ԵԿԴ/0002/01/17







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈւՄ
ՀԱՆՈւՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈւԹՅԱՆ

«28» դեկտեմբերի 2017թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)


Նախագահող դատավոր
դատավորներ

դատական նիստերի քարտուղար
դատախազ
պաշտպաններ

ամբաստանյալներ

Մ.Պապոյան
Ա.Դանիելյան
Ռ.Բարսեղյան
Ա.Ջուլհակյան
Ա.Մնացականյան
Ռ.Ամիրխանյան
Ե.Սարգսյան
Ա.Կարախանյան
Վ.Սարգսյան

դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալներ Արա Արթուրի Կարախանյանի (ծնված` 1992 թվականի ապրիլի 14-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, չամուսնացած, աշխատում է «Մել Սթոնե» ՍՊ ընկերությունում` որպես մենեջեր, նախկինում` չդատապարտված, բնակվում է Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղի Հաղթանակի փողոցի 22-րդ տանը) և Վահան Աշոտի Սարգսյանի (ծնված` 1980 թվականի մայիսի 7-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ` հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում` չդատապարտված, բնակվել է Երևան քաղաքի Ծխախոտագործների փողոցի 31-րդ տանը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան) 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի դատավճռի դեմ ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Ա.Մնացականյանի և ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանի վերաքննիչ բողոքները`
ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի մայիսի 17-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ռ.Գևորգյանի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 13201516 քրեական գործը:
2016 թվականի մայիսի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի որոշմամբ թիվ 13201516 քրեական գործն ընդունվել է վարույթ:
2016 թվականի մայիսի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի որոշմամբ թիվ 13201516 քրեական գործով Արա Կարախանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2016 թվականի մայիսի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի որոշմամբ թիվ 13201516 քրեական գործով Վահան Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով:
2016 թվականի նոյեմբերի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի որոշմամբ թիվ 13201516 քրեական գործով Արա Կարախանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2016 թվականի նոյեմբերի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի որոշմամբ թիվ 13201516 քրեական գործով Վահան Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2016 թվականի դեկտեմբերի 7-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի որոշմամբ թիվ 13201516 քրեական գործով Արա Կարախանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
2016 թվականի դեկտեմբերի 8-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի որոշմամբ թիվ 13201516 քրեական գործով Վահան Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով:
2016 թվականի դեկտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի որոշմամբ թիվ 13201516 քրեական գործով Արա Կարախանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` այն արարքի համար, որ նա 2016 թվականի մայիսի 16-ին` ժամը 16:30-ի սահմաններում, ՀՀ կապի և տրանսպորտի նախարարության բակային հատվածում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում Վահան Սարգսյանի հետ դիտավորությամբ միջին ծանրության վնաս է պատճառել Վահե Մնացականյանի առողջությանը: Այսպես. Երևան քաղաքի Սիսակյան փողոցի 6-րդ շենքի 35-րդ բնակարանի բնակիչ Էմիլ Մնացականյանը, աշխատելով «Արմմոբիլ» ՓԲ ընկերությունում` որպես պահանորդ, հերթափոխային կարգով «Քարֆուր» առևտրի կենտրոնում իրականացրել է անվտանգության աշխատակցի պարտականություններ, որի ընթացքում անձը հաստատող փաստաթղթերը գրանցելով, թույլատրել է առաքիչների և մատակարարների մուտքն առևտրի կենտրոն: 2016 թվականի ապրիլի 11-ին առևտրի կենտրոն այցելած Արա Կարախանյանը գրանցում կատարելու նպատակով Էմիլ Մնացականյանին է տրամադրել դրամապանակը` այնտեղ առկա վարորդական իրավունքի վկայականի տվյալները գրանցելու համար և մինչ գրանցման ավարտը, մուտք է գործել առևտրի կենտրոն: Էմիլ Մնացականյանն Արա Կարախանյանի տվյալները մուտքագրելուց հետո, դրամապանակում առկա` վերջինի «Արքա» տեսակի բանկային քարտի տվյալները վերցնելով, հիշյալ քարտից «Ի դրամ» էլեկտրոնային վճարային համակարգի միջոցով իր բջջային հեռախոսահամարի հաշվին է փոխանցել 16.800 ՀՀ դրամ, որն էլ հետագայում տնօրինել է: Արա Կարախանյանը հետագայում իր գումարների հափշտակության հանգամանքը հայտնաբերելուց հետո պարզել է, որ հափշտակությունը կատարել և այդ գումարները տնօրինել է Էմիլ Մնացականյանը և այդ մասին 2016 թվականի մայիսի 16-ին հայտնել է եղբորը` Արսեն Կարախանյանին և իր ծանոթ Վահան Սարգսյանին: Վերջինը պարզաբանումներ կատարելու նպատակով նույն օրը զանգահարել է Էմիլ Մնացականյանին, ապա հեռախոսազրույց ունենալով նրա եղբայր Վահե Մնացականյանի հետ, վերոհիշյալ հարցի կապակցությամբ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով ժամը 16:00-ին Երևանի Հանրապետության հրապարակում հանդիպելու պայմանավորվածություն են ձեռք բերել: Վահե Մնացականյանն ունեցած հեռախոսային խոսակցության մասին հայտնել է Էմիլ Մնացականյանին, որից հետո իրենց ընկերներ Հայկ Պետրոսյանի, Արտյոմ Աբովյանի, Գևորգ Շարամբեյանի և ինքնությունը չպարզված անձնավորության հետ գնացել են Հանրապետության հրապարակ և ժամը 16:20-ին հանդիպել Վահան Սարգսյանին ու նրա հետ հանդիպման եկած` ինքնությունը չպարզված անձնավորությանը: Այդ ընթացքում եղբայրներ Արա և Արսեն Կարախանյանները սպասել են ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության վարչական շենքի մոտ: Դրանից հետո, Վահան Սարգսյանի առաջարկով Վահե Մնացականյանը` վերջինի և նրա հետ եկած անձնավորության հետ, հատել է փողոցը և քայլել Տիգրան Մեծ պողոտայով, իսկ Հայկ Պետրոսյանը, Էմիլ Մնացականյանը, Արտյոմ Աբովյանը, Գևորգ Շարամբեյանը, ինչպես նաև Արա և Արսեն Կարախանյանները, վերջինների հետ հանդիպման եկած քննությամբ չպարզված այլ անձինք հետևել են նրանց: Տիգրան Մեծ պողոտայով որոշ տարածություն անցնելուց հետո Վահան Սարգսյանի և ինքնությունը չպարզված անձնավորության առաջարկով Վահե Մնացականյանը և մյուսները գնացել են ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության բակային տարածք, որտեղ Վահան Սարգսյանն ու Արա Կարախանյանը Էմիլ Մնացականյանից պարզաբանում են պահանջել Արա Կարախանյանի բանկային հաշվից գումարներ հափշտակելու համար, որի կապակցությամբ կողմերի միջև վիճաբանություն է սկսվել: Վիճաբանությունը վերաճել է ծեծկռտուքի, որի ընթացքում Արա Կարախանյանը և Վահան Սարգսյանը, գիտակցելով միմյանց գործողությունները և մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, ընդհանուր միասնական դիտավորությամբ` խմբի կազմում ձեռքերով հարվածներ են հասցրել Վահե Մնացականյանին և նրա առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել միջին ծանրության վնաս` աջ վերին կոպի, պարանոցի, բերանի խոռոչի շրջանների արյունազեղումների, սալջարդ վերքի, ստորին ծնոտի անկյունների երկկողմանի կոտրվածքի ձևով:
2016 թվականի դեկտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության ավագ քննիչ Գ.Մադոյանի որոշմամբ թիվ 13201516 քրեական գործով Վահան Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` այն արարքների համար, որ նա 2016 թվականի մայիսի 16-ին` ժամը 16:30-ի սահմաններում, ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության բակային հատվածում տեղի ունեցած վիճաբանության ընթացքում Հայկ Պետրոսյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս և Արա Կարախանյանի հետ` խմբի կազմում, Վահե Մնացականյանի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է միջին ծանրության վնաս: Այսպես. Երևան քաղաքի Սիսակյան փողոցի 6-րդ շենքի 35-րդ բնակարանի բնակիչ Էմիլ Մնացականյանը, աշխատելով «Արմմոբիլ» ՓԲ ընկերությունում` որպես պահանորդ, հերթափոխային կարգով «Քարֆուր» առևտրի կենտրոնում իրականացրել է անվտանգության աշխատակցի պարտականություններ, որի ընթացքում անձը հաստատող փաստաթղթերը գրանցելով, թույլատրել է առաքիչների և մատակարարների մուտքն առևտրի կենտրոն: 2016 թվականի ապրիլի 11-ին առևտրի կենտրոն այցելած Արա Կարախանյանը գրանցում կատարելու նպատակով Էմիլ Մնացականյանին է տրամադրել դրամապանակը` այնտեղ առկա վարորդական իրավունքի վկայականի տվյալները գրանցելու համար, և մինչ գրանցման ավարտը մուտք է գործել առևտրի կենտրոն: Էմիլ Մնացականյանն Արա Կարախանյանի տվյալները մուտքագրելուց հետո, դրամապանակում առկա` վերջինի «Արքա» տեսակի բանկային քարտի տվյալները վերցնելով, հիշյալ քարտից «Ի դրամ» էլեկտրոնային վճարային համակարգի միջոցով իր բջջային հեռախոսահամարի հաշվին է փոխանցել շուրջ 16.800 ՀՀ դրամ, որն էլ հետագայում տնօրինել է: Արա Կարախանյանը հետագայում իր գումարների հափշտակության հանգամանքը հայտնաբերելուց հետո պարզել է, որ հափշտակությունը կատարել և այդ գումարները տնօրինել է Էմիլ Մնացականյանը և այդ մասին 2016 թվականի մայիսի 16-ին հայտնել է եղբորը` Արսեն Կարախանյանին և իր ծանոթ Վահան Սարգսյանին: Վերջինը պարզաբանումներ կատարելու նպատակով նույն օրը` ժամը 15:00-ի սահմաններում, զանգահարել է Էմիլ Մնացականյանին, ապա հեռախոսազրույց ունենալով նրա եղբայր Վահե Մնացականյանի հետ, վերոհիշյալ հարցի կապակցությամբ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով ժամը 16:00-ին Երևանի Հանրապետության հրապարակում հանդիպելու պայմանավորվածություն են ձեռք բերել: Վահե Մնացականյանն ունեցած հեռախոսային խոսակցության մասին հայտնել է Էմիլ Մնացականյանին, որից հետո իրենց ընկերներ Հայկ Պետրոսյանի, Արտյոմ Աբովյանի, Գևորգ Շարամբեյանի և ինքնությունը չպարզված անձնավորության հետ գնացել են Հանրապետության հրապարակ և ժամը 16:20-ին հանդիպել Վահան Սարգսյանին ու նրա հետ հանդիպման եկած` ինքնությունը չպարզված անձնավորությանը: Այդ ընթացքում եղբայրներ Արա և Արսեն Կարախանյանները սպասել են ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության վարչական շենքի մոտ: Դրանից հետո Վահան Սարգսյանի առաջարկով Վահե Մնացականյանը` վերջինի և նրա հետ եկած անձնավորության հետ, հատել է փողոցը և քայլել Տիգրան Մեծ պողոտայով, իսկ Հայկ Պետրոսյանը, Էմիլ Մնացականյանը, Արտյոմ Աբովյանը, Գևորգ Շարամբեյանը, ինչպես նաև Արա և Արսեն Կարախանյանները, վերջինների հետ հանդիպման եկած քննությամբ չպարզված այլ անձինք հետևել են նրանց: Տիգրան Մեծ պողոտայով որոշ տարածություն անցնելուց հետո Վահան Սարգսյանի և ինքնությունը չպարզված անձնավորության առաջարկով Վահե Մնացականյանը և մյուսները գնացել են ՀՀ տրանսպորտի և կապի նախարարության բակային տարածք, որտեղ Վահան Սարգսյանն ու Արա Կարախանյանը Էմիլ Մնացականյանից պարզաբանում են պահանջել Արա Կարախանյանի բանկային հաշվից գումարներ հափշտակելու համար, որի կապակցությամբ կողմերի միջև վիճաբանություն է սկսվել: Վիճաբանությունը վերաճել է ծեծկռտուքի, որի ընթացքում Վահան Սարգսյանը ձեռքերով հարվածներ է հասցրել Հայկ Պետրոսյանի գլխին` նրա առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով ծանր վնաս` զույգ ակնակապիճների, ճակատային, քթի շրջանի քերծվածքների, արյունազեղումների, ենթամաշկային արյունահավաքների, ձախ հոնքի շրջանի պատռված վերքի, գլխուղեղի թեթև աստիճանի սալջարդի, գլխուղեղի հետտրավմատիկ այտուցի, քթի ոսկրերի, վերին ծնոտի ճակատային ելունի գծային կոտրվածքի, պարանոցային 1-ին ողի ելունի կոտրվածքի, գանգի հիմի ձախ առաջային գանգափոսի կոտրվածքի ձևով, որից հետո Արա Կարախանյանը և Վահան Սարգսյանը, գիտակցելով միմյանց գործողությունները և մեկը մյուսի գործողությունները փոխլրացնելով, ընդհանուր միասնական դիտավորությամբ` խմբի կազմում ձեռքերով հարվածներ են հասցրել Վահե Մնացականյանին և նրա առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել միջին ծանրության վնաս` աջ վերին կոպի, պարանոցի, բերանի խոռոչի շրջանների արյունազեղումների, սալջարդ վերքի, ստորին ծնոտի անկյունների երկկողմանի կոտրվածքի ձևով:
2017 թվականի հունվարի 9-ին Արա Կարախանյանի և Վահան Սարգսյանի վերաբերյալ թիվ 13201516 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, որտեղ քրեական գործին շնորհվել է ԵԿԴ/0002/01/17 համարը:
Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ ԵԿԴ/0002/01/17 դատավճռի համաձայն` Արա Կարախանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1 (մեկ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն` նշանակված պատժին հաշվակցվել է Արա Կարախանյանին կալանքի տակ պահելու ժամկետը` 6 (վեց) ամիսը և թողնվել է կրելու ազատազրկում` 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Արա Կարախանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը: Վահան Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 1 (մեկ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Վահան Սարգսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով` պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2016 թվականի մայիսի 21-ից: Վահան Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
2017 թվականի նոյեմբերի 8-ին և նոյեմբերի 27-ին Վերաքննիչ դատարան են ստացվել համապատասխանաբար ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանի և ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Ա.Մնացականյանի վերաքննիչ բողոքները` Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ ԵԿԴ/0002/01/17 դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջները.
ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Ա.Մնացականյանը խնդրել է բեկանել Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի դատավճիռը` ամբաստանյալ Վահան Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով, և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ Վահան Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված վերջնական պատժի մասով` այն ակնհայտ մեղմ լինելու հիմքով, դատավճիռն օրինական և հիմնավորված չէ և ենթակա է բեկանման: Նշված դատական ակտով Առաջին ատյանի դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջները, Վահան Սարգսյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ, ինչի արդյունքում կայացված դատական ակտը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը: Առաջին ատյանի դատարանը, որպես ամբաստանյալ Վահան Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանագամանքներ, հաշվի է առել այն, որ նա վատառողջ է` տառապում է սպոնդիլոզ, սպոնդիլոարթրոզ հիվանդությամբ, խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան 2 երեխաներ, համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և զղջացել կատարած հանցանքի համար: Որպես ամբաստանյալ Վահան Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալ` Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրականորեն: Առաջին ատյանի դատարանն օբյեկտիվ ստուգման ու գնահատման չի ենթարկել Վահան Սարգսյանի կողմից կատարված` անձի դեմ ուղղված, այդ թվում` ծանր հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, գործի կոնկրետ հանգամանքերը, հաշվի չի առել օրենքով պաշտպանվող հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, բնույթը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, հաշվի չի առել օրենքով պաշտպանվող հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, բնույթը, որոնք բարձրացնում են ամբաստանյալի կատարած հանցագործության վտանգավորության աստիճանը: Առաջին ատյանի դատարանը նշված գործով ճիշտ չի գնահատել Վահան Սարգսյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, անտեսել է պաշտպանվող հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, ինչը հանգեցերել է վերջինի նկատմամբ ակնհայտ մեղմ, անարդարացի պատժի նշանակման: Առաջին ատյանի դատարանի կողմից թույլ են տրվել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի` 5-րդ և 10-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքերի խախտումներ, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական և չհիմնավորված դատական ակտի կայացմանը: Նշված դատական սխալը խաթարում է արդարադատության բուն էությունը և խախտում սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը: Այսպիսով` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով Վահան Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը չի համապատասխանում նրա կատարած հանցանքի ծանրությանը, անհրաժեշտ և բավարար չէ նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար, հետևաբար` դատական ակտը ենթակա է բեկանման: Ինչ վերաբերում է Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրված մեղամացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև ամբաստանյալ Վահան Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներին, ապա հատկանշական է, որ դրանք իրենց բնույթով չեն կարող այդ աստիճանի նվազեցնել կատարված հանցագործության հանրության վտանգավորությունը և հանգեցնել այդչափ մեղմ պատժի նշանակման:
Ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանը խնդրել է Արա Կարախանյանի մասով բեկանել և փոփոխել Առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի թիվ ԵԿԴ/0002/01/17 դատական ակտը` Արա Կարախանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի սանկցիայով սահմանված ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում նշանակել դրա նվազ խիստ տեսակը` բավարարել 6 (վեց) ամիս անազատության մեջ գտնվելու ժամկետով կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան կամ նրա նկատմամբ դրսևորելով մարդասիրական վերաբերմունք` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատժից առավել մեղմ պատիժ:
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մասնավորապես նշված է, որ քրեական գործով ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին: Առաջին ատյանի դատարանը, որպես իր պաշտպանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ, հաշվի է առել այն, որ նա վատառողջ է` տառապում է երիկամա-քարային հիվանդությամբ, համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և զղջացել կատարվածի համար: Որպես իր պաշտպանյալի անձը բնութագրող տվյալներ` Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական: Առաջին ատյանի դատարանն իր պաշտանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքեր չի արձանագրել: Առաջին ատյանի դատարանը, խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները Արա Կարախանյանի նկատմամբ նշանակել է 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկում, որը ակնհայտ խիստ պատիժ է: Առաջին ատյանի դատարանը նման պատիժ սահմանելիս քննարկման առարկա չի դարձրել սահմանված ազատազրկումը կրելու անհրաժեշտության հարցը և դատական ակտում պատշաճ ձևով չի պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության, այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ կապված պատիժը կրելու անհրաժեշտությունը: Առաջին ատյանի դատարանը չի պատճառաբանել, թե ինչու օրինակ սահմանված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելն անհրաժեշտ ու բավարար չի կարող համարվել սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար և ինչու Արա Կարախանյանի ուղղվելը հնարավոր է միայն փաստացի ազատազրկման ձևով կրելու պայմաններում: Քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանն Արա Կարախանյանի նկատմամբ 1 (մեկ) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ սահմանելիս անտեսել և համապատասխան գնահատականի չի արժանացրել այն հանգամանքը, որ բուն վիճաբանությունը և ծեծկռտուքը սկսվել է հենց տուժողի և նրա ընկերների հակաօրինական վարքագծից, այսինքն` գործ ունենք Արա Կարախանյանի նկատմամբ որպես պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող` տուժողների հակաօրինականության կամ հակաբարոյականության հետ, ինչը Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել, այն պայմաններում, որ այդ մասին պաշտպանական կողմը բարձրաձայնել և միջնորդել է: Նշվածի վերաբերյալ քրեական գործում առկա է տուժողների նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին քննիչի չվերացված որոշում: Առաջին ատյանի դատարանն իր դատավճռում գտել է, որ Արա Կարախանյանը պետք է պատիժը կրի ազատազրկման ձևով, սակայն չի պատճառաբանել, թե պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի առկայության և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում ինչու չէր կարող բավարարվել 6 (վեց) ամիս անազատության մեջ գտնվելու ժամկետով, կամ նրա նկատմամբ ինչու չէր կարող կիրառվել ազատազրկման հետ չկապված այլ պատիժ կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով` փորձաշրջան սահմանելն ինչու չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, այն ավելի համաչափ կլինի Արա Կարախանյանի անձին, գործով ձեռք բերված ապացույցներին, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին, որով էլ կարող էր ապահովել արդարացի պատժի նպատակների իրագործումը: Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր որպես Արա Կարախանյանի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք դիտել նաև այն, որ նա դատապարտված և արատավորված չէ, ունի մշտական բնակության վայր, ունի միջնակարգ կրթություն, սովորում է ՀՀ ագրարային համալսարանի տնտեսագիտության ֆակուլտետի «Էկոնոմիկա և կառավարում» բաժնի 4-րդ կուրսում, սակայն կալանքի տակ գտնվելու պատճառով համալսարանից դուրս է մնացել, բայց ներկա պահին միջոցներ է ձեռնարկում բաց թողնված քննությունները հանձնելու, վերականգնվելու ու ուսումը շարունակելու ուղղությամբ, աշխատում է «Մել Սթոնե» ՍՊ ընկերությունում` որպես մենեջեր, բնակության վայրից բնութագրվում է դրականորեն, բացի այդ, Արա Կարախանյանն ունի առողջական լուրջ խնդիրներ` 2009 թվականի հոկտեմբերից տառապում է գլխուղեղի ռեցիդիվող, այսինքն` կրկնվող առախնոիդիտ (գլխուղեղի կրկնվող թաղանթների բորբոքում) վեգետոդիստոնիայով և խառը ծագման գլխացավերով: Հաճախակի ունենում է լարվածություն և գլխացավեր, աջ երիկամում ունի քարեր և խրոնիկական թիրեոիդիտ` վահանաձև գեղձի բորբոքում: Նշվածից բացի, սույն քրեական գործով 6 (վեց) ամիս գտնվելով կալանքի տակ և պահվելով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿ հիմնարկում, Արա Կարախանյանի մոտ իր հիվանդությունը սրացել է, ունեցել է նյարդաձև երևույթներ, որի պատճառով 2017 թվականի մարտի 15-ից մինչև մարտի 23-ը հետազոտվել և ստացիոնար բուժում է ստացել թիվ 2 բժշկական միավորման նյարդաբանական բաժանմունքում, որտեղ նույնպես վերահաստատվել է նախկինում ունեցած հիվանդությունները, ինչպես նաև կրկին անգամ ախտորոշվել է, որ Արա Կարախանյանի մոտ առկա է մնացորդային երևույթներ կրած նեյրոինֆեկցիայից հետո` արտահայտված վեգետոդիստոնիայով, հաճախակի վեգետո անոթային կրիզերով` պանիկ գրոհերի տիպի և գլխացավերով: Արա Կարախանյանը հանդիսանում է ընտանիքի միակ աշխատող ձեռքն ու խնամակալը: Բացի այդ, Արա Կարախանյանի խնամքի տակ գտնվող ընտանիքի անդամները նույնպես տառապում են մի շարք հիվանդություններով: Այսինքն` Արա Կարախանյանը տառապել և տառապում է այնպիսի խրոնիկ հիվանդություններով, որոնք մեկուսացած լինելու պայմաններում զարգանում և բարդանում են, հակացուցված է նրան մեկուսացված վիճակում կալանավայրում պահելը և դա վտանգավոր է նրա առողջության համար: Բացի վերը նշվածից, Արա Կարախանյանն արդեն իսկ կրել է սահմանված պատժի կեսը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 3-րդ մասի լույսի ներքո դիտարկելիս ստացվում է, որ 4 (չորս) ամիս պատիժ կրելու պայմաններում Արա Կարախանյանը ենթակա է պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ ազատման:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում դատական ստուգման ենթարկելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, լսելով դատախազի և պաշտպանի հիմնավորումները` վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ, ինչպես նաև ուսումնասիրելով ներկայացված վերաքննիչ բողոքները, գտնում է, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Ա.Մնացականյանի և ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանի վերաքննիչ բողոքները ենթակա են մերժման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը` «(...) պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները և, քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար: Պատժի տեսակի և չափի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է հաշվի առնի կատարված հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները (...)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ:
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը:
Հատկանշական է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման առանձնահատկությունների կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ՎԲ-145/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը`
«(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունից հետևում է, որ օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը`
- գործի բացառիկ հանգամանքները.
- խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կողմից կատարված հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը:
Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների, նպատակների, հանցավորի դերի, ինչպես նաև հանցանքը կատարելիս և դրանից հետո հանցավորի վարքի հետ: Այդպիսիք կարող են լինել այն հանգամանքները, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանը: Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե դրանք որքանով են ազդել կատարված հանցանքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա (...)»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-13/08 որոշմամբ նշել է, որ օրենքում օգտագործված «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորական շրջանակներից: Այլ կերպ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն`
1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
(...):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու»:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07 որոշմամբ նշել է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր մեկ այլ` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
(...)
Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
(...) Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը»:
Տվյալ դեպքում Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալներ Արա Կարախանյանի և Վահան Սարգսյանի նկատմամբ պատիժներ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես նրանց կատարած հանցագործությունների բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, շարժառիթը, հանցագործությունը կատարելիս ու դրանից հետո նրանց վարքագիծը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատական քննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրանց անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանավությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները:
Առաջին ատյանի դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ, հաշվի է առել այն, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրականորեն: Որպես ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմանցող հանգամանքներ` Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա վատառողջ է` տառապում է երիկամա-քարային հիվանդությամբ, համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և զղջացել կատարած հանցանքի համար, իսկ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել, որպիսի պայմաններում եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու համար պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում` 1 (մեկ) տարի ժամկետով:
Որպես ամբաստանյալ Վահան Սարգսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ` Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրականորեն: Առաջին ատյանի դատարանը, որպես ամբաստանյալ Վահան Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմանցող հանգամանքներ, հաշվի է առել այն, որ նա վատառողջ է` տառապում է սպոնդիլոզ, սպոնդիլոարթրոզ հիվանդությամբ, խնամքին ունի մինչև 14 տարեկան 2 երեխաներ, համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և զղջացել կատարած հանցանքի համար, իսկ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել, որպիսի պայմաններում եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Վահան Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքներ կատարելու համար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ, պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի 3 (երեք) ամիս ժամկետով:
Վերաքննիչ դատարանը, համաձայնվելով ամբաստանյալներ Արա Կարախանյանի և Վահան Սարգսյանի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի վերոգրյալ եզրահանգումների հետ, հարկ է համարում նկատել, որ որպես ամբաստանյալներ Արա Կարախանյանի և Վահան Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` պետք է դիտել տուժող Վահե Մնացականյանի եղբոր Էմիլ Մնացականյանի հակաօրինական վարքագիծը, քանի որ սույն քրեական գործով ձեռք բերված օբյեկտիվ տվյալներով հաստատվել է, որ բուն վիճաբանության և ծեծկռտուքի պատճառը հանդիսացել է Էմիլ Մնացականյանի կողմից Արա Կարախանյանի գումարի հափշտակության հանգամանքը:
Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ թեև Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի գնահատման չի ենթարկել ամբաստանյալների պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, այնուամենայնիվ, վերը նշված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի առկայության պայմաններում էլ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալներ Արա Կարախանյանի և Վահան Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժներն արդարացի են, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով սահմանված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից` համապատասխանում է կատարված հանցանքների ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար են նրանց ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար ու կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը և ուղղել պատժի ենթարկված անձին:
Միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանն անդրադառնալով ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանի վերաքննիչ բողոքում նշված` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածով սահմանված կարգով մեղմացնելու և ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու, միաժամանակ նշանակվելիք կամ նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու հանգամանքներին, հաշվի առնելով վերոգրյալ եզրահանգումները, մասնավորապես` կատարված հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչպես նաև ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի անձը բնութագրող և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, գտնում է, որ Արա Կարախանյանի նկատմամբ նրա կատարած արարքների համար չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ, այսինքն` նրա նկատմամբ կիրառելի չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածը, ինչպես նաև ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու, այսինքն` նրա նկատմամբ կիրառելի չէ նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը
ՈՐՈՇԵՑ

ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀԿԳ քննության վարչության դատախազ Ա.Մնացականյանի և ամբաստանյալ Արա Կարախանյանի պաշտպան Ռաֆայել Ամիրխանյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հոկտեմբերի 9-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ