դուրսբերումը սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդից դրսևորվում է որպես վերջիններիս կողմից իրենց օրինական պարտավորությունների կատարում (օրինակ՝ վարձակալի կողմից կոմունալ վճարումների չկատարման հետևանքով սեփականատիրոջ կողմից դրանց վճարումը, աշխատողի կողմից աշխատանքային գործունեության հետ չկապված անձնական նպատակներով գործատուի կողմից վճարվող կապի ծառայություններն օգտագործելը և այլն)։
Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը նույն եղանակով կատարվող հափշտակությունից՝ խարդախությունից, տարբերակելու հիմնական հատկանիշն այն է, որ քննարկվող հանցագործության առարկան կամ չի գտնվում սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) ֆոնդում և վնասը դրսևորվում է բաց թողնված օգուտի ձևով, կամ գտնվում է այդ ֆոնդում, սակայն վնասը դրսևորվում է գույքի մաշվածության կամ հանցավորի գործողությունների հետևանքով սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) համար առաջացած օրինական պարտավորությունների կատարման հետևանքով։ Քննարկվող հանցակազմի դեպքում բացակայում են խարդախության հանցակազմի այնպիսի պարտադիր հատկանիշներ, ինչպիսիք են ուրիշի գույքը սեփականատիրոջ ֆոնդից վերցնելը և հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը» (տե՛ս Միքայել Դիլանչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի վերաբերյալ 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14 որոշումը):
12. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս»։
Առաջին ատյանի դատարանը Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատել է քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ճանաչել է մեղավոր արձանագրելով, որ. «Հ.Մանգասարյանի գործողությունները` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով ուղղված են եղել պետության դեմ, կատարվել են ուղղակի դիտավորությամբ, այդ առումով Հ. Մանգասարյանի գործողություններին իրարամերժ և միմյանց հակասող որակումներ չեն տրվել։
Այն հանգամանքը, թե պետությունն իր կրած վնասներն ինչ կարգով կփորձի փոխհատուցել` կպահանջի քաղաքացիներից նոր կտրոն գնել, կբռնագանձի գումարը հանցագործություն կատարած անձանցից, վնասի փոխհատուցման ուղղությամբ որևէ գործողություն չի իրականացնի` վերաբերվում են հանցագործության ավարտից հետո ենթադրաբար կատարվելիք գործողություններին և ամբաստանյալի արարքի որակման առումով նշանակություն ունենալ չեն կարող»։
13. Նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ չի գնահատել այն հանգամանքը, որ Հրաչ Մանգասարյանի գործողությունները և դիտավորությունն ուղղված են եղել խաբեությամբ քաղաքացիների գիտակցության և կամքի վրա ներգործելու միջոցով վերջիններիցս դրամական միջոցներ ստանալուն և դրանք հափշտակելուն, այլ ոչ թե խաբեության կամ վստահության չարաշահման եղանակով պետությանը վնաս պատճառելուն։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մոլորության մեջ ընկած և տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ ձեռքբերած քաղաքացիները չեն ազատվել իրենց ավտոմեքենաները տեխնիկական զննություն ենթարկելու և պետական բյուջե համապատասխան վճարումներ կատարելու պարտավորությունից, հետևաբար և պետությունը չէր կարող զրկվել այդ գումարները ստանալու հնարավորությունից։
Շարադրվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի արարքում բացակայում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (….) 2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա. (.…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
(…)»։
Հիմք ընդունելով վերը նշվածը Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում պետք է արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ, մասնավորապես՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. §(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը¦ (տե°ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
15. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 7-րդ կետում ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի մեղավորության հարցի առնչությամբ արված եզրահանգումը և նախորդ կետում մեջբերված իրավադրույթների ու նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի կատարած հանցագործության բնույթը ու դրա հանրային վտանգավորության աստիճանը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաստատված՝ Գագիկ Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատաuխանատվությունն և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի՝ 600.000 ՀՀ դրամի չափով, որի միջոցով Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ ևս հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Միաժամանակ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասով և հաշվի առնելով Գագիկ Մարգարյանին նախնական կալանքի տակ պահելու 9 (ինը) ամիս 7 (յոթ) օր ժամկետը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի՝ 200.000 ՀՀ դրամի չափով։
16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(…)»:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն` պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել`
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
17. Նախորդ կետում նշված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո անդրադառնալով ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակելու և այն կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս, ինչպես նաև նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությունը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար), ինչպես նաև կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ գործում առկա չեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալներ, որոնք թույլ կտան մեղմացնել կամ խստացնել ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատիժը, ինչպես նաև նրա նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
18. Անդրադառնալով Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի կողմից նախաքննական մարմնին ներկայացված 1.800.000 ՀՀ դրամը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սխալ տնօրինելու վերաբերյալ Գագիկ Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին, Վերաքննիչ դատարանը նախևառաջ արձանագրում է, որ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին է ներկայացվել ոչ թե 1.800.000 ՀՀ դրամ այլ 1.600.000 ՀՀ դրամ։
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վիճարկվող դատական ակտով Առաջին ատյանի դատարանը Գագիկ Մարգարյանին մեղավոր է ճանաչել քաղաքացիներից խարդախությամբ գումարներ հափշտակելու մեջ, իսկ պետությանը պատճառված վնասի հատուցման վերաբերյալ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողել է առանց քննության։ Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 ՀՀ դրամը փոխանցել է ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի նշել, թե որ իրավանորմով է ղեկավարվել 1.600.000 ՀՀ դրամը ՀՀ պետական բյուջե փոխանցելու վերաբերյալ դատական ակտ կայացնելիս։ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ Գագիկ Մարգարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով մեղավոր չի ճանաչվել և նրա դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության։
Սույն կետում նշվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 ՀՀ դրամ գումարը պետք է վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։
19. Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով, որ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով կայացվում է արդարացման դատական ակտ, այլևս չի անդրադառնում քաղաքացիական հայցի մասով դատախազի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին։
20. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395 հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝
1. ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Էդ. Արսենյանի և ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները մերժել։
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի և ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել մասնակիորեն։
2. Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործով դատավճիռը մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել։
3. Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատիժը՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը՝ առանց գույքի բռնագրավման՝ թողնել անփոփոխ։
4. Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի՝ 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի՝ 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 /մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։
5. Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։
6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ
«04» հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր Կ.Մարդանյան
դատավորներ Ա.Մնացականյան
Մ.Արղամանյան
քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի
մասնակցությամբ` դատախազ Էդ.Արսենյանի
պաշտպաններ Ա.Ապրեսյանի
Հ.Ալումյանի
Հ.Բաբայանի
ամբաստանյալներ Հ.Մանգասարյանի
Հ.Գրիգորյանի
դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի վերաբերյալ քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի, մեղադրող Էդ.Արսենյանի, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները.
ՊԱՐԶԵՑ՝
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2016 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց Ձորի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 37100716 քրեական գործը:
2016 թվականի մարտի 02-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործը հանձնվել է ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության քննչական վարչությանը՝ հետագա նախաքննության կատարման համար:
2016 թվականի մարտի 04-ին քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության քննչական վարչության վարույթ:
Նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործի նյութերից Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի, Համբարձում Գրիգորյանի, Գեորգի Դանիելյանի, Իշխան Ամիրջանյանի և Կարեն Քալանթարյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է՝ ստանալով թիվ 58200817 համարը:
2017 թվականի հունվարի 19-ին Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2017 թվականի հունվարի 20-ին Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
2017 թվականի հունվարի 20-ին Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Քրեական գործով մեղադրանքներ են առաջադրվել նաև Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին, Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանին և Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին։
2017 թվականի հունվարի 31-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի փետրվարի 02-ի որոշմամբ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գագիկ Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատել է քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով։
Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռով.
- Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ու դատապարտվել` 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման,
- Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ պահվելու 9 (ինը) ամիս 7 (յոթ) օրը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվել է փորձաշրջան 3 (երեք) տարի ժամկետով,
- Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով,
- ՀՀ գլխավոր դատախազության քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության,
- ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 (մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարը փոխանցվել է ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Նույն դատավճռով դատապարտվել է նաև՝ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը:
Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանը, ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանը, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանը և մեղադրող Էդ.Արսենյանը, որոնք Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 03-ի որոշմամբ ընդունվել են վարույթ:
Վերաքննիչ բողոքների պատասխան չի ներկայացվել:
Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Մասնավորապես՝ Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Տարոն Բեգլարյանին, Գյումրի քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Համբարձում Գրիգորյանին, Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանին և քննությամբ չպարզված այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված՝ խարդախությամբ հափշտակության կատարման վերոհիշյալ մտադրությունն ու վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն, 2014 թվականից մինչև 2016 թվականի հունվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Արտյոմ Գալստյանի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններից 350 հատ կտրոնը մաս-մաս տրամադրել է Գագիկ Մարգարյանին, 320 հատը՝ Տարոն Բեգլարյանին, 300 հատը՝ Համբարձում Գրիգորյանին և 30 հատը՝ Գեորգի Դանիելյանին, ովքեր, համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության, վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ 260, 250, 300 և 20 հատ կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին, Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին, Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլ անձանց ու խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամի գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս»։
Համբարձում Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամի, հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2014-2015թթ. ընթացքում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 300 հատ կտրոն, որոնցից մի մասը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս»։
Գագիկ Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 3.106.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. ապրիլ ամսից մինչև 2016թ. հունվարի 29-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 350 հատ կտրոն, որից 260 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.307.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս»։
3. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռի համաձայն.
«(…) Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով` դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների հազար երկու հարյուր կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվողների և այլ անձանց հետ։ Վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով նա կազմակերպել է օրինական կերպով կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը` պետությանը զրկելով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց վճարումներ ստանալու հնարավորությունից` պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս հետևյալ հանգամանքներում.
Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված, խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու վերոհիշյալ մտադրության մասին և վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն` 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2016թ. հունվարն ընկած ժամանակահատվածում, մեկ այլ անձի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության հազար երկու հարյուր կեղծ կտրոններից երեք հարյուր հիսուն կտրոնները մաս-մաս տրամադրել է ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, երեք հարյուր քսան կտրոնները` ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, երեք հարյուր կտրոնները` ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և երեսուն կտրոնները՝ այլ անձի, ովքեր համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության` վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ երկու հարյուր վաթսուն, երկու հարյուր հիսուն, երեք հարյուր և քսան կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց և խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով` 7.188.750 /յոթ միլիոն հարյուր ութսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Ամբաստանյալներ Գագիկ Մարգարյանը, Տարոն Բեգլարյանը և Համբարձում Գրիգորյանն այդ գումարից իրենց պահելով որոշակի մասնաբաժին` մնացած մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Արտակ Ավդալյանից, ով իրեն ասել է, որ կարող է տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններ, մեկ կտրոնը 3.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք իրականից գրեթե չեն տարբերվում։ Ինքը նրան այդ ժամանակ պատասխանել է, որ կհետաքրքրվի և եթե ցանկացողներ լինեն` կհայտնի այդ մասին։ Նշված հարցի շուրջ զրուցել է Տարոն Բեգլարյանի և Գագիկ Մարգարյանի հետ, ովքեր ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում զբաղվել են ավտոմեքենաների ապահովագրությամբ։ Վերջիններիս հայտնել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններից մեկ հատի գինը 4.000 ՀՀ դրամ է, որպեսզի յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից ստանա 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Նրանք համաձայնվել են և պայմանավորվել են կտրոնները վաճառել 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով։ 2015թ. նոյեմբերից մինչև դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում Տարոնին վաճառել է ընդհանուր երկու հարյուրից երկու հարյուր քսան կտրոններ, իսկ Գագիկ Մարգարյանին` երկու հարյուրից երկու հարյուր երեսուն կտրոններ։ Ինքն ենթադրել է, որ նրանք այդ կեղծ կտրոնները վաճառել են 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ գնորդները տեղյակ են եղել, որ դրանք կեղծ են` հաշվի առնելով, որ ինքը նրանց զգուշացրել է, որ վարորդներին չխաբեն, քանի որ հակառակ դեպքում իրենց արարքը կբացահայտվի իրավապահ մարմինների կողմից։ Ինքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք չի կատարել, քանի որ Տարոնը և Գագիկը տեղյակ են եղել, որ կտրոնները կեղծ են։ Ինքը նրանց չի խաբել և նման հնարավորություն չի ունեցել, քանի որ ակնհայտ է եղել, որ ինքը կտրոնների վաճառքով զբաղվելու իրավասություն չունի և իր մոտ չեն կարող վարորդի և ավտոմեքենայի տվյալներ չպարունակող օրիգինալ կտրոններ լինել, այն էլ այդ քանակությամբ։ Այդ կտրոնների մեծ մասի վրա առկա են եղել ավտոմեքենաների տեխզննումն անցնելու մասին համապատասխան նշում և կնիք` այն պարագայում, երբ ավտոմեքենայի տվյալները լրացված չեն եղել, ինչը վկայում է կտրոնների կեղծ լինելու մասին։ Կտրոնների վաճառքի գործընթացը Տարոնի և Գագիկի հետ իրականացրել է 2015թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին։ 2015թ. Տարոնին տվել է մոտ երկու հարյուր երեսուն կեղծ կտրոններ` առանց երկրորդ հավելվածների և տեխզննումն անցած լինելու վերաբերյալ կնիքով կնիքված, իսկ Գագիկին` մոտ երկու հարյուր քսան կտրոններ, որոնցից հարյուր յոթանասունն առանց երկրորդ հավելվածների և կնիքված տեխզննման կայանի կնիքով։ Գագիկի խնդրանքով մնացած հիսուն կտրոնները տվել է նրան, որոնք եղել են առանց տեխզննման կայանի կնիքի, քանի որ նա այդպես է պատվիրել, իսկ թե ինչու է այդպես պատվիրել` իրեն չի հետաքրքրել։
Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. հոկտեմբերից աշխատում է «Սիլ ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում` որպես ՀՀ Վայոց Ձորի մարզային ղեկավար։ Իր գործունեությունը կապված է միայն ապահովագրության հետ, տեխզննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։
2015թ. ամռանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով իրեն ներկայացել է որպես սոցփաթեթների շահառուների հանգստի կազմակերպմամբ, տուրիստական գործունեությամբ, արտագնա հանգստի կազմակերպմամբ զբաղվող և տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների օրինական իրացմամբ զբաղվող անձ։ Հրաչի հետ համաձայնության են եկել արտագնա հանգստի և տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրման, դրանց հետագա վաճառքի և ստացված գումարի բաշխման հարցերի շուրջ։ Հրաչն իրեն ասել է, որ վաղուց է զբաղվում կտրոնների տրամադրման գործով և նրանց ընկերությունն ունի լիցենզա` ստանալ և տեխզննություն իրականացնել, սակայն դրանք նախօրոք պետք է կնքվեն իրենց կայանում, որն ըստ նրա գտնվել է Երևան քաղաքում։ Հրաչն իրեն ներկայացրել է գնացուցակ և ասել, որ հաճախորդների գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքներն անհրաժեշտ են, քանի որ դրանց տվյալներով պետք է մուտքագրում իրականացնի Երևանի տեխզննության կայանում։ Պայմանավորվածությունը ձեռք բերելուց հետո, առաջին խմբաքանակը՝ հիսուն կտրոնները, Հրաչից վերցրել է ապառիկ կերպով՝ մինչև դրանց իրացնելը։ Դրանց մի մասը տվել է համայնքներում գործող իրենց ընկերության գործընկերներին, մասնավորապես` Աղավնուն, Զեմֆիրային, Կարեն Խուդոյանին, իսկ մյուս մասը թողել է ընկերությունում։ Դրանք բոլորն էլ կնիքված են եղել և երկրորդ փոքր հատվածները չեն ունեցել։ Հավաքված մոտ 400.000 ՀՀ դրամ գումարից, ըստ Հրաչի հետ ունեցած պայմանավորվածության` տաս տոկոսը պահել է իրեն, իսկ մնացածը զրոյական տեղեկանքների հետ միասին փոխանցել է նրան։
Երկրորդ խմբաքանակը` հիսուն կտրոնները, նույնպես իրացրել է նույն եղանակով։ Մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից վերցրել է երեք հարյուրից երեք հարյուր հիսուն նույնատիպ կտրոններ։ Հաճախորդներից մեկն իրեն ասել է, որ կտրոնը գրանցված է մեկ այլ տրանսպորտային միջոցի տվյալներով, ինչից հետո խոսել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դա կապված է տպագրական սխալի կամ ծրագրային խնդիրների հետ։ Դրանից հետո նրան ասել է, որ իրեն տրամադրի ամբողջական կտրոնները, որպեսզի երկրորդ հատվածները հաճախորդները ներկայացնեն ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի տեխզննման կայան։
2016 թվականի հունվարի 3-ին Եղեգնաձորում Հրաչի կողմից ուղարկված անծանոթ անձից ստացել է հիսուն կտրոններ, որոնք կնիքված չեն եղել և առկա է եղել դրանց երկրորդ հավելվածները։
Կտրոնների իրացված գումարները Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցվել են վերջինիս հաշվեհամարին՝ իր աշխատակիցներ Կարեն Խուդոյանի և Ալվարդ Վարդանյանի կողմից, ովքեր տեղյակ չեն եղել, թե ինչ գումար են փոխանցում։ Մինչև 2016 թվականի փետրվարը չի իմացել, որ այդ կտրոնները կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ տեղեկացել է հաճախորդից, իսկ ավելի ուշ` քննիչից։ Երբ հաճախորդներից տեղեկացել է, որ կտրոնները կեղծ են` այդ նույն պահին զանգահարել է Հրաչին, տեղեկացրել, որ քրեական գործ է հարուցվել իր կողմից կեղծ կտրոններ իրացնելու համար, ով այդ ժամանակ իրեն ասել է, որ նման բան չի կարող լինել, քանի որ այդ կտրոնները կեղծ չեն և դա ինչ-որ սխալմունք է, ինչից հետո պայմանավորվել են հանդիպել իր գրասենյակում։ Հաջորդ օրը պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել են իր գրասենյակում, որտեղ իրենց զրույցը գաղտնի տեսաձայնագրել է իր անձնական «Այֆոն 5ս» (iphone 5s) մակնիշի բջջային հեռախոսով։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչին հարցրել է, թե արդյոք նա իմացել է, որ այդ կտրոնները կեղծ են եղել, ով պատասխանել է, որ նման բան չի կարող լինել։ Խոսակցության ժամանակ Հրաչին ասել է, որ քրեական գործ է հարուցված և իրեն ասել են, որ կտրոնները միանշանակ կեղծ են։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կպարզի, քանի որ իրեն նույնպես, ով տվել է, ասել է, որ դրանք օրինական են։ Այդ ժամանակ Հրաչին ասել է, որ պետք է պատասխան տա այն անձը, ով կատարել է այդ կեղծիքները, ինչին ի պատասխան` Հրաչը ժամանակ է խնդրել և հեռացել։
Դրանից հետո, երկու օր անց կրկին հանդիպել են գրասենյակում, որտեղ Հրաչն ասել է, որ խոսել է մարդկանց հետ և սպասում է նրանց պատասխանին։ Այնուհետև Հրաչից հարցրել է, թե ով է այդ հարցը կարգավորելու և պատասխան տալու։ Նա պատասխանել է, որ իր հետ է առնչվել և կտրոնները տվել է ինքը, ինքն էլ պատասխան կտա։
Այդ օրն իրեն հրավիրել են քննչական բաժին և ինքը Հրաչից պահանջել է ներկայանալ նախաքննության մարմնին կամ հարցը կարգավորել։ Նշված խոսակցությունից հետո Հրաչը հեռացել է` խոստանալով երեքից չորս ժամվա ընթացքում կարգավորել այդ հարցը, ինչից հետո նրա երկու հեռախոսահամարներն անհասանելի են դարձել և նրան չի տեսել։
Իր շահույթը կազմել է շուրջ 150.000 ՀՀ դրամ գումար։
Նախաքննության ընթացքում իր վրա ճնշումներ չեն եղել, գրառվել են իր մտքերը, սակայն որոշ տեղեկություններ իրականությանը չեն համապատասխանում` իր կողմից ճշտված չլինելու և մոտավորապես նշված լինելու պատճառով։ Իրականում Հ.Մանգասարյանից ստացել է 220 հատ կտրոններ, Հ.Մանգասարյանին դրանց դիմաց հանձնել է 1.300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։
Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարածի համար և խնդրում է իր նկատմամբ ներողամիտ լինել։ 2009 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում` որպես վաճառքի գծով գործակալ։ Իր աշխատանքը` քաղաքացիների հետ բոլոր ապահովագրատեսակների պայմանագրերի կնքումն է։ Ինքը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։ Հրաչի հետ ծանոթացել է 2014թ. դեկտեմբերին, «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի Երևանի գրասենյակում, որտեղ վերջինս հարցրել է, թե ապահովագրական հատուցումներն ինչպես են կատարվում։ Ինքը բացատրել է կարգը և զրույցի են բռնվել։ Հրաչն իր վրա հաճելի գործընկերոջ տպավորություն է թողել։ Ծանոթանալիս Հրաչը ներկայացել է որպես գործունեության տարբեր տեսակներով զբաղվող անձ, հենց այդ ժամանակ էլ բացատրել է կտրոններ վաճառելու գործի բնույթը և առաջարկել համագործակցել։ Քանի որ տարեվերջ է եղել` ինքը Հրաչին ասել է, որ տարին անցնելուց հետո նոր տարեթվով կտրոններ տրամադրի իրեն։ Հրաչի հետ պայմանավորվել են, որ նրան կանխավճար փոխանցի։ Մի քանի օր անց նրան փոխանցել է որոշակի գումար՝ մինչև կտրոնների առաջին խմբաքանակը ստանալը։ 2015 թվականի փետրվարին Հրաչից վերցրել է հարյուր կտրոն, յուրաքանչյուրը` 6.500 ՀՀ դրամ գումարով։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կտրոնները վաճառելու ժամանակ ինքը քաղաքացիներից պետք է պարտադիր վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, կտրոնների վաճառքի գները պետք է համապատասխանեն բանկերում իրականացվող վաճառքի արժեքներին։ Նշված հարյուր կտրոնը մինչև 2015թ. հունիսն իրացրել է իր գրասենյակ դիմող հաճախորդներին։
Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր երեք հարյուր քսանից երեք հարյուր երեսուն կտրոններ, որոնցից վաճառել է երկու հարյուր հիսունից երկու հարյուր վաթսուն կտրոններ, իսկ մնացած յոթանասունը` 2015թ. դեկտեմբերի վերջին վերադարձրել է Հրաչին։ Գրասենյակում աշխատել են ինքը և իր կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Լուսինեից չի թաքցրել կտրոնների վաճառքի գործունեությունը և նրան նույնպես ասել է, որ դա օրինական է։ Ինքն այս գործունեությամբ գաղտնի չի զբաղվել և բացահայտ առաջարկել է հաճախորդներին գնել ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Իր կինը զբաղվել է միայն ապահովագրությամբ և չի միջամտել, սակայն իր` զբաղված լինելու պատճառով եղել են դեպքեր, որ իր կինն է լրացրել հաճախորդների ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքող քաղաքացիներին վաճառել է զեղչերով, բայց 8.000 ՀՀ դրամ գումարից ոչ պակաս գնով։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ իր և Հրաչի միջև խոսակցություն չի եղել և ինքը տեղյակ չի եղել, որ դրանք կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու մասին տեղեկացել է 2016թ. փետրվարին, երբ իրեն հրավիրել են քննչական բաժին։ Իր եկամուտը կազմել է շուրջ 400.000 ՀՀ դրամ գումար։
Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։
Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. աշխատել է ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Տ. Մեծի փողոցում գտնվող «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի մասնաճյուղում` որպես պատասխանատու։ Աշխատանքային պարտականություններում ներառված են եղել ապահովագրություն, ավտովթարների սպասարկում, դիմումների ընդունում կատարելը։ 2014թ. դեկտեմբերին, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գործող «Ռեսո» ԱՊՊԱ գործակալության գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով տեղեկանալով, որ ինքը հանդիսանում է ՀՀ Շիրակի մարզի գործակալության պատասխանատուն` առաջարկել է ԱՊՊԱ գործակալությունում ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ իրացնել։ Այդ ժամանակ Հրաչն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններն օրինական են և ինքը դրանք վաճառելիս` քաղաքացիներից պետք է վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, որոնց հիման վրա լրացնի կտրոնը, իսկ տեղեկանքները կտրոնների գումարների հետ միասին հետագայում փոխանցի նրան։ Կտրոնները Հրաչից ձեռք է բերել յուրաքանչյուրը 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ վաճառել է 5.000-6.000 /հինգ հազարից վեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարով։ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր քանակով երեք հարյուրից ավել կտրոններ։ Հրաչից վերցրել է քսանից հիսուն կտրոններ, իսկ վաճառված կտրոնների գումարները նրան է փոխանցել ինչպես առձեռն, այնպես էլ բանկային փոխանցումների միջոցով։ Առձեռն գումար փոխանցել է երկու անգամ, Երևան քաղաքի Դավիթաշեն համայնքում` 100.000-ից 200.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Հրաչին առձեռն գումար է փոխանցել 300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով։ Գումարները վճարելու ժամանակ նոր խմբաքանակով կտրոններ է վերցրել նրանից, իսկ մնացած գումարները, որոնք գոյացել են կտրոնների վաճառքից` Հրաչին փոխանցել է բանկային գործարքի միջոցով։ Հրաչը կտրոնների յուրաքանչյուր խմբաքանակը տալու ժամանակ պայմանավորվել է իր հետ, թե ինչքան գումար է ինքը նրան վճարելու։ Որևէ փաստաթուղթ չի տրվել, ինքը և Հրաչը պայմանավորվել են բանավոր կերպով։ Իր ամբողջ շահույթը կազմել է 300.000 ՀՀ դրամ գումարից ավել։
Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի` որպես մեղադրյալ տված խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ հայտնաբերված կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Հրաչ Մանգասարյանից, ում հետ ունեցել է մտերիմ հարաբերություններ։ 2015թ. հոկտեմբերին նրանից պահանջել է վերադարձնել իրեն պարտք 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, սակայն Հրաչը գումար չունենալու պատճառով առաջարկել է իրեն երեսուն տեխզննման կտրոններ` ասելով, որ դրանք ձեռք է բերել 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ իրեն տալիս է 5.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք կարող է վաճառել 7.000-12.000 ՀՀ դրամ գումարով։ Ինքը համաձայնվել է` չիմանալով, որ դրանք կեղծ են։ Դրանցից մեկը փակցրել է իր «Աուդի» մակնիշի ավտոմեքենայի դիմապակուն, որը հետո պոկել և ոչնչացրել է, իսկ մնացած քսանիննից քսանը տվել է Իշխան Ամիրջանյանին, որպեսզի վաճառի և յուրաքանչյուր կտրոնից իրեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար տա։ Մնացած ինը մնացել են իր մոտ, որոնք հայտնաբերվել են խուզարկությամբ։
Երբ իմացել է կտրոնների կեղծ լինելու մասին` հանդիպել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դրանք կեղծ չեն։
Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում։
Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` որպես մեղադրյալ տված ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է Կարլեն Քացախյանի ընկերը։ 2015թ. ընթացքում ինքը և Կարլենը, նրա «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, իրենց անձնական գործերով, մոտ հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ։ Այդ ընթացքում մի քանի անգամ գիշերել են «Մանո» հյուրանոցում։ Այդ ժամանակ ծանոթացել են Գեորգիի հետ, ով հանդիսացել է հյուրանոցի տերը։ 2015թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին, Կարլենի հետ ԼՂՀ մեկնելիս, ժամը 21։00-ից 22։00-ի սահմաններում այցելել են Գեորգիի հյուրանոց, որտեղ սրճելու ընթացքում Գեորգին իրենց առաջարկել է վերցնել ավտոմեքենաների տեխզննության դատարկ կտրոններ և վաճառելուց հետո յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն վճարել 6.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է։ Քանի որ իրենց միջև մտերմություն է առաջացել` իրենք համաձայնվել են։ Նա տվել է ավտոմեքենաների տեխզննման քսան չլրացված կտրոններ և հաջորդ առավոտ իրենք մեկնել են ԼՂՀ։ Ինքը և Կարլենը հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, քանի որ այդ կտրոնները տալիս են պետական մարմինները` գույքահարկի տեղեկանք տրամադրելու դեպքում։ Այդ պատճառով որոշել են դրանք չվաճառել և որոշ ժամանակ անց չվաճառվելու պատճառաբանությամբ վերադարձնել Գեորգիին։ Ինքը դրանցից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, իսկ մեկն էլ տվել է իր մտերիմ Լևոն Փարսադանյանին։ Դրանց դիմաց որևէ գումար չի վերցրել, դա արել է Գեորգիին օգնելու նպատակով, իսկ այդ կտրոնների գումարն ինքը պետք է վճարեր Գեորգիին, քանի որ նա իրենցից քիչ գիշերավարձ է պահանջել։ Վարդանը և Լևոնն իրեն ասել են, որ դա օրինական լինել չի կարող, դրանց հետ ինչ-որ խնդիր կա։ Նրանք ասել են, որ իրենք այդ կտրոնները չեն օգտագործելու, ինքն էլ առաջարկել է պատռել և դեն նետել, սակայն հետագայում ոստիկանության կողմից բռնվելու ժամանակ ասել է, որ նրանք կտրոնները չպատռեն, որպեսզի դրանք ներկայացնի ոստիկանություն։ Նոյեմբերի 11-ին կրկին մեկնել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, բայց նա համոզել է նրանց փորձել վաճառել և պնդել է, որ դրանք մնան իրենց մոտ։
Թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքներով։ Օգտվելով իր իրավունքներից` նա դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, ուստի հրապարակվեցին վերջինիս նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2015 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին որոշել է հիմնադրել տպարան, սակայն դա ինչ-ինչ պատճառներով ձգձգվել է։ 2015 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին իր հորեղբայր Վանիկ Գալստյանն իր խնդրանքով Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասում գտնվող առանձնատան տարածքում հատկացրել է մի հատված, որպեսզի այնտեղ ինքը հիմնադրի տպարան։ Այնտեղ կառուցել է մոտ քառասուն մետր քառակուսի մակերեսով շինություն, որտեղ տեղադրել է տպագրող սարք։ Մինչև տպարանը հիմնադրելը և հիմնադրելուց հետո «Լիստ. էյէմ» կայքում տեղադրել է տպագրական ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ հայտարարություն և իր կողմից օգտագործվող 093-22-23-22 հեռախոսահամարը, որպեսզի ցանկացողները կապնվեն իր հետ։ 2015 թվականի օգոստոսին կամ սեպտեմբերին իրեն զանգահարել է մի անծանոթ, ներկայացել Հրաչ անունով և հայտնել, որ ցանկանում է իր տպարանում բուկլետներ տպագրել։ Խոսքը գնացել է մոտ 5.000 /հինգ հազար/ հատ բուկլետների մասին։ Ինքը հաշվարկել է և նրան միանգամից հեռախոսով հայտնել է գումարը։ Դրանից հետո Հրաչի հետ պայմանավորվել են հանդիպել, որպեսզի ավելի առարկայական լինի իրենց խոսակցությունը։ Հեռախոսազրույցից մի քանի օր անց իրենք հանդիպել են Երևանի Դավիթաշեն թաղամասում։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչն իրեն հարցրել է, որ եթե ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնների պատվեր տա` կկարողանա արդյոք այն կատարել։ Ինքն էլ պատասխանել է, որ նորմալ վարձատրության դիմաց ամեն ինչ էլ կարող է տպագրել։ Հրաչը ցանկացել է պատվիրել հյուրանոցային ծառայությունների մատուցման վերաբերյալ բուկլետներ, սակայն հանդիպման ժամանակ նշել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների մասին, ինչից հետո բաժանվել են` պայմանավորվելով, որ Հրաչը հետագայում իր հետ կկապնվի։ Առաջին հանդիպումից մոտ մեկ ամիս հետո կրկին իրեն է զանգահարել Հրաչը և առաջարկել հանդիպել։ Երկրորդ հանդիպումը տեղի է ունեցել 2015թ. սեպտեմբերին, Երևանի Դավիթաշեն համայնքի Զովունի տանող ճանապարհին, որտեղ Հրաչը պատվիրել է տպագրել 1.500 հատ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ՝ «2016» թվագրմամբ, մանուշակագույն, որն իր և Լորիսի կողմից 2015 թվականի սեպտեմբերին տպագրվել է տպագրական սարքով։ Տպագրված կտրոնների հերթական համարներն անձամբ տպել է տանը` համակարգչին կցված տպիչի միջոցով, ինչից հետո հազար հատ կտրոնները տվել է Հրաչին, իսկ մնացած հինգ հարյուրը մնացել է իր մոտ, քանի որ գումարն ամբողջությամբ վճարված չի եղել։ Հետագայում, 2015 թվականի դեկտեմբերին կրկին Հրաչի հետ հանդիպման ժամանակ նա իրեն ասել է, որ մնացած հինգ հարյուրը պետք չեն և պատվիրել է տասներկու հազար հատ, «2017» թվագրմամբ, դեղին գույնի ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ, ինչին ինքը չի համաձայնվել և ասել է, որ կտպի այն քանակությամբ, որքան գումար նա կվճարի։ Այդ ժամանակ Հրաչը պատվիրել է երկու հարյուր կտրոններ։ Նշված պատվերն իր կողմից կատարվելուց և նրան հանձնելուց երկու օր անց Հրաչը վճարել է 200.000 ՀՀ դրամ գումար, քանի որ իրենց պայմանավորվածությունն եղել է` յուրաքանչյուրի արժեքը 1.000 ՀՀ դրամ։ Իր մոտ մնացած հինգ հարյուր հատ «2016» թվագրմամբ կտրոններն այրել է, քանի որ դրանք այլևս պետք չեն եղել Հրաչին։ Դեկտեմբերին, երկու հարյուր կտրոններ տպագրելուց հետո, Հրաչի պատվերով այլևս կեղծ կտրոններ չի տպագրել, քանի որ հասկացել է իր` սխալ ուղու վրա լինելը։ Հրաչին վաճառել է ընդհանուր քանակով հազար երկու հարյուր հատ կեղծ կտրոններ, որոնց դիմաց նրանից ստացել է 1.200.000 ՀՀ դրամ գումար։
Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
Տուժող Վարդան Ժորժիկի Հովհաննիսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, կնքել պայմանագիր և այդ ընթացքում գրասենյակի աշխատակցուհիներից մեկն ասել է, որ գրասենյակում տրամադրվում են նաև ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ։ Մտածելով, որ այն օրինական է` որոշել է իր ավտոմեքենայի համար ձեռք բերել նաև տեխզննման կտրոն։
Նախապես գյուղապետարանից վերցրած գույքահարկի վճարման զրոյական տեղեկանքը տվել է այդ աշխատակցուհուն և 10.000 ՀՀ դրամ գումար վճարելով` ձեռք է բերել թիվ 306523 համարի տեխզննման կտրոնը։
Տուժող Ռոմիկ Մարտիկի Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, որից հետո տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի առաջարկով, 9000 ՀՀ դրամ գումարով ձեռք է բերել թիվ 307769 համարի տեխզննման կտրոնը։ Ինքը չի իմացել, որ տեխզննման կտրոնը կեղծ է։ Ինքը բողոք, պահանջ չունի։
Տուժող Անդրանիկ Գեղամի Շահբազյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. հունվարին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան։ Գրասենյակի աշխատակցուհին առաջարկել է գնել տեխզննման կտրոն։ Ինքը նույն օրը գնացել է գյուղապետարան, համապատասխան վճարումներ կատարել և վերցրել գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանք, որը ներկայացրել է «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակի աշխատակցուհուն և նա իր ավտոմեքենայի տվյալներով լրացրել է թիվ 176676 համարի տեխզննման կտրոնը։ Դրա դիմաց ինքը վճարել է 12.000 ՀՀ դրամ գումար, որի վերաբերյալ գրավոր որևէ փաստաթուղթ իրեն չի տրվել։ Ինքը չի իմացել տեխզննման կտրոնի կեղծ լինելու մասին։
Տուժող Արտակ Մկրտիչի Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. փետրվարին դիմել է իր համագյուղացի Արթուր Մկրտչյանին` ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն տրամադրելու խնդրանքով։ Ինքը մտածել է, որ Արթուր Մկրտչյանը տեխզննման կտրոնն օրինական կարգով է տրամադրում։ Նրան վճարել է 11.000 ՀՀ դրամ գումար` գնելով թիվ 176763 համարի տեխզննման կտրոնը։ Գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանքը նույնպես տվել է Արթուր Մկրտչյանին։
Տուժող Նարինե Մանվելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել իր ամուսին Գուրգեն Մանվելյանը` «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Կտրոնի կեղծ լինելն իրեն հայտնի չի եղել։ Ինքը բողոք և պահանջ չունի։
Տուժող Ազատ Վահանի Մելիքյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից իր հայրը ձեռք է բերել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն։ Իր ավտոմեքենան այդ ժամանակ անսարք է եղել։
Տուժող Արշակ Արթուրի Թովմասյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
Տուժող Ժորա Ավետիսի Մալխասյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել բանկից, իսկ ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերությունում միայն ապահովագրել է իր մեքենան։ Իրեն տուժող չի համարում և որևէ պահանջ չունի։ Քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ շփոթված է եղել։
Տուժող Մկրտիչ Արտյոմի Հայրապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
Տուժող Ռոբերտ Ռաֆիկի Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
Տուժող Լալազար Պարգևի Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Արթուր Մկրտչյանից։
Տուժողներ Արթուր Հովհաննեսի Սարգսյանի, Արայիկ Արամի Սարգսյանի, Ահարոն Մամիկոնի Խաչատրյանի, Արա Աբգարի Ղազարյանի, Մանուկ Նիկոլայի Մանուկյանի, Արտաշես Սիսակի Մկրտչյանի, Վաչագան Մյասնիկի Գասպարյանի, Արա Պետրոսի Սիմոնյանի, Աշոտ Անուշավանի Առաքելյանի, Հայկ Սերյոժայի Սուքիասյանի, Վարազդատ Վարմենի Օհանեսյանի և Վարդան Կառլենի Սիմոնյանի նախաքննական նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող, «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գործակալ Վազգեն Ստեփանյանից։
Վկա Արման Հրանտի Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2008 թվականից հանդիսանում է տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրմամբ զբաղվող «Մառ» ՓԲ ընկերության տնօրենը։ 2016թ. փետրվարին «Մառ» ՓԲ ընկերության աշխատակից Արթուր Բաբայանն իրեն ներկայացրել է հինգ կտրոններ, հայտնել, որ հոլոգրաֆիկ նշանը բացակայում է և դրանք հավանաբար կեղծ են։ Այդ ժամանակ ինքն անձամբ ստուգել է կտրոնները, որոնք չեն համապատասխանել ստանդարտին, ինչից հետո համապատասխան դիմումով փաստերի վերաբերյալ հայտնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի դատախազությանը։
Վկա Գեղամ Գագիկի Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր կնոջ եղբայրն է, միասին աշխատում են «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի գրասենյակում։ 2015թ. աշնանը Գագիկից տեղեկացել է, որ զբաղվում է տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքով։ Ինքն այլ մանրամասներից տեղյակ չէ։ Իրեն նախաքննության ընթացքում զանգահարել է Գագիկ Մարգարյանը և տեղեկացրել, որ երկրորդ հատվածով տեխզննության կտրոնները թաքցրել է գրասենյակի առաջին հարկում գտնվող շինության ներսում, խնդրել է դրանք վերցնել և ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմնին։ Հրաչ Մանգասարյանին տեսել է 2016թ. փետրվարի 13-ին, երբ վերջինս գնացել է գրասենյակ։ Գագիկն ասել է, որ նա իրեն խաբել է՝ ասելով, որ կտրոններն օրինական են և խնդրել է իրեն ներկա լինել խոսակցությանը։ Այդ օրը կեսօրին Հրաչն եկել և փորձել է հավաստիացնել, որ ինքն էլ չի իմացել կտրոնների կեղծ լինելու մասին, սակայն հրաժարվել է հայտնել, թե դրանք որտեղից է ձեռք բերել։
Վկա Սյուզաննա Համլետի Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում։ 2015թ. հունիսին տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի հանձնարարությամբ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոններ։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել, յուրաքանչյուր անգամ ինքը դա կատարել է տնօրենի հանձնարարությամբ։ Նա դրանք տվել է` հաճախորդների տվյալները լրացնելու համար, իսկ գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքները ինքը վերցրել է հաճախորդներից և փոխանցել նրան։ 2015թ. ամռանից սկսած հաճախորդներին տվել է մոտ 100 կտրոն, որոնք եղել են կնիքված վիճակում։ Մի անգամ Գագիկն իրեն զգուշացրել է, որ կտրոնի վրա կնիք չկա և հաճախորդներին պետք է զգուշացնել, որ գնան տեխնիկական զննության կայան։ Կտրոնների գումարային չափը որոշել է Գագիկը, իսկ հաճախորդները վճարել են նրա նշած գումարի չափով։ Այդ գործարքներն իր մոտ կասկած չեն հարուցել, իր կարծիքով դրանք եղել են օրինական և ինքը վստահել է տնօրենին։
Հաճախորդներից ստացված գումարներն ամբողջությամբ տվել է Գագիկին, ինքը դրանց վաճառքից գումար չի ստացել։
Հարյուր վաթսուն կտրոնները վերաբերում են 2015թ. ամռանից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը դիմած հաճախորդներին։
2016թ. հունվարին Գագիկի հանձնարարությամբ մեկ անծանոթ հաճախորդի տվել է երկրորդ հատված ունեցող կտրոն, որի վրա կնիք առկա չի եղել։ Գագիկն իրեն ասել է, որ կտրոնները կնիքված են, որպեսզի հաճախորդները ավտոմեքենաների տեխզննության կայան չգնան։ Առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ինքը հաճախորդին կտրոն չի տվել, ամեն անգամ կտրոնի վրայի տվյալները լրացրել է տեղեկանքից։ Գագիկը տեղեկացրել է, որ կտրոնների վրա առկա է կնիք և հաճախորդներին ասել է, որ ոչ մի տեղ չգնան։ Այդ գումարները և տեղեկանքներն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։ Եղել են նաև դեպքեր, որ Գագիկի հանձնարարությամբ կտրոնի դիմաց վճարում չի կատարվել, որևէ անդորրագիր կամ փաստաթուղթ չի տրվել։
Կտրոնները գտնվել են Գագիկի մոտ, սակայն երբ վերջինս բացակայել է` մի քանիսը թողել է իրենց մոտ։
Վկա Ալվարդ Պարգևի Վարդանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. փետրվարի 1-ից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում, որտեղ կատարում է օպերատորի աշխատանքներ։ Իրենց գրասենյակում տեխզննության կտրոններ վաճառելու մասին իմացել է 2015թ. նոյեմբերի վերջին, երբ իրենց տնօրեն Գագիկ Մարգարյանն իրեն տվել է այդպիսի կտրոն և ասել, որ հաճախորդի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի տվյալներով կտրոնը լրացնի և տա քաղաքացուն։ Ինքը կատարել է նրա կարգադրությունը և մտածել է, որ դա օրինական կարգադրություն է։ Դրանից առաջ տեսել է, որ Գագիկը մի քանի անգամ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Եղել են դեպքեր, երբ Սյուզաննան մի քանի անգամ աշխատանքի չի եկել և մոտ 4-5 անգամ Գագիկի հանձնարարությամբ ինքն է լրացրել կտրոնները և հանձնել տնօրենին։ Ընդամենը մեկ անգամ է եղել, որ հաճախորդին կտրոնը տալուց հետո, հաճախորդը տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, որը զրոյական տեղեկանքի հետ տվել է Գագիկին։ Դրանից հետո մոտ չորս անգամ է լրացրել կտրոններ և տվել հաճախորդներին, իսկ գումարները նրանք տվել են Գագիկին։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել։ Կտրոնների տրամադրմանն առնչվել է չորսից հինգ անգամ, 2015թ. դեկտեմբերին։ Իր հիշելով կտրոնների վրա կնիքներ եղել են։ Ինքը տեխզննության կարգից տեղյակ չէ, մտածել է, թե դա օրինական է։ Հաճախորդները միշտ դիմել են Գագիկին, ով իրեն կանչել, հանձնարարել է լրացնել և տրամադրել կտրոնը։ Քանի որ տնօրենն ասել է, որ դա օրինական է, ուստի ինքը լրացրել է։ Նա իրեն երբևէ չի ասել, որ դա գաղտնի պահի։ Կտրոնի դիմաց վճարված 9.000 ՀՀ դրամ գումարն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։
Վկա Աղավնի Վաչագանի Օհանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Չիվա գյուղում գտնվող «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի թիվ 3612 բաժանմունքում որպես ավագ օպերատոր։ 2009 թվականից ճանաչում է Գագիկ Մարգարյանին և բանավոր համաձայնությամբ օգնել է նրան մեքենաների ԱՊՊԱ պայմանագրերի կնքման հարցում։ 2015թ. հոկտեմբերին Գագիկը զանգահարել և հայտնել է, որ ցանկության դեպքում կարող է ԱՊՊԱ պայմանագրի հետ տրամադրել նաև ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Ինքն այցելել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» գրասենյակ, որտեղ Գագիկն իրեն փոխանցել է տաս տեխնիկական զննության կտրոններ, որոնք եղել են կնիքված։ Ինքը դրանք գյուղացիների համաձայնությամբ լրացրել և տվել է նրանց, իսկ ստացված գումարները և զրոյական տեղեկանքներն ուղարկել է Գագիկին և նա իրեն տվել է ևս հինգ կտրոններ։ Չիվայի գյուղապետին 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց տվել է միայն մեկ կտրոն և չի իմացել, որ դա օրինական չէ։ Իր մոտ մնացել է չորս չօգտագործված կտրոններ, որոնք ներկայացրել է քննությանը։ Ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքից իրեն մնացել է 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ քաղաքացիներին զգուշացնի` տեխնիկական զննության կայան չգնան, քանի որ կտրոնների վրա կնիք է եղել։ Ինքը կտրոնները լրացրել է հաճախորդների ներկայությամբ։ Հաճախորդներն իրեն հարցեր չեն տվել։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ կտրոնները տրամադրի միայն զրոյական տեղեկանքի դեպքում։
Վկա Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է որպես Ելփին գյուղի միջնակարգ դպրոցի տեխնոլոգիայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է մոտ երկու տարի առաջ` ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հետ կապված և սկսել են միասին աշխատել։ 2015թ. աշնանը Գագիկն իրեն առաջարկել է զբաղվել ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների վաճառքով` յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն տաս տոկոս գումար մնալու պայմանով։ Գագիկն ասել է նաև, որ դա օրինական է և բոլոր կտրոնները կնիքված են, ինչից հետո նրանից վերցրել է մոտ քառասուն կտրոն, որոնց մեծ մասն իրացրել է գյուղի բնակիչներին, իսկ իր մոտ մնացած հինգ կտրոնները ներկայացրել է քննությանը։ Դրանք ստացել է մաս-մաս և վաճառել է 2015թ. հոկտեմբերից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Կտրոնների վաճառքից իրեն որպես հասույթ մնացել է 25.000-ից 30.000 ՀՀ դրամ գումար։ Կտրոնների վրա երկրորդ հավելված չի եղել, բոլորն եղել են կնիքված, ինքը չի իմացել այդ գործունեության անօրինական լինելու մասին։
Վկա Ռուստամ Հակոբի Զոհրաբյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է 2015թ. դեկտեմբերին։ Այդ ժամանակ Գագիկն իրեն առաջարկել է համատեղ գործունեություն ծավալել սոցփաթեթների, այդ թվում՝ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների տրամադրման հարցերով։ Ինքն իր երկու աշխատակիցներին` Արտաշես Ավագյանին և իր տեղակալ Վարդան Գրիգորյանին առաջարկել է կտրոնները վերցնել Գագիկից։ Նրանք իրեն տվել են 9.000 և 10.000 ՀՀ դրամ գումար և զրոյական տեղեկանքները, որոնք տվել է Գագիկին, ով հանձնարարել է գրասենյակի աղջիկներին դրանք լրացնել։ Կտրոններն եղել են կնիքված։ Մեկ կտրոնն էլ վերցրել է իր համար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք այլ տեղ տանելու և կնքելու անհրաժեշտություն չկա։ Իր մոտ կասկածներ չեն առաջացել և իր կարծիքով դա եղել է օրինական։ Գագիկից վերցրել է երեք կտրոն։ Այդ ժամանակ վերջինիս ձեռքին եղել է կտրոնների մի ամբողջ կապոց։
Վկա Արտաշես Սոսի Ավագյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր անմիջական հրամանատար Ռուստամ Զոհրաբյանը 2015թ դեկտեմբեր ամսին հայտնել է, որ ավտոմեքենայի տեխզննում անելու անհրաժեշտության դեպքում գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը վերցնի և գնա իր մոտ, ինչն իր կողմից կատարվել է, քանի որ այդ ժամանակ լրանալու էր իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնի ժամկետը։ Ռուստամ Զոհրաբյանի պահանջով, զրոյական տեղեկանքի հետ միասին տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, ինչից հետո, 2015թ. դեկտեմբերի 15-ին վերջինս իրեն է տվել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն՝ լրացված և կնիքված վիճակում։
Վկա Արթուր Մարկոսի Մկրտչյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր ընկերն է, ում ճանաչում է մոտ հինգ տարի։ Ինքն աջակցել է նրան` Արենիում գտնվող իր խանութում ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հարցում։ 2015թ. նոյեմբերին Գագիկը զանգահարել է և խնդրել, որ հանդիպեն իր գրասենյակում, որի ժամանակ նա խնդրել է օգնել տեխզննության կտրոններ իրացնելու հարցում։ Ինքը հստակ իմացել է ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն ստանալու կարգը, սակայն Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք օրինական են։ Գագիկն իրեն բացատրել է ընթացակարգը, ինքն էլ իր ծանոթներին ասել է այդ մասին։ 2015թ. նոյեմբերին մեկնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաք, գրասենյակից վերցրել է երկու կամ երեք կտրոն, որոնք վաճառել է Զորի Խաչատրյանին, Միսակ Մկրտչյանին, իսկ մյուսին չի հիշում։ Նրանցից վերցրել է 10.000-ական ՀՀ դրամ գումար և գույքահարկի զրոյական տեղեկանքները, որոնք առձեռն տվել է Գագիկ Մարգարյանին։ Դրանից հետո մի քանի կտրոններ վերցնելով` իրացրել է Սոս Խաչատրյանին, Արման Սողոմոնյանին և այլ անձանց, որոնց չի հիշում։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք կնիքված են, տեխզննության կայան գնալու անհրաժեշտություն չկա։ Ինքը չի իմացել դրանց անօրինական լինելու մասին, հավատացել է Գագիկին։
Վկա Արման Արարատի Ամիրխանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Կարեն Խուդոյանից։
Վկա Ռուբեն Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
Վկաներ Վարդան Վարազդատի Եպիսկոպոսյանի և Լևոն Սմբատի Փարսադանյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում են Ալավերդի քաղաքի «Ձորագազ» ՍՊԸ-ում` որպես գազ լիցքավորող։ Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Կարլեն Քացախյանը և Իշխան Ամիրջանյանը հաճախակի են իրենց ավտոմեքենայով այցելել գազալցակայան, որտեղ էլ ծանոթացել են նրանց հետ։ 2015թ. նոյեմբերի սկզբներին Կարլենը և Իշխանը նորից այցելել են իրենց գազալցակայան` գազ լիցքավորելու համար, որի ժամանակ Իշխան Ամիրջանյանը գրպանից հանել և տվել է մեկ հատ ավտոմեքենայի չլրացված տեխնիկական զննության կտրոն և ասել, որ այն նվիրում է, սակայն հրաժարվել են ընդունել` ասելով, որ տեղեկացված են կտրոնի ձեռք բերման օրինական կարգին և այդ կտրոնն օրինական չէ։ Իշխանն այդ ժամանակ պնդել է, որ պահեն իրենց մոտ և եթե օրինական լինի` նոր կփակցնեն մեքենայի դիմապակուն։ Կրկին Իշխանին ասել են, որ դա չի կարող օրինական լինել և իրենց այն պետք չէ։ Իշխանը կտրոնը թողնելով` ասել է, որ եթե չեն ուզում, ապա կարող են այն պատռել և դեն նետել։ Այդ կտրոնները չեն լրացրել և մեքենայի դիմապակուն չեն փակցրել։ 2015թ. դեկտեմբերին Իշխանը խնդրել է վերադարձնել այդ կտրոնները, քանի որ դրանք օրինական չեն և պետք է ներկայացնի ոստիկանությանը, ինչից հետո վերադարձրել են կտրոնները նրան։
Վկա Զեմֆիրա Ռաֆիկի Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2002թ. սեպտեմբերից աշխատում է որպես Արփի գյուղապետարանի աշխատակազմի քարտուղար և ունի իր առանձին աշխատասենյակը։ Գյուղապետարանում հաշվառված են համայնքի բնակիչների տրանսպորտային միջոցները, որոնց գույքահարկը մուծվում է գյուղապետարան և վերցվում է զրոյական տեղեկանք։
«Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի մասնաճյուղի տնօրեն Գագիկ Մարգարյանին ճանաչում է։ Նա իրեն խնդրել է, որպեսզի իրենց մոտ եկած ավտոմեքենաների ԱՊՊԱ-ն ուղարկեն նրա գրասենյակ։
2015թ. դեկտեմբերի սկզբներին Գագիկը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ իրենք կատարում են տրանսպորտային միջոցների տեխզննություն, որի վերաբերյալ տալիս են կտրոն և եթե ցանկացողներ լինեն, ապա դիմեն նրանց։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ տրանսպորտային միջոցների գույքահարկը մուծելուց և զրոյական տեղեկանքը վերցնելուց հետո ինքը կարող է քաղաքացիներից վերցնել այդ տեղեկանքը և համարժեք տեխզննման գումարը, որից հետո կտրամադրեն տեխզննման կտրոնը` տիրոջ և ավտոմեքենայի տվյալներով լրացված։ Գագիկն իրեն տվել է մոտ տասնհինգ կտրոն, որոնք իրացրել է գյուղի բնակիչներին և այդ գործարքից որևէ շահ չի ունեցել, ցանկացել է օգնել իր համագյուղացիներին։ Ինքը տեղյակ չի եղել, թե ինչպես է տեղի ունենում տեխզննության կատարումը։
Վկա Գրիգոր Զոհրաբի Ասլանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
Վկա Հրաչիկ Գվիդոնի Կարապետյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական գործակալությունում` որպես գործակալ, որի տնօրենը Լուսինե Խաչատրյանն է, բայց փաստացի ղեկավարվում է նրա ամուսին Տարոն Բեգլարյանի կողմից։ Ինքը Տարոնի կողմից ստացել է համակարգիչ, որի միջոցով տան պայմաններում կատարել է ապահովագրական գործարքներ։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնը տեղեկացրել է, որ ԱՊՊԱ-ի հետ միասին` ցանկացողները կարող են կատարել տեխզննում, ինչից հետո մոտ տասնհինգից քսան ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ է իրացրել։ Տարոնի տված տեխզննման կտրոնների վրա առկա է եղել կնիք, իսկ երկրորդ հատվածները չեն եղել։ Տարոնն իրեն ասել է, որ կարիք չկա, որպեսզի հաճախորդները գնան ավտոմեքենայի տեխզննման կայան, քանի որ կտրոններն արդեն կնիքված են եղել։ Ինքը վաճառել է նշված տեխզննման կտրոնները՝ ըստ ավտոմեքենաների տարեթվերի և բեռնատարողության։ Տարոնի հետ պայմանավորվածություն են ունեցել, որ յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից իր հասույթը լինելու է 1.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Պայմանավորվածության համաձայն ինքը հաճախորդից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը, գրել տվյալ ամսաթիվը, տեխզննման կտրոնի հետևի հատվածում լրացրել տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները և արդեն կնիքված կտրոնը տվել է հաճախորդին` զգուշացնելով, որ ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։ Իրացված կտրոնների զրոյական տեղեկանքները և գումարները փոխանցել է Տարոնին։
Վկա Վազգեն Վոլոդյայի Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ մոտ չորս տարի համագործակցում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի բնակիչ Տարոն Բեգլարյանի հետ, ով հանդիսանում է «Ռեսո» ապահովագրական ընկերության տնօրենը, բայց փաստաթղթերում` նշված ընկերության տնօրեն է հանդիսանում Տարոնի կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Տարոնի հետ կատարել է ավտոմեքենաների ապահովագրական գործարքներ և դրա դիմաց ստացել է կատարած ապահովագրական գումարի տասնհինգ տոկոսը։ Ապահովագրական գործարքները կատարել է տան պայմաններում, համակարգչի միջոցով։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնն իրեն ասել է, որ կարող է կատարել ավտոմեքենաների տեխզննում և իրեն տրամադրել է «2016» գրառմամբ հինգ կտրոններ։ Կտրոնները տալուց հետո նա հանձնարարել է հաճախորդներին ասել, որ տեխզննման կայան չգնան, քանի որ տեխզննման կտրոններն արդեն կնիքված են։ Հաճախորդներից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը և նրանց ասել է, որ բանկ և ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։
Տարոնն իրեն սկզբնական շրջանում տվել է հինգ կտրոններ՝ ասելով, որ վաճառվելու դեպքում էլի կտա։ Դեկտեմբեր ամսվա մեջ իրեն տվել է քսանից քսանհինգ կտրոններ, որոնց վրա եղել են կնիքներ` առանց երկրորդ հատվածների։ Ինքը տեղյակ է եղել, որ դա պետք է կատարվի բանկի և տեխզննման կայանի միջոցով, բայց քանի որ մոտ չորս տարի աշխատել է Տարոնի մոտ` վստահել է նրան և չի կասկածել, որ նրա կողմից տրված կտրոնները կեղծ են։ Դրանցից վերցրել է անգամ իր ավտոմեքենայի համար։ Բոլոր վաճառված տեխզննման կտրոնները տրամադրել է քաղաքացիներին` զրոյական տեղեկանքը վերցնելով, տեխզննման հետևի մասում լրացրել է տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները, կտրոնի առջևի մասում փակցրել է տվյալ ամսաթվի նշանը և տվել քաղաքացիներին, իսկ զրոյական տեղեկանքները ստացված գումարների հետ միասին փոխանցել է Տարոնին` իրեն պահելով յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից` 1.000-ից 1.500 ՀՀ դրամ գումար
Վկա Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Իշխան Ամիրջանյանը հանդիսանում է իր ընկերը, ում հետ 2015թ. ընթացքում իր «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, անձնական գործերով մոտ չորսից հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ տարբեր քաղաքներ։ Երբ առաջին անգամ մեկնել են, ճանապարհը շատ երկար է թվացել, ուստի որոշել են Գորիսի հյուրանոցում մնալ։ Այդ օրը և դրանից հետո միշտ մնացել են այդ հյուրանոցում, որտեղ ծանոթացել է Գեորգիի հետ և մտերմացել։ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին ԼՂՀ մեկնելիս` մնացել են Գեորգիի հյուրանոցում, որտեղ զրույցի ընթացքում Գեորգին առաջարկել է իրենց տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննության չլրացված կտրոններ՝ պայմանով, որ յուրաքանչյուրի դիմաց նրան վճարեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար՝ անկախ իրենց վաճառած գնից։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է և հյուրանոցի առաջին հարկի սենյակներից մեկից բերել է քսան չլրացված տեխզննման կտրոններ, որոնց վրա եղել է կապույտ գույնի կլոր կնիք։ Հաջորդ առավոտյան Իշխանի հետ մեկնել են ԼՂՀ։ Կտրոնները մշտապես գտնվել են իր մեքենայում, քանի որ ինքը և Իշխանը գրեթե ամբողջ օրը միասին են անցկացրել։ Իշխանի հետ որոշել են այդ կտրոնները ոչ մեկի չտալ, քանի որ վերցնելուց հետո հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, որովհետև այդ կտրոնները առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ձեռք բերել հնարավոր չէ։ Իշխանն այդ կտրոններից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, ևս մեկն էլ տվել է Լևոն Փարսադանյանին։ 2015թ. նոյեմբերի 11-ին կրկին գնացել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, սակայն նա խնդրել է, որ իրենց մոտ պահեն և փորձեն վաճառել։ Դրանք հաջորդ օրը Մարտակերտում հայտնաբերվել են ոստիկանների կողմից։
Պաշտպան Ա. Ապրեսյանի միջնորդությամբ որպես վկա դատարանում հարցաքննված ներքոհիշյալ անձինք հայտնեցին հետևյալը.
Վկաներ Կարեն Մարգարյանը և Արամ Սարդարյանը դատարանին հայտնեցին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Դրա դիմաց Գագիկ Մարգարյանին վճարել են 9000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրենք չեն իմացել, որ կտրոնը կեղծ է։ Ոստիկանությունից տեղեկացրել են, որ կտրոնը կեղծ է, վերցրել են այն և դրա դիմաց փաստաթուղթ են տվել, որի հիման վրա երթևեկել են` մինչև կտրոնի ժամկետի ավարտը։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններով։
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. ապրիլի 18-ի թիվ 16-0528 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների «* *» աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։
Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները, գծապատկերները և կտրոնների սոսնձապատ մակերեսներին առկա գրառումները, նախշապատկերները և պատկերները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական տպագրական եղանակով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնները և որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*484192*» համարի կտրոնը` կատարվել են միևնույն տպագրական եղանակներով։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները կատարված են կնիքով»։
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. հոկտեմբերի 7-ի թիվ 16-0527 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1.2.3.4. Փորձաքննությանը ներկայացված 427 հատ /կտրոնների համարները տես աղյուսակ 1-ում/ կտրոնների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով, և կտրոնները իրենց կատարման եղանակներով, առկա հոլոգրամաներով և դարձերեսներին առկա պաշտպանական կտրվածքներով համապատասխանում են ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. «*605647*» և 2018թ. «*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կետում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/, դիմերեսների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ դարձերեսներին առկա տպագիր գրառումները ամբողջությամբ կատարված են համակարգչային լազերային տպիչով, իրենց կատարման եղանակներով, պաշտպանական կտրվածքների կառուցվածքային առանձնահատկություններով չեն համապատասխանում ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին, սակայն տառատեսակներով, իմաստային բովանդակություններով, գրառումների միմյանց նկատմամբ տեղակայումներով համապատասխանում են վերը նշված համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 5-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ 41 հատ «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների հավելվածների աջակողմյան հատվածներում, 7-րդ կետում նշված 5 հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 8.7-րդ կետում նշված «2016» գրառմամբ 13 հատ «*440097*», «*440193*», «*440272*», «*440273*», «*440045*», «*440041*», «*440037*», «*440025*», «*440021*», «*440305*», «*440328*», «*440332*» և «*440412*» համարների կտրոնների վրա առկա արծաթափայլ ուղանկյունաձև հատվածները չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում և 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներում առկա հոլոգրամաններին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 10 հատ «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելված», «*725551* Հավելված», «*644446* Հավելված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված» և «*725564* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 145 հատ «*566959* Հավելված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավելված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հավելված», «*725506* Հավելված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հավելված», «*725502* Հավելված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավելված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հավելված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելված», «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հավելված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հավելված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հավելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավելված», «*725512* Հավելված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հավելված», «*644673* Հավելված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հավելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավելված», «*642993* Հավելված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հավելված», «*644272* Հավելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավելված», «*642991* Հավելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավելված», «*644273* Հավելված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հավելված», «*611121* Հավելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հավելված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924* -», «*644092* Հավելված», «*644571* Հավելված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավելված», «*644094* Հավելված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հավելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավելված», «*106574* Հավելված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված», «*644668* Հավելված», «*598354* Հավելված», «*644674* Հավելված», «*598362* Հավելված», «*644659* Հավելված», «*624424* Հավելված», «*598360* Հավելված», «*598363* Հավելված», «*598367* Հավելված», «*598365* Հավելված», «*598378* Հավելված», «*644084* Հավելված», «*644660* Հավելված», «*598377* Հավելված», «*598376* Հավելված», «*644091* Հավելված», «*644093* Հավելված», «*644089* Հավելված», «*644095* Հավելված», «*644567* Հավելված», «*644568* Հավելված», «*644086* Հավելված», «*642990* Հավելված», «*644995* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 42 հատ «*725575* Հավելված», «*725508* Հավելված», «*725509* Հավելված», «*725510* Հավելված», «*725559* Հավելված», «*725560* Հավելված», «*725572* Հավելված», «*644563* Հավելված», «*644451* Հավելված», «*644453* Հավելված», «*644042* Հավելված», «*644041* Հավելված», «*644448* Հավելված», «*644449* Հավելված», «*644450* Հավելված», «*644043* Հավելված», «*725565* Հավելված», «*725568* Հավելված», «*725553* Հավելված», «*644443* Հավելված», «*644044* Հավելված», «*644040* Հավելված», «*644452* Հավելված», «*725573* Հավելված», «*725561* Հավելված», «*725571* Հավելված», «*644445* Հավելված», «*725550* Հավելված», «*644455* Հավելված», «*644996* Հավելված», «*725558* Հավելված», «*725554* Հավելված», «*725555* Հավելված», «*725563* Հավելված», «*725501* Հավելված», «*725570* Հավելված», «*725567* Հավելված», «*641154* Հավելված», «*644565* Հավելված», «*644566* Հավելված», «*644444* Հավելված» և «*644917* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.3. կետում նշված «2018» գրառմամբ 2 հատ «*108513*» և «*108514*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2017» գրառմամբ 21 հատ կտրոններ «*725195*»-ից մինչև «*725215*» համարների կտրոնների հավելվածների, 9 հատ «*644999* Հավելված», «*66911* Հավելված», «*449680* Հավելված», «*645000* Հավելված», «*644909* Հավելված», «*926747* Հավելված», «*608554* Հավելված», «*644910* Հավելված» և «*644998* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.5. կետում նշված 144 հատ «*647437* Հավելված»« «*617929* Հավելված», «*617936* Հավելված», «*641848* Հավելված», «*617909* Հավելված», «*641844* Հավելված», «*617934* Հավելված», «*641850* Հավելված», «*617924* Հավելված», «*617945* Հավելված», «*641849* Հավելված», «*620002* Հավելված», «*617982* Հավելված», «*620006* Հավելված», «*620007* Հավելված», «*617984* Հավելված», «*617992* Հավելված», «*617994* Հավելված», «617978* Հավելված», «*617960* Հավելված», «*617970* Հավելված», «*620024* Հավելված», «*620033* Հավելված», «*620054* Հավելված», «*620060* Հավելված», «*580168* Հավելված», «*620050* Հավելված», «*620034* Հավելված», «*620029* Հավելված», «*620028* Հավելված», «*620020* Հավելված», «*617975* Հավելված», «*617980* Հավելված», «*609259* Հավելված», «*599191* Հավելված», «*617900* Հավելված», «*617813* Հավելված», «*599188* Հավելված», «*614489* Հավելված», «*597203* Հավելված», «*614404* Հավելված», «*614450* Հավելված», «*612246* Հավելված», «*106172* Հավելված», «*614418* Հավելված», «*614397* Հավելված», «*597005* Հավելված», «*614393* Հավելված», «*614354* Հա-վելված», «*614302* Հավելված», «*556980* Հավելված», «*560768* Հավելված», «*614371* Հավելված», «*614453* Հավելված», «*614449* Հավելված», «*614475* Հավելված», «*614424* Հավելված», «*614441* Հավելված», «*578752* Հավելված», «*614493* Հավելված», «*614482* Հավելված», «*612142* Հավելված», «*150510* Հավելված», «*612206* Հավելված», «*612184* Հավելված», «*612179* Հավելված», «*562607* Հավելված», «*612209* Հավելված», «*580123* Հավելված», «*597008* Հավելված», «*599133* Հավելված», «*612220* Հավելված», «*612133* Հավելված», «*612145* Հավելված», «*612151* Հավելված», «*612152* Հավելված», «*612148* Հավելված», «*562210* Հավելված», «*578733* Հավելված», «*562213* Հավելված», «*612235* Հավելված», «*612230* Հավելված», «*612231* Հավելված», «*612233* Հավելված», «*569531* Հավելված», «*612166* Հավելված», «*612143* Հավելված», «*612163* Հավելված», «*599128* Հավելված», «*556926* Հավելված», «*612167* Հավելված», «*236720* Հավելված», «*599132* Հավելված», «*612183* Հավելված», «*569532* Հավելված», «*612170* Հավելված», «*612182* Հավելված», «*612198* Հավելված», «*617828* Հավելված», «*617863* Հավելված», «*617820* Հավելված», «*617821* Հավելված», «*569560* Հավելված», «*617908* Հավելված», «*617915* Հավելված», «*617916* Հավելված», «*599204* Հավելված», «*617851* Հավելված», «*617856* Հավելված», «*617876* Հավելված», «*641836* Հավելված», «*617844* Հավելված», «*599196* Հավելված», «*617890* Հավելված», «*617886* Հավելված», «*617892* Հավելված», «*617878* Հավելված», «*599207* Հավելված», «*617873* Հավելված», «*597019* Հավելված», «*597018* Հավելված», «*597022* Հավելված», «*612267* Հավելված», «*612274* Հավելված», «*612258* Հավելված», «*612257* Հավելված», «*614318* Հավելված», «*614323* Հավելված», «*612271* Հավելված», «*612279* Հավելված», «*612261* Հավելված», «*612248* Հավելված», «*599157* Հավելված», «*614328* Հավելված», «*614312* Հավելված», «*614301* Հավելված», «*556972* Հավելված», «*556971* Հավելված», «*614305* Հավելված», «*597014* Հավելված», «*597012* Հավելված», «*599137* Հավելված», «*599138* Հավելված» և «*612234* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.6. կետում նշված «2017» գրառմամբ 220 հատ «*642351*»-ից մինչև «*642570*» համարների կտրոնների հավելվածների, 8.7. կետում նշված «2017» գրառմամբ 252 հատ «*725087*», «*725266*»-ից մինչև «*725269*», «*725001*»-ից մինչև «*725011*», «*591316*»-ից մինչև «*591320*», «*664408*»-ից մինչև «*644441*», «*725310*»-ից մինչև «*725350*», «*725351*»-ից մինչև «*725411*», «*725412*»-ից մինչև «*725500*», «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2018» գրառմամբ 88 հատ «*108502*», «*108503*» և «*108515*»-ից մինչև «*108600*» համարների կտրոնների հավելվածների, 14 հատ «*758501* Հավելված», «*848964* Հավելված», «*879555* Հավելված», «*791832* Հավելված», «*772332* Հավելված», «*902497* Հավելված», «*758999* Հավելված», «*772326* Հավելված», «*759000* Հավելված», «*758665* Հավելված», «*922644* Հավելված», «*758009* Հավելված», «*758397* Հավելված» և «*929742* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.9. կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնների վրա առկա հոլոգրամաները համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում առկա հոլոգրամաների և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված հոլոգրամաների համեմատական նմուշների հետ։
Ներկայացված «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի հոլոգրամայի համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված» և «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների հոլոգրամաների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված աղյուսակ 1-ում նշված 1305 կտրոններից 878 կտրոնները /կատարման եղանակները և անհամապատասխանությունները տես համապատասխան համեմատական մասում/, այդ թվում 220 հատ ամբողջական «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՒԹՅՈՒՆ ՏԵԽԶՆՆՒԹՅԱՆ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով և ՀՀ զինանշանի պատկերներով հոլոգրամաներով կտրոնները /8.6 «*642351*»-ից մինչև «*642570*»/, չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված համապատասխան 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններին և 2016թ. ապրիլի «29-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված «2012» գրառմամբ 7 հատ «084101»-ից մինչև «084107» համարների կտրոնների և «2015» գրառմամբ 2 հատ «*005293» և «*725121*» համարների կտրոնների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել, համապատասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) դարձերեսներին առկա գրառումները և գծապատկերները իրենց տեղակայումներով և իմաստային բովանդակություններով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված 197 հատ, 8.3-րդ կետում նշված 12 հատ, 8.5-րդ կետում նշված 144 հատ և 8.7-րդ կետում նշված 15 հատ կտրոնների հավելվածները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված», «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների և 1 հատ «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։
5. Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ հինգ հատ «*193536*», «*193809*», «*193524*», «*193384*» և «*193380*» համարների կտրոնները և 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնները նախկինում կազմել են մեկ ամբողջականություն։
7.« 8. Նախաձեռնողի կողմից 15.03.2016թ-ի N8/1098 գրությամբ առաջադրված «Արդյոք փորձաքննությանը որպես հնարավոր կեղծված ներկայացված կտրոնների և ՀՀ կառավարության 31.03.2011թ-ի թիվ 350-Ն որոշմամբ հաստատված տեխզննության կտրոնին ներկայացվող պահանջներին համապատասխանող կտրոնների արտաքին հատկանիշների միջև առկա են տեսողական (նկատելի առանց որևէ տեխնիկական միջոցների օգտագործման) տարբերություններ, թե ոչ։ -Եթե այո, ապա հայտնել և մանրամասն նկարագրել այդ տարբերությունները։ հարցի պատասխանը դուրս է փաստաթղթաբան փորձագետի իրավասության շրջանակներից, իսկ տարբերություն-ների մասին նշված են համապատասխան հետազոտական և հետևությունների մասում։
6., 9. Փորձաքննությանը ներկայացված 1-ին կետում նշված «*178066*», «*190269*» և «*170231*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները համապատասխանում են փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ կետում նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 4-րդ կետում նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.1-րդ կետում նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.8-րդ կետում նշված «*176859*», «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177605*», «*175600*», «*176000*», «*176568*», «*177471*», «*177487*», «*177495*», «*177439*», «*176536*», «*176576*», «*176592*», «*176416*», «*176616*», «*176480*», «*176544*», «*176560*», «*176552*», «*176608*», «*176584*», «*176424*», «*175728*», «*176392*», «*176200*», «*176400*», «*176624*», «*176024*», «*176528*», «*175592*», «*175397*», «*177597*», «*176467*», «*176459*», «*176451*», «*176443*ե, «*176747*ե և «*176427*ե համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0110* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմանմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*1023* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմների, 8.3-րդ կետում նշված «*227294*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 8.4-րդ կետում նշված «*178075*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0108* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, «*623093*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0127* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 9.2-րդ կետում նշված «*623733*», «*623678*» համարների կտրոնների վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և «*605094*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *1023* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի համեմատական հետազոտություններ չեն կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշ-ների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*642168*», «*642169*», «*644656*» և «*452018*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.3-րդ կետում նշված «*452300*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմը, «*642192*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *01… 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմը, 8.7-րդ կետում նշված «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2ե» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, «*452460*», «*452496*», «*452500*» և «*422787*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, «*642257*», «*642258*», «*622681*», «*622652*»-ից մինչև «*622660*» և «*642064*»-ից մինչև «*642086*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, 9.2-րդ կետում նշված «*591937*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*452100*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *01…* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*622353*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0105* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրառումներով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա թույլ արտահայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված նմանատիպ բովանդակություններով կնիքի դրոշմանմուշների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրառումներով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա թույլ արտահայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների թույլ արտահայտվածության և գրաֆիկական նյութերի սակավությունների պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված «*002464*», «*002465*» և «*002466*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0126* 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0126* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված «*637221*», «*637209*», «*637224*», «*637212*», «*637203*» և «*637225*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 9.2-րդ կետում նշված «*582179*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*578097*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Վերը նշված բոլոր կնիքների դրոշմները կատարվել են կնիքման եղանակով։
12. Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կետում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/ դարձերեսներին առկա լազերային տպիչով կատարված բոլոր գրառում-ները, աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ /կետում/ նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների կտրոնների, 7-րդ /կետում/ նշված «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոն-ների, 4-րդ /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարների կտրոնների, 5-րդ /կետում/ նշված «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների, 8.1-րդ. /կետում/ նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարների կտրոնների, 8.2-րդ կետում նշված «084101»-ից մինչև «084107» համարների կտրոնների, «*005293» համարի կտրոնի, «*003735*»-ից մինչև «*003738*» համարների կտրոնների, «*002464*»-ից մինչև «*002474*» համարների կտրոնների, «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելված», «*725551* Հավելված», «*644446* Հավելված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված», «*725564* Հավելված», «*566959* Հավելված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավելված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հավելված», «*725506* Հավելված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հավելված», «*725502* Հավելված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավելված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հավելված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելված», «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հավելված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հավելված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հավելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավելված», «*725512* Հավելված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հավելված», «*644673* Հավելված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հավելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավելված», «*642993* Հավելված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հավելված», «*644272* Հավելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավելված», «*642991* Հավելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավելված», «*644273* Հավելված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հավելված», «*611121* Հավելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հավելված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924*-», «*644092* Հավելված», «*644571* Հավելված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավելված», «*644094* Հավելված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հավելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավելված», «*106574* Հավելված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված»։
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 16-3116 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 20 հատ «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 9 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները և գծապատկերները կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով»։
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2017թ. հունվարի 9-ի թիվ 16-3034/1 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր թվով 896 հատ կտրոններից թվով 124 կտրոնները (համարները տես աղյուսակ 1-ում), իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին, իսկ մնացած 770 հատ կտրոնները (համարները տես Աղյուսակ 1-ում) իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։
Վերը նշված թվով 770 հատ կտրոններից 576 կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները, աստղանշանները և պատկերները /բացառությամբ համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/, իսկ մնացած 194 կտրոնների կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները և պատկերները /բացառությամբ «**» աստղանշանների և համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, աստղանշանները և համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։
Փորձաքննությանը ներկայացված «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթում առկա «*146674*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր լազերային տպիչով, նույն փաթեթում առկա «*129516*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր շիթային տպիչով և իրենց կատարման եղանակներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։
Ներկայացված 1 հատ «2014/11»-«ԱՊՊԱ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով «AC 359647» համարի կտրոնի հետազոտություն չի կատարվել, քանի որ վերջինս չի հանդիսանում տեխնիկական զննության կտրոն։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 65» գրառումներով փաթեթում առկա «*178784*», «*170784*», «*178808*», «*375209*», «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 35 հատ» գրառումներով փաթեթում առկա «*170343*», «*170762*», «*178830*», «*375200*», «*375362*», «*178137*», «*178380*», «*178244*», «*170773*», «*375357*», «*178818*ե, «*178275*ե, «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 42ե գրառումներով փաթեթում առկա «*178437*», «*178280*», «ՇԻՐԱԿ 438» և «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթներում առկա «*190009*», «*190015*», «*170404*», «*170403*», «*170325*», «*178036*», «*178934*», «*178450*», «*178611*», «*178701*», «*178910*», «*170731*», «*178453*», «*170158*», «*178626*», «*170316*», «*170997*», «*170584*», «*178110*», «*178024*», «*178638*», «*170549*», «*170114*», «*178189*», «*178500*», «*170922*», «*178375*», «*178548*», «*178372*», «*170198*», «*178590*», «*178310*», «*178302*», «*170415*», «*178554*», «*170197*», «*170931*», «*178581*», «*170373*», «*170990*», «*178585*», «*170765*», «*170320*», «*178371*», «*178057*», «*178587*», «*170927*», «*178690*», «*178374*», «*178075*», «*190275*», «*178091*», «*170824*», «*170825*», «*178556*», «*178298*», «*178044*», «*178061*», «*170298*», «*170209*», «*178368*», «*178777*», «*190880*», «*170319*», «*190677*», «*170813*», «*178071*», «*190212*», «*170391*», «*210753*», «*178917*», «*170757*», 178070*», «*170827*», «*178095*», «*170854*», «*224856*», «*178557*», «*170205*», «*170268*», «*170258*», «*178078*», «*210823*», «*178037*», «*170811*», «*170486*», «*170919*», «*178177*», «*170808*», «*178915*», «*178369*», «*170426*», «*170797*», «*178966*», «*178031*», «*190507*», «*178050*», «*178923*», «*170809*», «*210556*», «*178575*», «*178683*», «*178686*», «*190018*», «*178383*», «*178540*», «*224457*», «*170538*», «*170940*», «*190020*», «*178945*», «*170557*», «*170829*», «*170547*», «*178979*», «*178985*», «*170556*», «*170946*», «*224390*», «*170421*», «*190264*», «*178534*», «*170098*», «*190230*», «*178991*», «*170558*», «*178988*», «*170523*», «*170820*», «*178577*», «*178890*», «*170956*», «*178696*», «*170772*», «*224339*», «*224968*», «*224456*», «*178956*», «*178943*», «*178580*», «*591701*», «*593566*», «*426775*», «*591303*», «*593486*», «*591942*», «*426787*», «*426007*», «*591636*», «*427269*», «*427322*», «*425758*», «*427267*», «*426040*», «*593197*», «*593606*», «*591809*», «*426792*», «*426789*», «*591728*», «*591058*», «*425516*», «*426014*», «*593218*», «*426762*», «*593151*», «*593137*», «*591902*», «*591901*», «*591970*», «*425851*», «*591990*», «*591933*», «*591163*», «*591282*» և «*593561*» համարների կտրոնների (ընդհանուր 194 կտրոն) դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով»։
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 077-90-66-90, 055-30-66-90 և 094-33-33-04 հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը.
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են վեց փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 243 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ին գրանցվել է մեկ հեռախոսազանգ։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունվարի 5-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 222 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Արտյոմ Գալստյանի 093-22-23-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. օգոստոսի 3-ից մինչև 2016թ. հունվարի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 32 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 9-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 6 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 31-ից մինչև 2016թ. հունվարի 8-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 569 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գեորգի Դանիելյանի 093-33-33-04 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 1-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 473 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը.
Գագիկ Մարգարյանը Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի միջոցով՝ 450.000 ՀՀ դրամ գումար և Սյուզաննա Հովհաննեսի Կարապետյանի միջոցով՝ 400.000 ՀՀ դրամ գումար փոխանցել է Հրաչ Մանգասարյանին։
Տարոն Բեգլարյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 2.732.000 ՀՀ դրամ գումար։
Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 3.000.000 ՀՀ դրամ գումար։
Վերլուծելով Հ.Մանգասարյանի պաշտպանի պատճառաբանություններն այն մասին, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ թույլ են տրվել քրեական դատավարության օրենսդրության երեք խախտումներ` գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված ապացույցներին, գործի նախաքննությունն իրականացված է քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումը հակասում է քրեական օրենքին և դրանց հետևանքով Հ.Մանգասարյանը ենթակա է արդարացման` դատարանը գտնում է, որ այդ բոլոր պատճառաբանություններն անհիմն են, հերքվում են քրեական գործով պատշաճ ընթացակարգով ձեռք բերված և դատարանին ներկայացված ապացույցներով, իսկ քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված որոշ ապացույցների օգտագործման անթույլատրելիությունը դատական կարգով հաստատվելու հանգամանքը բավարար չէ Հ. Մանգասարյանին արդարացնելու համար, քանի որ նրան առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորվել են այլ` թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների համակցությամբ։
Գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները լիովին համապատասխանում են գործով ձեռք բերված և վերլուծված ապացույցներին, այդ թվում` ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններ Հ. Մանգասարյանի կողմից պատվիրելու, ստանալու և դրանց դիմաց վճարելու մասին Ա. Գալստյանի և Հ. Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներին, իրեղեն ապացույցներին, տուժողների ցուցմունքներին։
Այն հանգամանքը, որ ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ ձեռք բերած և դրանք օգտագործած քաղաքացիներն իրենց տուժող չեն ճանաչում, բողոք կամ պահանջ չունեն, հետագայում օրինական կարգով տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության գործառույթ չեն կատարել և դրա համար լրացուցիչ վճարում չեն կատարել` ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի անմեղությունը հիմնավորող փաստարկներ չեն հանդիսանում։
Գործի ապացույցներով, այդ թվում վերոհիշյալներով հիմնավորվել է նաև Հրաչ Մանգասարյանի կողմից խաբեությամբ պետությանն առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս ուղղակի դիտավորությամբ պատճառելը։
Քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցները դատարանը հանել է ապացույցների զանգվածից և Հ.Մանգասարյանի մեղադրանքի հիմքում այդպիսիք առկա չեն, քննչական ենթակայության պահանջները պահպանված չլինելու մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ընդամենը դատավարական նորմերի յուրովի մեկնաբանման վրա հիմնված կարծիք են հանդիսանում, քանի որ ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործի նախաքննությունը մի մարմնից մյուսին հանձնվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ, իր բացառիկ լիազորությունների շրջանակներում։
Նույն պատճառաբանություններով անհիմն է նաև մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումն օրենքին հակասելու մասին պատճառաբանությունը, քանի որ Հ. Մանգասարյանի գործողությունները` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով ուղղված են եղել պետության դեմ, կատարվել են ուղղակի դիտավորությամբ, այդ առումով Հ. Մանգասարյանի գործողություններին իրարամերժ և միմյանց հակասող որակումներ չեն տրվել։
Այն հանգամանքը, թե պետությունն իր կրած վնասներն ինչ կարգով կփորձի փոխհատուցել` կպահանջի քաղաքացիներից նոր կտրոն գնել, կբռնագանձի գումարը հանցագործություն կատարած անձանցից, վնասի փոխհատուցման ուղղությամբ որևէ գործողություն չի իրականացնի` վերաբերվում են հանցագործության ավարտից հետո ենթադրաբար կատարվելիք գործողություններին և ամբաստանյալի արարքի որակման առումով նշանակություն ունենալ չեն կարող։
Վերլուծելով ամբաստանյալների, տուժողների և վկաների ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի նախաքննությամբ և դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող ցուցմունքները` առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու և խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին առանձնապես խոշոր չափերի վնաս պատճառելու մասին, արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կազմակերպելը հիմնավորված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև Հ. Մանգասարյանի կողմից, խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին, տվյալ դեպքում պետությանը, առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ցուցմունքները` նրա կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Հ.Գրիգորյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
(…) Ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանի կատարած (…) հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես մեղմացնող` հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը մասնակի, կամովին հատուցելը։
(…) Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել:
(…) Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` խոստովանական ցուցմունքներ տալը, խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեք զավակների առկայությունը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն աջակցելը։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում»։
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
4. Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հ.Ալումյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն անհիմն է: Այն կայացվել է օրենքի մի շարք խախտումներով:
Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալի բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատավճռում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված ապացույցներին, Դատավճռում նկարագրված գործողությունների որակումը հակասում է քրեական օրենքին, Դատավճիռը կայացվել է քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ սահմանված պատիժն անհամաչափ խիստ է։
Բողոք բերած անձը նշել է, որ ըստ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի Հրաչ Մանգասարյանը գործով մյուս ամբաստանյալների միջոցով քաղաքացիներին իրացրել է ընդհանուր առմամբ 830 հատ կտրոն, որով այդ նույն քաղաքացիներից հափշտակել է 7.188.750 ՀՀ դրամ։
Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Դատավճռում մասնավորեցված չէ, թե որ քաղաքացուն ինչ գնով է վաճառվել կտրոնը։ Ուստի, հիմք ընդունելով միջինացված թվերը, ստացվում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ կտրոնները վաճառվել են յուրաքանչյուրը միջինում 8.660 ՀՀ դրամ արժեքով։ Սակայն քրեական գործի նյութերում գոյություն չունի և Դատավճռում էլ վկայակոչված չէ որևէ ապացույց, որով կհիմնավորվեր այս թիվը։
Բողոքի հեղինակը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պետք է Հրաչ Մանգասարյանին արդարացներ այն մեղադրանքներում, որոնք վերաբերվում էին այն տուժողների գումարներին, ում նախաքննական ցուցմունքները ճանաչվել են անթույլատրելի, իսկ նրանք չեն հարցաքննվել դատարանում:
Բողոքաբերը գտնում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը:
Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ գործի փաստական հանգամանքների՝ մասնավորապես Հրաչ Մանգասարյանի կողմից կեղծ կտրոններ ձեռք բերելու հանգամանքի և այդ կտրոնների քանակի մասին Առաջին ատյանի դատավճռի հետևություններն որոշիչ չափով հիմնված են Արտյոմ Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքի վրա։ Մինչդեռ վերջինս դատաքննության ընթացքում հրաժարվել է ցուցմունք, տալուց և Հրաչ Մանգասարյանի հարցերին պատասխանելուց։ Դրա հետ մեկտեղ, նախաքննության ընթացքում Հրաչ Մանգասարյանը նույնպես զրկված է եղել Արտյոմ Գալստյանին հարցաքննելու հնարավորությունից, քանի որ վերջինս միայն մեկ հարցի պատասխանելուց հետո հրաժարվել է պատասխանել Հրաչ Մանգասարյանի մյուս բոլոր հարցերին։
Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ 2017 թվականի մարտի 03-ից քրեական գործը քննվել է այնպիսի քննիչի կողմից, ով նման գործ քննելու իրավասությամբ օժտված չի եղել:
Արդյունքում բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին ճանաչել անպարտ ու արդարացնել: Իսկ նշված պահանջի չբավարարման դեպքում մեղմացնել նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը և այն պայմանականորեն չկիրառել:
4.1. Ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանի պաշտպան Հ.Բաբայանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ դատավարական և նյութական իրավունքի խախտումներ, որոնք իրենց բնույթով էական են և ազդել են գործի ելքի վրա։
Բողոքի հեղինակի պնդմամբ՝ դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել Համբարձում Գրիգորյանին մեղսագրվող արարքը, ավելին` այն ամբողջությամբ հերքվել է։
Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործում առկա ապացույցների պատշաճ գնահատում չի կատարել, ընդամենը ապացույցները մեխանիկորեն շարադրել է Դատավճռում, առանց դրանց վերաբերելիությունը գնահատելու։
Բողոք բերած անձը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների վերլուծությունից, մեղադրյալ ներգրավելու որոշումների և մեղադրական եզրակացության բովանդակությունից ակնհայտ է, որ գործի քննությամբ դեռևս նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով հաստատված չի եղել ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը, դրանում նկարագրված փաստական հանգամանքները չապացուցված ենթադրություններ են:
Արդյունքում բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին ճանաչել անպարտ ու արդարացնել:
4.2. Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը հիմնավորված չէ, քանի որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի մեղադրանքը գնահատելու համար:
Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները վկայում են միայն այն մասին, որ նա իրացրել է տեխնիկական զննության կտրոններ, իսկ որ դրանով ենթադրաբար խարդախություն է կատարել կամ պետությանը վնաս է պատճառել, բացի ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի իրարամերժ ու հակասական ցուցմունքներից, փաստորեն չկա ու դատարանին չի ներկայացվել որևէ այլ ապացույց:
Բողոքի հեղինակը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր նկատմամբ պետք է թույլատրել որպես ապացույց օգտագործել թիվ 16-0986 համակարգչատեխնիկական և տեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության եզրակացությունը, քանի որ վերջինովս հաստատվում է, որ նա տեղեկացված չի եղել Հրաչ Մանգասարյանի կողմից իրեն տրամադրված կտրոնների կեղծ լինելու մասին:
Բողոքաբերը գտնում է, որ չնայած իր հայրը 1.800.000 ՀՀ դրամ է ներկայացրել վարույթն իրականացնող մարմնին ենթադրաբար պետությանը պատճառված վնասի հատուցման նպատակով, այնուամենայնիվ Առաջին ատյանի դատարանն իրավունք չուներ առանց քաղաքացիական հայցի պատշաճ քննության տնօրինել հիշյալ գումարը, թեկուզ պետական բյուջե փոխանցելու միջոցով:
Արդյունքում բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և իրեն արդարացնել: Սեյրան Մարգարյանի կողմից նախաքննական մարմնին ներկայացրած 1.800.000 ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել վերջինիս։ Իսկ նշված պահանջի չբավարարման դեպքում հիշյալ 1.800.000 ՀՀ դրամ գումարը ուղղել համապարտության կարգով իր վրա դրված դատական ծախսի հատուցմանը:
4.3. Մեղադրող Էդ.Արսենյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ 4 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում նշանակելով, ինչպես նաև առանց քննության թողնելով քրեական գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Բողոքաբերի պնդմամբ՝ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակվել է նրա կատարած հանցանքներին ոչ համաչափ, ակնհայտ մեղմ պատիժ:
Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալի բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի կատարած հանցավոր արարքների հանրային վտանգավորությունը չափազանց բարձր է։ Մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը տևական ժամանակ առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և, վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների հազար երկու հարյուր կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվողների և այլ անձանց հետ։ Վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով նա կազմակերպել է օրինական կերպով կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը՝ պետությանը զրկելով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց վճարումներ ստանալու հնարավորությունից՝ պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Վերը նշյալ հանգամանքները հիմք են տվել բողոքի հեղինակին պնդելու, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրա կատարած արարքներին համաչափ, առավել խիստ պատիժ, որի պայմաններում է միայն հնարավոր հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը:
Իր անհամաձայնությունն արտահայտելով քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգման առնչությամբ՝ բողոքաբերը նշել է, որ այն անհիմն է:
Արդյունքում բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել 5 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման, իսկ 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով՝ 1 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման։ Պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով՝ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել 6 տարի ժամկետով ազատազրկում։ Ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝ որպես հանցագործությամբ պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնաս Հրաչ Մանգասարյանից, Գագիկ Մարգարյանից, Տարոն Բեգլարյանից և Համբարձում Գրիգորյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտության կարգով բռնագանձել 7.188.750 ՀՀ դրամ:
Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
5. Դատախազ Էդ.Արսենյանը պնդել է վերաքննիչ բողոքը և խնդրել է այն բավարարել:
Պաշտպաններ Հ.Ալումյանը, Հ.Բաբայանը, Ա.Ապրեսյանը, ամբաստանյալներ Հ.Մանգասարյանը և Հ.Գրիգորյանը պնդել են վերաքննիչ բողոքները և խնդրել են դրանք բավարարել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
Խարդախության գործերով ապացույցների բավարարության չափանիշի վերլուծությունը Վճռաբեկ դատարանը կատարել է Ն.Ափոյանի գործով որոշմամբ` արձանագրելով, որ քննարկվող գործերով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար անհրաժեշտ է թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն հանցագործության դեպքի և այն բնութագրող հանգամանքների (մասնավորապես` ուրիշի գույքը հափշտակելու և խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակի) առկայության, դրանում անձի մեղավորության (մասնավորապես` հանցավորի մոտ ի սկզբանե ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության առկայության) վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնելու հիմնավորված ու պատճառաբանված որոշում (տե՛ս Ն.Ափոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0009/01/13 որոշման 26-րդ կետը)։
7. Սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված ապացույցները գնահատելով սույն որոշման նախորդ կետի լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի և Համբարձում Գրիգորյանի արարքներում խարդախության հանցակազմի առկայության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավորված է։ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հաստատված են մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված` քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալների կողմից խարդախություն կատարելու հանգամանքի մասին է վկայում նաև Հրաչ Մանգասարյանի կողմից մյուս ամբաստանյալներին տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրման վերաբերյալ համապատասխան փաստաթղթերի բացակայությունը, ամբաստանյալների կողմից տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների իրացմամբ զբաղվելու իրավունք չունենալը, տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացման ծավալները, դրանց իրացման վերաբերյալ ֆինանսական փաստաթղթերի բացակայությունը, քաղաքացիներին վճարումը հավաստող փաստաթղթեր չտրամադրելը, Հրաչ Մանգասարյանի կողմից տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնները Գագիկ Մարգարյանին, Տարոն Բեգլարյանին և Համբարձում Գրիգորյանին տարբեր պայմանավորվածություններով տրամադրելը (մի դեպքում կտրոնի գինը որոշվել է տոկոսային հարաբերությամբ, մյուս դեպքում կոնկրետ արժեքով)։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բացառում է ամբաստանյալների կողմից նշված հանցանքը չկատարելու ողջամիտ հավանականությունը: Դրա հետ մեկտեղ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերջիններիս կողմից խարդախությամբ հափշտակված գումարների չափի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված և պատճառաբանված չեն։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի հիմքում դրված ապացույցներով չի հիմնավորվում Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի և Համբարձում Գրիգորյանի մեղադրանքների հիմքում դրված խարդախությամբ հափշտակված գումարների չափը։ Դրա հետ մեկտեղ դատավճռի հիմքում դրված ապացույցներով չի հիմնավորվում, որ Գագիկ Մարգարյանի դիտավորությունն ուղղված է եղել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 3.106.250 ՀՀ դրամի խարդախություն կատարելուն։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործում առկա նյութերով հիմնավորվում է, որ.
- Գագիկ Մարգարյանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացումից ստացված գումարներից, առձեռն և բանկային փոխանցման միջոցով, Հրաչ Մանգասարյանին է փոխանցել 1.300.000 ՀՀ դրամ, իսկ նշված կտրոնների իրացումից Գագիկ Մարգարյանի շահույթը կազմել է 150.000 ՀՀ դրամ, այսինքն՝ իրացումից ստացվել է նվազագույնը 1.450.000 ՀՀ դրամ (նշված հանգամանքը հիմնավորվում է Գագիկ Մարգարյանի ցուցմունքներով և Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով),
- Տարոն Բեգլարյանը Հրաչ Մանգասարյանից ստացել է 320-330 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, որոնցից իրացրել է առնվազն 250 հատ՝ նվազագույնը 8000 ՀՀ դրամով, այսինքն՝ իրացումից ստացվել է նվազագույնը 2.000.000 ՀՀ դրամ (250x8000=2.000.000) (նշված հանգամանքը հիմնավորվում է Տարոն Բեգլարյանի և Հրաչ Մանգասարյանի ցուցմունքներով),
- Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանից ձեռք է բերել առնվազն 300 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ՝ յուրաքանչյուրի համար վճարելով 4000 ՀՀ դրամ, որոնք վաճառել է 5000-6000 ՀՀ դրամով (նշված հանգամանքը հիմնավորվում է Համբարձում Գրիգորյանի ցուցմունքներով)։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով հիմնավորվում է, որ Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանին է փոխանցել 3.000.000 ՀՀ դրամ։ Հրաչ Մանգասարյանի և Համբարձում Գրիգորյանի առերես հարցաքննությամբ պարզվում է, որ նշված գումարն իր մեջ ներառում է ոչ միայն Համբարձում Գրիգորյանի կողմից Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցված տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների, այլ նաև ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության գումարները։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ գործի նյութերով չի հիմնավորվում թե 3.000.000 ՀՀ դրամից որքանն է տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների դիմաց փոխանցված գումարը։ Հետևաբար` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի կազմակերպմամբ և Համբարձում Գրիգորյանի կատարմամբ խարդախությամբ հափշտակված գումարի չափը պետք է հաշվարկվի 300 կեղծ կտրոնների իրացման նվազագույն չափով՝ 5000 ՀՀ դրամով, որը տվյալ դեպքում կազմում է 1.500.000 ՀՀ դրամ (300x5000=1.500.000)։
Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ Հրաչ Մանգասարյանի կազմակերպմամբ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացումից խարդախությամբ առնվազն հափշտակվել է 4.950.000 ՀՀ դրամ, որից՝
- Գագիկ Մարգարյանի կատարմամբ՝ 1.450.000 ՀՀ դրամ,
- Տարոն Բեգլարյանի կատարմամբ՝ 2.000.000 ՀՀ դրամ,
- Համբարձում Գրիգորյանի կատարմամբ՝ 1.500.000 ՀՀ դրամ։
Ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանի ցուցմունքով հիմնավորվում է, որ Հրաչ Մանգասարյանը 150.000 ՀՀ դրամ պարտքի դիմաց Գեորգի Դանիելյանին է տվել 30 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ՝ 6000 ՀՀ դրամով վաճառելու համար, նշված հանգամանքը հիմնավորվում է նաև Իշխան Ամիրջանյանի ցուցմունքով։
Վերը նշվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ խարդախությամբ հափշտակված գումարների նշված չափի հաշվառմամբ Հրաչ Մանգասարյանին և Համբարձում Գրիգորյանին մեղսագրվող արարքների քրեաիրավական որակումը չի փոխվում։
Անդրադառնալով Գագիկ Մարգարյանին մեղսագրվող արարքի քրեաիրավական որակմանը, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Գագիկ Մարգարյանի կատարմամբ խարդախությամբ պատճառված վնասի չափի սխալ հաշվարկի հետևանքով վերջինիս մեղսագրող արարքին տրվել է սխալ քրեաիրավական գնահատական։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Գագիկ Մարգարյանը Հրաչ Մանգասարյանի կազմակերպմամբ կատարել է խոշոր չափերով՝ 1.450.000 ՀՀ դրամի խարդախություն, կատարված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներին, որով և նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության։
Վերը նշվածից ելնելով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Հրաչ Մանգասարյանին, Համբարձում Գրիգորյանին և Գագիկ Մարգարյանին խարդախության մեղադրանքով արդարացնելու իրավաչափ հիմք չկա:
8. Անդրադառնալով պաշտպան Հայկ Ալումյանի վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկին, որ սույն քրեական գործը քննվել է այնպիսի քննիչ կողմից, ով նման գործ քննելու իրավասություն չի ունեցել, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննությունն ապահովելու նպատակով դատախազն ունի բացառիկ լիազորություն` ցանկացած քրեական գործ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով սահմանված նախաքննության մի մարմնից հանձնել նախաքննության մեկ այլ մարմնին։ Ընդ որում հարկ է նշել, որ ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի համաձայն իրավասու են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով իրականացնելու նախաքննություն։
9. Անդրադառնալով Արտյոմ Գալստյանի ցուցմունքների օգտագործման անթույլատրելիության վերաբերյալ պաշտպան Հայկ Ալումյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արտյոմ Գալստյանի ցուցմունքը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելը չի հանգեցնում Հրաչ Մանգասարյանի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև Արտյոմ Գալստյանը, ունենալով մեղադրյալի կարգավիճակ, առերես հարցաքննության ընթացքում հրաժարվել է Հրաչ Մանգասարյանի հարցերին պատասխանելուց, սակայն պնդել է՝ Հրաչ Մանգասարյանի պատվերով, երկու փուլով, համապատասխանաբար 1000 և 200 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ տպագրելու և դրանց դիմաց վարձատրություն ստանալու հանգամանքը։ Ընդ որում նախաքննության ընթացքում Հրաչ Մանգասարյանը չի հերքել, որ ձեռք է բերել տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, սակայն նշել է, որ դրանք ձեռք է բերել այլ անձից։ Իսկ տվյալ դեպքում Հրաչ Մանգասարյանի արարքում խարդախության հանցակազմի առկայության որոշման տեսանկյունից էական չէ, թե նա ումից է ձեռք բերել կեղծ կտրոնները։ Բացի այդ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արտյոմ Գալստյանի ցուցմունքը վճռական կշիռ չունի ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի մեղքը հաստատող ապացույցների զանգվածում:
10. Անդրադառնալով համակարգչատեխնիկական և տեսաձայնագրային փորձաքննության թիվ 16-0986 եզրակացությունը Գագիկ Մարգարյանի մասով թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ Գագիկ Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցի օգտագործումն արգելվում է։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ նման կարգավորումից չի կարող լինել բացառություն և հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցը դատավարության որևէ մասնակցի մասով ճանաչվի թույլատրելի։
11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ գույքային վնաս պատճառելը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառել[ն է], եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները»։
Մեջբերված նորմի վերլուծությանը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Դիլանչյանի գործով կայացված որոշումում և իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը որոշակի հատկանիշներով նման է խարդախությանը։ Մասնավորապես, թե՛ խարդախությունը և թե՛ գույքային վնաս պատճառելը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններ են, սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում են ուղղակի դիտավորությամբ, իսկ օբյեկտիվ կողմից՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով։ Սակայն, ի տարբերություն խարդախության՝ գույքային վնաս պատճառելու դեպքում բացակայում են հափշտակության հատկանիշները (ինչն ուղղակի ամրագրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում), այն է՝ ուրիշի գույքն ապօրինի անհատույց շահադիտական նպատակով վերցնելը և այն հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը, եթե վերջիններս այդ գույքը տնօրինելու կամ օգտագործելու իրական հնարավորություն են ունեցել։
Այսպես՝ խարդախությունը դրսևորվում է ուրիշի գույքը վերցնելով և այն հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելով։ Այլ խոսքով՝ խարդախության առարկան փաստացի կամ իրավաբանորեն սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքն է, որը դուրս է գալիս նրա ֆոնդից և մուտք է գործում հանցավորի կամ այլ անձի ֆոնդ։
Ինչ վերաբերում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմին, ապա դրա առարկան կարող է հանդես գալ.
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում չգտնվող գույքը, որը հանցավորի ապօրինի գործողությունների հետևանքով մուտք չի գործում նրանց ֆոնդ (բաց թողնված օգուտ)։ Օրինակ՝ հանցավորն անօրինական գիծ անցկացնելու կամ հաշվիչի ցուցիչը խախտելու միջոցով չի վճարում գազի կամ էլեկտրաեներգիայի վճարը և այլն։
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը ապօրինի օգտագործվելու արդյունքում մաշվում է։ Այս դեպքում գույքային վնասը դրսևորվում է մաշվածության (ամորտիզացիայի) հետևանքով նշված գույքի արժեքի նվազման միջոցով։
- սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը քննարկվող հանցագործության հետևանքով դուրս է գալիս նրա ֆոնդից, սակայն այդ գույքը դուրս է բերվում ոչ ուղղակիորեն հանցավորի կողմից և չի դարձվում նրանը կամ նրա դիտավորությունում ընդգրկված այլ անձինը։ Այս դեպքում գույքի դուրսբերումը սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդից դրսևորվում է որպես վերջիններիս կողմից իրենց օրինական պարտավորությունների կատարում (օրինակ՝ վարձակալի կողմից կոմունալ վճարումների չկատարման հետևանքով սեփականատիրոջ կողմից դրանց վճարումը, աշխատողի կողմից աշխատանքային գործունեության հետ չկապված անձնական նպատակներով գործատուի կողմից վճարվող կապի ծառայություններն օգտագործելը և այլն)։
Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը նույն եղանակով կատարվող հափշտակությունից՝ խարդախությունից, տարբերակելու հիմնական հատկանիշն այն է, որ քննարկվող հանցագործության առարկան կամ չի գտնվում սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) ֆոնդում և վնասը դրսևորվում է բաց թողնված օգուտի ձևով, կամ գտնվում է այդ ֆոնդում, սակայն վնասը դրսևորվում է գույքի մաշվածության կամ հանցավորի գործողությունների հետևանքով սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) համար առաջացած օրինական պարտավորությունների կատարման հետևանքով։ Քննարկվող հանցակազմի դեպքում բացակայում են խարդախության հանցակազմի այնպիսի պարտադիր հատկանիշներ, ինչպիսիք են ուրիշի գույքը սեփականատիրոջ ֆոնդից վերցնելը և հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը» (տե՛ս Միքայել Դիլանչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի վերաբերյալ 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14 որոշումը):
12. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս»։
Առաջին ատյանի դատարանը Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատել է քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ճանաչել է մեղավոր արձանագրելով, որ. «Հ.Մանգասարյանի գործողությունները` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով ուղղված են եղել պետության դեմ, կատարվել են ուղղակի դիտավորությամբ, այդ առումով Հ. Մանգասարյանի գործողություններին իրարամերժ և միմյանց հակասող որակումներ չեն տրվել։
Այն հանգամանքը, թե պետությունն իր կրած վնասներն ինչ կարգով կփորձի փոխհատուցել` կպահանջի քաղաքացիներից նոր կտրոն գնել, կբռնագանձի գումարը հանցագործություն կատարած անձանցից, վնասի փոխհատուցման ուղղությամբ որևէ գործողություն չի իրականացնի` վերաբերվում են հանցագործության ավարտից հետո ենթադրաբար կատարվելիք գործողություններին և ամբաստանյալի արարքի որակման առումով նշանակություն ունենալ չեն կարող»։
13. Նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ չի գնահատել այն հանգամանքը, որ Հրաչ Մանգասարյանի գործողությունները և դիտավորությունն ուղղված են եղել խաբեությամբ քաղաքացիների գիտակցության և կամքի վրա ներգործելու միջոցով վերջիններիցս դրամական միջոցներ ստանալուն և դրանք հափշտակելուն, այլ ոչ թե խաբեության կամ վստահության չարաշահման եղանակով պետությանը վնաս պատճառելուն։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մոլորության մեջ ընկած և տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ ձեռքբերած քաղաքացիները չեն ազատվել իրենց ավտոմեքենաները տեխնիկական զննություն ենթարկելու և պետական բյուջե համապատասխան վճարումներ կատարելու պարտավորությունից, հետևաբար և պետությունը չէր կարող զրկվել այդ գումարները ստանալու հնարավորությունից։
Շարադրվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի արարքում բացակայում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (….) 2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա. (.…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ:
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ:
(…)»։
Հիմք ընդունելով վերը նշվածը Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում պետք է արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն.
«1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ, մասնավորապես՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. §(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը¦ (տե°ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
15. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 7-րդ կետում ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի մեղավորության հարցի առնչությամբ արված եզրահանգումը և նախորդ կետում մեջբերված իրավադրույթների ու նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի կատարած հանցագործության բնույթը ու դրա հանրային վտանգավորության աստիճանը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաստատված՝ Գագիկ Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատաuխանատվությունն և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի՝ 600.000 ՀՀ դրամի չափով, որի միջոցով Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ ևս հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Միաժամանակ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասով և հաշվի առնելով Գագիկ Մարգարյանին նախնական կալանքի տակ պահելու 9 (ինը) ամիս 7 (յոթ) օր ժամկետը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի՝ 200.000 ՀՀ դրամի չափով։
16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(…)»:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն` պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել`
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
17. Նախորդ կետում նշված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո անդրադառնալով ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակելու և այն կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս, ինչպես նաև նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությունը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար), ինչպես նաև կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ գործում առկա չեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալներ, որոնք թույլ կտան մեղմացնել կամ խստացնել ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատիժը, ինչպես նաև նրա նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
18. Անդրադառնալով Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի կողմից նախաքննական մարմնին ներկայացված 1.800.000 ՀՀ դրամը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սխալ տնօրինելու վերաբերյալ Գագիկ Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին, Վերաքննիչ դատարանը նախևառաջ արձանագրում է, որ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին է ներկայացվել ոչ թե 1.800.000 ՀՀ դրամ այլ 1.600.000 ՀՀ դրամ։
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վիճարկվող դատական ակտով Առաջին ատյանի դատարանը Գագիկ Մարգարյանին մեղավոր է ճանաչել քաղաքացիներից խարդախությամբ գումարներ հափշտակելու մեջ, իսկ պետությանը պատճառված վնասի հատուցման վերաբերյալ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողել է առանց քննության։ Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 ՀՀ դրամը փոխանցել է ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի նշել, թե որ իրավանորմով է ղեկավարվել 1.600.000 ՀՀ դրամը ՀՀ պետական բյուջե փոխանցելու վերաբերյալ դատական ակտ կայացնելիս։ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ Գագիկ Մարգարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով մեղավոր չի ճանաչվել և նրա դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության։
Սույն կետում նշվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 ՀՀ դրամ գումարը պետք է վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։
19. Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով, որ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով կայացվում է արդարացման դատական ակտ, այլևս չի անդրադառնում քաղաքացիական հայցի մասով դատախազի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին։
20. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395 հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.
Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝
1. ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Էդ. Արսենյանի և ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները մերժել։
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի և ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել մասնակիորեն։
2. Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործով դատավճիռը մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել։
3. Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատիժը՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը՝ առանց գույքի բռնագրավման՝ թողնել անփոփոխ։
4. Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի՝ 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի՝ 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 /մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։
5. Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։
6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ
Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԵԿԴ/0017/01/17
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
Ա. Գեղամյանի,
Թ. Խաչատրյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Հայաստանի Հանրապետության
/այսուհետ նաև ՀՀ/ գլխավոր դատախազության
ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում
քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի
շրջանառության հետ կապված և
կիբեռհանցագործությունների
գործերով վարչության դատախազ Էդ. Արսենյանի,
պաշտպաններ Մ. Զիլֆուղարյանի,
Հ. Ալումյանի,
Հ. Բաբայանի,
Ա. Պապիկյանի,
Ա. Ապրեսյանի,
տուժողներ Ա. Թովմասյանի,
Մ. Հայրապետյանի,
Ա. Մելիքյանի,
Ա. Շահբազյանի,
Ա. Ասատրյանի,
Ռ. Մարգարյանի,
Վ. Հովհաննիսյանի,
Ժ. Մալխայանի,
Ն. Մանվելյանի,
տուժողներ են նաև Լ. Սարգսյանը, Ա. Սարգսյանը, Ա. Սարգսյանը, Ա. Խաչատրյանը, Ա. Ղազարյանը, Մ. Մանուկյանը, Ա. Մկրտչյանը, Վ. Գասպարյանը, Ա. Սիմոնյանը, Ա. Առաքելյանը, Հ. Սուքիասյանը, Վ. Օհանեսյանը, Վ. Սիմոնյանը և Ռ. Մնացականյանը,
2018թ. փետրվարի 2-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
1.Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի`
/ծնված 1982թ. հուլիսի 29-ին ՀՀ Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվել է ՀՀ Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքի Սյունիքի փողոցի թիվ 2 շենքի թիվ 5 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներում, կալանքի տակ է 2016թ. փետրվարի 22-ից/
2.Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի`
/ծնված 1985թ. դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան երեք զավակ, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի Պարույր Սևակ փողոցի թիվ 2/15 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում/
3.Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի`
/ծնված 1983թ. հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 7 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում/
4.Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի`
/ծնված 1977թ. դեկտեմբերի 5-ին ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան երկու երեխա, նախկինում չդատված, աշխատում է «Ռեսո» ապահովագրական ընկերությունում որպես մարզի պատասխանատու, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Մազմանյան փողոցի թիվ 234 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում/
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Նախաքննության մարմինը 2015թ. դեկտեմբերի 7-ին, պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող ավտոմեքենայի տեխզննման քսան կտրոններ ապօրինի ձեռք բերելու և իրացնելու դեպքի առթիվ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով հարուցել է թիվ 32106815 քրեական գործը և ընդունել վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշումներով, թիվ 32106815 քրեական գործով Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի և Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Կարլեն Լյովայի Քացախյանը նույնպես ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. դեկտեմբերի 29-ի որոշումներով, նույն քրեական գործով Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, Գեորգի Դանիելյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով։
2016թ. փետրվարի 15-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց Ձորի մարզային քննչական վարչությունում, անհայտ անձի կողմից թիվ 193809, 193524, 193536, 193384 և 193380 հավելվածներով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները կեղծելու և դրանք իրացնելու դեպքի առթիվ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 37100716 քրեական գործը և ընդունվել նույն բաժնի հատկապես կարևոր գործերով քննիչի վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 16-ի որոշմամբ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը ձերբակալվել է, 2016թ. փետրվարի 19-ի որոշմամբ ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 19-ի որոշմամբ, թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով։ Այնուհետև Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետները պարբերաբար երկարացվել են։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 21-ի որոշմամբ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և հայտարարվել է վերջինիս հետախուզումը։
ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 22-ի որոշմամբ, թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Նույն օրը Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց Ձորի մարզային քննչական վարչություն։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 24-ի որոշմամբ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 25-ի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերահաստատվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված, երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2016թ փետրվարի 22-ից։ Այնուհետև Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետները պարբերաբար երկարացվել են։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 21-ի որոշմամբ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը ձերբակալվել է, 2016թ. փետրվարի 24-ի որոշմամբ ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 24-ի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով։ Այնուհետև Տարոն Բեգլարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետները պարբերաբար երկարացվել են` մինչև 2016թ. օգոստոսի 21-ը։
2016թ. մարտի 2-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից թիվ 37100716 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայություն /այսուհետ նաև ԿԱ ԱԱԾ/` նախաքննությունը շարունակելու համար։
2016թ. մարտի 4-ին թիվ 37100716 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչի վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 18-ի որոշումներով Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի և Հրաչ Մանգասարյանի գույքի վրա կալանք է դրվել։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 24-ի որոշմամբ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, 2016թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ Համբարձում Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. օգոստոսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը կալանքից ազատվել է և նրա նկատմամբ կիրառվել է նոր խափանման միջոց` չհեռանալու մասին ստորագրություն։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի, գրավի գումարի չափ է սահմանվել 1.000.000 ՀՀ դրամը և նույն օրն այն մուծելուց հետո Գագիկ Մարգարյանն ազատվել է կալանքից։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ թիվ 14829815 և 32106815 քրեական գործերը միացվել են թիվ 37100716 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 37100716 համարի տակ։
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչի 2017թ. հունվարի 16-ի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործից անջատվել է Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի, Համբարձում Գրիգորյանի, Գեորգի Դանիելյանի, Իշխան Ամիրջանյանի և Կարլեն Քացախյանի վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է թիվ 58200817 համարը։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 19-ի որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.840.000 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. փետրվար ամսից մինչև դեկտեմբեր ամիսն ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 320 հատ կտրոն, որից 250 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.218.750 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամի, հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2014-2015թթ. ընթացքում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 300 հատ կտրոն, որոնցից մի մասը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս»։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա`«հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, զգալի չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 177.500 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. նոյեմբեր ամսին վերջինիցս ստացել է 20 հատ կտրոն, որից 2 հատն անձամբ իրացրել է Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքի բնակիչներ՝ Վարդան Եպիսկոպոսյանին և Լևոն Փարսադանյանին, իսկ մնացած 18 հատը՝ 2015թ. նոյեմբերի 12-ն հայտնաբերվել և առգրավվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից Կարլեն Քացախյանին պատկանող «MERCEDES-BENZ E200» մակնիշի 26ՕՍ966 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության արդյունքում, երբ Իշխան Ամիրջանյանը նույնպես գտնվել է ավտոմեքենայում»։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 20-ի որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, զգալի չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 266.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. հոկտեմբեր ամսին վերջինիցս ստացել է 30 հատ կտրոն, որից մեկ հատը փակցրել է իր անձնական օգտագործման տրանսպորտային միջոցի դիմապակուն և օգտագործել այն, ինչից հետո 2015թ. նոյեմբեր ամսին, հանցավոր միտումն իրականացնելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Ախթալա քաղաքի բնակիչ՝ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի հետ և վերը նշված տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 30 կեղծ կտրոններից 20-ը տրամադրել է վերջինիս, իսկ մնացած 9 հատը պահել «Մանա» հյուրանոցային համալիրում, որոնք էլ 2015թ. դեկտեմբերի 26-ին կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավվել են։»։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով այն արարքի համար, որ նա` «առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Մասնավորապես՝ Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Տարոն Բեգլարյանին, Գյումրի քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Համբարձում Գրիգորյանին, Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանին և քննությամբ չպարզված այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված՝ խարդախությամբ հափշտակության կատարման վերոհիշյալ մտադրությունն ու վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն, 2014 թվականից մինչև 2016 թվականի հունվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Արտյոմ Գալստյանի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններից 350 հատ կտրոնը մաս-մաս տրամադրել է Գագիկ Մարգարյանին, 320 հատը՝ Տարոն Բեգլարյանին, 300 հատը՝ Համբարձում Գրիգորյանին և 30 հատը՝ Գեորգի Դանիելյանին, ովքեր, համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության, վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ 260, 250, 300 և 20 հատ կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին, Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին, Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլ անձանց ու խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամի գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 3.106.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. ապրիլ ամսից մինչև 2016թ. հունվարի 29-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 350 հատ կտրոն, որից 260 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.307.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։
Քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս, դատախազի 2017թ. հունվարի 31-ի որոշմամբ մեղադրյալ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը որակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նույն օրը քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. փետրվարի 7-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ. փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. փետրվարի 28-ին, ժամը 12։00-ին նշանակելու մասին։
2017թ. նոյեմբերի 21-ին, դատական նիստում մեղադրող Էդ. Արսենյանի որոշմամբ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-րդ հոդվածով սահմանված կարգով, Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանից` 2015թ. նոյեմբերի 01-ից 12-ն ընկած ժամանակահատվածում ստացել է 20 հատ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, որից երկու հատն անձամբ իրացրել է Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Վարդան Եպիսկոպոսյանին և Լևոն Փարսադանյանին, իսկ մնացած 18 հատը 2015թ. նոյեմբերի 12-ն հայտնաբերվել և առգրավվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից Կարլեն Քացախյանին պատկանող «MERCEDES-BENZ E200» մակնիշի 260Ս966 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության արդյունքում, երբ Իշխան Ամիրջանյանը նույնպես գտնվել է ավտոմեքենայում։»։
ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից, 2017թ. նոյեմբերի 21-ին դատարան է ներկայացվել հայցադիմում ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանի, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի դեմ, որի համաձայն ՀՀ գլխավոր դատախազությունը խնդրել է ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանից, Գ. Մարգարյանից, Տ. Բեգլարյանից և Հ. Գրիգորյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 7.188.750 /յոթ միլիոն հարյուր ութսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցում։
Դատարանի 2017թ. նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Իշխան Ամիրջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պատճառաբանությամբ։
Դատարանի 2017թ. դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ Գեորգի Դանիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` տուժողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից Գեորգի Դանիելյանն ազատվել է` վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ։
Դատարանի 2018թ. փետրվարի 2-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից ազատվել են` վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառաբանությամբ։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով` դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների հազար երկու հարյուր կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվողների և այլ անձանց հետ։ Վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով նա կազմակերպել է օրինական կերպով կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը` պետությանը զրկելով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց վճարումներ ստանալու հնարավորությունից` պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս հետևյալ հանգամանքներում.
Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված, խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու վերոհիշյալ մտադրության մասին և վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն` 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2016թ. հունվարն ընկած ժամանակահատվածում, մեկ այլ անձի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության հազար երկու հարյուր կեղծ կտրոններից երեք հարյուր հիսուն կտրոնները մաս-մաս տրամադրել է ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, երեք հարյուր քսան կտրոնները` ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, երեք հարյուր կտրոնները` ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և երեսուն կտրոնները՝ այլ անձի, ովքեր համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության` վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ երկու հարյուր վաթսուն, երկու հարյուր հիսուն, երեք հարյուր և քսան կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց և խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով` 7.188.750 /յոթ միլիոն հարյուր ութսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Ամբաստանյալներ Գագիկ Մարգարյանը, Տարոն Բեգլարյանը և Համբարձում Գրիգորյանն այդ գումարից իրենց պահելով որոշակի մասնաբաժին` մնացած մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Արտակ Ավդալյանից, ով իրեն ասել է, որ կարող է տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններ, մեկ կտրոնը 3.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք իրականից գրեթե չեն տարբերվում։ Ինքը նրան այդ ժամանակ պատասխանել է, որ կհետաքրքրվի և եթե ցանկացողներ լինեն` կհայտնի այդ մասին։ Նշված հարցի շուրջ զրուցել է Տարոն Բեգլարյանի և Գագիկ Մարգարյանի հետ, ովքեր ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում զբաղվել են ավտոմեքենաների ապահովագրությամբ։ Վերջիններիս հայտնել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններից մեկ հատի գինը 4.000 ՀՀ դրամ է, որպեսզի յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից ստանա 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Նրանք համաձայնվել են և պայմանավորվել են կտրոնները վաճառել 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով։ 2015թ. նոյեմբերից մինչև դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում Տարոնին վաճառել է ընդհանուր երկու հարյուրից երկու հարյուր քսան կտրոններ, իսկ Գագիկ Մարգարյանին` երկու հարյուրից երկու հարյուր երեսուն կտրոններ։ Ինքն ենթադրել է, որ նրանք այդ կեղծ կտրոնները վաճառել են 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ գնորդները տեղյակ են եղել, որ դրանք կեղծ են` հաշվի առնելով, որ ինքը նրանց զգուշացրել է, որ վարորդներին չխաբեն, քանի որ հակառակ դեպքում իրենց արարքը կբացահայտվի իրավապահ մարմինների կողմից։ Ինքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք չի կատարել, քանի որ Տարոնը և Գագիկը տեղյակ են եղել, որ կտրոնները կեղծ են։ Ինքը նրանց չի խաբել և նման հնարավորություն չի ունեցել, քանի որ ակնհայտ է եղել, որ ինքը կտրոնների վաճառքով զբաղվելու իրավասություն չունի և իր մոտ չեն կարող վարորդի և ավտոմեքենայի տվյալներ չպարունակող օրիգինալ կտրոններ լինել, այն էլ այդ քանակությամբ։ Այդ կտրոնների մեծ մասի վրա առկա են եղել ավտոմեքենաների տեխզննումն անցնելու մասին համապատասխան նշում և կնիք` այն պարագայում, երբ ավտոմեքենայի տվյալները լրացված չեն եղել, ինչը վկայում է կտրոնների կեղծ լինելու մասին։ Կտրոնների վաճառքի գործընթացը Տարոնի և Գագիկի հետ իրականացրել է 2015թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին։ 2015թ. Տարոնին տվել է մոտ երկու հարյուր երեսուն կեղծ կտրոններ` առանց երկրորդ հավելվածների և տեխզննումն անցած լինելու վերաբերյալ կնիքով կնիքված, իսկ Գագիկին` մոտ երկու հարյուր քսան կտրոններ, որոնցից հարյուր յոթանասունն առանց երկրորդ հավելվածների և կնիքված տեխզննման կայանի կնիքով։ Գագիկի խնդրանքով մնացած հիսուն կտրոնները տվել է նրան, որոնք եղել են առանց տեխզննման կայանի կնիքի, քանի որ նա այդպես է պատվիրել, իսկ թե ինչու է այդպես պատվիրել` իրեն չի հետաքրքրել։
/հատոր 1 գ.թ. 294-295, հատոր 2 գ.թ. 32-33, 64, 105-108, 190-191, 205-208, 209-210, 213-214, 215-216, հատոր 6 գ.թ. 53, 60, դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. հոկտեմբերից աշխատում է «Սիլ ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում` որպես ՀՀ Վայոց Ձորի մարզային ղեկավար։ Իր գործունեությունը կապված է միայն ապահովագրության հետ, տեխզննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։
2015թ. ամռանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով իրեն ներկայացել է որպես սոցփաթեթների շահառուների հանգստի կազմակերպմամբ, տուրիստական գործունեությամբ, արտագնա հանգստի կազմակերպմամբ զբաղվող և տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների օրինական իրացմամբ զբաղվող անձ։ Հրաչի հետ համաձայնության են եկել արտագնա հանգստի և տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրման, դրանց հետագա վաճառքի և ստացված գումարի բաշխման հարցերի շուրջ։ Հրաչն իրեն ասել է, որ վաղուց է զբաղվում կտրոնների տրամադրման գործով և նրանց ընկերությունն ունի լիցենզա` ստանալ և տեխզննություն իրականացնել, սակայն դրանք նախօրոք պետք է կնքվեն իրենց կայանում, որն ըստ նրա գտնվել է Երևան քաղաքում։ Հրաչն իրեն ներկայացրել է գնացուցակ և ասել, որ հաճախորդների գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքներն անհրաժեշտ են, քանի որ դրանց տվյալներով պետք է մուտքագրում իրականացնի Երևանի տեխզննության կայանում։ Պայմանավորվածությունը ձեռք բերելուց հետո, առաջին խմբաքանակը՝ հիսուն կտրոնները, Հրաչից վերցրել է ապառիկ կերպով՝ մինչև դրանց իրացնելը։ Դրանց մի մասը տվել է համայնքներում գործող իրենց ընկերության գործընկերներին, մասնավորապես` Աղավնուն, Զեմֆիրային, Կարեն Խուդոյանին, իսկ մյուս մասը թողել է ընկերությունում։ Դրանք բոլորն էլ կնիքված են եղել և երկրորդ փոքր հատվածները չեն ունեցել։ Հավաքված մոտ 400.000 ՀՀ դրամ գումարից, ըստ Հրաչի հետ ունեցած պայմանավորվածության` տաս տոկոսը պահել է իրեն, իսկ մնացածը զրոյական տեղեկանքների հետ միասին փոխանցել է նրան։
Երկրորդ խմբաքանակը` հիսուն կտրոնները, նույնպես իրացրել է նույն եղանակով։ Մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից վերցրել է երեք հարյուրից երեք հարյուր հիսուն նույնատիպ կտրոններ։ Հաճախորդներից մեկն իրեն ասել է, որ կտրոնը գրանցված է մեկ այլ տրանսպորտային միջոցի տվյալներով, ինչից հետո խոսել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դա կապված է տպագրական սխալի կամ ծրագրային խնդիրների հետ։ Դրանից հետո նրան ասել է, որ իրեն տրամադրի ամբողջական կտրոնները, որպեսզի երկրորդ հատվածները հաճախորդները ներկայացնեն ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի տեխզննման կայան։
2016 թվականի հունվարի 3-ին Եղեգնաձորում Հրաչի կողմից ուղարկված անծանոթ անձից ստացել է հիսուն կտրոններ, որոնք կնիքված չեն եղել և առկա է եղել դրանց երկրորդ հավելվածները։
Կտրոնների իրացված գումարները Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցվել են վերջինիս հաշվեհամարին՝ իր աշխատակիցներ Կարեն Խուդոյանի և Ալվարդ Վարդանյանի կողմից, ովքեր տեղյակ չեն եղել, թե ինչ գումար են փոխանցում։ Մինչև 2016 թվականի փետրվարը չի իմացել, որ այդ կտրոնները կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ տեղեկացել է հաճախորդից, իսկ ավելի ուշ` քննիչից։ Երբ հաճախորդներից տեղեկացել է, որ կտրոնները կեղծ են` այդ նույն պահին զանգահարել է Հրաչին, տեղեկացրել, որ քրեական գործ է հարուցվել իր կողմից կեղծ կտրոններ իրացնելու համար, ով այդ ժամանակ իրեն ասել է, որ նման բան չի կարող լինել, քանի որ այդ կտրոնները կեղծ չեն և դա ինչ-որ սխալմունք է, ինչից հետո պայմանավորվել են հանդիպել իր գրասենյակում։ Հաջորդ օրը պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել են իր գրասենյակում, որտեղ իրենց զրույցը գաղտնի տեսաձայնագրել է իր անձնական «Այֆոն 5ս» (iphone 5s) մակնիշի բջջային հեռախոսով։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչին հարցրել է, թե արդյոք նա իմացել է, որ այդ կտրոնները կեղծ են եղել, ով պատասխանել է, որ նման բան չի կարող լինել։ Խոսակցության ժամանակ Հրաչին ասել է, որ քրեական գործ է հարուցված և իրեն ասել են, որ կտրոնները միանշանակ կեղծ են։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կպարզի, քանի որ իրեն նույնպես, ով տվել է, ասել է, որ դրանք օրինական են։ Այդ ժամանակ Հրաչին ասել է, որ պետք է պատասխան տա այն անձը, ով կատարել է այդ կեղծիքները, ինչին ի պատասխան` Հրաչը ժամանակ է խնդրել և հեռացել։
Դրանից հետո, երկու օր անց կրկին հանդիպել են գրասենյակում, որտեղ Հրաչն ասել է, որ խոսել է մարդկանց հետ և սպասում է նրանց պատասխանին։ Այնուհետև Հրաչից հարցրել է, թե ով է այդ հարցը կարգավորելու և պատասխան տալու։ Նա պատասխանել է, որ իր հետ է առնչվել և կտրոնները տվել է ինքը, ինքն էլ պատասխան կտա։
Այդ օրն իրեն հրավիրել են քննչական բաժին և ինքը Հրաչից պահանջել է ներկայանալ նախաքննության մարմնին կամ հարցը կարգավորել։ Նշված խոսակցությունից հետո Հրաչը հեռացել է` խոստանալով երեքից չորս ժամվա ընթացքում կարգավորել այդ հարցը, ինչից հետո նրա երկու հեռախոսահամարներն անհասանելի են դարձել և նրան չի տեսել։
Իր շահույթը կազմել է շուրջ 150.000 ՀՀ դրամ գումար։
Նախաքննության ընթացքում իր վրա ճնշումներ չեն եղել, գրառվել են իր մտքերը, սակայն որոշ տեղեկություններ իրականությանը չեն համապատասխանում` իր կողմից ճշտված չլինելու և մոտավորապես նշված լինելու պատճառով։ Իրականում Հ. Մանգասարյանից ստացել է 220 հատ կտրոններ, Հ. Մանգասարյանին դրանց դիմաց հանձնել է 1.300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 1 գ.թ. 76-87, 100-109, 170-171, հատոր 2 գ.թ. 85-86, 205-208, հատոր 6 գ.թ. 66, դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարածի համար և խնդրում է իր նկատմամբ ներողամիտ լինել։ 2009 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում` որպես վաճառքի գծով գործակալ։ Իր աշխատանքը` քաղաքացիների հետ բոլոր ապահովագրատեսակների պայմանագրերի կնքումն է։ Ինքը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։ Հրաչի հետ ծանոթացել է 2014թ. դեկտեմբերին, «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի Երևանի գրասենյակում, որտեղ վերջինս հարցրել է, թե ապահովագրական հատուցումներն ինչպես են կատարվում։ Ինքը բացատրել է կարգը և զրույցի են բռնվել։ Հրաչն իր վրա հաճելի գործընկերոջ տպավորություն է թողել։ Ծանոթանալիս Հրաչը ներկայացել է որպես գործունեության տարբեր տեսակներով զբաղվող անձ, հենց այդ ժամանակ էլ բացատրել է կտրոններ վաճառելու գործի բնույթը և առաջարկել համագործակցել։ Քանի որ տարեվերջ է եղել` ինքը Հրաչին ասել է, որ տարին անցնելուց հետո նոր տարեթվով կտրոններ տրամադրի իրեն։ Հրաչի հետ պայմանավորվել են, որ նրան կանխավճար փոխանցի։ Մի քանի օր անց նրան փոխանցել է որոշակի գումար՝ մինչև կտրոնների առաջին խմբաքանակը ստանալը։ 2015 թվականի փետրվարին Հրաչից վերցրել է հարյուր կտրոն, յուրաքանչյուրը` 6.500 ՀՀ դրամ գումարով։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կտրոնները վաճառելու ժամանակ ինքը քաղաքացիներից պետք է պարտադիր վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, կտրոնների վաճառքի գները պետք է համապատասխանեն բանկերում իրականացվող վաճառքի արժեքներին։ Նշված հարյուր կտրոնը մինչև 2015թ. հունիսն իրացրել է իր գրասենյակ դիմող հաճախորդներին։
Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր երեք հարյուր քսանից երեք հարյուր երեսուն կտրոններ, որոնցից վաճառել է երկու հարյուր հիսունից երկու հարյուր վաթսուն կտրոններ, իսկ մնացած յոթանասունը` 2015թ. դեկտեմբերի վերջին վերադարձրել է Հրաչին։ Գրասենյակում աշխատել են ինքը և իր կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Լուսինեից չի թաքցրել կտրոնների վաճառքի գործունեությունը և նրան նույնպես ասել է, որ դա օրինական է։ Ինքն այս գործունեությամբ գաղտնի չի զբաղվել և բացահայտ առաջարկել է հաճախորդներին գնել ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Իր կինը զբաղվել է միայն ապահովագրությամբ և չի միջամտել, սակայն իր` զբաղված լինելու պատճառով եղել են դեպքեր, որ իր կինն է լրացրել հաճախորդների ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքող քաղաքացիներին վաճառել է զեղչերով, բայց 8.000 ՀՀ դրամ գումարից ոչ պակաս գնով։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ իր և Հրաչի միջև խոսակցություն չի եղել և ինքը տեղյակ չի եղել, որ դրանք կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու մասին տեղեկացել է 2016թ. փետրվարին, երբ իրեն հրավիրել են քննչական բաժին։ Իր եկամուտը կազմել է շուրջ 400.000 ՀՀ դրամ գումար։
Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 1 գ.թ. 237-238, 241-245, 296-303, հատոր 2 գ.թ. 8-9, հատոր 6 գ.թ. 26, դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. աշխատել է ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Տ. Մեծի փողոցում գտնվող «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի մասնաճյուղում` որպես պատասխանատու։ Աշխատանքային պարտականություններում ներառված են եղել ապահովագրություն, ավտովթարների սպասարկում, դիմումների ընդունում կատարելը։ 2014թ. դեկտեմբերին, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գործող «Ռեսո» ԱՊՊԱ գործակալության գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով տեղեկանալով, որ ինքը հանդիսանում է ՀՀ Շիրակի մարզի գործակալության պատասխանատուն` առաջարկել է ԱՊՊԱ գործակալությունում ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ իրացնել։ Այդ ժամանակ Հրաչն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններն օրինական են և ինքը դրանք վաճառելիս` քաղաքացիներից պետք է վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, որոնց հիման վրա լրացնի կտրոնը, իսկ տեղեկանքները կտրոնների գումարների հետ միասին հետագայում փոխանցի նրան։ Կտրոնները Հրաչից ձեռք է բերել յուրաքանչյուրը 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ վաճառել է 5.000-6.000 /հինգ հազարից վեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարով։ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր քանակով երեք հարյուրից ավել կտրոններ։ Հրաչից վերցրել է քսանից հիսուն կտրոններ, իսկ վաճառված կտրոնների գումարները նրան է փոխանցել ինչպես առձեռն, այնպես էլ բանկային փոխանցումների միջոցով։ Առձեռն գումար փոխանցել է երկու անգամ, Երևան քաղաքի Դավիթաշեն համայնքում` 100.000-ից 200.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Հրաչին առձեռն գումար է փոխանցել 300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով։ Գումարները վճարելու ժամանակ նոր խմբաքանակով կտրոններ է վերցրել նրանից, իսկ մնացած գումարները, որոնք գոյացել են կտրոնների վաճառքից` Հրաչին փոխանցել է բանկային գործարքի միջոցով։ Հրաչը կտրոնների յուրաքանչյուր խմբաքանակը տալու ժամանակ պայմանավորվել է իր հետ, թե ինչքան գումար է ինքը նրան վճարելու։ Որևէ փաստաթուղթ չի տրվել, ինքը և Հրաչը պայմանավորվել են բանավոր կերպով։ Իր ամբողջ շահույթը կազմել է 300.000 ՀՀ դրամ գումարից ավել։
Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 2 գ.թ. 146-148, 180-181, 213-214, հատոր 6 գ.թ. 32, դատական նիստի արձանագրություն/
Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի` որպես մեղադրյալ տված խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ հայտնաբերված կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Հրաչ Մանգասարյանից, ում հետ ունեցել է մտերիմ հարաբերություններ։ 2015թ. հոկտեմբերին նրանից պահանջել է վերադարձնել իրեն պարտք 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, սակայն Հրաչը գումար չունենալու պատճառով առաջարկել է իրեն երեսուն տեխզննման կտրոններ` ասելով, որ դրանք ձեռք է բերել 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ իրեն տալիս է 5.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք կարող է վաճառել 7.000-12.000 ՀՀ դրամ գումարով։ Ինքը համաձայնվել է` չիմանալով, որ դրանք կեղծ են։ Դրանցից մեկը փակցրել է իր «Աուդի» մակնիշի ավտոմեքենայի դիմապակուն, որը հետո պոկել և ոչնչացրել է, իսկ մնացած քսանիննից քսանը տվել է Իշխան Ամիրջանյանին, որպեսզի վաճառի և յուրաքանչյուր կտրոնից իրեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար տա։ Մնացած ինը մնացել են իր մոտ, որոնք հայտնաբերվել են խուզարկությամբ։
Երբ իմացել է կտրոնների կեղծ լինելու մասին` հանդիպել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դրանք կեղծ չեն։
Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում։
/հատոր 5 գ.թ. 162-164, 173-174, 184-186, 251-253, հատոր 6 գ.թ. 50, 53, դատական նիստի արձանագրություն/
Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` որպես մեղադրյալ տված ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է Կարլեն Քացախյանի ընկերը։ 2015թ. ընթացքում ինքը և Կարլենը, նրա «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, իրենց անձնական գործերով, մոտ հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ։ Այդ ընթացքում մի քանի անգամ գիշերել են «Մանո» հյուրանոցում։ Այդ ժամանակ ծանոթացել են Գեորգիի հետ, ով հանդիսացել է հյուրանոցի տերը։ 2015թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին, Կարլենի հետ ԼՂՀ մեկնելիս, ժամը 21։00-ից 22։00-ի սահմաններում այցելել են Գեորգիի հյուրանոց, որտեղ սրճելու ընթացքում Գեորգին իրենց առաջարկել է վերցնել ավտոմեքենաների տեխզննության դատարկ կտրոններ և վաճառելուց հետո յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն վճարել 6.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է։ Քանի որ իրենց միջև մտերմություն է առաջացել` իրենք համաձայնվել են։ Նա տվել է ավտոմեքենաների տեխզննման քսան չլրացված կտրոններ և հաջորդ առավոտ իրենք մեկնել են ԼՂՀ։ Ինքը և Կարլենը հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, քանի որ այդ կտրոնները տալիս են պետական մարմինները` գույքահարկի տեղեկանք տրամադրելու դեպքում։ Այդ պատճառով որոշել են դրանք չվաճառել և որոշ ժամանակ անց չվաճառվելու պատճառաբանությամբ վերադարձնել Գեորգիին։ Ինքը դրանցից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, իսկ մեկն էլ տվել է իր մտերիմ Լևոն Փարսադանյանին։ Դրանց դիմաց որևէ գումար չի վերցրել, դա արել է Գեորգիին օգնելու նպատակով, իսկ այդ կտրոնների գումարն ինքը պետք է վճարեր Գեորգիին, քանի որ նա իրենցից քիչ գիշերավարձ է պահանջել։ Վարդանը և Լևոնն իրեն ասել են, որ դա օրինական լինել չի կարող, դրանց հետ ինչ-որ խնդիր կա։ Նրանք ասել են, որ իրենք այդ կտրոնները չեն օգտագործելու, ինքն էլ առաջարկել է պատռել և դեն նետել, սակայն հետագայում ոստիկանության կողմից բռնվելու ժամանակ ասել է, որ նրանք կտրոնները չպատռեն, որպեսզի դրանք ներկայացնի ոստիկանություն։ Նոյեմբերի 11-ին կրկին մեկնել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, բայց նա համոզել է նրանց փորձել վաճառել և պնդել է, որ դրանք մնան իրենց մոտ։
/հատոր 5 գ.թ. 101-106, 128-129, հատոր 6 գ.թ. 39, դատական նիստի արձանագրություն/
Թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքներով։ Օգտվելով իր իրավունքներից` նա դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, ուստի հրապարակվեցին վերջինիս նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2015 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին որոշել է հիմնադրել տպարան, սակայն դա ինչ-ինչ պատճառներով ձգձգվել է։ 2015 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին իր հորեղբայր Վանիկ Գալստյանն իր խնդրանքով Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասում գտնվող առանձնատան տարածքում հատկացրել է մի հատված, որպեսզի այնտեղ ինքը հիմնադրի տպարան։ Այնտեղ կառուցել է մոտ քառասուն մետր քառակուսի մակերեսով շինություն, որտեղ տեղադրել է տպագրող սարք։ Մինչև տպարանը հիմնադրելը և հիմնադրելուց հետո «Լիստ. էյէմ» կայքում տեղադրել է տպագրական ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ հայտարարություն և իր կողմից օգտագործվող 093-22-23-22 հեռախոսահամարը, որպեսզի ցանկացողները կապնվեն իր հետ։ 2015 թվականի օգոստոսին կամ սեպտեմբերին իրեն զանգահարել է մի անծանոթ, ներկայացել Հրաչ անունով և հայտնել, որ ցանկանում է իր տպարանում բուկլետներ տպագրել։ Խոսքը գնացել է մոտ 5.000 /հինգ հազար/ հատ բուկլետների մասին։ Ինքը հաշվարկել է և նրան միանգամից հեռախոսով հայտնել է գումարը։ Դրանից հետո Հրաչի հետ պայմանավորվել են հանդիպել, որպեսզի ավելի առարկայական լինի իրենց խոսակցությունը։ Հեռախոսազրույցից մի քանի օր անց իրենք հանդիպել են Երևանի Դավիթաշեն թաղամասում։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչն իրեն հարցրել է, որ եթե ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնների պատվեր տա` կկարողանա արդյոք այն կատարել։ Ինքն էլ պատասխանել է, որ նորմալ վարձատրության դիմաց ամեն ինչ էլ կարող է տպագրել։ Հրաչը ցանկացել է պատվիրել հյուրանոցային ծառայությունների մատուցման վերաբերյալ բուկլետներ, սակայն հանդիպման ժամանակ նշել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների մասին, ինչից հետո բաժանվել են` պայմանավորվելով, որ Հրաչը հետագայում իր հետ կկապնվի։ Առաջին հանդիպումից մոտ մեկ ամիս հետո կրկին իրեն է զանգահարել Հրաչը և առաջարկել հանդիպել։ Երկրորդ հանդիպումը տեղի է ունեցել 2015թ. սեպտեմբերին, Երևանի Դավիթաշեն համայնքի Զովունի տանող ճանապարհին, որտեղ Հրաչը պատվիրել է տպագրել 1.500 հատ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ՝ «2016» թվագրմամբ, մանուշակագույն, որն իր և Լորիսի կողմից 2015 թվականի սեպտեմբերին տպագրվել է տպագրական սարքով։ Տպագրված կտրոնների հերթական համարներն անձամբ տպել է տանը` համակարգչին կցված տպիչի միջոցով, ինչից հետո հազար հատ կտրոնները տվել է Հրաչին, իսկ մնացած հինգ հարյուրը մնացել է իր մոտ, քանի որ գումարն ամբողջությամբ վճարված չի եղել։ Հետագայում, 2015 թվականի դեկտեմբերին կրկին Հրաչի հետ հանդիպման ժամանակ նա իրեն ասել է, որ մնացած հինգհարյուրը պետք չեն և պատվիրել է տասներկու հազար հատ, «2017» թվագրմամբ, դեղին գույնի ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ, ինչին ինքը չի համաձայնվել և ասել է, որ կտպի այն քանակությամբ, որքան գումար նա կվճարի։ Այդ ժամանակ Հրաչը պատվիրել է երկու հարյուր կտրոններ։ Նշված պատվերն իր կողմից կատարվելուց և նրան հանձնելուց երկու օր անց Հրաչը վճարել է 200.000 ՀՀ դրամ գումար, քանի որ իրենց պայմանավորվածությունն եղել է` յուրաքանչյուրի արժեքը 1.000 ՀՀ դրամ։ Իր մոտ մնացած հինգ հարյուր հատ «2016» թվագրմամբ կտրոններն այրել է, քանի որ դրանք այլևս պետք չեն եղել Հրաչին։ Դեկտեմբերին, երկու հարյուր կտրոններ տպագրելուց հետո, Հրաչի պատվերով այլևս կեղծ կտրոններ չի տպագրել, քանի որ հասկացել է իր` սխալ ուղու վրա լինելը։ Հրաչին վաճառել է ընդհանուր քանակով հազար երկու հարյուր հատ կեղծ կտրոններ, որոնց դիմաց նրանից ստացել է 1.200.000 ՀՀ դրամ գումար։
Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 2 գ.թ. 197-201, 215-216, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Վարդան Ժորժիկի Հովհաննիսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, կնքել պայմանագիր և այդ ընթացքում գրասենյակի աշխատակցուհիներից մեկն ասել է, որ գրասենյակում տրամադրվում են նաև ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ։ Մտածելով, որ այն օրինական է` որոշել է իր ավտոմեքենայի համար ձեռք բերել նաև տեխզննման կտրոն։
Նախապես գյուղապետարանից վերցրած գույքահարկի վճարման զրոյական տեղեկանքը տվել է այդ աշխատակցուհուն և 10.000 ՀՀ դրամ գումար վճարելով` ձեռք է բերել թիվ 306523 համարի տեխզննման կտրոնը։
/հատոր 4 գ.թ. 255-257, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Ռոմիկ Մարտիկի Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, որից հետո տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի առաջարկով, 9000 ՀՀ դրամ գումարով ձեռք է բերել թիվ 307769 համարի տեխզննման կտրոնը։ Ինքը չի իմացել, որ տեխզննման կտրոնը կեղծ է։ Ինքը բողոք, պահանջ չունի։
/հատոր 4 գ.թ. 262-264, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Անդրանիկ Գեղամի Շահբազյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. հունվարին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան։ Գրասենյակի աշխատակցուհին առաջարկել է գնել տեխզննման կտրոն։ Ինքը նույն օրը գնացել է գյուղապետարան, համապատասխան վճարումներ կատարել և վերցրել գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանք, որը ներկայացրել է «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակի աշխատակցուհուն և նա իր ավտոմեքենայի տվյալներով լրացրել է թիվ 176676 համարի տեխզննման կտրոնը։ Դրա դիմաց ինքը վճարել է 12.000 ՀՀ դրամ գումար, որի վերաբերյալ գրավոր որևէ փաստաթուղթ իրեն չի տրվել։ Ինքը չի իմացել տեխզննման կտրոնի կեղծ լինելու մասին։
/հատոր 4, գ.թ. 269-272, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Արտակ Մկրտիչի Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. փետրվարին դիմել է իր համագյուղացի Արթուր Մկրտչյանին` ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն տրամանդրելու խնդրանքով։ Ինքը մտածել է, որ Արթուր Մկրտչյանը տեխզննման կտրոնն օրինական կարգով է տրամադրում։ Նրան վճարել է 11.000 ՀՀ դրամ գումար` գնելով թիվ 176763 համարի տեխզննման կտրոնը։ Գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանքը նույնպես տվել է Արթուր Մկրտչյանին։
/հատոր 5, գ.թ. 68-71, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Նարինե Մանվելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել իր ամուսին Գուրգեն Մանվելյանը` «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Կտրոնի կեղծ լինելն իրեն հայտնի չի եղել։ Ինքը բողոք և պահանջ չունի։
/հատոր 6, գ.թ. 3, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Ազատ Վահանի Մելիքյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտմբերին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից իր հայրը ձեռք է բերել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն։ Իր ավտոմեքենան այդ ժամանակ անսարք է եղել։
/հատոր 6, գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Արշակ Արթուրի Թովմասյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
/հատոր 2, գ.թ. 149-151, հատոր 6 գ.թ. 9, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Ժորա Ավետիսի Մալխայանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել բանկից, իսկ ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերությունում միայն ապահովագրել է իր մեքենան։ Իրեն տուժող չի համարում և որևէ պահանջ չունի։ Քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ շփոթված է եղել։
/հատոր 2, գ.թ. 154-156, հատոր 6, գ.թ. 12, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Մկրտիչ Արտյոմի Հայրապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
/հատոր 6 գ.թ. 18, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Ռոբերտ Ռաֆիկի Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
/հատոր 2, գ.թ. 158-161, հատոր 6 գ.թ. 15, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Լալազար Պարգևի Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Արթուր Մկրտչյանից։
/հատոր 5, գ.թ. 4-7, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժողներ Արթուր Հովհաննեսի Սարգսյանի, Արայիկ Արամի Սարգսյանի, Ահարոն Մամիկոնի Խաչատրյանի, Արա Աբգարի Ղազարյանի, Մանուկ Նիկոլայի Մանուկյանի, Արտաշես Սիսակի Մկրտչյանի, Վաչագան Մյասնիկի Գասպարյանի, Արա Պետրոսի Սիմոնյանի, Աշոտ Անուշավանի Առաքելյանի, Հայկ Սերյոժայի Սուքիասյանի, Վարազդատ Վարմենի Օհանեսյանի և Վարդան Կառլենի Սիմոնյանի նախաքննական նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող, «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գործակալ Վազգեն Ստեփանյանից։
/հատոր 4 գ.թ. 277-280, 285-288, 291-294, 299-302, 305-308, հատոր 5 գ.թ. 12-15, 20-23, 28-31, 36-39, 44-47, 52-55, 60-63, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արման Հրանտի Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2008 թվականից հանդիսանում է տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրմամբ զբաղվող «Մառ» ՓԲ ընկերության տնօրենը։ 2016թ. փետրվարին «Մառ» ՓԲ ընկերության աշխատակից Արթուր Բաբայանն իրեն ներկայացրել է հինգ կտրոններ, հայտնել, որ հոլոգրաֆիկ նշանը բացակայում է և դրանք հավանաբար կեղծ են։ Այդ ժամանակ ինքն անձամբ ստուգել է կտրոնները, որոնք չեն համապատասխանել ստանդարտին, ինչից հետո համապատասխան դիմումով փաստերի վերաբերյալ հայտնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի դատախազությանը։
/հատոր 1 գ.թ. 155-159, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Գեղամ Գագիկի Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր կնոջ եղբայրն է, միասին աշխատում են «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի գրասենյակում։ 2015թ. աշնանը Գագիկից տեղեկացել է, որ զբաղվում է տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքով։ Ինքն այլ մանրամասներից տեղյակ չէ։ Իրեն նախաքննության ընթացքում զանգահարել է Գագիկ Մարգարյանը և տեղեկացրել, որ երկրորդ հատվածով տեխզննության կտրոնները թաքցրել է գրասենյակի առաջին հարկում գտնվող շինության ներսում, խնդրել է դրանք վերցնել և ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմնին։ Հրաչ Մանգասարյանին տեսել է 2016թ. փետրվարի 13-ին, երբ վերջինս գնացել է գրասենյակ։ Գագիկն ասել է, որ նա իրեն խաբել է՝ ասելով, որ կտրոններն օրինական են և խնդրել է իրեն ներկա լինել խոսակցությանը։ Այդ օրը կեսօրին Հրաչն եկել և փորձել է հավաստիացնել, որ ինքն էլ չի իմացել կտրոնների կեղծ լինելու մասին, սակայն հրաժարվել է հայտնել, թե դրանք որտեղից է ձեռք բերել։
/հատոր 1, գ.թ. 94-95, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Սյուզաննա Համլետի Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում։ 2015թ. հունիսին տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի հանձնարարությամբ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոններ։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել, յուրաքանչյուր անգամ ինքը դա կատարել է տնօրենի հանձնարարությամբ։ Նա դրանք տվել է` հաճախորդների տվյալները լրացնելու համար, իսկ գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքները ինքը վերցրել է հաճախորդներից և փոխանցել նրան։ 2015թ. ամռանից սկսած հաճախորդներին տվել է մոտ 100 կտրոն, որոնք եղել են կնիքված վիճակում։ Մի անգամ Գագիկն իրեն զգուշացրել է, որ կտրոնի վրա կնիք չկա և հաճախորդներին պետք է զգուշացնել, որ գնան տեխնիկական զննության կայան։ Կտրոնների գումարային չափը որոշել է Գագիկը, իսկ հաճախորդները վճարել են նրա նշած գումարի չափով։ Այդ գործարքներն իր մոտ կասկած չեն հարուցել, իր կարծիքով դրանք եղել են օրինական և ինքը վստահել է տնօրենին։
Հաճախորդներից ստացված գումարներն ամբողջությամբ տվել է Գագիկին, ինքը դրանց վաճառքից գումար չի ստացել։
Հարյուր վաթսուն կտրոնները վերաբերում են 2015թ. ամռանից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը դիմած հաճախորդներին։
2016թ. հունվարին Գագիկի հանձնարարությամբ մեկ անծանոթ հաճախորդի տվել է երկրորդ հատված ունեցող կտրոն, որի վրա կնիք առկա չի եղել։ Գագիկն իրեն ասել է, որ կտրոնները կնիքված են, որպեսզի հաճախորդները ավտոմեքենաների տեխզննության կայան չգնան։ Առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ինքը հաճախորդին կտրոն չի տվել, ամեն անգամ կտրոնի վրայի տվյալները լրացրել է տեղեկանքից։ Գագիկը տեղեկացրել է, որ կտրոնների վրա առկա է կնիք և հաճախորդներին ասել է, որ ոչ մի տեղ չգնան։ Այդ գումարները և տեղեկանքներն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։ Եղել են նաև դեպքեր, որ Գագիկի հանձնարարությամբ կտրոնի դիմաց վճարում չի կատարվել, որևէ անդորրագիր կամ փաստաթուղթ չի տրվել։
Կտրոնները գտնվել են Գագիկի մոտ, սակայն երբ վերջինս բացակայել է` մի քանիսը թողել է իրենց մոտ։
/հատոր 1, գ.թ. 129-136, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Ալվարդ Պարգևի Վարդանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. փետրվարի 1-ից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում, որտեղ կատարում է օպերատորի աշխատանքներ։ Իրենց գրասենյակում տեխզննության կտրոններ վաճառելու մասին իմացել է 2015թ. նոյեմբերի վերջին, երբ իրենց տնօրեն Գագիկ Մարգարյանն իրեն տվել է այդպիսի կտրոն և ասել, որ հաճախորդի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի տվյալներով կտրոնը լրացնի և տա քաղաքացուն։ Ինքը կատարել է նրա կարգադրությունը և մտածել է, որ դա օրինական կարգադրություն է։ Դրանից առաջ տեսել է, որ Գագիկը մի քանի անգամ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Եղել են դեպքեր, երբ Սյուզաննան մի քանի անգամ աշխատանքի չի եկել և մոտ 4-5 անգամ Գագիկի հանձնարարությամբ ինքն է լրացրել կտրոնները և հանձնել տնօրենին։ Ընդամենը մեկ անգամ է եղել, որ հաճախորդին կտրոնը տալուց հետո, հաճախորդը տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, որը զրոյական տեղեկանքի հետ տվել է Գագիկին։ Դրանից հետո մոտ չորս անգամ է լրացրել կտրոններ և տվել հաճախորդներին, իսկ գումարները նրանք տվել են Գագիկին։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել։ Կտրոնների տրամադրմանն առնչվել է չորսից հինգ անգամ, 2015թ. դեկտեմբերին։ Իր հիշելով կտրոնների վրա կնիքներ եղել են։ Ինքը տեխզննության կարգից տեղյակ չէ, մտածել է, թե դա օրինական է։ Հաճախորդները միշտ դիմել են Գագիկին, ով իրեն կանչել, հանձնարարել է լրացնել և տրամադրել կտրոնը։ Քանի որ տնօրենն ասել է, որ դա օրինական է, ուստի ինքը լրացրել է։ Նա իրեն երբևէ չի ասել, որ դա գաղտնի պահի։ Կտրոնի դիմաց վճարված 9.000 ՀՀ դրամ գումարն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։
/հատոր 1 գ.թ. 137-141, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Աղավնի Վաչագանի Օհանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Չիվա գյուղում գտնվող «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի թիվ 3612 բաժանմունքում որպես ավագ օպերատոր։ 2009 թվականից ճանաչում է Գագիկ Մարգարյանին և բանավոր համաձայնությամբ օգնել է նրան մեքենաների ԱՊՊԱ պայմանագրերի կնքման հարցում։ 2015թ. հոկտեմբերին Գագիկը զանգահարել և հայտնել է, որ ցանկության դեպքում կարող է ԱՊՊԱ պայմանագրի հետ տրամադրել նաև ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Ինքն այցելել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» գրասենյակ, որտեղ Գագիկն իրեն փոխանցել է տաս տեխնիկական զննության կտրոններ, որոնք եղել են կնիքված։ Ինքը դրանք գյուղացիների համաձայնությամբ լրացրել և տվել է նրանց, իսկ ստացված գումարները և զրոյական տեղեկանքներն ուղարկել է Գագիկին և նա իրեն տվել է ևս հինգ կտրոններ։ Չիվայի գյուղապետին 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց տվել է միայն մեկ կտրոն և չի իմացել, որ դա օրինական չէ։ Իր մոտ մնացել է չորս չօգտագործված կտրոններ, որոնք ներկայացրել է քննությանը։ Ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքից իրեն մնացել է 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ քաղաքացիներին զգուշացնի` տեխնիկական զննության կայան չգնան, քանի որ կտրոնների վրա կնիք է եղել։ Ինքը կտրոնները լրացրել է հաճախորդների ներկայությամբ։ Հաճախորդներն իրեն հարցեր չեն տվել։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ կտրոնները տրամադրի միայն զրոյական տեղեկանքի դեպքում։
/հատոր 1 թ. 144-147, 183-185, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է որպես Ելփին գյուղի միջնակարգ դպրոցի տեխնոլոգիայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է մոտ երկու տարի առաջ` ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հետ կապված և սկսել են միասին աշխատել։ 2015թ. աշնանը Գագիկն իրեն առաջարկել է զբաղվել ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների վաճառքով` յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն տաս տոկոս գումար մնալու պայմանով։ Գագիկն ասել է նաև, որ դա օրինական է և բոլոր կտրոնները կնիքված են, ինչից հետո նրանից վերցրել է մոտ քառասուն կտրոն, որոնց մեծ մասն իրացրել է գյուղի բնակիչներին, իսկ իր մոտ մնացած հինգ կտրոնները ներկայացրել է քննությանը։ Դրանք ստացել է մաս-մաս և վաճառել է 2015թ. հոկտեմբերից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Կտրոնների վաճառքից իրեն որպես հասույթ մնացել է 25.000-ից 30.000 ՀՀ դրամ գումար։ Կտրոնների վրա երկրորդ հավելված չի եղել, բոլորն եղել են կնիքված, ինքը չի իմացել այդ գործունեության անօրինական լինելու մասին։
/հատոր 1 թ. 151-154, 198-201, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Ռուստամ Հակոբի Զոհրաբյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է 2015թ. դեկտեմբերին։ Այդ ժամանակ Գագիկն իրեն առաջարկել է համատեղ գործունեություն ծավալել սոցփաթեթների, այդ թվում՝ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների տրամադրման հարցերով։ Ինքն իր երկու աշխատակիցներին` Արտաշես Ավագյանին և իր տեղակալ Վարդան Գրիգորյանին առաջարկել է կտրոնները վերցնել Գագիկից։ Նրանք իրեն տվել են 9.000 և 10.000 ՀՀ դրամ գումար և զրոյական տեղեկանքները, որոնք տվել է Գագիկին, ով հանձնարարել է գրասենյակի աղջիկներին դրանք լրացնել։ Կտրոններն եղել են կնիքված։ Մեկ կտրոնն էլ վերցրել է իր համար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք այլ տեղ տանելու և կնիքելու անհրաժեշտություն չկա։ Իր մոտ կասկածներ չեն առաջացել և իր կարծիքով դա եղել է օրինական։ Գագիկից վերցրել է երեք կտրոն։ Այդ ժամանակ վերջինիս ձեռքին եղել է կտրոնների մի ամբողջ կապոց։
/հատոր 1 գ.թ. 190-193, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արտաշես Սոսի Ավագյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր անմիջական հրամանատար Ռուստամ Զոհրաբյանը 2015թ դեկտեմբեր ամսին հայտնել է, որ ավտոմեքենայի տեխզննում անելու անհրաժեշտության դեպքում գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը վերցնի և գնա իր մոտ, ինչն իր կողմից կատարվել է, քանի որ այդ ժամանակ լրանալու էր իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնի ժամկետը։ Ռուստամ Զոհրաբյանի պահանջով, զրոյական տեղեկանքի հետ միասին տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, ինչից հետո, 2015թ. դեկտեմբերի 15-ին վերջինս իրեն է տվել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն՝ լրացված և կնիքված վիճակում։
/հատոր 1 գ.թ. 194-197, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արթուր Մարկոսի Մկրտչյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր ընկերն է, ում ճանաչում է մոտ հինգ տարի։ Ինքն աջակցել է նրան` Արենիում գտնվող իր խանութում ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հարցում։ 2015թ. նոյեմբերին Գագիկը զանգահարել է և խնդրել, որ հանդիպեն իր գրասենյակում, որի ժամանակ նա խնդրել է օգնել տեխզննության կտրոններ իրացնելու հարցում։ Ինքը հստակ իմացել է ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն ստանալու կարգը, սակայն Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք օրինական են։ Գագիկն իրեն բացատրել է ընթացակարգը, ինքն էլ իր ծանոթներին ասել է այդ մասին։ 2015թ. նոյեմբերին մեկնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաք, գրասենյակից վերցրել է երկու կամ երեք կտրոն, որոնք վաճառել է Զորի Խաչատրյանին, Միսակ Մկրտչյանին, իսկ մյուսին չի հիշում։ Նրանցից վերցրել է 10.000-ական ՀՀ դրամ գումար և գույքահարկի զրոյական տեղեկանքները, որոնք առձեռն տվել է Գագիկ Մարգարյանին։ Դրանից հետո մի քանի կտրոններ վերցնելով` իրացրել է Սոս Խաչատրյանին, Արման Սողոմոնյանին և այլ անձանց, որոնց չի հիշում։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք կնիքված են, տեխզննության կայան գնալու անհրաժեշտություն չկա։ Ինքը չի իմացել դրանց անօրինական լինելու մասին, հավատացել է Գագիկին։
/հատոր 1 գ.թ. 214-217, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արման Արարատի Ամիրխանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Կարեն Խուդոյանից։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Ռուբեն Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկաներ Վարդան Վարազդատի Եպիսկոպոսյանի և Լևոն Սմբատի Փարսադանյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում են Ալավերդի քաղաքի «Ձորագազ» ՍՊԸ-ում` որպես գազ լիցքավորող։ Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Կարլեն Քացախյանը և Իշխան Ամիրջանյանը հաճախակի են իրենց ավտոմեքենայով այցելել գազալցակայան, որտեղ էլ ծանոթացել են նրանց հետ։ 2015թ. նոյեմբերի սկզբներին Կարլենը և Իշխանը նորից այցելել են իրենց գազալցակայան` գազ լիցքավորելու համար, որի ժամանակ Իշխան Ամիրջանյանը գրպանից հանել և տվել է մեկ հատ ավտոմեքենայի չլրացված տեխնիկական զննության կտրոն և ասել, որ այն նվիրում է, սակայն հրաժարվել են ընդունել` ասելով, որ տեղեկացված են կտրոնի ձեռք բերման օրինական կարգին և այդ կտրոնն օրինական չէ։ Իշխանն այդ ժամանակ պնդել է, որ պահեն իրենց մոտ և եթե օրինական լինի` նոր կփակցնեն մեքենայի դիմապակուն։ Կրկին Իշխանին ասել են, որ դա չի կարող օրինական լինել և իրենց այն պետք չէ։ Իշխանը կտրոնը թողնելով` ասել է, որ եթե չեն ուզում, ապա կարող են այն պատռել և դեն նետել։ Այդ կտրոնները չեն լրացրել և մեքենայի դիմապակուն չեն փակցրել։ 2015թ. դեկտեմբերին Իշխանը խնդրել է վերադարձնել այդ կտրոնները, քանի որ դրանք օրինական չեն և պետք է ներկայացնի ոստիկանությանը, ինչից հետո վերադարձրել են կտրոնները նրան։
/հատոր 5 գ.թ. 175-177, 178-180, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Զեմֆիրա Ռաֆիկի Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2002թ. սեպտեմբերից աշխատում է որպես Արփի գյուղապետարանի աշխատակազմի քարտուղար և ունի իր առանձին աշխատասենյակը։ Գյուղապետարանում հաշվառված են համայնքի բնակիչների տրանսպորտային միջոցները, որոնց գույքահարկը մուծվում է գյուղապետարան և վերցվում է զրոյական տեղեկանք։
«Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի մասնաճյուղի տնօրեն Գագիկ Մարգարյանին ճանաչում է։ Նա իրեն խնդրել է, որպեսզի իրենց մոտ եկած ավտոմեքենաների ԱՊՊԱ-ն ուղարկեն նրա գրասենյակ։
2015թ. դեկտեմբերի սկզբներին Գագիկը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ իրենք կատարում են տրանսպորտային միջոցների տեխզննություն, որի վերաբերյալ տալիս են կտրոն և եթե ցանկացողներ լինեն, ապա դիմեն նրանց։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ տրանսպորտային միջոցների գույքահարկը մուծելուց և զրոյական տեղեկանքը վերցնելուց հետո ինքը կարող է քաղաքացիներից վերցնել այդ տեղեկանքը և համարժեք տեխզննման գումարը, որից հետո կտրամադրեն տեխզննման կտրոնը` տիրոջ և ավտոմեքենայի տվյալներով լրացված։ Գագիկն իրեն տվել է մոտ տասնհինգ կտրոն, որոնք իրացրել է գյուղի բնակիչներին և այդ գործարքից որևէ շահ չի ունեցել, ցանկացել է օգնել իր համագյուղացիներին։ Ինքը տեղյակ չի եղել, թե ինչպես է տեղի ունենում տեխզննության կատարումը։
/հատոր 1, գ.թ. 118-121, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Գրիգոր Զոհրաբի Ասլանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
/հատոր 1 գ.թ. 113-117, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Հրաչիկ Գվիդոնի Կարապետյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական գործակալությունում` որպես գործակալ, որի տնօրենը Լուսինե Խաչատրյանն է, բայց փաստացի ղեկավարվում է նրա ամուսին Տարոն Բեգլարյանի կողմից։ Ինքը Տարոնի կողմից ստացել է համակարգիչ, որի միջոցով տան պայմաններում կատարել է ապահովագրական գործարքներ։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնը տեղեկացրել է, որ ԱՊՊԱ-ի հետ միասին` ցանկացողները կարող են կատարել տեխզննում, ինչից հետո մոտ տասնհինգից քսան ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ է իրացրել։ Տարոնի տված տեխզննման կտրոնների վրա առկա է եղել կնիք, իսկ երկրորդ հատվածները չեն եղել։ Տարոնն իրեն ասել է, որ կարիք չկա, որպեսզի հաճախորդները գնան ավտոմեքենայի տեխզննման կայան, քանի որ կտրոններն արդեն կնիքված են եղել։ Ինքը վաճառել է նշված տեխզննման կտրոնները՝ ըստ ավտոմեքենաների տարեթվերի և բեռնատարողության։ Տարոնի հետ պայմանավորվածություն են ունեցել, որ յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից իր հասույթը լինելու է 1.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Պայմանավորվածության համաձայն ինքը հաճախորդից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը, գրել տվյալ ամսաթիվը, տեխզննման կտրոնի հետևի հատվածում լրացրել տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները և արդեն կնիքված կտրոնը տվել է հաճախորդին` զգուշացնելով, որ ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։ Իրացված կտրոնների զրոյական տեղեկանքները և գումարները փոխանցել է Տարոնին։
/հատոր 1 գ.թ. 223-226, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Վազգեն Վոլոդյայի Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ մոտ չորս տարի համագործակցում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի բնակիչ Տարոն Բեգլարյանի հետ, ով հանդիսանում է «Ռեսո» ապահովագրական ընկերության տնօրենը, բայց փաստաթղթերում` նշված ընկերության տնօրեն է հանդիսանում Տարոնի կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Տարոնի հետ կատարել է ավտոմեքենաների ապահովագրական գործարքներ և դրա դիմաց ստացել է կատարած ապահովագրական գումարի տասնհինգ տոկոսը։ Ապահովագրական գործարքները կատարել է տան պայմաններում, համակարգչի միջոցով։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնն իրեն ասել է, որ կարող է կատարել ավտոմեքենաների տեխզննում և իրեն տրամադրել է «2016» գրառմամբ հինգ կտրոններ։ Կտրոնները տալուց հետո նա հանձնարարել է հաճախորդներին ասել, որ տեխզննման կայան չգնան, քանի որ տեխզննման կտրոններն արդեն կնիքված են։ Հաճախորդներից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը և նրանց ասել է, որ բանկ և ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։
Տարոնն իրեն սկզբնական շրջանում տվել է հինգ կտրոններ՝ ասելով, որ վաճառվելու դեպքում էլի կտա։ Դեկտեմբեր ամսվա մեջ իրեն տվել է քսանից քսանհինգ կտրոններ, որոնց վրա եղել են կնիքներ` առանց երկրորդ հատվածների։ Ինքը տեղյակ է եղել, որ դա պետք է կատարվի բանկի և տեխզննման կայանի միջոցով, բայց քանի որ մոտ չորս տարի աշխատել է Տարոնի մոտ` վստահել է նրան և չի կասկածել, որ նրա կողմից տրված կտրոնները կեղծ են։ Դրանցից վերցրել է անգամ իր ավտոմեքենայի համար։ Բոլոր վաճառված տեխզննման կտրոնները տրամադրել է քաղաքացիներին` զրոյական տեղեկանքը վերցնելով, տեխզննման հետևի մասում լրացրել է տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները, կտրոնի առջևի մասում փակցրել է տվյալ ամսաթվի նշանը և տվել քաղաքացիներին, իսկ զրոյական տեղեկանքները ստացված գումարների հետ միասին փոխանցել է Տարոնին` իրեն պահելով յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից` 1.000-ից 1.500 ՀՀ դրամ գումար։
/հատոր 1 գ.թ. 251-254, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Իշխան Ամիրջանյանը հանդիսանում է իր ընկերը, ում հետ 2015թ. ընթացքում իր «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, անձնական գործերով մոտ չորսից հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ տարբեր քաղաքներ։ Երբ առաջին անգամ մեկնել են, ճանապարհը շատ երկար է թվացել, ուստի որոշել են Գորիսի հյուրանոցում մնալ։ Այդ օրը և դրանից հետո միշտ մնացել են այդ հյուրանոցում, որտեղ ծանոթացել է Գեորգիի հետ և մտերմացել։ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին ԼՂՀ մեկնելիս` մնացել են Գեորգիի հյուրանոցում, որտեղ զրույցի ընթացքում Գեորգին առաջարկել է իրենց տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննության չլրացված կտրոններ՝ պայմանով, որ յուրաքանչյուրի դիմաց նրան վճարեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար՝ անկախ իրենց վաճառած գնից։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է և հյուրանոցի առաջին հարկի սենյակներից մեկից բերել է քսան չլրացված տեխզննման կտրոններ, որոնց վրա եղել է կապույտ գույնի կլոր կնիք։ Հաջորդ առավոտյան Իշխանի հետ մեկնել են ԼՂՀ։ Կտրոնները մշտապես գտնվել են իր մեքենայում, քանի որ ինքը և Իշխանը գրեթե ամբողջ օրը միասին են անցկացրել։ Իշխանի հետ որոշել են այդ կտրոնները ոչ մեկի չտալ, քանի որ վերցնելուց հետո հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, որովհետև այդ կտրոնները առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ձեռք բերել հնարավոր չէ։ Իշխանն այդ կտրոններից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, ևս մեկն էլ տվել է Լևոն Փարսադանյանին։ 2015թ. նոյեմբերի 11-ին կրկին գնացել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, սակայն նա խնդրել է, որ իրենց մոտ պահեն և փորձեն վաճառել։ Դրանք հաջորդ օրը Մարտակերտում հայտնաբերվել են ոստիկանների կողմից։
/հատոր 5 գ.թ. 113-116, 137-138, դատական նիստի արձանագրություն/
Պաշտպան Ա. Ապրեսյանի միջնորդությամբ որպես վկա դատարանում հարցաքննված ներքոհիշյալ անձինք հայտնեցին հետևյալը.
Վկաներ Կարեն Մարգարյանը և Արամ Սարդարյանը դատարանին հայտնեցին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Դրա դիմաց Գագիկ Մարգարյանին վճարել են 9000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրենք չեն իմացել, որ կտրոնը կեղծ է։ Ոստիկանությունից տեղեկացրել են, որ կտրոնը կեղծ է, վերցրել են այն և դրա դիմաց փաստաթուղթ են տվել, որի հիման վրա երթևեկել են` մինչև կտրոնի ժամկետի ավարտը։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններով։
/հատոր 5 գ.թ. 287, դատական նիստի արձանագրություն/
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. ապրիլի 18-ի թիվ 16-0528 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների «* *» աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։
Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները, գծապատկերները և կտրոնների սոսնձապատ մակերեսներին առկա գրառումները, նախշապատկերները և պատկերները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական տպագրական եղանակով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնները և որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*484192*» համարի կտրոնը` կատարվել են միևնույն տպագրական եղանակներով։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները կատարված են կնիքով։»։
/հատոր 5, գ.թ. 192-199/
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. հոկտեմբերի 7-ի թիվ 16-0527 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1.2.3.4. Փորձաքննությանը ներկայացված 427 հատ /կտրոնների համարները տես աղյուսակ 1-ում/ կտրոնների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով, և կտրոնները իրենց կատարման եղանակներով, առկա հոլոգրամաներով և դարձերեսներին առկա պաշտպանական կտրվածքներով համապատասխանում են ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. «*605647*» և 2018թ. «*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կետում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/, դիմերեսների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ դարձերեսներին առկա տպագիր գրառումները ամբողջությամբ կատարված են համակարգչային լազերային տպիչով, իրենց կատարման եղանակներով, պաշտպանական կտրվածքների կառուցվածքային առանձնահատկություններով չեն համապատասխանում ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին ար-ձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին, սակայն տառատեսակներով, իմաստային բովանդակություններով, գրառումների միմյանց նկատմամբ տեղակայումներով համապատասխանում են վերը նշված համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկա-յաց-ված 5-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ 41 հատ «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների հավելվածների աջակողմյան հատվածներում, 7-րդ կետում նշված 5 հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 8.7-րդ կետում նշված «2016» գրառմամբ 13 հատ «*440097*», «*440193*», «*440272*», «*440273*», «*440045*», «*440041*», «*440037*», «*440025*», «*440021*», «*440305*», «*440328*», «*440332*» և «*440412*» համարների կտրոնների վրա առկա արծաթափայլ ուղանկյունաձև հատվածները չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում և 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներում առկա հոլոգրամաններին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 10 հատ «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելված», «*725551* Հավելված», «*644446* Հավելված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված» և «*725564* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 145 հատ «*566959* Հավելված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավելված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հավելված», «*725506* Հավելված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հավելված», «*725502* Հավելված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավելված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հավելված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելված», «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հավելված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հավելված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հավելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավելված», «*725512* Հավելված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հավելված», «*644673* Հավելված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հավելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավելված», «*642993* Հավելված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հավելված», «*644272* Հավելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավելված», «*642991* Հավելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավելված», «*644273* Հավելված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հավելված», «*611121* Հավելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հավելված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924* -», «*644092* Հավելված», «*644571* Հավելված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավելված», «*644094* Հավելված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հավելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավելված», «*106574* Հավելված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված», «*644668* Հավելված», «*598354* Հավելված», «*644674* Հավելված», «*598362* Հավելված», «*644659* Հավելված», «*624424* Հավելված», «*598360* Հավելված», «*598363* Հավելված», «*598367* Հավելված», «*598365* Հավելված», «*598378* Հավելված», «*644084* Հավելված», «*644660* Հավելված», «*598377* Հավելված», «*598376* Հավելված», «*644091* Հավելված», «*644093* Հավելված», «*644089* Հավելված», «*644095* Հավելված», «*644567* Հավելված», «*644568* Հավելված», «*644086* Հավելված», «*642990* Հավելված», «*644995* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 42 հատ «*725575* Հավելված», «*725508* Հավելված», «*725509* Հավելված», «*725510* Հավելված», «*725559* Հավելված», «*725560* Հավելված», «*725572* Հավելված», «*644563* Հավելված», «*644451* Հավելված», «*644453* Հավելված», «*644042* Հավելված», «*644041* Հավելված», «*644448* Հավելված», «*644449* Հավելված», «*644450* Հավելված», «*644043* Հավելված», «*725565* Հավելված», «*725568* Հավելված», «*725553* Հավելված», «*644443* Հավելված», «*644044* Հավելված», «*644040* Հավելված», «*644452* Հավելված», «*725573* Հավելված», «*725561* Հավելված», «*725571* Հավելված», «*644445* Հավելված», «*725550* Հավելված», «*644455* Հավելված», «*644996* Հավելված», «*725558* Հավելված», «*725554* Հավելված», «*725555* Հավելված», «*725563* Հավելված», «*725501* Հավելված», «*725570* Հավելված», «*725567* Հավելված», «*641154* Հավելված», «*644565* Հավելված», «*644566* Հավելված», «*644444* Հավելված» և «*644917* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.3. կետում նշված «2018» գրառմամբ 2 հատ «*108513*» և «*108514*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2017» գրառմամբ 21 հատ կտրոններ «*725195*»-ից մինչև «*725215*» համարների կտրոնների հավելվածների, 9 հատ «*644999* Հավելված», «*66911* Հավելված», «*449680* Հավելված», «*645000* Հավելված», «*644909* Հավելված», «*926747* Հավելված», «*608554* Հավելված», «*644910* Հավելված» և «*644998* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.5. կետում նշված 144 հատ «*647437* Հավելված»« «*617929* Հավելված», «*617936* Հավելված», «*641848* Հավելված», «*617909* Հավելված», «*641844* Հավելված», «*617934* Հավելված», «*641850* Հավելված», «*617924* Հավելված», «*617945* Հավելված», «*641849* Հավելված», «*620002* Հավելված», «*617982* Հավելված», «*620006* Հավելված», «*620007* Հավելված», «*617984* Հավելված», «*617992* Հավելված», «*617994* Հավելված», «617978* Հավելված», «*617960* Հավելված», «*617970* Հավելված», «*620024* Հավելված», «*620033* Հավելված», «*620054* Հավելված», «*620060* Հավելված», «*580168* Հավելված», «*620050* Հավելված», «*620034* Հավելված», «*620029* Հավելված», «*620028* Հավելված», «*620020* Հավելված», «*617975* Հավելված», «*617980* Հավելված», «*609259* Հավելված», «*599191* Հավելված», «*617900* Հավելված», «*617813* Հավելված», «*599188* Հավելված», «*614489* Հավելված», «*597203* Հավելված», «*614404* Հավելված», «*614450* Հավելված», «*612246* Հավելված», «*106172* Հավելված», «*614418* Հավելված», «*614397* Հավելված», «*597005* Հավելված», «*614393* Հավելված», «*614354* Հա-վելված», «*614302* Հավելված», «*556980* Հավելված», «*560768* Հավելված», «*614371* Հավելված», «*614453* Հավելված», «*614449* Հավելված», «*614475* Հավելված», «*614424* Հավելված», «*614441* Հավելված», «*578752* Հավելված», «*614493* Հավելված», «*614482* Հավելված», «*612142* Հավելված», «*150510* Հավելված», «*612206* Հա-վելված», «*612184* Հավելված», «*612179* Հավելված», «*562607* Հավել-ված», «*612209* Հավել-ված», «*580123* Հավելված», «*597008* Հավելված», «*599133* Հա-վել-ված», «*612220* Հա-վելված», «*612133* Հավելված», «*612145* Հավելված», «*612151* Հա-վելված», «*612152* Հավելված», «*612148* Հավելված», «*562210* Հավելված», «*578733* Հա-վելված», «*562213* Հավելված», «*612235* Հավելված», «*612230* Հավելված», «*612231* Հավելված», «*612233* Հավելված», «*569531* Հավելված», «*612166* Հավելված», «*612143* Հավելված», «*612163* Հավելված», «*599128* Հավելված», «*556926* Հավելված», «*612167* Հավելված», «*236720* Հավելված», «*599132* Հավելված», «*612183* Հավելված», «*569532* Հավելված», «*612170* Հավելված», «*612182* Հավելված», «*612198* Հավելված», «*617828* Հավելված», «*617863* Հավելված», «*617820* Հավելված», «*617821* Հավելված», «*569560* Հավելված», «*617908* Հավելված», «*617915* Հավելված», «*617916* Հավելված», «*599204* Հավելված», «*617851* Հավելված», «*617856* Հավելված», «*617876* Հավելված», «*641836* Հավելված», «*617844* Հավելված», «*599196* Հավելված», «*617890* Հավելված», «*617886* Հավելված», «*617892* Հավելված», «*617878* Հավելված», «*599207* Հավելված», «*617873* Հավելված», «*597019* Հավելված», «*597018* Հավելված», «*597022* Հավելված», «*612267* Հավելված», «*612274* Հավելված», «*612258* Հավելված», «*612257* Հավելված», «*614318* Հավելված», «*614323* Հավելված», «*612271* Հավելված», «*612279* Հավելված», «*612261* Հավելված», «*612248* Հավելված», «*599157* Հավելված», «*614328* Հավելված», «*614312* Հավելված», «*614301* Հավելված», «*556972* Հավելված», «*556971* Հավելված», «*614305* Հավելված», «*597014* Հավելված», «*597012* Հավելված», «*599137* Հավելված», «*599138* Հավելված» և «*612234* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.6. կետում նշված «2017» գրառմամբ 220 հատ «*642351*»-ից մինչև «*642570*» համարների կտրոնների հավելվածների, 8.7. կետում նշված «2017» գրառմամբ 252 հատ «*725087*», «*725266*»-ից մինչև «*725269*», «*725001*»-ից մինչև «*725011*», «*591316*»-ից մինչև «*591320*», «*664408*»-ից մինչև «*644441*», «*725310*»-ից մինչև «*725350*», «*725351*»-ից մինչև «*725411*», «*725412*»-ից մինչև «*725500*», «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2018» գրառմամբ 88 հատ «*108502*», «*108503*» և «*108515*»-ից մինչև «*108600*» համարների կտրոնների հավելվածների, 14 հատ «*758501* Հավելված», «*848964* Հավելված», «*879555* Հավելված», «*791832* Հավելված», «*772332* Հավելված», «*902497* Հավելված», «*758999* Հավելված», «*772326* Հավելված», «*759000* Հավելված», «*758665* Հավելված», «*922644* Հավելված», «*758009* Հավելված», «*758397* Հավելված» և «*929742* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.9. կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնների վրա առկա հոլոգրամաները համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում առկա հոլոգրամաների և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված հոլոգրամաների համեմատական նմուշների հետ։
Ներկայացված «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի հոլոգրամայի համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված» և «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների հոլոգրամաների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկա-յաց--ված աղյուսակ 1-ում նշված 1305 կտրոններից 878 կտրոնները /կատարման եղա-նակ-ները և անահամապատասխանությունները տես համապատասխան համեմատական մասում/, այդ թվում 220 հատ ամբողջական «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀՆՐԱՊԵՏՒԹՅՈՒՆ ՏԵԽԶՆՆՒԹՅԱՆ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով և ՀՀ զինանշանի պատկերներով հոլոգրամաներով կտրոնները /8.6 «*642351*»-ից մինչև «*642570*»/, չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված համապատասխան 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններին և 2016թ. ապրիլի «29-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված «2012» գրառմամբ 7 հատ «084101»-ից մինչև «084107» համարների կտրոնների և «2015» գրառմամբ 2 հատ «*005293» և «*725121*» համարների կտրոնների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել, համապա-տասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) դարձերեսներին առկա գրառումները և գծապատկերները իրենց տեղակայումներով և իմաստային բովանդակություններով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված 197 հատ, 8.3-րդ կետում նշված 12 հատ, 8.5-րդ կետում նշված 144 հատ և 8.7-րդ կետում նշված 15 հատ կտրոնների հավելվածները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված», «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների և 1 հատ «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։
5. Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ հինգ հատ «*193536*», «*193809*», «*193524*», «*193384*» և «*193380*» համարների կտրոնները և 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնները նախկինում կազմել են մեկ ամբողջականություն։
7.« 8. Նախաձեռնողի կողմից 15.03.2016թ-ի N8/1098 գրությամբ առաջադրված «Արդյոք փորձաքննությանը որպես հնարավոր կեղծված ներկայացված կտրոնների և ՀՀ կառավարության 31.03.2011թ-ի թիվ 350-Ն որոշմամբ հաստատված տեխզննության կտրոնին ներկայացվող պահանջներին համապատասխանող կտրոնների արտաքին հատկանիշների միջև առկա են տեսողական (նկատելի առանց որևէ տեխ-նի-կական մի-ջոցների օգտագործման) տարբերություններ, թե ոչ։ -Եթե այո, ապա հայտնել և մանրամասն նկարագրել այդ տարբերությունները։ե հարցի պատասխանը դուրս է փաստաթղթաբան փորձագետի իրավասության շրջանակներից, իսկ տարբերություն-ների մասին նշված են համապատասխան հետազոտական և հետևությունների մասում։
6., 9. Փորձաքննությանը ներկայացված 1-ին կետում նշված «*178066*», «*190269*» և «*170231*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները համապատասխանում են փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ կետում նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 4-րդ կետում նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.1-րդ կետում նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարներներով կտրոն-ներում առկա կապ-տամա-նու-շա--կա-գույն ներ-կանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրա-ռում--ներով կլոր կնիքների դրոշմ--նե-րը, 8.8-րդ կետում նշված «*176859*», «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177605*», «*175600*», «*176000*», «*176568*», «*177471*», «*177487*», «*177495*», «*177439*», «*176536*», «*176576*», «*176592*», «*176416*», «*176616*», «*176480*», «*176544*», «*176560*», «*176552*», «*176608*», «*176584*», «*176424*», «*175728*», «*176392*», «*176200*», «*176400*», «*176624*», «*176024*», «*176528*», «*175592*», «*175397*», «*177597*», «*176467*», «*176459*», «*176451*», «*176443*ե, «*176747*ե և «*176427*ե հա-մարների կտրոն-նե-րի դարձերեսներին առ-կա «ՀՍԿԻՉ *0110* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն համապատաս-խա-նում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմանմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*1023* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմների, 8.3-րդ կետում նշված «*227294*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 8.4-րդ կետում նշված «*178075*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0108* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, «*623093*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0127* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 9.2-րդ կետում նշված «*623733*», «*623678*» համարների կտրոնների վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և «*605094*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *1023* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի համեմատական հետազոտություններ չեն կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշ-ների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*642168*», «*642169*», «*644656*» և «*452018*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.3-րդ կետում նշված «*452300*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրա-ռում-նե-րով կլոր կնիքի դրոշմը, «*642192*» համարի կտրոնի դար-ձե-րեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *01… 2ե գրա-ռում-նե-րով կլոր կնիքի դրոշմը, 8.7-րդ կետում նշված «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» հա-մար-նե-րի կտրոն-ների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2ե» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմ-ները, «*452460*», «*452496*», «*452500*» և «*422787*» հա-մար-ների կտրոնների դար--ձե-րես-ներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, «*642257*», «*642258*», «*622681*», «*622652*»-ից մինչև «*622660*» և «*642064*»-ից մինչև «*642086*» հա-մար-ների կտրոնների դարձե-րես-ներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառում-նե-րով կլոր կնիքի դրոշմ-ները, 9.2-րդ կետում նշված «*591937*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*452100*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *01…* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*622353*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրա-ռում-ներով կլոր կնիքի դրոշմ-նե-րը և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներայացված «*0105* ՀՍԿԻՉ 2» գրա-ռումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրո-նի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրա-ռում-նե-րով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» հա-մարների կտրոն-նե-րի դարձերեսներին առկա թույլ արտա-հայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված նմանատիպ բովանդակություններով կնիքի դրոշմանմուշների համեմատական հետազոտություն չի կատար-վել 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրառումներով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» համարների կտրոն-նե-րի դարձերեսներին առկա թույլ արտահայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների թույլ արտահայտվածության և գրաֆիկական նյութերի սակավությունների պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված «*002464*», «*002465*» և «*002466*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0126* 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0126* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված «*637221*», «*637209*», «*637224*», «*637212*», «*637203*» և «*637225*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձա-քն-նությանը որպես համե-մատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 9.2-րդ կետում նշված «*582179*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*578097*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Վերը նշված բոլոր կնիքների դրոշմները կատարվել են կնիքման եղանակով։
12. Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կե-տում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/ դարձերեսներին առկա լազերային տպիչով կատարված բոլոր գրառում-ները, աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ /կետում/ նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների կտրոնների, 7-րդ /կետում/ նշված «*193536* Հավելված», «*193809* Հավել-ված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոն-ների, 4-րդ /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարների կտրոնների, 5-րդ /կետում/ նշված «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների, 8.1-րդ. /կետում/ նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարների կտրոն--նե-րի, 8.2-րդ կետում նշված «084101»-ից մին-չև «084107» համարների կտրոնների, «*005293» համարի կտրոնի, «*003735*»-ից մինչև «*003738*» համարների կտրոնների, «*002464*»-ից մինչև «*002474*» համարների կտրոնների, «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելվածե, «*725551* Հավելված», «*644446* Հավել-ված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված», «*725564* Հավելված», «*566959* Հա-վել-ված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավել-ված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հա-վել-ված», «*725506* Հա-վել-ված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հա-վելված», «*725502* Հա-վել--ված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավել-ված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հա-վել-ված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելվածե, «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հա-վել-ված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հա-վել-ված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հա-վելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավել-ված», «*725512* Հավել-ված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հա-վել-ված», «*644673* Հա-վել-ված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հա-վելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավել-ված», «*642993* Հավել-ված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հա-վելված», «*644272* Հա-վելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավել-ված», «*642991* Հա-վելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավել-ված», «*644273* Հավել-ված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հա-վելված», «*611121* Հա-վելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հա--վել-ված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924*-», «*644092* Հա-վել-ված», «*644571* Հա-վել-ված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավել-ված», «*644094* Հավել-ված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հա-վելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավել-ված», «*106574* Հավել-ված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված»։
/հատոր 3 գ.թ. 231-329/
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 16-3116 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 20 հատ «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 9 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները և գծապատկերները կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով։»։
/հատոր 5, գ.թ. 227-233/
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2017թ. հունվարի 9-ի թիվ 16-3034/1 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր թվով 896 հատ կտրոններից թվով 124 կտրոնները (համարները տես աղյուսակ 1-ում), իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին, իսկ մնացած 770 հատ կտրոնները (համարները տես Աղյուսակ 1-ում) իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։
Վերը նշված թվով 770 հատ կտրոններից 576 կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները, աստղանշանները և պատկերները /բացառությամբ համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/, իսկ մնացած 194 կտրոնների կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները և պատկերները /բացառությամբ «**» աստղանշանների և համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, աստղանշանները և համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։
Փորձաքննությանը ներկայացված «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթում առկա «*146674*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր լազերային տպիչով, նույն փաթեթում առկա «*129516*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր շիթային տպիչով և իրենց կատարման եղանակներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։
Ներկայացված 1 հատ «2014/11»-«ԱՊՊԱ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով «AC 359647» համարի կտրոնի հետազոտություն չի կատարվել, քանի որ վերջինս չի հանդիսանում տեխնիկական զննության կտրոն։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված ներկայացված «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 65» գրառումներով փաթեթում առկա «*178784*», «*170784*», «*178808*», «*375209*», «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 35 հատե գրառումներով փաթեթում առկա «*170343*», «*170762*», «*178830*», «*375200*», «*375362*», «*178137*», «*178380*», «*178244*», «*170773*», «*375357*», «*178818*ե, «*178275*ե, «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 42ե գրառումներով փաթեթում առկա «*178437*», «*178280*», «ՇԻՐԱԿ 438» և «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթներում առկա «*190009*», «*190015*», «*170404*», «*170403*», «*170325*», «*178036*», «*178934*», «*178450*», «*178611*», «*178701*», «*178910*», «*170731*», «*178453*», «*170158*», «*178626*», «*170316*», «*170997*», «*170584*», «*178110*», «*178024*», «*178638*», «*170549*», «*170114*», «*178189*», «*178500*», «*170922*», «*178375*», «*178548*», «*178372*», «*170198*», «*178590*», «*178310*», «*178302*», «*170415*», «*178554*», «*170197*», «*170931*», «*178581*», «*170373*», «*170990*», «*178585*», «*170765*», «*170320*», «*178371*», «*178057*», «*178587*», «*170927*», «*178690*», «*178374*», «*178075*», «*190275*», «*178091*», «*170824*», «*170825*», «*178556*», «*178298*», «*178044*», «*178061*», «*170298*», «*170209*», «*178368*», «*178777*», «*190880*», «*170319*», «*190677*», «*170813*», «*178071*», «*190212*», «*170391*», «*210753*», «*178917*», «*170757*», 178070*», «*170827*», «*178095*», «*170854*», «*224856*», «*178557*», «*170205*», «*170268*», «*170258*», «*178078*», «*210823*», «*178037*», «*170811*», «*170486*», «*170919*», «*178177*», «*170808*», «*178915*», «*178369*», «*170426*», «*170797*», «*178966*», «*178031*», «*190507*», «*178050*», «*178923*», «*170809*», «*210556*», «*178575*», «*178683*», «*178686*», «*190018*», «*178383*», «*178540*», «*224457*», «*170538*», «*170940*», «*190020*», «*178945*», «*170557*», «*170829*», «*170547*», «*178979*», «*178985*», «*170556*», «*170946*», «*224390*», «*170421*», «*190264*», «*178534*», «*170098*», «*190230*», «*178991*», «*170558*», «*178988*», «*170523*», «*170820*», «*178577*», «*178890*», «*170956*», «*178696*», «*170772*», «*224339*», «*224968*», «*224456*», «*178956*», «*178943*», «*178580*», «*591701*», «*593566*», «*426775*», «*591303*», «*593486*», «*591942*», «*426787*», «*426007*», «*591636*», «*427269*», «*427322*», «*425758*», «*427267*», «*426040*», «*593197*», «*593606*», «*591809*», «*426792*», «*426789*», «*591728*», «*591058*», «*425516*», «*426014*», «*593218*», «*426762*», «*593151*», «*593137*», «*591902*», «*591901*», «*591970*», «*425851*», «*591990*», «*591933*», «*591163*», «*591282*» և «*593561*» համարների կտրոնների (ընդհանուր 194 կտրոն) դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։»։
/հատոր 5, գ.թ. 260-286/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 077-90-66-90, 055-30-66-90 և 094-33-33-04 հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը.
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են վեց փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 243 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ին գրանցվել է մեկ հեռախոսազանգ։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունվարի 5-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 222 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Արտյոմ Գալստյանի 093-22-23-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. օգոստոսի 3-ից մինչև 2016թ. հունվարի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 32 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 9-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 6 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 31-ից մինչև 2016թ. հունվաի 8-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 569 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գեորգի Դանիելյանի 093-33-33-04 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 1-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 473 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
/հատոր 2 գ.թ 1, 60-61, 286-287, հատոր 5 գ.թ 207, 209-217, 258-259/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը.
Գագիկ Մարգարյանը Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի միջոցով՝ 450.000 ՀՀ դրամ գումար և Սյուզաննա Հովհաննեսի Կարապետյանի միջոցով՝ 400.000 ՀՀ դրամ գումար փոխանցել է Հրաչ Մանգասարյանին։
Տարոն Բեգլարյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 2.732.000 ՀՀ դրամ գումար։
Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 3.000.000 ՀՀ դրամ գումար։
/հատոր 2 գ.թ 172-173, հատոր 5 գ.թ 256-259/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Վերլուծելով Հ. Մանգասարյանի պաշտպանի պատճառաբանություններն այն մասին, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ թույլ են տրվել քրեական դատավարության օրենսդրության երեք խախտումներ` գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված ապացույցներին, գործի նախաքննությունն իրականացված է քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումը հակասում է քրեական օրենքին և դրանց հետևանքով Հ. Մանգասարյանը ենթակա է արդարացման` դատարանը գտնում է, որ այդ բոլոր պատճառաբանություններն անհիմն են, հերքվում են քրեական գործով պատշաճ ընթացակարգով ձեռք բերված և դատարանին ներկայացված ապացույցներով, իսկ քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված որոշ ապացույցների օգտագործման անթույլատրելիությունը դատական կարգով հաստատվելու հանգամանքը բավարար չէ Հ. Մանգասարյանին արդարացնելու համար, քանի որ նրան առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորվել են այլ` թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների համակցությամբ։
Գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները լիովին համապատասխանում են գործով ձեռք բերված և վերլուծված ապացույցներին, այդ թվում` ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններ Հ. Մանգասարյանի կողմից պատվիրելու, ստանալու և դրանց դիմաց վճարելու մասին Ա. Գալստյանի և Հ. Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներին, իրեղեն ապացույցներին, տուժողների ցուցմունքներին։
Այն հանգամանքը, որ ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ ձեռք բերած և դրանք օգտագործած քաղաքացիներն իրենց տուժող չեն ճանաչում, բողոք կամ պահանջ չունեն, հետագայում օրինական կարգով տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության գործառույթ չեն կատարել և դրա համար լրացուցիչ վճարում չեն կատարել` ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի անմեղությունը հիմնավորող փաստարկներ չեն հանդիսանում։
Գործի ապացույցներով, այդ թվում վերոհիշյալներով հիմնավորվել է նաև Հրաչ Մանգասարյանի կողմից խաբեությամբ պետությանն առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս ուղղակի դիտավորությամբ պատճառելը։
Քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցները դատարանը հանել է ապացույցների զանգվածից և Հ. Մանգասարյանի մեղադրանքի հիմքում այդպիսիք առկա չեն, քննչական ենթակայության պահանջները պահպանված չլինելու մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ընդամենը դատավարական նորմերի յուրովի մեկնաբանման վրա հիմնված կարծիք են հանդիսանում, քանի որ ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործի նախաքննությունը մի մարմնից մյուսին հանձնվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ, իր բացառիկ լիազորությունների շրջանակներում։
Նույն պատճառաբանություններով անհիմն է նաև մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումն օրենքին հակասելու մասին պատճառաբանությունը, քանի որ Հ. Մանգասարյանի գործողությունները` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով ուղղված են եղել պետության դեմ, կատարվել են ուղղակի դիտավորությամբ, այդ առումով Հ. Մանգասարյանի գործողություններին իրարամերժ և միմյանց հակասող որակումներ չեն տրվել։
Այն հանգամանքը, թե պետությունն իր կրած վնասներն ինչ կարգով կփորձի փոխհատուցել` կպահանջի քաղաքացիներից նոր կտրոն գնել, կբռնագանձի գումարը հանցագործություն կատարած անձանցից, վնասի փոխհատուցման ուղղությամբ որևէ գործողություն չի իրականացնի` վերաբերվում են հանցագործության ավարտից հետո ենթադրաբար կատարվելիք գործողություններին և ամբաստանյալի արարքի որակման առումով նշանակություն ունենալ չեն կարող։
Վերլուծելով ամբաստանյալների, տուժողների և վկաների ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի նախաքննությամբ և դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող ցուցմունքները` առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու և խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին առանձնապես խոշոր չափերի վնաս պատճառելու մասին, արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կազմակերպելը հիմնավորված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև Հ. Մանգասարյանի կողմից, խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին, տվյալ դեպքում պետությանը, առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ցուցմունքները` նրա կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Քննելով ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Անդրադառնալով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ ՎԲ-192/07 գործով 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի որոշման 4-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ` «(…) Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։
(…) նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորություն։ (…) »։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 2009թ. փետրվարի 17-ի որոշման 14-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտնել այն մասին, որ` «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ ՏԴ/0018/01/13 գործով 2013թ. հոկտեմբերի 18-ի որոշման 14-րդ կետում արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)»։
Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ԵԱՔԴ/0078/01/09 գործով 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի որոշման 12-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ` «(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. (…)
դրա չափը (…),
արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (…)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)»։
Ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործություններից յուրաքանչյուրի հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքները միջին ծանրության և ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև յուրաքանչյուր հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես մեղմացնող` հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը մասնակի, կամովին հատուցելը։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություններից յուրաքանչյուրի կատարման համար ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանն ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով` առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։
(…)
4. Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել քսանհինգ տարին։ Եթե համակցության մեջ մտնող հանցանքներից մեկի համար դատարանը նշանակում է ցմահ ազատազրկում, ապա վերջնական հիմնական պատիժը որոշվում է կլանելու միջոցով։
(…)»։
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով Հ. Մանգասարյանին մեղսագրված հանցավոր արարքների համակցությունն ընդգրկում է միջին ծանրության հանցանք և ծանր հանցանք` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ, Հ. Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարման է ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար նշանակվող պատիժը։
Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` խոստովանական ցուցմունքներ տալը, խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեք զավակների առկայությունը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն աջակցելը։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ մեկ օրը երեք ժամի դիմաց։
(…)»։
Դատարանը գտնում է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժին հաշվակցման է ենթակա նրա` 9 /ինը/ ամիս 7 /յոթ/ օր ժամկետով կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը։
Քննելով ազատազրկում տեսակի պատիժն ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կողմից կրելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ (…)»
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ՎԲ-124/07 գործով 2007թ. հունիսի 12-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` ԵՔՐԴ/0571/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 2-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) 17. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
(…)»։
Հաշվի առնելով վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, այդ թվում այն, որ` ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանը խոստովանական ցուցմունքներ տալով` աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, ամուսնացած է և նրա խնամքի տակ են մինչև տասնչորս տարեկան երեք զավակները, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցել է, նախկինում դատված չի եղել, հաշվի առնելով նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի անձի` հանրության համար վտանգավոր լինելու աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված` ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու։
Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործություն կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես մեղմացնող` հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի` այդ հանցագործության համար նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
5. Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց։ (…)»։
Հաշվի առնելով, որ Տ. Բեգլարյանը 6 /վեց/ ամիս` 2016թ. փետրվարի 21-ից մինչև 2016թ. օգոստոսի 21-ը, գտնվել է կալանքի տակ` դատարանը գտնում է, որ այդ պատճառով պետք է մեղմացվի նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը։
Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործություն կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Որպես ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների առկայությունը և հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Քննելով ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանի, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցի հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`«Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության։»։
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում։
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի։ (…)» (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի վերաբերյալ ՎԲ-150/07 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի որոշումը)։
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում։ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…)։
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը» (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի վերաբերյալ ԼԴ/0327/01/10 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 21-րդ կետը)։
Նույն որոշման 23-րդ կետում դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) ինչպես բխում է սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված վերլուծությունից, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է, հետևաբար հանցագործություն չհամարվող արարքի համար չէր կարող առաջանալ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն։»։
Սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանի, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի կատարած հանցագործությունների հետևանքով պատճառված վնասի չափը կազմում է 7.188.750 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Նախաքննության ընթացքում, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա. Խալաթյանին է ներկայացվել 1.600.000 /մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար, որը ենթակա է փոխանցման ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում։
2017թ. դեկտեմբերի 14-ին ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի եղբայր Հարություն Ժորայի Մանգասարյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 1.800.000 /մեկ միլիոն ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես Հրաչ Մանգասարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։
2017թ. դեկտեմբերի 15-ին ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 1.700.000 /մեկ միլիոն յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես կատարած հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։
2017թ. դեկտեմբերի 18-ին ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես կատարած հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։
2017թ. դեկտեմբերի 21-ին ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 200.000 /երկու հարյուր հազար հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար ` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Հաշվի առնելով, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցի քննությանը և լուծմանն առնչվող հանգամանքների պարզաբանման համար անհրաժեշտ դատավարական գործողությունների կատարումը կարող է հանգեցնել տևական ժամկետով դատական նիստերի հետաձգմանը և դատական քննության ձգձգմանը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից կարող է հայցադիմում ներկայացվել քաղաքացիական դատավարության կարգով` նաև դատական քննության ավարտից հետո, ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանից, Գ. Մարգարյանից, Տ. Բեգլարյանից և Հ. Գրիգորյանից որպես կատարած հանցագործությունների հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում օգուտ ՀՀ պետական բյուջեի 7.188.750 ՀՀ դրամ գումար բռնագանձելու վերաբերյալ ՀՀ գլխավոր դատախազության քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության։
Քննելով գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 18-ի որոշումներով դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնները պետք է թողնել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննվող թիվ 37100716 քրեական գործով վարույթն իրականացնող մարմնի տնօրինմանը։
Քննելով խափանման միջոցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ նրա` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել և այդ խափանման միջոցի պայմանները Գ. Մարգարյանի կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գրավի գումար հանդիսացող 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը` մուծված 2016թ. նոյեմբերի 23-ին, ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի կողմից, ենթակա է վերադարձման Սեյրան Մարգարյանին։
Ամբաստանյալներ Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը հիմնավոր է ընտրված և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջներն ամբաստանյալներ Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Քննելով դատական ծախսերի հարցը դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատական ծախսերը բաղկացած են` (…)
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա։
2. Դատարանն իրավունք ունի դատապարտյալին լրիվ կամ մասնակի ազատել որպես պետության եկամուտ գանձվելիք դատական ծախսերը վճարելուց, եթե դատապարտյալն անվճարունակ է, կամ գումարի գանձումը կարող է էապես ազդել դատապարտյալի խնամքի տակ գտնվող անձանց նյութական վիճակի վրա (…)»։
Համաձայն քրեական գործի նյութերի, նախաքննության ընթացքում նշանակված փաստաթղթաբանական փորձաքննություններից` 2016թ. ապրիլի 18-ի թիվ 16-0528 փորձաքննության կատարման արժեքը կազմել է 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2016թ. հոկտեմբերի 7-ի թիվ 16-0527 փորձաքննության կատարման արժեքը` 2.390.760 /երկու միլիոն երեք հարյուր իննսուն հազար յոթ հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2016թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 16-3116 փորձաքննության կատարման արժեքը` 54.960 /հիսունչորս հազար ինը հարյուր վաթուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2016թ. օգոստոսի 24-ի թիվ 16-1795 փորձաքննության կատարման արժեքը` 54.960 /հիսունչորս հազար ինը հարյուր վաթուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2017թ. հունվարի 9-ի թիվ 16-3034/1 փորձաքննության կատարման արժեքը` 879.360 /ութ հարյուր յոթանասունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ գումար, իսկ 2016թ. հունիսի 29-ի թիվ 16-0986 համակարգչատեխնիկական և տեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության կատարման արժեքը` 178.620 /հարյուր յոթանասունութ հազար վեց հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ գումար։ Հետևաբար ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանից, Գ. Մարգարյանից, Տ. Բեգլարյանից և Հ. Գրիգորյանից համապարտորեն, օգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 3.586.140 /երեք միլիոն հինգ հարյուր ութսունվեց հազար հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 154-160-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել` 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ Հրաչ Մանգասարյանին դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2016թ. փետրվարի 22-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ հաշվակցելով կալանքի տակ պահելու 9 /ինը/ ամիս 7 /յոթ/ օրը` ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 2 /երկու/ ամիս 23 /քսաներեք/ օր ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով։ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը՝ նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության վրա։
Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գրավի գումար հանդիսացող 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը` մուծված 2016թ. նոյեմբերի 23-ին, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի կողմից, հետ վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։
Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ, հաշվի առնելով նրան վեց ամիս /2016թ. փետրվարի 21-ից 2016թ. օգոստոսի 21-ը/ կալանքի տակ պահելը, նշանակված պատիժը մեղմացնել և ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։
Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի` Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 18-ի որոշումներով դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Իրեղեն ապացույցները թողնել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննվող թիվ 37100716 քրեական գործով վարույթն իրականացնող մարմնի տնօրինմանը։
Ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանից, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանից, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանից և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանից համապարտորեն, օգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 3.586.140 /երեք միլիոն հինգ հարյուր ութսունվեց հազար հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա. Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 /մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը փոխանցել ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը,
նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
Ա. Գեղամյանի,
Թ. Խաչատրյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող, Հայաստանի Հանրապետության
/այսուհետ նաև ՀՀ/ գլխավոր դատախազության
ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում
քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի
շրջանառության հետ կապված և
կիբեռհանցագործությունների
գործերով վարչության դատախազ Էդ. Արսենյանի,
պաշտպաններ Մ. Զիլֆուղարյանի,
Հ. Ալումյանի,
Հ. Բաբայանի,
Ա. Պապիկյանի,
Ա. Ապրեսյանի,
տուժողներ Ա. Թովմասյանի,
Մ. Հայրապետյանի,
Ա. Մելիքյանի,
Ա. Շահբազյանի,
Ա. Ասատրյանի,
Ռ. Մարգարյանի,
Վ. Հովհաննիսյանի,
Ժ. Մալխայանի,
Ն. Մանվելյանի,
տուժողներ են նաև Լ. Սարգսյանը, Ա. Սարգսյանը, Ա. Սարգսյանը, Ա. Խաչատրյանը, Ա. Ղազարյանը, Մ. Մանուկյանը, Ա. Մկրտչյանը, Վ. Գասպարյանը, Ա. Սիմոնյանը, Ա. Առաքելյանը, Հ. Սուքիասյանը, Վ. Օհանեսյանը, Վ. Սիմոնյանը և Ռ. Մնացականյանը,
2018թ. փետրվարի 2-ին Երևանում,
դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի
1.Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի`
/ծնված 1982թ. հուլիսի 29-ին ՀՀ Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվել է ՀՀ Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքի Սյունիքի փողոցի թիվ 2 շենքի թիվ 5 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներում, կալանքի տակ է 2016թ. փետրվարի 22-ից/
2.Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի`
/ծնված 1985թ. դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան երեք զավակ, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի Պարույր Սևակ փողոցի թիվ 2/15 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում/
3.Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի`
/ծնված 1983թ. հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 7 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում/
4.Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի`
/ծնված 1977թ. դեկտեմբերի 5-ին ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան երկու երեխա, նախկինում չդատված, աշխատում է «Ռեսո» ապահովագրական ընկերությունում որպես մարզի պատասխանատու, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Մազմանյան փողոցի թիվ 234 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում/
Գործի դատավարական նախապատմությունը
Նախաքննության մարմինը 2015թ. դեկտեմբերի 7-ին, պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող ավտոմեքենայի տեխզննման քսան կտրոններ ապօրինի ձեռք բերելու և իրացնելու դեպքի առթիվ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով հարուցել է թիվ 32106815 քրեական գործը և ընդունել վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշումներով, թիվ 32106815 քրեական գործով Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի և Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Կարլեն Լյովայի Քացախյանը նույնպես ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. դեկտեմբերի 29-ի որոշումներով, նույն քրեական գործով Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, Գեորգի Դանիելյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով։
2016թ. փետրվարի 15-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց Ձորի մարզային քննչական վարչությունում, անհայտ անձի կողմից թիվ 193809, 193524, 193536, 193384 և 193380 հավելվածներով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները կեղծելու և դրանք իրացնելու դեպքի առթիվ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 37100716 քրեական գործը և ընդունվել նույն բաժնի հատկապես կարևոր գործերով քննիչի վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 16-ի որոշմամբ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը ձերբակալվել է, 2016թ. փետրվարի 19-ի որոշմամբ ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 19-ի որոշմամբ, թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով։ Այնուհետև Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետները պարբերաբար երկարացվել են։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 21-ի որոշմամբ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և հայտարարվել է վերջինիս հետախուզումը։
ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 22-ի որոշմամբ, թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Նույն օրը Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց Ձորի մարզային քննչական վարչություն։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 24-ի որոշմամբ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 25-ի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերահաստատվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված, երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2016թ փետրվարի 22-ից։ Այնուհետև Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետները պարբերաբար երկարացվել են։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 21-ի որոշմամբ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը ձերբակալվել է, 2016թ. փետրվարի 24-ի որոշմամբ ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 24-ի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով։ Այնուհետև Տարոն Բեգլարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետները պարբերաբար երկարացվել են` մինչև 2016թ. օգոստոսի 21-ը։
2016թ. մարտի 2-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից թիվ 37100716 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայություն /այսուհետ նաև ԿԱ ԱԱԾ/` նախաքննությունը շարունակելու համար։
2016թ. մարտի 4-ին թիվ 37100716 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչի վարույթ։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 18-ի որոշումներով Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի և Հրաչ Մանգասարյանի գույքի վրա կալանք է դրվել։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 24-ի որոշմամբ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, 2016թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ Համբարձում Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. օգոստոսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը կալանքից ազատվել է և նրա նկատմամբ կիրառվել է նոր խափանման միջոց` չհեռանալու մասին ստորագրություն։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի, գրավի գումարի չափ է սահմանվել 1.000.000 ՀՀ դրամը և նույն օրն այն մուծելուց հետո Գագիկ Մարգարյանն ազատվել է կալանքից։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ թիվ 14829815 և 32106815 քրեական գործերը միացվել են թիվ 37100716 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 37100716 համարի տակ։
ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչի 2017թ. հունվարի 16-ի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործից անջատվել է Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի, Համբարձում Գրիգորյանի, Գեորգի Դանիելյանի, Իշխան Ամիրջանյանի և Կարլեն Քացախյանի վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է թիվ 58200817 համարը։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 19-ի որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.840.000 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. փետրվար ամսից մինչև դեկտեմբեր ամիսն ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 320 հատ կտրոն, որից 250 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.218.750 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամի, հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2014-2015թթ. ընթացքում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 300 հատ կտրոն, որոնցից մի մասը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս»։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա`«հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, զգալի չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 177.500 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. նոյեմբեր ամսին վերջինիցս ստացել է 20 հատ կտրոն, որից 2 հատն անձամբ իրացրել է Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքի բնակիչներ՝ Վարդան Եպիսկոպոսյանին և Լևոն Փարսադանյանին, իսկ մնացած 18 հատը՝ 2015թ. նոյեմբերի 12-ն հայտնաբերվել և առգրավվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից Կարլեն Քացախյանին պատկանող «MERCEDES-BENZ E200» մակնիշի 26ՕՍ966 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության արդյունքում, երբ Իշխան Ամիրջանյանը նույնպես գտնվել է ավտոմեքենայում»։
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 20-ի որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, զգալի չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 266.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. հոկտեմբեր ամսին վերջինիցս ստացել է 30 հատ կտրոն, որից մեկ հատը փակցրել է իր անձնական օգտագործման տրանսպորտային միջոցի դիմապակուն և օգտագործել այն, ինչից հետո 2015թ. նոյեմբեր ամսին, հանցավոր միտումն իրականացնելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Ախթալա քաղաքի բնակիչ՝ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի հետ և վերը նշված տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 30 կեղծ կտրոններից 20-ը տրամադրել է վերջինիս, իսկ մնացած 9 հատը պահել «Մանա» հյուրանոցային համալիրում, որոնք էլ 2015թ. դեկտեմբերի 26-ին կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավվել են։»։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով այն արարքի համար, որ նա` «առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Մասնավորապես՝ Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Տարոն Բեգլարյանին, Գյումրի քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Համբարձում Գրիգորյանին, Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանին և քննությամբ չպարզված այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված՝ խարդախությամբ հափշտակության կատարման վերոհիշյալ մտադրությունն ու վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն, 2014 թվականից մինչև 2016 թվականի հունվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Արտյոմ Գալստյանի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններից 350 հատ կտրոնը մաս-մաս տրամադրել է Գագիկ Մարգարյանին, 320 հատը՝ Տարոն Բեգլարյանին, 300 հատը՝ Համբարձում Գրիգորյանին և 30 հատը՝ Գեորգի Դանիելյանին, ովքեր, համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության, վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ 260, 250, 300 և 20 հատ կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին, Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին, Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլ անձանց ու խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամի գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 3.106.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. ապրիլ ամսից մինչև 2016թ. հունվարի 29-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 350 հատ կտրոն, որից 260 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.307.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։
Քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս, դատախազի 2017թ. հունվարի 31-ի որոշմամբ մեղադրյալ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը որակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նույն օրը քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. փետրվարի 7-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ. փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. փետրվարի 28-ին, ժամը 12։00-ին նշանակելու մասին։
2017թ. նոյեմբերի 21-ին, դատական նիստում մեղադրող Էդ. Արսենյանի որոշմամբ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-րդ հոդվածով սահմանված կարգով, Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանից` 2015թ. նոյեմբերի 01-ից 12-ն ընկած ժամանակահատվածում ստացել է 20 հատ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, որից երկու հատն անձամբ իրացրել է Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Վարդան Եպիսկոպոսյանին և Լևոն Փարսադանյանին, իսկ մնացած 18 հատը 2015թ. նոյեմբերի 12-ն հայտնաբերվել և առգրավվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից Կարլեն Քացախյանին պատկանող «MERCEDES-BENZ E200» մակնիշի 260Ս966 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության արդյունքում, երբ Իշխան Ամիրջանյանը նույնպես գտնվել է ավտոմեքենայում։»։
ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից, 2017թ. նոյեմբերի 21-ին դատարան է ներկայացվել հայցադիմում ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանի, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի դեմ, որի համաձայն ՀՀ գլխավոր դատախազությունը խնդրել է ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանից, Գ. Մարգարյանից, Տ. Բեգլարյանից և Հ. Գրիգորյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 7.188.750 /յոթ միլիոն հարյուր ութսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցում։
Դատարանի 2017թ. նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Իշխան Ամիրջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պատճառաբանությամբ։
Դատարանի 2017թ. դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ Գեորգի Դանիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` տուժողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից Գեորգի Դանիելյանն ազատվել է` վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ։
Դատարանի 2018թ. փետրվարի 2-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից ազատվել են` վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառաբանությամբ։
Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով` դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների հազար երկու հարյուր կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվողների և այլ անձանց հետ։ Վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով նա կազմակերպել է օրինական կերպով կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը` պետությանը զրկելով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց վճարումներ ստանալու հնարավորությունից` պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս հետևյալ հանգամանքներում.
Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված, խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու վերոհիշյալ մտադրության մասին և վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն` 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2016թ. հունվարն ընկած ժամանակահատվածում, մեկ այլ անձի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության հազար երկու հարյուր կեղծ կտրոններից երեք հարյուր հիսուն կտրոնները մաս-մաս տրամադրել է ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, երեք հարյուր քսան կտրոնները` ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, երեք հարյուր կտրոնները` ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և երեսուն կտրոնները՝ այլ անձի, ովքեր համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության` վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ երկու հարյուր վաթսուն, երկու հարյուր հիսուն, երեք հարյուր և քսան կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց և խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով` 7.188.750 /յոթ միլիոն հարյուր ութսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Ամբաստանյալներ Գագիկ Մարգարյանը, Տարոն Բեգլարյանը և Համբարձում Գրիգորյանն այդ գումարից իրենց պահելով որոշակի մասնաբաժին` մնացած մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Արտակ Ավդալյանից, ով իրեն ասել է, որ կարող է տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններ, մեկ կտրոնը 3.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք իրականից գրեթե չեն տարբերվում։ Ինքը նրան այդ ժամանակ պատասխանել է, որ կհետաքրքրվի և եթե ցանկացողներ լինեն` կհայտնի այդ մասին։ Նշված հարցի շուրջ զրուցել է Տարոն Բեգլարյանի և Գագիկ Մարգարյանի հետ, ովքեր ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում զբաղվել են ավտոմեքենաների ապահովագրությամբ։ Վերջիններիս հայտնել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններից մեկ հատի գինը 4.000 ՀՀ դրամ է, որպեսզի յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից ստանա 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Նրանք համաձայնվել են և պայմանավորվել են կտրոնները վաճառել 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով։ 2015թ. նոյեմբերից մինչև դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում Տարոնին վաճառել է ընդհանուր երկու հարյուրից երկու հարյուր քսան կտրոններ, իսկ Գագիկ Մարգարյանին` երկու հարյուրից երկու հարյուր երեսուն կտրոններ։ Ինքն ենթադրել է, որ նրանք այդ կեղծ կտրոնները վաճառել են 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ գնորդները տեղյակ են եղել, որ դրանք կեղծ են` հաշվի առնելով, որ ինքը նրանց զգուշացրել է, որ վարորդներին չխաբեն, քանի որ հակառակ դեպքում իրենց արարքը կբացահայտվի իրավապահ մարմինների կողմից։ Ինքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք չի կատարել, քանի որ Տարոնը և Գագիկը տեղյակ են եղել, որ կտրոնները կեղծ են։ Ինքը նրանց չի խաբել և նման հնարավորություն չի ունեցել, քանի որ ակնհայտ է եղել, որ ինքը կտրոնների վաճառքով զբաղվելու իրավասություն չունի և իր մոտ չեն կարող վարորդի և ավտոմեքենայի տվյալներ չպարունակող օրիգինալ կտրոններ լինել, այն էլ այդ քանակությամբ։ Այդ կտրոնների մեծ մասի վրա առկա են եղել ավտոմեքենաների տեխզննումն անցնելու մասին համապատասխան նշում և կնիք` այն պարագայում, երբ ավտոմեքենայի տվյալները լրացված չեն եղել, ինչը վկայում է կտրոնների կեղծ լինելու մասին։ Կտրոնների վաճառքի գործընթացը Տարոնի և Գագիկի հետ իրականացրել է 2015թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին։ 2015թ. Տարոնին տվել է մոտ երկու հարյուր երեսուն կեղծ կտրոններ` առանց երկրորդ հավելվածների և տեխզննումն անցած լինելու վերաբերյալ կնիքով կնիքված, իսկ Գագիկին` մոտ երկու հարյուր քսան կտրոններ, որոնցից հարյուր յոթանասունն առանց երկրորդ հավելվածների և կնիքված տեխզննման կայանի կնիքով։ Գագիկի խնդրանքով մնացած հիսուն կտրոնները տվել է նրան, որոնք եղել են առանց տեխզննման կայանի կնիքի, քանի որ նա այդպես է պատվիրել, իսկ թե ինչու է այդպես պատվիրել` իրեն չի հետաքրքրել։
/հատոր 1 գ.թ. 294-295, հատոր 2 գ.թ. 32-33, 64, 105-108, 190-191, 205-208, 209-210, 213-214, 215-216, հատոր 6 գ.թ. 53, 60, դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. հոկտեմբերից աշխատում է «Սիլ ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում` որպես ՀՀ Վայոց Ձորի մարզային ղեկավար։ Իր գործունեությունը կապված է միայն ապահովագրության հետ, տեխզննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։
2015թ. ամռանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով իրեն ներկայացել է որպես սոցփաթեթների շահառուների հանգստի կազմակերպմամբ, տուրիստական գործունեությամբ, արտագնա հանգստի կազմակերպմամբ զբաղվող և տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների օրինական իրացմամբ զբաղվող անձ։ Հրաչի հետ համաձայնության են եկել արտագնա հանգստի և տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրման, դրանց հետագա վաճառքի և ստացված գումարի բաշխման հարցերի շուրջ։ Հրաչն իրեն ասել է, որ վաղուց է զբաղվում կտրոնների տրամադրման գործով և նրանց ընկերությունն ունի լիցենզա` ստանալ և տեխզննություն իրականացնել, սակայն դրանք նախօրոք պետք է կնքվեն իրենց կայանում, որն ըստ նրա գտնվել է Երևան քաղաքում։ Հրաչն իրեն ներկայացրել է գնացուցակ և ասել, որ հաճախորդների գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքներն անհրաժեշտ են, քանի որ դրանց տվյալներով պետք է մուտքագրում իրականացնի Երևանի տեխզննության կայանում։ Պայմանավորվածությունը ձեռք բերելուց հետո, առաջին խմբաքանակը՝ հիսուն կտրոնները, Հրաչից վերցրել է ապառիկ կերպով՝ մինչև դրանց իրացնելը։ Դրանց մի մասը տվել է համայնքներում գործող իրենց ընկերության գործընկերներին, մասնավորապես` Աղավնուն, Զեմֆիրային, Կարեն Խուդոյանին, իսկ մյուս մասը թողել է ընկերությունում։ Դրանք բոլորն էլ կնիքված են եղել և երկրորդ փոքր հատվածները չեն ունեցել։ Հավաքված մոտ 400.000 ՀՀ դրամ գումարից, ըստ Հրաչի հետ ունեցած պայմանավորվածության` տաս տոկոսը պահել է իրեն, իսկ մնացածը զրոյական տեղեկանքների հետ միասին փոխանցել է նրան։
Երկրորդ խմբաքանակը` հիսուն կտրոնները, նույնպես իրացրել է նույն եղանակով։ Մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից վերցրել է երեք հարյուրից երեք հարյուր հիսուն նույնատիպ կտրոններ։ Հաճախորդներից մեկն իրեն ասել է, որ կտրոնը գրանցված է մեկ այլ տրանսպորտային միջոցի տվյալներով, ինչից հետո խոսել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դա կապված է տպագրական սխալի կամ ծրագրային խնդիրների հետ։ Դրանից հետո նրան ասել է, որ իրեն տրամադրի ամբողջական կտրոնները, որպեսզի երկրորդ հատվածները հաճախորդները ներկայացնեն ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի տեխզննման կայան։
2016 թվականի հունվարի 3-ին Եղեգնաձորում Հրաչի կողմից ուղարկված անծանոթ անձից ստացել է հիսուն կտրոններ, որոնք կնիքված չեն եղել և առկա է եղել դրանց երկրորդ հավելվածները։
Կտրոնների իրացված գումարները Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցվել են վերջինիս հաշվեհամարին՝ իր աշխատակիցներ Կարեն Խուդոյանի և Ալվարդ Վարդանյանի կողմից, ովքեր տեղյակ չեն եղել, թե ինչ գումար են փոխանցում։ Մինչև 2016 թվականի փետրվարը չի իմացել, որ այդ կտրոնները կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ տեղեկացել է հաճախորդից, իսկ ավելի ուշ` քննիչից։ Երբ հաճախորդներից տեղեկացել է, որ կտրոնները կեղծ են` այդ նույն պահին զանգահարել է Հրաչին, տեղեկացրել, որ քրեական գործ է հարուցվել իր կողմից կեղծ կտրոններ իրացնելու համար, ով այդ ժամանակ իրեն ասել է, որ նման բան չի կարող լինել, քանի որ այդ կտրոնները կեղծ չեն և դա ինչ-որ սխալմունք է, ինչից հետո պայմանավորվել են հանդիպել իր գրասենյակում։ Հաջորդ օրը պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել են իր գրասենյակում, որտեղ իրենց զրույցը գաղտնի տեսաձայնագրել է իր անձնական «Այֆոն 5ս» (iphone 5s) մակնիշի բջջային հեռախոսով։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչին հարցրել է, թե արդյոք նա իմացել է, որ այդ կտրոնները կեղծ են եղել, ով պատասխանել է, որ նման բան չի կարող լինել։ Խոսակցության ժամանակ Հրաչին ասել է, որ քրեական գործ է հարուցված և իրեն ասել են, որ կտրոնները միանշանակ կեղծ են։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կպարզի, քանի որ իրեն նույնպես, ով տվել է, ասել է, որ դրանք օրինական են։ Այդ ժամանակ Հրաչին ասել է, որ պետք է պատասխան տա այն անձը, ով կատարել է այդ կեղծիքները, ինչին ի պատասխան` Հրաչը ժամանակ է խնդրել և հեռացել։
Դրանից հետո, երկու օր անց կրկին հանդիպել են գրասենյակում, որտեղ Հրաչն ասել է, որ խոսել է մարդկանց հետ և սպասում է նրանց պատասխանին։ Այնուհետև Հրաչից հարցրել է, թե ով է այդ հարցը կարգավորելու և պատասխան տալու։ Նա պատասխանել է, որ իր հետ է առնչվել և կտրոնները տվել է ինքը, ինքն էլ պատասխան կտա։
Այդ օրն իրեն հրավիրել են քննչական բաժին և ինքը Հրաչից պահանջել է ներկայանալ նախաքննության մարմնին կամ հարցը կարգավորել։ Նշված խոսակցությունից հետո Հրաչը հեռացել է` խոստանալով երեքից չորս ժամվա ընթացքում կարգավորել այդ հարցը, ինչից հետո նրա երկու հեռախոսահամարներն անհասանելի են դարձել և նրան չի տեսել։
Իր շահույթը կազմել է շուրջ 150.000 ՀՀ դրամ գումար։
Նախաքննության ընթացքում իր վրա ճնշումներ չեն եղել, գրառվել են իր մտքերը, սակայն որոշ տեղեկություններ իրականությանը չեն համապատասխանում` իր կողմից ճշտված չլինելու և մոտավորապես նշված լինելու պատճառով։ Իրականում Հ. Մանգասարյանից ստացել է 220 հատ կտրոններ, Հ. Մանգասարյանին դրանց դիմաց հանձնել է 1.300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 1 գ.թ. 76-87, 100-109, 170-171, հատոր 2 գ.թ. 85-86, 205-208, հատոր 6 գ.թ. 66, դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարածի համար և խնդրում է իր նկատմամբ ներողամիտ լինել։ 2009 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում` որպես վաճառքի գծով գործակալ։ Իր աշխատանքը` քաղաքացիների հետ բոլոր ապահովագրատեսակների պայմանագրերի կնքումն է։ Ինքը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։ Հրաչի հետ ծանոթացել է 2014թ. դեկտեմբերին, «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի Երևանի գրասենյակում, որտեղ վերջինս հարցրել է, թե ապահովագրական հատուցումներն ինչպես են կատարվում։ Ինքը բացատրել է կարգը և զրույցի են բռնվել։ Հրաչն իր վրա հաճելի գործընկերոջ տպավորություն է թողել։ Ծանոթանալիս Հրաչը ներկայացել է որպես գործունեության տարբեր տեսակներով զբաղվող անձ, հենց այդ ժամանակ էլ բացատրել է կտրոններ վաճառելու գործի բնույթը և առաջարկել համագործակցել։ Քանի որ տարեվերջ է եղել` ինքը Հրաչին ասել է, որ տարին անցնելուց հետո նոր տարեթվով կտրոններ տրամադրի իրեն։ Հրաչի հետ պայմանավորվել են, որ նրան կանխավճար փոխանցի։ Մի քանի օր անց նրան փոխանցել է որոշակի գումար՝ մինչև կտրոնների առաջին խմբաքանակը ստանալը։ 2015 թվականի փետրվարին Հրաչից վերցրել է հարյուր կտրոն, յուրաքանչյուրը` 6.500 ՀՀ դրամ գումարով։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կտրոնները վաճառելու ժամանակ ինքը քաղաքացիներից պետք է պարտադիր վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, կտրոնների վաճառքի գները պետք է համապատասխանեն բանկերում իրականացվող վաճառքի արժեքներին։ Նշված հարյուր կտրոնը մինչև 2015թ. հունիսն իրացրել է իր գրասենյակ դիմող հաճախորդներին։
Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր երեք հարյուր քսանից երեք հարյուր երեսուն կտրոններ, որոնցից վաճառել է երկու հարյուր հիսունից երկու հարյուր վաթսուն կտրոններ, իսկ մնացած յոթանասունը` 2015թ. դեկտեմբերի վերջին վերադարձրել է Հրաչին։ Գրասենյակում աշխատել են ինքը և իր կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Լուսինեից չի թաքցրել կտրոնների վաճառքի գործունեությունը և նրան նույնպես ասել է, որ դա օրինական է։ Ինքն այս գործունեությամբ գաղտնի չի զբաղվել և բացահայտ առաջարկել է հաճախորդներին գնել ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Իր կինը զբաղվել է միայն ապահովագրությամբ և չի միջամտել, սակայն իր` զբաղված լինելու պատճառով եղել են դեպքեր, որ իր կինն է լրացրել հաճախորդների ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքող քաղաքացիներին վաճառել է զեղչերով, բայց 8.000 ՀՀ դրամ գումարից ոչ պակաս գնով։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ իր և Հրաչի միջև խոսակցություն չի եղել և ինքը տեղյակ չի եղել, որ դրանք կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու մասին տեղեկացել է 2016թ. փետրվարին, երբ իրեն հրավիրել են քննչական բաժին։ Իր եկամուտը կազմել է շուրջ 400.000 ՀՀ դրամ գումար։
Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 1 գ.թ. 237-238, 241-245, 296-303, հատոր 2 գ.թ. 8-9, հատոր 6 գ.թ. 26, դատական նիստի արձանագրություն/
Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. աշխատել է ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Տ. Մեծի փողոցում գտնվող «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի մասնաճյուղում` որպես պատասխանատու։ Աշխատանքային պարտականություններում ներառված են եղել ապահովագրություն, ավտովթարների սպասարկում, դիմումների ընդունում կատարելը։ 2014թ. դեկտեմբերին, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գործող «Ռեսո» ԱՊՊԱ գործակալության գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով տեղեկանալով, որ ինքը հանդիսանում է ՀՀ Շիրակի մարզի գործակալության պատասխանատուն` առաջարկել է ԱՊՊԱ գործակալությունում ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ իրացնել։ Այդ ժամանակ Հրաչն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններն օրինական են և ինքը դրանք վաճառելիս` քաղաքացիներից պետք է վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, որոնց հիման վրա լրացնի կտրոնը, իսկ տեղեկանքները կտրոնների գումարների հետ միասին հետագայում փոխանցի նրան։ Կտրոնները Հրաչից ձեռք է բերել յուրաքանչյուրը 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ վաճառել է 5.000-6.000 /հինգ հազարից վեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարով։ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր քանակով երեք հարյուրից ավել կտրոններ։ Հրաչից վերցրել է քսանից հիսուն կտրոններ, իսկ վաճառված կտրոնների գումարները նրան է փոխանցել ինչպես առձեռն, այնպես էլ բանկային փոխանցումների միջոցով։ Առձեռն գումար փոխանցել է երկու անգամ, Երևան քաղաքի Դավիթաշեն համայնքում` 100.000-ից 200.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Հրաչին առձեռն գումար է փոխանցել 300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով։ Գումարները վճարելու ժամանակ նոր խմբաքանակով կտրոններ է վերցրել նրանից, իսկ մնացած գումարները, որոնք գոյացել են կտրոնների վաճառքից` Հրաչին փոխանցել է բանկային գործարքի միջոցով։ Հրաչը կտրոնների յուրաքանչյուր խմբաքանակը տալու ժամանակ պայմանավորվել է իր հետ, թե ինչքան գումար է ինքը նրան վճարելու։ Որևէ փաստաթուղթ չի տրվել, ինքը և Հրաչը պայմանավորվել են բանավոր կերպով։ Իր ամբողջ շահույթը կազմել է 300.000 ՀՀ դրամ գումարից ավել։
Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 2 գ.թ. 146-148, 180-181, 213-214, հատոր 6 գ.թ. 32, դատական նիստի արձանագրություն/
Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի` որպես մեղադրյալ տված խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ հայտնաբերված կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Հրաչ Մանգասարյանից, ում հետ ունեցել է մտերիմ հարաբերություններ։ 2015թ. հոկտեմբերին նրանից պահանջել է վերադարձնել իրեն պարտք 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, սակայն Հրաչը գումար չունենալու պատճառով առաջարկել է իրեն երեսուն տեխզննման կտրոններ` ասելով, որ դրանք ձեռք է բերել 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ իրեն տալիս է 5.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք կարող է վաճառել 7.000-12.000 ՀՀ դրամ գումարով։ Ինքը համաձայնվել է` չիմանալով, որ դրանք կեղծ են։ Դրանցից մեկը փակցրել է իր «Աուդի» մակնիշի ավտոմեքենայի դիմապակուն, որը հետո պոկել և ոչնչացրել է, իսկ մնացած քսանիննից քսանը տվել է Իշխան Ամիրջանյանին, որպեսզի վաճառի և յուրաքանչյուր կտրոնից իրեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար տա։ Մնացած ինը մնացել են իր մոտ, որոնք հայտնաբերվել են խուզարկությամբ։
Երբ իմացել է կտրոնների կեղծ լինելու մասին` հանդիպել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դրանք կեղծ չեն։
Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում։
/հատոր 5 գ.թ. 162-164, 173-174, 184-186, 251-253, հատոր 6 գ.թ. 50, 53, դատական նիստի արձանագրություն/
Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` որպես մեղադրյալ տված ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է Կարլեն Քացախյանի ընկերը։ 2015թ. ընթացքում ինքը և Կարլենը, նրա «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, իրենց անձնական գործերով, մոտ հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ։ Այդ ընթացքում մի քանի անգամ գիշերել են «Մանո» հյուրանոցում։ Այդ ժամանակ ծանոթացել են Գեորգիի հետ, ով հանդիսացել է հյուրանոցի տերը։ 2015թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին, Կարլենի հետ ԼՂՀ մեկնելիս, ժամը 21։00-ից 22։00-ի սահմաններում այցելել են Գեորգիի հյուրանոց, որտեղ սրճելու ընթացքում Գեորգին իրենց առաջարկել է վերցնել ավտոմեքենաների տեխզննության դատարկ կտրոններ և վաճառելուց հետո յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն վճարել 6.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է։ Քանի որ իրենց միջև մտերմություն է առաջացել` իրենք համաձայնվել են։ Նա տվել է ավտոմեքենաների տեխզննման քսան չլրացված կտրոններ և հաջորդ առավոտ իրենք մեկնել են ԼՂՀ։ Ինքը և Կարլենը հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, քանի որ այդ կտրոնները տալիս են պետական մարմինները` գույքահարկի տեղեկանք տրամադրելու դեպքում։ Այդ պատճառով որոշել են դրանք չվաճառել և որոշ ժամանակ անց չվաճառվելու պատճառաբանությամբ վերադարձնել Գեորգիին։ Ինքը դրանցից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, իսկ մեկն էլ տվել է իր մտերիմ Լևոն Փարսադանյանին։ Դրանց դիմաց որևէ գումար չի վերցրել, դա արել է Գեորգիին օգնելու նպատակով, իսկ այդ կտրոնների գումարն ինքը պետք է վճարեր Գեորգիին, քանի որ նա իրենցից քիչ գիշերավարձ է պահանջել։ Վարդանը և Լևոնն իրեն ասել են, որ դա օրինական լինել չի կարող, դրանց հետ ինչ-որ խնդիր կա։ Նրանք ասել են, որ իրենք այդ կտրոնները չեն օգտագործելու, ինքն էլ առաջարկել է պատռել և դեն նետել, սակայն հետագայում ոստիկանության կողմից բռնվելու ժամանակ ասել է, որ նրանք կտրոնները չպատռեն, որպեսզի դրանք ներկայացնի ոստիկանություն։ Նոյեմբերի 11-ին կրկին մեկնել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, բայց նա համոզել է նրանց փորձել վաճառել և պնդել է, որ դրանք մնան իրենց մոտ։
/հատոր 5 գ.թ. 101-106, 128-129, հատոր 6 գ.թ. 39, դատական նիստի արձանագրություն/
Թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքներով։ Օգտվելով իր իրավունքներից` նա դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, ուստի հրապարակվեցին վերջինիս նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2015 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին որոշել է հիմնադրել տպարան, սակայն դա ինչ-ինչ պատճառներով ձգձգվել է։ 2015 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին իր հորեղբայր Վանիկ Գալստյանն իր խնդրանքով Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասում գտնվող առանձնատան տարածքում հատկացրել է մի հատված, որպեսզի այնտեղ ինքը հիմնադրի տպարան։ Այնտեղ կառուցել է մոտ քառասուն մետր քառակուսի մակերեսով շինություն, որտեղ տեղադրել է տպագրող սարք։ Մինչև տպարանը հիմնադրելը և հիմնադրելուց հետո «Լիստ. էյէմ» կայքում տեղադրել է տպագրական ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ հայտարարություն և իր կողմից օգտագործվող 093-22-23-22 հեռախոսահամարը, որպեսզի ցանկացողները կապնվեն իր հետ։ 2015 թվականի օգոստոսին կամ սեպտեմբերին իրեն զանգահարել է մի անծանոթ, ներկայացել Հրաչ անունով և հայտնել, որ ցանկանում է իր տպարանում բուկլետներ տպագրել։ Խոսքը գնացել է մոտ 5.000 /հինգ հազար/ հատ բուկլետների մասին։ Ինքը հաշվարկել է և նրան միանգամից հեռախոսով հայտնել է գումարը։ Դրանից հետո Հրաչի հետ պայմանավորվել են հանդիպել, որպեսզի ավելի առարկայական լինի իրենց խոսակցությունը։ Հեռախոսազրույցից մի քանի օր անց իրենք հանդիպել են Երևանի Դավիթաշեն թաղամասում։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչն իրեն հարցրել է, որ եթե ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնների պատվեր տա` կկարողանա արդյոք այն կատարել։ Ինքն էլ պատասխանել է, որ նորմալ վարձատրության դիմաց ամեն ինչ էլ կարող է տպագրել։ Հրաչը ցանկացել է պատվիրել հյուրանոցային ծառայությունների մատուցման վերաբերյալ բուկլետներ, սակայն հանդիպման ժամանակ նշել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների մասին, ինչից հետո բաժանվել են` պայմանավորվելով, որ Հրաչը հետագայում իր հետ կկապնվի։ Առաջին հանդիպումից մոտ մեկ ամիս հետո կրկին իրեն է զանգահարել Հրաչը և առաջարկել հանդիպել։ Երկրորդ հանդիպումը տեղի է ունեցել 2015թ. սեպտեմբերին, Երևանի Դավիթաշեն համայնքի Զովունի տանող ճանապարհին, որտեղ Հրաչը պատվիրել է տպագրել 1.500 հատ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ՝ «2016» թվագրմամբ, մանուշակագույն, որն իր և Լորիսի կողմից 2015 թվականի սեպտեմբերին տպագրվել է տպագրական սարքով։ Տպագրված կտրոնների հերթական համարներն անձամբ տպել է տանը` համակարգչին կցված տպիչի միջոցով, ինչից հետո հազար հատ կտրոնները տվել է Հրաչին, իսկ մնացած հինգ հարյուրը մնացել է իր մոտ, քանի որ գումարն ամբողջությամբ վճարված չի եղել։ Հետագայում, 2015 թվականի դեկտեմբերին կրկին Հրաչի հետ հանդիպման ժամանակ նա իրեն ասել է, որ մնացած հինգհարյուրը պետք չեն և պատվիրել է տասներկու հազար հատ, «2017» թվագրմամբ, դեղին գույնի ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ, ինչին ինքը չի համաձայնվել և ասել է, որ կտպի այն քանակությամբ, որքան գումար նա կվճարի։ Այդ ժամանակ Հրաչը պատվիրել է երկու հարյուր կտրոններ։ Նշված պատվերն իր կողմից կատարվելուց և նրան հանձնելուց երկու օր անց Հրաչը վճարել է 200.000 ՀՀ դրամ գումար, քանի որ իրենց պայմանավորվածությունն եղել է` յուրաքանչյուրի արժեքը 1.000 ՀՀ դրամ։ Իր մոտ մնացած հինգ հարյուր հատ «2016» թվագրմամբ կտրոններն այրել է, քանի որ դրանք այլևս պետք չեն եղել Հրաչին։ Դեկտեմբերին, երկու հարյուր կտրոններ տպագրելուց հետո, Հրաչի պատվերով այլևս կեղծ կտրոններ չի տպագրել, քանի որ հասկացել է իր` սխալ ուղու վրա լինելը։ Հրաչին վաճառել է ընդհանուր քանակով հազար երկու հարյուր հատ կեղծ կտրոններ, որոնց դիմաց նրանից ստացել է 1.200.000 ՀՀ դրամ գումար։
Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 2 գ.թ. 197-201, 215-216, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Վարդան Ժորժիկի Հովհաննիսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, կնքել պայմանագիր և այդ ընթացքում գրասենյակի աշխատակցուհիներից մեկն ասել է, որ գրասենյակում տրամադրվում են նաև ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ։ Մտածելով, որ այն օրինական է` որոշել է իր ավտոմեքենայի համար ձեռք բերել նաև տեխզննման կտրոն։
Նախապես գյուղապետարանից վերցրած գույքահարկի վճարման զրոյական տեղեկանքը տվել է այդ աշխատակցուհուն և 10.000 ՀՀ դրամ գումար վճարելով` ձեռք է բերել թիվ 306523 համարի տեխզննման կտրոնը։
/հատոր 4 գ.թ. 255-257, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Ռոմիկ Մարտիկի Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, որից հետո տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի առաջարկով, 9000 ՀՀ դրամ գումարով ձեռք է բերել թիվ 307769 համարի տեխզննման կտրոնը։ Ինքը չի իմացել, որ տեխզննման կտրոնը կեղծ է։ Ինքը բողոք, պահանջ չունի։
/հատոր 4 գ.թ. 262-264, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Անդրանիկ Գեղամի Շահբազյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. հունվարին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան։ Գրասենյակի աշխատակցուհին առաջարկել է գնել տեխզննման կտրոն։ Ինքը նույն օրը գնացել է գյուղապետարան, համապատասխան վճարումներ կատարել և վերցրել գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանք, որը ներկայացրել է «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակի աշխատակցուհուն և նա իր ավտոմեքենայի տվյալներով լրացրել է թիվ 176676 համարի տեխզննման կտրոնը։ Դրա դիմաց ինքը վճարել է 12.000 ՀՀ դրամ գումար, որի վերաբերյալ գրավոր որևէ փաստաթուղթ իրեն չի տրվել։ Ինքը չի իմացել տեխզննման կտրոնի կեղծ լինելու մասին։
/հատոր 4, գ.թ. 269-272, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Արտակ Մկրտիչի Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. փետրվարին դիմել է իր համագյուղացի Արթուր Մկրտչյանին` ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն տրամանդրելու խնդրանքով։ Ինքը մտածել է, որ Արթուր Մկրտչյանը տեխզննման կտրոնն օրինական կարգով է տրամադրում։ Նրան վճարել է 11.000 ՀՀ դրամ գումար` գնելով թիվ 176763 համարի տեխզննման կտրոնը։ Գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանքը նույնպես տվել է Արթուր Մկրտչյանին։
/հատոր 5, գ.թ. 68-71, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Նարինե Մանվելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել իր ամուսին Գուրգեն Մանվելյանը` «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Կտրոնի կեղծ լինելն իրեն հայտնի չի եղել։ Ինքը բողոք և պահանջ չունի։
/հատոր 6, գ.թ. 3, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Ազատ Վահանի Մելիքյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտմբերին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից իր հայրը ձեռք է բերել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն։ Իր ավտոմեքենան այդ ժամանակ անսարք է եղել։
/հատոր 6, գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Արշակ Արթուրի Թովմասյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
/հատոր 2, գ.թ. 149-151, հատոր 6 գ.թ. 9, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Ժորա Ավետիսի Մալխայանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել բանկից, իսկ ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերությունում միայն ապահովագրել է իր մեքենան։ Իրեն տուժող չի համարում և որևէ պահանջ չունի։ Քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ շփոթված է եղել։
/հատոր 2, գ.թ. 154-156, հատոր 6, գ.թ. 12, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Մկրտիչ Արտյոմի Հայրապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
/հատոր 6 գ.թ. 18, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Ռոբերտ Ռաֆիկի Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
/հատոր 2, գ.թ. 158-161, հատոր 6 գ.թ. 15, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժող Լալազար Պարգևի Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Արթուր Մկրտչյանից։
/հատոր 5, գ.թ. 4-7, դատական նիստի արձանագրություն/
Տուժողներ Արթուր Հովհաննեսի Սարգսյանի, Արայիկ Արամի Սարգսյանի, Ահարոն Մամիկոնի Խաչատրյանի, Արա Աբգարի Ղազարյանի, Մանուկ Նիկոլայի Մանուկյանի, Արտաշես Սիսակի Մկրտչյանի, Վաչագան Մյասնիկի Գասպարյանի, Արա Պետրոսի Սիմոնյանի, Աշոտ Անուշավանի Առաքելյանի, Հայկ Սերյոժայի Սուքիասյանի, Վարազդատ Վարմենի Օհանեսյանի և Վարդան Կառլենի Սիմոնյանի նախաքննական նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող, «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գործակալ Վազգեն Ստեփանյանից։
/հատոր 4 գ.թ. 277-280, 285-288, 291-294, 299-302, 305-308, հատոր 5 գ.թ. 12-15, 20-23, 28-31, 36-39, 44-47, 52-55, 60-63, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արման Հրանտի Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2008 թվականից հանդիսանում է տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրմամբ զբաղվող «Մառ» ՓԲ ընկերության տնօրենը։ 2016թ. փետրվարին «Մառ» ՓԲ ընկերության աշխատակից Արթուր Բաբայանն իրեն ներկայացրել է հինգ կտրոններ, հայտնել, որ հոլոգրաֆիկ նշանը բացակայում է և դրանք հավանաբար կեղծ են։ Այդ ժամանակ ինքն անձամբ ստուգել է կտրոնները, որոնք չեն համապատասխանել ստանդարտին, ինչից հետո համապատասխան դիմումով փաստերի վերաբերյալ հայտնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի դատախազությանը։
/հատոր 1 գ.թ. 155-159, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Գեղամ Գագիկի Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր կնոջ եղբայրն է, միասին աշխատում են «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի գրասենյակում։ 2015թ. աշնանը Գագիկից տեղեկացել է, որ զբաղվում է տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքով։ Ինքն այլ մանրամասներից տեղյակ չէ։ Իրեն նախաքննության ընթացքում զանգահարել է Գագիկ Մարգարյանը և տեղեկացրել, որ երկրորդ հատվածով տեխզննության կտրոնները թաքցրել է գրասենյակի առաջին հարկում գտնվող շինության ներսում, խնդրել է դրանք վերցնել և ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմնին։ Հրաչ Մանգասարյանին տեսել է 2016թ. փետրվարի 13-ին, երբ վերջինս գնացել է գրասենյակ։ Գագիկն ասել է, որ նա իրեն խաբել է՝ ասելով, որ կտրոններն օրինական են և խնդրել է իրեն ներկա լինել խոսակցությանը։ Այդ օրը կեսօրին Հրաչն եկել և փորձել է հավաստիացնել, որ ինքն էլ չի իմացել կտրոնների կեղծ լինելու մասին, սակայն հրաժարվել է հայտնել, թե դրանք որտեղից է ձեռք բերել։
/հատոր 1, գ.թ. 94-95, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Սյուզաննա Համլետի Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում։ 2015թ. հունիսին տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի հանձնարարությամբ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոններ։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել, յուրաքանչյուր անգամ ինքը դա կատարել է տնօրենի հանձնարարությամբ։ Նա դրանք տվել է` հաճախորդների տվյալները լրացնելու համար, իսկ գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքները ինքը վերցրել է հաճախորդներից և փոխանցել նրան։ 2015թ. ամռանից սկսած հաճախորդներին տվել է մոտ 100 կտրոն, որոնք եղել են կնիքված վիճակում։ Մի անգամ Գագիկն իրեն զգուշացրել է, որ կտրոնի վրա կնիք չկա և հաճախորդներին պետք է զգուշացնել, որ գնան տեխնիկական զննության կայան։ Կտրոնների գումարային չափը որոշել է Գագիկը, իսկ հաճախորդները վճարել են նրա նշած գումարի չափով։ Այդ գործարքներն իր մոտ կասկած չեն հարուցել, իր կարծիքով դրանք եղել են օրինական և ինքը վստահել է տնօրենին։
Հաճախորդներից ստացված գումարներն ամբողջությամբ տվել է Գագիկին, ինքը դրանց վաճառքից գումար չի ստացել։
Հարյուր վաթսուն կտրոնները վերաբերում են 2015թ. ամռանից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը դիմած հաճախորդներին։
2016թ. հունվարին Գագիկի հանձնարարությամբ մեկ անծանոթ հաճախորդի տվել է երկրորդ հատված ունեցող կտրոն, որի վրա կնիք առկա չի եղել։ Գագիկն իրեն ասել է, որ կտրոնները կնիքված են, որպեսզի հաճախորդները ավտոմեքենաների տեխզննության կայան չգնան։ Առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ինքը հաճախորդին կտրոն չի տվել, ամեն անգամ կտրոնի վրայի տվյալները լրացրել է տեղեկանքից։ Գագիկը տեղեկացրել է, որ կտրոնների վրա առկա է կնիք և հաճախորդներին ասել է, որ ոչ մի տեղ չգնան։ Այդ գումարները և տեղեկանքներն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։ Եղել են նաև դեպքեր, որ Գագիկի հանձնարարությամբ կտրոնի դիմաց վճարում չի կատարվել, որևէ անդորրագիր կամ փաստաթուղթ չի տրվել։
Կտրոնները գտնվել են Գագիկի մոտ, սակայն երբ վերջինս բացակայել է` մի քանիսը թողել է իրենց մոտ։
/հատոր 1, գ.թ. 129-136, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Ալվարդ Պարգևի Վարդանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. փետրվարի 1-ից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում, որտեղ կատարում է օպերատորի աշխատանքներ։ Իրենց գրասենյակում տեխզննության կտրոններ վաճառելու մասին իմացել է 2015թ. նոյեմբերի վերջին, երբ իրենց տնօրեն Գագիկ Մարգարյանն իրեն տվել է այդպիսի կտրոն և ասել, որ հաճախորդի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի տվյալներով կտրոնը լրացնի և տա քաղաքացուն։ Ինքը կատարել է նրա կարգադրությունը և մտածել է, որ դա օրինական կարգադրություն է։ Դրանից առաջ տեսել է, որ Գագիկը մի քանի անգամ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Եղել են դեպքեր, երբ Սյուզաննան մի քանի անգամ աշխատանքի չի եկել և մոտ 4-5 անգամ Գագիկի հանձնարարությամբ ինքն է լրացրել կտրոնները և հանձնել տնօրենին։ Ընդամենը մեկ անգամ է եղել, որ հաճախորդին կտրոնը տալուց հետո, հաճախորդը տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, որը զրոյական տեղեկանքի հետ տվել է Գագիկին։ Դրանից հետո մոտ չորս անգամ է լրացրել կտրոններ և տվել հաճախորդներին, իսկ գումարները նրանք տվել են Գագիկին։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել։ Կտրոնների տրամադրմանն առնչվել է չորսից հինգ անգամ, 2015թ. դեկտեմբերին։ Իր հիշելով կտրոնների վրա կնիքներ եղել են։ Ինքը տեխզննության կարգից տեղյակ չէ, մտածել է, թե դա օրինական է։ Հաճախորդները միշտ դիմել են Գագիկին, ով իրեն կանչել, հանձնարարել է լրացնել և տրամադրել կտրոնը։ Քանի որ տնօրենն ասել է, որ դա օրինական է, ուստի ինքը լրացրել է։ Նա իրեն երբևէ չի ասել, որ դա գաղտնի պահի։ Կտրոնի դիմաց վճարված 9.000 ՀՀ դրամ գումարն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։
/հատոր 1 գ.թ. 137-141, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Աղավնի Վաչագանի Օհանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Չիվա գյուղում գտնվող «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի թիվ 3612 բաժանմունքում որպես ավագ օպերատոր։ 2009 թվականից ճանաչում է Գագիկ Մարգարյանին և բանավոր համաձայնությամբ օգնել է նրան մեքենաների ԱՊՊԱ պայմանագրերի կնքման հարցում։ 2015թ. հոկտեմբերին Գագիկը զանգահարել և հայտնել է, որ ցանկության դեպքում կարող է ԱՊՊԱ պայմանագրի հետ տրամադրել նաև ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Ինքն այցելել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» գրասենյակ, որտեղ Գագիկն իրեն փոխանցել է տաս տեխնիկական զննության կտրոններ, որոնք եղել են կնիքված։ Ինքը դրանք գյուղացիների համաձայնությամբ լրացրել և տվել է նրանց, իսկ ստացված գումարները և զրոյական տեղեկանքներն ուղարկել է Գագիկին և նա իրեն տվել է ևս հինգ կտրոններ։ Չիվայի գյուղապետին 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց տվել է միայն մեկ կտրոն և չի իմացել, որ դա օրինական չէ։ Իր մոտ մնացել է չորս չօգտագործված կտրոններ, որոնք ներկայացրել է քննությանը։ Ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքից իրեն մնացել է 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ քաղաքացիներին զգուշացնի` տեխնիկական զննության կայան չգնան, քանի որ կտրոնների վրա կնիք է եղել։ Ինքը կտրոնները լրացրել է հաճախորդների ներկայությամբ։ Հաճախորդներն իրեն հարցեր չեն տվել։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ կտրոնները տրամադրի միայն զրոյական տեղեկանքի դեպքում։
/հատոր 1 թ. 144-147, 183-185, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է որպես Ելփին գյուղի միջնակարգ դպրոցի տեխնոլոգիայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է մոտ երկու տարի առաջ` ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հետ կապված և սկսել են միասին աշխատել։ 2015թ. աշնանը Գագիկն իրեն առաջարկել է զբաղվել ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների վաճառքով` յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն տաս տոկոս գումար մնալու պայմանով։ Գագիկն ասել է նաև, որ դա օրինական է և բոլոր կտրոնները կնիքված են, ինչից հետո նրանից վերցրել է մոտ քառասուն կտրոն, որոնց մեծ մասն իրացրել է գյուղի բնակիչներին, իսկ իր մոտ մնացած հինգ կտրոնները ներկայացրել է քննությանը։ Դրանք ստացել է մաս-մաս և վաճառել է 2015թ. հոկտեմբերից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Կտրոնների վաճառքից իրեն որպես հասույթ մնացել է 25.000-ից 30.000 ՀՀ դրամ գումար։ Կտրոնների վրա երկրորդ հավելված չի եղել, բոլորն եղել են կնիքված, ինքը չի իմացել այդ գործունեության անօրինական լինելու մասին։
/հատոր 1 թ. 151-154, 198-201, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Ռուստամ Հակոբի Զոհրաբյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է 2015թ. դեկտեմբերին։ Այդ ժամանակ Գագիկն իրեն առաջարկել է համատեղ գործունեություն ծավալել սոցփաթեթների, այդ թվում՝ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների տրամադրման հարցերով։ Ինքն իր երկու աշխատակիցներին` Արտաշես Ավագյանին և իր տեղակալ Վարդան Գրիգորյանին առաջարկել է կտրոնները վերցնել Գագիկից։ Նրանք իրեն տվել են 9.000 և 10.000 ՀՀ դրամ գումար և զրոյական տեղեկանքները, որոնք տվել է Գագիկին, ով հանձնարարել է գրասենյակի աղջիկներին դրանք լրացնել։ Կտրոններն եղել են կնիքված։ Մեկ կտրոնն էլ վերցրել է իր համար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք այլ տեղ տանելու և կնիքելու անհրաժեշտություն չկա։ Իր մոտ կասկածներ չեն առաջացել և իր կարծիքով դա եղել է օրինական։ Գագիկից վերցրել է երեք կտրոն։ Այդ ժամանակ վերջինիս ձեռքին եղել է կտրոնների մի ամբողջ կապոց։
/հատոր 1 գ.թ. 190-193, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արտաշես Սոսի Ավագյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր անմիջական հրամանատար Ռուստամ Զոհրաբյանը 2015թ դեկտեմբեր ամսին հայտնել է, որ ավտոմեքենայի տեխզննում անելու անհրաժեշտության դեպքում գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը վերցնի և գնա իր մոտ, ինչն իր կողմից կատարվել է, քանի որ այդ ժամանակ լրանալու էր իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնի ժամկետը։ Ռուստամ Զոհրաբյանի պահանջով, զրոյական տեղեկանքի հետ միասին տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, ինչից հետո, 2015թ. դեկտեմբերի 15-ին վերջինս իրեն է տվել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն՝ լրացված և կնիքված վիճակում։
/հատոր 1 գ.թ. 194-197, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արթուր Մարկոսի Մկրտչյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր ընկերն է, ում ճանաչում է մոտ հինգ տարի։ Ինքն աջակցել է նրան` Արենիում գտնվող իր խանութում ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հարցում։ 2015թ. նոյեմբերին Գագիկը զանգահարել է և խնդրել, որ հանդիպեն իր գրասենյակում, որի ժամանակ նա խնդրել է օգնել տեխզննության կտրոններ իրացնելու հարցում։ Ինքը հստակ իմացել է ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն ստանալու կարգը, սակայն Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք օրինական են։ Գագիկն իրեն բացատրել է ընթացակարգը, ինքն էլ իր ծանոթներին ասել է այդ մասին։ 2015թ. նոյեմբերին մեկնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաք, գրասենյակից վերցրել է երկու կամ երեք կտրոն, որոնք վաճառել է Զորի Խաչատրյանին, Միսակ Մկրտչյանին, իսկ մյուսին չի հիշում։ Նրանցից վերցրել է 10.000-ական ՀՀ դրամ գումար և գույքահարկի զրոյական տեղեկանքները, որոնք առձեռն տվել է Գագիկ Մարգարյանին։ Դրանից հետո մի քանի կտրոններ վերցնելով` իրացրել է Սոս Խաչատրյանին, Արման Սողոմոնյանին և այլ անձանց, որոնց չի հիշում։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք կնիքված են, տեխզննության կայան գնալու անհրաժեշտություն չկա։ Ինքը չի իմացել դրանց անօրինական լինելու մասին, հավատացել է Գագիկին։
/հատոր 1 գ.թ. 214-217, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Արման Արարատի Ամիրխանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Կարեն Խուդոյանից։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Ռուբեն Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Վկաներ Վարդան Վարազդատի Եպիսկոպոսյանի և Լևոն Սմբատի Փարսադանյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում են Ալավերդի քաղաքի «Ձորագազ» ՍՊԸ-ում` որպես գազ լիցքավորող։ Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Կարլեն Քացախյանը և Իշխան Ամիրջանյանը հաճախակի են իրենց ավտոմեքենայով այցելել գազալցակայան, որտեղ էլ ծանոթացել են նրանց հետ։ 2015թ. նոյեմբերի սկզբներին Կարլենը և Իշխանը նորից այցելել են իրենց գազալցակայան` գազ լիցքավորելու համար, որի ժամանակ Իշխան Ամիրջանյանը գրպանից հանել և տվել է մեկ հատ ավտոմեքենայի չլրացված տեխնիկական զննության կտրոն և ասել, որ այն նվիրում է, սակայն հրաժարվել են ընդունել` ասելով, որ տեղեկացված են կտրոնի ձեռք բերման օրինական կարգին և այդ կտրոնն օրինական չէ։ Իշխանն այդ ժամանակ պնդել է, որ պահեն իրենց մոտ և եթե օրինական լինի` նոր կփակցնեն մեքենայի դիմապակուն։ Կրկին Իշխանին ասել են, որ դա չի կարող օրինական լինել և իրենց այն պետք չէ։ Իշխանը կտրոնը թողնելով` ասել է, որ եթե չեն ուզում, ապա կարող են այն պատռել և դեն նետել։ Այդ կտրոնները չեն լրացրել և մեքենայի դիմապակուն չեն փակցրել։ 2015թ. դեկտեմբերին Իշխանը խնդրել է վերադարձնել այդ կտրոնները, քանի որ դրանք օրինական չեն և պետք է ներկայացնի ոստիկանությանը, ինչից հետո վերադարձրել են կտրոնները նրան։
/հատոր 5 գ.թ. 175-177, 178-180, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Զեմֆիրա Ռաֆիկի Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2002թ. սեպտեմբերից աշխատում է որպես Արփի գյուղապետարանի աշխատակազմի քարտուղար և ունի իր առանձին աշխատասենյակը։ Գյուղապետարանում հաշվառված են համայնքի բնակիչների տրանսպորտային միջոցները, որոնց գույքահարկը մուծվում է գյուղապետարան և վերցվում է զրոյական տեղեկանք։
«Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի մասնաճյուղի տնօրեն Գագիկ Մարգարյանին ճանաչում է։ Նա իրեն խնդրել է, որպեսզի իրենց մոտ եկած ավտոմեքենաների ԱՊՊԱ-ն ուղարկեն նրա գրասենյակ։
2015թ. դեկտեմբերի սկզբներին Գագիկը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ իրենք կատարում են տրանսպորտային միջոցների տեխզննություն, որի վերաբերյալ տալիս են կտրոն և եթե ցանկացողներ լինեն, ապա դիմեն նրանց։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ տրանսպորտային միջոցների գույքահարկը մուծելուց և զրոյական տեղեկանքը վերցնելուց հետո ինքը կարող է քաղաքացիներից վերցնել այդ տեղեկանքը և համարժեք տեխզննման գումարը, որից հետո կտրամադրեն տեխզննման կտրոնը` տիրոջ և ավտոմեքենայի տվյալներով լրացված։ Գագիկն իրեն տվել է մոտ տասնհինգ կտրոն, որոնք իրացրել է գյուղի բնակիչներին և այդ գործարքից որևէ շահ չի ունեցել, ցանկացել է օգնել իր համագյուղացիներին։ Ինքը տեղյակ չի եղել, թե ինչպես է տեղի ունենում տեխզննության կատարումը։
/հատոր 1, գ.թ. 118-121, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Գրիգոր Զոհրաբի Ասլանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։
/հատոր 1 գ.թ. 113-117, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Հրաչիկ Գվիդոնի Կարապետյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական գործակալությունում` որպես գործակալ, որի տնօրենը Լուսինե Խաչատրյանն է, բայց փաստացի ղեկավարվում է նրա ամուսին Տարոն Բեգլարյանի կողմից։ Ինքը Տարոնի կողմից ստացել է համակարգիչ, որի միջոցով տան պայմաններում կատարել է ապահովագրական գործարքներ։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնը տեղեկացրել է, որ ԱՊՊԱ-ի հետ միասին` ցանկացողները կարող են կատարել տեխզննում, ինչից հետո մոտ տասնհինգից քսան ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ է իրացրել։ Տարոնի տված տեխզննման կտրոնների վրա առկա է եղել կնիք, իսկ երկրորդ հատվածները չեն եղել։ Տարոնն իրեն ասել է, որ կարիք չկա, որպեսզի հաճախորդները գնան ավտոմեքենայի տեխզննման կայան, քանի որ կտրոններն արդեն կնիքված են եղել։ Ինքը վաճառել է նշված տեխզննման կտրոնները՝ ըստ ավտոմեքենաների տարեթվերի և բեռնատարողության։ Տարոնի հետ պայմանավորվածություն են ունեցել, որ յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից իր հասույթը լինելու է 1.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Պայմանավորվածության համաձայն ինքը հաճախորդից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը, գրել տվյալ ամսաթիվը, տեխզննման կտրոնի հետևի հատվածում լրացրել տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները և արդեն կնիքված կտրոնը տվել է հաճախորդին` զգուշացնելով, որ ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։ Իրացված կտրոնների զրոյական տեղեկանքները և գումարները փոխանցել է Տարոնին։
/հատոր 1 գ.թ. 223-226, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Վազգեն Վոլոդյայի Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ մոտ չորս տարի համագործակցում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի բնակիչ Տարոն Բեգլարյանի հետ, ով հանդիսանում է «Ռեսո» ապահովագրական ընկերության տնօրենը, բայց փաստաթղթերում` նշված ընկերության տնօրեն է հանդիսանում Տարոնի կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Տարոնի հետ կատարել է ավտոմեքենաների ապահովագրական գործարքներ և դրա դիմաց ստացել է կատարած ապահովագրական գումարի տասնհինգ տոկոսը։ Ապահովագրական գործարքները կատարել է տան պայմաններում, համակարգչի միջոցով։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնն իրեն ասել է, որ կարող է կատարել ավտոմեքենաների տեխզննում և իրեն տրամադրել է «2016» գրառմամբ հինգ կտրոններ։ Կտրոնները տալուց հետո նա հանձնարարել է հաճախորդներին ասել, որ տեխզննման կայան չգնան, քանի որ տեխզննման կտրոններն արդեն կնիքված են։ Հաճախորդներից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը և նրանց ասել է, որ բանկ և ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։
Տարոնն իրեն սկզբնական շրջանում տվել է հինգ կտրոններ՝ ասելով, որ վաճառվելու դեպքում էլի կտա։ Դեկտեմբեր ամսվա մեջ իրեն տվել է քսանից քսանհինգ կտրոններ, որոնց վրա եղել են կնիքներ` առանց երկրորդ հատվածների։ Ինքը տեղյակ է եղել, որ դա պետք է կատարվի բանկի և տեխզննման կայանի միջոցով, բայց քանի որ մոտ չորս տարի աշխատել է Տարոնի մոտ` վստահել է նրան և չի կասկածել, որ նրա կողմից տրված կտրոնները կեղծ են։ Դրանցից վերցրել է անգամ իր ավտոմեքենայի համար։ Բոլոր վաճառված տեխզննման կտրոնները տրամադրել է քաղաքացիներին` զրոյական տեղեկանքը վերցնելով, տեխզննման հետևի մասում լրացրել է տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները, կտրոնի առջևի մասում փակցրել է տվյալ ամսաթվի նշանը և տվել քաղաքացիներին, իսկ զրոյական տեղեկանքները ստացված գումարների հետ միասին փոխանցել է Տարոնին` իրեն պահելով յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից` 1.000-ից 1.500 ՀՀ դրամ գումար։
/հատոր 1 գ.թ. 251-254, դատական նիստի արձանագրություն/
Վկա Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Իշխան Ամիրջանյանը հանդիսանում է իր ընկերը, ում հետ 2015թ. ընթացքում իր «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, անձնական գործերով մոտ չորսից հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ տարբեր քաղաքներ։ Երբ առաջին անգամ մեկնել են, ճանապարհը շատ երկար է թվացել, ուստի որոշել են Գորիսի հյուրանոցում մնալ։ Այդ օրը և դրանից հետո միշտ մնացել են այդ հյուրանոցում, որտեղ ծանոթացել է Գեորգիի հետ և մտերմացել։ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին ԼՂՀ մեկնելիս` մնացել են Գեորգիի հյուրանոցում, որտեղ զրույցի ընթացքում Գեորգին առաջարկել է իրենց տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննության չլրացված կտրոններ՝ պայմանով, որ յուրաքանչյուրի դիմաց նրան վճարեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար՝ անկախ իրենց վաճառած գնից։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է և հյուրանոցի առաջին հարկի սենյակներից մեկից բերել է քսան չլրացված տեխզննման կտրոններ, որոնց վրա եղել է կապույտ գույնի կլոր կնիք։ Հաջորդ առավոտյան Իշխանի հետ մեկնել են ԼՂՀ։ Կտրոնները մշտապես գտնվել են իր մեքենայում, քանի որ ինքը և Իշխանը գրեթե ամբողջ օրը միասին են անցկացրել։ Իշխանի հետ որոշել են այդ կտրոնները ոչ մեկի չտալ, քանի որ վերցնելուց հետո հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, որովհետև այդ կտրոնները առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ձեռք բերել հնարավոր չէ։ Իշխանն այդ կտրոններից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, ևս մեկն էլ տվել է Լևոն Փարսադանյանին։ 2015թ. նոյեմբերի 11-ին կրկին գնացել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, սակայն նա խնդրել է, որ իրենց մոտ պահեն և փորձեն վաճառել։ Դրանք հաջորդ օրը Մարտակերտում հայտնաբերվել են ոստիկանների կողմից։
/հատոր 5 գ.թ. 113-116, 137-138, դատական նիստի արձանագրություն/
Պաշտպան Ա. Ապրեսյանի միջնորդությամբ որպես վկա դատարանում հարցաքննված ներքոհիշյալ անձինք հայտնեցին հետևյալը.
Վկաներ Կարեն Մարգարյանը և Արամ Սարդարյանը դատարանին հայտնեցին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Դրա դիմաց Գագիկ Մարգարյանին վճարել են 9000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրենք չեն իմացել, որ կտրոնը կեղծ է։ Ոստիկանությունից տեղեկացրել են, որ կտրոնը կեղծ է, վերցրել են այն և դրա դիմաց փաստաթուղթ են տվել, որի հիման վրա երթևեկել են` մինչև կտրոնի ժամկետի ավարտը։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններով։
/հատոր 5 գ.թ. 287, դատական նիստի արձանագրություն/
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. ապրիլի 18-ի թիվ 16-0528 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների «* *» աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։
Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները, գծապատկերները և կտրոնների սոսնձապատ մակերեսներին առկա գրառումները, նախշապատկերները և պատկերները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական տպագրական եղանակով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնները և որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*484192*» համարի կտրոնը` կատարվել են միևնույն տպագրական եղանակներով։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները կատարված են կնիքով։»։
/հատոր 5, գ.թ. 192-199/
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. հոկտեմբերի 7-ի թիվ 16-0527 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1.2.3.4. Փորձաքննությանը ներկայացված 427 հատ /կտրոնների համարները տես աղյուսակ 1-ում/ կտրոնների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով, և կտրոնները իրենց կատարման եղանակներով, առկա հոլոգրամաներով և դարձերեսներին առկա պաշտպանական կտրվածքներով համապատասխանում են ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. «*605647*» և 2018թ. «*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կետում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/, դիմերեսների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ դարձերեսներին առկա տպագիր գրառումները ամբողջությամբ կատարված են համակարգչային լազերային տպիչով, իրենց կատարման եղանակներով, պաշտպանական կտրվածքների կառուցվածքային առանձնահատկություններով չեն համապատասխանում ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին ար-ձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին, սակայն տառատեսակներով, իմաստային բովանդակություններով, գրառումների միմյանց նկատմամբ տեղակայումներով համապատասխանում են վերը նշված համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկա-յաց-ված 5-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ 41 հատ «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների հավելվածների աջակողմյան հատվածներում, 7-րդ կետում նշված 5 հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 8.7-րդ կետում նշված «2016» գրառմամբ 13 հատ «*440097*», «*440193*», «*440272*», «*440273*», «*440045*», «*440041*», «*440037*», «*440025*», «*440021*», «*440305*», «*440328*», «*440332*» և «*440412*» համարների կտրոնների վրա առկա արծաթափայլ ուղանկյունաձև հատվածները չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում և 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներում առկա հոլոգրամաններին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 10 հատ «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելված», «*725551* Հավելված», «*644446* Հավելված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված» և «*725564* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 145 հատ «*566959* Հավելված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավելված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հավելված», «*725506* Հավելված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հավելված», «*725502* Հավելված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավելված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հավելված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելված», «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հավելված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հավելված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հավելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավելված», «*725512* Հավելված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հավելված», «*644673* Հավելված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հավելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավելված», «*642993* Հավելված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հավելված», «*644272* Հավելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավելված», «*642991* Հավելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավելված», «*644273* Հավելված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հավելված», «*611121* Հավելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հավելված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924* -», «*644092* Հավելված», «*644571* Հավելված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավելված», «*644094* Հավելված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հավելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավելված», «*106574* Հավելված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված», «*644668* Հավելված», «*598354* Հավելված», «*644674* Հավելված», «*598362* Հավելված», «*644659* Հավելված», «*624424* Հավելված», «*598360* Հավելված», «*598363* Հավելված», «*598367* Հավելված», «*598365* Հավելված», «*598378* Հավելված», «*644084* Հավելված», «*644660* Հավելված», «*598377* Հավելված», «*598376* Հավելված», «*644091* Հավելված», «*644093* Հավելված», «*644089* Հավելված», «*644095* Հավելված», «*644567* Հավելված», «*644568* Հավելված», «*644086* Հավելված», «*642990* Հավելված», «*644995* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 42 հատ «*725575* Հավելված», «*725508* Հավելված», «*725509* Հավելված», «*725510* Հավելված», «*725559* Հավելված», «*725560* Հավելված», «*725572* Հավելված», «*644563* Հավելված», «*644451* Հավելված», «*644453* Հավելված», «*644042* Հավելված», «*644041* Հավելված», «*644448* Հավելված», «*644449* Հավելված», «*644450* Հավելված», «*644043* Հավելված», «*725565* Հավելված», «*725568* Հավելված», «*725553* Հավելված», «*644443* Հավելված», «*644044* Հավելված», «*644040* Հավելված», «*644452* Հավելված», «*725573* Հավելված», «*725561* Հավելված», «*725571* Հավելված», «*644445* Հավելված», «*725550* Հավելված», «*644455* Հավելված», «*644996* Հավելված», «*725558* Հավելված», «*725554* Հավելված», «*725555* Հավելված», «*725563* Հավելված», «*725501* Հավելված», «*725570* Հավելված», «*725567* Հավելված», «*641154* Հավելված», «*644565* Հավելված», «*644566* Հավելված», «*644444* Հավելված» և «*644917* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.3. կետում նշված «2018» գրառմամբ 2 հատ «*108513*» և «*108514*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2017» գրառմամբ 21 հատ կտրոններ «*725195*»-ից մինչև «*725215*» համարների կտրոնների հավելվածների, 9 հատ «*644999* Հավելված», «*66911* Հավելված», «*449680* Հավելված», «*645000* Հավելված», «*644909* Հավելված», «*926747* Հավելված», «*608554* Հավելված», «*644910* Հավելված» և «*644998* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.5. կետում նշված 144 հատ «*647437* Հավելված»« «*617929* Հավելված», «*617936* Հավելված», «*641848* Հավելված», «*617909* Հավելված», «*641844* Հավելված», «*617934* Հավելված», «*641850* Հավելված», «*617924* Հավելված», «*617945* Հավելված», «*641849* Հավելված», «*620002* Հավելված», «*617982* Հավելված», «*620006* Հավելված», «*620007* Հավելված», «*617984* Հավելված», «*617992* Հավելված», «*617994* Հավելված», «617978* Հավելված», «*617960* Հավելված», «*617970* Հավելված», «*620024* Հավելված», «*620033* Հավելված», «*620054* Հավելված», «*620060* Հավելված», «*580168* Հավելված», «*620050* Հավելված», «*620034* Հավելված», «*620029* Հավելված», «*620028* Հավելված», «*620020* Հավելված», «*617975* Հավելված», «*617980* Հավելված», «*609259* Հավելված», «*599191* Հավելված», «*617900* Հավելված», «*617813* Հավելված», «*599188* Հավելված», «*614489* Հավելված», «*597203* Հավելված», «*614404* Հավելված», «*614450* Հավելված», «*612246* Հավելված», «*106172* Հավելված», «*614418* Հավելված», «*614397* Հավելված», «*597005* Հավելված», «*614393* Հավելված», «*614354* Հա-վելված», «*614302* Հավելված», «*556980* Հավելված», «*560768* Հավելված», «*614371* Հավելված», «*614453* Հավելված», «*614449* Հավելված», «*614475* Հավելված», «*614424* Հավելված», «*614441* Հավելված», «*578752* Հավելված», «*614493* Հավելված», «*614482* Հավելված», «*612142* Հավելված», «*150510* Հավելված», «*612206* Հա-վելված», «*612184* Հավելված», «*612179* Հավելված», «*562607* Հավել-ված», «*612209* Հավել-ված», «*580123* Հավելված», «*597008* Հավելված», «*599133* Հա-վել-ված», «*612220* Հա-վելված», «*612133* Հավելված», «*612145* Հավելված», «*612151* Հա-վելված», «*612152* Հավելված», «*612148* Հավելված», «*562210* Հավելված», «*578733* Հա-վելված», «*562213* Հավելված», «*612235* Հավելված», «*612230* Հավելված», «*612231* Հավելված», «*612233* Հավելված», «*569531* Հավելված», «*612166* Հավելված», «*612143* Հավելված», «*612163* Հավելված», «*599128* Հավելված», «*556926* Հավելված», «*612167* Հավելված», «*236720* Հավելված», «*599132* Հավելված», «*612183* Հավելված», «*569532* Հավելված», «*612170* Հավելված», «*612182* Հավելված», «*612198* Հավելված», «*617828* Հավելված», «*617863* Հավելված», «*617820* Հավելված», «*617821* Հավելված», «*569560* Հավելված», «*617908* Հավելված», «*617915* Հավելված», «*617916* Հավելված», «*599204* Հավելված», «*617851* Հավելված», «*617856* Հավելված», «*617876* Հավելված», «*641836* Հավելված», «*617844* Հավելված», «*599196* Հավելված», «*617890* Հավելված», «*617886* Հավելված», «*617892* Հավելված», «*617878* Հավելված», «*599207* Հավելված», «*617873* Հավելված», «*597019* Հավելված», «*597018* Հավելված», «*597022* Հավելված», «*612267* Հավելված», «*612274* Հավելված», «*612258* Հավելված», «*612257* Հավելված», «*614318* Հավելված», «*614323* Հավելված», «*612271* Հավելված», «*612279* Հավելված», «*612261* Հավելված», «*612248* Հավելված», «*599157* Հավելված», «*614328* Հավելված», «*614312* Հավելված», «*614301* Հավելված», «*556972* Հավելված», «*556971* Հավելված», «*614305* Հավելված», «*597014* Հավելված», «*597012* Հավելված», «*599137* Հավելված», «*599138* Հավելված» և «*612234* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.6. կետում նշված «2017» գրառմամբ 220 հատ «*642351*»-ից մինչև «*642570*» համարների կտրոնների հավելվածների, 8.7. կետում նշված «2017» գրառմամբ 252 հատ «*725087*», «*725266*»-ից մինչև «*725269*», «*725001*»-ից մինչև «*725011*», «*591316*»-ից մինչև «*591320*», «*664408*»-ից մինչև «*644441*», «*725310*»-ից մինչև «*725350*», «*725351*»-ից մինչև «*725411*», «*725412*»-ից մինչև «*725500*», «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2018» գրառմամբ 88 հատ «*108502*», «*108503*» և «*108515*»-ից մինչև «*108600*» համարների կտրոնների հավելվածների, 14 հատ «*758501* Հավելված», «*848964* Հավելված», «*879555* Հավելված», «*791832* Հավելված», «*772332* Հավելված», «*902497* Հավելված», «*758999* Հավելված», «*772326* Հավելված», «*759000* Հավելված», «*758665* Հավելված», «*922644* Հավելված», «*758009* Հավելված», «*758397* Հավելված» և «*929742* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.9. կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնների վրա առկա հոլոգրամաները համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում առկա հոլոգրամաների և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված հոլոգրամաների համեմատական նմուշների հետ։
Ներկայացված «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի հոլոգրամայի համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված» և «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների հոլոգրամաների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկա-յաց--ված աղյուսակ 1-ում նշված 1305 կտրոններից 878 կտրոնները /կատարման եղա-նակ-ները և անահամապատասխանությունները տես համապատասխան համեմատական մասում/, այդ թվում 220 հատ ամբողջական «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀՆՐԱՊԵՏՒԹՅՈՒՆ ՏԵԽԶՆՆՒԹՅԱՆ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով և ՀՀ զինանշանի պատկերներով հոլոգրամաներով կտրոնները /8.6 «*642351*»-ից մինչև «*642570*»/, չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված համապատասխան 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններին և 2016թ. ապրիլի «29-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված «2012» գրառմամբ 7 հատ «084101»-ից մինչև «084107» համարների կտրոնների և «2015» գրառմամբ 2 հատ «*005293» և «*725121*» համարների կտրոնների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել, համապա-տասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) դարձերեսներին առկա գրառումները և գծապատկերները իրենց տեղակայումներով և իմաստային բովանդակություններով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված 197 հատ, 8.3-րդ կետում նշված 12 հատ, 8.5-րդ կետում նշված 144 հատ և 8.7-րդ կետում նշված 15 հատ կտրոնների հավելվածները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված», «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների և 1 հատ «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։
5. Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ հինգ հատ «*193536*», «*193809*», «*193524*», «*193384*» և «*193380*» համարների կտրոնները և 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնները նախկինում կազմել են մեկ ամբողջականություն։
7.« 8. Նախաձեռնողի կողմից 15.03.2016թ-ի N8/1098 գրությամբ առաջադրված «Արդյոք փորձաքննությանը որպես հնարավոր կեղծված ներկայացված կտրոնների և ՀՀ կառավարության 31.03.2011թ-ի թիվ 350-Ն որոշմամբ հաստատված տեխզննության կտրոնին ներկայացվող պահանջներին համապատասխանող կտրոնների արտաքին հատկանիշների միջև առկա են տեսողական (նկատելի առանց որևէ տեխ-նի-կական մի-ջոցների օգտագործման) տարբերություններ, թե ոչ։ -Եթե այո, ապա հայտնել և մանրամասն նկարագրել այդ տարբերությունները։ե հարցի պատասխանը դուրս է փաստաթղթաբան փորձագետի իրավասության շրջանակներից, իսկ տարբերություն-ների մասին նշված են համապատասխան հետազոտական և հետևությունների մասում։
6., 9. Փորձաքննությանը ներկայացված 1-ին կետում նշված «*178066*», «*190269*» և «*170231*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները համապատասխանում են փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ կետում նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 4-րդ կետում նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.1-րդ կետում նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարներներով կտրոն-ներում առկա կապ-տամա-նու-շա--կա-գույն ներ-կանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրա-ռում--ներով կլոր կնիքների դրոշմ--նե-րը, 8.8-րդ կետում նշված «*176859*», «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177605*», «*175600*», «*176000*», «*176568*», «*177471*», «*177487*», «*177495*», «*177439*», «*176536*», «*176576*», «*176592*», «*176416*», «*176616*», «*176480*», «*176544*», «*176560*», «*176552*», «*176608*», «*176584*», «*176424*», «*175728*», «*176392*», «*176200*», «*176400*», «*176624*», «*176024*», «*176528*», «*175592*», «*175397*», «*177597*», «*176467*», «*176459*», «*176451*», «*176443*ե, «*176747*ե և «*176427*ե հա-մարների կտրոն-նե-րի դարձերեսներին առ-կա «ՀՍԿԻՉ *0110* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն համապատաս-խա-նում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմանմուշներին։
Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*1023* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմների, 8.3-րդ կետում նշված «*227294*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 8.4-րդ կետում նշված «*178075*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0108* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, «*623093*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0127* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 9.2-րդ կետում նշված «*623733*», «*623678*» համարների կտրոնների վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և «*605094*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *1023* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի համեմատական հետազոտություններ չեն կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշ-ների բացակայության պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*642168*», «*642169*», «*644656*» և «*452018*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.3-րդ կետում նշված «*452300*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրա-ռում-նե-րով կլոր կնիքի դրոշմը, «*642192*» համարի կտրոնի դար-ձե-րեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *01… 2ե գրա-ռում-նե-րով կլոր կնիքի դրոշմը, 8.7-րդ կետում նշված «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» հա-մար-նե-րի կտրոն-ների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2ե» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմ-ները, «*452460*», «*452496*», «*452500*» և «*422787*» հա-մար-ների կտրոնների դար--ձե-րես-ներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, «*642257*», «*642258*», «*622681*», «*622652*»-ից մինչև «*622660*» և «*642064*»-ից մինչև «*642086*» հա-մար-ների կտրոնների դարձե-րես-ներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառում-նե-րով կլոր կնիքի դրոշմ-ները, 9.2-րդ կետում նշված «*591937*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*452100*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *01…* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*622353*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրա-ռում-ներով կլոր կնիքի դրոշմ-նե-րը և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներայացված «*0105* ՀՍԿԻՉ 2» գրա-ռումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրո-նի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրա-ռում-նե-րով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» հա-մարների կտրոն-նե-րի դարձերեսներին առկա թույլ արտա-հայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված նմանատիպ բովանդակություններով կնիքի դրոշմանմուշների համեմատական հետազոտություն չի կատար-վել 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրառումներով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» համարների կտրոն-նե-րի դարձերեսներին առկա թույլ արտահայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների թույլ արտահայտվածության և գրաֆիկական նյութերի սակավությունների պատճառով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված «*002464*», «*002465*» և «*002466*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0126* 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0126* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված «*637221*», «*637209*», «*637224*», «*637212*», «*637203*» և «*637225*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձա-քն-նությանը որպես համե-մատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 9.2-րդ կետում նշված «*582179*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*578097*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։
Վերը նշված բոլոր կնիքների դրոշմները կատարվել են կնիքման եղանակով։
12. Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կե-տում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/ դարձերեսներին առկա լազերային տպիչով կատարված բոլոր գրառում-ները, աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ /կետում/ նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների կտրոնների, 7-րդ /կետում/ նշված «*193536* Հավելված», «*193809* Հավել-ված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոն-ների, 4-րդ /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարների կտրոնների, 5-րդ /կետում/ նշված «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների, 8.1-րդ. /կետում/ նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարների կտրոն--նե-րի, 8.2-րդ կետում նշված «084101»-ից մին-չև «084107» համարների կտրոնների, «*005293» համարի կտրոնի, «*003735*»-ից մինչև «*003738*» համարների կտրոնների, «*002464*»-ից մինչև «*002474*» համարների կտրոնների, «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելվածե, «*725551* Հավելված», «*644446* Հավել-ված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված», «*725564* Հավելված», «*566959* Հա-վել-ված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավել-ված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հա-վել-ված», «*725506* Հա-վել-ված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հա-վելված», «*725502* Հա-վել--ված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավել-ված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հա-վել-ված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելվածե, «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հա-վել-ված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հա-վել-ված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հա-վելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավել-ված», «*725512* Հավել-ված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հա-վել-ված», «*644673* Հա-վել-ված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հա-վելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավել-ված», «*642993* Հավել-ված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հա-վելված», «*644272* Հա-վելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավել-ված», «*642991* Հա-վելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավել-ված», «*644273* Հավել-ված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հա-վելված», «*611121* Հա-վելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հա--վել-ված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924*-», «*644092* Հա-վել-ված», «*644571* Հա-վել-ված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավել-ված», «*644094* Հավել-ված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հա-վելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավել-ված», «*106574* Հավել-ված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված»։
/հատոր 3 գ.թ. 231-329/
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 16-3116 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 20 հատ «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 9 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։
Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները և գծապատկերները կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով։»։
/հատոր 5, գ.թ. 227-233/
Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2017թ. հունվարի 9-ի թիվ 16-3034/1 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր թվով 896 հատ կտրոններից թվով 124 կտրոնները (համարները տես աղյուսակ 1-ում), իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին, իսկ մնացած 770 հատ կտրոնները (համարները տես Աղյուսակ 1-ում) իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։
Վերը նշված թվով 770 հատ կտրոններից 576 կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները, աստղանշանները և պատկերները /բացառությամբ համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/, իսկ մնացած 194 կտրոնների կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները և պատկերները /բացառությամբ «**» աստղանշանների և համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, աստղանշանները և համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։
Փորձաքննությանը ներկայացված «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթում առկա «*146674*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր լազերային տպիչով, նույն փաթեթում առկա «*129516*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր շիթային տպիչով և իրենց կատարման եղանակներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։
Ներկայացված 1 հատ «2014/11»-«ԱՊՊԱ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով «AC 359647» համարի կտրոնի հետազոտություն չի կատարվել, քանի որ վերջինս չի հանդիսանում տեխնիկական զննության կտրոն։
2. Փորձաքննությանը ներկայացված ներկայացված «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 65» գրառումներով փաթեթում առկա «*178784*», «*170784*», «*178808*», «*375209*», «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 35 հատե գրառումներով փաթեթում առկա «*170343*», «*170762*», «*178830*», «*375200*», «*375362*», «*178137*», «*178380*», «*178244*», «*170773*», «*375357*», «*178818*ե, «*178275*ե, «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 42ե գրառումներով փաթեթում առկա «*178437*», «*178280*», «ՇԻՐԱԿ 438» և «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթներում առկա «*190009*», «*190015*», «*170404*», «*170403*», «*170325*», «*178036*», «*178934*», «*178450*», «*178611*», «*178701*», «*178910*», «*170731*», «*178453*», «*170158*», «*178626*», «*170316*», «*170997*», «*170584*», «*178110*», «*178024*», «*178638*», «*170549*», «*170114*», «*178189*», «*178500*», «*170922*», «*178375*», «*178548*», «*178372*», «*170198*», «*178590*», «*178310*», «*178302*», «*170415*», «*178554*», «*170197*», «*170931*», «*178581*», «*170373*», «*170990*», «*178585*», «*170765*», «*170320*», «*178371*», «*178057*», «*178587*», «*170927*», «*178690*», «*178374*», «*178075*», «*190275*», «*178091*», «*170824*», «*170825*», «*178556*», «*178298*», «*178044*», «*178061*», «*170298*», «*170209*», «*178368*», «*178777*», «*190880*», «*170319*», «*190677*», «*170813*», «*178071*», «*190212*», «*170391*», «*210753*», «*178917*», «*170757*», 178070*», «*170827*», «*178095*», «*170854*», «*224856*», «*178557*», «*170205*», «*170268*», «*170258*», «*178078*», «*210823*», «*178037*», «*170811*», «*170486*», «*170919*», «*178177*», «*170808*», «*178915*», «*178369*», «*170426*», «*170797*», «*178966*», «*178031*», «*190507*», «*178050*», «*178923*», «*170809*», «*210556*», «*178575*», «*178683*», «*178686*», «*190018*», «*178383*», «*178540*», «*224457*», «*170538*», «*170940*», «*190020*», «*178945*», «*170557*», «*170829*», «*170547*», «*178979*», «*178985*», «*170556*», «*170946*», «*224390*», «*170421*», «*190264*», «*178534*», «*170098*», «*190230*», «*178991*», «*170558*», «*178988*», «*170523*», «*170820*», «*178577*», «*178890*», «*170956*», «*178696*», «*170772*», «*224339*», «*224968*», «*224456*», «*178956*», «*178943*», «*178580*», «*591701*», «*593566*», «*426775*», «*591303*», «*593486*», «*591942*», «*426787*», «*426007*», «*591636*», «*427269*», «*427322*», «*425758*», «*427267*», «*426040*», «*593197*», «*593606*», «*591809*», «*426792*», «*426789*», «*591728*», «*591058*», «*425516*», «*426014*», «*593218*», «*426762*», «*593151*», «*593137*», «*591902*», «*591901*», «*591970*», «*425851*», «*591990*», «*591933*», «*591163*», «*591282*» և «*593561*» համարների կտրոնների (ընդհանուր 194 կտրոն) դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։»։
/հատոր 5, գ.թ. 260-286/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 077-90-66-90, 055-30-66-90 և 094-33-33-04 հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը.
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են վեց փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 243 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ին գրանցվել է մեկ հեռախոսազանգ։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունվարի 5-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 222 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Արտյոմ Գալստյանի 093-22-23-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. օգոստոսի 3-ից մինչև 2016թ. հունվարի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 32 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 9-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 6 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 31-ից մինչև 2016թ. հունվաի 8-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 569 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գեորգի Դանիելյանի 093-33-33-04 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 1-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 473 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։
/հատոր 2 գ.թ 1, 60-61, 286-287, հատոր 5 գ.թ 207, 209-217, 258-259/
Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը.
Գագիկ Մարգարյանը Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի միջոցով՝ 450.000 ՀՀ դրամ գումար և Սյուզաննա Հովհաննեսի Կարապետյանի միջոցով՝ 400.000 ՀՀ դրամ գումար փոխանցել է Հրաչ Մանգասարյանին։
Տարոն Բեգլարյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 2.732.000 ՀՀ դրամ գումար։
Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 3.000.000 ՀՀ դրամ գումար։
/հատոր 2 գ.թ 172-173, հատոր 5 գ.թ 256-259/
Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Վերլուծելով Հ. Մանգասարյանի պաշտպանի պատճառաբանություններն այն մասին, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ թույլ են տրվել քրեական դատավարության օրենսդրության երեք խախտումներ` գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված ապացույցներին, գործի նախաքննությունն իրականացված է քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումը հակասում է քրեական օրենքին և դրանց հետևանքով Հ. Մանգասարյանը ենթակա է արդարացման` դատարանը գտնում է, որ այդ բոլոր պատճառաբանություններն անհիմն են, հերքվում են քրեական գործով պատշաճ ընթացակարգով ձեռք բերված և դատարանին ներկայացված ապացույցներով, իսկ քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված որոշ ապացույցների օգտագործման անթույլատրելիությունը դատական կարգով հաստատվելու հանգամանքը բավարար չէ Հ. Մանգասարյանին արդարացնելու համար, քանի որ նրան առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորվել են այլ` թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների համակցությամբ։
Գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները լիովին համապատասխանում են գործով ձեռք բերված և վերլուծված ապացույցներին, այդ թվում` ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններ Հ. Մանգասարյանի կողմից պատվիրելու, ստանալու և դրանց դիմաց վճարելու մասին Ա. Գալստյանի և Հ. Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներին, իրեղեն ապացույցներին, տուժողների ցուցմունքներին։
Այն հանգամանքը, որ ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ ձեռք բերած և դրանք օգտագործած քաղաքացիներն իրենց տուժող չեն ճանաչում, բողոք կամ պահանջ չունեն, հետագայում օրինական կարգով տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության գործառույթ չեն կատարել և դրա համար լրացուցիչ վճարում չեն կատարել` ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի անմեղությունը հիմնավորող փաստարկներ չեն հանդիսանում։
Գործի ապացույցներով, այդ թվում վերոհիշյալներով հիմնավորվել է նաև Հրաչ Մանգասարյանի կողմից խաբեությամբ պետությանն առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս ուղղակի դիտավորությամբ պատճառելը։
Քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցները դատարանը հանել է ապացույցների զանգվածից և Հ. Մանգասարյանի մեղադրանքի հիմքում այդպիսիք առկա չեն, քննչական ենթակայության պահանջները պահպանված չլինելու մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ընդամենը դատավարական նորմերի յուրովի մեկնաբանման վրա հիմնված կարծիք են հանդիսանում, քանի որ ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործի նախաքննությունը մի մարմնից մյուսին հանձնվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ, իր բացառիկ լիազորությունների շրջանակներում։
Նույն պատճառաբանություններով անհիմն է նաև մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումն օրենքին հակասելու մասին պատճառաբանությունը, քանի որ Հ. Մանգասարյանի գործողությունները` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով ուղղված են եղել պետության դեմ, կատարվել են ուղղակի դիտավորությամբ, այդ առումով Հ. Մանգասարյանի գործողություններին իրարամերժ և միմյանց հակասող որակումներ չեն տրվել։
Այն հանգամանքը, թե պետությունն իր կրած վնասներն ինչ կարգով կփորձի փոխհատուցել` կպահանջի քաղաքացիներից նոր կտրոն գնել, կբռնագանձի գումարը հանցագործություն կատարած անձանցից, վնասի փոխհատուցման ուղղությամբ որևէ գործողություն չի իրականացնի` վերաբերվում են հանցագործության ավարտից հետո ենթադրաբար կատարվելիք գործողություններին և ամբաստանյալի արարքի որակման առումով նշանակություն ունենալ չեն կարող։
Վերլուծելով ամբաստանյալների, տուժողների և վկաների ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի նախաքննությամբ և դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող ցուցմունքները` առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու և խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին առանձնապես խոշոր չափերի վնաս պատճառելու մասին, արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կազմակերպելը հիմնավորված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ապացուցված է նաև Հ. Մանգասարյանի կողմից, խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին, տվյալ դեպքում պետությանը, առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ցուցմունքները` նրա կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։
Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Քննելով ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Անդրադառնալով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ ՎԲ-192/07 գործով 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի որոշման 4-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ` «(…) Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։
(…) նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորություն։ (…) »։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 2009թ. փետրվարի 17-ի որոշման 14-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտնել այն մասին, որ` «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ ՏԴ/0018/01/13 գործով 2013թ. հոկտեմբերի 18-ի որոշման 14-րդ կետում արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)»։
Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ԵԱՔԴ/0078/01/09 գործով 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի որոշման 12-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ` «(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…)
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. (…)
դրա չափը (…),
արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (…)։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)»։
Ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործություններից յուրաքանչյուրի հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքները միջին ծանրության և ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև յուրաքանչյուր հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես մեղմացնող` հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը մասնակի, կամովին հատուցելը։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություններից յուրաքանչյուրի կատարման համար ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանն ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով` առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։
(…)
4. Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել քսանհինգ տարին։ Եթե համակցության մեջ մտնող հանցանքներից մեկի համար դատարանը նշանակում է ցմահ ազատազրկում, ապա վերջնական հիմնական պատիժը որոշվում է կլանելու միջոցով։
(…)»։
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով Հ. Մանգասարյանին մեղսագրված հանցավոր արարքների համակցությունն ընդգրկում է միջին ծանրության հանցանք և ծանր հանցանք` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ, Հ. Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարման է ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար նշանակվող պատիժը։
Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` խոստովանական ցուցմունքներ տալը, խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեք զավակների առկայությունը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն աջակցելը։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ մեկ օրը երեք ժամի դիմաց։
(…)»։
Դատարանը գտնում է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժին հաշվակցման է ենթակա նրա` 9 /ինը/ ամիս 7 /յոթ/ օր ժամկետով կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը։
Քննելով ազատազրկում տեսակի պատիժն ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կողմից կրելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ (…)»
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ՎԲ-124/07 գործով 2007թ. հունիսի 12-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` ԵՔՐԴ/0571/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 2-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) 17. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
(…)»։
Հաշվի առնելով վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, այդ թվում այն, որ` ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանը խոստովանական ցուցմունքներ տալով` աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, ամուսնացած է և նրա խնամքի տակ են մինչև տասնչորս տարեկան երեք զավակները, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցել է, նախկինում դատված չի եղել, հաշվի առնելով նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի անձի` հանրության համար վտանգավոր լինելու աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված` ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու։
Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործություն կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես մեղմացնող` հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի` այդ հանցագործության համար նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…)
5. Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց։ (…)»։
Հաշվի առնելով, որ Տ. Բեգլարյանը 6 /վեց/ ամիս` 2016թ. փետրվարի 21-ից մինչև 2016թ. օգոստոսի 21-ը, գտնվել է կալանքի տակ` դատարանը գտնում է, որ այդ պատճառով պետք է մեղմացվի նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը։
Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը։
Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործություն կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։
Որպես ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների առկայությունը և հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Քննելով ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանի, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցի հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`«Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։»։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն`
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության։»։
Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում։
Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի։ (…)» (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի վերաբերյալ ՎԲ-150/07 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի որոշումը)։
Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում։ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…)։
(…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը» (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի վերաբերյալ ԼԴ/0327/01/10 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 21-րդ կետը)։
Նույն որոշման 23-րդ կետում դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) ինչպես բխում է սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված վերլուծությունից, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է, հետևաբար հանցագործություն չհամարվող արարքի համար չէր կարող առաջանալ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն։»։
Սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանի, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի կատարած հանցագործությունների հետևանքով պատճառված վնասի չափը կազմում է 7.188.750 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։
Նախաքննության ընթացքում, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա. Խալաթյանին է ներկայացվել 1.600.000 /մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար, որը ենթակա է փոխանցման ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում։
2017թ. դեկտեմբերի 14-ին ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի եղբայր Հարություն Ժորայի Մանգասարյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 1.800.000 /մեկ միլիոն ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես Հրաչ Մանգասարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։
2017թ. դեկտեմբերի 15-ին ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 1.700.000 /մեկ միլիոն յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես կատարած հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։
2017թ. դեկտեմբերի 18-ին ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես կատարած հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։
2017թ. դեկտեմբերի 21-ին ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 200.000 /երկու հարյուր հազար հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար ` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Հաշվի առնելով, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցի քննությանը և լուծմանն առնչվող հանգամանքների պարզաբանման համար անհրաժեշտ դատավարական գործողությունների կատարումը կարող է հանգեցնել տևական ժամկետով դատական նիստերի հետաձգմանը և դատական քննության ձգձգմանը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից կարող է հայցադիմում ներկայացվել քաղաքացիական դատավարության կարգով` նաև դատական քննության ավարտից հետո, ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանից, Գ. Մարգարյանից, Տ. Բեգլարյանից և Հ. Գրիգորյանից որպես կատարած հանցագործությունների հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում օգուտ ՀՀ պետական բյուջեի 7.188.750 ՀՀ դրամ գումար բռնագանձելու վերաբերյալ ՀՀ գլխավոր դատախազության քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության։
Քննելով գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 18-ի որոշումներով դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնները պետք է թողնել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննվող թիվ 37100716 քրեական գործով վարույթն իրականացնող մարմնի տնօրինմանը։
Քննելով խափանման միջոցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ նրա` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել և այդ խափանման միջոցի պայմանները Գ. Մարգարյանի կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գրավի գումար հանդիսացող 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը` մուծված 2016թ. նոյեմբերի 23-ին, ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի կողմից, ենթակա է վերադարձման Սեյրան Մարգարյանին։
Ամբաստանյալներ Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը հիմնավոր է ընտրված և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջներն ամբաստանյալներ Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։
Քննելով դատական ծախսերի հարցը դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Դատական ծախսերը բաղկացած են` (…)
3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից.
(…)»։
Նույն օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա։
2. Դատարանն իրավունք ունի դատապարտյալին լրիվ կամ մասնակի ազատել որպես պետության եկամուտ գանձվելիք դատական ծախսերը վճարելուց, եթե դատապարտյալն անվճարունակ է, կամ գումարի գանձումը կարող է էապես ազդել դատապարտյալի խնամքի տակ գտնվող անձանց նյութական վիճակի վրա (…)»։
Համաձայն քրեական գործի նյութերի, նախաքննության ընթացքում նշանակված փաստաթղթաբանական փորձաքննություններից` 2016թ. ապրիլի 18-ի թիվ 16-0528 փորձաքննության կատարման արժեքը կազմել է 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2016թ. հոկտեմբերի 7-ի թիվ 16-0527 փորձաքննության կատարման արժեքը` 2.390.760 /երկու միլիոն երեք հարյուր իննսուն հազար յոթ հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2016թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 16-3116 փորձաքննության կատարման արժեքը` 54.960 /հիսունչորս հազար ինը հարյուր վաթուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2016թ. օգոստոսի 24-ի թիվ 16-1795 փորձաքննության կատարման արժեքը` 54.960 /հիսունչորս հազար ինը հարյուր վաթուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2017թ. հունվարի 9-ի թիվ 16-3034/1 փորձաքննության կատարման արժեքը` 879.360 /ութ հարյուր յոթանասունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ գումար, իսկ 2016թ. հունիսի 29-ի թիվ 16-0986 համակարգչատեխնիկական և տեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության կատարման արժեքը` 178.620 /հարյուր յոթանասունութ հազար վեց հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ գումար։ Հետևաբար ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանից, Գ. Մարգարյանից, Տ. Բեգլարյանից և Հ. Գրիգորյանից համապարտորեն, օգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 3.586.140 /երեք միլիոն հինգ հարյուր ութսունվեց հազար հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 154-160-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել` 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ Հրաչ Մանգասարյանին դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2016թ. փետրվարի 22-ից։
Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ հաշվակցելով կալանքի տակ պահելու 9 /ինը/ ամիս 7 /յոթ/ օրը` ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 2 /երկու/ ամիս 23 /քսաներեք/ օր ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով։ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը՝ նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության վրա։
Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գրավի գումար հանդիսացող 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը` մուծված 2016թ. նոյեմբերի 23-ին, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի կողմից, հետ վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։
Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ, հաշվի առնելով նրան վեց ամիս /2016թ. փետրվարի 21-ից 2016թ. օգոստոսի 21-ը/ կալանքի տակ պահելը, նշանակված պատիժը մեղմացնել և ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։
Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի` Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 18-ի որոշումներով դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։
Իրեղեն ապացույցները թողնել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննվող թիվ 37100716 քրեական գործով վարույթն իրականացնող մարմնի տնօրինմանը։
Ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանից, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանից, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանից և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանից համապարտորեն, օգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 3.586.140 /երեք միլիոն հինգ հարյուր ութսունվեց հազար հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։
Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա. Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 /մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը փոխանցել ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0017/01/17
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 03-02-2017 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 58200817 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հրաչ Մանգասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա առանձնապես ծոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող` Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի` տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով` նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն` առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս: Գագիկ Մարգարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով Վայոց Ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքեում գործող <<Սիլ ինշուրանս>> ապահովագրական ՓԲԸ աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մարգարյանի հետ` իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի` տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրականացմամբ` խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով` ընդհանուր առմամբ 3.106.250 ՀՀ դրամի հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ: Տարոն Բեգլարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով Վայոց Ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքեում գործող <<Ռեսո>> ապահովագրական ՓԲԸ աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մարգարյանի հետ` իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի` տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրականացմամբ` խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով` ընդհանուր առմամբ 2.840.000 ՀՀ դրամի հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ: Համբարձում Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող <<Ռեսո>> ապահովագրական ՓԲԸ աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մարգարյանի հետ` իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի` տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրականացմամբ` խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով` ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամի հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ: Գեորգի Դանիելյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մարգարյանի հետ` իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի` տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրականացմամբ` խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես զգալի չափերով` ընդհանուր առմամբ 266.250 ՀՀ դրամի հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ: Իշխան Ամիրջանյանին մեղադրանք է առաջադրվելայն բանի համար, որ նա հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանի հետ` իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի` տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրականացմամբ` խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով` ընդհանուր առմամբ 177.500 ՀՀ դրամի հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հրաչ |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հայրանուն | Ժորայի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հայրանուն | Սեյրանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 38-178 Մաս 3 Կետ 1 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Տարոն |
| Ազգանուն | Բեգլարյան |
| Հայրանուն | Մամիկոնի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 178 Մաս 2 Կետ 2 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Համբարձում |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հայրանուն | Մուշեղի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 18 Մաս 2 Կետ 2 |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Գեորգի |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Հայրանուն | Ավթանդիլի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Իշխան |
| Ազգանուն | Ամիրջանյան |
| Հայրանուն | Միշայի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.4 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 03-02-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 06-02-2017 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Այլ |
| Հիմքը | թիվ 14 հրաման |
Մակագրել
| Երբ | 06-02-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Մարտիրոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 07-02-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 28-02-2017 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Էդ. |
| Ազգանուն | Արսենյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հրաչ |
| Ազգանուն | Մանգասերյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տարոն |
| Ազգանուն | Բեգլարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Համբարձում |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Գեորգի |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Իշխան |
| Ազգանուն | Ամիրջանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Սարդարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Ապրեսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարտին |
| Ազգանուն | Զիլֆուղարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հունան |
| Ազգանուն | Բաբայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արայիկ |
| Ազգանուն | Պապիկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վարդան |
| Ազգանուն | Հովհաննիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռոման |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Շահբազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արայիկ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ահարոն |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արա |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մանուկ |
| Ազգանուն | Մանուկյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Լազար |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արտաշես |
| Ազգանուն | Մկրտչյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վաչագան |
| Ազգանուն | Գասպարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արա |
| Ազգանուն | Սիմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Առաքելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Սուքիասյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վարազդատ |
| Ազգանուն | Օհանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վարդան |
| Ազգանուն | Սիմոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արտակ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Նարինե |
| Ազգանուն | Մանվելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ազատ |
| Ազգանուն | Մելիքյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Թովմասյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ժորա |
| Ազգանուն | Մալխայան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ռոբերտ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մկրտիչ |
| Ազգանուն | Հայրապետյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-03-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 12-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 5 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 15-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 31-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 26-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 06-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-11-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԿԴ/0017/01/17 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ նաև ՀՀ/ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Է. Արսենյանի, պաշտպաններ Լ. Զեյնալյանի, Ա. Պապիկյանի, Հ. Ալումյանի, Հ. Բաբայանի, Մ. Զիլֆուղարյանի, 2017թ. նոյեմբերի 28-ին Երևանում, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քննելով Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի պաշտպան Լուսինե Զեյնալյանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Իշխան Ամիրջանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Սույն քրեական գործով, նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 19-ի որոշմամբ, մեղադրյալ Իշխան Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը կազմվել է 2017 թվականի հունվարի 27-ին և նույն օրը քրեական գործի հետ ուղարկվել ՀՀ գլխավոր դատախազություն։ Նախաքննության օրինականության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազի կողմից 2017թ. հունվարի 31-ին որոշում է կայացվել Իշխան Ամիրջանյանի կողմից կատարած հանցագործությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակելու և այդ փոփոխություններով թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին։ 2017թ. հունվարի 31-ին թիվ 58200817 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. փետրվարի 7-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ. փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. փետրվարի 28-ին նշանակելու մասին։ Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում, 2017թ. նոյեմբերի 21-ի դատական նիստի ժամանակ, մեղադրող Է. Արսենյանը Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքի համար, որ նա` «Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանից` 2015թ. նոյեմբերի 01-ից 12-ն ընկած ժամանակահատվածում ստացել է 20 հատ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, որից երկու հատն անձամբ իրացրել է Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Վարդան Եպիսկոպոսյանին և Լևոն Փարսադանյանին, իսկ մնացած 18 հատը 2015թ. նոյեմբերի 12-ն հայտնաբերվել և առգրավվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից Կարլեն Քացախյանին պատկանող «MERCEDES-BENZ E200» մակնիշի 260Ս966 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության արդյունքում, երբ Իշխան Ամիրջանյանը նույնպես գտնվել է ավտոմեքենայում։»։ 2017թ. նոյեմբերի 28-ի դատական նիստի ժամանակ, ամբաստանյալ Իշխան Ամիրջանյանի պաշտպան Լ. Զեյնալյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել դատարան` ամբաստանյալ Իշխան Ամիրջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին` վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով։ Ամբաստանյալ Իշխան Ամիրջանյանը հայտարարեց, որ չի առարկում, որպեսզի իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցվի` վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով։ Մեղադրող Է. Արսենյանը նույնպես չառարկեց Իշխան Ամիրջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ։ Քննելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված՝ հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով։»։ Նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի՝ հանցագործությունները դասակարգվում են՝ ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների։ 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (…) 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից։ 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք։ Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից։ 4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից։ Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից։ Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (…) 6) անցել են վաղեմության ժամկետները. (…) 5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։ 6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը։ Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով։ (…)»։ Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին` դատարանն արձանագրում է, որ Իշխան Ամիրջանյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա` 2015թ. նոյեմբերի 1-ից 12-ն ընկած ժամանակահատվածում, Գեորգի Դանիելյանից ստացել է քսան հատ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթեր` տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, որոնցից երկուսն իրացրել է ՀՀ Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Վարդան Եպիսկոպոսյանին և Լևոն Փարսադանյանին, իսկ մնացած տասնութը` 2015թ. նոյեմբերի 12-ին, Կարլեն Քացախյանին պատկանող, «MERCEDES-BENZ E200» մակնիշի, 26 0Ս 966 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության արդյունքում հայտնաբերվել և առգրավվել են ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից։ Ամբաստանյալ Իշխան Ամիրջանյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների թվին, որի կատարման համար նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Համաձայն քրեական գործի նյութերի և ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի` ամբաստանյալ Իշխան Ամիրջանյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել և ավարտել է մինչև 2015թ. նոյեմբերի 12-ը, այսինքն` ավելի քան երկու տարի առաջ։ Մինչև վաղեմության երկու տարի ժամկետն անցնելն Իշխան Ամիրջանյանի կողմից միջին, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանք կատարած լինելու, քննությունից կամ դատից խուսափելու վերաբերյալ ապացույցներ կամ փաստարկներ դատարանին չեն ներկայացվել։ Հետևաբար, ամբաստանյալ Իշխան Ամիրջանյանն իրեն առաջադրված վերոհիշյալ մեղադրանքի շրջանակներում չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, քանի որ նրան վերագրվող ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարվելու օրվանից անցել է ավելի քան երկու տարի, վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել միջին, ծանր, առանձնապես ծանր նոր հանցագործության կատարմամբ, քննությունից կամ դատից ամբաստանյալը չի խուսափել, միջնորդության դեմ չի առարկել։ Քննարկելով ամբաստանյալ Իշխան Ամիրջանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է վերացնել։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետով, 151-րդ, 313-րդ հոդվածերով` դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Պաշտպան Լ. Զեյնալյանի 2017թ. նոյեմբերի 28-ի միջնորդությունը բավարարել. Թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 (58200817) քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և մյուսների, Իշխան Ամիրջանյանի նկատմամբ /ծնված` 1986թ. օգոստոսի 27-ին ՀՀ Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքի Երկաթուղայինների փողոցի թիվ 1/1 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով/ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պատճառաբանությամբ։ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել։ Սույն որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 11-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 14-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 21-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | ԵԿԴ/0017/01/17 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ նաև ՀՀ/ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Է. Արսենյանի, պաշտպաններ Մ. Զիլֆուղարյանի, Հ. Ալումյանի, Հ. Բաբայանի, 2017թ. դեկտեմբերի 21-ին Երևանում, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քննելով Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Սույն քրեական գործով, նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 20-ի որոշմամբ, մեղադրյալ Գեորգի Դանիելյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար` որ նա «հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, զգալի չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 266.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. հոկտեմբեր ամսին վերջինիցս ստացել է 30 հատ կտրոն, որից մեկ հատը փակցրել է իր անձնական օգտագործման տրանսպորտային միջոցի դիմապակուն և օգտագործել այն, ինչից հետո 2015թ. նոյեմբեր ամսին, հանցավոր միտումն իրականացնելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Ախթալա քաղաքի բնակիչ՝ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի հետ և վերը նշված տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 30 կեղծ կտրոններից 20-ը տրամադրել է վերջինիս, իսկ մնացած 9 հատը պահել «Մանա» հյուրանոցային համալիրում, որոնք էլ 2015թ. դեկտեմբերի 26-ին կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավվել են։»։ 2017թ. հունվարի 31-ին թիվ 58200817 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. փետրվարի 7-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ. փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. փետրվարի 28-ին նշանակելու մասին։ 2017թ. դեկտեմբերի 14-ին դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, տուժողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մասին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով` վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին։ 2017թ. դեկտեմբերի 21-ի դատական նիստի ժամանակ հրապարակվեց միջնորդությունը։ Դատավարության մասնակիցները միջնորդության դեմ չառարկեցին։ Քննելով միջնորդությունը` դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և ենթակա է բավարարման հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված՝ հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով։»։ Նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի՝ հանցագործությունները դասակարգվում են՝ ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների։ 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (…) 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից։ 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք։ Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից։ 4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից։ Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից։ Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Խարդախությունը՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (…) 4) սույն օրենսգրքով նախատեսված դեպքերում բացակայում է դիմողի բողոքը. (…) 6) անցել են վաղեմության ժամկետները. (…) 5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։ 6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը։ Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 183-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի ... 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով ... նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը հարուցվում են ոչ այլ կերպ, քան տուժողի բողոքի հիման վրա, և կասկածյալի կամ մեղադրյալի կամ ամբաստանյալի հետ նրա հաշտվելու դեպքում ենթակա են կարճման։ Հաշտությունը թույլատրվում է մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի խորհրդակցական սենյակ հեռանալը։»։ Հաշվի առնելով, որ քրեական գործում բացակայում է տուժողի բողոքը, որպիսի հանգամանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի առումով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հիմք է` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Դանիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման` տուժողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանին վերագրվող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը դասվում է ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների թվին, որի վաղեմության ժամկետը` հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից հետո երկու տարի է, նկատի ունենալով, որ համաձայն առաջադրված մեղադրանքի` Գեորգի Դանիելյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել և ավարտել է մինչև 2015թ. նոյեմբեր ամիսը, այսինքն` ավելի քան երկու տարի առաջ, հաշվի առնելով նաև, որ մինչև վաղեմության երկու տարի ժամկետն անցնելը Գեորգի Դանիելյանի կողմից միջին, ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանք կատարած լինելու, քննությունից կամ դատից խուսափելու վերաբերյալ ապացույցներ կամ փաստարկներ դատարանին չեն ներկայացվել` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական պատասխանատվությունից ենթակա է ազատման` վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պատճառաբանությամբ։ Քննարկելով ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է վերացնել։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ և 6-րդ կետերով, 151-րդ, 183-րդ և 313-րդ հոդվածերով` դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել` տուժողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ։ 2. Ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ։ 3. Ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել։ Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 25-12-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2018թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 10-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 19-01-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 02-02-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 4 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 02-02-2018 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հրաչ |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 02-02-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 02-02-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Տարոն |
| Ազգանուն | Բեգլարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 02-02-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Համբարձում |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 02-02-2018 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | ԵԿԴ/0017/01/17 Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի, Ա. Գեղամյանի, Թ. Խաչատրյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ նաև ՀՀ/ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Էդ. Արսենյանի, պաշտպաններ Մ. Զիլֆուղարյանի, Հ. Ալումյանի, Հ. Բաբայանի, Ա. Պապիկյանի, Ա. Ապրեսյանի, տուժողներ Ա. Թովմասյանի, Մ. Հայրապետյանի, Ա. Մելիքյանի, Ա. Շահբազյանի, Ա. Ասատրյանի, Ռ. Մարգարյանի, Վ. Հովհաննիսյանի, Ժ. Մալխայանի, Ն. Մանվելյանի, տուժողներ են նաև Լ. Սարգսյանը, Ա. Սարգսյանը, Ա. Սարգսյանը, Ա. Խաչատրյանը, Ա. Ղազարյանը, Մ. Մանուկյանը, Ա. Մկրտչյանը, Վ. Գասպարյանը, Ա. Սիմոնյանը, Ա. Առաքելյանը, Հ. Սուքիասյանը, Վ. Օհանեսյանը, Վ. Սիմոնյանը և Ռ. Մնացականյանը, 2018թ. փետրվարի 2-ին Երևանում, դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի 1.Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի` /ծնված 1982թ. հուլիսի 29-ին ՀՀ Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուրի, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվել է ՀՀ Սյունիքի մարզի Գորիս քաղաքի Սյունիքի փողոցի թիվ 2 շենքի թիվ 5 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներում, կալանքի տակ է 2016թ. փետրվարի 22-ից/ 2.Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի` /ծնված 1985թ. դեկտեմբերի 25-ին ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան երեք զավակ, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի Պարույր Սևակ փողոցի թիվ 2/15 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում/ 3.Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի` /ծնված 1983թ. հոկտեմբերի 10-ին ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի Խանջյան փողոցի թիվ 7 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում/ 4.Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի` /ծնված 1977թ. դեկտեմբերի 5-ին ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում, հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան երկու երեխա, նախկինում չդատված, աշխատում է «Ռեսո» ապահովագրական ընկերությունում որպես մարզի պատասխանատու, հաշվառված է և բնակվում է ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Մազմանյան փողոցի թիվ 234 տանը, կալանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում/ Գործի դատավարական նախապատմությունը Նախաքննության մարմինը 2015թ. դեկտեմբերի 7-ին, պաշտոնական փաստաթուղթ հանդիսացող ավտոմեքենայի տեխզննման քսան կտրոններ ապօրինի ձեռք բերելու և իրացնելու դեպքի առթիվ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով հարուցել է թիվ 32106815 քրեական գործը և ընդունել վարույթ։ Նախաքննության մարմնի 2015թ. դեկտեմբերի 17-ի որոշումներով, թիվ 32106815 քրեական գործով Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի և Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, 2015թ. դեկտեմբերի 24-ի որոշմամբ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով, իսկ նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Կարլեն Լյովայի Քացախյանը նույնպես ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով։ Նախաքննության մարմնի 2015թ. դեկտեմբերի 29-ի որոշումներով, նույն քրեական գործով Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, Գեորգի Դանիելյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 326-րդ հոդվածով։ 2016թ. փետրվարի 15-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց Ձորի մարզային քննչական վարչությունում, անհայտ անձի կողմից թիվ 193809, 193524, 193536, 193384 և 193380 հավելվածներով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները կեղծելու և դրանք իրացնելու դեպքի առթիվ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 37100716 քրեական գործը և ընդունվել նույն բաժնի հատկապես կարևոր գործերով քննիչի վարույթ։ Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 16-ի որոշմամբ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը ձերբակալվել է, 2016թ. փետրվարի 19-ի որոշմամբ ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 19-ի որոշմամբ, թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով։ Այնուհետև Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետները պարբերաբար երկարացվել են։ Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 21-ի որոշմամբ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և հայտարարվել է վերջինիս հետախուզումը։ ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 22-ի որոշմամբ, թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով, կալանքի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։ Նույն օրը Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանն ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց Ձորի մարզային քննչական վարչություն։ Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 24-ի որոշմամբ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 25-ի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերահաստատվել է և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված, երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2016թ փետրվարի 22-ից։ Այնուհետև Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետները պարբերաբար երկարացվել են։ Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 21-ի որոշմամբ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը ձերբակալվել է, 2016թ. փետրվարի 24-ի որոշմամբ ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ կետերով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ ՀՀ Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ փետրվարի 24-ի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամկետով։ Այնուհետև Տարոն Բեգլարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման ժամկետները պարբերաբար երկարացվել են` մինչև 2016թ. օգոստոսի 21-ը։ 2016թ. մարտի 2-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից թիվ 37100716 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր ազգային անվտանգության ծառայություն /այսուհետ նաև ԿԱ ԱԱԾ/` նախաքննությունը շարունակելու համար։ 2016թ. մարտի 4-ին թիվ 37100716 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչի վարույթ։ Նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 18-ի որոշումներով Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի և Հրաչ Մանգասարյանի գույքի վրա կալանք է դրվել։ Նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 24-ի որոշմամբ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը, 2016թ. ապրիլի 28-ի որոշմամբ Համբարձում Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Նախաքննության մարմնի 2016թ. օգոստոսի 16-ի որոշմամբ մեղադրյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը կալանքից ազատվել է և նրա նկատմամբ կիրառվել է նոր խափանման միջոց` չհեռանալու մասին ստորագրություն։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. նոյեմբերի 23-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի, գրավի գումարի չափ է սահմանվել 1.000.000 ՀՀ դրամը և նույն օրն այն մուծելուց հետո Գագիկ Մարգարյանն ազատվել է կալանքից։ Նախաքննության մարմնի 2016թ. նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ թիվ 14829815 և 32106815 քրեական գործերը միացվել են թիվ 37100716 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում` թիվ 37100716 համարի տակ։ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչի 2017թ. հունվարի 16-ի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործից անջատվել է Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի, Համբարձում Գրիգորյանի, Գեորգի Դանիելյանի, Իշխան Ամիրջանյանի և Կարլեն Քացախյանի վերաբերյալ մասը, որին շնորհվել է թիվ 58200817 համարը։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 18-ի որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 19-ի որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.840.000 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. փետրվար ամսից մինչև դեկտեմբեր ամիսն ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 320 հատ կտրոն, որից 250 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.218.750 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։ Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամի, հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2014-2015թթ. ընթացքում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 300 հատ կտրոն, որոնցից մի մասը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս»։ Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա`«հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, զգալի չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 177.500 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. նոյեմբեր ամսին վերջինիցս ստացել է 20 հատ կտրոն, որից 2 հատն անձամբ իրացրել է Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքի բնակիչներ՝ Վարդան Եպիսկոպոսյանին և Լևոն Փարսադանյանին, իսկ մնացած 18 հատը՝ 2015թ. նոյեմբերի 12-ն հայտնաբերվել և առգրավվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից Կարլեն Քացախյանին պատկանող «MERCEDES-BENZ E200» մակնիշի 26ՕՍ966 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության արդյունքում, երբ Իշխան Ամիրջանյանը նույնպես գտնվել է ավտոմեքենայում»։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 20-ի որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, զգալի չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 266.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. հոկտեմբեր ամսին վերջինիցս ստացել է 30 հատ կտրոն, որից մեկ հատը փակցրել է իր անձնական օգտագործման տրանսպորտային միջոցի դիմապակուն և օգտագործել այն, ինչից հետո 2015թ. նոյեմբեր ամսին, հանցավոր միտումն իրականացնելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Ախթալա քաղաքի բնակիչ՝ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի հետ և վերը նշված տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 30 կեղծ կտրոններից 20-ը տրամադրել է վերջինիս, իսկ մնացած 9 հատը պահել «Մանա» հյուրանոցային համալիրում, որոնք էլ 2015թ. դեկտեմբերի 26-ին կատարված խուզարկությամբ հայտնաբերվել և առգրավվել են։»։ Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով այն արարքի համար, որ նա` «առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Մասնավորապես՝ Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Տարոն Բեգլարյանին, Գյումրի քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Համբարձում Գրիգորյանին, Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանին և քննությամբ չպարզված այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված՝ խարդախությամբ հափշտակության կատարման վերոհիշյալ մտադրությունն ու վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն, 2014 թվականից մինչև 2016 թվականի հունվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Արտյոմ Գալստյանի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններից 350 հատ կտրոնը մաս-մաս տրամադրել է Գագիկ Մարգարյանին, 320 հատը՝ Տարոն Բեգլարյանին, 300 հատը՝ Համբարձում Գրիգորյանին և 30 հատը՝ Գեորգի Դանիելյանին, ովքեր, համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության, վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ 260, 250, 300 և 20 հատ կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին, Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին, Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլ անձանց ու խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամի գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։ Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 3.106.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. ապրիլ ամսից մինչև 2016թ. հունվարի 29-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 350 հատ կտրոն, որից 260 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.307.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։ Քրեական գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս, դատախազի 2017թ. հունվարի 31-ի որոշմամբ մեղադրյալ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը որակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նույն օրը քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. փետրվարի 7-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ. փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. փետրվարի 28-ին, ժամը 12։00-ին նշանակելու մասին։ 2017թ. նոյեմբերի 21-ին, դատական նիստում մեղադրող Էդ. Արսենյանի որոշմամբ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309.1-րդ հոդվածով սահմանված կարգով, Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանից` 2015թ. նոյեմբերի 01-ից 12-ն ընկած ժամանակահատվածում ստացել է 20 հատ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, որից երկու հատն անձամբ իրացրել է Լոռու մարզի Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Վարդան Եպիսկոպոսյանին և Լևոն Փարսադանյանին, իսկ մնացած 18 հատը 2015թ. նոյեմբերի 12-ն հայտնաբերվել և առգրավվել են ոստիկանության աշխատակիցների կողմից Կարլեն Քացախյանին պատկանող «MERCEDES-BENZ E200» մակնիշի 260Ս966 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության արդյունքում, երբ Իշխան Ամիրջանյանը նույնպես գտնվել է ավտոմեքենայում։»։ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից, 2017թ. նոյեմբերի 21-ին դատարան է ներկայացվել հայցադիմում ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանի, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի դեմ, որի համաձայն ՀՀ գլխավոր դատախազությունը խնդրել է ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանից, Գ. Մարգարյանից, Տ. Բեգլարյանից և Հ. Գրիգորյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 7.188.750 /յոթ միլիոն հարյուր ութսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես հանցագործության հետևանքով պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնասի հատուցում։ Դատարանի 2017թ. նոյեմբերի 28-ի որոշմամբ Իշխան Ամիրջանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պատճառաբանությամբ։ Դատարանի 2017թ. դեկտեմբերի 21-ի որոշմամբ Գեորգի Դանիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` տուժողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից Գեորգի Դանիելյանն ազատվել է` վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ։ Դատարանի 2018թ. փետրվարի 2-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից ազատվել են` վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառաբանությամբ։ Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը. Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով` դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների հազար երկու հարյուր կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվողների և այլ անձանց հետ։ Վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով նա կազմակերպել է օրինական կերպով կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը` պետությանը զրկելով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց վճարումներ ստանալու հնարավորությունից` պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս հետևյալ հանգամանքներում. Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված, խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու վերոհիշյալ մտադրության մասին և վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն` 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2016թ. հունվարն ընկած ժամանակահատվածում, մեկ այլ անձի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության հազար երկու հարյուր կեղծ կտրոններից երեք հարյուր հիսուն կտրոնները մաս-մաս տրամադրել է ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, երեք հարյուր քսան կտրոնները` ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, երեք հարյուր կտրոնները` ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և երեսուն կտրոնները՝ այլ անձի, ովքեր համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության` վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ երկու հարյուր վաթսուն, երկու հարյուր հիսուն, երեք հարյուր և քսան կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց և խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով` 7.188.750 /յոթ միլիոն հարյուր ութսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Ամբաստանյալներ Գագիկ Մարգարյանը, Տարոն Բեգլարյանը և Համբարձում Գրիգորյանն այդ գումարից իրենց պահելով որոշակի մասնաբաժին` մնացած մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Արտակ Ավդալյանից, ով իրեն ասել է, որ կարող է տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններ, մեկ կտրոնը 3.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք իրականից գրեթե չեն տարբերվում։ Ինքը նրան այդ ժամանակ պատասխանել է, որ կհետաքրքրվի և եթե ցանկացողներ լինեն` կհայտնի այդ մասին։ Նշված հարցի շուրջ զրուցել է Տարոն Բեգլարյանի և Գագիկ Մարգարյանի հետ, ովքեր ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում զբաղվել են ավտոմեքենաների ապահովագրությամբ։ Վերջիններիս հայտնել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններից մեկ հատի գինը 4.000 ՀՀ դրամ է, որպեսզի յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից ստանա 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Նրանք համաձայնվել են և պայմանավորվել են կտրոնները վաճառել 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով։ 2015թ. նոյեմբերից մինչև դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում Տարոնին վաճառել է ընդհանուր երկու հարյուրից երկու հարյուր քսան կտրոններ, իսկ Գագիկ Մարգարյանին` երկու հարյուրից երկու հարյուր երեսուն կտրոններ։ Ինքն ենթադրել է, որ նրանք այդ կեղծ կտրոնները վաճառել են 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ գնորդները տեղյակ են եղել, որ դրանք կեղծ են` հաշվի առնելով, որ ինքը նրանց զգուշացրել է, որ վարորդներին չխաբեն, քանի որ հակառակ դեպքում իրենց արարքը կբացահայտվի իրավապահ մարմինների կողմից։ Ինքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք չի կատարել, քանի որ Տարոնը և Գագիկը տեղյակ են եղել, որ կտրոնները կեղծ են։ Ինքը նրանց չի խաբել և նման հնարավորություն չի ունեցել, քանի որ ակնհայտ է եղել, որ ինքը կտրոնների վաճառքով զբաղվելու իրավասություն չունի և իր մոտ չեն կարող վարորդի և ավտոմեքենայի տվյալներ չպարունակող օրիգինալ կտրոններ լինել, այն էլ այդ քանակությամբ։ Այդ կտրոնների մեծ մասի վրա առկա են եղել ավտոմեքենաների տեխզննումն անցնելու մասին համապատասխան նշում և կնիք` այն պարագայում, երբ ավտոմեքենայի տվյալները լրացված չեն եղել, ինչը վկայում է կտրոնների կեղծ լինելու մասին։ Կտրոնների վաճառքի գործընթացը Տարոնի և Գագիկի հետ իրականացրել է 2015թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին։ 2015թ. Տարոնին տվել է մոտ երկու հարյուր երեսուն կեղծ կտրոններ` առանց երկրորդ հավելվածների և տեխզննումն անցած լինելու վերաբերյալ կնիքով կնիքված, իսկ Գագիկին` մոտ երկու հարյուր քսան կտրոններ, որոնցից հարյուր յոթանասունն առանց երկրորդ հավելվածների և կնիքված տեխզննման կայանի կնիքով։ Գագիկի խնդրանքով մնացած հիսուն կտրոնները տվել է նրան, որոնք եղել են առանց տեխզննման կայանի կնիքի, քանի որ նա այդպես է պատվիրել, իսկ թե ինչու է այդպես պատվիրել` իրեն չի հետաքրքրել։ /հատոր 1 գ.թ. 294-295, հատոր 2 գ.թ. 32-33, 64, 105-108, 190-191, 205-208, 209-210, 213-214, 215-216, հատոր 6 գ.թ. 53, 60, դատական նիստի արձանագրություն/ Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. հոկտեմբերից աշխատում է «Սիլ ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում` որպես ՀՀ Վայոց Ձորի մարզային ղեկավար։ Իր գործունեությունը կապված է միայն ապահովագրության հետ, տեխզննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։ 2015թ. ամռանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով իրեն ներկայացել է որպես սոցփաթեթների շահառուների հանգստի կազմակերպմամբ, տուրիստական գործունեությամբ, արտագնա հանգստի կազմակերպմամբ զբաղվող և տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների օրինական իրացմամբ զբաղվող անձ։ Հրաչի հետ համաձայնության են եկել արտագնա հանգստի և տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրման, դրանց հետագա վաճառքի և ստացված գումարի բաշխման հարցերի շուրջ։ Հրաչն իրեն ասել է, որ վաղուց է զբաղվում կտրոնների տրամադրման գործով և նրանց ընկերությունն ունի լիցենզա` ստանալ և տեխզննություն իրականացնել, սակայն դրանք նախօրոք պետք է կնքվեն իրենց կայանում, որն ըստ նրա գտնվել է Երևան քաղաքում։ Հրաչն իրեն ներկայացրել է գնացուցակ և ասել, որ հաճախորդների գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքներն անհրաժեշտ են, քանի որ դրանց տվյալներով պետք է մուտքագրում իրականացնի Երևանի տեխզննության կայանում։ Պայմանավորվածությունը ձեռք բերելուց հետո, առաջին խմբաքանակը՝ հիսուն կտրոնները, Հրաչից վերցրել է ապառիկ կերպով՝ մինչև դրանց իրացնելը։ Դրանց մի մասը տվել է համայնքներում գործող իրենց ընկերության գործընկերներին, մասնավորապես` Աղավնուն, Զեմֆիրային, Կարեն Խուդոյանին, իսկ մյուս մասը թողել է ընկերությունում։ Դրանք բոլորն էլ կնիքված են եղել և երկրորդ փոքր հատվածները չեն ունեցել։ Հավաքված մոտ 400.000 ՀՀ դրամ գումարից, ըստ Հրաչի հետ ունեցած պայմանավորվածության` տաս տոկոսը պահել է իրեն, իսկ մնացածը զրոյական տեղեկանքների հետ միասին փոխանցել է նրան։ Երկրորդ խմբաքանակը` հիսուն կտրոնները, նույնպես իրացրել է նույն եղանակով։ Մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից վերցրել է երեք հարյուրից երեք հարյուր հիսուն նույնատիպ կտրոններ։ Հաճախորդներից մեկն իրեն ասել է, որ կտրոնը գրանցված է մեկ այլ տրանսպորտային միջոցի տվյալներով, ինչից հետո խոսել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դա կապված է տպագրական սխալի կամ ծրագրային խնդիրների հետ։ Դրանից հետո նրան ասել է, որ իրեն տրամադրի ամբողջական կտրոնները, որպեսզի երկրորդ հատվածները հաճախորդները ներկայացնեն ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի տեխզննման կայան։ 2016 թվականի հունվարի 3-ին Եղեգնաձորում Հրաչի կողմից ուղարկված անծանոթ անձից ստացել է հիսուն կտրոններ, որոնք կնիքված չեն եղել և առկա է եղել դրանց երկրորդ հավելվածները։ Կտրոնների իրացված գումարները Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցվել են վերջինիս հաշվեհամարին՝ իր աշխատակիցներ Կարեն Խուդոյանի և Ալվարդ Վարդանյանի կողմից, ովքեր տեղյակ չեն եղել, թե ինչ գումար են փոխանցում։ Մինչև 2016 թվականի փետրվարը չի իմացել, որ այդ կտրոնները կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ տեղեկացել է հաճախորդից, իսկ ավելի ուշ` քննիչից։ Երբ հաճախորդներից տեղեկացել է, որ կտրոնները կեղծ են` այդ նույն պահին զանգահարել է Հրաչին, տեղեկացրել, որ քրեական գործ է հարուցվել իր կողմից կեղծ կտրոններ իրացնելու համար, ով այդ ժամանակ իրեն ասել է, որ նման բան չի կարող լինել, քանի որ այդ կտրոնները կեղծ չեն և դա ինչ-որ սխալմունք է, ինչից հետո պայմանավորվել են հանդիպել իր գրասենյակում։ Հաջորդ օրը պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել են իր գրասենյակում, որտեղ իրենց զրույցը գաղտնի տեսաձայնագրել է իր անձնական «Այֆոն 5ս» (iphone 5s) մակնիշի բջջային հեռախոսով։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչին հարցրել է, թե արդյոք նա իմացել է, որ այդ կտրոնները կեղծ են եղել, ով պատասխանել է, որ նման բան չի կարող լինել։ Խոսակցության ժամանակ Հրաչին ասել է, որ քրեական գործ է հարուցված և իրեն ասել են, որ կտրոնները միանշանակ կեղծ են։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կպարզի, քանի որ իրեն նույնպես, ով տվել է, ասել է, որ դրանք օրինական են։ Այդ ժամանակ Հրաչին ասել է, որ պետք է պատասխան տա այն անձը, ով կատարել է այդ կեղծիքները, ինչին ի պատասխան` Հրաչը ժամանակ է խնդրել և հեռացել։ Դրանից հետո, երկու օր անց կրկին հանդիպել են գրասենյակում, որտեղ Հրաչն ասել է, որ խոսել է մարդկանց հետ և սպասում է նրանց պատասխանին։ Այնուհետև Հրաչից հարցրել է, թե ով է այդ հարցը կարգավորելու և պատասխան տալու։ Նա պատասխանել է, որ իր հետ է առնչվել և կտրոնները տվել է ինքը, ինքն էլ պատասխան կտա։ Այդ օրն իրեն հրավիրել են քննչական բաժին և ինքը Հրաչից պահանջել է ներկայանալ նախաքննության մարմնին կամ հարցը կարգավորել։ Նշված խոսակցությունից հետո Հրաչը հեռացել է` խոստանալով երեքից չորս ժամվա ընթացքում կարգավորել այդ հարցը, ինչից հետո նրա երկու հեռախոսահամարներն անհասանելի են դարձել և նրան չի տեսել։ Իր շահույթը կազմել է շուրջ 150.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նախաքննության ընթացքում իր վրա ճնշումներ չեն եղել, գրառվել են իր մտքերը, սակայն որոշ տեղեկություններ իրականությանը չեն համապատասխանում` իր կողմից ճշտված չլինելու և մոտավորապես նշված լինելու պատճառով։ Իրականում Հ. Մանգասարյանից ստացել է 220 հատ կտրոններ, Հ. Մանգասարյանին դրանց դիմաց հանձնել է 1.300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։ /հատոր 1 գ.թ. 76-87, 100-109, 170-171, հատոր 2 գ.թ. 85-86, 205-208, հատոր 6 գ.թ. 66, դատական նիստի արձանագրություն/ Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարածի համար և խնդրում է իր նկատմամբ ներողամիտ լինել։ 2009 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում` որպես վաճառքի գծով գործակալ։ Իր աշխատանքը` քաղաքացիների հետ բոլոր ապահովագրատեսակների պայմանագրերի կնքումն է։ Ինքը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։ Հրաչի հետ ծանոթացել է 2014թ. դեկտեմբերին, «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի Երևանի գրասենյակում, որտեղ վերջինս հարցրել է, թե ապահովագրական հատուցումներն ինչպես են կատարվում։ Ինքը բացատրել է կարգը և զրույցի են բռնվել։ Հրաչն իր վրա հաճելի գործընկերոջ տպավորություն է թողել։ Ծանոթանալիս Հրաչը ներկայացել է որպես գործունեության տարբեր տեսակներով զբաղվող անձ, հենց այդ ժամանակ էլ բացատրել է կտրոններ վաճառելու գործի բնույթը և առաջարկել համագործակցել։ Քանի որ տարեվերջ է եղել` ինքը Հրաչին ասել է, որ տարին անցնելուց հետո նոր տարեթվով կտրոններ տրամադրի իրեն։ Հրաչի հետ պայմանավորվել են, որ նրան կանխավճար փոխանցի։ Մի քանի օր անց նրան փոխանցել է որոշակի գումար՝ մինչև կտրոնների առաջին խմբաքանակը ստանալը։ 2015 թվականի փետրվարին Հրաչից վերցրել է հարյուր կտրոն, յուրաքանչյուրը` 6.500 ՀՀ դրամ գումարով։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կտրոնները վաճառելու ժամանակ ինքը քաղաքացիներից պետք է պարտադիր վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, կտրոնների վաճառքի գները պետք է համապատասխանեն բանկերում իրականացվող վաճառքի արժեքներին։ Նշված հարյուր կտրոնը մինչև 2015թ. հունիսն իրացրել է իր գրասենյակ դիմող հաճախորդներին։ Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր երեք հարյուր քսանից երեք հարյուր երեսուն կտրոններ, որոնցից վաճառել է երկու հարյուր հիսունից երկու հարյուր վաթսուն կտրոններ, իսկ մնացած յոթանասունը` 2015թ. դեկտեմբերի վերջին վերադարձրել է Հրաչին։ Գրասենյակում աշխատել են ինքը և իր կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Լուսինեից չի թաքցրել կտրոնների վաճառքի գործունեությունը և նրան նույնպես ասել է, որ դա օրինական է։ Ինքն այս գործունեությամբ գաղտնի չի զբաղվել և բացահայտ առաջարկել է հաճախորդներին գնել ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Իր կինը զբաղվել է միայն ապահովագրությամբ և չի միջամտել, սակայն իր` զբաղված լինելու պատճառով եղել են դեպքեր, որ իր կինն է լրացրել հաճախորդների ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքող քաղաքացիներին վաճառել է զեղչերով, բայց 8.000 ՀՀ դրամ գումարից ոչ պակաս գնով։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ իր և Հրաչի միջև խոսակցություն չի եղել և ինքը տեղյակ չի եղել, որ դրանք կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու մասին տեղեկացել է 2016թ. փետրվարին, երբ իրեն հրավիրել են քննչական բաժին։ Իր եկամուտը կազմել է շուրջ 400.000 ՀՀ դրամ գումար։ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։ /հատոր 1 գ.թ. 237-238, 241-245, 296-303, հատոր 2 գ.թ. 8-9, հատոր 6 գ.թ. 26, դատական նիստի արձանագրություն/ Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. աշխատել է ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Տ. Մեծի փողոցում գտնվող «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի մասնաճյուղում` որպես պատասխանատու։ Աշխատանքային պարտականություններում ներառված են եղել ապահովագրություն, ավտովթարների սպասարկում, դիմումների ընդունում կատարելը։ 2014թ. դեկտեմբերին, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գործող «Ռեսո» ԱՊՊԱ գործակալության գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով տեղեկանալով, որ ինքը հանդիսանում է ՀՀ Շիրակի մարզի գործակալության պատասխանատուն` առաջարկել է ԱՊՊԱ գործակալությունում ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ իրացնել։ Այդ ժամանակ Հրաչն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններն օրինական են և ինքը դրանք վաճառելիս` քաղաքացիներից պետք է վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, որոնց հիման վրա լրացնի կտրոնը, իսկ տեղեկանքները կտրոնների գումարների հետ միասին հետագայում փոխանցի նրան։ Կտրոնները Հրաչից ձեռք է բերել յուրաքանչյուրը 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ վաճառել է 5.000-6.000 /հինգ հազարից վեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարով։ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր քանակով երեք հարյուրից ավել կտրոններ։ Հրաչից վերցրել է քսանից հիսուն կտրոններ, իսկ վաճառված կտրոնների գումարները նրան է փոխանցել ինչպես առձեռն, այնպես էլ բանկային փոխանցումների միջոցով։ Առձեռն գումար փոխանցել է երկու անգամ, Երևան քաղաքի Դավիթաշեն համայնքում` 100.000-ից 200.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Հրաչին առձեռն գումար է փոխանցել 300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով։ Գումարները վճարելու ժամանակ նոր խմբաքանակով կտրոններ է վերցրել նրանից, իսկ մնացած գումարները, որոնք գոյացել են կտրոնների վաճառքից` Հրաչին փոխանցել է բանկային գործարքի միջոցով։ Հրաչը կտրոնների յուրաքանչյուր խմբաքանակը տալու ժամանակ պայմանավորվել է իր հետ, թե ինչքան գումար է ինքը նրան վճարելու։ Որևէ փաստաթուղթ չի տրվել, ինքը և Հրաչը պայմանավորվել են բանավոր կերպով։ Իր ամբողջ շահույթը կազմել է 300.000 ՀՀ դրամ գումարից ավել։ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ /հատոր 2 գ.թ. 146-148, 180-181, 213-214, հատոր 6 գ.թ. 32, դատական նիստի արձանագրություն/ Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի` որպես մեղադրյալ տված խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ հայտնաբերված կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Հրաչ Մանգասարյանից, ում հետ ունեցել է մտերիմ հարաբերություններ։ 2015թ. հոկտեմբերին նրանից պահանջել է վերադարձնել իրեն պարտք 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, սակայն Հրաչը գումար չունենալու պատճառով առաջարկել է իրեն երեսուն տեխզննման կտրոններ` ասելով, որ դրանք ձեռք է բերել 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ իրեն տալիս է 5.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք կարող է վաճառել 7.000-12.000 ՀՀ դրամ գումարով։ Ինքը համաձայնվել է` չիմանալով, որ դրանք կեղծ են։ Դրանցից մեկը փակցրել է իր «Աուդի» մակնիշի ավտոմեքենայի դիմապակուն, որը հետո պոկել և ոչնչացրել է, իսկ մնացած քսանիննից քսանը տվել է Իշխան Ամիրջանյանին, որպեսզի վաճառի և յուրաքանչյուր կտրոնից իրեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար տա։ Մնացած ինը մնացել են իր մոտ, որոնք հայտնաբերվել են խուզարկությամբ։ Երբ իմացել է կտրոնների կեղծ լինելու մասին` հանդիպել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դրանք կեղծ չեն։ Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում։ /հատոր 5 գ.թ. 162-164, 173-174, 184-186, 251-253, հատոր 6 գ.թ. 50, 53, դատական նիստի արձանագրություն/ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` որպես մեղադրյալ տված ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է Կարլեն Քացախյանի ընկերը։ 2015թ. ընթացքում ինքը և Կարլենը, նրա «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, իրենց անձնական գործերով, մոտ հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ։ Այդ ընթացքում մի քանի անգամ գիշերել են «Մանո» հյուրանոցում։ Այդ ժամանակ ծանոթացել են Գեորգիի հետ, ով հանդիսացել է հյուրանոցի տերը։ 2015թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին, Կարլենի հետ ԼՂՀ մեկնելիս, ժամը 21։00-ից 22։00-ի սահմաններում այցելել են Գեորգիի հյուրանոց, որտեղ սրճելու ընթացքում Գեորգին իրենց առաջարկել է վերցնել ավտոմեքենաների տեխզննության դատարկ կտրոններ և վաճառելուց հետո յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն վճարել 6.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է։ Քանի որ իրենց միջև մտերմություն է առաջացել` իրենք համաձայնվել են։ Նա տվել է ավտոմեքենաների տեխզննման քսան չլրացված կտրոններ և հաջորդ առավոտ իրենք մեկնել են ԼՂՀ։ Ինքը և Կարլենը հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, քանի որ այդ կտրոնները տալիս են պետական մարմինները` գույքահարկի տեղեկանք տրամադրելու դեպքում։ Այդ պատճառով որոշել են դրանք չվաճառել և որոշ ժամանակ անց չվաճառվելու պատճառաբանությամբ վերադարձնել Գեորգիին։ Ինքը դրանցից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, իսկ մեկն էլ տվել է իր մտերիմ Լևոն Փարսադանյանին։ Դրանց դիմաց որևէ գումար չի վերցրել, դա արել է Գեորգիին օգնելու նպատակով, իսկ այդ կտրոնների գումարն ինքը պետք է վճարեր Գեորգիին, քանի որ նա իրենցից քիչ գիշերավարձ է պահանջել։ Վարդանը և Լևոնն իրեն ասել են, որ դա օրինական լինել չի կարող, դրանց հետ ինչ-որ խնդիր կա։ Նրանք ասել են, որ իրենք այդ կտրոնները չեն օգտագործելու, ինքն էլ առաջարկել է պատռել և դեն նետել, սակայն հետագայում ոստիկանության կողմից բռնվելու ժամանակ ասել է, որ նրանք կտրոնները չպատռեն, որպեսզի դրանք ներկայացնի ոստիկանություն։ Նոյեմբերի 11-ին կրկին մեկնել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, բայց նա համոզել է նրանց փորձել վաճառել և պնդել է, որ դրանք մնան իրենց մոտ։ /հատոր 5 գ.թ. 101-106, 128-129, հատոր 6 գ.թ. 39, դատական նիստի արձանագրություն/ Թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքներով։ Օգտվելով իր իրավունքներից` նա դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, ուստի հրապարակվեցին վերջինիս նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2015 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին որոշել է հիմնադրել տպարան, սակայն դա ինչ-ինչ պատճառներով ձգձգվել է։ 2015 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին իր հորեղբայր Վանիկ Գալստյանն իր խնդրանքով Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասում գտնվող առանձնատան տարածքում հատկացրել է մի հատված, որպեսզի այնտեղ ինքը հիմնադրի տպարան։ Այնտեղ կառուցել է մոտ քառասուն մետր քառակուսի մակերեսով շինություն, որտեղ տեղադրել է տպագրող սարք։ Մինչև տպարանը հիմնադրելը և հիմնադրելուց հետո «Լիստ. էյէմ» կայքում տեղադրել է տպագրական ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ հայտարարություն և իր կողմից օգտագործվող 093-22-23-22 հեռախոսահամարը, որպեսզի ցանկացողները կապնվեն իր հետ։ 2015 թվականի օգոստոսին կամ սեպտեմբերին իրեն զանգահարել է մի անծանոթ, ներկայացել Հրաչ անունով և հայտնել, որ ցանկանում է իր տպարանում բուկլետներ տպագրել։ Խոսքը գնացել է մոտ 5.000 /հինգ հազար/ հատ բուկլետների մասին։ Ինքը հաշվարկել է և նրան միանգամից հեռախոսով հայտնել է գումարը։ Դրանից հետո Հրաչի հետ պայմանավորվել են հանդիպել, որպեսզի ավելի առարկայական լինի իրենց խոսակցությունը։ Հեռախոսազրույցից մի քանի օր անց իրենք հանդիպել են Երևանի Դավիթաշեն թաղամասում։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչն իրեն հարցրել է, որ եթե ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնների պատվեր տա` կկարողանա արդյոք այն կատարել։ Ինքն էլ պատասխանել է, որ նորմալ վարձատրության դիմաց ամեն ինչ էլ կարող է տպագրել։ Հրաչը ցանկացել է պատվիրել հյուրանոցային ծառայությունների մատուցման վերաբերյալ բուկլետներ, սակայն հանդիպման ժամանակ նշել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների մասին, ինչից հետո բաժանվել են` պայմանավորվելով, որ Հրաչը հետագայում իր հետ կկապնվի։ Առաջին հանդիպումից մոտ մեկ ամիս հետո կրկին իրեն է զանգահարել Հրաչը և առաջարկել հանդիպել։ Երկրորդ հանդիպումը տեղի է ունեցել 2015թ. սեպտեմբերին, Երևանի Դավիթաշեն համայնքի Զովունի տանող ճանապարհին, որտեղ Հրաչը պատվիրել է տպագրել 1.500 հատ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ՝ «2016» թվագրմամբ, մանուշակագույն, որն իր և Լորիսի կողմից 2015 թվականի սեպտեմբերին տպագրվել է տպագրական սարքով։ Տպագրված կտրոնների հերթական համարներն անձամբ տպել է տանը` համակարգչին կցված տպիչի միջոցով, ինչից հետո հազար հատ կտրոնները տվել է Հրաչին, իսկ մնացած հինգ հարյուրը մնացել է իր մոտ, քանի որ գումարն ամբողջությամբ վճարված չի եղել։ Հետագայում, 2015 թվականի դեկտեմբերին կրկին Հրաչի հետ հանդիպման ժամանակ նա իրեն ասել է, որ մնացած հինգհարյուրը պետք չեն և պատվիրել է տասներկու հազար հատ, «2017» թվագրմամբ, դեղին գույնի ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ, ինչին ինքը չի համաձայնվել և ասել է, որ կտպի այն քանակությամբ, որքան գումար նա կվճարի։ Այդ ժամանակ Հրաչը պատվիրել է երկու հարյուր կտրոններ։ Նշված պատվերն իր կողմից կատարվելուց և նրան հանձնելուց երկու օր անց Հրաչը վճարել է 200.000 ՀՀ դրամ գումար, քանի որ իրենց պայմանավորվածությունն եղել է` յուրաքանչյուրի արժեքը 1.000 ՀՀ դրամ։ Իր մոտ մնացած հինգ հարյուր հատ «2016» թվագրմամբ կտրոններն այրել է, քանի որ դրանք այլևս պետք չեն եղել Հրաչին։ Դեկտեմբերին, երկու հարյուր կտրոններ տպագրելուց հետո, Հրաչի պատվերով այլևս կեղծ կտրոններ չի տպագրել, քանի որ հասկացել է իր` սխալ ուղու վրա լինելը։ Հրաչին վաճառել է ընդհանուր քանակով հազար երկու հարյուր հատ կեղծ կտրոններ, որոնց դիմաց նրանից ստացել է 1.200.000 ՀՀ դրամ գումար։ Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ /հատոր 2 գ.թ. 197-201, 215-216, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Վարդան Ժորժիկի Հովհաննիսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, կնքել պայմանագիր և այդ ընթացքում գրասենյակի աշխատակցուհիներից մեկն ասել է, որ գրասենյակում տրամադրվում են նաև ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ։ Մտածելով, որ այն օրինական է` որոշել է իր ավտոմեքենայի համար ձեռք բերել նաև տեխզննման կտրոն։ Նախապես գյուղապետարանից վերցրած գույքահարկի վճարման զրոյական տեղեկանքը տվել է այդ աշխատակցուհուն և 10.000 ՀՀ դրամ գումար վճարելով` ձեռք է բերել թիվ 306523 համարի տեխզննման կտրոնը։ /հատոր 4 գ.թ. 255-257, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Ռոմիկ Մարտիկի Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, որից հետո տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի առաջարկով, 9000 ՀՀ դրամ գումարով ձեռք է բերել թիվ 307769 համարի տեխզննման կտրոնը։ Ինքը չի իմացել, որ տեխզննման կտրոնը կեղծ է։ Ինքը բողոք, պահանջ չունի։ /հատոր 4 գ.թ. 262-264, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Անդրանիկ Գեղամի Շահբազյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. հունվարին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան։ Գրասենյակի աշխատակցուհին առաջարկել է գնել տեխզննման կտրոն։ Ինքը նույն օրը գնացել է գյուղապետարան, համապատասխան վճարումներ կատարել և վերցրել գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանք, որը ներկայացրել է «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակի աշխատակցուհուն և նա իր ավտոմեքենայի տվյալներով լրացրել է թիվ 176676 համարի տեխզննման կտրոնը։ Դրա դիմաց ինքը վճարել է 12.000 ՀՀ դրամ գումար, որի վերաբերյալ գրավոր որևէ փաստաթուղթ իրեն չի տրվել։ Ինքը չի իմացել տեխզննման կտրոնի կեղծ լինելու մասին։ /հատոր 4, գ.թ. 269-272, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Արտակ Մկրտիչի Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. փետրվարին դիմել է իր համագյուղացի Արթուր Մկրտչյանին` ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն տրամանդրելու խնդրանքով։ Ինքը մտածել է, որ Արթուր Մկրտչյանը տեխզննման կտրոնն օրինական կարգով է տրամադրում։ Նրան վճարել է 11.000 ՀՀ դրամ գումար` գնելով թիվ 176763 համարի տեխզննման կտրոնը։ Գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանքը նույնպես տվել է Արթուր Մկրտչյանին։ /հատոր 5, գ.թ. 68-71, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Նարինե Մանվելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել իր ամուսին Գուրգեն Մանվելյանը` «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Կտրոնի կեղծ լինելն իրեն հայտնի չի եղել։ Ինքը բողոք և պահանջ չունի։ /հատոր 6, գ.թ. 3, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Ազատ Վահանի Մելիքյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտմբերին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից իր հայրը ձեռք է բերել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն։ Իր ավտոմեքենան այդ ժամանակ անսարք է եղել։ /հատոր 6, գ.թ. 6, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Արշակ Արթուրի Թովմասյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ /հատոր 2, գ.թ. 149-151, հատոր 6 գ.թ. 9, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Ժորա Ավետիսի Մալխայանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել բանկից, իսկ ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերությունում միայն ապահովագրել է իր մեքենան։ Իրեն տուժող չի համարում և որևէ պահանջ չունի։ Քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ շփոթված է եղել։ /հատոր 2, գ.թ. 154-156, հատոր 6, գ.թ. 12, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Մկրտիչ Արտյոմի Հայրապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ /հատոր 6 գ.թ. 18, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Ռոբերտ Ռաֆիկի Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ /հատոր 2, գ.թ. 158-161, հատոր 6 գ.թ. 15, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժող Լալազար Պարգևի Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Արթուր Մկրտչյանից։ /հատոր 5, գ.թ. 4-7, դատական նիստի արձանագրություն/ Տուժողներ Արթուր Հովհաննեսի Սարգսյանի, Արայիկ Արամի Սարգսյանի, Ահարոն Մամիկոնի Խաչատրյանի, Արա Աբգարի Ղազարյանի, Մանուկ Նիկոլայի Մանուկյանի, Արտաշես Սիսակի Մկրտչյանի, Վաչագան Մյասնիկի Գասպարյանի, Արա Պետրոսի Սիմոնյանի, Աշոտ Անուշավանի Առաքելյանի, Հայկ Սերյոժայի Սուքիասյանի, Վարազդատ Վարմենի Օհանեսյանի և Վարդան Կառլենի Սիմոնյանի նախաքննական նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող, «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գործակալ Վազգեն Ստեփանյանից։ /հատոր 4 գ.թ. 277-280, 285-288, 291-294, 299-302, 305-308, հատոր 5 գ.թ. 12-15, 20-23, 28-31, 36-39, 44-47, 52-55, 60-63, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Արման Հրանտի Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2008 թվականից հանդիսանում է տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրմամբ զբաղվող «Մառ» ՓԲ ընկերության տնօրենը։ 2016թ. փետրվարին «Մառ» ՓԲ ընկերության աշխատակից Արթուր Բաբայանն իրեն ներկայացրել է հինգ կտրոններ, հայտնել, որ հոլոգրաֆիկ նշանը բացակայում է և դրանք հավանաբար կեղծ են։ Այդ ժամանակ ինքն անձամբ ստուգել է կտրոնները, որոնք չեն համապատասխանել ստանդարտին, ինչից հետո համապատասխան դիմումով փաստերի վերաբերյալ հայտնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի դատախազությանը։ /հատոր 1 գ.թ. 155-159, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Գեղամ Գագիկի Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր կնոջ եղբայրն է, միասին աշխատում են «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի գրասենյակում։ 2015թ. աշնանը Գագիկից տեղեկացել է, որ զբաղվում է տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքով։ Ինքն այլ մանրամասներից տեղյակ չէ։ Իրեն նախաքննության ընթացքում զանգահարել է Գագիկ Մարգարյանը և տեղեկացրել, որ երկրորդ հատվածով տեխզննության կտրոնները թաքցրել է գրասենյակի առաջին հարկում գտնվող շինության ներսում, խնդրել է դրանք վերցնել և ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմնին։ Հրաչ Մանգասարյանին տեսել է 2016թ. փետրվարի 13-ին, երբ վերջինս գնացել է գրասենյակ։ Գագիկն ասել է, որ նա իրեն խաբել է՝ ասելով, որ կտրոններն օրինական են և խնդրել է իրեն ներկա լինել խոսակցությանը։ Այդ օրը կեսօրին Հրաչն եկել և փորձել է հավաստիացնել, որ ինքն էլ չի իմացել կտրոնների կեղծ լինելու մասին, սակայն հրաժարվել է հայտնել, թե դրանք որտեղից է ձեռք բերել։ /հատոր 1, գ.թ. 94-95, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Սյուզաննա Համլետի Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում։ 2015թ. հունիսին տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի հանձնարարությամբ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոններ։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել, յուրաքանչյուր անգամ ինքը դա կատարել է տնօրենի հանձնարարությամբ։ Նա դրանք տվել է` հաճախորդների տվյալները լրացնելու համար, իսկ գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքները ինքը վերցրել է հաճախորդներից և փոխանցել նրան։ 2015թ. ամռանից սկսած հաճախորդներին տվել է մոտ 100 կտրոն, որոնք եղել են կնիքված վիճակում։ Մի անգամ Գագիկն իրեն զգուշացրել է, որ կտրոնի վրա կնիք չկա և հաճախորդներին պետք է զգուշացնել, որ գնան տեխնիկական զննության կայան։ Կտրոնների գումարային չափը որոշել է Գագիկը, իսկ հաճախորդները վճարել են նրա նշած գումարի չափով։ Այդ գործարքներն իր մոտ կասկած չեն հարուցել, իր կարծիքով դրանք եղել են օրինական և ինքը վստահել է տնօրենին։ Հաճախորդներից ստացված գումարներն ամբողջությամբ տվել է Գագիկին, ինքը դրանց վաճառքից գումար չի ստացել։ Հարյուր վաթսուն կտրոնները վերաբերում են 2015թ. ամռանից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը դիմած հաճախորդներին։ 2016թ. հունվարին Գագիկի հանձնարարությամբ մեկ անծանոթ հաճախորդի տվել է երկրորդ հատված ունեցող կտրոն, որի վրա կնիք առկա չի եղել։ Գագիկն իրեն ասել է, որ կտրոնները կնիքված են, որպեսզի հաճախորդները ավտոմեքենաների տեխզննության կայան չգնան։ Առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ինքը հաճախորդին կտրոն չի տվել, ամեն անգամ կտրոնի վրայի տվյալները լրացրել է տեղեկանքից։ Գագիկը տեղեկացրել է, որ կտրոնների վրա առկա է կնիք և հաճախորդներին ասել է, որ ոչ մի տեղ չգնան։ Այդ գումարները և տեղեկանքներն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։ Եղել են նաև դեպքեր, որ Գագիկի հանձնարարությամբ կտրոնի դիմաց վճարում չի կատարվել, որևէ անդորրագիր կամ փաստաթուղթ չի տրվել։ Կտրոնները գտնվել են Գագիկի մոտ, սակայն երբ վերջինս բացակայել է` մի քանիսը թողել է իրենց մոտ։ /հատոր 1, գ.թ. 129-136, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Ալվարդ Պարգևի Վարդանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. փետրվարի 1-ից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում, որտեղ կատարում է օպերատորի աշխատանքներ։ Իրենց գրասենյակում տեխզննության կտրոններ վաճառելու մասին իմացել է 2015թ. նոյեմբերի վերջին, երբ իրենց տնօրեն Գագիկ Մարգարյանն իրեն տվել է այդպիսի կտրոն և ասել, որ հաճախորդի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի տվյալներով կտրոնը լրացնի և տա քաղաքացուն։ Ինքը կատարել է նրա կարգադրությունը և մտածել է, որ դա օրինական կարգադրություն է։ Դրանից առաջ տեսել է, որ Գագիկը մի քանի անգամ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Եղել են դեպքեր, երբ Սյուզաննան մի քանի անգամ աշխատանքի չի եկել և մոտ 4-5 անգամ Գագիկի հանձնարարությամբ ինքն է լրացրել կտրոնները և հանձնել տնօրենին։ Ընդամենը մեկ անգամ է եղել, որ հաճախորդին կտրոնը տալուց հետո, հաճախորդը տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, որը զրոյական տեղեկանքի հետ տվել է Գագիկին։ Դրանից հետո մոտ չորս անգամ է լրացրել կտրոններ և տվել հաճախորդներին, իսկ գումարները նրանք տվել են Գագիկին։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել։ Կտրոնների տրամադրմանն առնչվել է չորսից հինգ անգամ, 2015թ. դեկտեմբերին։ Իր հիշելով կտրոնների վրա կնիքներ եղել են։ Ինքը տեխզննության կարգից տեղյակ չէ, մտածել է, թե դա օրինական է։ Հաճախորդները միշտ դիմել են Գագիկին, ով իրեն կանչել, հանձնարարել է լրացնել և տրամադրել կտրոնը։ Քանի որ տնօրենն ասել է, որ դա օրինական է, ուստի ինքը լրացրել է։ Նա իրեն երբևէ չի ասել, որ դա գաղտնի պահի։ Կտրոնի դիմաց վճարված 9.000 ՀՀ դրամ գումարն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։ /հատոր 1 գ.թ. 137-141, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Աղավնի Վաչագանի Օհանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Չիվա գյուղում գտնվող «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի թիվ 3612 բաժանմունքում որպես ավագ օպերատոր։ 2009 թվականից ճանաչում է Գագիկ Մարգարյանին և բանավոր համաձայնությամբ օգնել է նրան մեքենաների ԱՊՊԱ պայմանագրերի կնքման հարցում։ 2015թ. հոկտեմբերին Գագիկը զանգահարել և հայտնել է, որ ցանկության դեպքում կարող է ԱՊՊԱ պայմանագրի հետ տրամադրել նաև ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Ինքն այցելել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» գրասենյակ, որտեղ Գագիկն իրեն փոխանցել է տաս տեխնիկական զննության կտրոններ, որոնք եղել են կնիքված։ Ինքը դրանք գյուղացիների համաձայնությամբ լրացրել և տվել է նրանց, իսկ ստացված գումարները և զրոյական տեղեկանքներն ուղարկել է Գագիկին և նա իրեն տվել է ևս հինգ կտրոններ։ Չիվայի գյուղապետին 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց տվել է միայն մեկ կտրոն և չի իմացել, որ դա օրինական չէ։ Իր մոտ մնացել է չորս չօգտագործված կտրոններ, որոնք ներկայացրել է քննությանը։ Ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքից իրեն մնացել է 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ քաղաքացիներին զգուշացնի` տեխնիկական զննության կայան չգնան, քանի որ կտրոնների վրա կնիք է եղել։ Ինքը կտրոնները լրացրել է հաճախորդների ներկայությամբ։ Հաճախորդներն իրեն հարցեր չեն տվել։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ կտրոնները տրամադրի միայն զրոյական տեղեկանքի դեպքում։ /հատոր 1 թ. 144-147, 183-185, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է որպես Ելփին գյուղի միջնակարգ դպրոցի տեխնոլոգիայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է մոտ երկու տարի առաջ` ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հետ կապված և սկսել են միասին աշխատել։ 2015թ. աշնանը Գագիկն իրեն առաջարկել է զբաղվել ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների վաճառքով` յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն տաս տոկոս գումար մնալու պայմանով։ Գագիկն ասել է նաև, որ դա օրինական է և բոլոր կտրոնները կնիքված են, ինչից հետո նրանից վերցրել է մոտ քառասուն կտրոն, որոնց մեծ մասն իրացրել է գյուղի բնակիչներին, իսկ իր մոտ մնացած հինգ կտրոնները ներկայացրել է քննությանը։ Դրանք ստացել է մաս-մաս և վաճառել է 2015թ. հոկտեմբերից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Կտրոնների վաճառքից իրեն որպես հասույթ մնացել է 25.000-ից 30.000 ՀՀ դրամ գումար։ Կտրոնների վրա երկրորդ հավելված չի եղել, բոլորն եղել են կնիքված, ինքը չի իմացել այդ գործունեության անօրինական լինելու մասին։ /հատոր 1 թ. 151-154, 198-201, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Ռուստամ Հակոբի Զոհրաբյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է 2015թ. դեկտեմբերին։ Այդ ժամանակ Գագիկն իրեն առաջարկել է համատեղ գործունեություն ծավալել սոցփաթեթների, այդ թվում՝ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների տրամադրման հարցերով։ Ինքն իր երկու աշխատակիցներին` Արտաշես Ավագյանին և իր տեղակալ Վարդան Գրիգորյանին առաջարկել է կտրոնները վերցնել Գագիկից։ Նրանք իրեն տվել են 9.000 և 10.000 ՀՀ դրամ գումար և զրոյական տեղեկանքները, որոնք տվել է Գագիկին, ով հանձնարարել է գրասենյակի աղջիկներին դրանք լրացնել։ Կտրոններն եղել են կնիքված։ Մեկ կտրոնն էլ վերցրել է իր համար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք այլ տեղ տանելու և կնիքելու անհրաժեշտություն չկա։ Իր մոտ կասկածներ չեն առաջացել և իր կարծիքով դա եղել է օրինական։ Գագիկից վերցրել է երեք կտրոն։ Այդ ժամանակ վերջինիս ձեռքին եղել է կտրոնների մի ամբողջ կապոց։ /հատոր 1 գ.թ. 190-193, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Արտաշես Սոսի Ավագյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր անմիջական հրամանատար Ռուստամ Զոհրաբյանը 2015թ դեկտեմբեր ամսին հայտնել է, որ ավտոմեքենայի տեխզննում անելու անհրաժեշտության դեպքում գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը վերցնի և գնա իր մոտ, ինչն իր կողմից կատարվել է, քանի որ այդ ժամանակ լրանալու էր իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնի ժամկետը։ Ռուստամ Զոհրաբյանի պահանջով, զրոյական տեղեկանքի հետ միասին տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, ինչից հետո, 2015թ. դեկտեմբերի 15-ին վերջինս իրեն է տվել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն՝ լրացված և կնիքված վիճակում։ /հատոր 1 գ.թ. 194-197, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Արթուր Մարկոսի Մկրտչյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր ընկերն է, ում ճանաչում է մոտ հինգ տարի։ Ինքն աջակցել է նրան` Արենիում գտնվող իր խանութում ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հարցում։ 2015թ. նոյեմբերին Գագիկը զանգահարել է և խնդրել, որ հանդիպեն իր գրասենյակում, որի ժամանակ նա խնդրել է օգնել տեխզննության կտրոններ իրացնելու հարցում։ Ինքը հստակ իմացել է ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն ստանալու կարգը, սակայն Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք օրինական են։ Գագիկն իրեն բացատրել է ընթացակարգը, ինքն էլ իր ծանոթներին ասել է այդ մասին։ 2015թ. նոյեմբերին մեկնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաք, գրասենյակից վերցրել է երկու կամ երեք կտրոն, որոնք վաճառել է Զորի Խաչատրյանին, Միսակ Մկրտչյանին, իսկ մյուսին չի հիշում։ Նրանցից վերցրել է 10.000-ական ՀՀ դրամ գումար և գույքահարկի զրոյական տեղեկանքները, որոնք առձեռն տվել է Գագիկ Մարգարյանին։ Դրանից հետո մի քանի կտրոններ վերցնելով` իրացրել է Սոս Խաչատրյանին, Արման Սողոմոնյանին և այլ անձանց, որոնց չի հիշում։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք կնիքված են, տեխզննության կայան գնալու անհրաժեշտություն չկա։ Ինքը չի իմացել դրանց անօրինական լինելու մասին, հավատացել է Գագիկին։ /հատոր 1 գ.թ. 214-217, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Արման Արարատի Ամիրխանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Կարեն Խուդոյանից։ /դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Ռուբեն Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ /դատական նիստի արձանագրություն/ Վկաներ Վարդան Վարազդատի Եպիսկոպոսյանի և Լևոն Սմբատի Փարսադանյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում են Ալավերդի քաղաքի «Ձորագազ» ՍՊԸ-ում` որպես գազ լիցքավորող։ Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Կարլեն Քացախյանը և Իշխան Ամիրջանյանը հաճախակի են իրենց ավտոմեքենայով այցելել գազալցակայան, որտեղ էլ ծանոթացել են նրանց հետ։ 2015թ. նոյեմբերի սկզբներին Կարլենը և Իշխանը նորից այցելել են իրենց գազալցակայան` գազ լիցքավորելու համար, որի ժամանակ Իշխան Ամիրջանյանը գրպանից հանել և տվել է մեկ հատ ավտոմեքենայի չլրացված տեխնիկական զննության կտրոն և ասել, որ այն նվիրում է, սակայն հրաժարվել են ընդունել` ասելով, որ տեղեկացված են կտրոնի ձեռք բերման օրինական կարգին և այդ կտրոնն օրինական չէ։ Իշխանն այդ ժամանակ պնդել է, որ պահեն իրենց մոտ և եթե օրինական լինի` նոր կփակցնեն մեքենայի դիմապակուն։ Կրկին Իշխանին ասել են, որ դա չի կարող օրինական լինել և իրենց այն պետք չէ։ Իշխանը կտրոնը թողնելով` ասել է, որ եթե չեն ուզում, ապա կարող են այն պատռել և դեն նետել։ Այդ կտրոնները չեն լրացրել և մեքենայի դիմապակուն չեն փակցրել։ 2015թ. դեկտեմբերին Իշխանը խնդրել է վերադարձնել այդ կտրոնները, քանի որ դրանք օրինական չեն և պետք է ներկայացնի ոստիկանությանը, ինչից հետո վերադարձրել են կտրոնները նրան։ /հատոր 5 գ.թ. 175-177, 178-180, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Զեմֆիրա Ռաֆիկի Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2002թ. սեպտեմբերից աշխատում է որպես Արփի գյուղապետարանի աշխատակազմի քարտուղար և ունի իր առանձին աշխատասենյակը։ Գյուղապետարանում հաշվառված են համայնքի բնակիչների տրանսպորտային միջոցները, որոնց գույքահարկը մուծվում է գյուղապետարան և վերցվում է զրոյական տեղեկանք։ «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի մասնաճյուղի տնօրեն Գագիկ Մարգարյանին ճանաչում է։ Նա իրեն խնդրել է, որպեսզի իրենց մոտ եկած ավտոմեքենաների ԱՊՊԱ-ն ուղարկեն նրա գրասենյակ։ 2015թ. դեկտեմբերի սկզբներին Գագիկը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ իրենք կատարում են տրանսպորտային միջոցների տեխզննություն, որի վերաբերյալ տալիս են կտրոն և եթե ցանկացողներ լինեն, ապա դիմեն նրանց։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ տրանսպորտային միջոցների գույքահարկը մուծելուց և զրոյական տեղեկանքը վերցնելուց հետո ինքը կարող է քաղաքացիներից վերցնել այդ տեղեկանքը և համարժեք տեխզննման գումարը, որից հետո կտրամադրեն տեխզննման կտրոնը` տիրոջ և ավտոմեքենայի տվյալներով լրացված։ Գագիկն իրեն տվել է մոտ տասնհինգ կտրոն, որոնք իրացրել է գյուղի բնակիչներին և այդ գործարքից որևէ շահ չի ունեցել, ցանկացել է օգնել իր համագյուղացիներին։ Ինքը տեղյակ չի եղել, թե ինչպես է տեղի ունենում տեխզննության կատարումը։ /հատոր 1, գ.թ. 118-121, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Գրիգոր Զոհրաբի Ասլանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ /հատոր 1 գ.թ. 113-117, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Հրաչիկ Գվիդոնի Կարապետյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական գործակալությունում` որպես գործակալ, որի տնօրենը Լուսինե Խաչատրյանն է, բայց փաստացի ղեկավարվում է նրա ամուսին Տարոն Բեգլարյանի կողմից։ Ինքը Տարոնի կողմից ստացել է համակարգիչ, որի միջոցով տան պայմաններում կատարել է ապահովագրական գործարքներ։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնը տեղեկացրել է, որ ԱՊՊԱ-ի հետ միասին` ցանկացողները կարող են կատարել տեխզննում, ինչից հետո մոտ տասնհինգից քսան ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ է իրացրել։ Տարոնի տված տեխզննման կտրոնների վրա առկա է եղել կնիք, իսկ երկրորդ հատվածները չեն եղել։ Տարոնն իրեն ասել է, որ կարիք չկա, որպեսզի հաճախորդները գնան ավտոմեքենայի տեխզննման կայան, քանի որ կտրոններն արդեն կնիքված են եղել։ Ինքը վաճառել է նշված տեխզննման կտրոնները՝ ըստ ավտոմեքենաների տարեթվերի և բեռնատարողության։ Տարոնի հետ պայմանավորվածություն են ունեցել, որ յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից իր հասույթը լինելու է 1.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Պայմանավորվածության համաձայն ինքը հաճախորդից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը, գրել տվյալ ամսաթիվը, տեխզննման կտրոնի հետևի հատվածում լրացրել տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները և արդեն կնիքված կտրոնը տվել է հաճախորդին` զգուշացնելով, որ ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։ Իրացված կտրոնների զրոյական տեղեկանքները և գումարները փոխանցել է Տարոնին։ /հատոր 1 գ.թ. 223-226, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Վազգեն Վոլոդյայի Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ մոտ չորս տարի համագործակցում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի բնակիչ Տարոն Բեգլարյանի հետ, ով հանդիսանում է «Ռեսո» ապահովագրական ընկերության տնօրենը, բայց փաստաթղթերում` նշված ընկերության տնօրեն է հանդիսանում Տարոնի կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Տարոնի հետ կատարել է ավտոմեքենաների ապահովագրական գործարքներ և դրա դիմաց ստացել է կատարած ապահովագրական գումարի տասնհինգ տոկոսը։ Ապահովագրական գործարքները կատարել է տան պայմաններում, համակարգչի միջոցով։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնն իրեն ասել է, որ կարող է կատարել ավտոմեքենաների տեխզննում և իրեն տրամադրել է «2016» գրառմամբ հինգ կտրոններ։ Կտրոնները տալուց հետո նա հանձնարարել է հաճախորդներին ասել, որ տեխզննման կայան չգնան, քանի որ տեխզննման կտրոններն արդեն կնիքված են։ Հաճախորդներից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը և նրանց ասել է, որ բանկ և ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։ Տարոնն իրեն սկզբնական շրջանում տվել է հինգ կտրոններ՝ ասելով, որ վաճառվելու դեպքում էլի կտա։ Դեկտեմբեր ամսվա մեջ իրեն տվել է քսանից քսանհինգ կտրոններ, որոնց վրա եղել են կնիքներ` առանց երկրորդ հատվածների։ Ինքը տեղյակ է եղել, որ դա պետք է կատարվի բանկի և տեխզննման կայանի միջոցով, բայց քանի որ մոտ չորս տարի աշխատել է Տարոնի մոտ` վստահել է նրան և չի կասկածել, որ նրա կողմից տրված կտրոնները կեղծ են։ Դրանցից վերցրել է անգամ իր ավտոմեքենայի համար։ Բոլոր վաճառված տեխզննման կտրոնները տրամադրել է քաղաքացիներին` զրոյական տեղեկանքը վերցնելով, տեխզննման հետևի մասում լրացրել է տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները, կտրոնի առջևի մասում փակցրել է տվյալ ամսաթվի նշանը և տվել քաղաքացիներին, իսկ զրոյական տեղեկանքները ստացված գումարների հետ միասին փոխանցել է Տարոնին` իրեն պահելով յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից` 1.000-ից 1.500 ՀՀ դրամ գումար։ /հատոր 1 գ.թ. 251-254, դատական նիստի արձանագրություն/ Վկա Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Իշխան Ամիրջանյանը հանդիսանում է իր ընկերը, ում հետ 2015թ. ընթացքում իր «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, անձնական գործերով մոտ չորսից հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ տարբեր քաղաքներ։ Երբ առաջին անգամ մեկնել են, ճանապարհը շատ երկար է թվացել, ուստի որոշել են Գորիսի հյուրանոցում մնալ։ Այդ օրը և դրանից հետո միշտ մնացել են այդ հյուրանոցում, որտեղ ծանոթացել է Գեորգիի հետ և մտերմացել։ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին ԼՂՀ մեկնելիս` մնացել են Գեորգիի հյուրանոցում, որտեղ զրույցի ընթացքում Գեորգին առաջարկել է իրենց տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննության չլրացված կտրոններ՝ պայմանով, որ յուրաքանչյուրի դիմաց նրան վճարեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար՝ անկախ իրենց վաճառած գնից։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է և հյուրանոցի առաջին հարկի սենյակներից մեկից բերել է քսան չլրացված տեխզննման կտրոններ, որոնց վրա եղել է կապույտ գույնի կլոր կնիք։ Հաջորդ առավոտյան Իշխանի հետ մեկնել են ԼՂՀ։ Կտրոնները մշտապես գտնվել են իր մեքենայում, քանի որ ինքը և Իշխանը գրեթե ամբողջ օրը միասին են անցկացրել։ Իշխանի հետ որոշել են այդ կտրոնները ոչ մեկի չտալ, քանի որ վերցնելուց հետո հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, որովհետև այդ կտրոնները առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ձեռք բերել հնարավոր չէ։ Իշխանն այդ կտրոններից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, ևս մեկն էլ տվել է Լևոն Փարսադանյանին։ 2015թ. նոյեմբերի 11-ին կրկին գնացել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, սակայն նա խնդրել է, որ իրենց մոտ պահեն և փորձեն վաճառել։ Դրանք հաջորդ օրը Մարտակերտում հայտնաբերվել են ոստիկանների կողմից։ /հատոր 5 գ.թ. 113-116, 137-138, դատական նիստի արձանագրություն/ Պաշտպան Ա. Ապրեսյանի միջնորդությամբ որպես վկա դատարանում հարցաքննված ներքոհիշյալ անձինք հայտնեցին հետևյալը. Վկաներ Կարեն Մարգարյանը և Արամ Սարդարյանը դատարանին հայտնեցին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Դրա դիմաց Գագիկ Մարգարյանին վճարել են 9000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրենք չեն իմացել, որ կտրոնը կեղծ է։ Ոստիկանությունից տեղեկացրել են, որ կտրոնը կեղծ է, վերցրել են այն և դրա դիմաց փաստաթուղթ են տվել, որի հիման վրա երթևեկել են` մինչև կտրոնի ժամկետի ավարտը։ /դատական նիստի արձանագրություն/ Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններով։ /հատոր 5 գ.թ. 287, դատական նիստի արձանագրություն/ Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. ապրիլի 18-ի թիվ 16-0528 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների «* *» աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։ Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները, գծապատկերները և կտրոնների սոսնձապատ մակերեսներին առկա գրառումները, նախշապատկերները և պատկերները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական տպագրական եղանակով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնները և որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*484192*» համարի կտրոնը` կատարվել են միևնույն տպագրական եղանակներով։ 2. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները կատարված են կնիքով։»։ /հատոր 5, գ.թ. 192-199/ Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. հոկտեմբերի 7-ի թիվ 16-0527 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1.2.3.4. Փորձաքննությանը ներկայացված 427 հատ /կտրոնների համարները տես աղյուսակ 1-ում/ կտրոնների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով, և կտրոնները իրենց կատարման եղանակներով, առկա հոլոգրամաներով և դարձերեսներին առկա պաշտպանական կտրվածքներով համապատասխանում են ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. «*605647*» և 2018թ. «*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կետում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/, դիմերեսների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ դարձերեսներին առկա տպագիր գրառումները ամբողջությամբ կատարված են համակարգչային լազերային տպիչով, իրենց կատարման եղանակներով, պաշտպանական կտրվածքների կառուցվածքային առանձնահատկություններով չեն համապատասխանում ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին ար-ձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին, սակայն տառատեսակներով, իմաստային բովանդակություններով, գրառումների միմյանց նկատմամբ տեղակայումներով համապատասխանում են վերը նշված համեմատական նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկա-յաց-ված 5-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ 41 հատ «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների հավելվածների աջակողմյան հատվածներում, 7-րդ կետում նշված 5 հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 8.7-րդ կետում նշված «2016» գրառմամբ 13 հատ «*440097*», «*440193*», «*440272*», «*440273*», «*440045*», «*440041*», «*440037*», «*440025*», «*440021*», «*440305*», «*440328*», «*440332*» և «*440412*» համարների կտրոնների վրա առկա արծաթափայլ ուղանկյունաձև հատվածները չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում և 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներում առկա հոլոգրամաններին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 10 հատ «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելված», «*725551* Հավելված», «*644446* Հավելված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված» և «*725564* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 145 հատ «*566959* Հավելված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավելված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հավելված», «*725506* Հավելված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հավելված», «*725502* Հավելված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավելված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հավելված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելված», «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հավելված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հավելված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հավելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավելված», «*725512* Հավելված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հավելված», «*644673* Հավելված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հավելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավելված», «*642993* Հավելված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հավելված», «*644272* Հավելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավելված», «*642991* Հավելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավելված», «*644273* Հավելված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հավելված», «*611121* Հավելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հավելված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924* -», «*644092* Հավելված», «*644571* Հավելված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավելված», «*644094* Հավելված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հավելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավելված», «*106574* Հավելված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված», «*644668* Հավելված», «*598354* Հավելված», «*644674* Հավելված», «*598362* Հավելված», «*644659* Հավելված», «*624424* Հավելված», «*598360* Հավելված», «*598363* Հավելված», «*598367* Հավելված», «*598365* Հավելված», «*598378* Հավելված», «*644084* Հավելված», «*644660* Հավելված», «*598377* Հավելված», «*598376* Հավելված», «*644091* Հավելված», «*644093* Հավելված», «*644089* Հավելված», «*644095* Հավելված», «*644567* Հավելված», «*644568* Հավելված», «*644086* Հավելված», «*642990* Հավելված», «*644995* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 42 հատ «*725575* Հավելված», «*725508* Հավելված», «*725509* Հավելված», «*725510* Հավելված», «*725559* Հավելված», «*725560* Հավելված», «*725572* Հավելված», «*644563* Հավելված», «*644451* Հավելված», «*644453* Հավելված», «*644042* Հավելված», «*644041* Հավելված», «*644448* Հավելված», «*644449* Հավելված», «*644450* Հավելված», «*644043* Հավելված», «*725565* Հավելված», «*725568* Հավելված», «*725553* Հավելված», «*644443* Հավելված», «*644044* Հավելված», «*644040* Հավելված», «*644452* Հավելված», «*725573* Հավելված», «*725561* Հավելված», «*725571* Հավելված», «*644445* Հավելված», «*725550* Հավելված», «*644455* Հավելված», «*644996* Հավելված», «*725558* Հավելված», «*725554* Հավելված», «*725555* Հավելված», «*725563* Հավելված», «*725501* Հավելված», «*725570* Հավելված», «*725567* Հավելված», «*641154* Հավելված», «*644565* Հավելված», «*644566* Հավելված», «*644444* Հավելված» և «*644917* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.3. կետում նշված «2018» գրառմամբ 2 հատ «*108513*» և «*108514*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2017» գրառմամբ 21 հատ կտրոններ «*725195*»-ից մինչև «*725215*» համարների կտրոնների հավելվածների, 9 հատ «*644999* Հավելված», «*66911* Հավելված», «*449680* Հավելված», «*645000* Հավելված», «*644909* Հավելված», «*926747* Հավելված», «*608554* Հավելված», «*644910* Հավելված» և «*644998* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.5. կետում նշված 144 հատ «*647437* Հավելված»« «*617929* Հավելված», «*617936* Հավելված», «*641848* Հավելված», «*617909* Հավելված», «*641844* Հավելված», «*617934* Հավելված», «*641850* Հավելված», «*617924* Հավելված», «*617945* Հավելված», «*641849* Հավելված», «*620002* Հավելված», «*617982* Հավելված», «*620006* Հավելված», «*620007* Հավելված», «*617984* Հավելված», «*617992* Հավելված», «*617994* Հավելված», «617978* Հավելված», «*617960* Հավելված», «*617970* Հավելված», «*620024* Հավելված», «*620033* Հավելված», «*620054* Հավելված», «*620060* Հավելված», «*580168* Հավելված», «*620050* Հավելված», «*620034* Հավելված», «*620029* Հավելված», «*620028* Հավելված», «*620020* Հավելված», «*617975* Հավելված», «*617980* Հավելված», «*609259* Հավելված», «*599191* Հավելված», «*617900* Հավելված», «*617813* Հավելված», «*599188* Հավելված», «*614489* Հավելված», «*597203* Հավելված», «*614404* Հավելված», «*614450* Հավելված», «*612246* Հավելված», «*106172* Հավելված», «*614418* Հավելված», «*614397* Հավելված», «*597005* Հավելված», «*614393* Հավելված», «*614354* Հա-վելված», «*614302* Հավելված», «*556980* Հավելված», «*560768* Հավելված», «*614371* Հավելված», «*614453* Հավելված», «*614449* Հավելված», «*614475* Հավելված», «*614424* Հավելված», «*614441* Հավելված», «*578752* Հավելված», «*614493* Հավելված», «*614482* Հավելված», «*612142* Հավելված», «*150510* Հավելված», «*612206* Հա-վելված», «*612184* Հավելված», «*612179* Հավելված», «*562607* Հավել-ված», «*612209* Հավել-ված», «*580123* Հավելված», «*597008* Հավելված», «*599133* Հա-վել-ված», «*612220* Հա-վելված», «*612133* Հավելված», «*612145* Հավելված», «*612151* Հա-վելված», «*612152* Հավելված», «*612148* Հավելված», «*562210* Հավելված», «*578733* Հա-վելված», «*562213* Հավելված», «*612235* Հավելված», «*612230* Հավելված», «*612231* Հավելված», «*612233* Հավելված», «*569531* Հավելված», «*612166* Հավելված», «*612143* Հավելված», «*612163* Հավելված», «*599128* Հավելված», «*556926* Հավելված», «*612167* Հավելված», «*236720* Հավելված», «*599132* Հավելված», «*612183* Հավելված», «*569532* Հավելված», «*612170* Հավելված», «*612182* Հավելված», «*612198* Հավելված», «*617828* Հավելված», «*617863* Հավելված», «*617820* Հավելված», «*617821* Հավելված», «*569560* Հավելված», «*617908* Հավելված», «*617915* Հավելված», «*617916* Հավելված», «*599204* Հավելված», «*617851* Հավելված», «*617856* Հավելված», «*617876* Հավելված», «*641836* Հավելված», «*617844* Հավելված», «*599196* Հավելված», «*617890* Հավելված», «*617886* Հավելված», «*617892* Հավելված», «*617878* Հավելված», «*599207* Հավելված», «*617873* Հավելված», «*597019* Հավելված», «*597018* Հավելված», «*597022* Հավելված», «*612267* Հավելված», «*612274* Հավելված», «*612258* Հավելված», «*612257* Հավելված», «*614318* Հավելված», «*614323* Հավելված», «*612271* Հավելված», «*612279* Հավելված», «*612261* Հավելված», «*612248* Հավելված», «*599157* Հավելված», «*614328* Հավելված», «*614312* Հավելված», «*614301* Հավելված», «*556972* Հավելված», «*556971* Հավելված», «*614305* Հավելված», «*597014* Հավելված», «*597012* Հավելված», «*599137* Հավելված», «*599138* Հավելված» և «*612234* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.6. կետում նշված «2017» գրառմամբ 220 հատ «*642351*»-ից մինչև «*642570*» համարների կտրոնների հավելվածների, 8.7. կետում նշված «2017» գրառմամբ 252 հատ «*725087*», «*725266*»-ից մինչև «*725269*», «*725001*»-ից մինչև «*725011*», «*591316*»-ից մինչև «*591320*», «*664408*»-ից մինչև «*644441*», «*725310*»-ից մինչև «*725350*», «*725351*»-ից մինչև «*725411*», «*725412*»-ից մինչև «*725500*», «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2018» գրառմամբ 88 հատ «*108502*», «*108503*» և «*108515*»-ից մինչև «*108600*» համարների կտրոնների հավելվածների, 14 հատ «*758501* Հավելված», «*848964* Հավելված», «*879555* Հավելված», «*791832* Հավելված», «*772332* Հավելված», «*902497* Հավելված», «*758999* Հավելված», «*772326* Հավելված», «*759000* Հավելված», «*758665* Հավելված», «*922644* Հավելված», «*758009* Հավելված», «*758397* Հավելված» և «*929742* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.9. կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնների վրա առկա հոլոգրամաները համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում առկա հոլոգրամաների և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված հոլոգրամաների համեմատական նմուշների հետ։ Ներկայացված «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի հոլոգրամայի համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված» և «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների հոլոգրամաների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկա-յաց--ված աղյուսակ 1-ում նշված 1305 կտրոններից 878 կտրոնները /կատարման եղա-նակ-ները և անահամապատասխանությունները տես համապատասխան համեմատական մասում/, այդ թվում 220 հատ ամբողջական «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀՆՐԱՊԵՏՒԹՅՈՒՆ ՏԵԽԶՆՆՒԹՅԱՆ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով և ՀՀ զինանշանի պատկերներով հոլոգրամաներով կտրոնները /8.6 «*642351*»-ից մինչև «*642570*»/, չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված համապատասխան 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններին և 2016թ. ապրիլի «29-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված «2012» գրառմամբ 7 հատ «084101»-ից մինչև «084107» համարների կտրոնների և «2015» գրառմամբ 2 հատ «*005293» և «*725121*» համարների կտրոնների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել, համապա-տասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) դարձերեսներին առկա գրառումները և գծապատկերները իրենց տեղակայումներով և իմաստային բովանդակություններով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված 197 հատ, 8.3-րդ կետում նշված 12 հատ, 8.5-րդ կետում նշված 144 հատ և 8.7-րդ կետում նշված 15 հատ կտրոնների հավելվածները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված», «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների և 1 հատ «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։ 5. Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ հինգ հատ «*193536*», «*193809*», «*193524*», «*193384*» և «*193380*» համարների կտրոնները և 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնները նախկինում կազմել են մեկ ամբողջականություն։ 7.« 8. Նախաձեռնողի կողմից 15.03.2016թ-ի N8/1098 գրությամբ առաջադրված «Արդյոք փորձաքննությանը որպես հնարավոր կեղծված ներկայացված կտրոնների և ՀՀ կառավարության 31.03.2011թ-ի թիվ 350-Ն որոշմամբ հաստատված տեխզննության կտրոնին ներկայացվող պահանջներին համապատասխանող կտրոնների արտաքին հատկանիշների միջև առկա են տեսողական (նկատելի առանց որևէ տեխ-նի-կական մի-ջոցների օգտագործման) տարբերություններ, թե ոչ։ -Եթե այո, ապա հայտնել և մանրամասն նկարագրել այդ տարբերությունները։ե հարցի պատասխանը դուրս է փաստաթղթաբան փորձագետի իրավասության շրջանակներից, իսկ տարբերություն-ների մասին նշված են համապատասխան հետազոտական և հետևությունների մասում։ 6., 9. Փորձաքննությանը ներկայացված 1-ին կետում նշված «*178066*», «*190269*» և «*170231*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները համապատասխանում են փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ կետում նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 4-րդ կետում նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.1-րդ կետում նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարներներով կտրոն-ներում առկա կապ-տամա-նու-շա--կա-գույն ներ-կանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրա-ռում--ներով կլոր կնիքների դրոշմ--նե-րը, 8.8-րդ կետում նշված «*176859*», «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177605*», «*175600*», «*176000*», «*176568*», «*177471*», «*177487*», «*177495*», «*177439*», «*176536*», «*176576*», «*176592*», «*176416*», «*176616*», «*176480*», «*176544*», «*176560*», «*176552*», «*176608*», «*176584*», «*176424*», «*175728*», «*176392*», «*176200*», «*176400*», «*176624*», «*176024*», «*176528*», «*175592*», «*175397*», «*177597*», «*176467*», «*176459*», «*176451*», «*176443*ե, «*176747*ե և «*176427*ե հա-մարների կտրոն-նե-րի դարձերեսներին առ-կա «ՀՍԿԻՉ *0110* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն համապատաս-խա-նում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմանմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*1023* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմների, 8.3-րդ կետում նշված «*227294*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 8.4-րդ կետում նշված «*178075*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0108* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, «*623093*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0127* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 9.2-րդ կետում նշված «*623733*», «*623678*» համարների կտրոնների վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և «*605094*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *1023* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի համեմատական հետազոտություններ չեն կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշ-ների բացակայության պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*642168*», «*642169*», «*644656*» և «*452018*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.3-րդ կետում նշված «*452300*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրա-ռում-նե-րով կլոր կնիքի դրոշմը, «*642192*» համարի կտրոնի դար-ձե-րեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *01… 2ե գրա-ռում-նե-րով կլոր կնիքի դրոշմը, 8.7-րդ կետում նշված «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» հա-մար-նե-րի կտրոն-ների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2ե» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմ-ները, «*452460*», «*452496*», «*452500*» և «*422787*» հա-մար-ների կտրոնների դար--ձե-րես-ներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, «*642257*», «*642258*», «*622681*», «*622652*»-ից մինչև «*622660*» և «*642064*»-ից մինչև «*642086*» հա-մար-ների կտրոնների դարձե-րես-ներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառում-նե-րով կլոր կնիքի դրոշմ-ները, 9.2-րդ կետում նշված «*591937*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*452100*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *01…* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*622353*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրա-ռում-ներով կլոր կնիքի դրոշմ-նե-րը և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներայացված «*0105* ՀՍԿԻՉ 2» գրա-ռումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրո-նի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրա-ռում-նե-րով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» հա-մարների կտրոն-նե-րի դարձերեսներին առկա թույլ արտա-հայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված նմանատիպ բովանդակություններով կնիքի դրոշմանմուշների համեմատական հետազոտություն չի կատար-վել 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրառումներով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» համարների կտրոն-նե-րի դարձերեսներին առկա թույլ արտահայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների թույլ արտահայտվածության և գրաֆիկական նյութերի սակավությունների պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված «*002464*», «*002465*» և «*002466*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0126* 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0126* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված «*637221*», «*637209*», «*637224*», «*637212*», «*637203*» և «*637225*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձա-քն-նությանը որպես համե-մատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։ Փորձաքննությանը ներկայացված 9.2-րդ կետում նշված «*582179*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*578097*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։ Վերը նշված բոլոր կնիքների դրոշմները կատարվել են կնիքման եղանակով։ 12. Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կե-տում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/ դարձերեսներին առկա լազերային տպիչով կատարված բոլոր գրառում-ները, աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ /կետում/ նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների կտրոնների, 7-րդ /կետում/ նշված «*193536* Հավելված», «*193809* Հավել-ված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոն-ների, 4-րդ /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարների կտրոնների, 5-րդ /կետում/ նշված «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների, 8.1-րդ. /կետում/ նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարների կտրոն--նե-րի, 8.2-րդ կետում նշված «084101»-ից մին-չև «084107» համարների կտրոնների, «*005293» համարի կտրոնի, «*003735*»-ից մինչև «*003738*» համարների կտրոնների, «*002464*»-ից մինչև «*002474*» համարների կտրոնների, «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելվածե, «*725551* Հավելված», «*644446* Հավել-ված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված», «*725564* Հավելված», «*566959* Հա-վել-ված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավել-ված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հա-վել-ված», «*725506* Հա-վել-ված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հա-վելված», «*725502* Հա-վել--ված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավել-ված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հա-վել-ված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելվածե, «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հա-վել-ված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հա-վել-ված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հա-վելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավել-ված», «*725512* Հավել-ված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հա-վել-ված», «*644673* Հա-վել-ված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հա-վելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավել-ված», «*642993* Հավել-ված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հա-վելված», «*644272* Հա-վելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավել-ված», «*642991* Հա-վելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավել-ված», «*644273* Հավել-ված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հա-վելված», «*611121* Հա-վելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հա--վել-ված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924*-», «*644092* Հա-վել-ված», «*644571* Հա-վել-ված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավել-ված», «*644094* Հավել-ված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հա-վելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավել-ված», «*106574* Հավել-ված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված»։ /հատոր 3 գ.թ. 231-329/ Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 16-3116 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 20 հատ «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 9 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները և գծապատկերները կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով։»։ /հատոր 5, գ.թ. 227-233/ Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2017թ. հունվարի 9-ի թիվ 16-3034/1 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր թվով 896 հատ կտրոններից թվով 124 կտրոնները (համարները տես աղյուսակ 1-ում), իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին, իսկ մնացած 770 հատ կտրոնները (համարները տես Աղյուսակ 1-ում) իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։ Վերը նշված թվով 770 հատ կտրոններից 576 կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները, աստղանշանները և պատկերները /բացառությամբ համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/, իսկ մնացած 194 կտրոնների կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները և պատկերները /բացառությամբ «**» աստղանշանների և համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, աստղանշանները և համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։ Փորձաքննությանը ներկայացված «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթում առկա «*146674*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր լազերային տպիչով, նույն փաթեթում առկա «*129516*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր շիթային տպիչով և իրենց կատարման եղանակներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։ Ներկայացված 1 հատ «2014/11»-«ԱՊՊԱ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով «AC 359647» համարի կտրոնի հետազոտություն չի կատարվել, քանի որ վերջինս չի հանդիսանում տեխնիկական զննության կտրոն։ 2. Փորձաքննությանը ներկայացված ներկայացված «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 65» գրառումներով փաթեթում առկա «*178784*», «*170784*», «*178808*», «*375209*», «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 35 հատե գրառումներով փաթեթում առկա «*170343*», «*170762*», «*178830*», «*375200*», «*375362*», «*178137*», «*178380*», «*178244*», «*170773*», «*375357*», «*178818*ե, «*178275*ե, «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 42ե գրառումներով փաթեթում առկա «*178437*», «*178280*», «ՇԻՐԱԿ 438» և «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթներում առկա «*190009*», «*190015*», «*170404*», «*170403*», «*170325*», «*178036*», «*178934*», «*178450*», «*178611*», «*178701*», «*178910*», «*170731*», «*178453*», «*170158*», «*178626*», «*170316*», «*170997*», «*170584*», «*178110*», «*178024*», «*178638*», «*170549*», «*170114*», «*178189*», «*178500*», «*170922*», «*178375*», «*178548*», «*178372*», «*170198*», «*178590*», «*178310*», «*178302*», «*170415*», «*178554*», «*170197*», «*170931*», «*178581*», «*170373*», «*170990*», «*178585*», «*170765*», «*170320*», «*178371*», «*178057*», «*178587*», «*170927*», «*178690*», «*178374*», «*178075*», «*190275*», «*178091*», «*170824*», «*170825*», «*178556*», «*178298*», «*178044*», «*178061*», «*170298*», «*170209*», «*178368*», «*178777*», «*190880*», «*170319*», «*190677*», «*170813*», «*178071*», «*190212*», «*170391*», «*210753*», «*178917*», «*170757*», 178070*», «*170827*», «*178095*», «*170854*», «*224856*», «*178557*», «*170205*», «*170268*», «*170258*», «*178078*», «*210823*», «*178037*», «*170811*», «*170486*», «*170919*», «*178177*», «*170808*», «*178915*», «*178369*», «*170426*», «*170797*», «*178966*», «*178031*», «*190507*», «*178050*», «*178923*», «*170809*», «*210556*», «*178575*», «*178683*», «*178686*», «*190018*», «*178383*», «*178540*», «*224457*», «*170538*», «*170940*», «*190020*», «*178945*», «*170557*», «*170829*», «*170547*», «*178979*», «*178985*», «*170556*», «*170946*», «*224390*», «*170421*», «*190264*», «*178534*», «*170098*», «*190230*», «*178991*», «*170558*», «*178988*», «*170523*», «*170820*», «*178577*», «*178890*», «*170956*», «*178696*», «*170772*», «*224339*», «*224968*», «*224456*», «*178956*», «*178943*», «*178580*», «*591701*», «*593566*», «*426775*», «*591303*», «*593486*», «*591942*», «*426787*», «*426007*», «*591636*», «*427269*», «*427322*», «*425758*», «*427267*», «*426040*», «*593197*», «*593606*», «*591809*», «*426792*», «*426789*», «*591728*», «*591058*», «*425516*», «*426014*», «*593218*», «*426762*», «*593151*», «*593137*», «*591902*», «*591901*», «*591970*», «*425851*», «*591990*», «*591933*», «*591163*», «*591282*» և «*593561*» համարների կտրոնների (ընդհանուր 194 կտրոն) դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։»։ /հատոր 5, գ.թ. 260-286/ Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 077-90-66-90, 055-30-66-90 և 094-33-33-04 հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը. Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են վեց փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 243 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ին գրանցվել է մեկ հեռախոսազանգ։ Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունվարի 5-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 222 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Արտյոմ Գալստյանի 093-22-23-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. օգոստոսի 3-ից մինչև 2016թ. հունվարի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 32 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 9-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 6 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 31-ից մինչև 2016թ. հունվաի 8-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 569 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գեորգի Դանիելյանի 093-33-33-04 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 1-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 473 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ /հատոր 2 գ.թ 1, 60-61, 286-287, հատոր 5 գ.թ 207, 209-217, 258-259/ Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը. Գագիկ Մարգարյանը Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի միջոցով՝ 450.000 ՀՀ դրամ գումար և Սյուզաննա Հովհաննեսի Կարապետյանի միջոցով՝ 400.000 ՀՀ դրամ գումար փոխանցել է Հրաչ Մանգասարյանին։ Տարոն Բեգլարյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 2.732.000 ՀՀ դրամ գումար։ Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 3.000.000 ՀՀ դրամ գումար։ /հատոր 2 գ.թ 172-173, հատոր 5 գ.թ 256-259/ Դատարանի իրավական վերլուծությունները Վերլուծելով Հ. Մանգասարյանի պաշտպանի պատճառաբանություններն այն մասին, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ թույլ են տրվել քրեական դատավարության օրենսդրության երեք խախտումներ` գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված ապացույցներին, գործի նախաքննությունն իրականացված է քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումը հակասում է քրեական օրենքին և դրանց հետևանքով Հ. Մանգասարյանը ենթակա է արդարացման` դատարանը գտնում է, որ այդ բոլոր պատճառաբանություններն անհիմն են, հերքվում են քրեական գործով պատշաճ ընթացակարգով ձեռք բերված և դատարանին ներկայացված ապացույցներով, իսկ քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված որոշ ապացույցների օգտագործման անթույլատրելիությունը դատական կարգով հաստատվելու հանգամանքը բավարար չէ Հ. Մանգասարյանին արդարացնելու համար, քանի որ նրան առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորվել են այլ` թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների համակցությամբ։ Գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները լիովին համապատասխանում են գործով ձեռք բերված և վերլուծված ապացույցներին, այդ թվում` ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններ Հ. Մանգասարյանի կողմից պատվիրելու, ստանալու և դրանց դիմաց վճարելու մասին Ա. Գալստյանի և Հ. Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներին, իրեղեն ապացույցներին, տուժողների ցուցմունքներին։ Այն հանգամանքը, որ ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ ձեռք բերած և դրանք օգտագործած քաղաքացիներն իրենց տուժող չեն ճանաչում, բողոք կամ պահանջ չունեն, հետագայում օրինական կարգով տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության գործառույթ չեն կատարել և դրա համար լրացուցիչ վճարում չեն կատարել` ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի անմեղությունը հիմնավորող փաստարկներ չեն հանդիսանում։ Գործի ապացույցներով, այդ թվում վերոհիշյալներով հիմնավորվել է նաև Հրաչ Մանգասարյանի կողմից խաբեությամբ պետությանն առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս ուղղակի դիտավորությամբ պատճառելը։ Քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցները դատարանը հանել է ապացույցների զանգվածից և Հ. Մանգասարյանի մեղադրանքի հիմքում այդպիսիք առկա չեն, քննչական ենթակայության պահանջները պահպանված չլինելու մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ընդամենը դատավարական նորմերի յուրովի մեկնաբանման վրա հիմնված կարծիք են հանդիսանում, քանի որ ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործի նախաքննությունը մի մարմնից մյուսին հանձնվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ, իր բացառիկ լիազորությունների շրջանակներում։ Նույն պատճառաբանություններով անհիմն է նաև մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումն օրենքին հակասելու մասին պատճառաբանությունը, քանի որ Հ. Մանգասարյանի գործողությունները` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով ուղղված են եղել պետության դեմ, կատարվել են ուղղակի դիտավորությամբ, այդ առումով Հ. Մանգասարյանի գործողություններին իրարամերժ և միմյանց հակասող որակումներ չեն տրվել։ Այն հանգամանքը, թե պետությունն իր կրած վնասներն ինչ կարգով կփորձի փոխհատուցել` կպահանջի քաղաքացիներից նոր կտրոն գնել, կբռնագանձի գումարը հանցագործություն կատարած անձանցից, վնասի փոխհատուցման ուղղությամբ որևէ գործողություն չի իրականացնի` վերաբերվում են հանցագործության ավարտից հետո ենթադրաբար կատարվելիք գործողություններին և ամբաստանյալի արարքի որակման առումով նշանակություն ունենալ չեն կարող։ Վերլուծելով ամբաստանյալների, տուժողների և վկաների ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի նախաքննությամբ և դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող ցուցմունքները` առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու և խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին առանձնապես խոշոր չափերի վնաս պատճառելու մասին, արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։ Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կազմակերպելը հիմնավորված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ապացուցված է նաև Հ. Մանգասարյանի կողմից, խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին, տվյալ դեպքում պետությանը, առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ցուցմունքները` նրա կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։ Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։ Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։ Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Քննելով ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։ Անդրադառնալով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցին` Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ ՎԲ-192/07 գործով 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի որոշման 4-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ` «(…) Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն։ Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս։ (…) նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորություն։ (…) »։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները. «4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։ Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 2009թ. փետրվարի 17-ի որոշման 14-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտնել այն մասին, որ` «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։»։ Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ ՏԴ/0018/01/13 գործով 2013թ. հոկտեմբերի 18-ի որոշման 14-րդ կետում արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝ ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը, բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, դ) հանցագործության կատարման եղանակը, ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը (…)»։ Դավիթ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ԵԱՔԴ/0078/01/09 գործով 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի որոշման 12-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ` «(…) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը։ Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը (…)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա (…) Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի. (…) դրա չափը (…), արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը (…)։ Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։ Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ` գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն (…)»։ Ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի նկատմամբ, նրա կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործություններից յուրաքանչյուրի հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքները միջին ծանրության և ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև յուրաքանչյուր հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունները կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի կատարած յուրաքանչյուր հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես մեղմացնող` հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը մասնակի, կամովին հատուցելը։ Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություններից յուրաքանչյուրի կատարման համար ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանն ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով` առանց գույքի բռնագրավման։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Հանցանքների համակցությամբ յուրաքանչյուր հանցագործության համար առանձին պատիժ (հիմնական և լրացուցիչ) նշանակելով` դատարանը վերջնական պատիժը որոշում է նշանակված պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ (…) 4. Եթե հանցանքների համակցությունն ընդգրկում է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքներ, ապա վերջնական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գումարելու միջոցով։ Ընդ որում, ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել քսանհինգ տարին։ Եթե համակցության մեջ մտնող հանցանքներից մեկի համար դատարանը նշանակում է ցմահ ազատազրկում, ապա վերջնական հիմնական պատիժը որոշվում է կլանելու միջոցով։ (…)»։ Հաշվի առնելով, որ սույն գործով Հ. Մանգասարյանին մեղսագրված հանցավոր արարքների համակցությունն ընդգրկում է միջին ծանրության հանցանք և ծանր հանցանք` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ, Հ. Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար նշանակված պատժին մասնակիորեն գումարման է ենթակա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար նշանակվող պատիժը։ Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։ Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` խոստովանական ցուցմունքներ տալը, խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեք զավակների առկայությունը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն աջակցելը։ Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման համար ենթակա է պատժի ազատազրկման ձևով, առանց գույքի բռնագրավման։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 3. Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ մեկ օրը երեք ժամի դիմաց։ (…)»։ Դատարանը գտնում է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի նկատմամբ նշանակվող պատժին հաշվակցման է ենթակա նրա` 9 /ինը/ ամիս 7 /յոթ/ օր ժամկետով կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը։ Քննելով ազատազրկում տեսակի պատիժն ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կողմից կրելու հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ (…)» ՀՀ վճռաբեկ դատարանը ՎԲ-124/07 գործով 2007թ. հունիսի 12-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` ԵՔՐԴ/0571/01/08 քրեական գործով 2009թ. հունիսի 2-ի որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) 17. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ (…)»։ Հաշվի առնելով վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, այդ թվում այն, որ` ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանը խոստովանական ցուցմունքներ տալով` աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, ամուսնացած է և նրա խնամքի տակ են մինչև տասնչորս տարեկան երեք զավակները, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցել է, նախկինում դատված չի եղել, հաշվի առնելով նաև նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի անձի` հանրության համար վտանգավոր լինելու աստիճանը նվազել է և հնարավոր է հանգել հետևության, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված` ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու։ Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործություն կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես մեղմացնող` հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը։ Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի` այդ հանցագործության համար նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` «(…) 5. Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց։ (…)»։ Հաշվի առնելով, որ Տ. Բեգլարյանը 6 /վեց/ ամիս` 2016թ. փետրվարի 21-ից մինչև 2016թ. օգոստոսի 21-ը, գտնվել է կալանքի տակ` դատարանը գտնում է, որ այդ պատճառով պետք է մեղմացվի նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը։ Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։ Ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը։ Դատարանը հաշվի է առնում նաև հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործություն կատարելուց հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Որպես ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների առկայությունը և հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, իսկ նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։ Վերոգրյալը հաշվի առնելով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։ Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։ Քննելով ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանի, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի դեմ ներկայացված քաղաքացիական հայցի հարցը` դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`«Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է սույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով։»։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն սույն օրենսգրքով։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` «Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության։»։ Քաղաքացիական հայցի հիմքին և առարկային վերաբերող վերոշարադրյալ քրեադատավարական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը համակարգային վերլուծության է ենթարկել Ա.Մկրտչյանի և Ա.Ստեփանյանի գործերով կայացված որոշումներում։ Մասնավորապես, Ա.Մկրտչյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին։ Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի։ (…)» (տե՛ս Ավետիս Մկրտչյանի վերաբերյալ ՎԲ-150/07 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի որոշումը)։ Ա.Ստեփանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեական դատավարությունում մեղադրյալի կամ մեղադրյալի գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձի դեմ քաղաքացիական հայց կարող է ներկայացվել և, համապատասխանաբար, դատարանում քննության առարկա լինել բացառապես հանցագործությամբ պատճառված և քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնասի առկայության պարագայում։ Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի քննության հիմքում ընկած է միասնական իրավաբանական փաստը` հանցագործությունը, որի կատարման համար անձը ենթարկվում է ինչպես քրեական, այնպես էլ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվության այն դեպքերում, երբ առկա է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնաս (…)։ (…) դատարանը, ապացուցված համարելով հանցագործության մեջ մեղադրվող անձի մեղքը, ինչպես նաև հանցավոր արարքի և հասցված վնասի միջև պատճառական կապը, լուծում է նաև քաղաքացիական հայցը` գնահատելով ներկայացված հայցադիմումի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքը» (տե՛ս Ալվարդ Չուբարի Ստեփանյանի վերաբերյալ ԼԴ/0327/01/10 գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի որոշման 21-րդ կետը)։ Նույն որոշման 23-րդ կետում դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(…) ինչպես բխում է սույն որոշման 21-րդ կետում շարադրված վերլուծությունից, քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասն է, հետևաբար հանցագործություն չհամարվող արարքի համար չէր կարող առաջանալ քաղաքացիաիրավական պատասխանատվություն։»։ Սույն քրեական գործի դատական քննությամբ հաստատվել է, որ ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանի, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի կատարած հանցագործությունների հետևանքով պատճառված վնասի չափը կազմում է 7.188.750 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Նախաքննության ընթացքում, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա. Խալաթյանին է ներկայացվել 1.600.000 /մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար, որը ենթակա է փոխանցման ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում։ 2017թ. դեկտեմբերի 14-ին ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի եղբայր Հարություն Ժորայի Մանգասարյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 1.800.000 /մեկ միլիոն ութ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես Հրաչ Մանգասարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։ 2017թ. դեկտեմբերի 15-ին ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 1.700.000 /մեկ միլիոն յոթ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես կատարած հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։ 2017թ. դեկտեմբերի 18-ին ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումար` որպես կատարած հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։ 2017թ. դեկտեմբերի 21-ին ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազության դեպոզիտ հաշվին է փոխանցվել 200.000 /երկու հարյուր հազար հարյուր/ ՀՀ դրամ գումար ` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի փոխհատուցում։ Հաշվի առնելով, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցի քննությանը և լուծմանն առնչվող հանգամանքների պարզաբանման համար անհրաժեշտ դատավարական գործողությունների կատարումը կարող է հանգեցնել տևական ժամկետով դատական նիստերի հետաձգմանը և դատական քննության ձգձգմանը, նկատի ունենալով, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից կարող է հայցադիմում ներկայացվել քաղաքացիական դատավարության կարգով` նաև դատական քննության ավարտից հետո, ողջամիտ ժամկետում քրեական գործի քննությունն ապահովելու նպատակով` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանից, Գ. Մարգարյանից, Տ. Բեգլարյանից և Հ. Գրիգորյանից որպես կատարած հանցագործությունների հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում օգուտ ՀՀ պետական բյուջեի 7.188.750 ՀՀ դրամ գումար բռնագանձելու վերաբերյալ ՀՀ գլխավոր դատախազության քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության։ Քննելով գույքի վրա դրված կալանքի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալներ Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 18-ի որոշումներով դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։ Քննելով իրեղեն ապացույցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնները պետք է թողնել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննվող թիվ 37100716 քրեական գործով վարույթն իրականացնող մարմնի տնօրինմանը։ Քննելով խափանման միջոցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումն ընտրված է ճիշտ և այն վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ նրա` ազատության մեջ գտնվելու դեպքում, պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը բարձրանում է` ազատազրկման ձևով պատժի դատապարտվելու պատճառաբանությամբ։ Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ դրա հիմքը չի վերացել և այդ խափանման միջոցի պայմանները Գ. Մարգարյանի կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, գրավի գումար հանդիսացող 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը` մուծված 2016թ. նոյեմբերի 23-ին, ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի կողմից, ենթակա է վերադարձման Սեյրան Մարգարյանին։ Ամբաստանյալներ Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը հիմնավոր է ընտրված և վերացվելու կամ փոփոխվելու ենթակա չէ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, քանի որ խափանման միջոցի այդ տեսակի պահանջներն ամբաստանյալներ Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի կողմից խախտված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ դատարանին չեն ներկայացվել։ Քննելով դատական ծախսերի հարցը դատարանը գտնում է հետևյալը. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Դատական ծախսերը բաղկացած են` (…) 3) մասնագետի, փորձագետի, թարգմանչի վարձատրության գումարներից. (…)»։ Նույն օրենսգրքի 169-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Սույն օրենսգրքի 168 հոդվածի առաջին մասի 1-6-րդ կետերում թվարկված դատական ծախսերը կարող են դատարանի կողմից դրվել դատապարտյալի վրա։ 2. Դատարանն իրավունք ունի դատապարտյալին լրիվ կամ մասնակի ազատել որպես պետության եկամուտ գանձվելիք դատական ծախսերը վճարելուց, եթե դատապարտյալն անվճարունակ է, կամ գումարի գանձումը կարող է էապես ազդել դատապարտյալի խնամքի տակ գտնվող անձանց նյութական վիճակի վրա (…)»։ Համաձայն քրեական գործի նյութերի, նախաքննության ընթացքում նշանակված փաստաթղթաբանական փորձաքննություններից` 2016թ. ապրիլի 18-ի թիվ 16-0528 փորձաքննության կատարման արժեքը կազմել է 27.480 /քսանյոթ հազար չորս հարյուր ութսուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2016թ. հոկտեմբերի 7-ի թիվ 16-0527 փորձաքննության կատարման արժեքը` 2.390.760 /երկու միլիոն երեք հարյուր իննսուն հազար յոթ հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2016թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 16-3116 փորձաքննության կատարման արժեքը` 54.960 /հիսունչորս հազար ինը հարյուր վաթուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2016թ. օգոստոսի 24-ի թիվ 16-1795 փորձաքննության կատարման արժեքը` 54.960 /հիսունչորս հազար ինը հարյուր վաթուն/ ՀՀ դրամ գումար, 2017թ. հունվարի 9-ի թիվ 16-3034/1 փորձաքննության կատարման արժեքը` 879.360 /ութ հարյուր յոթանասունինը հազար երեք հարյուր վաթսուն/ ՀՀ դրամ գումար, իսկ 2016թ. հունիսի 29-ի թիվ 16-0986 համակարգչատեխնիկական և տեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության կատարման արժեքը` 178.620 /հարյուր յոթանասունութ հազար վեց հարյուր քսան/ ՀՀ դրամ գումար։ Հետևաբար ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանից, Գ. Մարգարյանից, Տ. Բեգլարյանից և Հ. Գրիգորյանից համապարտորեն, օգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 3.586.140 /երեք միլիոն հինգ հարյուր ութսունվեց հազար հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։ Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ, 154-160-րդ, 168-169-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով` դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքներում և դատապարտել` 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 1 /մեկ/ տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասով սահմանված` պատիժների մասնակի գումարման սկզբունքի կիրառմամբ Հրաչ Մանգասարյանին դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Պատիժը պետք է կրի ՀՀ արդարադատության նախարարության համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում, պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2016թ. փետրվարի 22-ից։ Խափանման միջոց կալանավորումը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ հաշվակցելով կալանքի տակ պահելու 9 /ինը/ ամիս 7 /յոթ/ օրը` ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի 2 /երկու/ ամիս 23 /քսաներեք/ օր ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով։ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին պարտավորեցնել չփոխել մշտական բնակության վայրը՝ նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով ՀՀ արդարադատության նախարարության պրոբացիայի պետական ծառայության վրա։ Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո գրավի գումար հանդիսացող 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը` մուծված 2016թ. նոյեմբերի 23-ին, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի կողմից, հետ վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։ Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ, հաշվի առնելով նրան վեց ամիս /2016թ. փետրվարի 21-ից 2016թ. օգոստոսի 21-ը/ կալանքի տակ պահելը, նշանակված պատիժը մեղմացնել և ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։ Ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի` Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի գույքի վրա նախաքննության մարմնի 2016թ. ապրիլի 18-ի որոշումներով դրված կալանքը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի կատարումը։ Իրեղեն ապացույցները թողնել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննվող թիվ 37100716 քրեական գործով վարույթն իրականացնող մարմնի տնօրինմանը։ Ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանից, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանից, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանից և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանից համապարտորեն, օգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 3.586.140 /երեք միլիոն հինգ հարյուր ութսունվեց հազար հարյուր քառասուն/ ՀՀ դրամ գումար` որպես դատական ծախսեր։ Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա. Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 /մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը փոխանցել ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում։ Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 02-02-2018 |
| Այլ նշումներ | ԵԿԴ/0017/01/17 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ Քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2018թ. փետրվարի 2-ին Երևանում, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը, նախագահությամբ դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի, քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի, մասնակցությամբ մեղադրող Էդ. Արսենյանի, ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյան, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի, Հ. Գրիգորյանի, պաշտպաններ Մ. Զիլֆուղարյանի, Հ. Ալումյանի, Հ. Բաբայանի, Ա. Պապիկյանի, Ա. Ապրեսյանի, քննելով ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 19-ի որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.840.000 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. փետրվար ամսից մինչև դեկտեմբեր ամիսն ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 320 հատ կտրոն, որից 250 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.218.750 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։ Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամի, հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2014-2015թթ. ընթացքում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 300 հատ կտրոն, որոնցից մի մասը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս»։ Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով այն արարքի համար, որ նա` «առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Մասնավորապես՝ Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Տարոն Բեգլարյանին, Գյումրի քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Համբարձում Գրիգորյանին, Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանին և քննությամբ չպարզված այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված՝ խարդախությամբ հափշտակության կատարման վերոհիշյալ մտադրությունն ու վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն, 2014 թվականից մինչև 2016 թվականի հունվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Արտյոմ Գալստյանի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններից 350 հատ կտրոնը մաս-մաս տրամադրել է Գագիկ Մարգարյանին, 320 հատը՝ Տարոն Բեգլարյանին, 300 հատը՝ Համբարձում Գրիգորյանին և 30 հատը՝ Գեորգի Դանիելյանին, ովքեր, համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության, վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ 260, 250, 300 և 20 հատ կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին, Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին, Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլ անձանց ու խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամի գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։ Նախաքննության մարմնի նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ թիվ 58200817 քրեական գործով մեղադրյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով հետևյալ արարքի համար, որ նա` «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 3.106.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. ապրիլ ամսից մինչև 2016թ. հունվարի 29-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 350 հատ կտրոն, որից 260 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.307.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս։»։ 2017թ. հունվարի 31-ին թիվ 58200817 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2017թ. փետրվարի 7-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2017թ. փետրվարի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2017թ. փետրվարի 28-ին նշանակելու մասին։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված՝ հանրության համար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեսված է սույն օրենսգրքով։»։ Նույն օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Ըստ բնույթի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի՝ հանցագործությունները դասակարգվում են՝ ոչ մեծ ծանրության, միջին ծանրության, ծանր և առանձնապես ծանր հանցագործությունների։ 2. Ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երկու տարի ժամկետով ազատազրկումը, կամ որոնց համար նախատեսված է ազատազրկման հետ կապ չունեցող պատիժ, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները. 1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից. (…) 2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը։ Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից։ 3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք։ Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից։ 4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից։ Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից։ Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ։ (…)»։ Նույն օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառելը, եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։»։ Նույն օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «1. Իրավունք վերապահող կամ պատասխանատվությունից ազատող վկայական կամ պաշտոնական այլ փաստաթուղթ կեղծելը՝ կեղծողի կողմից անձամբ կամ այլ անձի կողմից դրանք օգտագործելու կամ իրացնելու նպատակով կամ այդպիսի փաստաթուղթ իրացնելը կամ նույն նպատակներով կեղծ կնիքներ, դրոշմներ, ձևաթղթեր, տրանսպորտային միջոցների հաշվառման համարանիշներ պատրաստելը կամ իրացնելը, ինչպես նաև ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (…) 6) անցել են վաղեմության ժամկետները. (…) 5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։ 6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը։ Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով։ (…)»։ Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները։ Միևնույն ժամանակ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով։ Այսինքն` այն դեպքում, երբ անձը համաձայն չէ վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական գործի հարուցումը մերժելուն, իր նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելուն, նրան պետք է հնարավորություն ընձեռվի դատական քննության միջոցով հասնելու իր անմեղության ապացուցմանը։ Այն դեպքում, երբ անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետը լրանում է գործի դատական քննության փուլում, այդ հիմքով նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու ընթացակարգի իրականացման պարտականությունը կրում է դատարանը։ Ընդ որում, դատական քննությունը ենթադրում է վարույթն ինչպես առաջին ատյանի, այնպես էլ վերաքննիչ ու վճռաբեկ դատարաններում (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և 6-րդ մասի մանրամասն վերլուծությունը mutatis mutandis տե՛ս Անահիտ Սաղաթելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը, Հրանտ Մազմանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0121/11/14 որոշումը)։ Անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին` դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանն առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով` դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների հազար երկու հարյուր կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվողների և այլ անձանց հետ։ Վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով նա կազմակերպել է օրինական կերպով կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը` պետությանը զրկելով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց վճարումներ ստանալու հնարավորությունից` պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս հետևյալ հանգամանքներում. ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված, խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու վերոհիշյալ մտադրության մասին և վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն` 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2016թ. հունվարն ընկած ժամանակահատվածում, մեկ այլ անձի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության հազար երկու հարյուր կեղծ կտրոններից երեք հարյուր հիսուն կտրոնները մաս-մաս տրամադրել է ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, երեք հարյուր քսան կտրոնները` ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, երեք հարյուր կտրոնները` ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և երեսուն կտրոնները՝ այլ անձի, ովքեր համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության` վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ երկու հարյուր վաթսուն, երկու հարյուր հիսուն, երեք հարյուր և քսան կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց և խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով` 7.188.750 /յոթ միլիոն հարյուր ութսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Ամբաստանյալներ Գագիկ Մարգարյանը, Տարոն Բեգլարյանը և Համբարձում Գրիգորյանն այդ գումարից իրենց պահելով որոշակի մասնաբաժին` մնացած մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Ամբաստանյալներից Հրաչ Մանգասարյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գագիկ Մարգարյանը, Տարոն Բեգլարյանը և Համբարձում Գրիգորյանը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, չեն առարկել քրեական պատասխաատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու հիմքով իրենց նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ։ Վերոհիշյալ արարքների համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանի, Գ. Մարգարյանի, Տ. Բեգլարյանի և Հ. Գրիգորյանի կողմից միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանքի կատարմամբ ընդհատված լինելու վերաբերյալ տեղեկություններ քրեական գործում առկա չեն և դատարանին չեն ներկայացվել։ Մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման մեջ շարադրված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո` դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքն ավարտվել է 2016թ. հունվարին, ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը՝ 2016թ. հունվարի 29-ին, Տ. Բեգլարյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը` 2015թ. դեկտեմբերին, իսկ Հ. Գրիգորյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը՝ 2015 թվականին։ Հետևաբար, ամբաստանյալներ Հ. Մանգասարյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գ. Մարգարյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Տ. Բեգլարյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Հ. Գրիգորյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, քրեական պատասխանատվության ենթարկելու` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով սահմանված վաղեմության ժամկետն անցել է։ Վերոգրյալի հիման վրա դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գ. Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Տ. Բեգլարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով և Հ. Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցած լինելու պատճառաբանությամբ։ Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 313-րդ, 379-րդ հոդվածներով` դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց 1. Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ։ 2. Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ։ 3. Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ։ 4. Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված քրեական պատասխանատվությունից` վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառաբանությամբ։ Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում։ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 23-03-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 303, 321, 329, 309, 287, 125, 128, 120, 147, 120, 147, 132, 126, 128, 95 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 26-03-2018 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 303, 321, 329, 309, 287, 125, 128, 120, 147, 120, 147, 132, 126, 128, 95 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-44640 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 19-04-2019 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 25-04-2019 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 21-05-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 303, 321, 329, 309, 287, 125, 128, 120, 147, 120, 147, 132, 126, 128, 95, 147, 151, 227, 31 |
| Գործին կից նյութերը | 2 հատ հավելվածներ, 1-ինը` 62, 2-րդը` 132 թերթերից: |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 29-05-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 303, 321, 329, 309, 287, 125, 128, 120, 147, 120, 147, 132, 126, 128, 95, 147, 151, 227, 31 |
| Գործին կից նյութերը | 2 հատ հավելվածներ, 1-ինը` 62, 2-րդը` 132 թերթերից: |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0017/01/17
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 26-07-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 24-07-2017 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Ալումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Հրաչ Մանգասարյան մյուսները` Գագիկ Մարգարյան ,Տարոն Բեգլարյան ,Համբարձում Գրիգորյան ,Գեորգի Դանիելյան ,Իշխան Ամիրջանյան մյուսները` Գագիկ Սեյրանի Մարգարյան ,Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյան ,Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյան ,Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյան , Իշխան Միշայի Ամիրջանյան Վերացնել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.07.2017թ. որոշմամբ ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի /ՀՀ քր. օր-ի 38-325 հոդ. 1-ին մասով , 38-178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին կետով / նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը և նրան ազատել կալանքից : Հակառակ դեպքում բեկանել , փոփոխել 14.07.2017թ. որոշումը`կալանքը գրավով փոխարինելու մերժելու մասով և որոշում կայացնել`կալանքը գրավով փոխարինելու մասին , ճանաչելով գրավի կիրառումը թույլատրելի և սահմանելով գրավի ողջամիտ չափ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 31-07-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Այլ միջնորդություններով դատական ակտի դեմ
| Բողոքարկվող դատական ակտի ամսաթիվը | 14-07-2017 |
|---|---|
| Բողոքարկվող դատական ակտի անվանումը | Խափանման միջոցը փոփոխելու և կալանքից ազատելու կամ կալանավորումը գրավով փոխարինելը թույլատրելի ճանաչելու և կալանքից գրավով ազատ արձակելու մասին |
Մակագրվել է (դատարանի նախագահի կողմից)
| Ամսաթիվ | 27-07-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 01-08-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 03-08-2017 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Հրաչ |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Գործ ԵԿԴ/0017/01/17 Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՊԱՇՏՊԱՆ` Հ. ԱԼՈՒՄՅԱՆԻ 2017 թվականի օգոստոսի 03-ին Երևան քաղաքում դռնփակ դատական նիստում ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին կալանքից ազատելու կամ կալանքը գրավով փոխարինելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հուլիսի 14-ի որոշման օրինականությունը և հիմնավորվածությունը Պ Ա Ր Զ Ե Ց 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով այն արարքների համար, որ նա առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը` միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Մասնավորապես՝ Եղեգնաձոր քաղաքում գործող <<Սիլ ինշուրանս>> ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող <<Ռեսո>> ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Տարոն Բեգլարյանին, Գյումրի քաղաքում գործող <<Ռեսո>> ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից Համբարձում Գրիգորյանին, Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանին և քննությամբ չպարզված այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված խարդախությամբ հափշտակության կատարման վերոհիշյալ մտադրությունն ու վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն, 2014 թվականից մինչև 2016 թվականի հունվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Արտյոմ Գալստյանի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններից 350 հատ կտրոնը մաս-մաս տրամադրել է Գագիկ Մարգարյանին, 320 հատը` Տարոն Բեգլարյանին, 300 հատը` Համբարձում Գրիգորյանին և 30 հատը` Գեորգի Դանիելյանին, ովքեր, համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության, վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար 260, 250, 300 և 20 հատ կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց` Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին, Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին, Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխասյանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլ անձանց ու խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամի գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս: Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում ՀՀ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 22-ի որոշմամբ հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը: ՀՀ Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի փետրվարի 25-ի որոշմամբ վերահաստատվել է մեղադրյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին վերոնշյալ որոշումը: 2017 թվականի փետրվարի 03-ին թիվ 58200817 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Հանբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով մուտք է եղել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան): Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ին կայացված` քրեական գործի դատական քննություն նշանակելու մասին որոշմամբ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ։ Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի մարտի 29-ի որոշմամբ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Կարեն Սարդարյանի կողմից 2017 թվականի մարտի 29-ին ներկայացված միջնորդությունը` ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի համարելու և գրավի չափ սահմանելու մասին, մերժվել է` անհիմն լինելու պատճառով: 2017 թվականի հուլիսի 14-ի դատական նիստի ընթացքում ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանը միջնորդություն է ներկայցրել` իր պաշտպանյալի նկատմամբ խափանման միջոցը փոփոխելու և կալանքից ազատելու կամ կալանավորումը գրավով փոխարինելը թույլատրելի ճանաչելու և կալանքից գրավով ազատ արձակելու մասին։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հուլիսի 14-ի որոշմամբ` ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի կողմից 2017 թվականի հուլիսի 14-ին ներկայացված միջնորդությունը` ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին կալանքից ազատելու կամ կալանքը գրավով փոխարինելու մասին, մերժվել է` անհիմն լինելու պատճառով: Վերոնշյալ որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանը: Դատական վարույթի նյութերը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2017 թվականի հուլիսի 31-ին: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2017 թվականի օգոստոսի 01-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել դռնփակ դատական նիստում քննության` 2017 թվականի օգոստոսի 03-ին: Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել: 2. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով: Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն` նույն հոդվածի 1-ին կետի <<գ>> ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք (...) ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակվելու իրավունք։ Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքով։ Տվյալ դեպքում, Հրաչ Մանգասարյանից չկախված պատճառներով, դատաքննությունը ձգձգվում է։ Ընդ որում, ներկայում նաև վերացել կամ էապես նվազել են այն ենթադրյալ վտանգները, որոնք նախկինում դատարանները հիմք էին ընդունել՝ Հրաչ Մանգասարյանին կալանավորելու համար։ Մասնավորապես, գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը, որի վրա ժամանակին հիմնվել էին դատարանները, այժմ զգալիորեն նվազել է, քանի որ մեղադրանքի կողմն արդեն իսկ ձեռք է բերել այն բոլոր ապացույցները, որոնք մտադրված էր ձեռք բերել։ Ավելին, ավարտվել է 23 վկաների և 113 տուժողների հարցաքննության փուլը, ինչն անհնարին է դարձնում գործի քննությանը Հրաչ Մանգասարյանի անօրինական միջամտության հավանականությունը։ Ինչ վերաբերում է թաքնվելու հավանականությանը, ապա, ինչպես նշել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը. <<Թաքնվելու հավանականությունը նվազում է` կալանքի տակ մնալու ժամկետին համամասնորեն այն բանի հետևանքով, որ անազատության տակ պահելու ժամկետը կարող է հանվել (հաշվակցվել) ազատազրկման ժամկետից, որին անձը կարող է դատապարտվել՝ մեղավոր ճանաչվելու դեպքում, ինչը քչացնում է ապագայի նկատմամբ մեղադրյալի վախը և նվազեցնում արդարադատությունից թաքնվելու մտադրությունը։ (տես, ի թիվս այլի՝ Սոկուրենկոն ընդդեմ Ռուսաստանի, 10.01.2012թվականի վճիռ, 87 կետ) Բացի այդ, պետք է հաշվի առնվի նաև Եվրոպական դատարանի հետևյալ դիրքորոշումը. <<Դատարանը բազմիցս նշել է, որ՝ թեև հավանական դատավճռի խստությունը կարևոր բաղադրիչ է մեղադրյալի փախուստի կամ նրա կողմից նոր իրավախախտումներ կատարելու ռիսկի գնահատման համար, սակայն կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու անհրաժեշտությունը չի կարող գնահատվել միայն վերացական տեսանկյունից, հաշվի առնելով միայն առաջադրված մեղադրանքների ծանրությունը>>։ (տես, ի թիվս այլի՝ Կոլունովն ընդդեմ Ռուսաստանի, 09.10.2012թվականի վճիռ, 51 կետ) Տվյալ դեպքում դատարանները, Հրաչ Մանգասարյանին կալանավորելիս և կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելիս, որպես կալանքի տակ շարունակաբար պահելու հիմնավորում, վկայակոչել են հնարավոր պատժի խստությունը։ Թաքնվելու և խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելիս հիմք է ընդունված եղել բացառապես վերագրվող հանցագործության ծանրության աստիճանը։ Մինչդեռ այս պահին, երբ արդեն խոսքը գնում է շարունակական կալանավորման մասին, այդ փաստարկն այլևս չի կարող լինել միակը կամ որոշիչը։ Այսքանով հանդերձ, եթե նույնիսկ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը գտել էր, որ դեռևս պահպանվում են Հրաչ Մանգասարյանին կալանքի տակ պահելու հիմքերը, ապա՝ նույնիսկ այդ դեպքում վերջինս պետք է կալանքից գրավով ազատվելու հնարավորություն ստանար։ Այսպես, Եվրոպական կոնվենցիայի պահանջներից բխում է, որ ներպետական իրավասու մարմինները պետք է հիմնավորեն ոչ թե անձին ազատության մեջ թողնելու, այլ` նրան ազատազրկելը։ Տվյալ դեպքում նման հիմքերը բացակայում են, իսկ թաքնվելու կամ քննությանը խոչընդոտելու հավանականության վերաբերյալ եզրահանգումները հիմնված են բացառապես մեղսագրվող հանցագործության ծանրության աստիճանի վրա։ Մինչդեռ Եվրոպական դատարանն իր մի շարք վճիռներում պարզաբանել է, որ գրավի կիրառումը չի կարող կախվածության մեջ դրվել հանցագործության ծանրության աստիճանից (տես, օրինակ՝ Նիկոլովան ընդդեմ Բալղարիայի, Կաբալերոն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործերով վճիռները)։ Նույն մոտեցումն է արտացոլված ՀՀ վճռաբեկ դատարանի մի շարք որոշումներում (տես, Տարոն Հակոբյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի որոշումը)։ Ի վերջո, շարունակական կալանքի հետ կապված հարցերում վճռորոշ նշանակություն պետք է ունենա ոչ թե մեղսագրվող հանցագործության ծանրության աստիճանը, այլ՝ անձի կողմից դրսևորված վարքագիծը, նրա այլ անհատական հանգամանքները։ Տվյալ դեպքում Հրաչ Մանգասարյանը կամովին ներկայացած է եղել քննությանը, իսկ մեղադրանքի կողմը չի կարողացել միջնորդության քննության ընթացքում մատնանշել որևէ փաստ, երբ Մանգասարյանը թաքնվելու կամ քննությանը խոչընդոտելու փորձ կատարած լինի։ Ելնելով վերը շարադրվածից` պաշտպան Հայկ Ալումյանը խնդրել է Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանքը վերացնել և նրան ազատել կալանքից, հակառակ դեպքում Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.07.2017 թվականի որոշումը՝ կալանքը գրավով փոխարինելու մերժելու մասով, բեկանել, փոփոխել և որոշում կայացնել` կալանքը գրավով փոխարինելու մասին` ճանաչելով գրավի կիրառումը թույլատրելի և սահմանելով գրավի ողջամիտ չափ: 3. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ դատարանը, վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում` ներկայացված նյութերի հիման վրա, լսելով պաշտպանի փաստարկները, վերլուծելով գործի նյութերը, վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ. ՀՀ Սահմանադրության 27-րդ հոդվածի համաձայն. <<Յուրաքանչյուր ոք ունի անձնական ազատության իրավունք: Ոչ ոք չի կարող անձնական ազատությունից զրկվել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով`(…) 4) անձին իրավասու մարմին ներկայացնելու նպատակով, երբ առկա է նրա կողմից հանցանք կատարած լինելու հիմնավոր կասկած, կամ երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է հանցանքի կատարումը կամ դա կատարելուց հետո անձի փախուստը կանխելու նպատակով. (…)>>: <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 1-ին կետի համաձայն` <<Յուրաքանչյուր ոք ունի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունք: Ոչ ոքի չի կարելի ազատությունից զրկել այլ կերպ, քան հետևյալ դեպքերում և օրենքով սահմանված կարգով` (…) <<գ>> անձի օրինական կալանավորումը կամ ձերբակալումը` իրավախախտում կատարած լինելու հիմնավոր կասկածի առկայության դեպքում նրան իրավասու օրինական մարմին ներկայացնելու նպատակով կամ այն դեպքում, երբ դա հիմնավոր կերպով անհրաժեշտ է համարվում նրա կողմից հանցագործության կատարումը կամ դրա կատարումից հետո նրա փախուստը կանխելու համար: (…)>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համաձայն՝ <<1. Դատարանը, դատախազը, քննիչը կամ հետաքննության մարմինը խափանման միջոց կարող են կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է` 1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. 2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը` քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. 3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք. 4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց. 5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը: 2. Կալանավորումը և դրա այլընտրանքային խափանման միջոցը մեղադրյալի նկատմամբ կարող են կիրառվել միայն այնպիսի հանցագործության համար, որի համար նախատեսվող ազատազրկման ձևով պատժի առավելագույն ժամկետը մեկ տարուց ավելի է, կամ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ մեղադրյալը կարող է կատարել սույն հոդվածի առաջին մասով նախատեսված գործողությունները: 3. Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի են առնվում` 1) վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը. 2) կասկածյալի կամ մեղադրյալի անձը. 3) տարիքը և առողջական վիճակը. 4) սեռը. 5) զբաղմունքի տեսակը. 6) ընտանեկան դրությունը և խնամարկյալների առկայությունը. 7) գույքային դրությունը. 8) բնակության մշտական վայրի առկայությունը. 9) այլ էական հանգամանքներ:>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Գրավը ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է` քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով: Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը: 2. Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից (…)>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի համաձայն` <<Անհրաժեշտության դեպքում քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից խափանման միջոցը կարող է փոխվել>>: <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` <<Սույն հոդվածի 1-ին կետի <<գ>> ենթակետի դրույթներին համապատասխան ձերբակալված կամ կալանավորված յուրաքանչյուր ոք անհապաղ տարվում է դատավորի կամ այլ պաշտոնատար անձի մոտ, որն օրենքով լիազորված է իրականացնելու դատական իշխանություն, և ունի ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունք կամ մինչև դատաքննությունն ազատ արձակելու իրավունք: Ազատ արձակումը կարող է պայմանավորվել դատաքննության ներկայանալու երաշխիքներով>>: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Տիգրան Վահրադյանի վերաբերյալ 2008 թվականի դեկտեմբերի 26-ի թիվ ԼԴ/0197/06/08 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. <<(...) Մեղադրյալի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու հարցը քննարկելիս առաջադրված մեղադրանքում անձի մեղավորության հարցը քննարկման առարկա դարձնելով` խափանման միջոցը ձեռք է բերում պատժիչ նպատակ: Մինչդեռ խափանման միջոցը կիրառման նպատակով տարբերվում է պատժից: Խափանման միջոցի կիրառման նպատակը քրեական գործի մինչդատական և դատական քննության ընթացքում կասկածյալի կամ մեղադրյալի պատշաճ վարքագիծը, ինչպես նաև դատավճռի կատարումն ապահովելն է: Մասնավորապես, կալանքի, որպես խափանման միջոցի, կիրառման վարույթը միտված չէ առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ փաստական տվյալների հավաքմանը, ստուգմանն ու գնահատմանը: Այդ վարույթի նշանակությունն այն է, որ քննարկվի և լուծվի կալանավորված անձին հասարակությունից ժամանակավորապես մեկուսացնելու և հսկողության ներքո պահելու անհրաժեշտության հարցը` ելնելով գործի քննության շահերից: Այլ կերպ` կալանավորման նպատակն է` նախաքննության և դատական քննության բնականոն գործընթացի ապահովումը, քրեական գործի բնականոն քննությանը մեղադրյալի (կասկածյալի) դիմակայության կանխումը, դատավարական գործընթացին մեղադրյալի մասնակցության ապահովումը, ոչ թե նրան պատժելը կատարած հանցանքի, քննության ընթացքում դրսևորած ոչ պատշաճ վարքագծի համար: Խափանման միջոցի մասին որոշումն ընդունվում է, եթե գոյություն ունեն այդ որոշումը պարտադրող հանգամանքներ (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մաս), և եթե այդ հանգամանքները վերանում են, ապա քննիչը (դատարանը) մինչև գործն ըստ էության լուծելը պարտավոր է այդ որոշումը վերացնել: Ընդ որում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածում թվարկված մեղադրյալի հավանական գործողությունների մասին հետևությունները, որոնք կարող են առաջ բերել անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության հիմնական իրավունքի սահմանափակում, պետք է հիմնված լինեն գործի նյութերից բխող ողջամիտ ենթադրությունների վրա: (...)>>: ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Աղասի Հովսեփյանի վերաբերյալ 2010 թվականի մարտի 26-ի ԵԿԴ/0633/06/09 որոշմամբ իրավական դիքրորոշում է արտահայտել այն մասին, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի սահմանվում, որ դատարանը պարտավոր է յուրաքանչյուր կալանավորվածի տրամադրել որոշակի երաշխիքներով ազատ արձակվելու հնարավորություն. դատարանը միայն պարտավոր է քննարկել և լուծել այն հարցը, թե արդյոք հնարավոր է անձին ազատ արձակել այդ թվում` որոշակի այլընտրանքային երաշխիք ստանալով: Ուստի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի հիման վրա անձին երաշխիքով ազատ արձակելն առանձին դեպքերում կարող է ճանաչվել անթույլատրելի, երբ կոնկրետ փաստերով հիմնավորվում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել անձի ոչ իրավաչափ վարքագիծը նրան ազատ արձակելու դեպքում (տես, օրիրնակ` Ալեքսանդր Մակարովն ընդդեմ Ռուսաստանի գործով վճռի (Aleksandr Makarov v. Russia, 2009թ. մարտի 12, գանգատ թիվ 15247/07) 138-139 կետերը Մամեդովան ընդդեմ Ռուսաստանի գործով վճռի (Mamedova v. Russia, 20062. հունիսի 1,գանգատ թիվ 7064/05) 75-77 կետերը, Սուլաոջան ընդդեմ Էստոնիայի գործով վճռի (Sulaoja v. Estonia, 2005թ. փետրվարի 15, գանգատ թիվ 55939/00) 64 կետը): ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` Ասլան Ավետիսյանի վերաբերյալ 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի ԱՎԴ/0022/06/08 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <<(…) Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի, մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհարժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար: Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասում օրենսդիրն օգտագործել է <<մասնավորապես>> բառը, որն արտահայտում է կալանքով գրավից ազատելու կոնկրետ դրսևորումների հատուկ ամրագրման և ոչ թե կալանքով գրավից ազատելու իրավական հիմքերի սպառիչ թվարկման նշանակություն: Մեղադրյալի անձը հայտնի չլինելը, մշտական բնակության վայր չունենալը կամ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու փորձը կալանքից գրավով ազատելու կոնկրետ դրսևորումներ են, որոնք թվարկված են ոչ սպառիչ: Ուստի Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ գրավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը>>: Կալանքը գրավով փոխարինելու հարցը լուծելիս անձին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը պատշաճ գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտության հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Սամվել Մարգարյանի գործով 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(…) գրավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: Այլ խոսքով՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար: Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ (…)>>: Դ.Վարդանյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ. <<(...) մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելու հարցը քննարկելիս դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե մեղադրյալի նկատմամբ ինչ հիմքով է կալանավորումը կիրառվել որպես խափանման միջոց, և արդյոք տվյալ դեպքում գրավը՝ որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ տվյալ հիմքի չեզոքացման համար: Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ Եվրոպական դատարանը մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի՝ դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տես Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), վտանգը, որ մեղադրյալն ազատ արձակվելու դեպքում կխոչընդոտի արդարադատության իրականացմանը (տես Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ կկատարի նոր հանցանքներ (տես Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տես Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում ըստ էության նախատեսված են նշված հիմքերը, որոնցից յուրաքանչյուրի առկայությունը կալանավորման պայմանների հետ միասին ինքնին հիմք է անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար: Միևնույն ժամանակ, <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիման վրա այդպիսի միջոց է գրավը: Նշված նորմը, մասնավորապես, ամրագրում է, որ <<Գրավը (…) հանցագործության համար մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է՝ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով>>: Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գրավը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից մեղադրյալի թաքնվելու վտանգը չեզոքացնելու երաշխիք է, և համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում իրավասու դատարանի կողմից կարող է կիրառվել վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով: (տես Դավիթ Վարդանյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԱՔԴ/0056/06/14 որոշման 16-րդ կետը): Առաջին ատյանի դատարանը, քննության առնելով պաշտպանի միջնորդությունը` ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին կալանքից ազատելու կամ կալանքը գրավով փոխարինելու մասին, ուսումնասիրելով գործի նյութերը, այն մերժել է` որոշման մեջ արձանագրելով հետևյալը. <<(…) Հ.Մանգասարյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետները դատարանի որոշումներով պարբերաբար երկարացվել են, իսկ նրա նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունները մերժվել են՝ անթույլատրելի լինելու պատճառաբանությամբ։ Այդ որոշումները չեն բեկանվել և չեն փոփոխվել։ Այսպիսով, Հ.Մանգասարյանին ազատությունից զրկելը կատարվել է օրենքով սահմանված իրավական ընթացակարգերի պահպանմամբ։ 2017 թվականի փետրվարի 20-ին, սույն քրեական գործով դատական քննություն նշանակելու մասին որոշում կայացնելիս՝ դատարանը կրկին քննել է Հ.Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը և պատճառաբանված որոշում է կայացրել նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումն անփոփոխ թողնելու մասին՝ հաշվի առնելով նրան վերագրվող արարքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչն էական նշանակություն ունի նրա հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի հավանականությունը կանխորոշելու հարցում, այն, որ Հ.Մանգասարյանին վերագրվում է նաև ծանր հանցագործության կատարման կազմակերպում, որի համար որպես պատիժ սահմանված ազատազրկման առավելագույն ժամկետը կազմում է ութ տարի, վերագրվող արարքը նրա կողմից կատարված լինելու վերաբերյալ շարունակում է առկա լինել հիմնավոր կասկած։ Քրեական գործի դատական քննության ընթացքում, 2017 թվականի մարտի 29-ի դատական նիստում, Հ.Մանգասարյանի պաշտպանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել՝ ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի ճանաչելու և գրավի չափ սահմանելու մասին, որը դատարանի պատճառաբանված որոշմամբ մերժվել է՝ հաշվի առնելով վերագրյալ հանգամանքները, ինչպես նաև նկատի ունենալով, որ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու կամ այլ ճանապարհով գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը շարունակում է մնալ բարձր։ Դատարանի այդ որոշումը նույնպես չի բեկանվել և չի փոփոխվել։ Պաշտպանի քննարկվող միջնորդության մեջ նշված ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանից անկախ պատճառներով դատաքննությունը ձգձգվելու, Հ.Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորման ընտրության և պահպանման հիմք հանդիսացող հանգամանքի՝ թաքնվելու հավանականությունը նվազելու վերաբերյալ պատճառաբանությունները հիմնավոր չեն։ Հ.Մանգասարյանի՝ վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ քննությանը խոչընդոտելու հավանականության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնված են ոչ միայն նրան մեղսագրվող արարքի ծանրության վրա, այլ նաև նրա՝ վարույթն իրականացնող մարմին ներկայանալուց նախկինում խուսափելու և հետախուզման մեջ գտնված լինելու փաստերի վրա։ Վերոհիշյալ վերլուծությունների և պատճառաբանությունների հիման վրա դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել Հ.Մանգասարյանի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ նրան ազատ արձակելու դեպքում և առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանի՝ ազատության մեջ մնալու դեպքում, վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու և քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու կամ այլ ճանապարհով գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը շարունակում է մնալ բարձր, ուստի խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելն անթույլատրելի է։ Դատարանը գտնում է նաև, որ միջնորդության մեջ նշված պատճառաբանություններն ընդամենը պաշտպանի կարծիքն են հանդիսանում, բավարար հիմք չեն կարող հանդիսանալ՝ ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումից ազատելու կամ այլընտրանքային խափանման միջոց գրավով փոխարինելու համար։ Հետևաբար պաշտպանի միջնորդությունն ամբողջությամբ անհիմն է և ենթակա է մերժման: (…)>>: Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-136-րդ հոդվածների դրույթները, հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալի պատշաճ վարքագիծը հնարավոր է ապահովել կալանավորում խափանման միջոց կիրառելու պայմաններում, հանգել է ճիշտ հետևության` մերժելով ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին կալանքից ազատելու կամ կալանքը գրավով փոխարինելու մասին պաշտպանի միջնորդությունը: Վերաքննիչ դատարանը, հաշվի առնելով Հրաչ Մանգասարյանին վերագրվող հանցագործությունների բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, հանգում է հետևության, որ մեծ է մեղադրյալի կողմից վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու, դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը: Այս կապակցությամբ հիմնավոր չեն վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն առ այն, որ ներկայում վերացել կամ էապես նվազել են այն ենթադրյալ վտանգները, որոնք նախկինում դատարանները հիմք էին ընդունել՝ Հրաչ Մանգասարյանին կալանավորելու համար: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ գրավի կիրառումն անթույլատրելի ճանաչելու հարցում ևս հանգել է ճիշտ եզրակացության, նկատի ունենալով, որ գործի հանգամանքներից ելնելով, այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել մեղադրյալի ոչ իրավաչափ վարքագիծը՝ նրան ազատ արձակելու դեպքում: Վերաքննիչ դատարանը պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-138-րդ, 143-րդ հոդվածների դրույթները, ղեկավարվելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով, ինչպես նաև Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածում ամրագրված դրույթներով, գրավի կիրառման անթույլատրության հարցը քննարկելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում գտնում է, որ մեղադրյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ գրավի կիրառումն անթույլատրելի համարելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը հիմնավորված է: Վերոշարադրյալ հիմքերով վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը որոշումը կայացրել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջներին համապատասխան, այն չի հակասում <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> եվրոպական կոնվենցիայի դրույթներին, իսկ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ որոշումը բեկանելու համար: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հուլիսի 14-ի որոշումը` ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին կալանքից ազատելու կամ կալանքը գրավով փոխարինելու մասին միջնորդությունը քննության առնելու մասին, թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից տասնհինգօրյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս.Դ. ՉԻՉՈՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 03-08-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 27-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1 հատոր, 60 թերթից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 27-09-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1 հատոր, 60 թերթից: |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-28226/17 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 12-09-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 11-09-2017 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Ալումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Հրաչ Մանգասարյան մյուսները` Գագիկ Մարգարյան ,Տարոն Բեգլարյան ,Համբարձում Գրիգորյան ,Գեորգի Դանիելյան ,Իշխան Ամիրջանյան մյուսները` Գագիկ Սեյրանի Մարգարյան ,Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյան ,Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյան ,Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյան , Իշխան Միշայի Ամիրջանյան Բեկանել , փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 17.08.2017թ. որոշումը և որոշում կայացնել`ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի /ՀՀ քր. օր-ի 38-325 հոդ. 1-ին մասով , 38-178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին կետով / նկատմամբ կալանքը գրավով փոխարինելու մասին , ճանաչելով գրավի կիրառումը թույլատրելի և սահմանելով գրավի ողջամիտ չափ : Բողոքարկման ժամկետը բաց թողնելու պատճառը ճանաչել հարգելի և այն վերականգնել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 22-09-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Այլ միջնորդություններով դատական ակտի դեմ
| Բողոքարկվող դատական ակտի ամսաթիվը | 17-08-2017 |
|---|---|
| Բողոքարկվող դատական ակտի անվանումը | Ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը այլընտրանքային խափանման միջոց գրավով փոխարինելու մասին |
Մակագրվել է (դատարանի նախագահի կողմից)
| Ամսաթիվ | 13-09-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Ռուբիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-09-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 27-09-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 10-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-10-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 19-10-2017 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Հրաչ |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0017/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ §19¦ հոկտեմբերի 2017թ. ք. Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) նախագահությամբ` դատավոր Ռ.Մխիթարյանի քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի մասնակցությամբ` պաշտպան Հ.Ալումյանի դատախազ Էդ.Արսենյանի դռնբաց դատական նիստում, թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործով ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա դատական ստուգման ենթարկելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի համարելու և գրավի չափ սահմանելու վերաբերյալ պաշտպան Հայկ Ալումյանի միջնորդությունը մերժելու մասին 2017 թվականի օգոստոսի 17-ի որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը. ՊԱՐԶԵՑ Գործի դատավարական նախապատմությունը 1. 2017 թվականի փետրվարի 7-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան) վարույթ է ընդունվել թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 (58200817) քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Հանբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով: 2017 թվականի փետրվարի 20-ին Առաջին ատյանի դատարանը որոշում է կայացրել դատական քննություն նշանակելու մասին, որով, ի թիվս այլնի, մինչդատական վարույթի ընթացքում Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված կալանավորում խափանման միջոցը թողել է անփոփոխ: Դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի և պաշտպան Հայկ Ալումյանի կողմից միջնորդություններ են ներկայացվել ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոցը ընտրված կալանավորումը գրավով փոխարինելու, կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի համարելու և գրավի չափ սահմանելու մասին, որոնք Առաջին ատյանի դատարանի համապատասխանաբար` 2017 թվականի մարտի 29-ի և 2017 թվականի հուլիսի 14-ի որոշումներով մերժվել են: Գործով 2017 թվականի օգոստոսի 17-ի դատական նիստում ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանը կրկին միջնորդություն է ներկայացրել իր պաշտպանյալին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի համարելու և գրավի չափ սահմանելու մասին, որն Առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի օգոստոսի 17-ի որոշմամբ մերժվել է: Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի կողմից Առաջին ատյանի դատարանի` վերը նշված որոշման դեմ բերվել է վերաքննիչ բողոք, որը Վերաքննիչ դատարանի` 2017 թվականի սեպտեմբերի 23-ի որոշմամբ ընդունվել է վարույթ: Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 2. Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրվում է այն բանում, որ. «[Ն]ա, առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող` Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի` տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով` նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ, և կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն` առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս: Մասնավորապես` Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ Ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից Տարոն Բեգլարյանին, Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից Համբարձում Գրիգորյանին, Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանին և քննությամբ չպարզված այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված խարդախությամբ հափշտակության կատարման վերոհիշյալ մտադրությունն ու վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն, 2014 թվականից մինչև 2016 թվականի հունվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Արտյոմ Գալստյանի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններից 350 հատ կտրոնը մաս-մաս տրամադրել է Գագիկ Մարգարյանին, 320 հատը` Տարոն Բեգլարյանին, 300 հատը` Համբարձում Գրիգորյանին և 30 հատը` Գեորգի Դանիելյանին, ովքեր, համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության, վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար` 260, 250, 300 և 20 հատ կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցների տիրապետող անձանց` Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին, Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին, Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխասյանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլ անձանց ու խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամի գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս»: 3. Առաջին ատյանի դատարանի` ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի միջնորդությունը մերժելու մասին 2017 թվականի օգոստոսի 17-ի որոշման համաձայն. «(…) [Ն]ախաքննության ընթացքում ՀՀ Արարատի և Վայոց [ձ]որի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը 2016թ. փետրվարի 22-ին որոշում է կայացրել հետախուզման մեջ գտնվող Հ.Մանգասարյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին: ՀՀ Արարատի և Վայոց [ձ]որի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. փետրվարի 25-ի որոշմամբ վերահաստատվել է Հ.Մանգասարյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին դատարանի վերոհիշյալ որոշումը և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառված երկու ամիս ժամկետով կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ: Այդ որոշմամբ մերժվել է պաշտպանի միջնորդությունը` Հ.Մանգասարյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու մասին: Հ.Մանգասարյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետները պարբերաբար երկարացվել են, իսկ նրա նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությունը մերժվել է` անթույլատրելի լինելու պատճառաբանությամբ: Այսպիսով, Հ.Մանգասարյանին ազատությունից զրկելը կատարվել է օրենքով սահմանված իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ: 2017 թվականի փետրվարի 20-ին, սույն քրեական գործով դատական քննության նշանակելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը կրկին քննել է Հ.Մանգասարյանի նկատմամբ խափանման միջոցի հարցը և պատճառաբանված որոշում է կայացրել նրա նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումն անփոփոխ թողնելու մասին` հաշվի առնելով նրան վերագրվող արարքների բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչն էական նշանակություն ունի նրա հետագա ոչ իրավաչափ վարքագծի հանավանակությունը կանխորոշելու հարցում, այն, որ Հ.Մանգասարյանին վերագրվում է նաև ծանր հանցագործության կատարման կազմակերպում, որի համար որպես պատիժ սահմանված ազատազրկման առավելագույն ժամկետը կազմում է ութ տարի, վերագրվող արարքը նրա կողմից կատարած լինելու վերաբերյալ շարունակում է առկա լինել հիմնավոր կասկած: Հաշվի առնելով վերոհիշյալ հանգամանքները և նկատի ունենալով, որ մեղադրյալ Հ.Մանգասարյանը վարույթի մասնակիցներից ոմանց հետ, մեղսագրվող արարքի կապակցությամբ ունեցել է առնչություն` դատարանը գտել է, որ նրա` ազատության մեջ մնալու դեպքում քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու կամ այլ ճանապարհով գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը շարունակում է մնալ բարձր: Քրեական գործի դատական քննության տվյալ փուլում, նույնպես հաշվի առնելով վերոգրյալ հանգամանքները, Հ.Մանգասարյանին մեղսագրվող արարքների բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, նրան վերագրվող արարքների կատարման եղանակը` դատարանը գտնում է, որ դրանք ունեն էական նշանակություն ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանի հետագա վարքագիծը կանխորոշելու հարցում և գործի հանգամանքներից ելնելով` դատարանը գտնում է, որ այլընտրանքային երաշխիքն ի զորու չէ կանխել Հ.Մանգասարյանի ոչ իրավաչափ վարքագիծը` նրան ազատ արձակելու դեպքում առկա է ողջամիտ ենթադրություն առ այն, որ ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանի` ազատության մեջ մնալու դեպքում, վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու և քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու կամ այլ ճանապարհով գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը շարունակում է մնալ բարձր, ուստի խափանման միջոց կալանավորումը գրավով փոխարինելն անթույլատրելի է: Դատարանը գտնում է նաև, որ միջնորդության մեջ նշված պատճառաբանություններն ընդամենը պաշտպանի կարծիքն են հանդիսանում, բավարար հիմք չեն կարող հանդիսանալ` ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը այլընտրանքային խափանման միջոց գրավով փոխարինելու համար: Հետևաբար պաշտպանի միջնորդությունն ամբողջությամբ անհիմն է և ենթակա է մերժման: (…)»: Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 4. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը 2016 թվականի փետրվարի 22-ին կամովին ներկայացել է քննությանը և այդ օրվանից մինչև օրս, ավելի քանի 17 ամիս, գտնվում է անազատության մեջ: Նրա նկատմամբ կալանավորում խափանման միջոցն ընտրվել է երկու հիմքով, դրանք են. կարող է թաքնվել քննությունից և խոչընդոտել քննությանը։ Քրեական գործն Առաջին ատյանի դատարան է մուտք եղել 2017 թվականի փետրվարի 2-ին, դատակոչված է եղել 23 վկա և 113 տուժող, որոնց հարցաքննություններն ավարտված են, իսկ այն վկաների ու տուժողների ցուցմունքները, ում ներկայությունը հնարավոր չի եղել դատաքննությանն ապահովել, հրապարակվել են։ Դատավարության ընթացքում միայն մեկ անգամ է դատական նիստը հետաձգվել Հրաչ Մանգասարյասի միջնորդությամբ, որը կապված է եղել պաշտպանին փոխելու հետ։ Դդատաքննությունը Հրաչ Մանգասարյասի կամքից անկախ պատճառներով ձգձգվում է, իսկ այն ենթադրյալ վտանգները, որոնք նախկինում դատարանների կողմից հիմք է ընդունվել նրան կալանավորելու համար, այլևս վերացել կամ էապես նվազել են: Մասնավորապես, քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը, որի վրա ժամանակին հիմնվել են դատարանները, այժմ զգալիորեն նվազել է, քանի որ մեղադրանքի կողմն արդեն իսկ ձեռք է բերել այն բոլոր ապացույցները, որոնք մտադրված է եղել ձեռք բերել, ավարտվել է 23 վկաների և 113 տուժողների հարցաքննության փուլը, ինչն առհասարակ անհնարին է դարձնում գործի քննությանը Հրաչ Մանգասարյանի անօրինական միջամտության հավանականությանը։ Ինչ վերաբերում է թաքնվելու վտանգին, ապա Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, ի թիվս այլնի, Սուկորենկոն ընդդեմ Ռուսաստանի գործով 2012 թվականի հունվարի 10-ի վճռում նշել է, որ «Թաքնվելու հավանականությունը նվազում է` կալանքի տակ մնալու ժամկետին համամասնորեն այն բանի հետևանքով, որ անազատության մեջ պահվելու ժամկետը կարող է հանվել ազատազրկման ժամկետից, որին անձը կարող է դատապարտվել` մեղավոր ճանաչվելու դեպքում, ինչը քչացնում է ապագայի նկատմամբ մեղադրյալի վախը և նվազեցնում արդարադատությունից թաքնվելու մտավախությունը: Բողոքի հեղինակը նաև նշել է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին կալանավորելիս և կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելիս, որպես կալանքի տակ շարունակաբար պահելու հիմնավորում, դատարանները վկայակոչել են հնարավոր պատժի խստությունը: Թաքնվելու և խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելիս հիմք է ընդունվել բացառապես վերագրվող հանցագործության ծանրության աստիճանը։ Մինչդեռ տվյալ պահին, երբ արդեն խոսքը գնում է շարունակական կալանավորման մասին, այդ փաստարկն այլևս չի կարող լինել միակը կամ որոշիչը: Միևնույն ժամանակ, «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի պահանջներից բխում է, որ ներպետական իրավասու մարմինները պետք է հիմնավորեն ոչ թե անձին ազատության մեջ թողնելը, այլ` նրան ազատազրկելը: Այդ կապակցությամբ, Պոլանսկին ընդդեմ Ռուսաստանի գործով Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը նշել է, որ կանխավարկածը միշտ ազատ արձակելու օգտին է, և որ հանցագործություն կատարելու մեջ մեղադրվող անձը պետք է միշտ ազատվի նախնական կալանքից, բացառությամբ այն դեպքերի, երբ պետությունը կարող է ցույց տալ, որ գոյություն ունեն վերաբերելի և բավարար հիմքեր` նրա շարունակական կալանավորումը հիմնավորելու համար: Այդօրինակ հիմքերը տվյալ դեպքում բացակայում են, իսկ թաքնվելու և քննությանը խոչընդոտելու հավանականության վերաբերյալ եզրահանգումները հիմնված են բացառապես մեղսագրվող հանցագործության ծանրության աստիճանի վրա: Մինչդեռ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների համաձայն` գրավի կիրառումը չի կարող կախվածության մեջ դրվել հանցագործության ծանրության աստիճանից: Գտնում է, որ շարունակական կալանքի հետ կապված հարցերում վճռորոշ նշանակություն պետք է ունենա ոչ թե մեղսագրվող հանցագործության ծանրության աստիճանը, այլ՝ անձի կողմից դրսևորված վարքագիծը և նրա անհատական հանգամանքները: Տվյալ դեպքում Հրաչ Մանգասարյանը կամովին ներկայացել է քննությանը, իսկ մեղադրանքի կողմը միջնորդության քննության ընթացքում չի կարողացել մատնանշել որևէ փաստ առ այն, որ նա կատարել է թաքնվելու կամ քննությանը խոչընդոտելու փորձ։ Վերոգրյալի հիման վրա բողոքի հեղինակը խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի օգոստոսի 17-ի որոշումը բեկանել, փոփոխել և որոշում կայացնել կալանքը գրավով փոխարինելու մասին` ճանաչելով գրավի կիրառումը թույլատրելի և սահմանելով գրավի ողջամիտ չափ: Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. 5. Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալունյանը պնդել է վերաքննիչ բողոքը և խնդրել է այն բավարարել: Առաջին ատյանի դատարանում մեղադրանքը պաշտպանող դատախազ Էդգար Արսենյանն առարկել է վերաքննիչ բողոքի դեմ, ի թիվս այլնի, նաև փաստարկել է, որ քրեական գործով դատաքննությունը դեռևս չի ավարտվել, պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ գործով ապացույցներ են անթույլատրելի ճանաչվել, որի առնչությամբ մեղադրանքի կողմը դեռևս պետք է հանդես գա նոր վկաներ հարցաքննության կանչելու միջնորդությամբ, ինչը ևս կարևորվում է ամբաստանյալի կողմից քննությանը խոչընդոտելու վտանգի հավանականությունը գնահատելու տեսանկյունից: Խնդրել է վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ բողոքարկված դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը. 6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` «Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»: Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 4-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավո՞ր է արդյոք ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին կալանքից գրավով ազատելն անթույլատրելի ճանաչելու մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը: Այսպես. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` «Որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում` օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ, բացառությամբ այն դեպքի, երբ վերջինիս ծանրակշիռ փաստարկների մատնանշմամբ հիմնավորվում է, որ դրանք կիրառելի չեն տվյալ փաստական հանգամանքների նկատմամբ»: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Խափանման միջոցները հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կիրառվում են կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ` քրեական գործով վարույթի ընթացքում նրանց ոչ պատշաճ վարքագիծը կանխելու և դատավճռի կատարումն ապահովելու նպատակով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Խափանման միջոցներն են` 1) կալանավորումը. 2) գրավը. (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝ «(...) Գրավը համարվում է կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց և կիրառվում է միայն այն դեպքում, երբ ստացվել է դատարանի որոշումը մեղադրյալին կալանավորելու մասին»։ Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ գրավը՝ որպես խափանման միջոցի տեսակ, կարող է նշանակվել միայն այն դեպքում, երբ առկա է կալանքը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին դատարանի որոշում։ Այլ կերպ՝ գրավը կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է և ենթակա է կիրառման բացառապես այն դեպքում, երբ դատարանը կայացրել է մեղադրյալին կալանավորելու մասին որոշում։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Դատարանը (…) խափանման միջոց կարող [է] կիրառել միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործով ձեռք բերված նյութերը բավարար հիմք են տալիս ենթադրելու, որ կասկածյալը կամ մեղադրյալը կարող է՝ 1) թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից. 2) խոչընդոտել մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը՝ քրեական դատավարությանը մասնակցող անձանց վրա անօրինական ազդեցություն գործադրելու, գործի համար նշանակություն ունեցող նյութերը թաքցնելու կամ կեղծելու, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կանչով առանց հարգելի պատճառների չներկայանալու կամ այլ ճանապարհով. 3) կատարել քրեական օրենքով չթույլատրված արարք. 4) խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և նշանակված պատիժը կրելուց. 5) խոչընդոտել դատարանի դատավճռի կատարմանը»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն՝ «Խափանման միջոց կիրառելու անհրաժեշտության և կասկածյալի կամ մեղադրյալի նկատմամբ դրա տեսակն ընտրելու հարցը լուծելիս հաշվի [է] առնվում վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը»։ Մեջբերված վերջին քրեադատավարական դրույթը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Վ.Պողոսյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Մ]եղադրյալին վերագրվող արարքի բնույթը և վտանգավորության աստիճանը թեև չեն կարող գնահատվել որպես կալանավորման հիմնավորվածությունը հաստատելու ինքնուրույն հիմք, այնուամենայնիվ դրանք էական նշանակություն ունեն խափանման միջոցի տեսակն ընտրելիս, ինչպես նաև գրավի թույլատրելիության հարցը լուծելիս: Մեղսագրվող հանցանքի ծանրությունը և հետևաբար նաև ակնկալվող պատժի խստությունը հանդիսանում են քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու կամ գործի քննությանը խոչընդոտելու հավանականությունը գնահատելու կարևոր տարրեր և գործի նյութերից բխող մյուս հանգամանքների հետ միասին հնարավորություն են տալիս հիմնավորված ենթադրություններ անել անձի ազատության հիմնարար իրավունքը սահմանափակելու հիմքերի առկայության կամ բացակայության մասին: Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ նույնանման իրավական դիրքորոշում բազմիցս իր նախադեպային նշանակության վճիռներում հայտնել է նաև Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը ¥ի թիվս այլնի, տե՛ս Mamedova v. Russia, 2006 թվականի հունիսի 1-ի վճիռը, գանգատ թիվ 7064/05, կետ 74, Panchenko v. Russia 2005 թվականի փետրվարի 8-ի վճիռը, գանգատ թիվ 45100/98, կետ 102, Ilijkov v. Bulgaria, 2001 թվականի հուլիսի 26-ի վճիռը, գանգատ թիվ 33977/96, կետ 81¤: (…)¦ (տե՛ս Վահագն Հակոբի Պողոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի փետրվարի 15-ի թիվ ԿԴ1/0062/06/12 որոշումը): ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Գրավը (...) մեղադրվողին կալանքից ազատելու համար դրամի, արժեթղթերի, այլ արժեքների ձևով դատարանի դեպոզիտ մեկ կամ մի քանի անձանց կատարած ներդրումն է` քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով: Դատարանի թույլտվությամբ որպես գրավ կարող է ընդունվել անշարժ գույքը: 2. Դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչել անթույլատրելի առանձին դեպքերում, մասնավորապես, եթե հայտնի չէ մեղադրյալի անձը, նա չունի մշտական բնակության վայր կամ փորձել է թաքնվել քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից։ (…)»։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Ա.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով գրավի կիրառելիության հարցին, իրավական դիրքորոշում է արտահայտել առ այն, որ. «(…) [Ա]նձին կալանքի տակ պահելու անհրաժեշտության հիմնավորումը կարող է դրվել գրավի կիրառումը մերժելու պատճառաբանության հիմքում` պայմանով, որ այդ պատճառաբանությունը հիմնված լինի գործով առկա փաստական տվյալների վրա (…)։ (…) Եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջի վերաբերյալ արված իրավական մեկնաբանություններում չի արգելվում չնշված առանձին դեպքերում անձին երաշխիքով ազատ արձակելը ճանաչել անթույլատրելի. մասնավորապես, երբ առկա է անձի կողմից թաքնվելու կամ գործով ճշմարտությունը բացահայտելու ընթացքին միջամտելու վտանգ, կամ երբ դա անհրաժեշտ է հանցագործությունը կանխելու կամ հասարակական կարգի պահպանությունն իրականացնելու համար։ (…) Այդ առումով Եվրոպական կոնվենցիային չի հակասում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 2-րդ մասի այն դրույթը, որ դատարանը, համապատասխան շարժառիթները շարադրելով, իրավունք ունի մեղադրյալին կալանքից գրավով ազատելն առանձին դեպքերում ճանաչել անթույլատրելի։ (…) [Գ]րավի կիրառման անթույլատրելիության հարցը պետք է քննարկվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի համատեքստում, որտեղ նշված են խափանման միջոց կիրառելու այլ հիմքեր, այդ թվում նաև` մինչդատական վարույթում կամ դատարանում գործի քննությանը խոչընդոտելու հիմքը» (տե՛ս Ա.Ավետիսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2008 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԱՎԴ/0022/06/08 որոշման 34-36-րդ կետերը)։ Կալանքը գրավով փոխարինելու հարցը լուծելիս անձին մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը պատշաճ գնահատման ենթարկելու անհրաժեշտության հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ս.Մարգարյանի գործով որոշման մեջ և իրավական դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) [Գ]րավի թույլատրելիության հարցի լուծման ժամանակ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված՝ մեղադրյալին վերագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը գնահատելիս դատարանը պետք է գործով ներկայացված տվյալների հիման վրա պարզի մեղադրյալին վերագրվող հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, իսկ հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ Այլ խոսքով՝ (…) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքների կատարման հավանականությունը գնահատելիս և, հետևաբար, դրա հիման վրա մեղադրյալի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է պատշաճ գնահատման ենթարկի մեղսագրվող արարքի կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը և արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը բնութագրող այլ հանգամանքները։ [Վ]երոնշյալ հանգամանքներն էական նշանակություն ունեն մեղադրյալի անձի մասին ճիշտ պատկերացում կազմելու համար։ Ուստի, առանց դրանք գործի նյութերից բխող մյուս տվյալների հետ համադրված վերլուծության և գնահատման ենթարկելու, հնարավոր չէ հիմնավորված ենթադրություն անել մեղադրյալի հետագա վարքագծի վերաբերյալ, հետևաբար հնարավոր չէ նաև օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում կայացնել անձի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ (…)» (տե՛ս Ս.Մարգարյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵԷԴ/0138/06/13 որոշման 14-րդ կետը)։ Զարգացնելով գրավի թույլատրելիության վերաբերյալ իր ձևավորած նախադեպային իրավունքը՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Դ.Վարդանյանի գործով որոշմամբ արձանագրել է. «(...) [Մ]եղադրյալին կալանքից գրավով ազատելու հարցը քննարկելիս դատարանները հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնեն այն հանգամանքին, թե մեղադրյալի նկատմամբ ինչ հիմքով է կալանավորումը կիրառվել որպես խափանման միջոց, և արդյոք տվյալ դեպքում գրավը՝ որպես կալանավորման այլընտրանք, կարող է գործուն երաշխիք հանդիսանալ տվյալ հիմքի չեզոքացման համար։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը վկայում է, որ Եվրոպական դատարանը մշակել է հանցագործության համար մեղադրվող անձին մինչև դատավճիռը կալանքի տակ պահելու համար ընդունելի չորս հիմնական հիմքեր. մեղադրյալի՝ դատաքննությանը չներկայանալու վտանգը (տե՛ս Stogmuller v. Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 15), վտանգը, որ մեղադրյալն ազատ արձակվելու դեպքում կխոչընդոտի արդարադատության իրականացմանը (տե՛ս Wemhoff v. Germany, 1968 թվականի հունիսի 27, ¢ 14) կամ կկատարի նոր հանցանքներ (տե՛ս Matznetter v Austria, 1969 թվականի նոյեմբերի 10, ¢ 9) կամ կկատարի հասարակական անկարգություններ (տե՛ս Letellier v. France, 1991 թվականի հունիսի 26, ¢ 51)։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում ըստ էության նախատեսված են նշված հիմքերը, որոնցից յուրաքանչյուրի առկայությունը կալանավորման պայմանների հետ միասին ինքնին հիմք է անձի նկատմամբ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու համար։ Միևնույն ժամանակ «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 5-րդ հոդվածի 3-րդ մասում ամրագրված իրավանորմի ուսումնասիրությունից հետևում է, որ անձի կալանավորման հարցը լուծելիս իրավասու դատարանները լիազորված են քննարկել դատաքննությանը մեղադրյալի ներկայանալը երաշխավորող այլընտրանքային միջոցների կիրառման հնարավորությունը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիման վրա այդպիսի միջոց է գրավը։ (…) [Գ]րավը քրեական վարույթն իրականացնող մարմնից մեղադրյալի թաքնվելու վտանգը չեզոքացնելու երաշխիք է, և համապատասխան հիմքերի առկայության դեպքում իրավասու դատարանի կողմից կարող է կիրառվել վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով (տե՛ս Դ.Վարդանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԱՔԴ/0056/06/14 որոշման 16-րդ կետը)։ 7. Նախորդ կետում շարադրված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով սույն գործի փաստական հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանը նախ արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանից ստացված նյութերի համաձայն` քրեական գործով դատաքննության ավարտ դեռևս չի հայտարարվել և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 353-րդ հոդվածի դրույթների լույսի ներքո հիմքեր չկան փաստելու, որ գործով ապացույցների հետազոտումն այլևս ավարտվել է, կամ ապացուցման գործընթացի վրա անիրավաչափ ազդեցություն գործադրվելու օբյեկտիվ հնարավորությունն ու հավանականությունն այլևս բացառվում է կամ դրա վտանգն ընդհանուր առմամբ չեզոքացված է: Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ. «[Ա]ռանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող` Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի` տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով` նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել [Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի, Համբարձում Գրիգորյանի, Գեորգի Դանիելյանի և քննությամբ չպարզված] այլ անձանց հետ, և կազմակերպել է (...) քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի` ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակություն, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն` առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս» (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը): Ինչպես հետևում է վերը նշվածից, ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը, ի թիվս այլնի, մեղադրվում է նաև սեփականության դեմ ուղղված ծանր հանցագործության մեջ, որի համար պատիժ է նախատեսված բացառապես ազատազրկման ձևով՝ չորսից ութ տարի ժամկետներով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա: Ընդ որում, նրան մեղսագրվում է հանցակցության առավել ակտիվ մասնակցի` կազմակերպչի դերակատարում, և մեղադրանքի փաստական կողմի նկարագրությունից ու դատական գործի նյութերի վերլուծությունից ողջամտորեն բխում է ենթադրյալ հանցագործություններին առնչվող անձանց բազմաքանակություն, որպիսի հանգամանքն իր հերթին, Հրաչ Մանգասարյանին մեղսագրվող հանցագործություններից յուրաքանչյուրի բնույթի, հանրային վտանգավորության աստիճանի, կատարման եղանակի, սպառնացող հնարավոր պատժի խստության համակցության մեջ բավարար հիմք է տալիս ողջամիտ դատողություն անելու առ այն, որ շարունակում են գոյություն ունենալ ամբաստանյալի կալանավորման հիմքերը, այդ թվում` թաքնվելու և քննությանը խոչընդոտելու վտանգները, որպիսիք դեռևս ռեալ (իրական) են, և դրանցից յուրաքանչյուրն իր հերթին հանդիսանում է կալանավորման ինքնուրույն ու իրավաչափ հիմք: Իսկ ինչպես հետևում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 143-րդ հոդվածի 1-ին մասի բովանդակությունից և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումից, գրավը կարող է կիրառվել վարույթն իրականացնող մարմնի տրամադրության տակ մեղադրյալի գտնվելն ապահովելու նպատակով և չի կարող հանդիսանալ կալանավորման մյուս հիմքերի, այդ թվում նաև` քննությանը խոչընդոտելու վտանգի չեզոքացման երաշխիք: Ըստ այդմ, ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին կալանքից գրավով ազատելը թերևս հենց միայն կալանավորման` մատնանշված վերջին հիմքի առումով արդեն իսկ անթույլատրելի է: Հետևապես ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին կալանքից գրավով ազատելն անթույլատրելի ճանաչելով և պաշտպանի համապատասխան միջնորդությունը մերժելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել գործի ելքի վրա ազդեցություն ունեցող դատական սխալ և գործով ըստ էության կայացրել է ճիշտ լուծող դատական ակտ, որը բեկանելու իրավաչափ հիմքեր չկան: Ուստի այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ դրա դեմ բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 288-րդ, 393-394-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց Վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի համարելու և գրավի չափ սահմանելու վերաբերյալ պաշտպան Հայկ Ալումյանի միջնորդությունը մերժելու մասին 2017 թվականի օգոստոսի 17-ի որոշումը թողնել օրինական ուժի մեջ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` այն ստանալու պահից 15-օրյա ժամկետում: ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. Հ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 19-10-2017 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Ռուբիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 29-11-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 104 թերթից: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 29-11-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 104 թերթից: |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-35175/17 |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-03-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 19-03-2018 |
| Ում կողմից է բերվել բողոքը | Պաշտպան |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Ալումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Հրաչ Մանգասարյան մյուսները` Գագիկ Մարգարյան ,Տարոն Բեգլարյան , Համբարձում Գրիգորյան մյուսները` Գագիկ Սեյրանի Մարգարյան ,Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյան ,Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյան Բեկանել Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի /Կենտրոն /`Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի /ՀՀ քր. օր-ի 38-178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին կետով , ՀՀ քր.օր. 66 հոդ. կարգով վերջնական պատիժ - ազատազրկում 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման /մասով 02.02.2018թ. կայացված դատավճիռը : ՀՀ քր. օր-ի 38-178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184 հոդ. 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքներում Հրաչ Մանգասարյանին ճանաչել անպարտ և արդարացնել : Հակառակ դեպքում`պատիժը մեղմացնել և ՀՀ քր.օր. 70 հոդվածի կարգով պայմանականորեն չկիրառել : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Հանձնվել է փոստին |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 27-03-2018 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 27-03-2018 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարդանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 03-04-2018 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 20-04-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 29-05-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 09-07-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Կազմի դատավորների`ամենամյա արձակուրդի մեջ գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 02-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-08-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-09-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 14:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Նախագահող դատավորի`թիվ ԵԱՆԴ/0042/01/16 քրեական գործով խորհրդակցական սենյակում գտնվելու պատճառով |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 04-10-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 04-10-2018 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 04-10-2018 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի բեկանվել է դատական ակտը և բեկանված մասով փոփոխվել |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Հրաչ |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Տարոն |
| Ազգանուն | Բեգլարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Համբարձում |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ԵԿԴ/0017/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ «04» հոկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով. նախագահող դատավոր Կ.Մարդանյան դատավորներ Ա.Մնացականյան Մ.Արղամանյան քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի մասնակցությամբ` դատախազ Էդ.Արսենյանի պաշտպաններ Ա.Ապրեսյանի Հ.Ալումյանի Հ.Բաբայանի ամբաստանյալներ Հ.Մանգասարյանի Հ.Գրիգորյանի դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի վերաբերյալ քրեական գործով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի, մեղադրող Էդ.Արսենյանի, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները. ՊԱՐԶԵՑ՝ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2016 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց Ձորի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 37100716 քրեական գործը: 2016 թվականի մարտի 02-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործը հանձնվել է ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության քննչական վարչությանը՝ հետագա նախաքննության կատարման համար: 2016 թվականի մարտի 04-ին քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության քննչական վարչության վարույթ: Նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործի նյութերից Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի, Համբարձում Գրիգորյանի, Գեորգի Դանիելյանի, Իշխան Ամիրջանյանի և Կարեն Քալանթարյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է՝ ստանալով թիվ 58200817 համարը: 2017 թվականի հունվարի 19-ին Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2017 թվականի հունվարի 20-ին Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։ 2017 թվականի հունվարի 20-ին Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Քրեական գործով մեղադրանքներ են առաջադրվել նաև Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին, Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանին և Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին։ 2017 թվականի հունվարի 31-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի փետրվարի 02-ի որոշմամբ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գագիկ Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատել է քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով։ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռով. - Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ու դատապարտվել` 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, - Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ պահվելու 9 (ինը) ամիս 7 (յոթ) օրը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվել է փորձաշրջան 3 (երեք) տարի ժամկետով, - Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով, - ՀՀ գլխավոր դատախազության քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության, - ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 (մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարը փոխանցվել է ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում: Նույն դատավճռով դատապարտվել է նաև՝ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը: Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանը, ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանը, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանը և մեղադրող Էդ.Արսենյանը, որոնք Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 03-ի որոշմամբ ընդունվել են վարույթ: Վերաքննիչ բողոքների պատասխան չի ներկայացվել: Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը. 2. Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Մասնավորապես՝ Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Տարոն Բեգլարյանին, Գյումրի քաղաքում գործող՝ «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից՝ Համբարձում Գրիգորյանին, Գորիս քաղաքի բնակիչ Գեորգի Դանիելյանին և քննությամբ չպարզված այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված՝ խարդախությամբ հափշտակության կատարման վերոհիշյալ մտադրությունն ու վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն, 2014 թվականից մինչև 2016 թվականի հունվար ամիսն ընկած ժամանակահատվածում Արտյոմ Գալստյանի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններից 350 հատ կտրոնը մաս-մաս տրամադրել է Գագիկ Մարգարյանին, 320 հատը՝ Տարոն Բեգլարյանին, 300 հատը՝ Համբարձում Գրիգորյանին և 30 հատը՝ Գեորգի Դանիելյանին, ովքեր, համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության, վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ 260, 250, 300 և 20 հատ կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին, Արթուր Սարգսյանին, Արայիկ Սարգսյանին, Ահարոն Խաչատրյանին, Արա Ղազարյանին, Մանուկ Մանուկյանին, Լալազար Սարգսյանին, Արտաշես Մկրտչյանին, Վաչագան Գասպարյանին, Արա Սիմոնյանին, Աշոտ Առաքելյանին, Հայկ Սուքիասյանին, Վարազդատ Օհանյանին, Վարդան Սիմոնյանին, Արտակ Ասատրյանին, Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլ անձանց ու խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամի գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս»։ Համբարձում Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամի, հափշտակություն կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2014-2015թթ. ընթացքում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 300 հատ կտրոն, որոնցից մի մասը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Նարինե Մանվելյանին, Ազատ Մելիքյանին, Արշակ Թովմասյանին, Ժորա Մալխայանին, Ռոբերտ Մնացականյանին, Մկրտիչ Հայրապետյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.662.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս»։ Գագիկ Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «հանդիսանալով Վայոց ձոր մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, հանցավոր համաձայնության է եկել Գորիս քաղաքի բնակիչ Հրաչ Մանգասարյանի հետ՝ իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացմամբ՝ խաբեության եղանակով օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիներից հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, առանձնապես խոշոր չափերով՝ ընդհանուր առմամբ 3.106.250 ՀՀ դրամի, հափշտակության փորձ կատարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, 2015թ. ապրիլ ամսից մինչև 2016թ. հունվարի 29-ը ներառյալ ընկած ժամանակահատվածում վերջինիցս մաս-մաս ստացել է 350 հատ կտրոն, որից 260 հատը անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով, խաբեությամբ իրացրել է տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց՝ Վարդան Հովհաննիսյանին, Ռոման Մարգարյանին, Անդրանիկ Շահբազյանին և այլոց, խաբեության եղանակով հափշտակելով վերջիններիցս ստացված, ընդհանուր առմամբ 2.307.500 ՀՀ դրամ գումարները, որից հետո պահելով մասնաբաժին, մեծ մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել է Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է նույն՝ խոշոր չափերի գույքային վնաս»։ 3. Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռի համաձայն. «(…) Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով` դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների հազար երկու հարյուր կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվողների և այլ անձանց հետ։ Վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով նա կազմակերպել է օրինական կերպով կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը` պետությանը զրկելով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց վճարումներ ստանալու հնարավորությունից` պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս հետևյալ հանգամանքներում. Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, նույն քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական ՓԲ ընկերության աշխատակից, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և այլ անձանց ներկայացնելով իր կողմից մշակված, խարդախությամբ հափշտակություն կատարելու վերոհիշյալ մտադրության մասին և վերջիններիցս ստանալով այն համատեղ իրականացնելու առաջարկի վերաբերյալ համաձայնություն` 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2016թ. հունվարն ընկած ժամանակահատվածում, մեկ այլ անձի կողմից տպագրված և իրեն փոխանցված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության հազար երկու հարյուր կեղծ կտրոններից երեք հարյուր հիսուն կտրոնները մաս-մաս տրամադրել է ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանին, երեք հարյուր քսան կտրոնները` ամբաստանյալ Տարոն Բեգլարյանին, երեք հարյուր կտրոնները` ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին և երեսուն կտրոնները՝ այլ անձի, ովքեր համաձայն Հրաչ Մանգասարյանի հետ ձեռք բերված նախնական պայմանավորվածության` վերոհիշյալ քանակության կտրոններից համապատասխանաբար՝ երկու հարյուր վաթսուն, երկու հարյուր հիսուն, երեք հարյուր և քսան կտրոններն անձամբ, ինչպես նաև այլ անձանց միջոցով խաբեությամբ իրացրել են տրանսպորտային միջոցներին տիրապետող անձանց և խաբեության եղանակով հափշտակել են վերջիններիցս ստացված, առանձնապես խոշոր չափերով` 7.188.750 /յոթ միլիոն հարյուր ութսունութ հազար յոթ հարյուր հիսուն/ ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Ամբաստանյալներ Գագիկ Մարգարյանը, Տարոն Բեգլարյանը և Համբարձում Գրիգորյանն այդ գումարից իրենց պահելով որոշակի մասնաբաժին` մնացած մասն առձեռն և բանկային փոխանցումներով հանձնել են Հրաչ Մանգասարյանին, ինչի արդյունքում պետությանը պատճառվել է առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով. Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներով այն մասին, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Արտակ Ավդալյանից, ով իրեն ասել է, որ կարող է տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններ, մեկ կտրոնը 3.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք իրականից գրեթե չեն տարբերվում։ Ինքը նրան այդ ժամանակ պատասխանել է, որ կհետաքրքրվի և եթե ցանկացողներ լինեն` կհայտնի այդ մասին։ Նշված հարցի շուրջ զրուցել է Տարոն Բեգլարյանի և Գագիկ Մարգարյանի հետ, ովքեր ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում զբաղվել են ավտոմեքենաների ապահովագրությամբ։ Վերջիններիս հայտնել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննման կեղծ կտրոններից մեկ հատի գինը 4.000 ՀՀ դրամ է, որպեսզի յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից ստանա 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Նրանք համաձայնվել են և պայմանավորվել են կտրոնները վաճառել 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով։ 2015թ. նոյեմբերից մինչև դեկտեմբերն ընկած ժամանակահատվածում Տարոնին վաճառել է ընդհանուր երկու հարյուրից երկու հարյուր քսան կտրոններ, իսկ Գագիկ Մարգարյանին` երկու հարյուրից երկու հարյուր երեսուն կտրոններ։ Ինքն ենթադրել է, որ նրանք այդ կեղծ կտրոնները վաճառել են 5.000-ից 6.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ գնորդները տեղյակ են եղել, որ դրանք կեղծ են` հաշվի առնելով, որ ինքը նրանց զգուշացրել է, որ վարորդներին չխաբեն, քանի որ հակառակ դեպքում իրենց արարքը կբացահայտվի իրավապահ մարմինների կողմից։ Ինքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանք չի կատարել, քանի որ Տարոնը և Գագիկը տեղյակ են եղել, որ կտրոնները կեղծ են։ Ինքը նրանց չի խաբել և նման հնարավորություն չի ունեցել, քանի որ ակնհայտ է եղել, որ ինքը կտրոնների վաճառքով զբաղվելու իրավասություն չունի և իր մոտ չեն կարող վարորդի և ավտոմեքենայի տվյալներ չպարունակող օրիգինալ կտրոններ լինել, այն էլ այդ քանակությամբ։ Այդ կտրոնների մեծ մասի վրա առկա են եղել ավտոմեքենաների տեխզննումն անցնելու մասին համապատասխան նշում և կնիք` այն պարագայում, երբ ավտոմեքենայի տվյալները լրացված չեն եղել, ինչը վկայում է կտրոնների կեղծ լինելու մասին։ Կտրոնների վաճառքի գործընթացը Տարոնի և Գագիկի հետ իրականացրել է 2015թ. նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին։ 2015թ. Տարոնին տվել է մոտ երկու հարյուր երեսուն կեղծ կտրոններ` առանց երկրորդ հավելվածների և տեխզննումն անցած լինելու վերաբերյալ կնիքով կնիքված, իսկ Գագիկին` մոտ երկու հարյուր քսան կտրոններ, որոնցից հարյուր յոթանասունն առանց երկրորդ հավելվածների և կնիքված տեխզննման կայանի կնիքով։ Գագիկի խնդրանքով մնացած հիսուն կտրոնները տվել է նրան, որոնք եղել են առանց տեխզննման կայանի կնիքի, քանի որ նա այդպես է պատվիրել, իսկ թե ինչու է այդպես պատվիրել` իրեն չի հետաքրքրել։ Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. հոկտեմբերից աշխատում է «Սիլ ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում` որպես ՀՀ Վայոց Ձորի մարզային ղեկավար։ Իր գործունեությունը կապված է միայն ապահովագրության հետ, տեխզննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։ 2015թ. ամռանը ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով իրեն ներկայացել է որպես սոցփաթեթների շահառուների հանգստի կազմակերպմամբ, տուրիստական գործունեությամբ, արտագնա հանգստի կազմակերպմամբ զբաղվող և տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների օրինական իրացմամբ զբաղվող անձ։ Հրաչի հետ համաձայնության են եկել արտագնա հանգստի և տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրման, դրանց հետագա վաճառքի և ստացված գումարի բաշխման հարցերի շուրջ։ Հրաչն իրեն ասել է, որ վաղուց է զբաղվում կտրոնների տրամադրման գործով և նրանց ընկերությունն ունի լիցենզա` ստանալ և տեխզննություն իրականացնել, սակայն դրանք նախօրոք պետք է կնքվեն իրենց կայանում, որն ըստ նրա գտնվել է Երևան քաղաքում։ Հրաչն իրեն ներկայացրել է գնացուցակ և ասել, որ հաճախորդների գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքներն անհրաժեշտ են, քանի որ դրանց տվյալներով պետք է մուտքագրում իրականացնի Երևանի տեխզննության կայանում։ Պայմանավորվածությունը ձեռք բերելուց հետո, առաջին խմբաքանակը՝ հիսուն կտրոնները, Հրաչից վերցրել է ապառիկ կերպով՝ մինչև դրանց իրացնելը։ Դրանց մի մասը տվել է համայնքներում գործող իրենց ընկերության գործընկերներին, մասնավորապես` Աղավնուն, Զեմֆիրային, Կարեն Խուդոյանին, իսկ մյուս մասը թողել է ընկերությունում։ Դրանք բոլորն էլ կնիքված են եղել և երկրորդ փոքր հատվածները չեն ունեցել։ Հավաքված մոտ 400.000 ՀՀ դրամ գումարից, ըստ Հրաչի հետ ունեցած պայմանավորվածության` տաս տոկոսը պահել է իրեն, իսկ մնացածը զրոյական տեղեկանքների հետ միասին փոխանցել է նրան։ Երկրորդ խմբաքանակը` հիսուն կտրոնները, նույնպես իրացրել է նույն եղանակով։ Մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից վերցրել է երեք հարյուրից երեք հարյուր հիսուն նույնատիպ կտրոններ։ Հաճախորդներից մեկն իրեն ասել է, որ կտրոնը գրանցված է մեկ այլ տրանսպորտային միջոցի տվյալներով, ինչից հետո խոսել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դա կապված է տպագրական սխալի կամ ծրագրային խնդիրների հետ։ Դրանից հետո նրան ասել է, որ իրեն տրամադրի ամբողջական կտրոնները, որպեսզի երկրորդ հատվածները հաճախորդները ներկայացնեն ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի տեխզննման կայան։ 2016 թվականի հունվարի 3-ին Եղեգնաձորում Հրաչի կողմից ուղարկված անծանոթ անձից ստացել է հիսուն կտրոններ, որոնք կնիքված չեն եղել և առկա է եղել դրանց երկրորդ հավելվածները։ Կտրոնների իրացված գումարները Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցվել են վերջինիս հաշվեհամարին՝ իր աշխատակիցներ Կարեն Խուդոյանի և Ալվարդ Վարդանյանի կողմից, ովքեր տեղյակ չեն եղել, թե ինչ գումար են փոխանցում։ Մինչև 2016 թվականի փետրվարը չի իմացել, որ այդ կտրոնները կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ տեղեկացել է հաճախորդից, իսկ ավելի ուշ` քննիչից։ Երբ հաճախորդներից տեղեկացել է, որ կտրոնները կեղծ են` այդ նույն պահին զանգահարել է Հրաչին, տեղեկացրել, որ քրեական գործ է հարուցվել իր կողմից կեղծ կտրոններ իրացնելու համար, ով այդ ժամանակ իրեն ասել է, որ նման բան չի կարող լինել, քանի որ այդ կտրոնները կեղծ չեն և դա ինչ-որ սխալմունք է, ինչից հետո պայմանավորվել են հանդիպել իր գրասենյակում։ Հաջորդ օրը պայմանավորվածության համաձայն հանդիպել են իր գրասենյակում, որտեղ իրենց զրույցը գաղտնի տեսաձայնագրել է իր անձնական «Այֆոն 5ս» (iphone 5s) մակնիշի բջջային հեռախոսով։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչին հարցրել է, թե արդյոք նա իմացել է, որ այդ կտրոնները կեղծ են եղել, ով պատասխանել է, որ նման բան չի կարող լինել։ Խոսակցության ժամանակ Հրաչին ասել է, որ քրեական գործ է հարուցված և իրեն ասել են, որ կտրոնները միանշանակ կեղծ են։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կպարզի, քանի որ իրեն նույնպես, ով տվել է, ասել է, որ դրանք օրինական են։ Այդ ժամանակ Հրաչին ասել է, որ պետք է պատասխան տա այն անձը, ով կատարել է այդ կեղծիքները, ինչին ի պատասխան` Հրաչը ժամանակ է խնդրել և հեռացել։ Դրանից հետո, երկու օր անց կրկին հանդիպել են գրասենյակում, որտեղ Հրաչն ասել է, որ խոսել է մարդկանց հետ և սպասում է նրանց պատասխանին։ Այնուհետև Հրաչից հարցրել է, թե ով է այդ հարցը կարգավորելու և պատասխան տալու։ Նա պատասխանել է, որ իր հետ է առնչվել և կտրոնները տվել է ինքը, ինքն էլ պատասխան կտա։ Այդ օրն իրեն հրավիրել են քննչական բաժին և ինքը Հրաչից պահանջել է ներկայանալ նախաքննության մարմնին կամ հարցը կարգավորել։ Նշված խոսակցությունից հետո Հրաչը հեռացել է` խոստանալով երեքից չորս ժամվա ընթացքում կարգավորել այդ հարցը, ինչից հետո նրա երկու հեռախոսահամարներն անհասանելի են դարձել և նրան չի տեսել։ Իր շահույթը կազմել է շուրջ 150.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նախաքննության ընթացքում իր վրա ճնշումներ չեն եղել, գրառվել են իր մտքերը, սակայն որոշ տեղեկություններ իրականությանը չեն համապատասխանում` իր կողմից ճշտված չլինելու և մոտավորապես նշված լինելու պատճառով։ Իրականում Հ.Մանգասարյանից ստացել է 220 հատ կտրոններ, Հ.Մանգասարյանին դրանց դիմաց հանձնել է 1.300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումար։ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։ Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարածի համար և խնդրում է իր նկատմամբ ներողամիտ լինել։ 2009 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում` որպես վաճառքի գծով գործակալ։ Իր աշխատանքը` քաղաքացիների հետ բոլոր ապահովագրատեսակների պայմանագրերի կնքումն է։ Ինքը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոններ տրամադրելու գործունեությամբ զբաղվելու լիցենզիա չունի։ Հրաչի հետ ծանոթացել է 2014թ. դեկտեմբերին, «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի Երևանի գրասենյակում, որտեղ վերջինս հարցրել է, թե ապահովագրական հատուցումներն ինչպես են կատարվում։ Ինքը բացատրել է կարգը և զրույցի են բռնվել։ Հրաչն իր վրա հաճելի գործընկերոջ տպավորություն է թողել։ Ծանոթանալիս Հրաչը ներկայացել է որպես գործունեության տարբեր տեսակներով զբաղվող անձ, հենց այդ ժամանակ էլ բացատրել է կտրոններ վաճառելու գործի բնույթը և առաջարկել համագործակցել։ Քանի որ տարեվերջ է եղել` ինքը Հրաչին ասել է, որ տարին անցնելուց հետո նոր տարեթվով կտրոններ տրամադրի իրեն։ Հրաչի հետ պայմանավորվել են, որ նրան կանխավճար փոխանցի։ Մի քանի օր անց նրան փոխանցել է որոշակի գումար՝ մինչև կտրոնների առաջին խմբաքանակը ստանալը։ 2015 թվականի փետրվարին Հրաչից վերցրել է հարյուր կտրոն, յուրաքանչյուրը` 6.500 ՀՀ դրամ գումարով։ Այդ ժամանակ Հրաչն ասել է, որ կտրոնները վաճառելու ժամանակ ինքը քաղաքացիներից պետք է պարտադիր վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, կտրոնների վաճառքի գները պետք է համապատասխանեն բանկերում իրականացվող վաճառքի արժեքներին։ Նշված հարյուր կտրոնը մինչև 2015թ. հունիսն իրացրել է իր գրասենյակ դիմող հաճախորդներին։ Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր երեք հարյուր քսանից երեք հարյուր երեսուն կտրոններ, որոնցից վաճառել է երկու հարյուր հիսունից երկու հարյուր վաթսուն կտրոններ, իսկ մնացած յոթանասունը` 2015թ. դեկտեմբերի վերջին վերադարձրել է Հրաչին։ Գրասենյակում աշխատել են ինքը և իր կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Լուսինեից չի թաքցրել կտրոնների վաճառքի գործունեությունը և նրան նույնպես ասել է, որ դա օրինական է։ Ինքն այս գործունեությամբ գաղտնի չի զբաղվել և բացահայտ առաջարկել է հաճախորդներին գնել ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Իր կինը զբաղվել է միայն ապահովագրությամբ և չի միջամտել, սակայն իր` զբաղված լինելու պատճառով եղել են դեպքեր, որ իր կինն է լրացրել հաճախորդների ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները։ Ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնները ԱՊՊԱ պայմանագիր կնքող քաղաքացիներին վաճառել է զեղչերով, բայց 8.000 ՀՀ դրամ գումարից ոչ պակաս գնով։ Կտրոնների կեղծ լինելու վերաբերյալ իր և Հրաչի միջև խոսակցություն չի եղել և ինքը տեղյակ չի եղել, որ դրանք կեղծ են։ Կտրոնների կեղծ լինելու մասին տեղեկացել է 2016թ. փետրվարին, երբ իրեն հրավիրել են քննչական բաժին։ Իր եկամուտը կազմել է շուրջ 400.000 ՀՀ դրամ գումար։ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ կատարված առերես հարցաքննության ժամանակ։ Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2010թ. աշխատել է ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքի Տ. Մեծի փողոցում գտնվող «Ռեսո» ԱՓԲԸ-ի մասնաճյուղում` որպես պատասխանատու։ Աշխատանքային պարտականություններում ներառված են եղել ապահովագրություն, ավտովթարների սպասարկում, դիմումների ընդունում կատարելը։ 2014թ. դեկտեմբերին, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գործող «Ռեսո» ԱՊՊԱ գործակալության գրասենյակում ծանոթացել է Հրաչ Մանգասարյանի հետ, ով տեղեկանալով, որ ինքը հանդիսանում է ՀՀ Շիրակի մարզի գործակալության պատասխանատուն` առաջարկել է ԱՊՊԱ գործակալությունում ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ իրացնել։ Այդ ժամանակ Հրաչն իրեն ասել է, որ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններն օրինական են և ինքը դրանք վաճառելիս` քաղաքացիներից պետք է վերցնի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքներ, որոնց հիման վրա լրացնի կտրոնը, իսկ տեղեկանքները կտրոնների գումարների հետ միասին հետագայում փոխանցի նրան։ Կտրոնները Հրաչից ձեռք է բերել յուրաքանչյուրը 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ վաճառել է 5.000-6.000 /հինգ հազարից վեց հազար/ ՀՀ դրամ գումարով։ 2014թ. դեկտեմբերից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը Հրաչից ձեռք է բերել ընդհանուր քանակով երեք հարյուրից ավել կտրոններ։ Հրաչից վերցրել է քսանից հիսուն կտրոններ, իսկ վաճառված կտրոնների գումարները նրան է փոխանցել ինչպես առձեռն, այնպես էլ բանկային փոխանցումների միջոցով։ Առձեռն գումար փոխանցել է երկու անգամ, Երևան քաղաքի Դավիթաշեն համայնքում` 100.000-ից 200.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Հրաչին առձեռն գումար է փոխանցել 300.000 ՀՀ դրամ ընդհանուր գումարի չափով։ Գումարները վճարելու ժամանակ նոր խմբաքանակով կտրոններ է վերցրել նրանից, իսկ մնացած գումարները, որոնք գոյացել են կտրոնների վաճառքից` Հրաչին փոխանցել է բանկային գործարքի միջոցով։ Հրաչը կտրոնների յուրաքանչյուր խմբաքանակը տալու ժամանակ պայմանավորվել է իր հետ, թե ինչքան գումար է ինքը նրան վճարելու։ Որևէ փաստաթուղթ չի տրվել, ինքը և Հրաչը պայմանավորվել են բանավոր կերպով։ Իր ամբողջ շահույթը կազմել է 300.000 ՀՀ դրամ գումարից ավել։ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանի` որպես մեղադրյալ տված խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ հայտնաբերված կեղծ կտրոնները ձեռք է բերել Հրաչ Մանգասարյանից, ում հետ ունեցել է մտերիմ հարաբերություններ։ 2015թ. հոկտեմբերին նրանից պահանջել է վերադարձնել իրեն պարտք 150.000 ՀՀ դրամ գումարը, սակայն Հրաչը գումար չունենալու պատճառով առաջարկել է իրեն երեսուն տեխզննման կտրոններ` ասելով, որ դրանք ձեռք է բերել 4.000 ՀՀ դրամ գումարով, իսկ իրեն տալիս է 5.000 ՀՀ դրամ գումարով, որոնք կարող է վաճառել 7.000-12.000 ՀՀ դրամ գումարով։ Ինքը համաձայնվել է` չիմանալով, որ դրանք կեղծ են։ Դրանցից մեկը փակցրել է իր «Աուդի» մակնիշի ավտոմեքենայի դիմապակուն, որը հետո պոկել և ոչնչացրել է, իսկ մնացած քսանիննից քսանը տվել է Իշխան Ամիրջանյանին, որպեսզի վաճառի և յուրաքանչյուր կտրոնից իրեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար տա։ Մնացած ինը մնացել են իր մոտ, որոնք հայտնաբերվել են խուզարկությամբ։ Երբ իմացել է կտրոնների կեղծ լինելու մասին` հանդիպել է Հրաչի հետ, ով իրեն ասել է, որ դրանք կեղծ չեն։ Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում։ Իշխան Միշայի Ամիրջանյանի` որպես մեղադրյալ տված ցուցմունքներով այն մասին, որ հանդիսանում է Կարլեն Քացախյանի ընկերը։ 2015թ. ընթացքում ինքը և Կարլենը, նրա «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, իրենց անձնական գործերով, մոտ հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ։ Այդ ընթացքում մի քանի անգամ գիշերել են «Մանո» հյուրանոցում։ Այդ ժամանակ ծանոթացել են Գեորգիի հետ, ով հանդիսացել է հյուրանոցի տերը։ 2015թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին, Կարլենի հետ ԼՂՀ մեկնելիս, ժամը 21։00-ից 22։00-ի սահմաններում այցելել են Գեորգիի հյուրանոց, որտեղ սրճելու ընթացքում Գեորգին իրենց առաջարկել է վերցնել ավտոմեքենաների տեխզննության դատարկ կտրոններ և վաճառելուց հետո յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն վճարել 6.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է։ Քանի որ իրենց միջև մտերմություն է առաջացել` իրենք համաձայնվել են։ Նա տվել է ավտոմեքենաների տեխզննման քսան չլրացված կտրոններ և հաջորդ առավոտ իրենք մեկնել են ԼՂՀ։ Ինքը և Կարլենը հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, քանի որ այդ կտրոնները տալիս են պետական մարմինները` գույքահարկի տեղեկանք տրամադրելու դեպքում։ Այդ պատճառով որոշել են դրանք չվաճառել և որոշ ժամանակ անց չվաճառվելու պատճառաբանությամբ վերադարձնել Գեորգիին։ Ինքը դրանցից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, իսկ մեկն էլ տվել է իր մտերիմ Լևոն Փարսադանյանին։ Դրանց դիմաց որևէ գումար չի վերցրել, դա արել է Գեորգիին օգնելու նպատակով, իսկ այդ կտրոնների գումարն ինքը պետք է վճարեր Գեորգիին, քանի որ նա իրենցից քիչ գիշերավարձ է պահանջել։ Վարդանը և Լևոնն իրեն ասել են, որ դա օրինական լինել չի կարող, դրանց հետ ինչ-որ խնդիր կա։ Նրանք ասել են, որ իրենք այդ կտրոնները չեն օգտագործելու, ինքն էլ առաջարկել է պատռել և դեն նետել, սակայն հետագայում ոստիկանության կողմից բռնվելու ժամանակ ասել է, որ նրանք կտրոնները չպատռեն, որպեսզի դրանք ներկայացնի ոստիկանություն։ Նոյեմբերի 11-ին կրկին մեկնել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, բայց նա համոզել է նրանց փորձել վաճառել և պնդել է, որ դրանք մնան իրենց մոտ։ Թիվ 37100716 քրեական գործով մեղադրյալ Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքներով։ Օգտվելով իր իրավունքներից` նա դատարանում հրաժարվեց ցուցմունք տալուց, ուստի հրապարակվեցին վերջինիս նախաքննական ցուցմունքներն այն մասին, որ 2015 թվականի հունվար-փետրվար ամիսներին որոշել է հիմնադրել տպարան, սակայն դա ինչ-ինչ պատճառներով ձգձգվել է։ 2015 թվականի հունիս-հուլիս ամիսներին իր հորեղբայր Վանիկ Գալստյանն իր խնդրանքով Երևան քաղաքի Հաղթանակ թաղամասում գտնվող առանձնատան տարածքում հատկացրել է մի հատված, որպեսզի այնտեղ ինքը հիմնադրի տպարան։ Այնտեղ կառուցել է մոտ քառասուն մետր քառակուսի մակերեսով շինություն, որտեղ տեղադրել է տպագրող սարք։ Մինչև տպարանը հիմնադրելը և հիմնադրելուց հետո «Լիստ. էյէմ» կայքում տեղադրել է տպագրական ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ հայտարարություն և իր կողմից օգտագործվող 093-22-23-22 հեռախոսահամարը, որպեսզի ցանկացողները կապնվեն իր հետ։ 2015 թվականի օգոստոսին կամ սեպտեմբերին իրեն զանգահարել է մի անծանոթ, ներկայացել Հրաչ անունով և հայտնել, որ ցանկանում է իր տպարանում բուկլետներ տպագրել։ Խոսքը գնացել է մոտ 5.000 /հինգ հազար/ հատ բուկլետների մասին։ Ինքը հաշվարկել է և նրան միանգամից հեռախոսով հայտնել է գումարը։ Դրանից հետո Հրաչի հետ պայմանավորվել են հանդիպել, որպեսզի ավելի առարկայական լինի իրենց խոսակցությունը։ Հեռախոսազրույցից մի քանի օր անց իրենք հանդիպել են Երևանի Դավիթաշեն թաղամասում։ Հանդիպման ժամանակ Հրաչն իրեն հարցրել է, որ եթե ավտոմեքենաների տեխզննման կտրոնների պատվեր տա` կկարողանա արդյոք այն կատարել։ Ինքն էլ պատասխանել է, որ նորմալ վարձատրության դիմաց ամեն ինչ էլ կարող է տպագրել։ Հրաչը ցանկացել է պատվիրել հյուրանոցային ծառայությունների մատուցման վերաբերյալ բուկլետներ, սակայն հանդիպման ժամանակ նշել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների մասին, ինչից հետո բաժանվել են` պայմանավորվելով, որ Հրաչը հետագայում իր հետ կկապնվի։ Առաջին հանդիպումից մոտ մեկ ամիս հետո կրկին իրեն է զանգահարել Հրաչը և առաջարկել հանդիպել։ Երկրորդ հանդիպումը տեղի է ունեցել 2015թ. սեպտեմբերին, Երևանի Դավիթաշեն համայնքի Զովունի տանող ճանապարհին, որտեղ Հրաչը պատվիրել է տպագրել 1.500 հատ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ՝ «2016» թվագրմամբ, մանուշակագույն, որն իր և Լորիսի կողմից 2015 թվականի սեպտեմբերին տպագրվել է տպագրական սարքով։ Տպագրված կտրոնների հերթական համարներն անձամբ տպել է տանը` համակարգչին կցված տպիչի միջոցով, ինչից հետո հազար հատ կտրոնները տվել է Հրաչին, իսկ մնացած հինգ հարյուրը մնացել է իր մոտ, քանի որ գումարն ամբողջությամբ վճարված չի եղել։ Հետագայում, 2015 թվականի դեկտեմբերին կրկին Հրաչի հետ հանդիպման ժամանակ նա իրեն ասել է, որ մնացած հինգ հարյուրը պետք չեն և պատվիրել է տասներկու հազար հատ, «2017» թվագրմամբ, դեղին գույնի ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ, ինչին ինքը չի համաձայնվել և ասել է, որ կտպի այն քանակությամբ, որքան գումար նա կվճարի։ Այդ ժամանակ Հրաչը պատվիրել է երկու հարյուր կտրոններ։ Նշված պատվերն իր կողմից կատարվելուց և նրան հանձնելուց երկու օր անց Հրաչը վճարել է 200.000 ՀՀ դրամ գումար, քանի որ իրենց պայմանավորվածությունն եղել է` յուրաքանչյուրի արժեքը 1.000 ՀՀ դրամ։ Իր մոտ մնացած հինգ հարյուր հատ «2016» թվագրմամբ կտրոններն այրել է, քանի որ դրանք այլևս պետք չեն եղել Հրաչին։ Դեկտեմբերին, երկու հարյուր կտրոններ տպագրելուց հետո, Հրաչի պատվերով այլևս կեղծ կտրոններ չի տպագրել, քանի որ հասկացել է իր` սխալ ուղու վրա լինելը։ Հրաչին վաճառել է ընդհանուր քանակով հազար երկու հարյուր հատ կեղծ կտրոններ, որոնց դիմաց նրանից ստացել է 1.200.000 ՀՀ դրամ գումար։ Արտյոմ Վաչագանի Գալստյանն իր ցուցմունքները պնդել է նաև Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ Տուժող Վարդան Ժորժիկի Հովհաննիսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, կնքել պայմանագիր և այդ ընթացքում գրասենյակի աշխատակցուհիներից մեկն ասել է, որ գրասենյակում տրամադրվում են նաև ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ։ Մտածելով, որ այն օրինական է` որոշել է իր ավտոմեքենայի համար ձեռք բերել նաև տեխզննման կտրոն։ Նախապես գյուղապետարանից վերցրած գույքահարկի վճարման զրոյական տեղեկանքը տվել է այդ աշխատակցուհուն և 10.000 ՀՀ դրամ գումար վճարելով` ձեռք է բերել թիվ 306523 համարի տեխզննման կտրոնը։ Տուժող Ռոմիկ Մարտիկի Մարգարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան, որից հետո տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի առաջարկով, 9000 ՀՀ դրամ գումարով ձեռք է բերել թիվ 307769 համարի տեխզննման կտրոնը։ Ինքը չի իմացել, որ տեխզննման կտրոնը կեղծ է։ Ինքը բողոք, պահանջ չունի։ Տուժող Անդրանիկ Գեղամի Շահբազյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. հունվարին, ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակում ապահովագրել է իր ավտոմեքենան։ Գրասենյակի աշխատակցուհին առաջարկել է գնել տեխզննման կտրոն։ Ինքը նույն օրը գնացել է գյուղապետարան, համապատասխան վճարումներ կատարել և վերցրել գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանք, որը ներկայացրել է «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակի աշխատակցուհուն և նա իր ավտոմեքենայի տվյալներով լրացրել է թիվ 176676 համարի տեխզննման կտրոնը։ Դրա դիմաց ինքը վճարել է 12.000 ՀՀ դրամ գումար, որի վերաբերյալ գրավոր որևէ փաստաթուղթ իրեն չի տրվել։ Ինքը չի իմացել տեխզննման կտրոնի կեղծ լինելու մասին։ Տուժող Արտակ Մկրտիչի Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016թ. փետրվարին դիմել է իր համագյուղացի Արթուր Մկրտչյանին` ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն տրամադրելու խնդրանքով։ Ինքը մտածել է, որ Արթուր Մկրտչյանը տեխզննման կտրոնն օրինական կարգով է տրամադրում։ Նրան վճարել է 11.000 ՀՀ դրամ գումար` գնելով թիվ 176763 համարի տեխզննման կտրոնը։ Գույքահարկի վճարման վերաբերյալ զրոյական տեղեկանքը նույնպես տվել է Արթուր Մկրտչյանին։ Տուժող Նարինե Մանվելյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել իր ամուսին Գուրգեն Մանվելյանը` «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Կտրոնի կեղծ լինելն իրեն հայտնի չի եղել։ Ինքը բողոք և պահանջ չունի։ Տուժող Ազատ Վահանի Մելիքյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերին, ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից իր հայրը ձեռք է բերել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն։ Իր ավտոմեքենան այդ ժամանակ անսարք է եղել։ Տուժող Արշակ Արթուրի Թովմասյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Տուժող Ժորա Ավետիսի Մալխասյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնը ձեռք է բերել բանկից, իսկ ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերությունում միայն ապահովագրել է իր մեքենան։ Իրեն տուժող չի համարում և որևէ պահանջ չունի։ Քննիչի մոտ ցուցմունք տալու ժամանակ շփոթված է եղել։ Տուժող Մկրտիչ Արտյոմի Հայրապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Տուժող Ռոբերտ Ռաֆիկի Մնացականյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Շիրակի մարզի Գյումրի քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Տուժող Լալազար Պարգևի Սարգսյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Արթուր Մկրտչյանից։ Տուժողներ Արթուր Հովհաննեսի Սարգսյանի, Արայիկ Արամի Սարգսյանի, Ահարոն Մամիկոնի Խաչատրյանի, Արա Աբգարի Ղազարյանի, Մանուկ Նիկոլայի Մանուկյանի, Արտաշես Սիսակի Մկրտչյանի, Վաչագան Մյասնիկի Գասպարյանի, Արա Պետրոսի Սիմոնյանի, Աշոտ Անուշավանի Առաքելյանի, Հայկ Սերյոժայի Սուքիասյանի, Վարազդատ Վարմենի Օհանեսյանի և Վարդան Կառլենի Սիմոնյանի նախաքննական նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող, «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գործակալ Վազգեն Ստեփանյանից։ Վկա Արման Հրանտի Հարությունյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2008 թվականից հանդիսանում է տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրմամբ զբաղվող «Մառ» ՓԲ ընկերության տնօրենը։ 2016թ. փետրվարին «Մառ» ՓԲ ընկերության աշխատակից Արթուր Բաբայանն իրեն ներկայացրել է հինգ կտրոններ, հայտնել, որ հոլոգրաֆիկ նշանը բացակայում է և դրանք հավանաբար կեղծ են։ Այդ ժամանակ ինքն անձամբ ստուգել է կտրոնները, որոնք չեն համապատասխանել ստանդարտին, ինչից հետո համապատասխան դիմումով փաստերի վերաբերյալ հայտնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի դատախազությանը։ Վկա Գեղամ Գագիկի Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր կնոջ եղբայրն է, միասին աշխատում են «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի գրասենյակում։ 2015թ. աշնանը Գագիկից տեղեկացել է, որ զբաղվում է տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքով։ Ինքն այլ մանրամասներից տեղյակ չէ։ Իրեն նախաքննության ընթացքում զանգահարել է Գագիկ Մարգարյանը և տեղեկացրել, որ երկրորդ հատվածով տեխզննության կտրոնները թաքցրել է գրասենյակի առաջին հարկում գտնվող շինության ներսում, խնդրել է դրանք վերցնել և ներկայացնել վարույթն իրականացնող մարմնին։ Հրաչ Մանգասարյանին տեսել է 2016թ. փետրվարի 13-ին, երբ վերջինս գնացել է գրասենյակ։ Գագիկն ասել է, որ նա իրեն խաբել է՝ ասելով, որ կտրոններն օրինական են և խնդրել է իրեն ներկա լինել խոսակցությանը։ Այդ օրը կեսօրին Հրաչն եկել և փորձել է հավաստիացնել, որ ինքն էլ չի իմացել կտրոնների կեղծ լինելու մասին, սակայն հրաժարվել է հայտնել, թե դրանք որտեղից է ձեռք բերել։ Վկա Սյուզաննա Համլետի Կարապետյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014 թվականից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ում։ 2015թ. հունիսին տնօրեն Գագիկ Մարգարյանի հանձնարարությամբ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոններ։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել, յուրաքանչյուր անգամ ինքը դա կատարել է տնօրենի հանձնարարությամբ։ Նա դրանք տվել է` հաճախորդների տվյալները լրացնելու համար, իսկ գույքահարկի վճարման վերաբերյալ տեղեկանքները ինքը վերցրել է հաճախորդներից և փոխանցել նրան։ 2015թ. ամռանից սկսած հաճախորդներին տվել է մոտ 100 կտրոն, որոնք եղել են կնիքված վիճակում։ Մի անգամ Գագիկն իրեն զգուշացրել է, որ կտրոնի վրա կնիք չկա և հաճախորդներին պետք է զգուշացնել, որ գնան տեխնիկական զննության կայան։ Կտրոնների գումարային չափը որոշել է Գագիկը, իսկ հաճախորդները վճարել են նրա նշած գումարի չափով։ Այդ գործարքներն իր մոտ կասկած չեն հարուցել, իր կարծիքով դրանք եղել են օրինական և ինքը վստահել է տնօրենին։ Հաճախորդներից ստացված գումարներն ամբողջությամբ տվել է Գագիկին, ինքը դրանց վաճառքից գումար չի ստացել։ Հարյուր վաթսուն կտրոնները վերաբերում են 2015թ. ամռանից մինչև 2015թ. դեկտեմբերը դիմած հաճախորդներին։ 2016թ. հունվարին Գագիկի հանձնարարությամբ մեկ անծանոթ հաճախորդի տվել է երկրորդ հատված ունեցող կտրոն, որի վրա կնիք առկա չի եղել։ Գագիկն իրեն ասել է, որ կտրոնները կնիքված են, որպեսզի հաճախորդները ավտոմեքենաների տեխզննության կայան չգնան։ Առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ինքը հաճախորդին կտրոն չի տվել, ամեն անգամ կտրոնի վրայի տվյալները լրացրել է տեղեկանքից։ Գագիկը տեղեկացրել է, որ կտրոնների վրա առկա է կնիք և հաճախորդներին ասել է, որ ոչ մի տեղ չգնան։ Այդ գումարները և տեղեկանքներն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։ Եղել են նաև դեպքեր, որ Գագիկի հանձնարարությամբ կտրոնի դիմաց վճարում չի կատարվել, որևէ անդորրագիր կամ փաստաթուղթ չի տրվել։ Կտրոնները գտնվել են Գագիկի մոտ, սակայն երբ վերջինս բացակայել է` մի քանիսը թողել է իրենց մոտ։ Վկա Ալվարդ Պարգևի Վարդանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2014թ. փետրվարի 1-ից աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի գրասենյակում, որտեղ կատարում է օպերատորի աշխատանքներ։ Իրենց գրասենյակում տեխզննության կտրոններ վաճառելու մասին իմացել է 2015թ. նոյեմբերի վերջին, երբ իրենց տնօրեն Գագիկ Մարգարյանն իրեն տվել է այդպիսի կտրոն և ասել, որ հաճախորդի գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի տվյալներով կտրոնը լրացնի և տա քաղաքացուն։ Ինքը կատարել է նրա կարգադրությունը և մտածել է, որ դա օրինական կարգադրություն է։ Դրանից առաջ տեսել է, որ Գագիկը մի քանի անգամ հաճախորդներին տվել է ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Եղել են դեպքեր, երբ Սյուզաննան մի քանի անգամ աշխատանքի չի եկել և մոտ 4-5 անգամ Գագիկի հանձնարարությամբ ինքն է լրացրել կտրոնները և հանձնել տնօրենին։ Ընդամենը մեկ անգամ է եղել, որ հաճախորդին կտրոնը տալուց հետո, հաճախորդը տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, որը զրոյական տեղեկանքի հետ տվել է Գագիկին։ Դրանից հետո մոտ չորս անգամ է լրացրել կտրոններ և տվել հաճախորդներին, իսկ գումարները նրանք տվել են Գագիկին։ Իր մոտ երբևէ կտրոններ չեն եղել։ Կտրոնների տրամադրմանն առնչվել է չորսից հինգ անգամ, 2015թ. դեկտեմբերին։ Իր հիշելով կտրոնների վրա կնիքներ եղել են։ Ինքը տեխզննության կարգից տեղյակ չէ, մտածել է, թե դա օրինական է։ Հաճախորդները միշտ դիմել են Գագիկին, ով իրեն կանչել, հանձնարարել է լրացնել և տրամադրել կտրոնը։ Քանի որ տնօրենն ասել է, որ դա օրինական է, ուստի ինքը լրացրել է։ Նա իրեն երբևէ չի ասել, որ դա գաղտնի պահի։ Կտրոնի դիմաց վճարված 9.000 ՀՀ դրամ գումարն ինքը դրել է Գագիկի սեղանին։ Վկա Աղավնի Վաչագանի Օհանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է Չիվա գյուղում գտնվող «Հայփոստ» ՓԲԸ-ի թիվ 3612 բաժանմունքում որպես ավագ օպերատոր։ 2009 թվականից ճանաչում է Գագիկ Մարգարյանին և բանավոր համաձայնությամբ օգնել է նրան մեքենաների ԱՊՊԱ պայմանագրերի կնքման հարցում։ 2015թ. հոկտեմբերին Գագիկը զանգահարել և հայտնել է, որ ցանկության դեպքում կարող է ԱՊՊԱ պայմանագրի հետ տրամադրել նաև ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոններ։ Ինքն այցելել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի «Սիլ Ինշուրանս» գրասենյակ, որտեղ Գագիկն իրեն փոխանցել է տաս տեխնիկական զննության կտրոններ, որոնք եղել են կնիքված։ Ինքը դրանք գյուղացիների համաձայնությամբ լրացրել և տվել է նրանց, իսկ ստացված գումարները և զրոյական տեղեկանքներն ուղարկել է Գագիկին և նա իրեն տվել է ևս հինգ կտրոններ։ Չիվայի գյուղապետին 10.000 ՀՀ դրամի դիմաց տվել է միայն մեկ կտրոն և չի իմացել, որ դա օրինական չէ։ Իր մոտ մնացել է չորս չօգտագործված կտրոններ, որոնք ներկայացրել է քննությանը։ Ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կտրոնների վաճառքից իրեն մնացել է 1000 ՀՀ դրամ գումար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ քաղաքացիներին զգուշացնի` տեխնիկական զննության կայան չգնան, քանի որ կտրոնների վրա կնիք է եղել։ Ինքը կտրոնները լրացրել է հաճախորդների ներկայությամբ։ Հաճախորդներն իրեն հարցեր չեն տվել։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ կտրոնները տրամադրի միայն զրոյական տեղեկանքի դեպքում։ Վկա Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է որպես Ելփին գյուղի միջնակարգ դպրոցի տեխնոլոգիայի և մաթեմատիկայի ուսուցիչ։ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է մոտ երկու տարի առաջ` ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հետ կապված և սկսել են միասին աշխատել։ 2015թ. աշնանը Գագիկն իրեն առաջարկել է զբաղվել ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների վաճառքով` յուրաքանչյուր կտրոնի դիմաց իրեն տաս տոկոս գումար մնալու պայմանով։ Գագիկն ասել է նաև, որ դա օրինական է և բոլոր կտրոնները կնիքված են, ինչից հետո նրանից վերցրել է մոտ քառասուն կտրոն, որոնց մեծ մասն իրացրել է գյուղի բնակիչներին, իսկ իր մոտ մնացած հինգ կտրոնները ներկայացրել է քննությանը։ Դրանք ստացել է մաս-մաս և վաճառել է 2015թ. հոկտեմբերից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Կտրոնների վաճառքից իրեն որպես հասույթ մնացել է 25.000-ից 30.000 ՀՀ դրամ գումար։ Կտրոնների վրա երկրորդ հավելված չի եղել, բոլորն եղել են կնիքված, ինքը չի իմացել այդ գործունեության անօրինական լինելու մասին։ Վկա Ռուստամ Հակոբի Զոհրաբյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանի հետ ծանոթացել է 2015թ. դեկտեմբերին։ Այդ ժամանակ Գագիկն իրեն առաջարկել է համատեղ գործունեություն ծավալել սոցփաթեթների, այդ թվում՝ ավտոմեքենաների տեխզննության կտրոնների տրամադրման հարցերով։ Ինքն իր երկու աշխատակիցներին` Արտաշես Ավագյանին և իր տեղակալ Վարդան Գրիգորյանին առաջարկել է կտրոնները վերցնել Գագիկից։ Նրանք իրեն տվել են 9.000 և 10.000 ՀՀ դրամ գումար և զրոյական տեղեկանքները, որոնք տվել է Գագիկին, ով հանձնարարել է գրասենյակի աղջիկներին դրանք լրացնել։ Կտրոններն եղել են կնիքված։ Մեկ կտրոնն էլ վերցրել է իր համար։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք այլ տեղ տանելու և կնքելու անհրաժեշտություն չկա։ Իր մոտ կասկածներ չեն առաջացել և իր կարծիքով դա եղել է օրինական։ Գագիկից վերցրել է երեք կտրոն։ Այդ ժամանակ վերջինիս ձեռքին եղել է կտրոնների մի ամբողջ կապոց։ Վկա Արտաշես Սոսի Ավագյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր անմիջական հրամանատար Ռուստամ Զոհրաբյանը 2015թ դեկտեմբեր ամսին հայտնել է, որ ավտոմեքենայի տեխզննում անելու անհրաժեշտության դեպքում գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը վերցնի և գնա իր մոտ, ինչն իր կողմից կատարվել է, քանի որ այդ ժամանակ լրանալու էր իր ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոնի ժամկետը։ Ռուստամ Զոհրաբյանի պահանջով, զրոյական տեղեկանքի հետ միասին տվել է 9.000 ՀՀ դրամ գումար, ինչից հետո, 2015թ. դեկտեմբերի 15-ին վերջինս իրեն է տվել ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն՝ լրացված և կնիքված վիճակում։ Վկա Արթուր Մարկոսի Մկրտչյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գագիկ Մարգարյանն իր ընկերն է, ում ճանաչում է մոտ հինգ տարի։ Ինքն աջակցել է նրան` Արենիում գտնվող իր խանութում ԱՊՊԱ պայմանագրեր կնքելու հարցում։ 2015թ. նոյեմբերին Գագիկը զանգահարել է և խնդրել, որ հանդիպեն իր գրասենյակում, որի ժամանակ նա խնդրել է օգնել տեխզննության կտրոններ իրացնելու հարցում։ Ինքը հստակ իմացել է ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոն ստանալու կարգը, սակայն Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք օրինական են։ Գագիկն իրեն բացատրել է ընթացակարգը, ինքն էլ իր ծանոթներին ասել է այդ մասին։ 2015թ. նոյեմբերին մեկնել է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաք, գրասենյակից վերցրել է երկու կամ երեք կտրոն, որոնք վաճառել է Զորի Խաչատրյանին, Միսակ Մկրտչյանին, իսկ մյուսին չի հիշում։ Նրանցից վերցրել է 10.000-ական ՀՀ դրամ գումար և գույքահարկի զրոյական տեղեկանքները, որոնք առձեռն տվել է Գագիկ Մարգարյանին։ Դրանից հետո մի քանի կտրոններ վերցնելով` իրացրել է Սոս Խաչատրյանին, Արման Սողոմոնյանին և այլ անձանց, որոնց չի հիշում։ Գագիկն իրեն ասել է, որ դրանք կնիքված են, տեխզննության կայան գնալու անհրաժեշտություն չկա։ Ինքը չի իմացել դրանց անօրինական լինելու մասին, հավատացել է Գագիկին։ Վկա Արման Արարատի Ամիրխանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել Կարեն Խուդոյանից։ Վկա Ռուբեն Ասատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «ՌԵՍՈ» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Վկաներ Վարդան Վարազդատի Եպիսկոպոսյանի և Լևոն Սմբատի Փարսադանյանի նույնաբովանդակ ցուցմունքներով այն մասին, որ աշխատում են Ալավերդի քաղաքի «Ձորագազ» ՍՊԸ-ում` որպես գազ լիցքավորող։ Ախթալա քաղաքի բնակիչներ Կարլեն Քացախյանը և Իշխան Ամիրջանյանը հաճախակի են իրենց ավտոմեքենայով այցելել գազալցակայան, որտեղ էլ ծանոթացել են նրանց հետ։ 2015թ. նոյեմբերի սկզբներին Կարլենը և Իշխանը նորից այցելել են իրենց գազալցակայան` գազ լիցքավորելու համար, որի ժամանակ Իշխան Ամիրջանյանը գրպանից հանել և տվել է մեկ հատ ավտոմեքենայի չլրացված տեխնիկական զննության կտրոն և ասել, որ այն նվիրում է, սակայն հրաժարվել են ընդունել` ասելով, որ տեղեկացված են կտրոնի ձեռք բերման օրինական կարգին և այդ կտրոնն օրինական չէ։ Իշխանն այդ ժամանակ պնդել է, որ պահեն իրենց մոտ և եթե օրինական լինի` նոր կփակցնեն մեքենայի դիմապակուն։ Կրկին Իշխանին ասել են, որ դա չի կարող օրինական լինել և իրենց այն պետք չէ։ Իշխանը կտրոնը թողնելով` ասել է, որ եթե չեն ուզում, ապա կարող են այն պատռել և դեն նետել։ Այդ կտրոնները չեն լրացրել և մեքենայի դիմապակուն չեն փակցրել։ 2015թ. դեկտեմբերին Իշխանը խնդրել է վերադարձնել այդ կտրոնները, քանի որ դրանք օրինական չեն և պետք է ներկայացնի ոստիկանությանը, ինչից հետո վերադարձրել են կտրոնները նրան։ Վկա Զեմֆիրա Ռաֆիկի Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ 2002թ. սեպտեմբերից աշխատում է որպես Արփի գյուղապետարանի աշխատակազմի քարտուղար և ունի իր առանձին աշխատասենյակը։ Գյուղապետարանում հաշվառված են համայնքի բնակիչների տրանսպորտային միջոցները, որոնց գույքահարկը մուծվում է գյուղապետարան և վերցվում է զրոյական տեղեկանք։ «Սիլ Ինշուրանս» ԱՓԲԸ-ի ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձորի մասնաճյուղի տնօրեն Գագիկ Մարգարյանին ճանաչում է։ Նա իրեն խնդրել է, որպեսզի իրենց մոտ եկած ավտոմեքենաների ԱՊՊԱ-ն ուղարկեն նրա գրասենյակ։ 2015թ. դեկտեմբերի սկզբներին Գագիկը զանգահարել է իրեն և հայտնել, որ իրենք կատարում են տրանսպորտային միջոցների տեխզննություն, որի վերաբերյալ տալիս են կտրոն և եթե ցանկացողներ լինեն, ապա դիմեն նրանց։ Գագիկն իրեն ասել է նաև, որ տրանսպորտային միջոցների գույքահարկը մուծելուց և զրոյական տեղեկանքը վերցնելուց հետո ինքը կարող է քաղաքացիներից վերցնել այդ տեղեկանքը և համարժեք տեխզննման գումարը, որից հետո կտրամադրեն տեխզննման կտրոնը` տիրոջ և ավտոմեքենայի տվյալներով լրացված։ Գագիկն իրեն տվել է մոտ տասնհինգ կտրոն, որոնք իրացրել է գյուղի բնակիչներին և այդ գործարքից որևէ շահ չի ունեցել, ցանկացել է օգնել իր համագյուղացիներին։ Ինքը տեղյակ չի եղել, թե ինչպես է տեղի ունենում տեխզննության կատարումը։ Վկա Գրիգոր Զոհրաբի Ասլանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ իր տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության կտրոնը ձեռք է բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Վկա Հրաչիկ Գվիդոնի Կարապետյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Ռեսո» ապահովագրական գործակալությունում` որպես գործակալ, որի տնօրենը Լուսինե Խաչատրյանն է, բայց փաստացի ղեկավարվում է նրա ամուսին Տարոն Բեգլարյանի կողմից։ Ինքը Տարոնի կողմից ստացել է համակարգիչ, որի միջոցով տան պայմաններում կատարել է ապահովագրական գործարքներ։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնը տեղեկացրել է, որ ԱՊՊԱ-ի հետ միասին` ցանկացողները կարող են կատարել տեխզննում, ինչից հետո մոտ տասնհինգից քսան ավտոմեքենայի տեխզննման կտրոններ է իրացրել։ Տարոնի տված տեխզննման կտրոնների վրա առկա է եղել կնիք, իսկ երկրորդ հատվածները չեն եղել։ Տարոնն իրեն ասել է, որ կարիք չկա, որպեսզի հաճախորդները գնան ավտոմեքենայի տեխզննման կայան, քանի որ կտրոններն արդեն կնիքված են եղել։ Ինքը վաճառել է նշված տեխզննման կտրոնները՝ ըստ ավտոմեքենաների տարեթվերի և բեռնատարողության։ Տարոնի հետ պայմանավորվածություն են ունեցել, որ յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից իր հասույթը լինելու է 1.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Պայմանավորվածության համաձայն ինքը հաճախորդից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը, գրել տվյալ ամսաթիվը, տեխզննման կտրոնի հետևի հատվածում լրացրել տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները և արդեն կնիքված կտրոնը տվել է հաճախորդին` զգուշացնելով, որ ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։ Իրացված կտրոնների զրոյական տեղեկանքները և գումարները փոխանցել է Տարոնին։ Վկա Վազգեն Վոլոդյայի Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ մոտ չորս տարի համագործակցում է ՀՀ Վայոց Ձորի Եղեգնաձոր քաղաքի բնակիչ Տարոն Բեգլարյանի հետ, ով հանդիսանում է «Ռեսո» ապահովագրական ընկերության տնօրենը, բայց փաստաթղթերում` նշված ընկերության տնօրեն է հանդիսանում Տարոնի կին Լուսինե Խաչատրյանը։ Տարոնի հետ կատարել է ավտոմեքենաների ապահովագրական գործարքներ և դրա դիմաց ստացել է կատարած ապահովագրական գումարի տասնհինգ տոկոսը։ Ապահովագրական գործարքները կատարել է տան պայմաններում, համակարգչի միջոցով։ 2015թ. դեկտեմբերին Տարոնն իրեն ասել է, որ կարող է կատարել ավտոմեքենաների տեխզննում և իրեն տրամադրել է «2016» գրառմամբ հինգ կտրոններ։ Կտրոնները տալուց հետո նա հանձնարարել է հաճախորդներին ասել, որ տեխզննման կայան չգնան, քանի որ տեխզննման կտրոններն արդեն կնիքված են։ Հաճախորդներից վերցրել է գույքահարկի զրոյական տեղեկանքը և նրանց ասել է, որ բանկ և ավտոմեքենայի տեխզննման կայան չգնան։ Տարոնն իրեն սկզբնական շրջանում տվել է հինգ կտրոններ՝ ասելով, որ վաճառվելու դեպքում էլի կտա։ Դեկտեմբեր ամսվա մեջ իրեն տվել է քսանից քսանհինգ կտրոններ, որոնց վրա եղել են կնիքներ` առանց երկրորդ հատվածների։ Ինքը տեղյակ է եղել, որ դա պետք է կատարվի բանկի և տեխզննման կայանի միջոցով, բայց քանի որ մոտ չորս տարի աշխատել է Տարոնի մոտ` վստահել է նրան և չի կասկածել, որ նրա կողմից տրված կտրոնները կեղծ են։ Դրանցից վերցրել է անգամ իր ավտոմեքենայի համար։ Բոլոր վաճառված տեխզննման կտրոնները տրամադրել է քաղաքացիներին` զրոյական տեղեկանքը վերցնելով, տեխզննման հետևի մասում լրացրել է տվյալ ավտոմեքենայի տվյալները, կտրոնի առջևի մասում փակցրել է տվյալ ամսաթվի նշանը և տվել քաղաքացիներին, իսկ զրոյական տեղեկանքները ստացված գումարների հետ միասին փոխանցել է Տարոնին` իրեն պահելով յուրաքանչյուր կտրոնի վաճառքից` 1.000-ից 1.500 ՀՀ դրամ գումար Վկա Կարլեն Լյովայի Քացախյանի նախաքննական ցուցմունքով այն մասին, որ Իշխան Ամիրջանյանը հանդիսանում է իր ընկերը, ում հետ 2015թ. ընթացքում իր «Մերսեդես» մակնիշի ավտոմեքենայով, անձնական գործերով մոտ չորսից հինգ անգամ մեկնել են ԼՂՀ տարբեր քաղաքներ։ Երբ առաջին անգամ մեկնել են, ճանապարհը շատ երկար է թվացել, ուստի որոշել են Գորիսի հյուրանոցում մնալ։ Այդ օրը և դրանից հետո միշտ մնացել են այդ հյուրանոցում, որտեղ ծանոթացել է Գեորգիի հետ և մտերմացել։ 2011թ. նոյեմբերի 2-ին կամ 3-ին ԼՂՀ մեկնելիս` մնացել են Գեորգիի հյուրանոցում, որտեղ զրույցի ընթացքում Գեորգին առաջարկել է իրենց տրամադրել ավտոմեքենաների տեխզննության չլրացված կտրոններ՝ պայմանով, որ յուրաքանչյուրի դիմաց նրան վճարեն 6.000 ՀՀ դրամ գումար՝ անկախ իրենց վաճառած գնից։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ օրինական է և հյուրանոցի առաջին հարկի սենյակներից մեկից բերել է քսան չլրացված տեխզննման կտրոններ, որոնց վրա եղել է կապույտ գույնի կլոր կնիք։ Հաջորդ առավոտյան Իշխանի հետ մեկնել են ԼՂՀ։ Կտրոնները մշտապես գտնվել են իր մեքենայում, քանի որ ինքը և Իշխանը գրեթե ամբողջ օրը միասին են անցկացրել։ Իշխանի հետ որոշել են այդ կտրոնները ոչ մեկի չտալ, քանի որ վերցնելուց հետո հասկացել են, որ դրանք օրինական չեն, որովհետև այդ կտրոնները առանց գույքահարկի զրոյական տեղեկանքի ձեռք բերել հնարավոր չէ։ Իշխանն այդ կտրոններից մեկը նվիրել է Վարդան Եպիսկոպոսյանին, ևս մեկն էլ տվել է Լևոն Փարսադանյանին։ 2015թ. նոյեմբերի 11-ին կրկին գնացել են Գեորգիի հյուրանոց և փորձել վերադարձնել այդ տասնութ կտրոնները, սակայն նա խնդրել է, որ իրենց մոտ պահեն և փորձեն վաճառել։ Դրանք հաջորդ օրը Մարտակերտում հայտնաբերվել են ոստիկանների կողմից։ Պաշտպան Ա. Ապրեսյանի միջնորդությամբ որպես վկա դատարանում հարցաքննված ներքոհիշյալ անձինք հայտնեցին հետևյալը. Վկաներ Կարեն Մարգարյանը և Արամ Սարդարյանը դատարանին հայտնեցին, որ իրենց տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնները ձեռք են բերել ՀՀ Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքում գործող «Սիլ ինշուրանս» ապահովագրական ՓԲ ընկերության գրասենյակից։ Դրա դիմաց Գագիկ Մարգարյանին վճարել են 9000 ՀՀ դրամ գումար։ Իրենք չեն իմացել, որ կտրոնը կեղծ է։ Ոստիկանությունից տեղեկացրել են, որ կտրոնը կեղծ է, վերցրել են այն և դրա դիմաց փաստաթուղթ են տվել, որի հիման վրա երթևեկել են` մինչև կտրոնի ժամկետի ավարտը։ Նախաքննության մարմնի 2017թ. հունվարի 13-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված, տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններով։ Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. ապրիլի 18-ի թիվ 16-0528 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների «* *» աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։ Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները, գծապատկերները և կտրոնների սոսնձապատ մակերեսներին առկա գրառումները, նախշապատկերները և պատկերները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական տպագրական եղանակով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնները և որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*484192*» համարի կտրոնը` կատարվել են միևնույն տպագրական եղանակներով։ 2. Փորձաքննությանը ներկայացված 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*», «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները կատարված են կնիքով»։ Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. հոկտեմբերի 7-ի թիվ 16-0527 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1.2.3.4. Փորձաքննությանը ներկայացված 427 հատ /կտրոնների համարները տես աղյուսակ 1-ում/ կտրոնների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ աստղանշանները և համարները կատարված են լազերային տպագրման եղանակով, և կտրոնները իրենց կատարման եղանակներով, առկա հոլոգրամաներով և դարձերեսներին առկա պաշտպանական կտրվածքներով համապատասխանում են ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. «*605647*» և 2018թ. «*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կետում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/, դիմերեսների հիմնական (անփոփոխ) տպագրությունները կատարված են տպարանային պոլիգրաֆիական եղանակով, իսկ դարձերեսներին առկա տպագիր գրառումները ամբողջությամբ կատարված են համակարգչային լազերային տպիչով, իրենց կատարման եղանակներով, պաշտպանական կտրվածքների կառուցվածքային առանձնահատկություններով չեն համապատասխանում ինչպես որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների համապատասխան կտրոններին, այնպես էլ 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին, սակայն տառատեսակներով, իմաստային բովանդակություններով, գրառումների միմյանց նկատմամբ տեղակայումներով համապատասխանում են վերը նշված համեմատական նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 5-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ 41 հատ «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների հավելվածների աջակողմյան հատվածներում, 7-րդ կետում նշված 5 հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 8.7-րդ կետում նշված «2016» գրառմամբ 13 հատ «*440097*», «*440193*», «*440272*», «*440273*», «*440045*», «*440041*», «*440037*», «*440025*», «*440021*», «*440305*», «*440328*», «*440332*» և «*440412*» համարների կտրոնների վրա առկա արծաթափայլ ուղանկյունաձև հատվածները չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում և 2016թ. ապրիլի «29»-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներում առկա հոլոգրամաններին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 10 հատ «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելված», «*725551* Հավելված», «*644446* Հավելված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված» և «*725564* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 145 հատ «*566959* Հավելված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավելված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հավելված», «*725506* Հավելված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հավելված», «*725502* Հավելված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավելված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հավելված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելված», «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հավելված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հավելված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հավելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավելված», «*725512* Հավելված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հավելված», «*644673* Հավելված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հավելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավելված», «*642993* Հավելված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հավելված», «*644272* Հավելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավելված», «*642991* Հավելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավելված», «*644273* Հավելված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հավելված», «*611121* Հավելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հավելված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924* -», «*644092* Հավելված», «*644571* Հավելված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավելված», «*644094* Հավելված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հավելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավելված», «*106574* Հավելված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված», «*644668* Հավելված», «*598354* Հավելված», «*644674* Հավելված», «*598362* Հավելված», «*644659* Հավելված», «*624424* Հավելված», «*598360* Հավելված», «*598363* Հավելված», «*598367* Հավելված», «*598365* Հավելված», «*598378* Հավելված», «*644084* Հավելված», «*644660* Հավելված», «*598377* Հավելված», «*598376* Հավելված», «*644091* Հավելված», «*644093* Հավելված», «*644089* Հավելված», «*644095* Հավելված», «*644567* Հավելված», «*644568* Հավելված», «*644086* Հավելված», «*642990* Հավելված», «*644995* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների և 42 հատ «*725575* Հավելված», «*725508* Հավելված», «*725509* Հավելված», «*725510* Հավելված», «*725559* Հավելված», «*725560* Հավելված», «*725572* Հավելված», «*644563* Հավելված», «*644451* Հավելված», «*644453* Հավելված», «*644042* Հավելված», «*644041* Հավելված», «*644448* Հավելված», «*644449* Հավելված», «*644450* Հավելված», «*644043* Հավելված», «*725565* Հավելված», «*725568* Հավելված», «*725553* Հավելված», «*644443* Հավելված», «*644044* Հավելված», «*644040* Հավելված», «*644452* Հավելված», «*725573* Հավելված», «*725561* Հավելված», «*725571* Հավելված», «*644445* Հավելված», «*725550* Հավելված», «*644455* Հավելված», «*644996* Հավելված», «*725558* Հավելված», «*725554* Հավելված», «*725555* Հավելված», «*725563* Հավելված», «*725501* Հավելված», «*725570* Հավելված», «*725567* Հավելված», «*641154* Հավելված», «*644565* Հավելված», «*644566* Հավելված», «*644444* Հավելված» և «*644917* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.3. կետում նշված «2018» գրառմամբ 2 հատ «*108513*» և «*108514*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2017» գրառմամբ 21 հատ կտրոններ «*725195*»-ից մինչև «*725215*» համարների կտրոնների հավելվածների, 9 հատ «*644999* Հավելված», «*66911* Հավելված», «*449680* Հավելված», «*645000* Հավելված», «*644909* Հավելված», «*926747* Հավելված», «*608554* Հավելված», «*644910* Հավելված» և «*644998* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների, 8.5. կետում նշված 144 հատ «*647437* Հավելված»« «*617929* Հավելված», «*617936* Հավելված», «*641848* Հավելված», «*617909* Հավելված», «*641844* Հավելված», «*617934* Հավելված», «*641850* Հավելված», «*617924* Հավելված», «*617945* Հավելված», «*641849* Հավելված», «*620002* Հավելված», «*617982* Հավելված», «*620006* Հավելված», «*620007* Հավելված», «*617984* Հավելված», «*617992* Հավելված», «*617994* Հավելված», «617978* Հավելված», «*617960* Հավելված», «*617970* Հավելված», «*620024* Հավելված», «*620033* Հավելված», «*620054* Հավելված», «*620060* Հավելված», «*580168* Հավելված», «*620050* Հավելված», «*620034* Հավելված», «*620029* Հավելված», «*620028* Հավելված», «*620020* Հավելված», «*617975* Հավելված», «*617980* Հավելված», «*609259* Հավելված», «*599191* Հավելված», «*617900* Հավելված», «*617813* Հավելված», «*599188* Հավելված», «*614489* Հավելված», «*597203* Հավելված», «*614404* Հավելված», «*614450* Հավելված», «*612246* Հավելված», «*106172* Հավելված», «*614418* Հավելված», «*614397* Հավելված», «*597005* Հավելված», «*614393* Հավելված», «*614354* Հա-վելված», «*614302* Հավելված», «*556980* Հավելված», «*560768* Հավելված», «*614371* Հավելված», «*614453* Հավելված», «*614449* Հավելված», «*614475* Հավելված», «*614424* Հավելված», «*614441* Հավելված», «*578752* Հավելված», «*614493* Հավելված», «*614482* Հավելված», «*612142* Հավելված», «*150510* Հավելված», «*612206* Հավելված», «*612184* Հավելված», «*612179* Հավելված», «*562607* Հավելված», «*612209* Հավելված», «*580123* Հավելված», «*597008* Հավելված», «*599133* Հավելված», «*612220* Հավելված», «*612133* Հավելված», «*612145* Հավելված», «*612151* Հավելված», «*612152* Հավելված», «*612148* Հավելված», «*562210* Հավելված», «*578733* Հավելված», «*562213* Հավելված», «*612235* Հավելված», «*612230* Հավելված», «*612231* Հավելված», «*612233* Հավելված», «*569531* Հավելված», «*612166* Հավելված», «*612143* Հավելված», «*612163* Հավելված», «*599128* Հավելված», «*556926* Հավելված», «*612167* Հավելված», «*236720* Հավելված», «*599132* Հավելված», «*612183* Հավելված», «*569532* Հավելված», «*612170* Հավելված», «*612182* Հավելված», «*612198* Հավելված», «*617828* Հավելված», «*617863* Հավելված», «*617820* Հավելված», «*617821* Հավելված», «*569560* Հավելված», «*617908* Հավելված», «*617915* Հավելված», «*617916* Հավելված», «*599204* Հավելված», «*617851* Հավելված», «*617856* Հավելված», «*617876* Հավելված», «*641836* Հավելված», «*617844* Հավելված», «*599196* Հավելված», «*617890* Հավելված», «*617886* Հավելված», «*617892* Հավելված», «*617878* Հավելված», «*599207* Հավելված», «*617873* Հավելված», «*597019* Հավելված», «*597018* Հավելված», «*597022* Հավելված», «*612267* Հավելված», «*612274* Հավելված», «*612258* Հավելված», «*612257* Հավելված», «*614318* Հավելված», «*614323* Հավելված», «*612271* Հավելված», «*612279* Հավելված», «*612261* Հավելված», «*612248* Հավելված», «*599157* Հավելված», «*614328* Հավելված», «*614312* Հավելված», «*614301* Հավելված», «*556972* Հավելված», «*556971* Հավելված», «*614305* Հավելված», «*597014* Հավելված», «*597012* Հավելված», «*599137* Հավելված», «*599138* Հավելված» և «*612234* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.6. կետում նշված «2017» գրառմամբ 220 հատ «*642351*»-ից մինչև «*642570*» համարների կտրոնների հավելվածների, 8.7. կետում նշված «2017» գրառմամբ 252 հատ «*725087*», «*725266*»-ից մինչև «*725269*», «*725001*»-ից մինչև «*725011*», «*591316*»-ից մինչև «*591320*», «*664408*»-ից մինչև «*644441*», «*725310*»-ից մինչև «*725350*», «*725351*»-ից մինչև «*725411*», «*725412*»-ից մինչև «*725500*», «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» համարների կտրոնների հավելվածների, «2018» գրառմամբ 88 հատ «*108502*», «*108503*» և «*108515*»-ից մինչև «*108600*» համարների կտրոնների հավելվածների, 14 հատ «*758501* Հավելված», «*848964* Հավելված», «*879555* Հավելված», «*791832* Հավելված», «*772332* Հավելված», «*902497* Հավելված», «*758999* Հավելված», «*772326* Հավելված», «*759000* Հավելված», «*758665* Հավելված», «*922644* Հավելված», «*758009* Հավելված», «*758397* Հավելված» և «*929742* Հավելված» գրառումներով կտրոնների, 8.9. կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնների վրա առկա հոլոգրամաները համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններում, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնում առկա հոլոգրամաների և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված հոլոգրամաների համեմատական նմուշների հետ։ Ներկայացված «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի հոլոգրամայի համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված» և «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների հոլոգրամաների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված աղյուսակ 1-ում նշված 1305 կտրոններից 878 կտրոնները /կատարման եղանակները և անհամապատասխանությունները տես համապատասխան համեմատական մասում/, այդ թվում 220 հատ ամբողջական «ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՒԹՅՈՒՆ ՏԵԽԶՆՆՒԹՅԱՆ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով և ՀՀ զինանշանի պատկերներով հոլոգրամաներով կտրոնները /8.6 «*642351*»-ից մինչև «*642570*»/, չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված համապատասխան 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոններին և 2016թ. ապրիլի «29-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանի կողմից կազմված նմուշներ ստանալու մասին արձանագրությամբ «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված համապատասխան նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված «2012» գրառմամբ 7 հատ «084101»-ից մինչև «084107» համարների կտրոնների և «2015» գրառմամբ 2 հատ «*005293» և «*725121*» համարների կտրոնների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել, համապատասխան համեմատական նմուշների բացակայության պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնների (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) դարձերեսներին առկա գրառումները և գծապատկերները իրենց տեղակայումներով և իմաստային բովանդակություններով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված 11 հատ «*637220* Հավելված», «*637221* Հավելված», «*637222* Հավելված», «*627223* Հավելված», «*627224* Հավելված», «*627225* Հավելված», «*627226* Հավելված», «*595719* Հավելված», «*666516* Հավելված», «*612709* Հավելված» և «*718473* Հավելված» գրառումներով կտրոնները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. -«*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված 197 հատ, 8.3-րդ կետում նշված 12 հատ, 8.5-րդ կետում նշված 144 հատ և 8.7-րդ կետում նշված 15 հատ կտրոնների հավելվածները (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված 2016թ. «*419718*», 2017թ. -«*605647*» և 2018թ. -«*532001*» համարների կտրոնների, 6-րդ կետում նշված «*605293* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի և «Տիգրան Մեծ» տպագրատնից վերցված կտրոնների դարձերեսների համեմատական նմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2. կետում նշված 3 հատ «447655 Հավելված», «449806 Հավելված» և «449807 Հավելված» համարների կտրոնների, 8.7 կետում նշված 2 հատ «654756 Հավելված», «705246 Հավելված» գրառումներով կտրոնների և 1 հատ «*073006* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի (կատարման եղանակները տես համապատասխան հետազոտական մասում) համեմատական հետազոտություն չի կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշի բացակայության պատճառով։ 5. Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «2017» գրառմամբ հինգ հատ «*193536*», «*193809*», «*193524*», «*193384*» և «*193380*» համարների կտրոնները և 7-րդ կետում նշված հինգ հատ «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոնները նախկինում կազմել են մեկ ամբողջականություն։ 7.« 8. Նախաձեռնողի կողմից 15.03.2016թ-ի N8/1098 գրությամբ առաջադրված «Արդյոք փորձաքննությանը որպես հնարավոր կեղծված ներկայացված կտրոնների և ՀՀ կառավարության 31.03.2011թ-ի թիվ 350-Ն որոշմամբ հաստատված տեխզննության կտրոնին ներկայացվող պահանջներին համապատասխանող կտրոնների արտաքին հատկանիշների միջև առկա են տեսողական (նկատելի առանց որևէ տեխնիկական միջոցների օգտագործման) տարբերություններ, թե ոչ։ -Եթե այո, ապա հայտնել և մանրամասն նկարագրել այդ տարբերությունները։ հարցի պատասխանը դուրս է փաստաթղթաբան փորձագետի իրավասության շրջանակներից, իսկ տարբերություն-ների մասին նշված են համապատասխան հետազոտական և հետևությունների մասում։ 6., 9. Փորձաքննությանը ներկայացված 1-ին կետում նշված «*178066*», «*190269*» և «*170231*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները համապատասխանում են փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ կետում նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 4-րդ կետում նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.1-րդ կետում նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարներով կտրոններում առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.8-րդ կետում նշված «*176859*», «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177605*», «*175600*», «*176000*», «*176568*», «*177471*», «*177487*», «*177495*», «*177439*», «*176536*», «*176576*», «*176592*», «*176416*», «*176616*», «*176480*», «*176544*», «*176560*», «*176552*», «*176608*», «*176584*», «*176424*», «*175728*», «*176392*», «*176200*», «*176400*», «*176624*», «*176024*», «*176528*», «*175592*», «*175397*», «*177597*», «*176467*», «*176459*», «*176451*», «*176443*ե, «*176747*ե և «*176427*ե համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0110* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված «*0110* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմանմուշներին։ Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ կետում նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «*1023* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմների, 8.3-րդ կետում նշված «*227294*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 8.4-րդ կետում նշված «*178075*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0108* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, «*623093*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0127* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի, 9.2-րդ կետում նշված «*623733*», «*623678*» համարների կտրոնների վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և «*605094*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *1023* 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմի համեմատական հետազոտություններ չեն կատարվել համապատասխան համեմատական նմուշ-ների բացակայության պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*642168*», «*642169*», «*644656*» և «*452018*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները, 8.3-րդ կետում նշված «*452300*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմը, «*642192*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *01… 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմը, 8.7-րդ կետում նշված «*644046*», «*644485*», «*644486*», «*644487*», «*644489*» և «*644497*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2ե» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, «*452460*», «*452496*», «*452500*» և «*422787*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, «*642257*», «*642258*», «*622681*», «*622652*»-ից մինչև «*622660*» և «*642064*»-ից մինչև «*642086*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները, 9.2-րդ կետում նշված «*591937*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*452100*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *01…* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*622353*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0105* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0105* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրառումներով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա թույլ արտահայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված նմանատիպ բովանդակություններով կնիքի դրոշմանմուշների համեմատական հետազոտություն չի կատարվել 8.3-րդ կետում նշված «*301919*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա մասնակի ընթեռնելի «ՀՍԿԻՉ *0…* 2» գրառումներով, 8.7-րդ կետում նշված «*725121*» համարի կտրոնի դարձերեսին առկա «ՀՍԿԻՉ *010…* 3» գրառումներով, «*902497* Հավելված» գրառմամբ կտրոնի վրա առկա ընթեռնելի «05* ԿԻՉ 2» գրառումներով, 9.1-րդ կետում նշված «*453276*», «*415560*», «*170810*», «*449963*» և «*170918*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա թույլ արտահայտվածության կնիքների դրոշմների և 9.2-րդ կետում նշված «*599817*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմների թույլ արտահայտվածության և գրաֆիկական նյութերի սակավությունների պատճառով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.2-րդ կետում նշված «*002464*», «*002465*» և «*002466*» համարների կտրոնների դարձերեսների առկա կապտամանուշակագույն ներկանյութով կատարված «ՀՍԿԻՉ *0126* 1» գրառումներով կլոր կնիքների դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0126* ՀՍԿԻՉ 1» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։ Փորձաքննությանը ներկայացված 8.9-րդ կետում նշված «*637221*», «*637209*», «*637224*», «*637212*», «*637203*» և «*637225*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «ՀՍԿԻՉ *0104* 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 3» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։ Փորձաքննությանը ներկայացված 9.2-րդ կետում նշված «*582179*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի, «*578097*» համարի կտրոնի վրա «ՀՍԿԻՉ *0104* 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները և փորձաքննությանը որպես համեմատական նմուշներ ներկայացված «*0104* ՀՍԿԻՉ 2» գրառումներով կլոր կնիքի դրոշմները համապատասխանում են միմյանց։ Վերը նշված բոլոր կնիքների դրոշմները կատարվել են կնիքման եղանակով։ 12. Փորձաքննությանը ներկայացված 2-րդ /կետում/ նշված «*177181*», «*177309*», «*177277*» և «*177293*» համարների, 4.-ում /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*» և «*177357*» համարների և 8.8.-ում /կետում/ նշված «*177500*», «*177589*», «*177581*», «*177471*», «*177487*», «*177439*», «*177605*» և «*177495*» համարների կտրոնների /ընդհանուր 15 հատ/ դարձերեսներին առկա լազերային տպիչով կատարված բոլոր գրառում-ները, աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։ Փորձաքննությանը ներկայացված 3-րդ /կետում/ նշված «*193380*», «*193536*», «*193809*», «*193384*» և «*193524*» համարների կտրոնների, 7-րդ /կետում/ նշված «*193536* Հավելված», «*193809* Հավելված», «*193524* Հավելված», «*193384* Հավելված» և «*193380* Հավելված» գրառմամբ կտրոն-ների, 4-րդ /կետում/ նշված «*177341*», «*177373*», «*175997*», «*175389*» և «*177357*» համարների կտրոնների, 5-րդ /կետում/ նշված «*193822*», «*193514*», «*193498*», «*193494*», «*193812*», «*193808*», «*193800*», «*193804*», «*193796*», «*193784*», «*193792*», «*193739*», «*193568*», «*193535*», «*193478*», «*193031*», «*193566*», «*193470*», «*193821*», «*193050*», «*193026*», «*193517*», «*193513*», «*193142*», «*193806*», «*193751*», «*193848*», «*193844*», «*193836*», «*193579*», «*193575*», «*193578*», «*193455*», «*193840*», «*193788*», «*193451*», «*193059*», «*193055*», «*193511*», «*193023*» և «*193825*» համարների կտրոնների, 8.1-րդ. /կետում/ նշված «*251384*», «*251376*», «*251368*», «*251360*», «*251197*», «*251189*», «*251181*», «*251173*», «*251165*», «*252373*», «*251997*», «*251989*», «*251981*», «*253081*», «*253073*», «*253065*», «*253057*», «*253049*», «*253041*», «*253033*», «*253025*», «*253017*», «*253009*», «*253001*», «*253021*», «*253013*», «*253005*», «*251429*», «*251421*», «*251413*», «*251405*», «*251397*», «*251389*», «*251373*», «*251365*», «*251357*», «*251245*», «*251349*», «*251341*», «*251333*», «*251325*», «*251317*», «*251309*», «*251301*», «*251393*», «*251285*», «*251277*», «*2511269*», «*251261*», «*251253*» և «*251237*» համարների կտրոնների, 8.2-րդ կետում նշված «084101»-ից մինչև «084107» համարների կտրոնների, «*005293» համարի կտրոնի, «*003735*»-ից մինչև «*003738*» համարների կտրոնների, «*002464*»-ից մինչև «*002474*» համարների կտրոնների, «*725552* Հավելված», «*725566* Հավելված», «*644564* Հավելված», «*108510* Հավելված», «*644454* Հավելված», «*725551* Հավելված», «*644446* Հավելված», «*644918* Հավելված», «*725569* Հավելված», «*725564* Հավելված», «*566959* Հավելված», «*644663* Հավելված», «*566958* Հավելված», «*607816* Հավելված», «*611119* Հավելված», «*725504* Հավելված», «*566957* Հավելված», «*644447* Հավելված», «*644922* Հավելված», «*644166* Հավելված», «*725505* Հավելված», «*725506* Հավելված», «*725507* Հավելված», «*644670* Հավելված», «*725503* Հավելված», «*725502* Հավելված», «*110030* Հավելված», «*644274* Հավելված», «*641152* Հավելված», «*725516* Հավելված», «*644067* Հավելված», «*644847* Հավելված», «*644070* Հավելված», «*644073* Հավելված», «*644072* Հավելված», «*644863* Հավելված», «*644865* Հավելված», «*644864* Հավելված», «*644851* Հավելված», «*644862* Հավելված», «*644856* Հավելված», «*644858* Հավելված», «*644664* Հավելված», «*644850* Հավելված», «*644570* Հավելված», «*644562* Հավելված», «*644807* Հավելված», «*644295* Հավելված», «*644671* Հավելված», «*644675* Հավելված», «*644672* Հավելված», «*725513* Հավելված», «*725514* Հավելված», «*725515* Հավելված», «*566949* Հավելված», «*619596* Հավելված», «*674997* Հավելված», «*674995* Հավելված», «*674989* Հավելված», «*642997* Հավելված», «*642999* Հավելված», «*642998* Հավելված», «*725512* Հավելված», «*725511* Հավելված», «*530353* Հավելված», «*566956* Հավելված», «*644673* Հավելված», «*644677* Հավելված», «*644676* Հավելված», «*588892* Հավելված», «*598364* Հավելված», «*598359* Հավելված», «*598357* Հավելված», «*611123* Հավելված», «*566948* Հավելված», «*642994* Հավելված», «*642995* Հավելված», «*642993* Հավելված», «*644074* Հավելված», «*644275* Հավելված», «*644860* Հավելված», «*644272* Հավելված», «*644848* Հավելված», «*644908* Հավելված», «*110029* Հավելված», «*642991* Հավելված», «*643000* Հավելված», «*642989* Հավելված», «*623480* Հավելված», «*591291* Հավելված», «*644906* Հավելված», «*644069* Հավելված», «*644273* Հավելված», «*644907* Հավելված», «*644065* Հավելված», «*641147* Հավելված», «*611121* Հավելված», «*644769* Հավելված», «*559242* Հավելված», «*641148* Հավելված», «*566946* Հավելված», «*611122* Հավելված», «*644770* Հավելված», «*566945* Հավելված», «*566944* Հավելված», «*644808* Հավելված», «*644924*-», «*644092* Հավելված», «*644571* Հավելված», «*644904* Հավելված», «*644083* Հավելված», «*644088* Հավելված», «*644085* Հավելված», «*644090* Հավելված», «*725141* Հավելված», «*644094* Հավելված», «*725085* Հավելված», «*725143* Հավելված», «*725144* Հավելված», «*725142* Հավելված», «*644661* Հավելված», «*725139* Հավելված», «*644087* Հավելված», «*106574* Հավելված», «*644667* Հավելված», «*644665* Հավելված», «*644666* Հավելված», «*644662* Հավելված», «*644669* Հավելված»։ Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2016թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ 16-3116 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 20 հատ «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները չեն կատարվել ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 9 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*» համարների կտրոնների դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով։ Փորձաքննությանը ներկայացված թվով 29 հատ «*178330*», «*178337*», «*178339*», «*178340*», «*178341*», «*178342*», «*178343*», «*178344*» և «*178345*», «*307023*», «*307047*», «*307055*», «*306517*», «*306525*», «*306927*», «*306911*», «*306533*», «*307079*», «*307087*», «*307254*», «*307262*», «*307015*», «*307270*», «*306919*», «*307063*», «*306541*», «*307071*», «*307031*» և «*307039*» համարների կտրոնների դարձերեսների տպագիր կատարված տառային գրառումները և գծապատկերները կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով»։ Փաստաթղթաբանական փորձաքննության 2017թ. հունվարի 9-ի թիվ 16-3034/1 եզրակացությամբ, համաձայն որի` «1. Փորձաքննությանը ներկայացված ընդհանուր թվով 896 հատ կտրոններից թվով 124 կտրոնները (համարները տես աղյուսակ 1-ում), իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով համապատասխանում են որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին, իսկ մնացած 770 հատ կտրոնները (համարները տես Աղյուսակ 1-ում) իրենց կատարման եղանակներով, տառատեսակներով և թվային գրառումների կառուցվածքային առանձնահատկություններով, պաշտպանական կտրվածներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։ Վերը նշված թվով 770 հատ կտրոններից 576 կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները, աստղանշանները և պատկերները /բացառությամբ համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/, իսկ մնացած 194 կտրոնների կտրոնների (համարները տեղ աղյուսակ 1-ում) դիմերեսների և դարձերեսներին առկա գրառումները և պատկերները /բացառությամբ «**» աստղանշանների և համարների/ կատարված են տպարանային տպագրական եղանակով /պոլիգրաֆիական եղանակով/, աստղանշանները և համարները՝ լազերային տպագրման եղանակով /համակարգչային լազերային տպիչ, քսերոպատճենահանման սարք/։ Փորձաքննությանը ներկայացված «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթում առկա «*146674*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր լազերային տպիչով, նույն փաթեթում առկա «*129516*» համարի կտրոնը ամբողջությամբ կատարվել է համակարգչային գունավոր շիթային տպիչով և իրենց կատարման եղանակներով չեն համապատասխանում որպես համեմատական նմուշ ներկայացված կտրոններին։ Ներկայացված 1 հատ «2014/11»-«ԱՊՊԱ ԿՏՐՈՆ» գրառումներով «AC 359647» համարի կտրոնի հետազոտություն չի կատարվել, քանի որ վերջինս չի հանդիսանում տեխնիկական զննության կտրոն։ 2. Փորձաքննությանը ներկայացված «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 65» գրառումներով փաթեթում առկա «*178784*», «*170784*», «*178808*», «*375209*», «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 35 հատ» գրառումներով փաթեթում առկա «*170343*», «*170762*», «*178830*», «*375200*», «*375362*», «*178137*», «*178380*», «*178244*», «*170773*», «*375357*», «*178818*ե, «*178275*ե, «ՎԱՅՈՑ ՁՈՐ 42ե գրառումներով փաթեթում առկա «*178437*», «*178280*», «ՇԻՐԱԿ 438» և «ՇԻՐԱԿ 316 հատ» գրառումներով փաթեթներում առկա «*190009*», «*190015*», «*170404*», «*170403*», «*170325*», «*178036*», «*178934*», «*178450*», «*178611*», «*178701*», «*178910*», «*170731*», «*178453*», «*170158*», «*178626*», «*170316*», «*170997*», «*170584*», «*178110*», «*178024*», «*178638*», «*170549*», «*170114*», «*178189*», «*178500*», «*170922*», «*178375*», «*178548*», «*178372*», «*170198*», «*178590*», «*178310*», «*178302*», «*170415*», «*178554*», «*170197*», «*170931*», «*178581*», «*170373*», «*170990*», «*178585*», «*170765*», «*170320*», «*178371*», «*178057*», «*178587*», «*170927*», «*178690*», «*178374*», «*178075*», «*190275*», «*178091*», «*170824*», «*170825*», «*178556*», «*178298*», «*178044*», «*178061*», «*170298*», «*170209*», «*178368*», «*178777*», «*190880*», «*170319*», «*190677*», «*170813*», «*178071*», «*190212*», «*170391*», «*210753*», «*178917*», «*170757*», 178070*», «*170827*», «*178095*», «*170854*», «*224856*», «*178557*», «*170205*», «*170268*», «*170258*», «*178078*», «*210823*», «*178037*», «*170811*», «*170486*», «*170919*», «*178177*», «*170808*», «*178915*», «*178369*», «*170426*», «*170797*», «*178966*», «*178031*», «*190507*», «*178050*», «*178923*», «*170809*», «*210556*», «*178575*», «*178683*», «*178686*», «*190018*», «*178383*», «*178540*», «*224457*», «*170538*», «*170940*», «*190020*», «*178945*», «*170557*», «*170829*», «*170547*», «*178979*», «*178985*», «*170556*», «*170946*», «*224390*», «*170421*», «*190264*», «*178534*», «*170098*», «*190230*», «*178991*», «*170558*», «*178988*», «*170523*», «*170820*», «*178577*», «*178890*», «*170956*», «*178696*», «*170772*», «*224339*», «*224968*», «*224456*», «*178956*», «*178943*», «*178580*», «*591701*», «*593566*», «*426775*», «*591303*», «*593486*», «*591942*», «*426787*», «*426007*», «*591636*», «*427269*», «*427322*», «*425758*», «*427267*», «*426040*», «*593197*», «*593606*», «*591809*», «*426792*», «*426789*», «*591728*», «*591058*», «*425516*», «*426014*», «*593218*», «*426762*», «*593151*», «*593137*», «*591902*», «*591901*», «*591970*», «*425851*», «*591990*», «*591933*», «*591163*», «*591282*» և «*593561*» համարների կտրոնների (ընդհանուր 194 կտրոն) դարձերեսներին առկա «* *» աստղանշանները և համարները կատարվել են ներկայացված «HP Lasejet P3005X» մոդելի տպող սարքով»։ Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, 077-90-66-90, 055-30-66-90 և 094-33-33-04 հեռախոսահամարների ելքային և մուտքային հեռախոսազանգերի վերծանումներով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը. Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 2-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են վեց փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գագիկ Մարգարյանի 094-90-01-54 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 8-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 243 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ին գրանցվել է մեկ հեռախոսազանգ։ Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Տարոն Բեգլարյանի 093-41-74-74 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունվարի 5-ից մինչև 2016թ. փետրվարի 10-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 222 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Արտյոմ Գալստյանի 093-22-23-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. օգոստոսի 3-ից մինչև 2016թ. հունվարի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 32 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 055-30-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 10-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 9-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 6 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Համբարձում Գրիգորյանի 093-18-52-22 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. դեկտեմբերի 31-ից մինչև 2016թ. հունվարի 8-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 569 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Հրաչ Մանգասարյանի 077-90-66-90 և Գեորգի Դանիելյանի 093-33-33-04 հեռախոսահամարների միջև 2015թ. հունիսի 1-ից մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում գրանցվել են 473 փոխադարձ հեռախոսազանգեր։ Որպես այլ փաստաթուղթ` ապացույց ճանաչված, Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով, որոնցով հիմնավորվում է հետևյալը. Գագիկ Մարգարյանը Կարեն Հրաչիկի Խուդոյանի միջոցով՝ 450.000 ՀՀ դրամ գումար և Սյուզաննա Հովհաննեսի Կարապետյանի միջոցով՝ 400.000 ՀՀ դրամ գումար փոխանցել է Հրաչ Մանգասարյանին։ Տարոն Բեգլարյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 2.732.000 ՀՀ դրամ գումար։ Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցել է 3.000.000 ՀՀ դրամ գումար։ Վերլուծելով Հ.Մանգասարյանի պաշտպանի պատճառաբանություններն այն մասին, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ թույլ են տրվել քրեական դատավարության օրենսդրության երեք խախտումներ` գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված ապացույցներին, գործի նախաքննությունն իրականացված է քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումը հակասում է քրեական օրենքին և դրանց հետևանքով Հ.Մանգասարյանը ենթակա է արդարացման` դատարանը գտնում է, որ այդ բոլոր պատճառաբանություններն անհիմն են, հերքվում են քրեական գործով պատշաճ ընթացակարգով ձեռք բերված և դատարանին ներկայացված ապացույցներով, իսկ քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված որոշ ապացույցների օգտագործման անթույլատրելիությունը դատական կարգով հաստատվելու հանգամանքը բավարար չէ Հ. Մանգասարյանին արդարացնելու համար, քանի որ նրան առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորվել են այլ` թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցների համակցությամբ։ Գործի փաստական հանգամանքների մասին մեղադրանքում շարադրված հետևությունները լիովին համապատասխանում են գործով ձեռք բերված և վերլուծված ապացույցներին, այդ թվում` ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության 1200 հատ կեղծ կտրոններ Հ. Մանգասարյանի կողմից պատվիրելու, ստանալու և դրանց դիմաց վճարելու մասին Ա. Գալստյանի և Հ. Մանգասարյանի նախաքննական ցուցմունքներին, իրեղեն ապացույցներին, տուժողների ցուցմունքներին։ Այն հանգամանքը, որ ավտոմեքենաների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ ձեռք բերած և դրանք օգտագործած քաղաքացիներն իրենց տուժող չեն ճանաչում, բողոք կամ պահանջ չունեն, հետագայում օրինական կարգով տրանսպորտային միջոցի տեխնիկական զննության գործառույթ չեն կատարել և դրա համար լրացուցիչ վճարում չեն կատարել` ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի անմեղությունը հիմնավորող փաստարկներ չեն հանդիսանում։ Գործի ապացույցներով, այդ թվում վերոհիշյալներով հիմնավորվել է նաև Հրաչ Մանգասարյանի կողմից խաբեությամբ պետությանն առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս ուղղակի դիտավորությամբ պատճառելը։ Քրեադատավարական օրենքի էական խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցները դատարանը հանել է ապացույցների զանգվածից և Հ.Մանգասարյանի մեղադրանքի հիմքում այդպիսիք առկա չեն, քննչական ենթակայության պահանջները պահպանված չլինելու մասին պաշտպանի պատճառաբանություններն ընդամենը դատավարական նորմերի յուրովի մեկնաբանման վրա հիմնված կարծիք են հանդիսանում, քանի որ ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործի նախաքննությունը մի մարմնից մյուսին հանձնվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի պահանջների պահպանմամբ, իր բացառիկ լիազորությունների շրջանակներում։ Նույն պատճառաբանություններով անհիմն է նաև մեղադրանքում նկարագրված գործողությունների որակումն օրենքին հակասելու մասին պատճառաբանությունը, քանի որ Հ. Մանգասարյանի գործողությունները` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով ուղղված են եղել պետության դեմ, կատարվել են ուղղակի դիտավորությամբ, այդ առումով Հ. Մանգասարյանի գործողություններին իրարամերժ և միմյանց հակասող որակումներ չեն տրվել։ Այն հանգամանքը, թե պետությունն իր կրած վնասներն ինչ կարգով կփորձի փոխհատուցել` կպահանջի քաղաքացիներից նոր կտրոն գնել, կբռնագանձի գումարը հանցագործություն կատարած անձանցից, վնասի փոխհատուցման ուղղությամբ որևէ գործողություն չի իրականացնի` վերաբերվում են հանցագործության ավարտից հետո ենթադրաբար կատարվելիք գործողություններին և ամբաստանյալի արարքի որակման առումով նշանակություն ունենալ չեն կարող։ Վերլուծելով ամբաստանյալների, տուժողների և վկաների ցուցմունքները, համադրելով դրանք քրեական գործի նախաքննությամբ և դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանին առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող ցուցմունքները` առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու և խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին առանձնապես խոշոր չափերի վնաս պատճառելու մասին, արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։ Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախություն կազմակերպելը հիմնավորված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ապացուցված է նաև Հ. Մանգասարյանի կողմից, խաբեության եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին, տվյալ դեպքում պետությանը, առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս պատճառելը, նրա այդ արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ցուցմունքները` նրա կողմից առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։ Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, առանձնապես խոշոր չափերով խարդախության հանցափորձ կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։ Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տ. Բեգլարյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Ամբաստանյալ Հ. Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող նախաքննական ցուցմունքները` խոշոր չափերով խարդախություն կատարելու մասին, նույնպես արժանահավատ են, հաստատվում են քրեական գործի քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների համակցությամբ։ Այդ վերլուծությունների արդյունքում դատարանը գտնում է նաև, որ ամբաստանյալ Հ.Գրիգորյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, խոշոր չափերով խարդախություն կատարելն ապացուցված է, նրա արարքը նույնպես ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ (…) Ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանի կատարած (…) հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրում, իսկ որպես մեղմացնող` հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը մասնակի, կամովին հատուցելը։ (…) Միաժամանակ դատարանը գտնում է, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Հ. Մանգասարյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել: (…) Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի նկատմամբ, նրա կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի անձը` նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանը` ամբաստանյալի կատարած արարքը ծանր հանցագործությունների շարքին դասվելը, դրա կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` խոստովանական ցուցմունքներ տալը, խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը և այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի կատարած հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` որպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեք զավակների առկայությունը, հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը կամովին հատուցելը, հանցագործությունը բացահայտելուն և հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն աջակցելը։ Ամբաստանյալ Գ. Մարգարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում»։ Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը. Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով. 4. Ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հ.Ալումյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն անհիմն է: Այն կայացվել է օրենքի մի շարք խախտումներով: Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալի բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատավճռում շարադրված հետևությունները չեն համապատասխանում գործով ձեռք բերված ապացույցներին, Դատավճռում նկարագրված գործողությունների որակումը հակասում է քրեական օրենքին, Դատավճիռը կայացվել է քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով, ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ սահմանված պատիժն անհամաչափ խիստ է։ Բողոք բերած անձը նշել է, որ ըստ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի Հրաչ Մանգասարյանը գործով մյուս ամբաստանյալների միջոցով քաղաքացիներին իրացրել է ընդհանուր առմամբ 830 հատ կտրոն, որով այդ նույն քաղաքացիներից հափշտակել է 7.188.750 ՀՀ դրամ։ Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Դատավճռում մասնավորեցված չէ, թե որ քաղաքացուն ինչ գնով է վաճառվել կտրոնը։ Ուստի, հիմք ընդունելով միջինացված թվերը, ստացվում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ կտրոնները վաճառվել են յուրաքանչյուրը միջինում 8.660 ՀՀ դրամ արժեքով։ Սակայն քրեական գործի նյութերում գոյություն չունի և Դատավճռում էլ վկայակոչված չէ որևէ ապացույց, որով կհիմնավորվեր այս թիվը։ Բողոքի հեղինակը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պետք է Հրաչ Մանգասարյանին արդարացներ այն մեղադրանքներում, որոնք վերաբերվում էին այն տուժողների գումարներին, ում նախաքննական ցուցմունքները ճանաչվել են անթույլատրելի, իսկ նրանք չեն հարցաքննվել դատարանում: Բողոքաբերը գտնում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ գործի փաստական հանգամանքների՝ մասնավորապես Հրաչ Մանգասարյանի կողմից կեղծ կտրոններ ձեռք բերելու հանգամանքի և այդ կտրոնների քանակի մասին Առաջին ատյանի դատավճռի հետևություններն որոշիչ չափով հիմնված են Արտյոմ Գալստյանի նախաքննական ցուցմունքի վրա։ Մինչդեռ վերջինս դատաքննության ընթացքում հրաժարվել է ցուցմունք, տալուց և Հրաչ Մանգասարյանի հարցերին պատասխանելուց։ Դրա հետ մեկտեղ, նախաքննության ընթացքում Հրաչ Մանգասարյանը նույնպես զրկված է եղել Արտյոմ Գալստյանին հարցաքննելու հնարավորությունից, քանի որ վերջինս միայն մեկ հարցի պատասխանելուց հետո հրաժարվել է պատասխանել Հրաչ Մանգասարյանի մյուս բոլոր հարցերին։ Բողոքաբերը փաստարկել է նաև, որ 2017 թվականի մարտի 03-ից քրեական գործը քննվել է այնպիսի քննիչի կողմից, ով նման գործ քննելու իրավասությամբ օժտված չի եղել: Արդյունքում բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին ճանաչել անպարտ ու արդարացնել: Իսկ նշված պահանջի չբավարարման դեպքում մեղմացնել նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը և այն պայմանականորեն չկիրառել: 4.1. Ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանի պաշտպան Հ.Բաբայանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով թույլ է տրվել դատական սխալ՝ դատավարական և նյութական իրավունքի խախտումներ, որոնք իրենց բնույթով էական են և ազդել են գործի ելքի վրա։ Բողոքի հեղինակի պնդմամբ՝ դատական քննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հաստատվել Համբարձում Գրիգորյանին մեղսագրվող արարքը, ավելին` այն ամբողջությամբ հերքվել է։ Բողոքաբերը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը գործում առկա ապացույցների պատշաճ գնահատում չի կատարել, ընդամենը ապացույցները մեխանիկորեն շարադրել է Դատավճռում, առանց դրանց վերաբերելիությունը գնահատելու։ Բողոք բերած անձը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտված ապացույցների վերլուծությունից, մեղադրյալ ներգրավելու որոշումների և մեղադրական եզրակացության բովանդակությունից ակնհայտ է, որ գործի քննությամբ դեռևս նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով հաստատված չի եղել ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին առաջադրված մեղադրանքը, դրանում նկարագրված փաստական հանգամանքները չապացուցված ենթադրություններ են: Արդյունքում բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանին ճանաչել անպարտ ու արդարացնել: 4.2. Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը հիմնավորված չէ, քանի որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի մեղադրանքը գնահատելու համար: Բողոք բերած անձի պնդմամբ՝ Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները վկայում են միայն այն մասին, որ նա իրացրել է տեխնիկական զննության կտրոններ, իսկ որ դրանով ենթադրաբար խարդախություն է կատարել կամ պետությանը վնաս է պատճառել, բացի ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի իրարամերժ ու հակասական ցուցմունքներից, փաստորեն չկա ու դատարանին չի ներկայացվել որևէ այլ ապացույց: Բողոքի հեղինակը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն իր նկատմամբ պետք է թույլատրել որպես ապացույց օգտագործել թիվ 16-0986 համակարգչատեխնիկական և տեսաձայնագրային համալիր փորձաքննության եզրակացությունը, քանի որ վերջինովս հաստատվում է, որ նա տեղեկացված չի եղել Հրաչ Մանգասարյանի կողմից իրեն տրամադրված կտրոնների կեղծ լինելու մասին: Բողոքաբերը գտնում է, որ չնայած իր հայրը 1.800.000 ՀՀ դրամ է ներկայացրել վարույթն իրականացնող մարմնին ենթադրաբար պետությանը պատճառված վնասի հատուցման նպատակով, այնուամենայնիվ Առաջին ատյանի դատարանն իրավունք չուներ առանց քաղաքացիական հայցի պատշաճ քննության տնօրինել հիշյալ գումարը, թեկուզ պետական բյուջե փոխանցելու միջոցով: Արդյունքում բողոք բերած անձը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը և իրեն արդարացնել: Սեյրան Մարգարյանի կողմից նախաքննական մարմնին ներկայացրած 1.800.000 ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել վերջինիս։ Իսկ նշված պահանջի չբավարարման դեպքում հիշյալ 1.800.000 ՀՀ դրամ գումարը ուղղել համապարտության կարգով իր վրա դրված դատական ծախսի հատուցմանը: 4.3. Մեղադրող Էդ.Արսենյանը ներկայացված վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ 4 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում նշանակելով, ինչպես նաև առանց քննության թողնելով քրեական գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցը թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա: Բողոքաբերի պնդմամբ՝ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ նշանակվել է նրա կատարած հանցանքներին ոչ համաչափ, ակնհայտ մեղմ պատիժ: Ի հիմնավորումն վերոշարադրյալի բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի կատարած հանցավոր արարքների հանրային վտանգավորությունը չափազանց բարձր է։ Մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը տևական ժամանակ առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակություն կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող մեկ այլ անձի հետ և, վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների հազար երկու հարյուր կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել ՀՀ տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվողների և այլ անձանց հետ։ Վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով նա կազմակերպել է օրինական կերպով կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի հափշտակությունը՝ պետությանը զրկելով տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց վճարումներ ստանալու հնարավորությունից՝ պատճառելով առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս։ Վերը նշյալ հանգամանքները հիմք են տվել բողոքի հեղինակին պնդելու, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ պետք է նշանակել նրա կատարած արարքներին համաչափ, առավել խիստ պատիժ, որի պայմաններում է միայն հնարավոր հասնել պատժի նպատակների իրականացմանը: Իր անհամաձայնությունն արտահայտելով քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի եզրահանգման առնչությամբ՝ բողոքաբերը նշել է, որ այն անհիմն է: Արդյունքում բողոքի հեղինակը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը՝ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել 5 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման, իսկ 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով՝ 1 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման։ Պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով՝ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել 6 տարի ժամկետով ազատազրկում։ Ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել՝ որպես հանցագործությամբ պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնաս Հրաչ Մանգասարյանից, Գագիկ Մարգարյանից, Տարոն Բեգլարյանից և Համբարձում Գրիգորյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտության կարգով բռնագանձել 7.188.750 ՀՀ դրամ: Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. 5. Դատախազ Էդ.Արսենյանը պնդել է վերաքննիչ բողոքը և խնդրել է այն բավարարել: Պաշտպաններ Հ.Ալումյանը, Հ.Բաբայանը, Ա.Ապրեսյանը, ամբաստանյալներ Հ.Մանգասարյանը և Հ.Գրիգորյանը պնդել են վերաքննիչ բողոքները և խնդրել են դրանք բավարարել: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 6. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ 4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` «Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։ 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։ Խարդախության գործերով ապացույցների բավարարության չափանիշի վերլուծությունը Վճռաբեկ դատարանը կատարել է Ն.Ափոյանի գործով որոշմամբ` արձանագրելով, որ քննարկվող գործերով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար անհրաժեշտ է թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն հանցագործության դեպքի և այն բնութագրող հանգամանքների (մասնավորապես` ուրիշի գույքը հափշտակելու և խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակի) առկայության, դրանում անձի մեղավորության (մասնավորապես` հանցավորի մոտ ի սկզբանե ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության առկայության) վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնելու հիմնավորված ու պատճառաբանված որոշում (տե՛ս Ն.Ափոյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0009/01/13 որոշման 26-րդ կետը)։ 7. Սույն գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հետազոտված ապացույցները գնահատելով սույն որոշման նախորդ կետի լույսի ներքո՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի և Համբարձում Գրիգորյանի արարքներում խարդախության հանցակազմի առկայության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը հիմնավորված է։ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հաստատված են մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված` քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալների կողմից խարդախություն կատարելու հանգամանքի մասին է վկայում նաև Հրաչ Մանգասարյանի կողմից մյուս ամբաստանյալներին տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների տրամադրման վերաբերյալ համապատասխան փաստաթղթերի բացակայությունը, ամբաստանյալների կողմից տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների իրացմամբ զբաղվելու իրավունք չունենալը, տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացման ծավալները, դրանց իրացման վերաբերյալ ֆինանսական փաստաթղթերի բացակայությունը, քաղաքացիներին վճարումը հավաստող փաստաթղթեր չտրամադրելը, Հրաչ Մանգասարյանի կողմից տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնները Գագիկ Մարգարյանին, Տարոն Բեգլարյանին և Համբարձում Գրիգորյանին տարբեր պայմանավորվածություններով տրամադրելը (մի դեպքում կտրոնի գինը որոշվել է տոկոսային հարաբերությամբ, մյուս դեպքում կոնկրետ արժեքով)։ Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բացառում է ամբաստանյալների կողմից նշված հանցանքը չկատարելու ողջամիտ հավանականությունը: Դրա հետ մեկտեղ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ վերջիններիս կողմից խարդախությամբ հափշտակված գումարների չափի վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված և պատճառաբանված չեն։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի հիմքում դրված ապացույցներով չի հիմնավորվում Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի և Համբարձում Գրիգորյանի մեղադրանքների հիմքում դրված խարդախությամբ հափշտակված գումարների չափը։ Դրա հետ մեկտեղ դատավճռի հիմքում դրված ապացույցներով չի հիմնավորվում, որ Գագիկ Մարգարյանի դիտավորությունն ուղղված է եղել առանձնապես խոշոր չափերով՝ 3.106.250 ՀՀ դրամի խարդախություն կատարելուն։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործում առկա նյութերով հիմնավորվում է, որ. - Գագիկ Մարգարյանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացումից ստացված գումարներից, առձեռն և բանկային փոխանցման միջոցով, Հրաչ Մանգասարյանին է փոխանցել 1.300.000 ՀՀ դրամ, իսկ նշված կտրոնների իրացումից Գագիկ Մարգարյանի շահույթը կազմել է 150.000 ՀՀ դրամ, այսինքն՝ իրացումից ստացվել է նվազագույնը 1.450.000 ՀՀ դրամ (նշված հանգամանքը հիմնավորվում է Գագիկ Մարգարյանի ցուցմունքներով և Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով), - Տարոն Բեգլարյանը Հրաչ Մանգասարյանից ստացել է 320-330 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, որոնցից իրացրել է առնվազն 250 հատ՝ նվազագույնը 8000 ՀՀ դրամով, այսինքն՝ իրացումից ստացվել է նվազագույնը 2.000.000 ՀՀ դրամ (250x8000=2.000.000) (նշված հանգամանքը հիմնավորվում է Տարոն Բեգլարյանի և Հրաչ Մանգասարյանի ցուցմունքներով), - Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանից ձեռք է բերել առնվազն 300 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ՝ յուրաքանչյուրի համար վճարելով 4000 ՀՀ դրամ, որոնք վաճառել է 5000-6000 ՀՀ դրամով (նշված հանգամանքը հիմնավորվում է Համբարձում Գրիգորյանի ցուցմունքներով)։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի բանկային գաղտնիք կազմող փաստաթղթերով հիմնավորվում է, որ Համբարձում Գրիգորյանը Հրաչ Մանգասարյանին է փոխանցել 3.000.000 ՀՀ դրամ։ Հրաչ Մանգասարյանի և Համբարձում Գրիգորյանի առերես հարցաքննությամբ պարզվում է, որ նշված գումարն իր մեջ ներառում է ոչ միայն Համբարձում Գրիգորյանի կողմից Հրաչ Մանգասարյանին փոխանցված տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների, այլ նաև ավտոտրանսպորտային միջոցների օգտագործումից բխող պատասխանատվության պարտադիր ապահովագրության գումարները։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ գործի նյութերով չի հիմնավորվում թե 3.000.000 ՀՀ դրամից որքանն է տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների դիմաց փոխանցված գումարը։ Հետևաբար` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի կազմակերպմամբ և Համբարձում Գրիգորյանի կատարմամբ խարդախությամբ հափշտակված գումարի չափը պետք է հաշվարկվի 300 կեղծ կտրոնների իրացման նվազագույն չափով՝ 5000 ՀՀ դրամով, որը տվյալ դեպքում կազմում է 1.500.000 ՀՀ դրամ (300x5000=1.500.000)։ Այսպիսով` Վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ Հրաչ Մանգասարյանի կազմակերպմամբ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոնների իրացումից խարդախությամբ առնվազն հափշտակվել է 4.950.000 ՀՀ դրամ, որից՝ - Գագիկ Մարգարյանի կատարմամբ՝ 1.450.000 ՀՀ դրամ, - Տարոն Բեգլարյանի կատարմամբ՝ 2.000.000 ՀՀ դրամ, - Համբարձում Գրիգորյանի կատարմամբ՝ 1.500.000 ՀՀ դրամ։ Ամբաստանյալ Գեորգի Դանիելյանի ցուցմունքով հիմնավորվում է, որ Հրաչ Մանգասարյանը 150.000 ՀՀ դրամ պարտքի դիմաց Գեորգի Դանիելյանին է տվել 30 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ՝ 6000 ՀՀ դրամով վաճառելու համար, նշված հանգամանքը հիմնավորվում է նաև Իշխան Ամիրջանյանի ցուցմունքով։ Վերը նշվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ խարդախությամբ հափշտակված գումարների նշված չափի հաշվառմամբ Հրաչ Մանգասարյանին և Համբարձում Գրիգորյանին մեղսագրվող արարքների քրեաիրավական որակումը չի փոխվում։ Անդրադառնալով Գագիկ Մարգարյանին մեղսագրվող արարքի քրեաիրավական որակմանը, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Գագիկ Մարգարյանի կատարմամբ խարդախությամբ պատճառված վնասի չափի սխալ հաշվարկի հետևանքով վերջինիս մեղսագրող արարքին տրվել է սխալ քրեաիրավական գնահատական։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Գագիկ Մարգարյանը Հրաչ Մանգասարյանի կազմակերպմամբ կատարել է խոշոր չափերով՝ 1.450.000 ՀՀ դրամի խարդախություն, կատարված արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի հատկանիշներին, որով և նա ենթակա է քրեական պատասխանատվության։ Վերը նշվածից ելնելով՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Հրաչ Մանգասարյանին, Համբարձում Գրիգորյանին և Գագիկ Մարգարյանին խարդախության մեղադրանքով արդարացնելու իրավաչափ հիմք չկա: 8. Անդրադառնալով պաշտպան Հայկ Ալումյանի վերաքննիչ բողոքի այն փաստարկին, որ սույն քրեական գործը քննվել է այնպիսի քննիչ կողմից, ով նման գործ քննելու իրավասություն չի ունեցել, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն՝ գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննությունն ապահովելու նպատակով դատախազն ունի բացառիկ լիազորություն` ցանկացած քրեական գործ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածով սահմանված նախաքննության մի մարմնից հանձնել նախաքննության մեկ այլ մարմնին։ Ընդ որում հարկ է նշել, որ ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի համաձայն իրավասու են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածով իրականացնելու նախաքննություն։ 9. Անդրադառնալով Արտյոմ Գալստյանի ցուցմունքների օգտագործման անթույլատրելիության վերաբերյալ պաշտպան Հայկ Ալումյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արտյոմ Գալստյանի ցուցմունքը մեղադրական դատավճռի հիմքում դնելը չի հանգեցնում Հրաչ Մանգասարյանի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ թեև Արտյոմ Գալստյանը, ունենալով մեղադրյալի կարգավիճակ, առերես հարցաքննության ընթացքում հրաժարվել է Հրաչ Մանգասարյանի հարցերին պատասխանելուց, սակայն պնդել է՝ Հրաչ Մանգասարյանի պատվերով, երկու փուլով, համապատասխանաբար 1000 և 200 հատ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ տպագրելու և դրանց դիմաց վարձատրություն ստանալու հանգամանքը։ Ընդ որում նախաքննության ընթացքում Հրաչ Մանգասարյանը չի հերքել, որ ձեռք է բերել տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ, սակայն նշել է, որ դրանք ձեռք է բերել այլ անձից։ Իսկ տվյալ դեպքում Հրաչ Մանգասարյանի արարքում խարդախության հանցակազմի առկայության որոշման տեսանկյունից էական չէ, թե նա ումից է ձեռք բերել կեղծ կտրոնները։ Բացի այդ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արտյոմ Գալստյանի ցուցմունքը վճռական կշիռ չունի ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի մեղքը հաստատող ապացույցների զանգվածում: 10. Անդրադառնալով համակարգչատեխնիկական և տեսաձայնագրային փորձաքննության թիվ 16-0986 եզրակացությունը Գագիկ Մարգարյանի մասով թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ Գագիկ Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին, ապա Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցի օգտագործումն արգելվում է։ Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ նման կարգավորումից չի կարող լինել բացառություն և հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցը դատավարության որևէ մասնակցի մասով ճանաչվի թույլատրելի։ 11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ գույքային վնաս պատճառելը «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով սեփականատիրոջը կամ գույքի այլ տիրապետողին խոշոր չափերի վնաս պատճառել[ն է], եթե բացակայում են հափշտակության հատկանիշները»։ Մեջբերված նորմի վերլուծությանը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Դիլանչյանի գործով կայացված որոշումում և իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը որոշակի հատկանիշներով նման է խարդախությանը։ Մասնավորապես, թե՛ խարդախությունը և թե՛ գույքային վնաս պատճառելը սեփականության դեմ ուղղված հանցագործություններ են, սուբյեկտիվ կողմից դրսևորվում են ուղղակի դիտավորությամբ, իսկ օբյեկտիվ կողմից՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով։ Սակայն, ի տարբերություն խարդախության՝ գույքային վնաս պատճառելու դեպքում բացակայում են հափշտակության հատկանիշները (ինչն ուղղակի ամրագրված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում), այն է՝ ուրիշի գույքն ապօրինի անհատույց շահադիտական նպատակով վերցնելը և այն հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը, եթե վերջիններս այդ գույքը տնօրինելու կամ օգտագործելու իրական հնարավորություն են ունեցել։ Այսպես՝ խարդախությունը դրսևորվում է ուրիշի գույքը վերցնելով և այն հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելով։ Այլ խոսքով՝ խարդախության առարկան փաստացի կամ իրավաբանորեն սեփականատիրոջ կամ օրինական տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքն է, որը դուրս է գալիս նրա ֆոնդից և մուտք է գործում հանցավորի կամ այլ անձի ֆոնդ։ Ինչ վերաբերում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմին, ապա դրա առարկան կարող է հանդես գալ. - սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում չգտնվող գույքը, որը հանցավորի ապօրինի գործողությունների հետևանքով մուտք չի գործում նրանց ֆոնդ (բաց թողնված օգուտ)։ Օրինակ՝ հանցավորն անօրինական գիծ անցկացնելու կամ հաշվիչի ցուցիչը խախտելու միջոցով չի վճարում գազի կամ էլեկտրաեներգիայի վճարը և այլն։ - սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը ապօրինի օգտագործվելու արդյունքում մաշվում է։ Այս դեպքում գույքային վնասը դրսևորվում է մաշվածության (ամորտիզացիայի) հետևանքով նշված գույքի արժեքի նվազման միջոցով։ - սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդում գտնվող գույքը, որը քննարկվող հանցագործության հետևանքով դուրս է գալիս նրա ֆոնդից, սակայն այդ գույքը դուրս է բերվում ոչ ուղղակիորեն հանցավորի կողմից և չի դարձվում նրանը կամ նրա դիտավորությունում ընդգրկված այլ անձինը։ Այս դեպքում գույքի դուրսբերումը սեփականատիրոջ կամ գույքի այլ տիրապետողի ֆոնդից դրսևորվում է որպես վերջիններիս կողմից իրենց օրինական պարտավորությունների կատարում (օրինակ՝ վարձակալի կողմից կոմունալ վճարումների չկատարման հետևանքով սեփականատիրոջ կողմից դրանց վճարումը, աշխատողի կողմից աշխատանքային գործունեության հետ չկապված անձնական նպատակներով գործատուի կողմից վճարվող կապի ծառայություններն օգտագործելը և այլն)։ Վերոնշյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խաբեությամբ և վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը նույն եղանակով կատարվող հափշտակությունից՝ խարդախությունից, տարբերակելու հիմնական հատկանիշն այն է, որ քննարկվող հանցագործության առարկան կամ չի գտնվում սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) ֆոնդում և վնասը դրսևորվում է բաց թողնված օգուտի ձևով, կամ գտնվում է այդ ֆոնդում, սակայն վնասը դրսևորվում է գույքի մաշվածության կամ հանցավորի գործողությունների հետևանքով սեփականատիրոջ (այլ տիրապետողի) համար առաջացած օրինական պարտավորությունների կատարման հետևանքով։ Քննարկվող հանցակազմի դեպքում բացակայում են խարդախության հանցակազմի այնպիսի պարտադիր հատկանիշներ, ինչպիսիք են ուրիշի գույքը սեփականատիրոջ ֆոնդից վերցնելը և հանցավորինը կամ այլ անձինը դարձնելը» (տե՛ս Միքայել Դիլանչյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի վերաբերյալ 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14 որոշումը): 12. Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «առանձնապես խոշոր չափերով գումարների հափշտակությունը կազմակերպելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, հանցավոր համաձայնության է եկել ապօրինի կարգով տպագրական գործունեությամբ զբաղվող՝ Արտյոմ Գալստյանի հետ և վերջինիս նյութապես շահագրգռելով, դրդել է պատրաստել իրավունք վերապահող և պատասխանատվությունից ազատող պաշտոնական փաստաթղթերի՝ տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների 1200 կեղծ ձևաթղթեր, ինչից հետո, հանցավոր միտումն իրականացնելու և դրան մեծ ծավալ հաղորդելու նպատակով՝ նախնական հանցավոր համաձայնության է եկել Հայաստանի Հանրապետության տարբեր մարզերում ապահովագրական գործունեությամբ զբաղվող և այլ անձանց հետ և վերջիններիս միջոցով կեղծ կտրոնների իրացմամբ, խաբեության եղանակով կազմակերպել է օրինական կերպ կտրոններ ձեռք բերելու համար դիմած քաղաքացիների առանձնապես խոշոր չափերի՝ ընդհանուր առմամբ 7.188.750 ՀՀ դրամ գումարի, հափշտակությունը, միաժամանակ զրկելով պետությանը տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կտրոնների ձեռք բերման դիմաց հասանելիք վճարումներ ստանալու հնարավորությունից և խաբեության եղանակով պատճառելով նույն՝ առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնաս»։ Առաջին ատյանի դատարանը Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատել է քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ճանաչել է մեղավոր արձանագրելով, որ. «Հ.Մանգասարյանի գործողությունները` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի մասով ուղղված են եղել պետության դեմ, կատարվել են ուղղակի դիտավորությամբ, այդ առումով Հ. Մանգասարյանի գործողություններին իրարամերժ և միմյանց հակասող որակումներ չեն տրվել։ Այն հանգամանքը, թե պետությունն իր կրած վնասներն ինչ կարգով կփորձի փոխհատուցել` կպահանջի քաղաքացիներից նոր կտրոն գնել, կբռնագանձի գումարը հանցագործություն կատարած անձանցից, վնասի փոխհատուցման ուղղությամբ որևէ գործողություն չի իրականացնի` վերաբերվում են հանցագործության ավարտից հետո ենթադրաբար կատարվելիք գործողություններին և ամբաստանյալի արարքի որակման առումով նշանակություն ունենալ չեն կարող»։ 13. Նախորդ կետում մեջբերված փաստերը գնահատելով սույն որոշման 10-րդ կետի լույսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ չի գնահատել այն հանգամանքը, որ Հրաչ Մանգասարյանի գործողությունները և դիտավորությունն ուղղված են եղել խաբեությամբ քաղաքացիների գիտակցության և կամքի վրա ներգործելու միջոցով վերջիններիցս դրամական միջոցներ ստանալուն և դրանք հափշտակելուն, այլ ոչ թե խաբեության կամ վստահության չարաշահման եղանակով պետությանը վնաս պատճառելուն։ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մոլորության մեջ ընկած և տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական զննության կեղծ կտրոններ ձեռքբերած քաղաքացիները չեն ազատվել իրենց ավտոմեքենաները տեխնիկական զննություն ենթարկելու և պետական բյուջե համապատասխան վճարումներ կատարելու պարտավորությունից, հետևաբար և պետությունը չէր կարող զրկվել այդ գումարները ստանալու հնարավորությունից։ Շարադրվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Հրաչ Մանգասարյանի արարքում բացակայում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով գույքային վնաս պատճառելու հանցակազմը։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե` (….) 2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա. (.…)»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ: 2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ: (…)»։ Հիմք ընդունելով վերը նշվածը Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում պետք է արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: 14. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն. «1.Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2.Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3.Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, թիվ ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ԵՇԴ/0143/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում անդրադառնալով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներին, կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ հանցավորի անձին և հանցագործության վտանգավորության բնույթին ու աստիճանին համաչափ քրեաիրավական ներգործության միջոց ընտրելու, ինչպես նաև դրա շրջանակներում համաչափ պատժաչափ սահմանելու պահանջն ուղղակիորեն բխում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների, մասնավորապես` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման հիմնարար սկզբունքների բովանդակությունից: Արդարացի է այն պատիժը, որի ընտրությունը գործի բոլոր հանգամանքների` հանցագործության վտանգավորության բնույթի և աստիճանի (հանցագործության մեղքի ձև, շարժառիթ, նպատակ, պատճառված վնասի չափ, եղանակ, գործիքներ ու միջոցներ և այլն), հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների ամբողջական ու բազմակողմանի վերլուծության արդյունք է և բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված դիտավորությամբ կատարվող միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար նախատեսված են պատժի այլընտրանքային տեսակներ, մասնավորապես՝ տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հինգ տարի ժամկետով: Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որում իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ. §(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ: Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, և գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը¦ (տե°ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը): 15. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 7-րդ կետում ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի մեղավորության հարցի առնչությամբ արված եզրահանգումը և նախորդ կետում մեջբերված իրավադրույթների ու նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի կատարած հանցագործության բնույթը ու դրա հանրային վտանգավորության աստիճանը, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաստատված՝ Գագիկ Մարգարյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատաuխանատվությունն և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գագիկ Մարգարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով պատիժ պետք է նշանակել տուգանքի ձևով նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի՝ 600.000 ՀՀ դրամի չափով, որի միջոցով Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ ևս հնարավոր է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացվելիությունը: Միաժամանակ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասով և հաշվի առնելով Գագիկ Մարգարյանին նախնական կալանքի տակ պահելու 9 (ինը) ամիս 7 (յոթ) օր ժամկետը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել և վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի՝ 200.000 ՀՀ դրամի չափով։ 16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին: 2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: (…)»: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը նախատեսող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն` պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքն ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել` ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները, գ) հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը, զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։ 17. Նախորդ կետում նշված իրավական նորմերի և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո անդրադառնալով ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակելու և այն կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հիմնավորումներին՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի համար պատիժ նշանակելիս, ինչպես նաև նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտությունը որոշելիս Առաջին ատյանի դատարանը ղեկավարվել է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, բազմակողմանի գնահատման է ենթարկել ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, որպիսի պայմաններում ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակել է համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից (համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար), ինչպես նաև կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ՝ գործում առկա չեն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալներ, որոնք թույլ կտան մեղմացնել կամ խստացնել ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատիժը, ինչպես նաև նրա նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը: 18. Անդրադառնալով Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի կողմից նախաքննական մարմնին ներկայացված 1.800.000 ՀՀ դրամը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սխալ տնօրինելու վերաբերյալ Գագիկ Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին, Վերաքննիչ դատարանը նախևառաջ արձանագրում է, որ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին է ներկայացվել ոչ թե 1.800.000 ՀՀ դրամ այլ 1.600.000 ՀՀ դրամ։ Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ վիճարկվող դատական ակտով Առաջին ատյանի դատարանը Գագիկ Մարգարյանին մեղավոր է ճանաչել քաղաքացիներից խարդախությամբ գումարներ հափշտակելու մեջ, իսկ պետությանը պատճառված վնասի հատուցման վերաբերյալ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողել է առանց քննության։ Միաժամանակ Առաջին ատյանի դատարանը Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 ՀՀ դրամը փոխանցել է ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը չի նշել, թե որ իրավանորմով է ղեկավարվել 1.600.000 ՀՀ դրամը ՀՀ պետական բյուջե փոխանցելու վերաբերյալ դատական ակտ կայացնելիս։ Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այն հանգամանքը, որ Գագիկ Մարգարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով մեղավոր չի ճանաչվել և նրա դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը թողնվել է առանց քննության։ Սույն կետում նշվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 ՀՀ դրամ գումարը պետք է վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։ 19. Վերաքննիչ դատարանը հաշվի առնելով, որ Հրաչ Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով կայացվում է արդարացման դատական ակտ, այլևս չի անդրադառնում քաղաքացիական հայցի մասով դատախազի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին։ 20. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395 հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝ 1. ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Էդ. Արսենյանի և ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները մերժել։ Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի և ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել մասնակիորեն։ 2. Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործով դատավճիռը մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել։ 3. Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատիժը՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը՝ առանց գույքի բռնագրավման՝ թողնել անփոփոխ։ 4. Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի՝ 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացնել և Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի՝ 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 /մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։ 5. Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ։ 6. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 04-10-2018 |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Մարդանյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Անդրանիկ |
| Ազգանուն | Մնացականյան |
| Ամբողջությամբ կամ մասնակիորեն բեկանելու և ... մասին դատական ակտ կայացրած դատավորների ցանկ | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 26-11-2018 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 3 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Կիրառվել է համաներում
| Ամսաթիվ | 26-11-2018 |
|---|---|
| Մեղադրյալ/ Դատապարտյալ | |
| Անուն | Հրաչ |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Համաներման մասին որոշման ընդունման ամսաթիվ | 01-11-2018 |
| Համաներման մասին որոշման հոդված | 2 |
| Համաներման մասին որոշման մաս | 1 |
| Հոդված | |
| Հոդված | |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0017/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ «26» նոյեմբերի 2018թ. ք.Երևան ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով. նախագահող դատավոր Կ.Մարդանյան դատավորներ Ա.Մնացականյան Մ.Արղամանյան քարտուղարությամբ՝ Մ.Մահտեսյանի մասնակցությամբ` դատախազ Է.Արսենյանի պաշտպան Հ.Բաբայանի ամբաստանյալներ Հ.Մանգասարյանի Հ.Գրիգորյանի Գ.Մարգարյանի դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործով ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի նկատմամբ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի (այսուհետ նաև` Համաներման մասին օրենք) կիրառելիության հարցը. ՊԱՐԶԵՑ՝ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 1. 2016 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Վայոց Ձորի մարզային քննչական վարչությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 37100716 քրեական գործը: 2016 թվականի մարտի 02-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի կողմից քրեական գործը հանձնվել է ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության քննչական վարչությանը՝ հետագա նախաքննության կատարման համար: 2016 թվականի մարտի 04-ին քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության քննչական վարչության վարույթ: Նախաքննության մարմնի որոշմամբ թիվ 37100716 քրեական գործի նյութերից Հրաչ Մանգասարյանի, Գագիկ Մարգարյանի, Տարոն Բեգլարյանի, Համբարձում Գրիգորյանի, Գեորգի Դանիելյանի, Իշխան Ամիրջանյանի և Կարեն Քալանթարյանի վերաբերյալ մասն անջատվել է՝ ստանալով թիվ 58200817 համարը: 2017 թվականի հունվարի 19-ին Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2017 թվականի հունվարի 20-ին Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։ 2017 թվականի հունվարի 20-ին Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Քրեական գործով մեղադրանքներ են առաջադրվել նաև Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանին, Գեորգի Ավթանդիլի Դանիելյանին և Իշխան Միշայի Ամիրջանյանին։ 2017 թվականի հունվարի 31-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան։ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան) 2018 թվականի փետրվարի 02-ի որոշմամբ Հրաչ Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Գագիկ Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 1-ին մասով ազատել է քրեական պատասխանատվությունից՝ վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով։ Առաջին ատյանի դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռով. - Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով ու դատապարտվել` 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման: Խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը. - Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 (չորս) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ պահվելու 9 (ինը) ամիս 7 (յոթ) օրը: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվել է փորձաշրջան 3 (երեք) տարի ժամկետով: Խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը. - Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ գումարի չափով: Խափանման միջոց չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը. Նույն դատավճռով դատապարտվել է նաև՝ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը: Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանը, ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանը, ամբաստանյալ Համբարձում Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանը և մեղադրող Էդ.Արսենյանը, որոնք Վերաքննիչ դատարանի 2018 թվականի ապրիլի 03-ի որոշմամբ ընդունվել են վարույթ: 2018 թվականի հոկտեմբերի 04-ին Վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ. 1. ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Էդ. Արսենյանի և ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի պաշտպան Հունան Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները մերժվել են։ Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի պաշտպան Հայկ Ալումյանի և ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարվել են մասնակիորեն։ 2. Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործով դատավճիռը մասնակիորեն բեկանվել և փոփոխվել է։ 3. Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացվել է՝ արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատիժը՝ 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկումը՝ առանց գույքի բռնագրավման՝ թողնվել է անփոփոխ։ 4. Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի՝ 600.000 (վեց հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացվել է և Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի՝ 200.000 (երկու հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։ Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 /մեկ միլիոն վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարը վերադարձվել է Սեյրան Մարգարյանին։ 5. Դատավճիռը մնացած մասով թողնվել է անփոփոխ։ Համաներման կիրառման հարցի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը. 2. Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է նախքան 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը: Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի 2018 թվականի նոյեմբերի 20-ի ձև 8 տեղեկանքում առկա չեն տվյալներ այն մասին, որ` -նրա նկատմամբ նախկինում կիրառվել է համաներման ակտ, -այլ քրեական գործերով նրան մեղադրանք է առաջադրվել, -այլ քրեական գործերով նա մեղավոր է ճանաչվել և/կամ պատժի է ենթարկվել: 3. Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է նախքան 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը: Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի 2018 թվականի նոյեմբերի 20-ի ձև 8 տեղեկանքում առկա չեն տվյալներ այն մասին, որ` -նրա նկատմամբ նախկինում կիրառվել է համաներման ակտ, -այլ քրեական գործերով նրան մեղադրանք է առաջադրվել, -այլ քրեական գործերով նա մեղավոր է ճանաչվել և/կամ պատժի է ենթարկվել: 4. Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանն իրեն վերագրվող արարքը կատարել է նախքան 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը: Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի օպերատիվ տեղեկատու քարտադարանի 2018 թվականի նոյեմբերի 20-ի ձև 8 տեղեկանքում առկա չեն տվյալներ այն մասին, որ` -նրա նկատմամբ նախկինում կիրառվել է համաներման ակտ, -այլ քրեական գործերով նրան մեղադրանք է առաջադրվել, -այլ քրեական գործերով նա մեղավոր է ճանաչվել և/կամ պատժի է ենթարկվել: Վերաքննիչ դատարանում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները. 5. Ամբաստանյալ Հ.Գրիգորյանը և նրա պաշտպան Հ.Բաբայանը խնդրել են Համբարձում Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառել Համաներման մասին օրենքը և նրան ազատել նշանակված պատժից: Ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանը խնդրել է իր նկատմամբ կիրառել Համաներման մասին օրենքը և ազատել նշանակված պատժից: Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանն առարկել է իր նկատմամբ Համաներման մասին օրենքի կիրառման դեմ, նշելով, որ իրեն մեղավոր չի ճանաչում վերագրվող արարքի կատարման մեջ: Դատախազ Է.Արսենյանը նշել է, որ Համաներման մասին օրենքը կիրառելի է ամբաստանյալների նկատմամբ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. 6. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակիորեն ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից, կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով, կամ կարող է վերացվել դատվածությունը»: Համաներման մասին օրենքի 1-ին հոդվածի համաձայն` Համաներման մասին օրենքը կարգավորում է 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ը ներառյալ հանցագործություն կատարելու մեջ կասկածվող, մեղադրվող կամ հանցագործություն կատարած անձանց նկատմամբ համաներում հայտարարելու հետ կապված հարաբերությունները։ Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` համաներում հայտարարելով՝ պատժից պետք է ազատել առավելագույնը չորս տարի ժամկետով ազատությունից զրկելու հետ կապված պատժի դատապարտված անձանց: Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն` համաներում հայտարարելով՝ պատժից պետք է ազատել ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժների դատապարտված անձանց: Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասում սահմանված են այն դեպքերը, որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը: Մասնավորապես` Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 10-րդ մասի 5-րդ կետում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն գլուխները, հոդվածները և հոդվածների մասերը, որոնցով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ: Սակայն հարկ է նկատել, որ թվարկված գլուխների, հոդվածների և հոդվածների մասերի շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերը կամ այդ հոդվածը պարունակող գլուխը, այսինքն` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերով նախատեսված արարքները կատարած անձանց նկատմամբ համաներման կիրառումը սահմանափակված չէ: Սույն քրեական գործի նյութերում բացակայում են նաև Համաներման մասին օրենքի մեջ նշված այն սահմանափակումները, որոնք կարող են արգելք հանդիսանալ ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի նկատմամբ Համաներման մասին օրենքի կիրառման համար: Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի առարկությանը (այն հիմնավորմամբ, որ իրեն մեղավոր չի ճանաչում վերագրվող արարքի կատարման մեջ), ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն արգելք չէ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ Համաներման մասին օրենքի կիրառման համար: Հիմք ընդունելով վերը նշված եզրահանգումները` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Համաներման մասին օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կիրառմամբ՝ ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին, իսկ նույն օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի կիրառմամբ՝ ամբաստանյալներ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին և Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին պետք է ազատել թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործով նշանակված պատիժներից: Անդրադառնալով ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի և Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցին՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 151-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հիմքով դրանք պետք է վերացնել: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 361.1 հոդվածով և Համաներման մասին օրենքի 4-րդ հոդվածով` Վերաքննիչ դատարանը. Ո Ր Ո Շ Ե Ց՝ 1. «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կիրառմամբ՝ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ազատել թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռով նշանակված և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2018 թվականի հոկտեմբերի 04-ի որոշմամբ անփոփոխ թողնված 4 (չորս) տարի ժամկետով ազատազրկում պատժից։ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ կալանավորումը վերացնել և նրան անհապաղ ազատել կալանքից։ 2. «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի կիրառմամբ՝ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին ազատել թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2018 թվականի հոկտեմբերի 04-ի որոշմամբ նշանակված 600.000 ՀՀ դրամ տուգանք պատժից։ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ գրավը վերացնել և գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին։ 3. «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի կիրառմամբ՝ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ազատել թիվ ԵԿԴ/0017/01/17 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018 թվականի փետրվարի 02-ի դատավճռով նշանակված և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2018 թվականի հոկտեմբերի 04-ի որոշմամբ անփոփոխ թողնված 500.000 ՀՀ դրամ տուգանք պատժից։ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել։ Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ |
| Այլ նշումներ | Կիրառվել է համաներում նաև վերոհիշյալ անձանց նկատմամբ Գագիկ Մարգարյան Սեյրանի-ք.Եղեգնաձոր, Պարույր Սևակի փողոց, 2/15 տուն Համբարձում Գրիգորյան Մուշեղի-ք.Գյումրի, Մազմանյան փոցոց, տուն 234 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 15-01-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 18 հատորից. 303, 321, 329, 309, 287, 125, 128, 120, 147, 120, 147, 132, 126, 128, 95, 147, 151, 114 թերթերից |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 15-01-2019 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 18 հատորից. 303, 321, 329, 309, 287, 125, 128, 120, 147, 120, 147, 132, 126, 128, 95, 147, 151, 114 թերթերից |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-777/19 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0017/01/17
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 24-11-2017 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Հայկ |
| Ազգանուն | Ալումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Հրաչ |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Միջանկյալ դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 04-12-2017 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 29-01-2018 |
| Մակագրվել է | 05-12-2017 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0017/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 29 հունվարի 2018 թվական ք.Եր¨ան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի հոկտեմբերի 19-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանի պաշտպան Հ.Ալումյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ¨ 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով քրեական գործի դատաքննության ընթացքում Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը 2017 թվականի օգոստոսի 17-ի որոշմամբ մերժել է ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանի պաշտպան Հ.Ալումյանի միջնորդությունը` կալանքից գրավով ազատելը թույլատրելի համարելու ¨ գրավի չափ սահմանելու մասին: ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի հոկտեմբերի 19-ի որոշմամբ պաշտպան Հ.Ալումյանի վերաքննիչ բողոքը մերժվել է, Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի օգոստոսի 17-ի որոշումը` թողնվել օրինական ուժի մեջ: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է բերել ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանի պաշտպան Հ.Ալումյանը` խնդրելով բեկանել ¨ փոփոխել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը, գրավի կիրառումը ճանաչել թույլատրելի` սահմանելով գրավի ողջամիտ չափ: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված հիմքը, այն է` առեր¨ույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Բողոքաբերը նշել է, որ ստորադաս դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, ինչն ազդել է կալանքը գրավով փոխարինելու հարցի ճիշտ լուծման վրա: Բողոքաբերի փաստարկների, սույն գործի նյութերի ¨ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ առեր¨ույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Հետ¨աբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով սահմանված հիմքը հիմնավորված չէ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին ¨ 2-րդ մասերով ¨ 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները ¨ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով՝ Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի հոկտեմբերի 19-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Հ.Մանգասարյանի պաշտպան Հ.Ալումյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ¨ ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 30-01-2018 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 05-02-2018 |
|---|---|
| Դատարան | Երևան քաղաքի դատարան |
| Այլ նշումներ | քրեական գործի հավելվածը` 130 թերթից |
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 19-12-2018 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Գլխավոր դատախազի տեղակալ |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Դ |
| Ազգանուն | Մելքոնյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Հրաչ |
| Ազգանուն | Մանգասարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքը վերադարձվել է սխալները շտկելու համար |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 13-02-2019 |
| Որոշման ամսաթիվ | 10-04-2019 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0017/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 13 փետրվարի 2019 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի և Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի համաձայն` բողոքին կցվում են բողոքի պատճենը, գործը քննած դատարան և դատավարության մասնակիցներին (բացառությամբ քննիչի և հետաքննության մարմնի) ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը: Բողոքի և կից փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ բացակայում են բողոքի պատճենը տուժողներին ուղարկված լինելը հավաստող փաստաթղթերը: Այսինքն՝ պահպանված չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի 21-րդ մասի պահանջը: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վերադարձվում է, եթե այն չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին, ուստի ներկայացված բողոքը ենթակա է վերադարձման: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` Վճռաբեկ դատարանը բողոքը վերադարձնելու մասին որոշմամբ սահմանում է մինչև մեկամսյա ժամկետ՝ ձևական սխալները շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար: Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 4-րդ մասի հիման վրա բողոք բերած անձին պետք է տրամադրել 5-օրյա ժամկետ՝ ձևական սխալը շտկելու և վճռաբեկ բողոքը կրկին ներկայացնելու համար: Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով ՀՀ սահմանադրական դատարանի՝ 2017 թվականի ապրիլի 18-ի թիվ ՍԴՈ-1363, 2017 թվականի մայիսի 25-ի թիվ ՍԴՈ-1370 որոշումներով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ սույն որոշմամբ մատնանշված թերությունը վերացնելու միջոցով բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին սահմանված ժամկետում չհամապատասխանեցնելու կամ կրկին ներկայացվող բողոքում նոր ձևական սխալ թույլ տալու պարագայում այն կդիտարկվի որպես ամբողջությամբ նոր բերված բողոք` դրանից բխող իրավական հետևանքներով: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին, 3-րդ և 4-րդ մասերով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի և Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձնել: Վճռաբեկ բողոքի ձևական սխալը շտկելու և այն կրկին ներկայացնելու համար սահմանել 5-օրյա ժամկետ` սույն որոշումը ստանալու պահից: Սահմանել, որ սույն որոշմամբ մատնանշված թերությունը վերացնելու միջոցով բողոքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 407-րդ հոդվածի պահանջներին սահմանված ժամկետում չհամապատասխանեցնելու կամ կրկին ներկայացվող բողոքում նոր ձևական սխալ թույլ տալու պարագայում այն կդիտարկվի որպես ամբողջությամբ նոր բերված բողոք` դրանից բխող իրավական հետևանքներով: Սահմանված ժամկետում բողոքը չներկայացնելու դեպքում այն համարվում է չտրված: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0017/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆԵՐԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 10 ապրիլի 2019 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի, Գ.Մարգարյանի և վերջինիս պաշտպան Ա.Ապրեսյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման՝ 4 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման՝ 1 տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Հ.Մանգասարյանը վերջնական դատապարտվել է ազատազրկման՝ 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 4 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ հաշվակցելով կալանքի տակ պահելու 9 ամիս 7 օրը, Գ.Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 տարի 2 ամիս 23 օր ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, Գ.Մարգարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվելով փորձաշրջան՝ 3 տարի ժամկետով։ Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի` 600.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ, հաշվի առնելով նրան վեց ամիս (2016 թվականի փետրվարի 21-ից մինչև 2016 թվականի օգոստոսի 21-ը) կալանքի տակ պահելը, նշանակված պատիժը մեղմացվել է և ամբաստանյալ Տ.Բեգլարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 300.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի` 500.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Վճռվել է նաև քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։ Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 ՀՀ դրամ գումարը փոխանցել ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում։ Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի, պաշտպաններ Հ.Ալումյանի, Հ.Բաբայանի և դատախազ Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ դատախազ Էդ.Արսենյանի և պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները մերժել է, իսկ պաշտպան Հ.Ալումյանի և ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել մասնակիորեն։ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճիռը մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել է։ Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացրել է` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատիժը՝ 4 տարի ժամկետով ազատազրկումը՝ առանց գույքի բռնագրավման՝ թողել է անփոփոխ։ Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ 600.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացրել է և Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել տուգանք՝ 200.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ որոշել է նաև ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։ Դատավճիռը մնացած մասով թողել է անփոփոխ։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ի որոշմամբ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կիրառմամբ՝ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ազատել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով նշանակված և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ անփոփոխ թողնված 4 տարի ժամկետով ազատազրկում պատժից։ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի կիրառմամբ՝ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին ազատել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ նշանակված 200.000 ՀՀ դրամ տուգանք պատժից։ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի կիրառմամբ՝ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ազատել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով նշանակված և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ անփոփոխ թողնված 500.000 ՀՀ դրամ տուգանք պատժից։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք են բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանը, ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանը և վերջինիս պաշտպան Ա.Ապրեսյանը: Վճռաբեկ դատարանի՝ 2019 թվականի փետրվարի 13-ի որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձվել է՝ բողոքաբերին տրամադրելով 5-օրյա ժամկետ ձևական սխալը շտկելու համար: 1. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանը կրկին բողոք է ներկայացրել՝ խնդրելով բողոքն ընդունել վարույթ, մասնակիորեն բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշումը և Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով վերաորակելու, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու մասով գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Ըստ բողոքաբերի` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ նախկինում ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14, ԵԷԴ/0058/01/10 և մի շարք այլ որոշումներին: Բողոքի հեղինակը նշել է նաև, որ խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 154-րդ, 158-րդ, 163-րդ, 360-րդ և 367-րդ հոդվածների պահանջները: ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: 2. Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանը և պաշտպան Ա.Ապրեսյանը վճռաբեկ բողոք են ներկայացրել՝ խնդրելով վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, Գ.Մարգարյանի մասով բեկանել և փոփոխել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը, ճանաչել և հռչակել Գագիկ Մարգարյանի անմեղությունը և նրան արդարացնել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի կողմից, որպես Գ.Մարգարյանի ենթադրյալ կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ պետական բյուջե մուծված 200.000 ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։ Բողոքաբերները փաստարկել են, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Ըստ բողոքաբերների` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ նախկինում ընդունված թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՔՐԴ/0632/01/08 և մի շարք այլ որոշումներին: Միաժամանակ նշվել է, որ դատարանի կիրառած դատավարական իրավունքի նորմի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Բողոքի հեղինակները նշել են նաև, որ խախտվել են Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի, 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 8-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 23-րդ, 107-րդ, 124-րդ, 125-րդ, 126-րդ, 358-րդ, 360-րդ հոդվածների, 105-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները: Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի և պաշտպան Ա.Ապրեսյանի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերների կողմից չեն հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքները վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի, Գ.Մարգարյանի և վերջինիս պաշտպան Ա.Ապրեսյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Սահմանված ժամկետում կրկին ներկայացվել է | 22-02-2019 |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 14-02-2019 |
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 26-12-2018 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալ |
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Աշոտ |
| Ազգանուն | Ապրեսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Մարգարյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Որոշման ամսաթիվ | 10-04-2019 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0017/01/17 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔՆԵՐԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 10 ապրիլի 2019 թվական ք.Երևան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ՝ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի, Գ.Մարգարյանի և վերջինիս պաշտպան Ա.Ապրեսյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով ամբաստանյալ Հրաչ Մանգասարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման՝ 4 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկման՝ 1 տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Հ.Մանգասարյանը վերջնական դատապարտվել է ազատազրկման՝ 4 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման՝ 4 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ հաշվակցելով կալանքի տակ պահելու 9 ամիս 7 օրը, Գ.Մարգարյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 3 տարի 2 ամիս 23 օր ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, Գ.Մարգարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել՝ սահմանվելով փորձաշրջան՝ 3 տարի ժամկետով։ Ամբաստանյալ Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի` 600.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ, հաշվի առնելով նրան վեց ամիս (2016 թվականի փետրվարի 21-ից մինչև 2016 թվականի օգոստոսի 21-ը) կալանքի տակ պահելը, նշանակված պատիժը մեղմացվել է և ամբաստանյալ Տ.Բեգլարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք՝ 300.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Ամբաստանյալ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել տուգանքի` 500.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ Վճռվել է նաև քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության։ Ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հայր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 ՀՀ դրամ գումարը փոխանցել ՀՀ պետական բյուջե` որպես Գագիկ Մարգարյանի կողմից կատարված հանցագործության հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի փոխհատուցում։ Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի, պաշտպաններ Հ.Ալումյանի, Հ.Բաբայանի և դատախազ Էդ.Արսենյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը՝ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ դատախազ Էդ.Արսենյանի և պաշտպան Հ.Բաբայանի վերաքննիչ բողոքները մերժել է, իսկ պաշտպան Հ.Ալումյանի և ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի վերաքննիչ բողոքները բավարարել մասնակիորեն։ Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճիռը մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել է։ Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացրել է` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ: Ամբաստանյալ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակված պատիժը՝ 4 տարի ժամկետով ազատազրկումը՝ առանց գույքի բռնագրավման՝ թողել է անփոփոխ։ Ամբաստանյալ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և պատիժ նշանակել տուգանք՝ 600.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժը մեղմացրել է և Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակել տուգանք՝ 200.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ որոշել է նաև ամբաստանյալ Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի և նրա պաշտպան Մարտին Զիլֆուղարյանի կողմից, որպես Գագիկ Մարգարյանի կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության ավագ քննիչ Ա.Խալաթյանին ներկայացված 1.600.000 ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։ Դատավճիռը մնացած մասով թողել է անփոփոխ։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2018 թվականի նոյեմբերի 26-ի որոշմամբ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կիրառմամբ՝ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ազատել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով նշանակված և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ անփոփոխ թողնված 4 տարի ժամկետով ազատազրկում պատժից։ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի կիրառմամբ՝ Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին ազատել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ նշանակված 200.000 ՀՀ դրամ տուգանք պատժից։ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ին ընդունված ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի կիրառմամբ՝ Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանին ազատել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 2-ի դատավճռով նշանակված և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշմամբ անփոփոխ թողնված 500.000 ՀՀ դրամ տուգանք պատժից։ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք են բերել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանը, ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանը և վերջինիս պաշտպան Ա.Ապրեսյանը: Վճռաբեկ դատարանի՝ 2019 թվականի փետրվարի 13-ի որոշմամբ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի վճռաբեկ բողոքը վերադարձվել է՝ բողոքաբերին տրամադրելով 5-օրյա ժամկետ ձևական սխալը շտկելու համար: 1. ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանը կրկին բողոք է ներկայացրել՝ խնդրելով բողոքն ընդունել վարույթ, մասնակիորեն բեկանել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշումը և Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով վերաորակելու, ինչպես նաև քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու մասով գործն ուղարկել նույն դատարան՝ նոր քննության: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Ըստ բողոքաբերի` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ նախկինում ընդունված թիվ ԵԱՔԴ/0105/01/14, ԵԷԴ/0058/01/10 և մի շարք այլ որոշումներին: Բողոքի հեղինակը նշել է նաև, որ խախտվել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 126-րդ, 127-րդ, 154-րդ, 158-րդ, 163-րդ, 360-րդ և 367-րդ հոդվածների պահանջները: ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: 2. Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանը և պաշտպան Ա.Ապրեսյանը վճռաբեկ բողոք են ներկայացրել՝ խնդրելով վճռաբեկ բողոքն ընդունել վարույթ, Գ.Մարգարյանի մասով բեկանել և փոփոխել ստորադաս դատարանների դատական ակտերը, ճանաչել և հռչակել Գագիկ Մարգարյանի անմեղությունը և նրան արդարացնել՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով: Գագիկ Մարգարյանի հոր Սեյրան Մարգարյանի կողմից, որպես Գ.Մարգարյանի ենթադրյալ կատարած գործողությունների հետևանքով պետությանը պատճառված վնասի հատուցում ՀՀ պետական բյուջե մուծված 200.000 ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել Սեյրան Մարգարյանին։ Բողոքաբերները փաստարկել են, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Ըստ բողոքաբերների` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, քանի որ վերանայվող դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի՝ նախկինում ընդունված թիվ ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՔՐԴ/0632/01/08 և մի շարք այլ որոշումներին: Միաժամանակ նշվել է, որ դատարանի կիրառած դատավարական իրավունքի նորմի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր: Բողոքի հեղինակները նշել են նաև, որ խախտվել են Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 3-րդ հոդվածի, 6-րդ հոդվածի 1-ին կետի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ, 8-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 23-րդ, 107-րդ, 124-րդ, 125-րդ, 126-րդ, 358-րդ, 360-րդ հոդվածների, 105-րդ հոդվածի 3-րդ մասի, 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները: Ամբաստանյալ Գ.Մարգարյանի և պաշտպան Ա.Ապրեսյանի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշումների, ինչպես նաև բողոքարկվող դատական ակտի պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության արդյունքում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերների կողմից չեն հիմնավորվել, որ բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի և այլ նորմատիվ իրավական ակտերի միատեսակ կիրառության համար, և որ առերևույթ առկա է մարդու իրավունքների և ազատությունների հիմնարար խախտում: Հետևաբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին և 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերով և 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքները վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Ամբաստանյալներ Հրաչ Ժորայի Մանգասարյանի, Գագիկ Սեյրանի Մարգարյանի, Տարոն Մամիկոնի Բեգլարյանի և Համբարձում Մուշեղի Գրիգորյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2018 թվականի հոկտեմբերի 4-ի որոշման դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Դ.Մելքոնյանի, Գ.Մարգարյանի և վերջինիս պաշտպան Ա.Ապրեսյանի վճռաբեկ բողոքները վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող՝ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Դատավորներ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 12-04-2019 |
Գործը ստացվել է
| Ամսաթիվ | 18-01-2019 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
Զեկուցող դատավոր
| Ամսաթիվ | 18-01-2019 |
|---|---|
| Զեկուցող դատավոր | |
| Անուն | Սերժիկ |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 17-04-2019 |
|---|---|
| Դատարան | Երևան քաղաքի դատարան |
| Այլ նշումներ | 18 հատորից. 303, 321, 329, 309, 287, 125, 128, 120, 147, 120, 147, 132, 126, 128, 95, 147, 151, 227 թերթ |