ԵԿԴ/0340/01/16


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ `Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն.ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՄԱՐԴԱՆՅԱՆ
Ա.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ԴԱՏԱԽԱԶ` Ռ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Հ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂԻ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉ` Լ.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ԾԱՏՈՒՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ՝ Ա.ԹԱՄՐԱԶՅԱՆԻ

2017թ. սեպտեմբերի 11-ին Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Գևորգյանի և տուժող ՙԷքսպրես Կրեդիտ ՈւՎԿ՚ ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Լ.Մարտիրոսյանի բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Գեորգի Ծատուրյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով և 213 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2014թ. ապրիլի 11-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոնական քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մխիթարյանի որոշմամբ դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13136614 քրեական գործը:
2015թ. մարտի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի որոշմամբ թիվ 13136614 քրեական գործի նյութերով Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանի կողմից ՙԷքսպրես Կրեդիտ ՈւՎԿ՚ ՓԲ ընկերության ներքին հեռախոսային ցանցի հեռախոսազրույցները ձայնագրող սարքի հիշասարքից առևտրային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ հավաքելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 13133815 քրեական գործը և այն առանձնացվել առանձին վարույթª պատճենահանելով անհրաժեշտ փաստաթղթերը:
2016թ. ապրիլի 07-ին քննիչ Է.Կարապետյանի որոշմամբ թիվ 13133815 քրեական գործով տուժող է ճանաչվել ՙԷքսպրես Կրեդիտ ՈւՎԿ՚ ՓԲ ընկերությունը, իսկ տուժողի ներկայացուցիչ Լուսինե Մարտիրոսյանը:
Քննիչ Է.Կարապետյանի արձակուրդ մեկնելու կապակցությամբ թիվ 13133815 քրեական գործով նախաքննության կատարումը հանձնարարվել է քննիչ Ա.Մխիթարյանին:
2016թ. հուլիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մխիթարյանը թիվ 13133815 քրեական գործն ընդունել է իր վարույթ և շարունակել նախաքննությունը:
Արձակուրդից վերադառնալուց հետո 2016թ. սեպտեմբերի 16-ին քննիչ Է.Կարապետյանի որոշմամբ թիվ 13133815 քրեական գործը կրկին ընդունվել է նրա վարույթ և շարունակվել է նախաքննությունը:
2016թ. հոկտեմբերի 10-ին քննիչ է.Կարապետյանի որոշումներով թիվ 13133815 քրեական գործով տուժող են ճանաչվել Հրաչիկ Նորիկի Սարգսյանը, Աշոտ Լավրենտի Ադուլյանը, Հրաչյա Լևոնի Տեր-Աբրահամյանը, Ռոբերտ Ռադիկի Գրիգորյանը, Արտյոմ Ռուբիկի Ադամյանը:
2016թ. հոկտեմբերի 17-ին քննիչ Է.Կարապետյանը որոշում է կայացրել Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանին ներգրավել որպես մեղադրյալª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով, 213 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով: Նույն օրվա մեկ այլ որոշմամբ Արթուր Ծատուրյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին
2016թ. դեկտեմբերի 27-ին թիվ 13133815 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետª նաև Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանը 2017թ. ապրիլի 11-ին վերը նշված քրեական գործով կայացրել է որոշում: Դատարանը որոշման եզրափակիչ մասում արձանագրել է.
ՙ1.Գործով ամբաստանյալ Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնել և թիվ 13136614 քրեական գործի վարույթը կարճել` ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետը նրա նկատմամբ կիրառելու հիմքով։
2. Արթուր Ծատուրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում (բոլոր տուժողների մասով) կայացնել արդարացման դատական ակտ՝ այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը հիմնավորող ապացույցների անթույլատրելիության՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
3.Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունն անհապաղ վերացնել։
4. Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերը` երկու կրիչները, վերադարձնել տուժող ճանաչված ՙԷքսպրես կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ ՓԲ ընկերությանը, իսկ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը պահել քրեական գործում։
5. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի 2016թ. հոկտեմբերի 17-ի որոշմամբ Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանի անվամբ հաշվառված գույքերի նկատմամբ կիրառված արգելանքները պահպանել նաև վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամիս՚։
Առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. ապրիլի 11-ի որոշման դեմ վերաքննիչ բողոքներ են ներկայացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Գևորգյանը և տուժող ՙԷքսպրես Կրեդիտ ՈւՎԿ՚ ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Լ.Մարտիրոսյանը:
Վերաքննիչ դատարանի 2017թ. մայիսի 22-ի որոշմամբ դատախազի և տուժողի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2017թ. հունիսի 12-ին:
Վերաքննիչ բողոքի պատասխան չի ստացվել:
2.Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստերը
Նախաքննության մարմնի կողմից Արթուր Ծատուրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով, 213 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով ՙԷքսպրես Կրեդիտ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն՚ ՓԲ ընկերության աշխատակից« առանց թույլտվության մուտք է գործել հիշյալ ընկերության ներքին հեռախոսային ցանցի հեռախոսազրույցները ձայնագրող սարքի հիշասարք և հրապարակելու« օգտագործելու նպատակով այնտեղից կրիչի վրա ապօրինի հավաքել է ՙԷքսպրես Կրեդիտ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն՚ ՓԲ ընկերության առևտրային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ պարունակող ձայնագրառումները« որոնց մի մասը հետագայում տրամադրել է Վարդան Աշոտի Մալխասյանին։
Բացի այդ, Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանը, հանդիսանալով ՙԷքսպրես Կրեդիտ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն՚ փակ բաժնետիրական ընկերության աշխատակից, որպես արհեստ ամսական եկամուտներ ստանալու նպատակով զբաղվել է վաշխառությամբ« այն է` 2003թ.-2014թ. դեկտեմբեր ամիսը քաղաքացիներ Հրաչիկ Նորիկի Սարգսյանից« Աշոտ Լավրենտի Ադուլյանից« Արտյոմ Ռուբիկի Ադամյանից« Հրաչյա Լևոնի Տեր-Աբրահամյանից և Ռոբերտ Ռադիկի Գրիգորյանից« ամսական 2-ից 4 տոկոս տոկոսադրույքով« ստացել է ՀՀ կենտրոնական բանկի խորհրդի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ« այն է.
Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանը վարկ վերցնելու նպատակով Երևան քաղաքի Չարենցի փողոց 58/1 հասցեում գործող ՙԷքսպրես Կրեդիտ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն՚ փակ բաժնետիրական ընկերության գրասենյակ այցելած Հրաչիկ Նորիկի Սարգսյանին վաշխառությամբ,ամսական կայուն եկամուտներ ստանալու նպատակով՝ առաջարկել է ավելորդ թղթաբանությունից խուսափելու համար ոչ թե վարկ վերցնել ընկերությունից« այլ գումարը վերցնել իրենից` խոստանալով ամսական տոկոսավճարի դիմաց տրամադրել գումարներ։ Ընդհանուր առմամբ Արթուր Ծատուրյանը 2003թ. հունիս ամսից մինչև 2005թ. ընկած ժամանակահատվածում Հրաչիկ Սարգսյանին տրամադրել է ընդհանուր 70.000 դոլար գումար և նույն ժամանակահատվածում ամսական սկզբում 4« այնուհետև 3 տոկոս տոկոսադրույքով յուրաքանչյուր ամիս Հ.Սարգսյանից ստացել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ։ Իբրև վերոհիշյալ գումարի վերադարձման երաշխիք Ա.Ծատուրյանը ձևական առքուվաճառքի պայմանագրի հիման վրա Հ.Սարգսյանից ստացել է Երևան քաղաքի Սիլիկյան թաղամասի 13-րդ փողոցի վերջնամասում գտնվող անշարժ գույքը և Քասախ գյուղի Արաբկիր 17 հասցեում գտնվող անշարժ գույքը։ Հ.Սարգսյանի կողմից գումարի ամբողջական վերադարձնելուց հետո 2007թ. փետրվարի 12-ին ձևական առուվաճառքի պայմանագրի հիման վրա Ա.Ծատուրյանը վերոհիշյալ անշարժ գույքերը վերադարձրել է Հ.Սարգսյանին։
Դրանից հետո Արթուր Ծատուրյանը 2007թ. ապրիլի 18-ին կնքված փոխառության պայմանագրի հիման վրա Հրաչիկ Սարգսյանին է տրամադրել 3.700.000 դրամ գումար և ամսական 3 տոկոս տոկոսադրույքով երեք տարի յուրաքանչյուր ամիս Հ.Սարգսյանից ստացել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ։
Այնուհետև` Արթուր Ծատուրյանը 2009թ. փետրվարի 12-ին Հ.Սարգսյանին է տրամադրել 70.000 դոլար գումար և ամսական 3 տոկոս տոկոսադրույքով մինչև 2011թ. գարունը յուրաքանչյուր ամիս Հ.Սարգսյանից ստացել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ։ Իբրև 70.000 դոլար գումարի վերադարձման երաշխիք Ա.Ծատուրյանը Հ.Սարգսյանի հետ 2009թ. փետրվարի 12-ին կնքած ձևական առքուվաճառքի պայմանագրի հիման վրա վերջինից ստացել է Քասախ գյուղի Արաբկիր 17-րդ հասցեում գտնվող անշարժ գույքը։ Հ.Սարգսյանի կողմից գումարի ամբողջական վերադարձնելուց հետո ձևական առուվաճառքի պայմանագրի հիման վրա Ա.Ծատուրյանը վերոհիշյալ անշարժ գույքը վերադարձրել է Հ.Սարգսյանին։
Հետագայում« Արթուր Ծատուրյանը 2011թ. հուլիսի 21-ին Հ.Սարգսյանին է տրամադրել 70.000 դոլար գումար և ամսական 3« այնուհետև 2 տոկոս տոկոսադրույքով մինչև 2014թ. դեկտեմբեր ամիսը յուրաքանչյուր ամիս Հ.Սարգսյանից ստացել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ։ Իբրև 70.000 դոլար գումարի վերադարձման երաշխիք Ա.Ծատուրյանը Հ.Սարգսյանի հետ 2009թ. փետրվարի 12-ին կնքած ձևական առուվաճառքի պայմանագրի հիման վրա Անուշավան Կարապետյանի անվամբ է ձևակերպել Քասախ գյուղի Արաբկիր 17-րդ հասցեում գտնվող անշարժ գույքը։
Նույն կերպ« վաշխառությամբ ամսական կայուն եկամուտներ ստանալու նպատակով` Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանը վարկ վերցնելու նպատակով Երևան քաղաքի Չարենցի փողոց 58/1 հասցեում գտնվող ՙԷքսպրես Կրեդիտ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն՚ փակ բաժնետիրական ընկերության գրասենյակ այցելած ՙԳուդվիլ՚ ՍՊ ընկերության տնօրեն Աշոտ Լավրենտի Ադուլյանին առաջարկել է ամսական տոկոսագումարների վճարման դիմաց տրամադրել գումարներ և 2006-2008թթ ընթացքում Ա.Ադուլյանին տրամադրել է 5.000 7.000 դոլար գումարª ամսական 2«5-ից 3«5 տոկոս տոկոսադրույքներով« որի վերաբերյալ 2007թ. ապրիլի 17-ին Արթուր Ծատուրյանի և Աշոտ Ադուլյանի միջև կնքվել է ձևական փոխառության պայմանագիր« ըստ որի Ա. Ծատուրյանը Ա. Ադուլյանին փոխառությամբ տրամադրել է 3.700.000 դրամ։ Այնուհետևª Ա. Ծատուրյանը Ա.Ադուլյանին տրամադրել է 5.000 դոլարª ամսական 2«5-ից 3«5 տոկոսադրույքով« որից հետո Ա.Ծատուրյանը Ա. Ադուլյանին տրամադրել է 10.000 դոլար գումար« ամսականª 2«5-ից 3«5 տոկոսադրույքով և վերը նշված գումարների դիմաց Ա. Ծատուրյանը Ա.Ադուլյանից 2006թ. մինչև 2013թ. յուրաքանչյուր ամիս պարբերաբար ստացել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ։
Նույն կերպ« վաշխառությամբ ամսական կայուն եկամուտներ ստանալու նպատակով` Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանը վարկ վերցնելու նպատակով Երևան քաղաքի Չարենցի փողոց 58/1 հասցեում գտնվող ՙԷքսպրես Կրեդիտ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն՚ փակ բաժնետիրական ընկերության գրասենյակ այցելած` ՙՕրգանիկ Ալկո՚ ՍՊ ընկերության հիմնադիր տնօրեն Հրաչյա Լևոնի Տեր-Աբրահամյանին առաջարկել է ամսական 3-ից 4 տոկոս տոկոսավճարի դիմաց տրամադրել գումարներ և 2009թ. ընթացքում ամսական 3 տոկոս տոկոսագումարով Հ. Տեր-Աբրահամյանին տրամադրել է 65.000 դոլար գումար« այնուհետև« 2009թ. ապրիլ ամսին ամսական 3-ից 4 տոկոս տոկոսադրույքով Հ. Տեր-Աբրահամյանին տրամադրել է 15.000 դոլար գումար և որպես գործարքի երաշխիք 2009թ. ապրիլի 15-ին Արթուր Ծատուրյանի և Հրաչյա Լևոնի Տեր-Աբրահամյանի« վերջինիս կնոջ՝ Նեկտար Բարսեղի Տեր-Աբրահամյանի միջև կնքվել է ձևական փոխառության պայմանագիր« որտեղ որպես փոխառության գումար նշվել է 15.000 դոլարին համապատասխանող 6.000.000 դրամ գումարը։ Վերջին անգամ` 2012թ. փետրվարի 16-ին« կնքված ձևական փոխառության պայմանագրի հիման վրա Ա. Ծատուրյանը Հ. Տեր-Աբրահամյանին ամսական 3 տոկոս տոկոսագումար վճարելու պայմանով տրամադրել է 3.000.000 դրամ գումար և նշված գումարների դիմաց Ա. Ծատուրյանը Հր. Տեր-Աբրահամյանից յուրաքանչյուր ամիս պարբերաբար մինչև 2012թ. դեկտեմբեր ամիսը ստացել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ։
Նույն կերպ« վաշխառությամբ ամսական կայուն եկամուտներ ստանալու նպատակով` Արթուր Ծատուրյանը վարկ վերցնելու նպատակով Երևան քաղաքի Չարենցի փողոց 58/1 հասցեում գործող ՙԷքսպրես Կրեդիտ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն՚ փակ բաժնետիրական ընկերության գրասենյակ այցելած ՙՆուբարաշեն՚ ՔԿՀ-ի նախկին կալանավոր Ռոբերտ Ռադիկի Գրիգորյանին առաջարկել է ընկերությունից վարկ վերցնելու փոխարեն գումար վերցնել իրենից` խոստանալով տրամադրել 16.000.000 դրամ` ամսական 5 տոկոս տոկոսադրույքով վճարելու պայմանով։ Որպես տրամադրվող գումարի վերադարձման երաշխիք Ա.Ծատուրյանի պահանջով 2012թ. դեկտեմբերի 21-ին Ռոբերտ Գրիգորյանի կնոջ՝ Անահիտ Լենդրուշի Հովսեփյանի և Ա.Ծատուրյանի բարեկամ Թամարա Վոլոդիայի Բեգլարյանի միջև կնքվել է ձևական առուվաճառքի պայմանագիր« որի համաձայն` Երևան քաղաքի Շիրակի փողոց 39/7 տունը իբրև 22.000.000 դրամ գումարով վաճառվել է Թ.Բեգլարյանին։ Դրանից հետո Ա.Ծատուրյանը Ռ.Գրիգորյանին փաստացի տրամադրել է նախապես խոստացված 16.000.000 դրամից միայն 12.000.000 դրամ գումարը` պատճառաբանելով« որ պայմանավորված գումարից 10 տոկոս միջնորդավճարը և երեք ամսվա տոկոսները նախապես արդեն վերցրել է 16.000.000 դրամ մայր գումարից։ Արթուր Ծատուրյանը պարբերաբար յուրաքանչյուր ամիս շուրջ մեկ տարվա ընթացքում Ռ.Գրիգորյանից ստացել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ։ Հետագայում՝ 2014թ. նոյեմբերի 19-ին« Թամարա Վալոդյայի Բեգլարյանը լիազորված անձի միջոցով Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցի 39/7 բնակարանը ձևական առքուվաճառքի պայմանագրով 15.000.000 դրամ գումարով վաճառել է Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանին։
Բացի այդ« վաշխառությամբ ամսական կայուն եկամուտներ ստանալու նպատակով` Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանը վարկ վերցնելու նպատակով Երևան քաղաքի Չարենցի փողոց 58/1 հասցեում գտնվող ՙԷքսպրես Կրեդիտ ունիվերսալ վարկային կազմակերպություն՚ փակ բաժնետիրական ընկերության գրասենյակ այցելած Արտյոմ Ռուբիկի Ադամյանին առաջարկել է ոչ թե վարկ վերցնել ընկերությունից« այլ գումարը վերցնել իրենից` խոստանալով ամսական տոկոսավճարի դիմաց տրամադրել գումարներ և 2009թ. ամռանը Ա. Ադամյանին ամսական 3 տոկոս տոկոսադրույքով տրամադրել է 40.000 դոլար« այնուհետև Ա. Ադամյանին ամսական 3 տոկոս տոկոսադրույքով տրամադրել է 30.000 դոլար գումար« որի դիմաց վերջինս կնոջըª Լիլիթ Գրիգորյանի« սեփականությամբ պատկանող Երևան քաղաքի Բագրատունյաց պողոտա 17-րդ շենքի 9-րդ բնակարան հասցեում և Երևան քաղաքի Շինարարների փողոց 24 շենքի 59-րդ բնակարան հասցեում գտնվող անշարժ գույքերը ձևական առուվաճառքի պայմանագրերով փոխանցել է իր ծանոթ Գնել Ռուբիկի Ոսկանյանի սեփականությանը« ով իր հերթին այդ անշարժ գույքերը 2012թ. սեպտեմբերի 10-ին կնքված անշարժ գույքերի առքուվաճառքի պայմանագրերի հիման վրա վաճառել է Ա.Ծատուրյանի կնոջը` Մելսիդա Վոլոդյայի Օհանյանին։ Այնուհետև« Ա.Ծատուրյանը մինչև 2012թ. ապրիլ ամիսը Ա.Ադամյանից պարբերաբար յուրաքանչյուր ամիս ստացել է ՀՀ Կենտրոնական բանկի սահմանած բանկային տոկոսի հաշվարկային դրույքի կրկնապատիկը գերազանցող տոկոսագումարներ« ինչպես նաև որպես տոկոսագումար տրամադրել է ՙԿամազ 5320՚ մոդելի ՙ33 UD 520՚ հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան։
Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտի ՙԻրավական վերլուծություններ՚ բաժնում նշել է հետևյալը.
ՙ(…)
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համաձայն` թիվ 13136614 քրեական գործը հարուցվել է 2014թ. ապրիլի 11-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում (ավագ քննիչ Ա.Մխիթարյան) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով` Վարդան Աշոտի Մալխասյանի հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով` ՙԷքսպրես կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ աշխատակիցների կողմից խարդախությամբ նրա առանձնապես խոշոր չափի գույքը հափշտակելու դեպքի առթիվ։
2015թ. մարտի 27-ին վերոնշյալ քրեական գործի նյութերով նախաքննական այդ մարմնի իրավահաջորդը` ՀՀ քննչական կոմիտեի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Է.Կարապետյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցել է նոր, թիվ 13133815 քրեական գործը, որն առանձնացրել է առանձին վարույթում։ Համաձայն այդ որոշման` ՙնախաքննության ընթացքում Վ.Մալխասյանը ներկայացրել է ՙԷքսպրես կրեդիտ ՈւՎԿ՚ ՓԲ ընկերության նախկին փոխտնօրեն Ա.Ծատուրյանի կողմից իր աշխատանքային գործունեության ընթացքում ընկերության ներքին հեռախոսային ցանցի հեռախոսազրույցները ձայնագրող սարքի հիշասարքից պատճենահանված ձայնագրությունը, որը հետագայում տրամադրել է իրեն, որպեսզի վերջինս ներկայացնի վարույթն իրականացնող մարմնին։ Նախաքննության ընթացքում ՙԷքսպրես կրեդիտ ՈւՎԿ՚ ՓԲ ընկերության տնօրեն Արմեն Արզումանյանը հայտնել է, որ այդ ձայնագրությունները Ա.Ծատուրյանի կողմից պատճենահանվել են ապօրինի, Ա.Ծատուրյանը դրանք պատճենահանել, օգտագործել և հրապարակել է առանց տնօրենի համաձայնության՚։ Վերոնշյալ որոշման եզրափակիչ մասի համաձայն` թիվ 13133815 քրեական գործը ՙառանձին վարույթ է առանձնացվել անհրաժեշտ փաստաթղթերը պատճենահանելու եղանակով՚։
Նույն որոշման ներածական, նկարագրական-պատճառաբանական մասի հետազոտությունից ակնհայտ է, որ ավագ քննիչ Է.Կարապետյանը որոշումը կայացնելիս ղեկավարվել է ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 184 հոդվածով, քանզի վերոնշյալ որոշման ներածական մասում արձանագրել է, որ քրեական գործ հարուցելու մասին հետևության է հանգել` ՙվերանայելով վարույթում գտնվող թիվ 13136614 քրեական գործի նյութերը:
(…)
[Ք]րեական գործի նյութերով նոր գործ հարուցելու և այն առանձին վարույթ առանձնացնելու վերոնշյալ որոշումը թելակարված է գործի 1-ին հատորի 1-ին էջում, որին հաջորդում են քսերոպատճենահանման եղանակով կցված անջատված նյութերը (2-ից մինչև 49-րդ էջ)։ Տվյալ նյութերում բացակայում է անջատվող փաստաթղթերի ցանկը, ավելին` ՙմայր՚ քրեական գործն ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի վարույթ ընդունելու որոշումը, քանի որ սկզբնական քրեական գործ հարուցելու և վարույթ ընդունելու որոշումը դեռևս 2014թ. ապրիլի 11-ին կայացրել էր ավագ քննիչ Ա.Մխիթարյանը, այսինքն` նախաքննական միևնույն մարմնի մեկ այլ քննիչ։ Անջատվող փաստաթղթերի ցանկում բացակայում է նաև ենթադրյալ հանցանքը կատարած անձիª Արթուր Ծատուրյանի վերաբերյալ դատվածության մասին տեղեկանքը, չկա նաև ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասի, հատուցման ենթակա վնասի կամ դրա չափի, այդ խնդրով վեճի առկայության վերաբերյալ որևէ փաստաթուղթ կամ ապացույց։ Դատարանը նաև արձանագրում է, որ մինչև նոր քրեական գործ հարուցելու վերոնշյալ որոշում կայացնելը Ա.Ծատուրյանը հարցաքննվել է վկայի կարգավիճակում, այսինքնª նախաքննական մարմինը փաստացի ունեցել է համաներման ակտի կիրառման համաձայնության կամ անհամաձայնության վերաբերյալ նրա դիրքորոշումը պարզելու իրական հնարավորություն, ինչից չի օգտվել, թեև պարտավոր էր։ Վերոնշյալ նյութերում բացակայում է նաև գործին կցված Ա.Ծատուրյանի որևէ դիմումª այն մասին, որ նա համաձայն չէ համաներման որոշումն իր նկատմամբ կիրառելու հետ։
Նյութերում առկա է ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահին 2014թ. օգոստոսի 22-ին ՙԷքսպրես կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ ՓԲ ընկերության գործադիր տնօրեն Ա.Արզումանյանի հաղորդումը, որում վերջինս ընդունել է, որ ՙԱ.Ծատուրյանը վերոնշյալ ընկերությունում աշխատել է 1998թ. մինչև 2013թ. հունիսի 1-ը, որից հետո այլևս աշխատանքի չի ներկայացել՚։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցովª ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն կատարված հարցման պատասխանով (հարցումը կատարվել է 2016թ. մարտի 9-ի դրությամբ) պարզվել է, որ Արթուր Ծատուրյանը նախկինում դատապարտված չէ, նրա նկատմամբ համաներման ակտ երբևէ չի կիրառվել։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասի պատժամասն որպես պատժատեսակ նախատեսում է տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով կամ ազատազրկում` առավելագույնը երեք տարի ժամկետով։ Տվյալ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ապօրինի եղանակներովª հրապարակելու կամ օգտագործելու նպատակով առևտրային, ապահովագրական կամ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ հավաքելով։ Հավաքել ասելովª պետք է հասկանալ ապօրինի եղանակով առևտրային, ապահովագրական կամ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ հայթայթելը կամ կուտակելը։ Քննարկվող հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործությունն ավարտված է համարվում որևէ ապօրինի եղանակովª հրապարակելու կամ օգտագործելու նպատակով առևտրային, ապահովագրական կամ բանկային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ հավաքելու պահից։
Դատարանը փաստում է, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանին ՙմայր՚ քրեական գործի շրջանակներում բազմիցս հարցաքննելու, սակայն առանց վերոնշյալ հարցի շուրջ Ա.Ծատուրյանի դիրքորոշումը ճշգրտելու և քրեական գործի նյութերում այն ամրագրելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով նոր քրեական գործ հարուցելու պայմաններում, երբ առկա էր գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` ընդունված Համաներման ակտ, վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու չէր այդ հոդվածի հատկանիշներով նրա նկատմամբ հարուցել նոր քրեական գործ, այդ կերպ Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ նախաձեռնել (հարուցել) քրեական հետապնդում։
(…)
Դատարանը փաստում է, որ քրեական նոր գործ հարուցելու և առանձին վարույթ առանձնացնելու որոշումը կայացվել է գործով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ, այն ըստ էության բովանդակել է մեղադրանքի տարրեր։
Ավելին, վերոնշյալ որոշումը կայացվել է քրեական գործի նյութերով նոր քրեական գործ հարուցելու դատավարական կարգի, նաև քրեադատավարական օրենքի էական խախտումներով։ Հարուցելու որոշումն ըստ էության կայացվել է ոչ պատշաճ անձի` տվյալ քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան դատավարական գործողություն կատարելու իրավունք չունեցող անձի` գործն ի պաշտոնե վարույթ չընդունած ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից, քանի որ թեև ՙմայր՚ գործով առանձին հարցաքննություններ կատարվել են վերջինիս կողմից, սակայն հարուցված և առանձնացված (առանց անջատվող փաստաթղթերի ցանկի կազմման) վարույթի նյութերում բացակայում է այդ գործը վարույթ ընդունելու և նախաքննությունը շարունակելու դատավարական փաստաթուղթըª որոշումը։ Նման պայմաններում, հաշվի առնելով նաև այն, որ վաշխառության դրվագներով ապացույցները ևս ձեռք են բերվել և գործով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանին մեղադրանք է առաջադրվել ի սկզբանե ապօրինի և քրեադատավարական նորմերի խախտմամբ հարուցված վերոնշյալ քրեական գործի շրջանակներում, այդ ապացույցները, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի համաձայն, անթույլատրելի ապացույցներ են, ձեռք են բերվել գործով ամբաստանյալի պաշտպանության և այլ իրավունքների` քրեադատավարական օրենքով նախատեսված լրացուցիչ երաշխիքների խախտմամբ։ Դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ խախտումներն էական են և չեն կարող վերացվել նույնիսկ դատական քննության արդյունքներով, որի պատճառով սույն որոշումը Դատարանը կայացնում է դատական քննության հատկապես տվյալ փուլում (միջնորդության լուծման հետ չառնչվող այլ ապացույցները դատաքննությամբ չհետազոտելու պայմաններում)։
(…)
Դատարանը, վերոնշյալ խախտումներն արձանագրելու հետ մեկտեղ, փաստում է, որ վարույթի և դատավարության տվյալ փուլում Համաներման որոշման 5-րդ կետի, ինչպես նաև 13-րդ կետի 1-ին ենթակետի ուժով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ համաներման կիրառումն այլևս վերապահված է դատարանին, տվյալ դեպքում` գործն ըստ էության քննող ընդհանուր իրավասության դատարանին։
Համաներման որոշման 9-րդ կետում սահմանված են այն դեպքերը« որոնց առկայության պայմաններում օրենսդիրը բացառել է համաներման կիրառումը, մասնավորապես` Համաներման որոշման 9-րդ կետի 7-րդ ենթակետում թվարկված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի այն հոդվածները և հոդվածների մասերը« որոնցով նախատեսված արարքներն ենթադրաբար կատարած անձանց նկատմամբ համաներումը կիրառելի չէ։ Դատարանն արձանագրում է« որ թվարկված հոդվածների շարքից բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը« այսինքն` այն կատարած անձանց, տվյալ դեպքում` ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ համաներման կիրառումն այդ հիմքով սահմանափակված չէ։
Սույն քրեական գործի նյութերում բացակայում են նաև Համաներման որոշման մեջ նշված այն սահմանափակումները« որոնք կարող էին մինչդատական վարույթում` քրեական գործ հարուցելիս, արգելք հանդիսանալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով վերագրված արարքում գործով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ Համաներման որոշման կիրառման համար։
Ինչ վերաբերում է գործով ամբաստանյալին վերագրված վաշխառության դրվագներին, այլ կերպ՝ հանցագործությունների համակցությունը, որը ենթադրաբար կարող էր խոչընդոտ հանդիսանալ մինչդատական վարույթի ընթացքում համաներման վերոնշյալ ակտի կիրառման համար (գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու առումով), ապա՝ նոր քրեական գործ հարուցելու և առանձին վարույթ հարուցելու պահին ՙմայր՚ քրեական գործով նման փաստական տվյալներ նախաքննական մարմնի տրամադրության տակ առկա չէին, հետևաբարª նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի կողմից ենթադրաբար նաև այլ հանցագործություններ կատարելու վարկածով իրավասու չէր նոր քրեական գործ հարուցել։ Գործով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանին վաշխառության դրվագով առաջադրված մեղադրանքը դատավարության ներկա փուլում բացառում է համաներման վերոնշյալ ակտի կիրառմամբ նաև այդ դրվագով քրեական հետապնդման դադարեցումը, սակայն այդ դրվագով ևս քրեական հետապնդումը չի կարող շարունակվել, քանի որ դրանցով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված անխտիր բոլոր ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավարական նորմերի էական խախտմամբ, այն է` ապօրինի հարուցված քրեական գործի վարույթի ընթացքում և արդյունքներով, նման դատավարական գործողություն կատարելու համար չլիազորված անձի կողմից։
Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով գործ հարուցելու, ըստ էության նաև հետապնդում իրականացնելու պահին նրա նկատմամբ կիրառելի էր Համաներման որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետը, որի պայմաններում քննիչն իրավասու էր քրեական գործ հարուցել նրա նկատմամբ համաներման ակտ կիրառելու վերաբերյալ Ա.Ծատուրյանի դիրքորոշումը պարզելու, մերժում ստանալու և պատշաճ կարգով դա արձանագրելու պարագայում, ինչը չի կատարվել և այդ բացը դատաքննությամբ հնարավոր չէ լրացնել։ Տվյալ պարագայում Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով ի սկզբանե գործ չէր կարող հարուցվել, այդ հոդվածով գործով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չէր կարող իրականացվել։
Ինչ վերաբերում է գործով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանին վերագրված վաշխառության դրվագներին, ապա այդ մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները ձեռք են բերվել նույն վարույթի ընթացքում, ինչը հնարավոր է փաստել նաև դատական քննության տվյալ փուլում, այսինքն՝ մինչ բոլոր ապացույցների հետազոտումը և դրանց գնահատումը։
Դատարանը փաստում է, որ Համաներման ակտի կիրառման արդյունքում ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումն ենթակա է դադարեցման, իսկ գործի վարույթը` կարճման։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև արձանագրում է, որ առկա է նաև ոչ արդարացնող այդ հիմքով ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու և գործի վարույթը կարճելու` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պայմանը` ամբաստանյալի համաձայնությունը, քանի որ վերջինս Դատարանում համաձայնեց իր նկատմամբ կիրառել Համաներման որոշումը։
(…)
Դատարանը փաստում է, որ վաշխառության դրվագներով ըստ էության բացակայում են ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի մեղադրանքի հիմքում դրված թույլատրելի ապացույցները, հետևաբարª նրա արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցակազմի առկայությունը հիմնավորող բավարար ապացույցները, վերջին հաշվովª այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմը։
Դատարանը վաշխառության դրվագներով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի անմեղությունը փաստում է արդարացման դատական ակտ կայացնելու միջոցով` հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով հարուցված միասնական, թիվ 13136614 գործի վարույթը կարճում է ոչ արդարացնող հիմքովª համաներման ակտի ընդունման պատճառաբանությամբ։ Նշված հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում այն, որ վարույթը, այդ կերպ նաև գործի ընթացքը բացառող հանգամանքի առկայությամբ պայմանավորված այդ որոշումը կայացնում է դատաքննության սկզբնական փուլում, ինչը խոչընդոտում է այնպիսի դատական ակտի կայացմանը, ինչպիսին դատավճիռն է։ Նման պայմաններում վաշխառության դրվագով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման նրա նկատմամբ արդարացման դատական ակտի (որոշման) կայացմամբ, որն իր իրավական հետևանքներով նույնանում է արդարացման դատավճռի հետ։
Հաշվի առնելով վաշխառության դրվագով վերոնշյալ հիմնավորմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու անխուսափելիությունը և փաստը` Դատարանը հարկ է համարում տվյալ դրվագով որպես տուժող ճանաչված անձանց պարզաբանել քաղ. Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանի կողմից ենթադրաբար խախտված նրանց գույքային իրավունքների վերականգնումը մասնավոր տիրույթում (քաղաքացիադատավարական ընթացակարգով) իրացնելու և բավարար հիմնավորման պարագայում փոխհատուցում ստանալու նրանց իրավունքը։
(…)՚:
3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոք բերած անձը` դատախազ Ռ.Գևորգյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, Առաջին ատյանի դատարանի փաստարկներն ու հիմնավորումները նշել է, որ դատական ակտը օրինական և հիմնավոր չէ, ենթակա է բեկանման:
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6, 26, 27, 175, 184 հոդվածներին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանիª Լևիկ Պողոսյանի վերաբերյալ գործով, Վ.Գրիգորյանի և Վ.Մանուկյանի վերաբերյալ գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին, բողոք բերող անձը նշել է, որ սույն գործով քրեական գործ հարուցելու մասին որոշման եզրափակիչ մասում ուղղակիորեն նշված է, որ քրեական գործը հարուցվել է ոչ թե անձի դեմ, այլ քրեական օրենսգրքով չթույլատրված ենթադրաբար կատարված հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարքի կապակցությամբ, այսինքն փաստի առթիվ, ինչպես պահանջում է օրենքը:
Նման պայմաններում Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ համաներման ակտ կիրառելու և այդ հիմքով 2015թ. մարտի 27-ին հարուցված թիվ 13133815 քրեական գործի վարույթը կարճելու վերաբերյալ դիրքորոշումը ճշտելու պարտավորություն վարույթն իրականացնող մարմինը չի ունեցել:
Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82 հոդվածի համաձայն, համաներման ակտը կիրառվում է այն անձի նկատմամբ, ում կողմից կատարվել է քրեական օրենքով արգելված արարք: Սույն գործով վարույթն իրականացնող մարմինը, դեպքի առթիվ կայացնելով քրեական գործ հարուցելու մասին որոշում և հարուցված քրեական գործի նախաքննության ընթացքում դեռևս չունենալով Ա.Ծատուրյանի կողմից քրեական օրենսգրքով արգելված արարք կատարելու հանգամանքը հավաստող ապացույցների համակցություն, վերջինիս նկատմամբ համաներում կիրառելու հարցը չի քննարկել, հետևաբար չի ճշտել նաև այդ հարցի հետ կապված նրա դիրքորոշումը:
Մինչդեռ նախաքննության ընթացքում ձեռք են բերվել Ա.Ծատուրյանի կողմից ենթադրաբար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ տվյալներ և կատարված նախաքննության արդյունքում 2016թ. հոկտեմբերի 17-ին վերջինիս մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով և 213 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Քրեական գործը հարուցվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հատկանիշներին առերևույթ համապատասխանող դեպքի առթիվ և քրեական գործով վարույթի շրջանակներում հանցագործությանը կոնկրետ անձի առնչությունը, այնուհետև դրանում նրա մեղավորությունը վկայող բավարար փաստական տվյալների հիման վրա փաստելուց հետո միայն պետք է քննարկվեն նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքների առկայությունը, դրան խոչընդոտող հնարավոր դատավարական գործոնների հաշվառմամբ: Եվ նախաձեռնված քննության ընթացքում իրականում ի հայտ են եկել հանգամանքներ որոնք հաստատել են քրեական հետապնդումը բացառող առերևույթ հանգամանքի բացակայությունը, քրեական հետապնդումը դադարեցնելու անհնարինությունը:
Ինչ վերաբերում է դատական ակտի այն պատճառաբանությանը, որ քրեական գործի նյութերով քրեական գործ հարուցելու մասին որոշում կայացրած քննիչը առաջին քրեական գործը վարույթ ընդունած չի եղել, հետևաբար իրավասու չէր նման որոշում կայացնել, ապա այն իրականությանը չի համապատասխանում: Սույն քրեական գործը հարուցած և քննած քննիչը հանդիսացել է նաև առաջին քրեական գործով վարույթ իրականացնող իրավասու սուբյեկտª նախաքննության ընթացքում կայացված քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին որոշման հիման վրա:
Առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. ապրիլի 11-ի որոշման եզրափակիչ մասում որոշել է, որ թիվ 13136614 քրեական գործի վարույթը կարճել համաներման ակտի կիրառման հիմքով, մինչդեռ դատարանի վարույթում քննվել է ոչ թե թիվ 13136614 քրեական գործը, այլ Արթուր Ծատուրյանի վերաբերյալ թիվ 13133815 քրեական գործը:
Վերը նշված հիմնավորումներով բողոքաբերըª դատախազ Ռ.Գևորգյանը, բառացիորեն խնդրել է.
ՙՎերաքննիչ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը համարել հարգելի և այն վերականգնել: Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ: ԵԿԴ/0340/01/16 նախաքննական համարըª 13133815 քրեական գործով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. ապրիլի 11-ի որոշումը բեկանել և գործն ուղարկել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանª նոր քննության՚:
Տուժող ՙԷքսպրես Կրեդիտ ՈւՎԿ՚ ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Լ.Մարտիրոսյանը վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել հետևյալ հիմնավորումներով.
Վիճարկվող դատական ակտը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով, թույլ է տրվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա: Դատարանը վաշխառության դրվագներով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի անմեղությունը փաստել է արդարացման դատական ակտ կայացնելու միջոցովª հաշվի առնելով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով հարուցված միասնական, թիվ 13136614 գործի վարույթը կարճում է ոչ արդարացնող հիմքովª համաներման ակտի ընդունման պատճառաբանությամբ։ Նշված հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առել այն, որ վարույթը, այդ կերպ նաև գործի ընթացքը բացառող հանգամանքի առկայությամբ պայմանավորված այդ որոշումը կայացնում է դատաքննության սկզբնական փուլում, ինչը խոչընդոտում է այնպիսի դատական ակտի կայացմանը, ինչպիսին դատավճիռն է։ Նման պայմաններում վաշխառության դրվագով ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանի նկատմամբ հարուցված քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման նրա նկատմամբ արդարացման դատական ակտի (որոշման) կայացմամբ, որն իր իրավական հետևանքներով նույնանում է արդարացման դատավճռի հետ։
Հաշվի առնելով վաշխառության դրվագով վերոնշյալ հիմնավորմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու անխուսափելիությունը և փաստըª Դատարանը հարկ է համարում տվյալ դրվագով որպես տուժող ճանաչված անձանց պարզաբանել քաղ. Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանի կողմից ենթադրաբար խախտված նրանց գույքային իրավունքների վերականգնումը մասնավոր տիրույթում (քաղաքացիադատավարական և ընթացակարգով) իրացնելու և բավարար հիմնավորման պարագայում փոխհատուցում ստանալու նրանց իրավունքը։
Դատարանի վերը նշված պատճառաբանութունները հերքվում են հետևյալով.
Տվյալ դեպքում, քաղաքացի Վարդան Աշոտի Մալխասյանը ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի Մարաշի բաժանմունքում հաղորդում է տվել այն մասին, թե իբր 2008թ. հունիսի 20-ին ՙէքսպրես Կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ ՓԲ ընկերությունից վերցրել է ընդհանուր 113.060.000 դրամ գումարի չափով վարկ, կատարել համապատասխան վճարումներ, մինչդեռ վարկային կազմակերպության կողմից 18.09.2013թ. տրված տեղեկանքի համաձայն վճարումները կազմել են 32.733.863 դրամ գումար, որի հետևանքով ՙէքսպրես Կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ ՓԲ ընկերությունը չի հաշվարկել ու խարդախությամբ հափշտակել է մոտ 80.326.137 դրամ գումար։
11.04.2014թ. Վարդան Մալխասյանի նշված հաղորդման հիման վրա ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13136614 քրեական գործը։
Ի դեպ, հաղորդման մեջ նշված վարկային պարտավորություններից բխող քաղաքացիաիրավական վեճը Վարդան Մալխասյանի և ՙէքսպրես Կրեդիտ՚ ՈՒՎԿ սկսվել է դեռևս 2010թ. /թիվԿԴՅ/0261/02/10, ԵԿԴ/1628/02/13, ԵԿԴ/1450/02/13 քաղ.գործեր/, որոնց ընթացքում էլ պատահական չէ, որ Վարդան Մալխասյանը երբևիցէ որևէ ձայնագրության մասին ինչպես քաղաքացիական գործերով, այնպես էլ քրեական գործի նախաքննության սկզբնական փուլում չի խոսել։
Գործով հարցաքննվել է ՙէքսպրես Կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ ՓԲԸ նախկին աշխատակից Ա.Ծատուրյանը, ով ընկերությունում աշխատել է 1998թ. մինչև 2013թ. սեպտեմբեր ամիսն ընկած ժամանակահատվածում, այնուհետև հեռացվել զբաղեցրած տնօրենի տեղակալի պաշտոնից։
Առաջին անգամ ձայնագրությունների մասին քննությանը տվյալներ են ներկայացվելª 25.04.2014թ., երբ դրանց մասին ցուցմունք է տվել վկա Արթուր Ծատուրյանը, ով նշել է, որª ՙ....ես նույնիսկ ունեմ ձայնագրություն, որտեղ տեղի է ունեցել եռակողմ հեռախոսային խոսակցություն, որին մասնակցում են ես, Մ.Արզումանյանը և կազմակերպության հաշվապահª Ո.Սահակյանը....՚։ Հետագայում հիշելով այդ ձայնագրության առկայության մասին, այն տրամադրել եմ Վարդանին։ Նախկինում ես նույնպես տեղեկացրել եմ Վարդանին, որ վերջինիս մասով վարկային կազմակերպությունում ավել տույժ ու տուգանքներ են հաշվարկվում, սակայն համապատասխան ապացույցներ չեմ ունեցել...։ /Այսինքն, նշված ցուցմունքի վերլուծությունից հետևում է, որ ապօրինի հավաքագրելը ևս հնարավոր է տեղի է ունեցել 2014թ., քանզի հակառակ պարագայում վկան չէր նշի նախկինում դրանց չունենալու մասին/։
Դրանից հետո՝ 06.05.2014թ., լրացուցիչ ցուցմունք է տվել Վարդան Մալխասյանը, ով դրանով ներկայացրել է Արթուր Ծատուրյանի կողմից իրեն տրամադրված ձայնագրությունները։
Նշված քրեական գործով մի քանի անգամ քննչական բաժին է հրավիրվել և որպես վկա հարցաքննվել ՙէքսպրես Կրեդիտ՚ ՈՒՎԿ տնօրենª Արզումանյանը։ 09.06.2014թ. հարցաքննության ընթացքում, քննիչի տված հարցադրումներից Արզումանյանի համար պարզ է դարձել, որ գործով որպես վկա հարցաքննված Արթուր Ծատուրյանը քննությանն է ներկայացրել Ընկերության ֆինանսական և վարկային վիճակի վերաբերյալ ակնհայտ սուտ տվյալներ։
Ինչպես նաև, որ Վարդան Մալխասյանը ներկայացրել է ձայնագրություններ, որոնք իրեն է տվել Արթուր Ծատուրյանը, որոնք էլ ըստ Ա.Արզումանյանի, իրենց մեջ պարունակել են առևտրային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ։
17.06.2014թ. Արմեն Արզումանյանը դիմում է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ պետ Գ.Համբարձումյանին /հ.1, գթ.34-36/, 22.08.2014թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահին /հ.1, գթ.42-43/, որոնք էլ ըստ ենթակայության ուղարկվել են Կենտրոնականի քննչական բաժին՝ գործի հետ ընթացքը լուծելու հանձնարարությամբ /հ.1, գթ.41, 39/։
26.02.2015թ. Ընկերության լիազորված անձª փաստաբան Լուսինե Մարտիրոսյանի, կողմից դիմում է ներկայացվել քննիչին, որով մեկ անգամ ևս խնդրել ենք որոշում կայացնել ՙէքսպրես Կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ գլխավոր համակարգչին կից առկա արտաքին երկու սարքերի անհետացման, ինչպես նաև համակարգչային համակարգի կրիչների վրա պահվող և առանձնակի արժեք ունեցող տեղեկատվությունն առանց թույլտվության պատճենահանելու կամ այլ կերպ դրան ապօրինի տիրանալու փաստերի առթիվ, թիվ 13136614 քրեական գործով նոր գործ հարուցելու և այն առանձին վարույթում քննելու մասին /Հ.1.գ.թ.44/։ Դրան ի պատասխան ստացվել է քննիչի 03.03.2015թ. գրությունը, որով հայտնել է, որª դիմումը կցվել է քրեական գործին համատեղ ընթացքը լուծելու համար։
Իսկ 18.03.2015թ. բողոք է ներկայացվել ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահին, որից հետո 27.03.2015թ. քննիչի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13136614 քրեական գործի նյութերով Արթուր Ծատուրյանի կողմից ՙԷքսպրես Կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ ՓԲԸ ներքին հեռախոսային ցանցի հեռախոսազրույցները ձայնագրող սարքի հիշասարքից առևտրային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ հավաքելու փաստի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով հարուցել թիվ 13133815 քրեական գործը և այն առանձնացնել առանձին վարույթ։
Այսինքն, ստացվում Է, որ բացի ՙէքսպրես Կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ ՓԲԸ կողմի հաղորդումից, գործի նյութերով նոր գործի հարուցման համար հիմք է հանդիսացել նաև թիվ 13136614 քրեական գործով նախաքննության ընթացքում քննիչին հայտնի դարձած, հանցագործության հատկանիշներ պարունակող տվյալներ, ինչն էլ հիմք է հանդիսացել դրանց ընթացք տալու համար։
Քանզի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 27 հոդվածը սահմանում Է քրեական գործ հարուցելու և հանցագործությունը բացահայտելու քննիչի պարտականությունը, մասնավորապես որ հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը պարտավոր են իրենց իրավասության սահմաններում քրեական գործ հարուցել հանցագործության հատկանիշներ հայտնաբերելու յուրաքանչյուր դեպքում, օրենքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները ձեռնարկել հանցագործություն կատարած անձանց և հանցագործության, ինչպես նաև դրա կատարման հանգամանքները բացահայտելու համար։
Թիվ ԵԿԴ/0031/11/08 նախադեպային որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 27-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերլուծությունից հետևում է, որ ՀՀ քրեական դատավարությունում քրեական գործը հարուցվում էª քրեական օրենսգրքով չթույլատրված ենթադրաբար կատարված հանցակազմի հատկանիշներ պարունակող արարքի (արարքների) կապակցությամբ, այլ կերպª փաստի առթիվ, և որևէ անձի համար քրեական դատավարությունում այն իրավական որևէ հետևանք չի առաջացնում, ուստիև՝ քրեական գործ հարուցելու մասին որոշմամբ քրեական դատավարությունում որևէ մեկի իրավունքները և օրինական շահերը չեն խախտվում։
Նույն օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով սահմանված է քրեական գործի նյութերով նոր գործի հարուցումը։ Համաձայն որի՝
1. Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը իրենց վարույթում գտնվող քրեական գործի նյութերով կայացնում են որոշում նոր գործ հարուցելու և այն առանձին վարույթում առանձնացնելու մասին....։
2. Որոշման մեջ պետք է նշվեն՝ գործի հարուցման և անջատման հիմքերը, դրվագները և անձինք, քրեական օրենքի այն հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետը, որի հատկանիշներով գործ է հարուցված և անջատված է առանձին վարույթում, անջատված գործը նախաքննության ուղարկելու կամ գործն իր վարույթն ընդունելու մասին որոշումը։
Հետևաբարª ինչ վերաբերվում է նրան, որ Դատարանը փաստորեն միջնորդության բավարարմամբ, ընդունել է այն ներկայացրած կողմի պատճառաբանությունները, թե՝ մինչ նյութերով նոր քրեական գործ հարուցելու մասին որոշում կայացնելը քննիչն իր ձեռքի տակ ունեցել է Ա.Արզումանյանի, Ա.Ծատուրյանի և Վ.Մալխասյանի ցուցմունքներն, ինչպես նաև Ա.Ծատուրյանի կողմից քննությանը ներկայացրած հեռախոսային խոսակցությունները, որոնցով իբրև թե հիմնավորվում է, որ Ա.Ծատուրյանի կողմից ենթադրյալ հրապարակված ձայնագրառումները համակարգից ապօրինի դուրս են բերվել մինչև 2013թ. հունիսի 1-ը, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածով քրեական գործ հարուցելու իրավունք քննիչը չի ունեցել, ապա դա անհիմն է, քանի որ ներկայացված նյութերից և որևիցէ մեկով չի հիմնավորվում ինչպես հանցագործության կատարման ժամանակը, այնպես էլ թե ի վերջո նշված տեղեկատվությունը առևտրային գաղտնիք է թե ոչ, դրա մասին այդ պահին խոսել է միայն Ա.Արզումանյանը, սակայն փաստ է, որ անձի ցուցմունքում նշած հանգամանքները, քննությամբ ենթակա են ստուգման, այն էլ նման հանգամանքը վերաբերյալ, ինչն էլ հետագայում քննիչը կատարել է։ Քանզի, ինչպես կարող էր խոսք գնալ համաներման ակտի կիրառման կամ չկիրառման մասին, երբ դեռ հստակ պարզ չէ, թե արդյոք կատարվել է հանցավոր արարք։
Ուստի պատահական չէ, որ քրեական գործի հարուցման փուլում վարույթն իրականացնող մարմինը պարզում է քրեական գործ հարուցելու առիթների և հիմքերի առկայության կամ բացակայության փաստը։ Այս փուլում հանցագործության փաստի հաստատման և անձի մեղքի հարց չի քննարկվում։
Քրեադատավարական օրենսդրությունը սահմանում է քրեական գործի հարուցման հարցը լուծելու համար անհրաժեշտ միասնական և պարտադիր կարգ, որը ենթադրում է հանցագործության մասին հաղորդման մեջ արձանագրված փաստական տվյալների ստուգում և պատճառաբանված որոշման կայացում, ինչն էլ արել է քննիչը։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 184 հոդվածի պահանջից հետևում է, որ քրեական գործի նյութերով նոր քրեական գործ հարուցելու մասին որոշման մեջ պարտադիր պայման չէ նշելու ենթադրյալ հանցագործության կատարման ժամանակահատվածը, ինչի հակառակը որպես միջնորդության հիմնավորում նշել էր կողմը։
Նման հիմք սահմանված չէ նաև քրեական գործ հարուցելու կարգը սահմանող ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 182 հոդվածով։
Այսինքն, նշվածից հետևում է, որ եթե քրեական գործ հարուցելու պահին պարզ չէ ենթադրյալ հանցագործության կատարման ժամանակահատվածը, ապա դա խոչընդոտ չէ քրեական գործ հարուցելու համար, ավելին դա կարող է և հնարավոր է պարզել միայն քրեական գործ հարուցելուց հետո, հաշվի առնելով դրանից հետո իրականացվելիք գործողությունների սահմաններն ու հնարավորությունները։
Ի դեպ, տվյալ դեպքում, մենք գործ ունենք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածով սահմանված առևտրային գաղտնիք կազմող տեղեկություն ապօրինի հավաքելու և հրապարակելու հետ։ Ըստ գործի նյութերիª Ա.Ծատուրյանը Ընկերությունում աշխատանքից ազատվել է 2013թ. սեպտեմբերին, իսկ ձայնագրությունները հրապարակել, այն է Վարդան Մալխասյանին տվել 2014թ., այսինքն կամ մինչ հանցագործության մասին հաղորդում ներկայացնելը կամ դրանից հետո, ամեն դեպքում 2014թ., ինչի մասին է վկայում թե Արթուր Ծատուրյանի և թե Վարդան Մալխասյանի թեկուզև հակասական և իրարամերժ ցուցմունքները, այնպես էլ դրանցում առկա տեղեկությունների մասին Վ.Մալխասյանի կողմից հրապարակելու ժամանակահատվածը։
Հետևաբար, միայն պատշաճ քննությամբ պետք է ստուգվեր այդ տեղեկության ապօրինի հավաքման ժամանակը։ Միևնույն ժամանակ կպարզվեր, թե բացի Վարդան Մալխասյանից, էլ ում է Արթուր Ծատուրյանը տրամադրել առևտրային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ և դրանով ինչ չափի վնաս է հասցվել Ընկերությանը։
Իսկ ինչ վերաբերվում է այդ մասով Դատարանի կողմից մատնանշած Արմեն Արզումանյանի հաղորդմանը, որում վերջինս ընդունել է, որ Ա.Ծատուրյանը վերոնշյալ ընկերությունում աշխատել է 1998թ. մինչև 2013թ. հունիսի 1-ը, որից հետո այլևս աշխատանքի չի ներկայացել /հ.1, գթ. 42-43/, ապա ակնհայտ է, որ նշվածը վերաբերվում է աշխատանքի ներկայանալուն, ինչից չենք կարող հանգել հետևության, թե դրանից հետո Արթուր Ծատուրյանն Ընկերության մուտք չի գործել կամ էլ թե չի համագործակցել Ընկերության այլ աշխատակցի հետ։
Բացի այդ, ինչ վերաբերվում է ՀՀ անկախության հռչակման 22-րդ տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին ՀՀ Աժ 03.10.2013թ. որոշման կիրառմանը, ապա այդ հիմքով չէր կարող քրեական գործ չհարուցվել, քանի որ որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետով Աժ որոշել է քրեական հետապնդում չհարուցել և քրեական հետապնդում չիրականացնել, ինչպես նաև կարճել մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 1-ը կատարած հանցագործությունների վերաբերյալ հետաքննության մարմինների, նախաքննության մարմինների կամ դատարանների վարույթում գտնվող քրեական գործերը, բացառությամբ սույն որոշման 8-րդ կետի 4-6-րդ ենթակետերով և 9-րդ կետով նախատեսված դեպքերի, որոնցով՝ 2) անձինք կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժª ոչ ավելի, քան երեք տարի ժամկետով ազատազրկում։
Որոշման 6-րդ կետով սահմանված է սույն որոշման 5-րդ կետով նախատեսված կանոնները հանցագործությունների համակցության նկատմամբ կիրառվում են սույն որոշման 5-րդ կետի 1-ին ենթակետով նախատեսված դեպքերում, ինչպես նաև երբ մեղսագրվող արարքների համար նախատեսված առավելագույն պատիժների հանրագումարը սույն որոշման 5-րդ կետի 2-րդ ենթակետով նախատեսված դեպքերում չի գերազանցում երեք տարի ժամկետով ազատազրկումը, իսկ սույն որոշման 5-րդ կետի 3-րդ և 4-րդ ենթակետերով նախատեսված դեպքերում չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Իսկ որոշման 8-րդ կետի 6-րդ ենթակետում նշված է այն անձանց նկատմամբ, որոնք մինչև դատական ակտի օրինական ուժի մեջ մտնելը չեն հատուցել կամ այլ կերպ չեն հարթել ենթադրյալ հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառած վնասը, կամ առկա է վեճ հանցագործությամբ պատճառված եւ հատուցման ենթակա վնասի կամ դրա չափի կապակցությամբ, ինչպես նաև այն անձանց նկատմամբ, որոնք չեն հատուցել օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտով սահմանված նյութական վնասը։
Տվյալ դեպքում, դեռևս 07.06.2014թ. հաղորդման մեջ Ա.Արզումանյանը հիշատակել է, որ Ա.Ծատուրյանի նպատակն է եղել իր այդ քայլով Ընկերությանը վնաս հասցնելը, իսկ 22.08.2014թ. հաղորդման մեջ նշել է Ընկերությունից հափշտակված երկու սարքերի մասին, մասնավորապես, որ դրանք իրենց մեջ պարունակում են Ընկերության վերաբերյալ ամբողջ ֆինանսական և վարկային տեղեկատվությունը և հաղորդմամբ խնդրել հայտնաբերել հանցավոր արարքը կատարած անձին, ինչպես նաև միջոցներ ձեռնարկել հայտնաբերելու գողոնը և վերադարձնել Ընկերությանը։
Այսինքն, ակնհայտ է, որ այդ պահից արդեն առկա է եղել նաև ենթադրալ հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված վնասի հարց, ի դեպ որի չափն էլ, չնայած մասնակի, հետագայում ներկայացվել է։ Այն էª 05.05.2015թ. ՙէսպրես Կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ ՓԲԸ ներկայացուցչի կողմից ներկայացվել է Ա.Ծատուրյանի արարքի հետևանքով Ընկերությանն այդ օրվա դրությամբ պատճառված վնասի չափը։
Հետևաբար, անհիմն է Դատարանի այն պատճառաբանությունը, թեª անջատվող փաստաթղթերի ցանկում չկա նաև ենթադրյալ հանցագործությամբ պատճառված վնասի, հատուցման ենթակա վնասի կամ դրա չափի, այդ խնդրով վեճի առկայության վերաբերյալ որևէ փաստաթուղթ կամ ապացույց։
Համաներման ակտի կիրառման կամ չկիրառման հարցի քննարկման համար, նախ և առաջ անձը, ում դա վերաբերվում է, պետք է ունենա մեղադրյալի կարգավիճակ, հետևաբար քրեական գործը հարուցելու պահին դրա կիրառման կապակցությամբ Արթուր Ծատուրյանի համաձայնութան ճշտման անհրաժեշտութունը չի եղել և չէր կարող լինել։
Ի դեպ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 6-րդ մասի մեկնաբանությանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մյասնիկ Հարութիկի Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով 2009թ. հունիսի 29-ին կայացված թիվ ԵԿԴ/0019/11/09 որոշման մեջ և արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշամը՝ ՙ(...) չժխտելով, որ անձի կատարած արարքն իր մեջ պարունակում է հանցակազմի հատկանիշներ, վարույթն իրականացնող մարմինը կարող է նրան ազատել քրեական պատասխանատվությունից՝ հիմք ընդունելով այն, որ կատարված արարքը կորցրել է իր վտանգավորության աստիճանը։ ՀՀ քրեադատավարական օրենքն այս հիմքով անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում նրա համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով (...):
Այսինքն, նույնն է թե համաներման ընդունմամբ անձին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու համար վերջինիս համաձայնությունը ճշտելուց առաջ, նախ և առաջ պետք է քննությամբ ժխտել, որ անձի արարքում չի բացակայում հանցակազմը, կամ նույնն է՝ հաստատել հանցակազմի առկայությունը։
Այսպիսով, նյութերով քրեական գործ հարուցելու մասին քննիչի որոշումը բխում է ինչպես քրեական դատավարության, այնպես էլ« վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշմամբ սահմանված պահանջներից։
Իսկ արդեն քրեական գործի հարուցումից հետո, ի թիվս այլնի տեղեկություն է ստացվել նաև Արթուր Ծատուրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213 հոդվածով սահմանված հանցագործության կատարման մասին, որի վերաբերյալ ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա ևս հետագայում Ա.Ծատուրյանին մեղադրանք է առաջադրվել։
Մասնավորապես, ի պատասխան 02.04.2015թ. ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վաչության պետ Ռ.Զաքարյանին ուղղված թիվ 42/4475 գրության, ստացվել է 04.05.2015թ. թիվ 10/32–1719 գրությունը, համաձայն որիª Ա.Ծատուրյանը մի շարք քաղաքացիների, ովքեր հնարավոր է հանդիսանան նաև ՙէքսպրես Կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ ՓԲԸ-ի վարկառուներ տևական ժամանակ տարբեր ժամանակահատվածներում տրամադրել է բարձր տոկոսադրույքով գումարներ, որի առնչությամբ ծագել են գումարային վեճեր։
Ուստի, արդեն արարքների հանցակցության պայմաններում, երբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածով որպես ազատազրկման առավելագույն պատժաչափ սահմանված է 3 տարի ժամկետով ազատազրկումը, իսկ նույն օրենսգրքի 213 հոդվածի 1-ին մասովª 2 տարին, մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմինն իրավասու չէր կիրառելու համաներման ակտը։
Ինչ վերաբերվում է Դատարանի այն պատճառաբանությանը, թեª տվյալ նյութերում բացակայում է անջատվող փաստաթղթերի ցանկը, ավելինª ՙմայր՚ քրեական գործն ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի վարույթ ընդունելու որոշումը, քանի որ սկզբնական քրեական գործ հարուցելու և վարույթ ընդունելու որոշումը դեռևս 2014թ. ապրիլի 11-ին կայացրել էր ավագ քննիչ Ա.Մխիթարյանը, այսինքնª նախաքննական միևնույն մարմնի մեկ այլ քննիչ, ապա քրեական գործի նյութերով նոր քրեական գործ հարուցելու կարգը սահմանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 184 հոդվածով:
Այդ հոդվածի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ դրանում չկա պահանջ, նոր քրեական գործում կցելու ՙմայր՚ª ՙսկզբնական՚ քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին քննիչի որոշումը։ Տվյալ դեպքում կարևոր է նոր քրեական գործ հարուցելու և այն վարույթ ընդունելու մասին որոշումը, որն էլ առկա է։ Բացի այդ, անջատված նյութերում նշված որոշման բացակայությունը որևէ հետևանք չի առաջացրել, այդ հանգամանքը չի ազդել գործով ձեռք բերված փաստական տվյալների հավաստիության վրա։
Հետևաբար, սույն գործով առկա չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105 հոդվածով սահմանված հիմքեր, որպեսզի պայմաններում Դատարանը կարող էր անթույլատրելի ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքի հանցակազմի առկայությունը հիմնավորող ապացույցները։
Այսպիսով, բացի վերը նշվածներից, տվյալ դեպքում Դատարանի որոշմամբ թույլ է տրվել դատական սխալ, մասնավորապես դատարանը փաստորեն հրաժարվել է իրականացնել գործի քննություն, այսինքն նույնն է թե հրաժարվել է արդարադատության իրականացումից, ինչն էլ ակնհայտ կոպիտ խախտում է։
Տվյալ դեպքում, ոտնահարվել է գործով տուժող ճանաչված անձանց իրավունքները, խախտվել է վերջիններիս գործի արդար քննության իրավունքը։
Գտնում է, որ դատարանի բերած հիմնավորումներն ու պատճառաբանությունները չեն համապատասխանում գործով հաստատված փաստական հանգամանքներին, ինչպես նաև կիրառելի օրենսդրությանը։
Վերը նշված հիմնավորումներով բողոք բերող անձըª ՙԷքսպրես Կրեդիտ ՈւՎԿ՚ ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Լ.Մարտիրոսյանը բառացիորեն խնդրել է. ՙԲեկանել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.04.2017թ. որոշումը, գործն ուղարկել ստորադաս դատարանª նոր քննության՚։
4.Վերաքննիչ դատարանում կողմերի պարզաբանումները.
Դատախազ Ռ.Գևորգյանը հայտնեց, որ ինքը հանդիսանալով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ, մասնակցել է սույն գործի քննությանը առաջին ատյանի դատարանում որպես մեղադրող, ապա տեղափոխվել է Կոտայքի մարզի դատախազություն: Բողոք բերելու օրվա դրությամբ արդեն իսկ հանդիսացել է Կոտայքի մարզի դատախազի տեղակալ, սակայն շփոթմամբ բողոքը ստորագրել է որպես Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ:
Վերաքննիչ բողոքը պնդեց և խնդրեց այն բավարարել:
Տուժողի ներկայացուցիչ Լ.Մարտիրոսյանը ևս պնդեց իր կողմից բերված բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Ամբաստանյալ Ա.Ծատուրյանը, վերջինիս պաշտպան Ա.Թամրազյանը դատախազի և տուժողի ներկայացուցիչ Լ.Մարտիրոսյանի կողմից բերված վերաքննիչ բողոքների դեմ առարկեցին, խնդրեցին մերժել դրանք` Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով դատախազի և տուժողի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքները` բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով դատախազի և տուժողի ներկայացուցչի հիմնավորումները, ամբաստանյալի և պաշտպանի դիրքորոշումները բերված բողոքների կապակցությամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի որոշումը թողնել անփոփոխ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 82 հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձն օրենսդիր մարմնի կողմից ընդունվող համաներման ակտով կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից« իսկ դատապարտյալը կարող է լրիվ կամ մասնակի ազատվել ինչպես հիմնական, այնպես էլ լրացուցիչ պատժից կամ պատժի չկրած մասը կարող է փոխարինվել ավելի մեղմ պատժատեսակով կամ կարող է վերացվել դատվածությունը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35 հոդվածի 1-ին մասի 13-րդ կետի համաձայն` քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել« իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման« եթե ընդունվել է համաներման ակտ։ Նույն հոդվածի 5-րդ մասը սահմանում է« որ դատարանը« հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ« լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը։
Նույն հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետն անցնելու և համաներման ակտ ընդունվելու հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը (ամբաստանյալը)։ Այդ դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 64 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրյալը, ում վերաբերյալ գործը նշանակված է դատական քննության, կոչվում է ամբաստանյալ, հետևաբար` ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 35 հոդվածի վերոնշյալ մեկնաբանությունները վերաբերելի են նաև սույն գործով ամբաստանյալի կարգավիճակում գտնվող Արթուր Ծատուրյանի նկատմամբ։
ՙՀայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակման 22 տարեդարձի կապակցությամբ համաներում հայտարարելու մասին՚ ՀՀ Ազգային ժողովի 2013թ. հոկտեմբերի 3-ի թիվ ԱԺՈ-080-Ն որոշման (այսուհետ նաև` Համաներման որոշում) 5-րդ կետի համաձայն` կարճման են ենթակա մինչև 2013թ. սեպտեմբերի 1-ը ներառյալ կատարված հանցագործությունների վերաբերյալ (....) դատարանների վարույթում գտնվող քրեական գործերը, որոնցով` (...) 1. նույն որոշման 1-ին կետի 3-ին ենթակետում թվարկված անձինք` կարող են մեղադրվել կամ մեղադրվում են այնպիսի հանցագործություններ կատարելու մեջ, որոնց համար նախատեսված է պատիժ` ոչ ավել, քան երեք տարի ժամկետով ազատազրկում։
Համաներման որոշման 13-րդ կետի 3-ին ենթակետի համաձայն` Համաներման որոշման կատարումը հետաքննության և նախաքննության մարմիններին է վերապահված` այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը կամ նյութերը քննվում են վերոնշյալ մարմիններում։
Համաներման որոշման 13-րդ կետի 1-ին ենթակետի համաձայն` այդ որոշման կատարումը ՀՀ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի և վերաքննիչ քրեական դատարանների կատարմանն է վերապահված`
ա. այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը ՀՀ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի կամ վերաքննիչ քրեական դատարաններում են, սակայն մինչև սույն որոշման ուժի մեջ մտնելը չեն քննվել կամ այն անձանց նկատմամբ, որոնց վերաբերյալ գործերը քննվել են, բայց դատավճիռներն օրինական ուժի մեջ չեն մտել (...):
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 184 հոդվածի համաձայն`
1. Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը իրենց վարույթում գտնվող քրեական գործի նյութերով կայացնում են որոշում նոր գործ հարուցելու և այն առանձին վարույթում առանձնացնելու մասին, իսկ դատարանը նման որոշում կայացնելու միջնորդությամբ դիմում է դատախազին, եթե մեղադրյալին վերագրվող հանցագործությունից բացի բացահայտված է առաջինի հետ չկապված այլ հանցագործություն, որը կատարել է այլ անձ՝ առանց մեղադրյալի մասնակցության։
2. Որոշման մեջ պետք է նշվեն՝ գործի հարուցման և անջատման հիմքերը, դրվագները և անձինք, քրեական օրենքի այն հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետը, որի հատկանիշներով գործ է հարուցված և անջատված է առանձին վարույթում, անջատված գործը նախաքննության ուղարկելու կամ գործն իր վարույթն ընդունելու մասին որոշումը:
3.Որոշման մեջ ընդգրկվում կամ պատճեններով կամ բնօրինակներով նրան կցվում է անջատվող նյութերի՝ որոշումների, արձանագրությունների, փաստաթղթերի, իրեղեն ապացույցների ցանկը։
4.Որոշման և անջատվող նյութերի՝ նրան կցվող ցանկի առաջին օրինակն ընդգրկվում է սկզբնական գործի, իսկ երկրորդ օրինակը՝ անջատվող գործի մեջ։
5.Նոր գործի անջատման և հետագա ընթացքի մասին տեղյակ է պահվում մեղադրյալին, նրա օրինական ներկայացուցչին և պաշտպանին, ինչպես նաև տուժողին, քաղաքացիական հայցվորին, քաղաքացիական պատասխանողին և նրանց ներկայացուցիչներին, որոնք մասնակցել են սկզբնական գործի վարույթին։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 366 հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը՝ այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 366 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` դատարանը պարտավոր է նույն օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով և 2-րդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Անահիտ Հայկի Սաղաթելյանի վերաբերյալ ԳԴ5/0022/01/10 քրեական գործով 2011թ. հոկտեմբերի 20-ի որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի համատեքստում մեկնաբանելով նույն հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված իրավական դրույթը, արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
ՙ(...) Քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով։ Ինչպես երևում է նշված արգելքը սահմանող իրավանորմի վերլուծությունից, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի կիրառման համար ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունն անհրաժեշտ է միայն այն դեպքում, երբ քրեական գործն արդեն իսկ հարուցված է և անձը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, այսինքն` նրա նկատմամբ սկսվել է քրեական հետապնդում:
Բոլոր այն դեպքերում, երբ քրեական գործը դեռ հարուցված չէ կամ քրեական գործը հարուցվել է, սակայն որևէ անձի մեղադրանք չի առաջադրվել, և անցել են վաղեմության ժամկետները, ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունն անհրաժեշտ չէ, և մինչդատական վարույթն իրականացնող մարմինը պարտավոր է իր նախաձեռնությամբ հրաժարվել քրեական գործ հարուցելուց կամ որոշում կայացնել հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճելու մասին։ Այլ կերպ` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու ժամկետներն անցած լինելն ինքնին բացառում է քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը` անկախ ենթադրյալ իրավախախտում կատարած անձի համաձայնությունից կամ առարկությունից. համաձայնության հարցն առաջ է գալիս միայն կոնկրետ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդում սկսելուց` նրան մեղադրանք առաջադրելուց հետո (...)՚։
Իսկ Լևիկ Պողոսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0136/11/11 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին« որ այն դեպքում« երբ քրեական գործ հարուցելու մասին որոշման մեջ տրվում են այնպիսի ձևակերպումներ« որոնցից հետևում է« որ կոնկրետ անձը կատարել է քրեորեն պատժելի արարք« քննարկվող որոշումն իրավական հետևանքների առումով հավասարվում է անձին մեղադրանք առաջադրելու մասին որոշմանը: Քրեական գործ հարուցելու մասին որոշման մեջ անձին որպես հանցանք կատարողի մատնանշելու պարագայում« նա իրավունք է ձեռք բերում օգտվելու որոշակի դատավարական երաշխիքներից« այդ թվում` պաշտպանության իրավունքից:
Վերը նշված իրավանորների և Վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո անդրադառնալով դատախազի և տուժողի ներկայացուցչի կողմից վերաքննիչ բողոքներում բերված և Վերաքննիչ դատարանում ներկայացված պատճառաբանություններին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք բավարար չափով փաստարկված չեն ու չեն բխում սույն գործի օբյեկտիվ տվյալներից, դրանք խորը վերլուծության են ենթարկվել Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ու արտացոլվել վիճարկվող դատական ակտում:
Հետազոտելով թիվ 13133815 քրեական գործի նյութերը Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ 11.04.2014թ. ավագ քննիչ Ա.Մխիթարյանի կողմից դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցված թիվ 13136614 քրեական գործի նյութերով 27.03.2015թ. ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից հարուցվել է նոր քրեական գործ և առանձնացվել առանձին վարույթում, որին շնորհվել է 13133815 համարը: Սակայն թիվ 13133815 քրեական գործի նյութերում բացակայում է ՙմայր՚ թիվ 13136614 քրեական գործն իր վարույթ ընդունելու մասին որոշումª կայացված ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից: Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ ավագ քննիչ Է.Կարապետյանը հարուցել է թիվ 13133815 քրեական գործը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 184 հոդվածի պահանջների խախտումով, վերը նշված գործը հարուցվել է նման իրավազորություն չունեցող անձի կողմից, հետևաբար հարուցման որոշումն ապօրինի է, իսկ ապօրինի հարուցված գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցները ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105 հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ և 3-րդ կետերի համաձայնª անթույլատրելի են: Իսկ քանի որ Ա.Ծատուրյանին վաշխառության դրվագով առաջադրված մեղադրանքի հիմքում ընկած բոլոր ապացույցները ձեռք են բերվել ապօրինի հարուցված թիվ 13133815 քրեական գործի շրջանակներում, այսինքն քրեադատավարական կարգի էական խախատմամբ, հետևաբար անթույլատրելի են: Նման պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանը իրավացիորեն Արթուր Ծատուրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 213 հոդվածի 2-րդ մասով կայացրել է արդարացման դատական ակտª արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով:
Հետևաբար դատախազի և տուժողի ներկայացուցչի կողմից բերված փաստարկներն անհիմն են, որ թիվ 13133815 քրեական գործը հարուցվել է իրավասու քննիչի կողմից և այդ գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցները թույլատրելի են:
Վերաքննիչ դատարանը նաև փաստում է, որ համաձայն 27.03.2015թ. ավագ քննիչ Է.Կարապետյանի կողմից կայացրած որոշման եզրափակիչ մասի, թիվ 13133815 քրեական գործը հարուցվել է Արթուր Գեորգիի Ծատուրյանի կողմից ՙԷքսպրես Կրեդիտ ՈՒՎԿ՚ ՓԲ ընկերության ներքին հեռախոսային ցանցի հեռախոսազրույցները ձայնագրող սարքի հիշացանցից առևտրային գաղտնիք կազմող տեղեկություններ հավաքելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով: Այսինքն քրեական գործ հարուցելու մասին որոշման մեջ տրվել են այնպիսի ձևակերպումներ« որոնցից հետևում է« որ կոնկրետ անձը կատարել է քրեորեն պատժելի արարք« ուստի քննարկվող որոշումն իրավական հետևանքների առումով հավասարվում է անձին մեղադրանք առաջադրելու մասին որոշմանը: Քրեական գործ հարուցելու մասին որոշման մեջ Ա.Ծատուրյանին որպես հանցանք կատարողի մատնանշելու պարագայում« նա իրավունք է ձեռք բերել օգտվելու որոշակի դատավարական երաշխիքներից: Տվյալ դեպքում քննիչը պարտավոր էր թիվ 13133815 քրեական գործը հարուցելուց առաջ ճշտել Ա.Ծատուրյանի դիրքորոշումը համաներման ակտ կիրառելու և այդ հիմքով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին, քանի որ 2013թ. ՀՀ ԱԺ կողմից ընդունված համաներման ակտը նրա նկատմամբ չկիրառելու հիմքեր այդ պահի դրությամբ չեն եղել:
Դատախազի փաստարկն այն մասին, թե թիվ 13133815 քրեական գործը հարուցվել է ոչ թե անձի նկատմամբ, այդ դեպքի առթիվ, հետևաբար այդ պահին չէր կարող քննարկվել անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքների առկայությունը, դրան խոչընդոտող հնարավոր դատավարական գործոնների հաշվառմամբ, հիմնավոր չէ: Հիմնավոր չէ նաև տուժողի ներկայացուցչի դիրքորոշումն այն մասին, թե համաներման ակտի կիրառման կամ չկիրառման հարցի քննարկման համար, նախ և առաջ անձը, ում դա վերաբերվում է, պետք է ունենա մեղադրյալի կարգավիճակ, հետևաբար քրեական գործը հարուցելու պահին դրա կիրառման կապակցությամբ Արթուր Ծատուրյանի համաձայնութան ճշտման անհրաժեշտութունը չի եղել և չէր կարող լինել։
Տուժողի ներկայացուցիչը պատճառաբանել է, թե թիվ 13133815 քրեական գործը հարուցելու պահի դրությամբ դեռևս հայտի չէր Ա.Ծատուրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարման ժամանակը, ինչպես նաև այն, թե Ա.Ծատուրյանի տրամադրած տեղեկությունները առևտրային գաղտնիք են, թե ոչ: Այդ մասին Ա.Ծատուրյանը առաջին անգամ խոսել է 25.04.2014թ. տված ցուցմունքով, ինչը հետագայումª 06.05.2014թ. տված իր ցուցմունքով հաստատել է նաև Վ.Մալխասյանը, հետևաբար չի բացառվում, որ Ա.Ծատուրյանը այդ տեղեկությունները հավաքել և տրամադրել է Վ.Մալխասյանին 2014թª Համաներման ակտի ընդունումից հետո, հնարավոր է, որ նա աշխատանքից ազատվելուց հետո ևս եկել-գնացել է ընկերություն և շարունակել տեղեկություններ հավաքել, հետևաբար նման պայմաններում խոսք լինել չէր կարող նրա նկատմամբ 2013թ. համաներման ակտը կիրառելու մասին:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տուժողի ներկայացուցչի այս փաստարկը ևս անհիմն է, քանի որ ըստ քրեական գործի նյութերի Ա.Ծատուրյանը աշխատել է ՙԷքսպրես Կրեդիտ ՈւՎԿ՚ ՓԲ ընկերությունում 1998թ-ից մինչև 2013թ. հունիսի 1-ը, որից հետո նա այլևս աշխատանքի չի ներկայացել: Այդ հանգամանքը հաստատել է ընկերության տնօրենը ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահին 22.08.2014թ. հասցեագրած հաղորդմամբ: Քրեական գործը հարուցելու պահի դրությամբ նախաքննության մարմինը այլ տվյալներ չի ունեցել:
Դատախազն իր բողոքում իրավացիորեն նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը 2017թ. ապրիլի 11-ի որոշման եզրափակիչ մասում որոշել է թիվ 13136614 քրեական գործի վարույթը կարճել համաներման ակտի կիրառման հիմքով, մինչդեռ դատարանի վարույթում քննվել է ոչ թե թիվ 13136614 քրեական գործը, այլ Արթուր Ծատուրյանի վերաբերյալ թիվ 13133815 քրեական գործը: Այս հանգամանքը Վերաքննիչ դատարանը գնահատում է որպես վրիպակ, քանի որ վիճարկվող որոշման պատճառաբանական մասում /դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը բաժնում/ Առաջին ատյանի դատարանը շարադրել է բացառապես թիվ 13133815 քրեական գործի վարույթը կարճելու հիմքերը և հիմնավորումները/, հետևաբար որոշման եզրափակիչ մասում տեղ գտած վրիպակը հիմք չի կարող հանդիսանալ դատախազի բողոքը բավարարելու և գործը նոր քննության ուղարկելու մասին:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական կամ դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են կամ կարող էին ազդել սույն գործով վերջնական ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դատախազի և տուժողի ներկայացուցչի վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Ելնելով վերագրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-387, 393-394 և 402 հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Ռ.Գևորգյանի և տուժող ՙԷքսպրես Կրեդիտ ՈւՎԿ՚ ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչ Լ.Մարտիրոսյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017թ. ապրիլի 11-ի որոշումըª քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արթուր Գեորգի Ծատուրյանիª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 199 հոդվածի 1-ին մասով և 213 հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ն. ՀՈՎԱԿԻՄՅԱՆ