գործ ԵԿԴ/0356/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը


Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Անիկ Հակոբյանի


մասնակցությամբ`
մեղադրող` Արիս Բարսեղյանի
պաշտպան` Լուսինե Ավագյանի


2019 թվականի ապրիլի 15-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`


Արսեն Ենոքի Ավետիսյանի` ծնված 24.06.1967 թվականին, Արտաշատի շրջան, գյուղ Նորաշեն, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, բարձրագույն կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, բնակվում է Արարատի մարզի Նորաշեն գյուղի Աբովյան փողոցի 5-րդ տանը:

Արսեն Ենոքի Ավետիսյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2014 թվականի հուլիսի 30-ի որոշմամբ Արսեն Ենոքի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014 թվականի հուլիսի 18-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Սախոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69110213 քրեական գործի նյութերով Արսեն Ավետիսյանի կողմիցª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանրորեն վտանգավոր արարք կատարելու փաստի առթիվ թիվ 69106614 քրեական գործը հարուցելու մասին:
2013 թվականի հոկտեմբերի 22-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ հատկապես կարևոր գործերի քաննության քննչական խմբի ՀԿԳ ավագ քննիչ Բ.Ադամյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 132-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ և 6-րդ կետերով թիվ 69110213 քրեական գործը հարուցելու մասին:
2014 թվականի հուլիսի 30-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ հետկապես կարևոր գործերի քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Սախոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69106614 քրեական գործով Արսեն Ավետիսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա 2013 թվականի օգոստոսի 12-ին կատարել է սուտ մատնություն, որն արտահայտվել է հետևյալում.
Արսեն Ենոքի Ավետիսյանը, նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությանը կեղծ էª 2013 թվականի օգոստոսի 12-ին ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչությունում տվել է սուտ հաղորդում այն մասին, որ Էդգար Փարվանյանի կողմից իր և ընտանիքի անդամների նկատմամբ վտանգավոր բռնություններ գործադրելու սպառնալիքների ներքով, 2012 թվականի ամռանը մեկնել է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն, որտեղ 18.000 ԱՄՆ դոլար գումարի դիմաց վաճառել է իր երիկամը, մեղադրել է նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 132-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսվածª առանձնապես ծանր հանցագործություն կատարելու մեջ:
2014 թվականի հուլիսի 30-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ հետկապես կարևոր գործերի քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Սախոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69106614 քրեական գործով Արսեն Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ:
2014 թվականի հուլիսի 30-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ հետկապես կարևոր գործերի քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Սախոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69106614 քրեական գործով Արսեն Ավետիսյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին:
2014 թվականի օգոստոսի 04-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ հետկապես կարևոր գործերի քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Սախոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69106614 քրեական գործով Արսեն Ավետիսյանի կողմից 2012 թվականի օգոստոսի 12-ին տված հանցագործության մասին հաղորդում ընդունելու արձանագրությունը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2014 թվականի օգոստոսի 08-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ հետկապես կարևոր գործերի քննության վարչության ավագ քննիչ Ա.Սախոյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69106614 քրեական գործով վարույթը կասեցնելու մասին:
2016 թվականի հունվարի 11-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ քննիչ Հ.Չալաբյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69106614 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին և կասեցրած վարույթը վերսկսելու մասին:
2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Մ.Մանասարյանի կողմից որոշում է կայացվել որոշման մեջ նշվածները այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի դեկտեմբերի 30-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Ամբաստանյալ` Արսեն Ավետիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց, սակայն ցուցմունք տվեց այն մասին, որ քննիչը առաջին էջում գրում է, որ 12.000 ԱՄՆ դելար է վաճառել, իսկ երրորդ էջում գրում է 18.000 ԱՄՆ դոլարով և քննիչը սխալ տվյալներ է տվել: Ինքը ինչ հայտնել է 6-րդ վարչությունում ին քը դրան տեր է: Քննիչը իրեն ասել է, որ նրանք առերես հարցաքննության չեն ներկայանում և քնիչը փակել է գործը: Ինքը ցանկանում է նաև հիշեցնել, որ իր քույրը տվել է ցուցմունք: Հայտնեց, որ ինքը մեղավոր չէ և խնդրեց իրեն արդարացնել:
Ամբաստանյալ Արսեն Ավետիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով կատարած արարքը հիմնավորվել է նաև հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Հայկ Վրեժի Փարվանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հայրը՝ Վրեժ Փարվանյանը տարիներ շարունակ տառապել է երիկամային հիվանդությամբ, որի բուժման նպատակով վերջինս տեղափոխվել է Գերմանիայի Դաշնային  Հանրապետություն: Երկարատև բուժումը դրական արդյունքներ չի տվել, միակ փրկությունը երիկամի փոխպատվաստողն է եղել: Այդ նպատակով, եղբոր՝ էդգար Փարվանյանի հետ փնտրել է երիկամի դոնոր և 2012 թվականի սկզբներին Երևան քաղաքի §Արաբկիր¦ ԲԿ-ի պատին փակցված համապատասխան հայտարարության միջոցով ծանոթացել է Արսեն Ավետիսյանի հետ և պատրաստակամություն հայտնել նրա երիկամը գնելու վերաբերյալ։ Արսենը տվել է համաձայնություն երիկամը 12.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառելու, ընդորում՝ վիրահատությունը բացառապես Գերմանիայում կատարվելու պայմանով։ Նախնական համաձայնություն ստանալով, մի քանի ամիս տևողությամբ զբավել է Արսենի Գերմանիա տեղափոխության փաստաթղթային գործընթացի, միաժամանակ՝ Արսենի նախնական բժկական հետազոտությունների կազմակերպման աշխատանքներով։ Արսենի հետ հերթական հանդիպումներից մեկի ընթացքում վերջինը ասել է, որ նախքան իրենց հետ ծանոթանալը տարբեր բժշկական հաստատություններ է դիմել, պարզելու՝ երիկամի հեռացման հետևանքով իր միակ աչքի տեսողության հետ կապված հնարավոր բարդությունները պարզելու նպատակով, սակայն բժիշկները միմյանց հակասող տեղեկություններ են տվել: Իմանալով այդ մասին, Արսենին խորհուրդ է տվել բժիշկներից հստակ եզրակացություն ստանալ, որից հետո հստակեցնել երիկամը վաճառելու պատրաստակամությունը, սակայն Արսենը բուժաշխատողների հասցեին հայհոյանքներ տալով հավաստիացրել է, որ ցանկացած պարագայում երիկամը վաճառելու մտադրությունից չի հրաժարվի։ 2012 թվականի ապրիլ ամսին Արսենի ուղևորության համար բոլոր անհրաժեշտ փաստաթղթերն ունենալով, հանդիպել է նրան և պայմանավորվածության համաձայն տվել 2.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճարը, սակայն Արսենի բարեխղճության վրա կասկածներ ունենալով, դրանք փարատելու նպատակով ցանկացել է ծանոթանալ նրա ընտանիքի անդամների հետ ու գնացել է վերջինի տուն։ Թեև Արսենը ամեն կերպ փորձել է ընտանիքի անդամներին զերծ պահել երիկամի վաճառքի վերաբերյալ խոսակցությունները լսելուց, ինքը դիտավորյալ բարձրաձայն է զրուցել, ընդ որում՝ իմանալով, որ Արսենի կինը հայերեն լեզվին չի տիրապետում՝ երիկամի առուվաճառքի վերաբերյալ պայմանավորվածության մասին նրան տեղեկացնելու համար այդ խոսել է նաև ռուսերեն լեզվով։ Հենց այդ օրն էլ Արսենի տանը, նրա հետ պայմանավորվածություն է ձեռք բերել, մնացած 10.000 ԱՄՆ դոլարը վիրահատությունից անմիջապես առաջ նրա որդուն՝ Ենոքին Հայաստանում տալու վերաբերյալ։ Դրանից հետո՝ 2012 թվականի ապրիլի 19-ին, հանդիպել և Արսենին ուղեկցել է օդանավակայան, սակայն Արսենը, անակնկալ ձևով, խախտելով երիկամի վաճառքի գնի վերաբերյալ նախնական պայմանավորվածությունը, պահանջել է տալ ևս 3.000 ԱՄՆ դոլար՝ դրանով ոսկի փնտրող սարքավորում գնելու նպատակով, որին ինքը համաձայնել է։ Գերմանիայում Արսենի վիրահատությունից մեկ օր առաջ, ինքն ու եղբայրը ՀՀ-ում Ենոքին փոխանցել են ըստ պայմանավորվածության երիկամի գնի մնացած մասը և խոստացած հավելյալ գումարը՝ 13.000 ԱՄՆ դոլարը։ Վիրահատությունից մի քանի օր հետո զրուցելով հոր հետ, իմացել է, որ վերջինս որպես նվիրատվություն Արսենի համար ցանկանում է ավտոմեքենա ձեռք բերել, սակայն Արսենի խնդրանքով մեքենայի փոխարեն 3.000 Եվրո արժողությամբ ոսկի փնտրող սարքավորում է գնել։ 2012 թվականի հուլիսի 13-ին Արսեն Ավետիսյանը վերադարձել է Հայաստան, որից շուրջ մեկ տարի անց զանգահարել և պահանջել է  320.000 ՀՀ դրւսմ աչքի վիրահատության համար, պատճառաբանելով, որ տեսողության վատացումը առաջացել է երիկամի հեռացման պատճառով։ Օրեր անց, նույն պահանջով, միևնույն ժամանակ հեռուստատեսությամբ §խայտառակելու¦ սպառնալիքներ տալով դիմել է Արսենի քույրը, ապա կրկին Արսենը՝ հեռախոսահամարին կարճ հաղորդագրություն ուղարկելու միջոցով։ Հետագայում իմացել է, որ Արսենը դիմում-բողոքներ է գրել և իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում տվել ոստիկանությունում՝ խեղաթյուրելով դեպքի հանգամանքները։
Վկա Հայկ Փարվանյանն իր ցուցմունքը պնդել է նաև Արսեն Ավետիսյանին առերես հարցաքննության ընթացքում:
Վկա էդգար Վրեժի Փարվանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ Գեմանիայի Դաշնային Հանրապետությունում բնակվող հոր՝ Վրեժ Փարվանյանի առողջական վիճակի բարելավման համար երիկամի փոխպատվաստման անհրաժեշտություն է առաջացել: Այդ նպատակով եղբոր՝ Հայկ Փարվանյանի հետ փնտրել են համապատասխան դոնորի : 2012 թվականի սկզբներին Երևան քաղաքի §Արաբկիր¦ ԲԿ-ի պատին փակցված հայտարարության միջոցով ծանոթացել է Արսեն Ավետիսյանի հետ, ով համաձայնվել է իր երիկամը վաճառել 12.000 ԱՄՆ դոլարով: Արսենի համաձայնությունը ստանալուց հետո, նրա Գերմանիա տեղափոխության փաստաթղթային գործընթացի կարգավորմամբ հիմնականում զբաղվել է եղբայրը, ով էլ նախքան Արսենի մեկնելը վերջինին տվել է խոստացված 2.000 ԱՄՆ դոլարը, բացի դրանից մեկնելու օրը՝ օդանավակայանում, Արսենին խոստացել է հավելյալ 3.000 ԱՄՆ դոլար տալ՝ ոսկի փնտրող սարքավորում գնելու նպատակով: Վիրահատության նախօրեին, եղբոր հետ, Արսենի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն վերջինիս որդուն՝ Ենոքին փոխանցել է երիկամի վաճառքի դիմաց գումարի մնացած մասը՝ 13.000 ԱՄՆ դոլարը : 2012 թվականի հուլիս ամսին Արսենը վերադարձել է Գերմանիայից և իր հետ առհասարակ որևէ ձևով կապ չի պաշտպանել, սակայն շուրջ 1 տարի անց զանգահարել է եղբորն ու սպառնալիքներ տալով պահանջել է գումար տրամադրել աչքի վիրահատության համար, իսկ դրանից օրեր անց ոստիկանությունում իրականությանը չահամապատասխանող հաղորդում է տվել նշելով, որ երիկամի վաճառքը կատարել է իր կողմից ուղղված բռնության սպառնալիքների ներքո։
Վկա Անժելա Ենոքի Ավետիսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հանդիսանում է Արսեն Ավետիսյանի քույրը։ Եղբոր կողմից երիկամը վաճառելու և այդ կապակցությամբ գնորդներից արդեն իսկ վերցված 2.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճարի մասին իմացել է ծնողից՝ Արսենի Գերմանիա մեկնելու օրը։ Նույն պահին կապնվելով վերջինիս հետ և պարզելով որ գտնվում է օդանավակայանում, փորձել է համոզել հրաժարվել երիկամը վաճառելու մտքից, անգամ ֆինանսական օգնություն խոստանալով, սակայն Արսենը համառորեն հրաժարվելով բոլոր տեսակի օգնությունից՝ մեկնել է վիրահատության։ 2013 թվականի հունիս ամսին Արսենը գանգատվել է աչքի տեսողության վատացումով։ Ինքը Արսենի հետ այցելել է Մալայանի անվան ակնաբուժական կլինիկա, որտեղ բժիշկները խորհուրդ են տվել կատարել լազերային վիրահատություն 370.000 դրամ արժողությամբ։ Միևնույն ժամանակ Մալայանի անվան բժշկական կենտրոնում բուժաշխատողները տեղեկություններ ստանալով Արսենի երիկամի հեռացման մասին, չեն բացառել, որ աչքի տեսողության կորուստը կարող է առաջացած լինել որպես հետվիրահատական բարդություն։ Դրանից հետո Արսենը զանգահարել է երիկամի գնորդ՛ Հայկին ու պահանջել, որ վճարի աչքի վիրահատության արժեքը։ Հայկի հրաժարվելուց հետո, վերջինիս նույն պահանջը ներկայացրել է ինքը, միաժամանակ սպառնացել, որ օգնությունից հրաժարվելու դեպքում կդիմի ոստիկանություն, ինչին Հայկը պատասխանել է, որ սպառնալիքներից ձերծ մնալու դեպքում օգնության ձեռք կմեկնի, սակայն այդպես էլ որևէ չափի գումար չի տվել։
Վկա Հելեն Վարդանի Նազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատել է §Արաբկիր¦ բժշկական համալիրում որպես հեմոդիալեզի բաժանմունքի վարիչ։ 2012 թվականի սզբներին իրեն աշխատավայրում հանդիպել է Արսեն Ավետիսյանը և հայտնելով աչքի պրոտեզավորման հետևանքով իր ունեցած հաշմանդամության կարգի մասին հետաքրքրվել է նման պայմաններում երիկամի փոխպատվաստման դոնոր հանդես գալու հնարավորությունով, ինչի կապակցությամբ նրան տվել է իր բացասական պատասխանը։ Նույն օրը երեկոյան ժամի աշխատավայրից դուրս գալով, շենքի պատին տեսել է երիկամի վաճառքի վերաբերյալ փակցված հայտարարություն, որը առանց ուսումնասիրելու պատռել ու նետել է աղբը։ Ամիսներ անց հեռուստատեսությամբ հեռարձակվող հաղորդումներից մեկի ժամանակ տեսել է Արսեն Ավետիսյանին, ով հաղորդման ընթացքում հայտնել է, որ իր երիկամի վաճառքի վերաբերյալ հայտարարությունները շենքի պատերին ինքն է փակցրել։
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող՝
գ Արսեն Ավետիսյանի կողմից ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր վարչությունում 12.08.2013թ. Հայկ Փարվանյանի կողմից սպառնալիքների միջոցով երիկամը վաճառելուն հարկադրելու, ինչպես նաև գումարի մի մասը տալուց հրաժարվելու վերաբերյալ տված հաղորդման արձանագրությունով,
գ Արսեն Ավետիսյանի կողմից 18.06.2013թ. ՀՀ գլխավոր դատախազին հասցեագրված՝ §Հայկ Փարվանյանի նկատմամբ քրեական գործ հարուցելու վերաբերյալ¦ դիմումներով,
գ §Facebook¦ կայքից արտատպված, Արսեն Ավետիսյանի կողմից երիկամի վաճառքի վերաբերյալ տված հայտարարության վերաբերյալ փաստաթղթով,
գ Արսեն Ավետիսյանի կողմից Հայկ և էդգար Փարվանյանների նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու, նրանց նկատմամբ պարտք ու պահանջ չունենալու վերաբերյալ 29.01.2014թ. թվագրված, ՀՀ գլխավոր դատախազին և ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության պետին հասցեագրված դիմումներով,
գ §Ս.Վ.Մալայանի անվան ակնաբուժական կենտրոն¦ ՓԲ ընկերությունից Արսեն Ավետիսյանին 14.06.2013թ. տրված եզրակացության լուսապատճենով և §Ղ.Տելեկոմ¦ ընկերությունից ստացված Արսեն Ավետիսյանի հեռախոսահամարի վերծանումները պարունակող լազերային կրիչով, որոնցով հաստատվել է այն հանգամանքը, որ իր երիկամը Հայկ Փարվանյանին վաճառելուց հետո միայն շուրջ մեկ տարի անց՝ աչքի հետազոտությունն անցնելուց և դրա հետ կապված խնդիրների մասին իրազեկվելուց հետո՝ 14.06.2013թ. զանգահարել է Հայկ Փարվանյանին և նրան քրեական պատասխանատվության ենթարկելու սպառնալիք տալով պահանջել է վճարել իրենց պայմնավորված և վերջինիս կողմից ամբողջությամբ վճարված գումարից ավելի՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար։
գ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում 14.12.2016թ. թիվ 61200716 քրեական գործով ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ ՀԿԳ քննության վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչի և նույն վարչության պետի տեղակալի պաշտոնները զբաղեցրած՝ Բագրատ Ադամյանի և Աշոտ Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին կայացված որոշումներով, որով հերքվել է վերջիններիս կողմից թիվ 69110213 քրեական գործով քննության ընթացքում Արսեն Ավետիսյանին բացատրություն և ցուցմունք տալուց ուղղորդելու և համոզելու կամ գործի ելքով շահագրգռված լինելու վերաբերյալ հանգամանքը։
Դատարանը գտնում է, որ մտացածին են և սույն դատավճռի հիմքում որպես ապացույց չպետք է դնել ամբաստանյալ Արսեն Ավետիսյանի դատական քննության և նախնական քննության ընթացքում տված ցուցմունքների, քանի որ ամբաստանյալի այդ ցուցմունքները հերքվում են վկաներ Էդգար Փարվանյանի, Հայկ Փարվանյանի, Անժելա Ավետիսյանի և Հելեն Նազարյանի ցուցմունքներով և քրեական գործով ձեռք բերված ապացույց ճանաչված այլ փաստաթղթերով:
Հետևապես` Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Ավետիսյանի ցուցմունքներն արժանահավատ չեն և հետապնդում են քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերոգրյալ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Արսեն Ավետիսյանը 2013 թվականի օգոստոսի 12-ին կատարել է սուտ մատնություն, որն արտահայտվել է հետևյալում.
Արսեն Ենոքի Ավետիսյանը, նախազգուշացված լինելով սուտ մատնություն կատարելու համար նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությանը կեղծ էª 2013 թվականի օգոստոսի 12-ին ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչությունում տվել է սուտ հաղորդում այն մասին, որ Էդգար Փարվանյանի կողմից իր և ընտանիքի անդամների նկատմամբ վտանգավոր բռնություններ գործադրելու սպառնալիքների ներքո, 2012 թվականի ամռանը մեկնել է Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետություն, որտեղ 18.000 ԱՄՆ դոլար գումարի դիմաց վաճառել է իր երիկամը, որով մեղադրել է նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 132-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսվածª առանձնապես ծանր հանցագործություն կատարելու մեջ:
Ապացուցված է Արսեն Ավետիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մասով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
Դատարանը հաստատված համարելով Արսեն Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մասով առաջադրված մեղադրանքը և անդրադառնալով դրանով ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցին, փաստում է հետևյալը`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
§Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը, ինչպես նաև անզգուշությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը: (...)¦։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի համաձայն՝
§ 1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
1) երկու տարի՝ ոչ մեծ ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
2) հինգ տարի՝ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
3) տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.
4) տասնհինգ տարի՝ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից:
2. Վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահը: Տևող հանցագործության դեպքում վաղեմության ժամկետը հաշվարկվում է արարքը դադարելու, իսկ շարունակվող հանցագործության դեպքում` վերջին արարքը կատարելու պահից:
3. Վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատվում է, եթե մինչև նշված ժամկետներն անցնելն անձը կատարում է միջին ծանրության, ծանր կամ առանձնապես ծանր նոր հանցանք: Այս դեպքում վաղեմության ժամկետի հաշվարկն սկսվում է նոր հանցանքի ավարտված համարելու պահից:
4. Վաղեմության ժամկետի ընթացքը կասեցվում է, եթե անձը խուսափում է քննությունից կամ դատից: Այս դեպքում վաղեմության ընթացքը վերսկսվում է անձին ձերբակալելու կամ մեղայականով նրա ներկայանալու պահից: Ընդ որում, անձը չի կարող քրեական պատասխանատվության ենթարկվել, եթե ոչ մեծ ծանրության կամ միջին ծանրության հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել է տասը տարի, իսկ ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից՝ քսան տարի, և վաղեմության ժամկետի ընթացքն ընդհատված չի եղել նոր հանցագործությամբ:
5. Վաղեմության ժամկետի կիրառման հարցն այն անձի նկատմամբ, ով ցմահ ազատազրկմամբ պատժվող հանցանք է կատարել, լուծում է դատարանը: Եթե դատարանը հնարավոր չի գտնում վաղեմության ժամկետն անցնելու հետևանքով անձին ազատել քրեական պատասխանատվությունից, ապա ցմահ ազատազրկում չի կիրառվում:
6. Խաղաղության և մարդկության անվտանգության դեմ ուղղված՝ սույն օրենսգրքի 384-րդ, 386-391-րդ, 393-397-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ վաղեմության ժամկետներ չեն կիրառվում: Վաղեմության ժամկետներ չեն կիրառվում նաև Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագրերով նախատեսված հանցանքներ կատարած անձանց նկատմամբ, եթե այդ պայմանագրերով վաղեմության ժամկետների կիրառման արգելք է սահմանված:
7. Սույն օրենսգրքի 132.2-րդ և 168-րդ հոդվածներով, ինչպես նաև անչափահաս տուժողի նկատմամբ սեռական անձեռնմխելիության և սեռական ազատության դեմ ուղղված` սույն օրենսգրքի 138-142-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցանք կատարած անձի նկատմամբ վաղեմության ժամկետի հաշվարկը սկսվում է տուժողի տասնութ տարին լրանալու պահից: ¦:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դիսպոզիցիայի վերլուծությունից բխում է, որ այն նկարագրում է դիտավորյալ հանցագործություն, իսկ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված ազատազրկում առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով, ուստի տվյալ հոդվածով նախատեսված հանցավոր արարքը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների թվին, հետևաբար, այն կատարած անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, քանի որ հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից անցել է 5 տարի:
Ըստ գործով հաստատված տվյալների՝ ամբաստանյալ Արսեն Ենոքի Ավետիսյանին մեղսագրված, քրեական օրենքով արգելված արարքը կատարվել և ավարտվել է 2013թ. օգոստոսի 12-ին և մինչև սույն դատավճիռը կայացնելը ամբաստանյալին՝ օրենքով սահմանված կարգով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու վաղեմության ժամկետի ընթացքը չի ընդհատվել, չի կասեցվել:
Այլ խոսքով, նշված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն Արսեն Ենոքի Ավետիսյանին վերագրվող՝ միջին ծանրության հանցագործության համար քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն ամբաստանյալի համար լրացել են` դրա կատարումից 5 տարի անցնելու հիմքով:
Հետևաբար, դատարանն արձանագրում է, որ Արսեն Ենոքի Ավետիսյանին պետք է մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի րքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրան պետք է ազատել քրեական պատասխանատվությունից` վերը շարադրված հիմնավորումներով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 2012 թվականի օգոստոսի 12-ին տված հանցագործության մասին հաղորդում ընդունելու արձանագրությունըª պետք է թողնել քրեական գործի նյութերին կցված դրա պահվելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Մ.Մանասարյանի կողմից կայացված որոշմամբ որոշման մեջ նշվածներ ապացույցները պետք է թողնել քրեական գործի նյութերին կցված դրա պահվելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալից ենթակա չէ բռնագանձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական գործով չկա, Բռնագանձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ մասի 6-րդ կետով նախատեսված ծախս սույն քրեական գործով առկա չէ, իսկ 2-րդ, 3-րդ, 4-րդ և 5-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են: Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:
Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Արսեն Ենոքի Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նույն օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետոª Արսեն Ենոքի Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին վերացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 2012 թվականի օգոստոսի 12-ին տված հանցագործության մասին հաղորդում ընդունելու արձանագրությունըª թողնել քրեական գործի նյութերին կցված դրա պահվելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2016 թվականի դեկտեմբերի 22-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Մ.Մանասարյանի կողմից կայացված որոշմամբ որոշման մեջ նշվածներ ապացույցներըª թողնել քրեական գործի նյութերին կցված դրա պահվելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում:



ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ