Գործ ԵԿԴ/0350/01/16


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող` Ռաֆայել Գևորգյանի,
պաշտպան` Գուրգեն Մալխասյանի.


նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում քննեց և 2017թ. ապրիլի 13-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Վարազդատ Երջանիկի Դանիելյանի` (ծնված 1959թ. մայիսի 11-ին« ՀՀ Լոռու մարզի Սպիտակ քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, աշխատել է ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչության ( նախկինում` ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչության) իրավական վերահսկողության բաժնում` որպես բաժնի պետ, ամուսնացած, նախկինում չդատա¬պարտված, հաշվառված է Սպիտակ քաղաքի Գր. Լուսավորիչ փողոցի 5-րդ տանը, փաստացի բնակվում է Երևանի Վիլնյուսի 25-րդ շենքի 87-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13204715 քրեական գործը հարուցվել է 2015թ. նոյեմբերի 27-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունում` քաղ. Գագիկ Դոլիևի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում նախապատրաստվող նյութերի քննարկման արդյունքներով։
2015թ. դեկտեմբերի 3-ին թիվ 13204715 քրեական գործը նախաքննությունը շարունակելու ցուցումով ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Շենգավիթի վարչական շրջանի քննչական բաժին։
2016թ. հուլիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Շենգավիթի վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Սարոյանը որոշում է կայացվել Վարազդատ Դանիելյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու և թիվ 13204715 քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին` քրեական պատասխանատվության են¬թարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով, իսկ Գագիկ Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չի իրականացվել` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով։
2016թ. նոյեմբերի 16-ին վերոնշյալ որոշման օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը ստուգած Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանի միջնորդությամբ ՀՀ գլխավոր դատախազ Ա.Դավթյանը որո¬շում է կայացրել Վարազդատ Դանիելյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրա¬կա¬նացնելու մասին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Շենգավիթի վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Սարոյանի 2016թ. հուլիսի 13-ին կայացրած որոշումը վերացնելու մասին։
Այդ հիմքով վերսկսված քրեական գործով 2016թ. նոյեմբերի 28-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Շեն¬գավիթի վարչական շրջանի քննչական բաժնում որոշում է կայացվել Գագիկ Պողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` նրա արարքում հանցակազմի բա¬ցա¬կայության հիմքով։
2016թ. դեկտեմբերի 1-ին քրեական գործը տարածքային ենթակայության կարգով ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին, որտեղ և նախաքննությունը շարունակվել է։
2016թ. դեկտեմբերի 22-ին Վարազդատ Դանիելյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռա¬նալու մասին ստորագրություն։
2016թ. դեկտեմբերի 28-ին քրեական գործը Վարազդատ Երջանիկի Դանիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրա¬կացութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան (դատավորին փաստացի հանձնվել է 2016թ. դեկտեմբերի 30-ին), 2016թ. դեկտեմբերի 30-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դա¬տա¬¬րանը հաս¬տատված հա¬մա¬րեց այն, որ Վարազդատ Երջանիկի Դանիելյանը, 2013 թվականի օգոստոս ամսին զբաղեց¬նելով ՀՀ առողջա¬պա¬հության նախարարության աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչության (նախկի¬նում` ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչութ¬յան) իրավական վե¬րահսկո¬ղության բաժնի պետի պաշտոնը, անձ¬նական այլ դրդումներով` վարչական վարույթի նյութերի ամբողջականությունն ապահովելու շար¬ժառիթով, ակնհայտ կեղծ գրառումներ մտցնելով` կեղծել է «Ավտոմատիկա» ՓԲ ընկերության նախ¬կին տնօրեն Գագիկ Դոլիևին փոստային առաքումով ուղարկված և «չպահանջված» նշումով հետա¬դարձ կտրոն-ծանու¬ցագիրը, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.
Վարազդատ Դանիելյանի, որպես ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխատակազմի ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչությունում իրավական վերահսկողության բաժնի պետի, տնօրինման ներքո է գտնվել «Ավտոմատիկա» ՓԲ ընկերության նախկին տնօրեն Գագիկ Դոլիևին վարչական տուգանքի ենթարկելու մասին վարույթը, որի իրականացման համար հիմք էր հանդիսացել ստուգման 2013թ. օգոստոսի 5-ի թիվ 97 ակտը և վար¬չա¬կան տույժ նշանակելու մասին ՀՀ աշխա¬տանքի պետական տեսչության նախկին պետի տեղակալ Ս.Պուրտոյանի 2013թ. օգոստոսի 22-ի թիվ 34 որոշումը։
Վարազդատ Դանիելյանը, ստանալով ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչության աշխատա¬կիցների կողմից Գագիկ Դոլիևի անվամբ Երևանի Աբովյան փողոցի 25 շենքի 3-րդ հասցեով նա¬խապես ուղարկված ծրարի հետադարձ AR սերիայի 054339327 համարի կտրոն-ծանուցագիրը և «Չպահանջված» գրառման բովանդակությունից գիտակցելով, որ հասցեատեր Դոլիևը վերոնշյալ ծա¬նուցումը և դրան կից ուղարկված «Ավտոմատիկա» ՓԲ ընկերությունում իրականացված ստուգման 2013թ. օգոստոսի 5-ի թիվ 97 ակտն ու այլ փաստաթղթեր օրենքով սահմանված ժամկե¬տում չի ստացել, վարչական վա¬րույթի նյութերի ամբող¬ջականությունն ապահովելու անձնական դրդումներով իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործել և վարչական վարույթին կցված վերոնշյալ կտրոն-ծանուցագրում կատարել է ակնհայտ կեղծ գրառումներ (հավելագրումներ), ըստ որի` Գ.Դոլիևը նրան առաքված վերոնշյալ պաշ¬տո¬նական փաս¬տաթղթերն իբր 2013թ. օգոստոսի 15-ին ստացել է, ինչը հաստատել է կտրոն-ծանու¬ցագրի համապա¬տասխան հատվածում Գ.Դոլիևի ստո¬րագրութ¬յունը նմանեցնելով և այդ կերպ կեղծելով։
Վարույթին կցված վերոնշյալ կեղծ կտրոն-ծանուցագիրը հետագայում ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչության այլ աշխատակիցները ներկայացրել և օգտագործել են ՀՀ վարչական դատա¬րանում, սակայն ստուգման ակտի և այլ փաստաթղթերի ստացման փաստն արդարացիորեն վիճար¬կող Գ.Դոլիևի ջանքերով կեղծիքը բա¬ցահայտվել և ստուգման 2013թ. օգոստոսի 5-ի թիվ 97 ակտը վերջինիս կողմից ստանալու հան¬գա¬մանքը հերքվելու պատճառաբանությամբ ի վնաս գործով պատասխանող ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչության 2015թ. ապրիլի 9-ին կայացվել է վճիռ, որով միաժամանակ անվավեր է ճանաչվել Գ.Դոլիևի նկատմամբ վար¬չա¬կան տույժ նշանակելու մասին ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչության նախկին պետի տեղակալ Ս.Պուրտո¬յանի 2013թ. օգոստոսի 22-ի թիվ 34 որոշումը։
Այսպիսով, Վարազդատ Դանիելյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Վարազդատ Դանիելյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղա¬վոր չճա¬նա¬չեց, Դատարանում հայտնեց, որ 2006 թվականից մինչև 2013թ. օգոստոսի 29-ը աշխատել է ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչությունում` որպես իրավական վերահսկողության բաժնի պետ։ Հետագայում վերակազմավորման արդյունքում այդ մարմինը վերանվանվել է ՀՀ առողջապահության նախարարության առողջապահական պետական տեսչություն և ինքը նշանակվել է աշխատանքային վերահսկողության օրենսդրության բաժնի պետի պաշտոնում։ Որպես վերահսկողության բաժնի պետ` պաշտոնի անձնագրով միաժամանակ համարվել է նաև աշխատանքի պետական տեսուչ, որի իրա¬վունք¬ներն ու պարտականությունները, լիազորությունները սահմանվել են մինչև 2015թ. գործող «ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչության մասին» ՀՀ օրենքով։ 2013թ. հուլիսին բացվել է «Ավտո¬մա¬տիկա» ընկերությունում ստուգում իրականացնելու վերաբերյալ հանձնարարագիր, որն ինքը և Գարիկ Պողոսյանը ներկայացրել են ընկերության տնօրենի պաշտոնա¬կատար Թումանյանին, քանի որ Դոլիևն այդ օրը գտնվում էր արձակուրդում։ Դրանից հետո ինքը ևս մեկնել է արձակուրդ, իսկ վերա¬դառ¬նալուց հետո այդ նյութերը փոխանցվել են իրեն։ Քանի որ նյութերից երևում էր, որ վարչական իրավախախտման գործի քննությունը նախատեսված էր օգոստոսի 22-ին, այն ներկայացվել է պետական տեսչության պետի տեղակալին, ով լիազորված էր որոշում ընդունել և հենց վերջինս էլ ըն¬դունել է որոշումը։ Նշեց, որ միայն 2016թ. օգոստոսին է տեղեկացել ծանուցման հավաստագրի վրա առկա ստորագրությունը Դոլիևի կողմից կատարված չլինելու հանգամանքի մասին։
Վիճարկեց իրեն առաջադրված մեղադրանքը` պատճառաբանելով, որ վարույթն իրականաց¬նող մարմինը քննության ընթացքում ուշադրություն չի դարձրել այն հանգամանքին, որ պաշտոնի անձնագիրը համարվում է անհատական իրավական ակտ, որը չի կարող հիմք հանդիսանալ պաշտո¬նատար անձին վերապահված լիազորություններին իրավական գնահատական տալու համար։ Նախաքննական մարմինը չի անդրադարձել այն հարցին, թե ինչ է նշանակում պետական տեսուչ և որն է վերջինիս իրավունքներն ու պարտականությունները, թե դրանք որ պահից են ծագում և որ պահին ավարտվում, իսկ «Աշխատանքի պետական տեսչության մասին» ՀՀ օրենքով աշխատանքի պետական տեսուչին վարչական վարույթ իրականացնելու որևէ իրավասություն վերապահված չէ, նա չի կարող նաև ընդունել որոշում կամ ապահովել ծանուցումը։ Բացի այդ, վարչական գործում հստակ ապացույցներ են եղել, որ «Ավտոմատիկա» ՓԲ ընկերության տնօրեն Գագիկ Դոլիևը մինչ օրս համարվում է որպես ընկերության տնօրեն։ Փաստաթղթերն ուղարկվել են ընկերությանը և գործում առկա են եղել 2 ակնհայտ ապացույց, որ ակտը և արձանագրությունը ընկերությունը ստացել էր, սակայն այդ ապացույցները Վարչական դատարանում չեն ներկայացվել։ Քննությամբ չեն անդրա¬դարձել վար¬չական ամբողջ վարույթին, որի պարագայում ինքը մեղադրվում է մի արարքի հա¬մար, որ չի կատարել, մասնավորապես` այն բանի համար, որ իբր ի պաշտոնե պարտավոր էր վարչական տույժ նշանակելու մասին որոշումն ապահովեր Գագիկ Դոլիևին, ինչը չի կատարել։ Մինչդեռ Դոլիևը նույնպես ընդունել է, որ այդ որոշումը ստացել է։ Վարչական վարույթում առկա է ակտը կայացնելու օրվա դրությամբ «Ավտոմատիկա» ՓԲ ընկերության իրավաբանական հասցեով ուղարկված վարչա¬կան ակտը, արձանագրությունը և ծանուցագիրը, ուստի ինքը ի՞նչ նպատակ պետք է հետապնդեր, որ գործում երկու ապացույցների առկայության պայմաններում փաստաթղթում ստորագրություն կեղծեր։ Նշեց, որ որևէ շահագրգռվածություն չի ունեցել, քանի որ օրենքի պահանջը ծանուցումը տնտեսվարող սուբյեկտին ուղարկելն է, իսկ բնակության հասցեով ուղարկելու որևէ պահանջ գոյություն չունի։ 8 տարիների ընթացքում չի եղել դեպք, երբ վարչական դատարանը ակտն անվավեր ճանաչի այն հիմքով, որ հետադարձ ծանուցման մեջ բացակայում է ամիս-ամսաթիվը։ Ամփոփեց, որ վարչական իրավա¬խախ¬տումների վերաբերյալ վարույթ իրականացնելու որևէ լիազո¬րութ¬յուն չի ունեցել, ավելին, վարչական գործի քննություն իրականացնող անձը պարտավոր է ստուգել մի շարք պահանջներ, այդ թվում` ծանուցման հարցը։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ փաստաթուղթն ենթադրաբար կեղծելու մասին ինքը տեղեկացել է երեք տարի անց, ուստի չի կարող հիշել` կեղծված փաստաթուղթը գործում առկա էր, թե` ոչ։ Նշեց, որ ծանուցում ուղարկելու, առաքելու լիազորություն չունի։ Վարչական գործը ինքը թերթում է վարչական տույժ նշանակող անձին փոխանցելուց առաջ և ստուգում արդյոք վարչական ստուգման ակտը և արձանագրությունն անձին պատշաճ հանձնումն ապահովված է, թե` ոչ։ Այդպիսիք բացա¬կայելու դեպքում վարչական իրավախախտման գործի քննությունը հետաձգվում է մինչև պատշաճ ծանուցումն ապահովելը։ Տվյալ դեպքում Դոլիևին ստուգման արդյունքներով «Ավտոմա¬տիկա» ՓԲ ընկերության հասցեով ուղարկվել է ստուգման ակտի նախագիծ և արձանագրություն, առկա է ապա¬ցույց, որ ընկերությունն այդ փաստաթղթերը ստացել է։ Չի կարող բացատրել, թե ինչու է բնակության վայրով ծանուցում կատարվել իր` արձակուրդում գտնվելու ժամանակ։ Իր համար կարևոր է վարչա¬կան գործում ընդամենը իրավաբանական անձի հասցեով ուղարկված երկու ա¬պացույցների առկա¬յությունը, եթե մեկը չլիներ, գործի քննությունը կհետաձգեին և նոր պատշաճ ծանուցում կուղարկեին։
Չի վիճարկում դատաձեռագրաբանական փորձաքննության եզրակացությունը` ամսաթիվն իր կողմից գրառելու վերաբերյալ, թեև չի հիշում, թե ինչ պայմաններում ու ինչ պատճառով կարող էր կա¬տարել այդ գրառումը, նման դեպք երբևէ չի եղել, քանի որ ըստ էության դրա անհրաժեշտությունը բա¬ցակայել է, իրեն որևէ մեկն այդ մասին չի խնդրել։ Իրեն հայտնի չէ, թե Գարիկն ու Արթուրը, որպես ներկայացուցիչներ, այդ երկու ակնհայտ ապացույցներն ինչու Վարչական դատարան չեն ներկա¬յաց¬րել կամ ինչու է դատարանը հիմք ընդուներ մի փաստաթուղթ, որն օրենքով չնախատեսված փաս¬տաթուղթ է։
Ընդունում է, որ տվյալ ժամանակահատվածում հանդիսացել է պաշտոնատար անձ, ունեցել է 7 աշխատող, ում հանձնարարություններ է տվել, վերջիններս իրեն զեկուցել են արձա¬նագրած բոլոր խախտումների վերաբերյալ։ Ինքը վարչական տուգանք նշանակելու սուբյեկտ չի հանդիսանում, այն կարող էր նշանակել պետը կամ նրա տեղակալը։ Նշեց, որ վարչական գործն առձեռն հանձնում է համապատասխան պաշտոնատար անձին` ցուցակագրված վիճակում, իր ստո¬րագրությամբ հաս¬տատված, սակայն այդ հանձնման պահը գրավոր չի արձանագրվում։ Հանձնելուց հետո տեսչության պետը գործավարին հանձնարարում է ստուգման ակտի ֆաբուլան բովանդակային մասով տպել, իսկ եզրափակիչ մասը` տուգանքի չափը որոշում է պետը, Այնուհետև վարչական գործը ստորագրված և կնքված, այդ որոշմամբ հանդերձ, հանձնվում է իրեն, որից հետո այն փոխանցում է տեսուչներին, ով¬քեր պահում են մինչև դատական գործընթացը։
Ամբաստանյալ Վարազդատ Դանիելյանի պատճառաբանություններն անհիմն են, հե¬տապնդում են քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ, դրանք հերք¬վել, իսկ վերջինիս մեղա¬վորությունը հաս¬տատվել է պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կարգերի շրջանակ¬ներում դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույց¬ների հա¬մադրման և գնահատ¬ման արդյունքներով.
Վկա Գագիկ Գեորգիի Դոլիևի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2012թ. դեկ¬տեմ¬բերի 10-ից մինչև 2013թ. հուլիսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում աշխատել է «Ավտո¬մատիկա» ՓԲ ընկերությունում` որպես տնօրեն։ 2013թ. հուլիսի 1-ին նախ` դիմում է ներկա¬յացրել ընկերության ժողովին, ապա` խորհրդի նախագահին՝ արձակուրդ մեկնելու կա¬պակցությամբ։ Ազատման դիմումը ներ¬կայացրել է 2013թ. մայիսի 16-ին, իսկ քանի որ իր ազատման հրամանը չէին տվել, ՀՀ աշխա¬տանքային օրենսգրքի դրույթների համաձայն` մեկ ամիս անց հանդիսացել է աշխատանքից ազատ¬ված։ 2013թ. օգոստոսի 12-ին ՀՀ նախկին աշխատանքի պետական տեսչությունը կազմել է թիվ 97 ստուգման ակտ, ինչի հիման վրա 2013թ. օգոստոսի 22-ին թիվ 34 որոշմամբ իրեն ենթարկել են վար¬չա¬կան պատասխանատվության՝ այն բանի համար, որ ինքը 5 ամիսների աշխատանքային գոր¬ծու¬նեությունն իրականացրել է օրենքի խախտումներով։ Այդ վարչական ակտը բողոքարկել է Վար¬չական դատարան, որտեղ պարզվել է, որ ստուգման ակտը, որը պետք է պատշաճ կարգով ուղարկվեր իրեն, չի ուղարկվել, իսկ դրա վերաբերյալ ծանուցման կտրոնի վրա իր ստորագրությունը կեղծվել է։
Հարցերին պատասխանելիս նաև մանրամասնեց, որ մի քանի աշխատակիցների նկատմամբ պարապուրդի հրամաններ է տվել, ինչը նախատեսված էր աշխատանքային օրենսգրքով։ Մինչ արձակուրդ մեկնելը` 2013թ. մայիսի 15-ին, իրեն են մոտեցել մի խումբ աշխատակիցներ և հայտնել, որ իրենց աշխատավարձերը դեռևս 2008թվականից չեն վճարվել, ցանկանում են դիմել ՀՀ աշխատանքի տեսչություն, որպեսզի վերանայվի 2008 և 2013 թվականների` իր` տնօրենի պաշտոնում աշխատելու ժամանակահատվածում աշխատավարձ վճարելու հարցը, ինչին ինքը դեմ չի եղել։ Մայիսի 15-ին վերոնշյալ աշխատակիցները դիմել են ՀՀ աշխատանքի տեսչություն, սակայն դիմումը վարույթ չի ընդունվել։ «Վարչարարության մասին» ՀՀ օրենքի հիման վրա, եթե աշխատանքային տեսչությունը գործը վարույթ է ընդունում, աշխատանքային տեսչությունը հրաման է տալիս, որ գործը ստացվել է վարույթ և այդ մասին կողմերին 3 օր առաջ ուղարկվում է համապատասխան ծանուցում։ Առաջին խախտումը աշխատանքային տեսչության կողմից այն էր, որ գործը վարույթ չի ընդունել։ Արդեն իր չաշխատած ժամանակահատվածում աշխատանքային տեսչությունը կատարել է մի շարք գործողութ¬յուն¬ներ և աշխատանքային տեսչության աշխատանքի ընթացքում իր անունից կազմված մոտ 11 անուն փաստաթղթերում իր անունից կատարված ստորագրությունները համատարած կեղծվել են։ Դիմել է Վարչա¬կան դատարան և հաշ¬վի առնելով այն, որ աշխատանքային տեսչությունն իրեն պատ¬շաճ կերպով չէր ծանուցել և դրանով խախտել էր իր իրավունքները, դատարանը իր օգտին վճիռ է կայացրել։
Դատական նիստի ընթացքում դատավորն իրեն ցույց է տվել ծանուցագիր, որի կապակ¬ցությամբ ինքը հայտնել է, որ դրանում առկա ստորագրությունն իրենը չէ։ Դատարանի հարցմանն ի պատասխան` փոստային ծառայությունից հայտնել են, որ այդ ծանուցումը փոստում ստացվել է, սակայն այն իրեն փաստացի չի հանձնվելլ, որից հետո այդ ծանուցումը, առանց իր ստորագրության, վերադարձվել է ՀՀ աշխատանքի տեսչություն։ Դատարանը այդ հանգամանքը բավարար համարեց իր օգտին որոշում կայացնելու համար։ Ինքը գոհ է այդ վճռից, քանի որ տեսչության կողմից արձագրված 3.500.000 ՀՀ դրամ տույժն այլևս չէր վճարելու։ Այդ վճիռն աշխատանքի տեսչության ներկայացուցիչը բողոքարկել է ՀՀ վերաքննիչ դատարան։ Քանի որ կեղծիքը բացահայտելուց հետո ոչ Դատարանը, ոչ աշխատանքի տեսչությունը այդ կապակցությամբ դատախա¬զություն չէին դիմել, ուստի վերոնշյալ հաղորդումն ինքն է ներկայացրել։ Տվյալ քրեական գործի շրջանակներում ստացված փորձագետի եզրակացությամբ հաստատվել է, որ իր ստորագրությունը կեղծել է Վարազդատ Դանիելյանը, ուստի Վարչական վերաքննիչ դատարանի որոշումը ևս կայացվել է իր օգտին։
Նշեց նաև, որ մյուս կեղծ ստորագրությունների մասով քրեական գործը դեռևս գտնվում է քննության փուլում։ Պնդում է, որ իր ստորագրությունները կեղծված են։ Երբ աշխատողներն իրեն ասել են, որ ուզում են դիմել աշխատավարձի չվճարման հարցով, գնացել է աշխատանքի տեսչություն, հանդիպել Վարազդատ Դանիելյանի պետին, ով ասել է, թե գործը կնայեն, բայց վարույթ չեն ընդունել, այնտեղ է ծանոթացել Դանիելյանի հետ։ Պնդում է, որ փոստային ծանուցումն ինքը չի ստացել։ Իր բնակության վայրի հասցեն է հանդիսանում Երևանի Աբովյան 25 շենքի 23-րդ բնակարանը, իսկ ընկերությունը հաշվառված է Ջրվեժում։ Ըստ փոստային բաժանմունքի աշխատակցի` ծրարն ուղարկվել էր իր բնակության հասցեով։ Իրեն վարչական պատասխանատվության ենթարկելու պատճառ է հանդի¬սացել այն հանգամանքը, որ պարապուրդի պատճառով աշխատողներին աշխատավարձ չի վճարել, սակայն «խախտումները» վերաբերել են նաև օգոստոս և հուլիս ամիսներին, որի ժամանակ ինքը չի աշխատել։ Արձակուրդ գնալուց առաջ գրել է նաև, որ վայր է դնում իր պարտականությունները։ Աշխատանքից իր դուրս գալու ժամանակ աշխատողների պարապուրդի գումարը կազմում էր 3.000.000 ՀՀ դրամ, այդ գումարի կազմում 1.000.000 ՀՀ դրամն իր աշխատավարձն էր, քանի որ ինքը ևս աշխատավարձը չէր ստացել։ Գումարն ուռճացրել է ընկերության գլխավոր ճարտարագետը, ով նման իրավասություն չուներ և հաշվապահը, ով հայտա¬րարություն է արել, որ աշխատողների պարտքը կազմում է 13.500.000 ՀՀ դրամ։ Այդ հայտա¬րա¬րության հիման վրա է իր նկատմամբ 3.500.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանք նշանակվել, քանի որ ըստ օրենքը` աշխատավարձ չվճարելու դեպքում գործատուն կարող է պատժվել գումարի 25 տոկոսի չափով։ Չի կարող հաստատապես պնդել, թե աշխատանքի տեսչության կողմից կազմակերպված ստուգմանը Վարազդատ Դանիելյանը մաս¬նակցել է, թե`ոչ, թեև գլխավոր հաշվապահի խոսքերից տեղյակ է, որ նա ստուգմանը չի մաս¬նակ¬ցել։ Նշեց նաև, որ իր և Վարազդատ Դանիելյանի հարաբերությունները նորմալ են, թշնամություն չկա։
Վկա, ՀՀ ԱՆ առողջապահական պետական տեսչության առաջատար մասնագետ Գարիկ Գևորգի Պողոսյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դատարանում հայտնեց, որ 2013թ. հուլիսի 15-ին տեսչության պետի թիվ 97 հանձնարարագրով տեսչության գլխա¬վոր մասնագետ Ստեփան Շահումյա¬նի հետ ստուգում կատարելու նպատակով այցելել են «Ավտո¬մա¬տիկա» ՓԲ ընկերություն։ Ստուգման արդյունքում կազմվել է ստուգման ակտ և արձանագրություն։ Ստուգման ակտը, վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրությունը և վարչական գոր¬ծի քննության տեղի և ժամա¬նակի մասին ծանուցումն իր կողմից 2013թ. օգոստոսի 14-ին պատվիրված ձևով լրացվել է հանձնման-ընդունման ծանուցագրի վրա և հանձնվել է ընդունարան՝ Գ.Դոլիևի բնակության վայրի և «Ավտո¬մատիկա» ՓԲ ընկերության հասցեներով ուղարկելու համար, որից հետո այդ ծրարի հետվերադարձի մասին որևէ տեղեկություն չի ունեցել։ Մինչև 2014թ. ապրիլի 7-ը նշված վարչական գործի վարույթը գտնվել է աշխատանքային օրենսդրության նկատմամբ վերահսկո¬ղության բաժնի պետ Վարազդատ Դանիելյանի տնօրինության ներքո, ով զբաղվել է նշված վար¬չա¬կան գործով։ Վերջինիս աշխա¬տանքից ազատվելուց հետո՝ 2014թ. ապրիլ ամսին Գ.Դոլիևի հայցա¬դիմումի կապակցությամբ Վար¬չական դատարանում պատասխան ներկայացնելու և դատական նիստերին որպես պատասխա¬նողի ներկայացուցիչ հանդես գալու համար ՀՀ առողջապահության նախա¬րարության աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչության կողմից ստացել է լիա¬զորագիր, հայցադիմումի պա¬տասխանը, դրան կից փաստաթղթերով, ներկայացրել է Վարչական դատարան։ Գ.Դոլիևին ստուգ¬ման ակտը, արձանագրությունը և վարչական գործի տեղի և ժամանակի ծանուցման մասին ծանուցումը 2013թ. օգոստոսի 14-ին իր կողմից ուղարկված լինելու և վարչական գործում դրա վերաբերյալ հանձնման-ստացման ծանուցագրի առկայության պայմաններում, տեղյակ չի եղել, որ դրա վրա առկա ստորագրությունը և թվային գրառումները չեն կատարվել Գ.Դոլիևի կողմից և վերջինս իրականում չի ստացել իր կողմից ուղարկ¬ված ծանուցումը։
Հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնեց, որ վարչական գործը, բացի Վարազդատ Դա¬նիելյանից, կարող էր գտնվել նաև այլ տեսուչների մոտ, գործերը գտնվել են բաժնում։ Տեղ¬յակ չէ, արդ¬յոք ամբաստանյալը տվյալ գործը տեսել է, թե` ոչ։ Վարչական գործի հետագա ընթացքով մանրամասն չի հետաքրքրվել։ Հավաստագրի վրա առկա է եղել իր ձեռագիրը, հասցեի վերաբերյալ գրառումն իր կողմից էր կատարված, սակայն չի հիշում` վերադարձված հետադարձը ընդունարանից ով էր ստացել։ Հստակեցրեց, որ վարչական ակտը, որպես կանոն, նամակով ուղարկում են տնտես¬վարող սուբյեկտի գործունեության հասցեով, թեև եղել են դեպքեր, երբ ուղարկվել է նաև ֆիզիկական անձին, ըստ օրենքի` նամակն ուղարկվում է տնտեսվարող սուբյեկտի ղեկավարին։ Վարչական դատարանում կայացած դատական նիստին Դոլիևը հայտարարել է, որ չի ստացել վարչական իրավախախտման արձանագրությունը և հետադարձի վրա առկա ստորագրությունը վերջինիս չի պատկանում։ Հետագա դատական նիստին իր փոխարեն մասնակցել է Արթուր Խաչատրյանը, այդ դատական նիստերի մանրամասներին տեղյակ չէ, միայն գիտի, որ դատական ակտը կայացվել է հօգուտ Դոլիևի։ Վարչա¬կան գործը Վարազդատ Դանիելյանի մոտ գտնվելու հանգամանքի վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ նախաքննական ցուցմունքում նշելով, որ մինչև 2014թ. ապրիլի 7-ը այդ գործով զբաղվել է Վարազդատ Դանիելյանը, նկատի է ունեցել, որ վար¬չական իրավախախտման արձանագրությունը և ստուգման ակտը կազմելուց հետո ինքն այլևս այդ գործով չի զբաղվել, մյուս տեսուչը գտնվել է արձակուրդում և բոլոր փաստաթղթերը գտնվել են Վա¬րազ¬դատ Դանիելյանի մոտ։ Նշեց նաև, որ հայցադիմումի պատաս¬խանն ինքն է կազմել, կից փաս¬տաթղթերը` նույնպես, որոնց թվում նշված է եղել նաև տվյալ հետադարձը, սակայն չի կարող բացատ¬րել, թե ինչու է այն բացակայել կից փաստաթղթերից։ Թեև միանշանակ կարգ չի եղել, սակայն, որպես կանոն, վարչական գործը տեսուչները բաժնի պետին հանձնում էին ստուգման ակտը և վարչական իրավախախտման արձանագրությունը կազմելուց հետո։ Տեղափոխվելուց հետո բոլորը նստում էին մեկ սենյակում, մինչև 2014թ. ապրիլի 7-ը վարչական գործով Վարազդատ Դանիելյանի կողմից զբաղվելու հանգամանքը նշելիս` նկատի է ունեցել այն, որ յուրաքանչյուր գործողություն կատարել է Վ.Դանիելյանը, իսկ «տիրապետման տակ գտնվելու տակ» նկատի չի ունեցել, որ այն գտնվել է նրա անձնական սեյֆում կամ պահարանում, այլ նկատի է ունեցել նրա` որպես բաժնի պետի ղեկա¬վա¬րության ներքո գտնվելու փաստը, նրա հանձնարարությամբ էր հնարավոր որոշակի գրա¬ռումներ կա¬տարելը։ Նշեց, որ անհրաժեշտության դեպքում տեսուչները կարող էին պահարանից վերցնել վար¬չա¬կան գործը։ Վարազդատ Դանիելյանը վարչական վարույթ վարելու կամ գործը քննելու իրավա¬սութ¬յուն չի ունեցել, սակայն վարչական իրավախախտման արձա¬նագրությունը, ստուգման ակտը կազմե¬լուց և ծանուցում ուղարկելուց հետո վարչական գործը հանձնել են իրենց ղեկավար Դանիելյանին։
Վկա, ՀՀ ԱՆ առողջապահական պետական տեսչության իրավական ապահովման և բողո¬քարկման բաժնի գլխավոր մասնագետ Արթուր Ռաֆիկի Խաչատրյանի ցուցմունքով. Վերջինս Դա¬տա¬րանում հայտնեց, որ 2014 թվականից աշխատում է նույն տեսչությունում` որպես իրավական ապա¬հովման և բողոքարկման բաժնում որպես գլխավոր մասնագետ, իսկ մինչ այդ տեսչության հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։ ՀՀ կառավարության 2013 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ 857-Ն որոշմամբ միաձուլման ձևով ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչությունը վերանվանվել է ՀՀ ԱՆ աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչություն։ Մինչ նշված համակարգում իր աշխատանքի անցնելը Գագիկ Դոլիևը հայցադիմում էր ներկայացրել ընդդեմ ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչության՝ նրա նկատմամբ կայացված վարչական ակտն անվավեր ճանաչելու պահանջի մասին, և որպես հիմնավորում ներկայացրել էր մի շարք փաստաթղթեր։ Տեղեկություններ չի ունեցել, թե մինչ իր աշխատանքի անցնելը նախկինում դատական նիստեր եղել են, թե` ոչ, կամ աշխատանքի տեսչության կողմից ինչ փաստաթղթեր էին դատարան ներկայացվել։ Աշխատանքի ընդունվելուց հետո մասնակցել է նիստերին և ներկայացրել հայցադիմումի պատասխան։ Դատաքննության ընթացքում Գագիկ Դոլիևը դատարանին հայտնել է, որ ինքը չի ստորագրել ծանուցագիրը և միջնորդել է դատարանին համապատասխան փոստային բաժանմունքից ստանալ ծանուցագիրը ստանալու վերաբերյալ հիմնա¬վորում։ Հերթական դատաքննության ընթացքում դատարանի կողմից փոստային բաժան¬մունքից ստացված գրության հրապարակմամբ պարզվել է, որ առաքանին «չպահանջված» նշումով հետ է վերադարձվել ՀՀ աշխատանքի պետական տեսչություն, որից էլ հասկացել է, որ Գագիկ Դոլիևի ստորագրությունը նշված ծանուցագրի կտրոնի վրա կեղծվել է։
Հարցերին պատասխանելիս նաև նշեց, որ ՀՀ վարչական դատարանը դատական ակտը կա¬յացրել է հօգուտ Դոլիևի, քանի որ նաև հիմնավորվել է, որ հավաստագրի վրա առկա ստո¬րագրությունը Դոլիևի կողմից չէր կատարվել, այսինքն` բացակայում էր նրան պատշաճ ծանուցելու վերաբերյալ ապացույցը։ Հետադարձ ծանուցումը վերաբերում էր վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արձանագրությունը կամ վարչական ակտն ուղարկելու նամակին։ Ծանուցումն ուղարկվել է Դոլիևի բնակության վայրի հասցեով, քանի որ վարչական պատասխանատվության է ենթարկվել Դոլիևը` որպես ֆիզիկական անձ, այլ ոչ թե ընկերությունը, իսկ այդ ժամանակահատվածում Դոլիևն էր հան¬դիսացել համապատասխան ընկերության պաշտոնատար անձը` տնօրենը։
Դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 2016թ. մարտի 4-ի թիվ 02541601 եզրակացութ¬յամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը տրամադրված 2013թ. օգոստոսի 15-ի «AR054339327» հա¬մա¬րով ստաց¬ման /հանձնման/ վճարման /գրանցման ծանուցագրի ստորին ձախ հատվածում՝ «ամսա¬թիվ և ստո¬րագրություն» տպագիր գրառումների դիմաց տեղավորված ստորագրությունը չի կա¬տարվել Գա¬¬գիկ Դոլիևի կողմից, այլ կատարվել է մեկ այլ անձի կողմից՝ վերջինիս ստորագրության նմա¬նեց¬մամբ։
Դատաձեռագրաբանական փորձաքննության 2016թ. հունիսի 30-ի թիվ 23681601 եզրակացութ¬յամբ, համաձայն որի՝ փորձաքննությանը տրամադրված 2013թ. օգոստոսի 15-ի «AR 054339327» համարով ստաց¬ման /հանձնման/ վճարման /գրանցման ծանուցագրի ստորին ձախ հատվածում՝ «ամսաթիվ և ստո¬րագրություն» տպագիր գրառումների դիմաց տեղավորված ստորագրությունը, հա¬վա¬նաբար, կա¬տարվել է գործով ամբաստանյալ Վարազդատ Դանիելյանի կողմից։ Կատեգորիկ հետևության հանգել չի հաջողվել` հետա¬զոտելի ստորագրության գրաֆիկական նյութի սակավության պատճառով։ Նշված ծանուցագրի ստորին ձախ հատվածում՝ «ամսաթիվ և ստորագրություն» տպա¬գիր գրառումների դիմաց տեղավորված «15.08.13թ.» թվային գրառումները կատարվել են գործով ամ¬բաստանյալ Վարազդատ Դանիելյանի կողմից։
Ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնավորապես`
ա. «ՀԱՅՓՈՍՏ» ՓԲ ընկերության 2016թ. փետրվարի 2-ի թիվ 2/3-312 գրության և փոստային բաժանմունքի Ձև-8 գրքի համապատասխան էջի պատ¬¬¬ճենով, համաձայն որի` 2013թ. օգոստոսի 15-ի «AR 054339327» համարով պատվիրված նամակը, որն հասցեագրված է եղել Երևանի Աբովյան փողոցի 25 շենքի 2-րդ բնակարանի բնակիչ, «Ավտոմատիկա» ՓԲ ընկերության տնօրեն Գագիկ Դոլիևին, «Հայփոստ» ՓԲ ընկերության Երևանի թիվ 0009 փոստային բաժանմունքում ստացվել է 2013թ. օգոստոսի 14-ին։ Նամակն առաքվել է նշված հասցեով, սակայն հասցեատիրոջը չի հանձնվել և 2013թ. օգոստոսի 23-ին չպահանջված նշագրումով վերադարձվել է ուղարկողին` տեղեկացման հետ միասին։ Վերադարձված պատվիրված նամակը 2013թ. օգոստոսի 29-ին հանձնվել է Աշխատանքի պե¬տական տեսչության ընդհանուր բաժին։
բ. ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարի 2005թ. սեպտեմբերի 20-ի թիվ 126-Ա/1 հրամանով հաստատված` ՀՀ աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության աշխա¬տա¬կազմի ՀՀ աշխա¬տանքի պետական տեսչության իրավական վերահսկողության բաժնի (այսուհետ նաև Բաժնի) պետի պաշտոնի անձնագրով, համաձայն որի` Բաժնի պետը`
- կազմակերպում, ծրագրում, համակարգում, ղեկավարում և վերահսկում է բաժնի ընթացիկ գոր¬ծունեությունը,
- պատասխանատվություն է կրում օրենքների, այլ իրավական ակտերի պահանջները, իրեն վե¬րապահված լիազորությունները չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու, կամ վերազանցելու, ինչ¬պես նաև Բաժնի առջև դրված խնդիրները և տրված հանձնարարականները չկատարելու կամ ոչ պատշաճ կատարելու համար,
- լուծում է Բաժնի առջև դրված գործառույթներից բխող հիմնախնդիրներ, ընդունում որոշում¬ներ,
- Բաժնի աշխատողներին տալիս է համապատասխան ցուցումներ և հանձնարարականներ։
գ. Կեղծ հավելագրումներ բովանդակող 2013թ. օգոստոսի 15-ի «AR 054339327» համարով ստացման /հանձնման/վճարման/գրանցման/ կտրոն-ծանուցագրով, ըստ որի` Գ.Դոլիևը նրան առաք¬ված պաշտոնական փաս¬տաթղթերն իբր 2013թ. օգոստոսի 15-ին ստացել է, ինչը հաստատվել է նույն կտրոն-ծանուցագրի համապա¬տասխան հատվածում Գ.Դոլիևի ստո¬րագրութ¬յունը նմանեցնելով և այդ կերպ կեղ¬ծելով։
ՀՀ վարչական դատարանի 2015թ. ապրիլի 9-ի ՎԴ/1752/05/14 վճռով, համաձայն որի` հայցվոր Գագիկ Դոլիևը, դիմելով այդ դատարան, վիճարկել է ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչության (ՀՀ նախկին աշխատանքի պետական տեսչութ¬յան) պետի տեղակալ Ս.Պուրտո¬յանի 2013թ. օգոստոսի 22-ի թիվ 34 որոշումը, այդ թվում` որոշման հիմքում ընկած թիվ 97 ստուգման ակտը նրան չհանձնվելու փաստարկով։
Պատասխանող ՀՀ առողջապահության նախարարության աշխատակազմի առողջապահական պետական տեսչության` ՀՀ նախկին աշխատանքի պետական տեսչության ներկայացուցիչ Արթուր Խաչատրյանը, որպես ստուգման թիվ 97 ակտը պատասխանող Գ.Դոլիևի կողմից ստանալու փաս¬տարկ, դատարանում վկայակոչել և ներկայացրել է «վարչական վարույթում առկա փոստային հետա¬դարձ ծանուցումը»։ Տվյալ դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունը» բաժնի հա¬մա¬ձայն` «վարչական իրավախախտման վերաբերյալ գործի քննության համար էական նշանա¬կութ¬յուն ունեցող փաստական հանգամանքները հաստատվել են բացառապես ստուգման թիվ 97 ակտով» այն դեպքում, երբ «Ստուգումից հետո ստուգման ակտը պետք է առձեռն կամ փոստով հանձնվի տնտե¬սավարող սուբյեկտի ղեկավարին կամ նրան փոխարինող պաշտոնատար անձին, որից հետո միայն այն կմտնի ուժի մեջ և կարող է առաջացնել իրավական հետևանքներ։ Քանի որ տնտեսավարող սուբյեկտի ղեկավարը կամ նրան փոխարինող պաշտոնատար անձը չի ստացել ստուգման ակտը, այն չունի իրավաբանական ուժ և չի կարող որևէ մեկի համար առաջացնել իրա¬վա¬կան հետևանքներ»։ Դատարանի վճռով, այդ թվում` վե¬րոնշյալ պատճառաբանությամբ Գագիկ Դոլիևի հայցն ընդդեմ ՀՀ առողջապահության նախա¬րա¬րության աշխատակազմի առողջապահական պե¬տական տեսչության` ՀՀ նախկին աշխատանքի պետական տեսչության պետի տեղակալի 2013թ. օգոստոսի 22-ի թիվ 34 որոշումը վերացնելու պա¬հանջի մասին, բավարարվել է, այդ որոշումը ճանաչվել է անվավեր։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Վարազդատ Դանիելյանը կատարել է պաշտոնական կեղծիք, այն է` հանդիսանալով պաշտոնա¬տար անձ, պաշտոնական փաստաթղթում անձնական այլ դրդումներով մտցրել է ակնհայտ կեղծ տեղե¬կություններ, այսինքն` հանցավոր արարք« որը համա¬պա¬տասխանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬ցա¬գոր¬ծության հատ¬կանիշ¬ներին, հետևաբար` վեր¬ջինս քրեա¬¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատվության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածի նշված մասով։
Դատարանը ամբաստանյալ Վարազդատ Դանիելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Վարազդատ Դանիելյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներ է գնա¬հա¬տում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆոր¬մացիոն կենտրոն 2016թ. հուլիսի 12-ին կատարված հարցման արդյունքների)։
Դատարանը ամբաստանյալ Վարազդատ Դանիելյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հան¬գա¬մանք¬ներ չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Վարազ¬դատ Դանիելյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 314-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով սահմանված հան¬ցա¬¬¬կազ¬մը նա¬խա¬տեսում է այլընտրան¬քային պատժատեսակներ` տուգանք կամ ազատազրկում` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքի զրկմամբ, հետևաբար` սույն գործով քննարկման են¬թակա են՝ նշա¬նակվող պատժատեսակի ընտրության, պատժաչափի, տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատես¬վա¬ծից ավելի մեղմ պատ¬ժաչափ նշա¬նակելու, լրա¬ցուցիչ պատիժ չնշանակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրա¬ռում), ազա¬տազրկման ձևով պատիժ նշա¬նակելու դեպքում՝ այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրա¬ռում), ինչպես նաև համա¬ներ¬ման ակտի կիրառելիության հար¬ցերը։
Դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬նով բացառիկ հան¬գա¬մանքների բացա¬կայության պայմաններում ազա¬տազրկման կամ տուգանքի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ նշա¬նակելու, լրացուցիչ պատիժը չնշանակելու հիմքերը բացա¬¬կա¬յում են ։ Ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալը Դատարանը հաշ¬վի է առ¬նում նրա նկատմամբ նշանակվող հիմնական պատժի տե¬սակը, այդ և լրացուցիչ պատժի համապատասախանաբար` չափը և տևողությունը որոշելիս։
Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով Վարազդատ Դանիելյանի անձը, հատկապես` նախկինում դա¬տա¬պարտ¬ված չլինելը, կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստի¬ճանը (միջին ծան¬րության հանցանք է), պատաս¬խանատ¬վությունն ու պատիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքների բացակա¬յությունը, ինչ¬պես նաև ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պա¬հանջով, հանգում է համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված հիմնական պատ¬ժատեսակ¬ներից ամբաս¬տանյալ Վարազդատ Դանիելյանի նկատ¬մամբ կարող է նշա¬նակվել նաև նվազ խիստ պատ¬ժա¬տեսակը` տուգանքը։ Վերոնշյալ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մա¬նակ անհրա¬ժեշտ ամ¬բաս¬¬տան¬յալ Վ.Դանիելյանին ուղղելու և հնարավոր նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յունները կան¬խելու, սոցիա¬¬լական արդարութ¬յունը վերա¬կանգնելու հա¬մար։
Դատարանը նաև փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատժի նշանակումը պարտադիր է, հետևաբար` ամբաս¬տանյալ Վ.Դանիելյանին զրկում է նաև պետական մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրա¬վունքից։ Դատարանի համոզմամբ այդ իրավունքի զրկումը 1 տարի ժամկետով լիովին բավարար է պատժի նպատակներն ապահովելու համար։
Համաներման որոշումը կիրառելու համատեքստում Դատարանը փաստում է, որ ամբաս¬տանյալ Վարազդատ Դանիելյանի նկատմամբ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժ` տուգանք նշանակելու պարա¬գայում նրա նկատ¬մամբ կիրառելի է «Հա¬յաս¬տանի Հանրապետության անկա¬խության հռչակման 22-րդ տա¬րե¬դարձի կապակցությամբ հա¬մա¬ներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկ¬տեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշ¬¬ման (այսուհետ` Համաներման որոշման) 1-ին կետի 2-րդ ենթակետը, որի արդյունքում նա ենթակա են պատժից ազատման։
Վերոնշյալ հետևության հան¬գե¬լիս` Դա¬տա¬րանը փաս¬տում է, որ Համաներման որոշման 15-րդ կետի համաձայն` «Սույն որոշումը կիրառվում է այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործությունը կատարել են մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ»։ Տվյալ դեպքում Վարազդատ Դանիելյանը իրեն մեղսագրված հանցագործությունը կատարել է 2013թ. օգոստոսի վերջերին, բացա¬կայում են համա¬¬ներման վե¬րոնշյալ որոշման կի¬րառ¬մանը խոչընդոտող, տվյալ իրավական ակտում սպառիչ թվարկված իրա¬վա¬կան արգելք¬¬ները։
Համաներման որոշման 10-րդ կետի համաձայն` «Համաներման որոշումը չի ազատում դա¬տա¬րանների դատավճիռներով նշանակված լրացուցիչ պատիժներից», ուստի ամբաստանյալ Վա¬րազ¬դատ Դանիելյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող լրացուցիչ պատիժը` պետական մարմիններում պաշտոն¬ներ զբաղեցնելու իրավունքից զրկումը նա պետք է կրի։
Ամբաստանյալ Վարազդատ Դանիելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրության հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է« որ այն անհրաժեշտ է վերացնել` սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին« սակայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով Վ.Դանիելյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել« նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներ¬կայացվել, քրեական գործով իրե¬ղեն ապացույցներ չկան, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձա¬նագրմամբ։
Դատարանը փաստում է, որ որպես դատական ծախս` ամբաստանյալ Վարազդատ Դա¬նիելյանից հօգուտ ՀՀ ֆինանսների նախարարության (ՀՀ պետական բյուջեի) անհրաժեշտ է բռնա¬գանձել սույն գործով նշանակված դատաձեռագրաբանական փորձաքննությունների (2016թ. մար¬տի 4-ի թիվ 02541601 և 2016թ. հունիսի 30-ի թիվ 23681601 եզրակացություններ) կատարման համար կատարված ծախսը` ընդհանուր 159.600 (հարյուր հիսունինը հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումար։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, 375-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Վարազդատ Երջանիկի Դանիելյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 314-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով` պետական մարմիններում պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքի զրկմամբ` 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Կիրառելով «Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 1-ին կետի 2-րդ ենթակետը` Վարազդատ Երջանիկի Դանիելյանին ազատել տուգանքի ձևով նշանակված պատժից։
Վարազդատ Դանիելյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը վերացնել` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերը պահել քրեական գործում։
Որպես դատական ծախս Վարազդատ Երջանիկի Դանիելյանից հօգուտ ՀՀ ֆինանսների նախարարության (ՀՀ պետական բյուջեի) բռնագանձել 159.600 (հարյուր հիսունինը հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ գումար։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ