գործ ԵԿԴ/0332/01/16

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի
Գեորգի Սարգսյանի
Անի Ավագյանի
Անիկ Հակոբյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հակոբ Ենոքյանի
տուժող` Հասմիկ Հովհաննիսյանի
պաշտպան` Լուսինե Մարտիրոսյանի


2019 թվականի փետրվարի 27-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Հակոբ Հայկազի Բաբայանի` ծնված 27.02.1956 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, բնակվում է` Երևան քաղաքի Նորագավիթ 13-րդ փողոցի 21/1 տանը:

Հակոբ Հայկազի Բաբայանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
2016 թվականի դեկտեմբերի 02-ի որոշմամբ մեղադրյալ Հակոբ Հայկազի Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի ապրիլի 09-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Ս.Ստեփանյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով թիվ 58204315 քրեական գործը հարուցելու մասին:
2015 թվականի ապրիլի14-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Ս.Ստեփանյանի կողմից որոշում է կայացվել 58204315 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին:
2016 թվականի օգոստոսի 29-ին ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության պետ Մ.Համբարձումյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58204315 քրեական գործով Հասմիկ Հովհաննիսյանին տուժող ճանաչելու մասին:
2016 թվականի դեկտեմբերի 02-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Հ.Պետրոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58204315 քրեական գործով Հակոբ Բաբայանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա հանդիսանալով փաստաբանական գործունեություն ծավալող §ՀԿԳ¦ և §ՀԿԳ ԻՐԱՎԱԲԱՆՆԵՐ¦ ՍՊ ընկերությունների փաստացի ղեկավարը, ՀՀ դատական ատյաններում §Լուվիե¦ ՍՊ ընկերության տնօրեն Հասմիկ Թելմանի Հովհաննիսյանին պատշաճ իրավաբանական օգնություն ցույց տալու և ի նպաստ նրա երաշխավորված դատական ակտի կայացումն ապահովելու պատրվակով, սակայն դատական գործրնթացի վրա իրավաբանական գործառույթներից դուրս որևէ ազդեցություն իրականում չունենալով, խարդախությամբ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2013–2014թ. ընթացքում պահանջել և անձամբ, մաս-մաս ստանալով, հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափի 20.195.000 ՀՀ դրամին համարժեք 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Այսպես.
§Լուվիե¦ ՍՊ ընկերության տնօրեն Հասմիկ Հովհաննիսյանը Սամվել Հովհաննիսյանի, Սուրեն Սարգսյանի, Ռուզաննա Պողոսյանի, §Կենտրոն¦ նոտարական տարածքի նոտար Նարինե Մանուկյանի, ՀՀ ԿԱ անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի Երևանի տարածքային ստորաբաժանման, երրորդ անձ հանդիսացող Թելման և Լուսինե Հովհաննիսյանների դեմ բերված նվիրատվության գործարքն անվավեր ճանաչելու և անվավերության հետևանքներ կիրառելու պահանջների մասին հայցադիմումի կապակցությամբ քննվող թիվ ԵԱՔԴ/0887/02/11 քաղաքացիական գործի շրջանակներում ՀՀ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում և վերաքննիչ քաղաքացիական դատարանում պարտվելով, նպատակադրվել է իրավաբանական այլ ընկերությունների միջոցով դատական գործընթացը շարունակել և, այնուամենայնիվ, դրական արդյունքի հասնել, այդ նպատակով ծանոթի Սիսակ Մարտիրոսյանի միջոցով 2012թ. հուլիս ամսին դիմել է Հակոբ Հայկազի Բաբայանին, ով հանդես է եկել որպես փաստաբանական գործունեություն ծավալող §ՀԿԳ¦ ՍՊ ընկերության ղեկավար։
Հակոբ Բաբայանն, ուսումնասիրելով Հասմիկ Հովհաննիսյանի կողմից հայցի վերաբերյալ իրեն տրված փաստաթղթերը, ներկայացրել է, թե իբր, դատական ու իրավապահ համակարգում ունեցած իր բարձր վարկանիշի, հեղինակության, ինչպես նաև կապերի միջոցով վստահաբար կարող է դրական արդյունք ապահովելու հասնել հաջողության, որից հետո գալով փոխադարձ համաձայնության §ՀԿԳ¦ ՍՊ ընկերության փաստաբանները ձեռնամուխ են եղել դատական գործրնթացին, որի հիման վրա 17.07.2012թ. կնքել է իրավաբանական ծառայությունների մատուցման թիվ 20 պայմանագիրը։
Հակոբ Բաբայանը Հասմիկ Հովհաննիսյանին ասել է, թե իբր նախորդ հայցադիմումի մեջ առկա են բացթողումներ և նպատակահարմար է հրաժարվել ԵԱՔԴ/0887/02/11 քաղաքացիական գործով 25.06.2012թ. կայացված որոշման դեմ ներկայացված վճռաբեկ բողոքից ու այլ հիմքով նոր հայցադիմում ներկայացնել ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, այսինքն ներքաշվել դատական նոր գործընթացի մեջ, որն ավարտվելու է երաշխավորված հաջողությամբ:
Հասմիկ Հովհաննիսյանը, վստահելով փաստաբանական կողմի նախընտրած մարտավարության արդյունավետությանը, փոխադարձ համաձայնության հիման վրա §ՀԿԳ¦ ՍՊ ընկերության հետ 23.07.2012թ. կնքել է իրավաբանական ծառայությունների մատուցման երկրորդ թիվ 22 պայմանագիրը, համաձայն որի Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ– Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանից պահանջվել է Սամվել Հովհաննիսյանի, Սուրեն Սարգսյանի, Ռուզաննա Պողոսյանի, §Կենտրոն¦ նոտարական տարածքի նոտար Ն.Մանուկյանի, ՀՀ ԿԱ ԱԳԿ ՊԿ Երևանի տարածքային ստորաբաժանման, երրորդ անձինք՝ Թելման Հովհաննիսյանի՝ շահագրգռված անձանց միջև կնքված գործարքն անվավեր ճանաչել և անվավեր գործարքի հետևանքներ կիրառել որից հետո էլ՝ 22.08.2012թ.–ին, ետ է վերցվել ԵԱՔԴ/0887/02/11 քաղաքացիական գործով վճռաբեկ բողոքր։ Ընդ որում, իրավաբանական ծառայությունների մատուցման համար Հասմիկ Հովհաննիսյանի կողմից 17.07.2012թ. թիվ 20 պայմանագրի հիման վրա §ՀԿԳ¦ ՍՊ ընկերությանը բանկային եղանակով վճարվել է 420.000 ՀՀ դրամ գումար, իսկ 23.07.2012թ. թիվ 22 պայմանագրի հիման վրա 1.239.000 ՀՀ դրամ գումար։
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 28.03.2013թ. թիվ ԵԱՔԴ/1444/02/12 վճռով Հասմիկ Հովհաննիսյանի հայցը մերժել է։ Չնայած այդ փաստին, Հակոբ Բաբայանը շարունակել է իրավաբանական պատշաճ օգնություն ցուցաբերելու հետ կապված պատրանք ստեղծել ներկայացնելով, թե իբր ամեն ինչ գտնվում է իր վերահսկողության ներքո, և գործն ընթանում է նախատեսվածի համաձայն։
§ՀԿԳ¦ ՍՊ ընկերության փաստաբանների կողմից 29.04.2013թ. վերաքննիչ բողոք է տարվել Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն համայնքների ընդհանուր իրավասության դատարանի 28.03.2013թ. թիվ ԵԱՔԴ/1444/02/12 վճռի դեմ։
Հակոբ Բաբայանն, ունենալով իրավաբանական երկարամյա աշխատանքային փորձ, հմտություն և գիտելիքներ, ակնհայտորեն կանխատեսել է, որ նման հիմնավորումներով ներկայացված հայցապահանջը չի կարող հեռանկարային լինել և ի նպաստ հայցվորի Հասմիկ Հովհաննիսյանի, վերջնական դրական լուծում ստանալ, և չնայած այդ հանգամանքին 2013 թվականի մարտ ամսին վերջինիս հրավիրելով իր աշխատավայր ներկայացրել է, թե իբր հնարավորություն ունի, դատական մարմինների հետ կապերն օգտագործելով, ի վերջո դրական արդյունքի հասնել, եթե Հասմիկ Հովհաննիսյանը համաձայնի դրա դիմաց իրեն վճարել 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հասմիկ Հովհաննիսյանն, ընդունելով առաջարկը, միաժամանակ հայտնել է, որ պահանջված ամբողջական գումարը չունի և անմիջապես տալ չի կարող։ Այդ ժամանակ Հակոբ Բաբայանի ցանկությամբ նրանց միջև կնքվել է 04.03.2013թ-ով թվագրված գումարի փոխառության պայմանագիրը, համաձայն որի Հասմիկ Հովհաննիսյանը Հակոբ Բաբայանից առանց տոկոսի իբր վերցրել է 80.000 ԱՄՆ դոլար, որը պարտավորվել է վերադարձնել պայմանագրի կնքման օրվանից ոչ ուշ քան 6 ամսից, ընդ որում գումարի չափը 50.000 ԱՄՆ դոլարի փոխարեն նշվել է 80.000 ԱՄՆ դոլար ակնկալվող 50.000 ԱՄՆ դոլար ստանալու հետ կապված առավել ամուր երաշխիք ունենալու համար։
§ՀԿԳ ԻՐԱՎԱԲԱՆՆԵՐ¦ ՍՊ ընկերության փաստաբանների կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքր բավարարվել է դատարանի՝ 26.07.2013թ. որոշմամբ, և գործը վերադարձվել է առաջին ատյանի դատարան նոր քննության, ինչը Հակոբ Բաբայանի կողմից անմիջապես ներկայացվել է գործի դրական ընթացքի լույսի ներքո։
2013թ. մարտ ամսից մինչև 2014թ. հուլիսն ընկած ժամանակահատվածում Հասմիկ Հովհաննիսյանը Հակոբ Բաբայանին՝ փաստաբանական ընկերության՝ նրա աշխատասենյակում մաս-մաս տվել է խոստացված 20.195.000 ՀՀ դրամին համարժեք 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որն ամբողջությամբ վերցնելուց հետո 2014թ. հուլիս ամսին Հակոբ Բաբայանր վերը նշված փոխառության պայմանագրի վրա ձեռագիր նշագրում է կատարել, թե իբր իրենց միջև փոխառության գործարքը չի կայացել և ինքր գումար չի տվել:
Առաջին ատյանի դատարան վերադարձված գործով 23.06.2014թ. Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից որոշում է կայացվել Հասմիկ Հովհանիսյանի հայցը հայցային վաղեմություն կիրառելու հիմքով մերժելու մասին։ Հակոբ Բաբայանը, իր կեղծ խոստումներով և նախօրոք մշակված մարտավարությունով, մոլորության մեջ գցելով Հասմիկ Հովհաննիսյանին, առաջարկել է 23.06.2014թ.–ին կայացված որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք կազմել և տանել, ինչին Հասմիկ Հովհաննիսյանը համաձայնել է և §ՀԿԳ ԻՐԱՎԱԲԱՆՆԵՐ¦ ՍՊ ընկերության հետ 25.06.2014թ. կնքել է իրավաբանական ծառայությունների մատուցման թիվ 15 պայմանագիրը, և բանկային եղանակով ընկերությանը վճարել է 410.000 ՀՀ դրամ գումար։ Հասմիկ Հովհաննիսյանը, համոզվելով, որ Հակոբ Բաբայանի տված երաշխիքներն անհիմն են, վերջինիցս պահանջել է վերադարձնել 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարր կամ ապահովել խոստացված դրական արդյունքը սպառնալով հակառակ դեպքում դիմել իրավապահ մարմիններին։
Տեղի տալով Հասմիկ Հովհաննիսյանի պահանջին Հակոբ Բաբայանը 2014թ. հոկտեմբեր ամսին հրաժարվել է զբաղվել քաղաքացիական գործով և նրան է վերադարձրել 6.866.300 ՀՀ դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, իսկ մնացած՝ 13.328.700 ՀՀ դրամին \ համարժեք 33.000 ԱՄՆ դոլար գումարն այլևս չի տվել պատճառաբանելով, թե իբր ծախսեր է կատարել գործի քննության ընթացքում։
2016 թվականի դեկտեմբերի 02-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Հ.Պետրոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58204315 քրեական գործով Հակոբ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ:
2016 թվականի դեկտեմբերի 02-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Հ.Պետրոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58204315 քրեական գործով 04.03.2013 թվականին թվագրված գումարի փոխառության պայմանագիրը, §ԱրմենՏել¦ և §Ղ-Տելեկոմ¦ ՓԲ ընկերություններից ստացված հիշյալ հեռախոսահամարների մուտքային ու ելքային զանգերի վերծանումներըª 2 լազերային սկավառակների տեսքով ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի դեկտեմների 07-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Հ.Պետրոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58204315 քրեական գործի նյութերովª Սուրեն Սարգսյանի և §Լոյերս Լո¦ ՍՊ ընկերության տնօրեն Գևորգ Հարությունյանի կողմից քաղաքացիական գործով ապացույց կեղծելու դեպքովª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 349-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58217416 քրեական գործը հարուցելու մասին:
2016 թվականի դեկտեմների 07-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Հ.Պետրոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58204315 քրեական գործի նյութերովª §ՀԿԳ¦ ՍՊ ընկերության տնօրեն Ժաննա Գաբրիելյանի կողմից փաստաթուղթ կեղծելու և օգտագործելու դեպքովª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 58217516 քրեական գործը հարուցելու մասին:
2016 թվականի դեկտեմների 07-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Հ.Պետրոսյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 58204315 քրեական գործի նյութերովª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսվածª փաստաթուղթ կեղծելու և օգտագործելու դեպքով թիվ 58217616 քրեական գործը հարուցելու մասին:
2016 թվականի դեկտեմբերի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Ապացույցների հետազոտում
Ամբաստանյալ` Հակոբ Բաբայանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, ինքը չի հիշում, թե Հասմիկ Հովհաննիսյանը կոնկրետ երբ է իրենց փաստաբանական գրասենյակի ծառայություններից հրաժարվել, բայց հիշում է, որ այդ օրը, երբ նա հրաժարվել է իրենց ծառայություններից նա անմիջապես գրավոր դիմում է գրել և հանձնել է իրենց գրասենյակ։ Այդ դիմումը քանի որ գրված է 2014 թվականի հոկտեմբերի 04-ին, ինքը գալիս է միանշանակ հետևության, որ նա իրենց գրասենյակի ծառայություններից հրաժարվել է այդ նույն օրը՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 04-ին։ Նույն ձևով ինքը նշելու է նաև իր կողմից նկարագրվող դեպքերի հետ կապված մյուս ամսաթվերը։ 2012 թվականի հուլիսի առաջին կեսին իր մոտ է եկել իր վաղեմի՝ շուրջ 10 տարվա, ծանոթ Միսակ Սարիբեկյանը, որին ինքը իմացել է §Տեր Մխիթար¦ անունով։ Ինքը նրան պատկանող ավտոմեքենան է գնել իր կնոջ համար, հետո մի օր Էջմիածնում իր կնոջ հետ տեսել են նրան և նա իրենց իր տուն է հրավիրել։ Դրանից հետո մի քանի անգամ նույնպես հանդիպել է Միսակին ինչպես ՀՀ գլխավոր դատախազությունում, այնպես էլ §Նիգ Ապարան¦ կազմակերպության միջոցառումների ժամանակ, որին ինքն անդամակցում էր: Միսակը եկել էր մի կնոջ հետ, ով ներկայացել է որպես §Լուվի¦ ՍՊ ընկերության տնօրեն Հասմիկ Հովհաննիսյան։ Միսակը ներկայացրել է, որ Հասմիկը գործարար կին է, ներկայում ֆինանսական դժվարություններ ունի, մի քանի հարյուր հազար դոլարի պարտքեր ունի բանկերին, սակայն շուտով այդ դժվարությունները կհաղթահարի և ոտքի կկանգնի։ Ասել է, որ ամեն ինչ կախված է մի քաղգործից, որով Հասմիկը առաջին ատյանում և վերաքննիչ դատարանում պարտվել է, սակայն իրականում ինքը ճիշտ է, քանի որ նրա ՍՊԸ-ին պատկանող հողամասը կեղծիքներով վաճառել են ու հիմա Հասմիկն ուզում է հետ բերի, որ պարտքերը տա։ Հասմիկն ասել է, որ պատրաստ է իրենց որքան որ ուզեն՝ 10, 20 հազար դոլար վարձատրություն տա, միայն, թե իրենք իր գործն անենք։ Նա ուզում էր, որ իրենք վճռաբեկ բողոք բերեն և հասնեն նրան, որ նրա օգտին վճիռ կայացվի։ Հասմիկի թողած փաստաթղթերը իրենց փաստաբանները ուսումնասիրելուց հետո 17.07.12թ պայմանագիր են կնքել և Հասմիկը փոխանցել է հազար դոլարին համարժեք դրամ և վճռաբեկ բողոք են ներկայացրել: Փաստաբանները Հասմիկին ներկայացրել են, որ հաղթանակի հասնելու հեռանկարը շատ քիչ է, քանի որ փաստաթղթերի վրա, որոնք Հասմիկը համարում էր, որ կեղծ են, իրականում նրա ստորագրությունն է։ Հասմիկն ասել է, որ գործով նախորդ փաստաբան Ջիլավյանն էլ է իրեն ասել, որ հաջողության հասնելու շանսերը քիչ են։ Հասմիկը դատարանում և իրենց բացատրում էր, որ ինքը որպես ՍՊԸ տնօրեն, նախապես երկու դատարկ թղթերի վրա ստորագրել է և, վստա-հելով աշխատակիցներին, թողել է նրանց մոտ ու մեկնել արտասահման, իսկ երբ վերադարձել է, պարզվել է, որ նրանք այդ նախապես ստորագրած ու կնքված թղթերի վրա լիազորագիր են տպագրել և վաճառել հողամասը։ Հակափաստարկն էլ այն էր, որ եթե Հասմիկը վստահել է և դատարկ թղթերը ստորագրել ու կնքել է, նշանակում է պատասխանատու է իր վստահած անձանց գործողությունների իրավական հետևանքների համար։ Մի քանի օրերի ընթացքում իրենց փաստաբանները հարցը ուսումնասիրեցին և գտան դատարան դիմելու նոր հիմք, այն որ խախտվել է նման գոծարքների համար սահմանված կարգը, որն արդեն հիմք էր այդ գործարքը անվավեր ճանաչելու համար։ Իհարկե եղել է նաև վաղեմության խնդիր, սակայն իրենց փաստաբանները գտել են, որ դատարան դիմելով, վաղեմությունն ընդհատվել է։ Հետո էլ վաղեմություն կիրառվում է միայն կողմի դիմումի հիման վրա, իսկ կողմը կարող էր վաղեմություն կիրառելու դիմում չներկայացնել, ինչպես որ հետագայում եղավ։ Հասմիկը և Միսակը երբ եկան գրասենյակ սկզբում ներկայացրեցի, որ կա մեկ այլ տարբերակ գործով հաջողության հասնելու համար, որը սակայն 4 հազար դոլարի լրացուցիչ ծախս է պահանջում, քանի որ նոր հայց պետք է ներկայացվի և զրոյից գործը նորից սկսվի։ Փաստաբանները հարցը Հասմիկի հետ քննարկեցին, իսկ ես, քանի որ քաղաքացիական գործերի մասնագետ չի, Միսակի հետ իր սենյակում զրուցել են: Քիչ հետո Հասմիկը եկել է և ինքը հարցրեցլ է ինչ է որոշել։ Նա ասել է վճռաբեկ բողոքը պետք է հետ վերցնել և նոր գործ սկսի։ Դա արդեն 2012 թվականի հուլիսի 23-ին է եղել։ Կնքվել է նոր պայմանագիր, որի համար Հասմիկը փոխանցել է 3 հազար դոլարին համարժեք դրամ, իսկ հետագայում պետք է կնքվեր ևս մեկ պամանագիր արդեն հազար դոլարին համարժեք դրամի չափով։ Առաջին ատյանի դատարանը իրենց հայցը մերժել է։ Ընդ որում կողմը թեև միջնորդել էր վաղեմություն կիրառել, դատարանը մերժել էր թե նրանց դիմումը և թե իրենց հայցը։ Իրենք վերաքննիչ բողոք են բերել, որը բավարարվել է։ Ինչպես նշել է, հենց սկզբից էլ Հասմիկն ասել էր, որ պատրաստ է պայմանագրի գումարից բացի իրենց լրացուցիչ գումար տալ (10, 20), եթե հաջողության հասնեն և գործը իր օգտին լուծվի, սակայն ավելի առարկայական խոսակցություն է եղել երբ համոզվել է, որ կարողանում են հաղթել։ Ինքն էլ դատարանում ընդունել է, որ Միսակի հետ էր եկել, որովհետև չէր կարող գալ անծանոթ մարդուն ասել §բարև ձեզ ես ձեզ 50 հազար դոլար կտամ իմ գործն արեք¦: Այսինքն՝ ակնհայտ է, որ այս դեպքում բացակայում է խարդախության հանցակազմի համար ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներով սահմանված այն հատկանիշը, որ խարդախության դեպքում գումարը փոխանցելու նախաձեռնությունը պետք է գա ամբաստանյալից և ոչ թե տուժողից, մինչդեռ տվյալ դեպքում տուժողը, համաձայն իր ցուցմունքի, փնտրել և գտել է իր մոտ մարդ՝ Միսակ Սարիբեկյանին, որ նրա հետ գա իրեն մոտ և գումար առաջարկի գործն իր օգտին լուծելու համար։ Փաստացի բացակայում է խարդախության հանցակազմի պարտադիր պայմանը, ըստ որի այդ հանցագործության դեպքում խարդախության առարկան տուժողից ամբաստանյալին պետք է փոխանցվի խաբեության արդյունքում։ 3. Վերաքննիչում իրենց բողոքը 26.07.2013թ․ բավարարելուց մոտ մի շաբաթից տաս օր անց Հասմիկը Միսակի հետ եկել է իրենց մոտ և, շնորհակալություն հայտնելով, մեծ ոգևորությամբ ասել՝ §դուք ամեն ինչ արեք, որ հաղթենք ես ձեզ մինչև հիմա տվածս չորս հազարի տասնապատիկը կտամ՝ 40 հազար դոլար¦, հետո էլ, տեսնելով, որ կասկած կա աչքերիս մեջ, ասել է՝ պատրաստ է դրա կրկնակիի չափով ստացական տալ, որ համոզված լինեն, եթե կամովին չտա դրա կրկնակին դատարանով կստանան։ Հասմիկն ասում էր՝ տեղը շատ նեղն է, հույսը իրենց վրա է, հողամասը հետ բերեն, որ վաճառի պարտքերը տա ու էդ փոսից դուրս գա։ Քրեական գործի նյութերն ուսումնասիրելիս ինքը համոզվեցի, որ Հասմիկը ճիշտ էր ասում, իրոք այդ ժամանակ նա շատ աննախանձելի վիճակում է եղել։ 2013 թվականի հուլիսի 31-ին §Առէքսիմբանկը¦ 340 հազար դոլարի հայց էր ներկայացրել դատարան, իսկ մի քանի օր անց էլ՝ օգոստոսի 09-ին Արմեն Իսրայելյանն էր 28 մլն դրամի հայց ներկայացրել դատարան։ Միսակն էլ ասել է՝ հա էլի, մի թուղթ գրեք, ստորագրենք, որ տանեն մի սեյֆում պահեք ու հանգիստ լինեք, որ ժամանակը գա՝ հաջողության հասնելուց հետո, չեն ասի §ֆլան-ֆստան¦, այլ փողը կտանք։ Դատարանում էլ ըստ էության Հասմիկն ընդունել է, որ գումարի առաջարկը իր կողմից է եղել։ Ասել է անծանոթ մարդուն չէր կարող գնալ գումար առաջարկել, դրա համար էլ Միսակի հետ է եկել։ Հասմիկը նախաքննության ժամանակ սուտ ցուցմունք է տվել, թե իբր՝ մարտի սկզբին, հետո ուղղել է՝ §ավելի ստույգ¦ 2013 թվականի մարտի 04-ին ինքը զանգահարել, իրեն կանչել է իր մոտ և 50 հազար դոլար պահանջել։ Դատարանում էլ պնդել է, թե իբր դա տեղի է ունեցել 2013 թվականի փետրվարի 13-ին։ Այսինքն, նա փորձում է իր սուտը մի կերպ հարմարացնել իրակա-նությանը, բայց չի ստացվում: Իրականում սկզբից մինչև վերջ սուտ է ասում։ Նախ հեռախոսային վերծանումներից էլ երևում է, որ ոչ մարտի 04-ին, ոչ էլ փետրվարի 13-ին և առհասարակ, 2012 թվականի դեկտեմբերի 13-ից մինչև 2013 թվականի մարտի 14-ը իրենց միջև ոչ մի զանգ չի եղել ոչ իր ու նրա, ոչ էլ իր կամ Միսակի միջև։ Ավելին ինքը համաձայն զանգերի վերծանման, Հասմիկին 2012 թվականի հուլիսի 14-ից մինչև 2013 թվականի մայիսի 05-ը առհասարակ չի զանգել։ Բացի այդ, քանի որ սուտ է ասում և փորձում է հարմարացնել եղած փաստերին, ամսաթիվը նշել է ելնելով փոխառության պայմանագրի վրա նշված ամսաթվից։ Մինչդեռ պայմանագիրը գրելիս ինքը նրան հարցրել է, թե ինչքան ժամկետով գրեն պայմանագիրը և ինչ ամսաթվով, որին նա պատասխանել է, որ իրեն միայն գումարի չափն է հետաքրքրում, իսկ մնացած տվյալները չեն հետաքրքրում, քանի որ ինքը չի պատրաստվում հասցնել այն վիճակին, որ այդ պայմանագիրը մենք օգտագործենք, այլ իր խոստացած 40 հազարը կամովին կտա։ Այդ պատճառով էլ պայմանագիրը գրել տվել է վեց ամսով, իսկ ամսաթիվը նշել է տվել ոչ թե այն կազմելու օրվա ամսաթիվը, այլ հինգ ամիս առաջվա, այսինքն՝ հետին ամսաթիվ է նշել, որպեսզի մեկ ամիս անց, երբ վեց ամիսը լրանա իր մոտ առաջանա դատարան դիմելու իրավունքը, որովհետև դատարան դիմելու իրավունքը կողմի մոտ առաջանում է այն դեպքում, երբ պայմանագրի ժամկետը լրանում է և կողմը չի կատարում իր ստանձնած պարտավորությունը։ Ինքը դա նրա համար է արել, որ հենց որ հարց առաջանա, այսինքն՝ Հասմիկը խոստումը չկատարի, այլևս վեց ամիս սպասելու անհրաժեշտություն չլինի, այլ իրավունք ունենա ցանկացած ժամանակ դիմել դատարան։ Գումարի չափն էլ պայմանագրում ոչ թե տպագրել է տվել, այլ թողել է, որ Հասմիկը ձեռքով գրի։ Այնպես, որ իրականում փոխառության պայմանագիրը գրվել է 2013 թվականի օգոստոսի 05-ին, երբ Հասմիկն ու Միսակը եկել են շնորհակալություն հայտնելու վերաքննիչում հաղթանակ տանելու կապակցությամբ։ Հայցով դատարան դիմելու համար այդ բնույթի գործերով սահմանված է երեք տարվա վաղեմության ժամկետ, որը լրիվ բավարար էր, որը գործի քննությունն ավարտվեր և անհրաժեշտության դեպքում դիմեին դատարան: Ավելի ճիշտ դա նրա համար էր, որպեսզի Հասմիկը այդ վտանգից խուսափելու համար կամովին վճարեր խոստացած 40 հազար հաջողության վարձը, որը իրեն թվում էր, որ լուրջ երաշխիք է ծառայությունների մատուցման պայմանագրի 2.5 կետում նշված հաջողության վարձի վճարումն ապահովելու համար։ Եթե 50 հազար խոստանար, փոխառության պայմանագրում ոչ թե 80, այլ 100 հազար կնշվեր, որովհետև Հասմիկն էլ իր ցուցմունքում (օրինակ, հատոր 3, գ/թ 78-79) ընդունել է, որ փոխառության պայմանագրում խոստացած գումարի կրկնակին է նշվել։ Ի դեպ տուժողը մինչև գործը մեկ տարուց ավելի քննած քննիչի փոխվելը ոչ մի քիչ, թե շատ տրամաբանական բացատրություն չի կարողացել տալ, թե ինչպես է, որ փոխառության պայմանագրում 80 հազար դոլար է նշվել, եթե ինքը իրենից 50 հազար է պահանջել։ Ինքը քննիչին ասել է, որ Հասմիկը սուտ ցուցմունք է տալիս և նաև հարցրել է, թե ինչով է բացատրում, որ իր պնդած 50 հազարի փոխարեն փոխառության պայմանագրում 80 հազար է նշվել։ Քննիչն ասել է, որ դա ոչ մի ձևով չի կարողանում բացատրել։ Բայց նոր քննիչի ժամանակ Հասմիկը արդեն §կարողացել է¦ դրան բացատրություն գտնել, թեև անտրամաբանական ու անհավանական։ Ասել է, թե այդ ավել գրված 30 հազար դոլարը պետք է 50 հազար դոլարը ստանալու դատական ծախսերը լինեին։ Ծիծաղելի է, թե այդ ինչ ծախսեր պետք է լինեին, որ ստանալիք գումարի 60 տոկոսը կազմեին։ Ընդհանրապես այդ նոր քննիչը Հասմիկ Հովհաննիսյանին շատ արտոնություններ է տվել, օրինակ, ինչպես ինքը, այնպես էլ նա ունեցել են վկայի կարգավիճակ, սակայն քննիչը նրան §շնորհել է¦ բացարկ հայտնելու իրավունք և ծանոթանալու համար ներկայացրել է իր կողմից գործը վարույթ ընդունելու որոշումը, իսկ իրեն նույնիսկ քրեական գործ հարուցելու որոշմանը չի ծանոթացրել, թեև գործը հարուցվել է անձամբ իր նկատմամբ։ Նոր քննիչի ժամանակ Հասմիկի դիմումներն ու բողոքներն էլ դարձել են իրավաբանորեն ավելի գրագետ, տերմիններով հագեցած և դիմումներում իրենից բացի հայտնվել է նաև այլ թիրախ՝ քննչական վարչության պետը։ Հաջողության վարձի խոսակցությանը Միսակը սկզբից մինչև վերջ ոչ միայն ներկա է գտնվել, այլև մասնակցել է։ Նա և Հասմիկը միշտ միասին են եկել (բացառությամբ մի երկու դեպքի) և իրեն թվում է իրարից գաղտնիք չունեին։ Փոխառության պայմանագիրը ստորագրելուց հետո, երբ հրաժեշտ է տվել ու դուրս են եկել Միսակը դռնից լրիվ դուրս չեկած հետ է եկել և իրեն հարցրել է՝ §Հակոբ ջան, բայց իրականում Հասմիկը 40 հազար է տալու չէ՞, ոչ թե 80 հազար, ինչպես նշվեց փոխառության պայմանագրում¦։ Եվ իր դրական պատասխանից հետո նոր միայն հեռացել է։ Միսակի գրած §հավելյալ ծախսերի¦ վերաբերյալ հայտնում է, որ նախ այդպիսի բառ ոչ ինքը ոչ էլ նրանք չենք օգտագործել և այդ խոսակցությունն էլ եղել է 40 հազար դոլար հաջողության վարձի խոսակցությունից շատ ամիսներ առաջ՝ երկրորդ պայմանագիրը կնքելու օրը, այսինքն 2012 թվականի հուլիսի 23-ին, բայց քննիչին պետք է եղել, որ այդ երկու խոսակցություն-ները միացվեն և ներկայացվեն որպես նույն օրվա խոսակցություն։ Փոխառության պայմանագրից բացի, Հասմիկի խոստացած հա-ջողության վարձի մասին նշվել է նաև Հասմիկի հետ հետագայում կնքած իրենց հաջորդ իսկ պայմանագրի՝ վերաքննիչ դատարանում փաստաբանական ծառայություններ մատուցելու վերաբերյալ պայմանագրի 2.5 կետում։ Եվ Հասմիկն էլ ստորագրել է այդ պայմանագիրը։ Ավելի շուտ կնքված պայմանագրերում այդ մասին չի նշվել, քանի որ այդ պայմանագրերը կնքելիս հաջողության վարձի վերաբերյալ պայմանավորվածություն չեն ունեցել։ Ծառայությունների մատուցման պայմանագրում նշվել է, որովհետև, եթե հաջողության վարձի վերաբերյալ պայմանագրում կետ չլիներ հաջողության վարձի գումարը Հասմիկից ստանալուց հետո չէին կարողանա մուտք անել ՍՊԸ-ի հաշվին և տնօրինել։ Մինչ այդ դեպքն էլ այլ հաճախորդների գործերով հաջողության հասնելու դեպքերում ստացել են հաջողության վարձ 1 մլն դրամից մինչև 30 մլն դրամ և միշտ էլ այդ գումարները մուտք են արվել ՍՊԸ հաշվին, վճարվել են հարկերը և նոր միայն մնացած գումարը տնօրինել են: Ակնհայտ է, որ հաջողության վարձի վերաբերյալ պայմանավորվածություն չունենային Հասմիկը պայմանագրից այդ կետը հանել կտար, ինչպես որ նախկին պայմանագրերում նման կետ չի եղել, այդ պայմանագրում էլ չէր լինի։ Շատ լավ հասկանալով, որ այդ կետի գոյությունը հերքում է փոխառության պայմանագրի վերաբերյալ իր մեկնաբանությունը, Հասմիկը քննիչին տված ցուցմունքում (հատոր 3, գ/թ 85) պնդել է, թե §հաջողության վարձի մասին նույնիսկ խոսք չի եղել մեր միջև։ Եթե հաջողության վարձի մասին խոսք գնար, ապա այդ մասին կամ առանձին պայմանագիր կկնքվեր կամ էլ ծառայությունների մատուցման պայմանագրում դրա վերաբերյալ առանձին կետ կլիներ¦: Դատարանում էլ Հասմիկը սուտ ցուցմունք տալով պնդել է, թե իբր հաջողության վարձի վերաբերյալ կետ ՍՊԸ-ի հետ կնքած պայմանագրե-րում չկա, մինչդեռ իրականում այդ կետը կա իր իսկ կողմից քննիչին ներկայացված պայմանագրում։ Ինչպես ասում են՝ մեկնաբանություններն ավելորդ են։ Վերաքննիչ դատարանում իրենց բողոքը բավարարվելուց հետո գործը կրկին լսվել է առաջին ատյանի դատարանում, որը այս անգամ էլ հայցն ընդհանրապես քննության չի առել, այլ վաղեմություն է կիրառել այն դեպքում, երբ պատասխանող կողմը վաղեմություն կիրառելու դիմում չէր ներկայացրել դատարան։ Բնականաբար իրենք կրկին վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել, որի քննարկումը նշանակվել է 2014 թվականի հոկտեմբերի 16-ին։ Վերաքննիչ դատարանում իրենց բողոքը լսվելուց առաջ, Հասմիկը զանգահարցել է (ինքը զանգահարեց, այլ ոչ թե ես), ասել է, որ Իտալիայում է, երկու օրից վերադառնում է և ուզում է գալ գրասենյակ, քանի որ խոսելու բան ունի։ Դրանից 2 օր անց նա, առաջին անգամ առանց Միսակի, մենակ եկել է իր մոտ ու խնդրել է, որ 100 տոկոսանոց երաշխիք տա, որ վերաքննիչ դատարանը բավարարելու է իրենց բողոքը, ասել է, որ ինքը եթե ցանկանա կարող է իր բոլոր կապերն ու հնարավորություններն օգտագործի և ինչպես նախորդ անգամ, այս անգամ էլ վերաքննիչը իրենց բողոքը բավարարի։ Նա բացատրում էր, որ այդ գործը իր համար շատ կարևոր է, որ դրանով է պայմանավորված, թե կկարողանա արդյոք պարտքերը տալ և ֆինանսական փոսից դուրս գալ։ Ինքը փորձել է բացատրել, որ 90 տոկոսով համոզված է, որ հաղթելու են, բայց պնդում էր, որ 100 տոկոսանոց երաշխիք տա, որը ինքը բնականաբար չէր կարող անել և նա ասել է՝ այդ դեպքում ուրիշ մարդկանց կդիմի, ովքեր կարող են դա անել և հրաժարվել է իրենց ծառայություններից։ Ինքը դա շատ հանգիստ է ընդունել, մինչդեռ Հասմիկը կատաղել է, քանի որ իրեն թվում էր պետք է համոզի, որ չհրաժարվի իր ծառայություններից։ Ասել է առանց այդ էլ իրեն խաբել են երկու անգամ շատ գումար են վերցրել։ Ասել է, որ ինքը հետաքրքրվել է ուրիշ փաստաբանական գրասենյակներից, բոլորն էլ ասում են, որ այդ գործի համար իրենք 3 հազար դոլար կվերցնեին, իսկ իրենք 5 հազար են վերցրել։ Ինքը որպեսզի վեճ չունենա կնոջ հետ ասել է այդ 2 հազարը, եթե գտնում է ավել են ստացել, կվերադարձնի։ Ասել է՝ մի շաբաթվա մեջ գա կտա այդ 2 հազարը։ Հասմիկը դրանից էլ չի հանգստացել, ասել է՝ բա ինչ կանեք, ձեռքներիդ տակ փոխառության պայմանագիր ունեք, երբ ուզեք կմտնեք դատարան ու նրանից 80 հազար դոլար կպահանջեք։ Ինքը լռելայն բերեցի ու նրան տվեց փոխառության պայմանագիրը, որը մեկ օրինակից էր, բայց նա չի հանգստացել: Ասել է՝ ինչ իմանամ սա գունավոր քսերոքս չէ։ Ինքը վերցրել է, պայմանագրի վրա գրել է, որ այն առոչինչ է, կողմերի համար պարտավորություններ չի առաջացնում, ստորագրել է ու տվել նրան։ Դրանից հետո նոր միայն Հասմիկը գնաց։ Քանի որ Հասմիկը փորձում է իրականությունը հարմարացնել իր զրպարտանքներին, նա իրենց ծառայություններից հրաժարվելը նույնպես ներկայացրել է իրեն ցանկալի ձևով։ Դատարանում նա ցուցմունք է տվել, թե իբր 2014 թվականի հոկտեմբերի 02-ին, երբ գտնվել է Իտալիայում, ռոմինգի մեջ (այդ մասին գրել է նույնիսկ ՀՀ գլխավոր դատախազին ուղղված հայտարարության մեջ) իբր ինքը զանգահարել է նրան և հրավիրել իրենց գրասենյակ, բայց ինքը իրենց գրասենյակ է եկել հոկտեմբերի 06-ին, երբ վերադարձել է Երևան։ Ինքը էլ իբր ասել է, որ գործը չի լինում և այլն։ Իրականում, հեռախոսազանգերի վերծանումներից ակնհայտ է, որ 2014 թվականի հունիսի 25-ից մինչև հոկտեմբերի 09-ը ինքը Հասմիկին չի զանգել, այլ հոկտեմբերի 02-ին նա է իրեն զանգել, իսկ ինքը զանգել է միայն իրենց ծառայություններից հրաժարվելուց հետո՝ մի քանի անգամ, այն էլ նրա համար, որ գա երրորդ պայմանագրի ավարտական ակտը կազմեն, բայց չի եկել, ավելի ճիշտ եկել է Միսակի այցելությունից հետո, բայց ոչ ակտը կազմելու համար։ Սահմանհատումների վերաբերյալ քրեական գործում եղած փաստաթղթից էլ ակնհայտ է, որ նա Հայաստան է ժամանել, ոչ թե 2014 թվականի հոկտեմբերի 06-ին, ինչպես ինքն է փորձում ներկայացնել, այլ հոկտեմբերի 04-ին և նույն օրն էլ այցելել է իրենց գրասենյակ և իրենց ծառայություններից հրաժարվելու դիմում է գրել։ Հասմիկի ասածը հերքվում է նաև իրենց ծառայություններից հրաժարվելու վերաբերյալ նրա դիմումի ամսաթվով, որը թվագրված է 2014 թվականի հոկտեմբերի 04-ով, այլ ոչ թե հոկտեմբերի 06-ով, ինչպես նա է ասում։ Այսինքն, Հասմիկի ցուցմունքը օբյեկտիվ փաստական տվյալներով ոչ միայն չի հաստատվում, այլև հերքվում է։ Միսակը միայնակ իր մոտ եկել է այն բանից մի քանի օր անց, երբ ինքը Հասմիկին խոստացել է, որ իր ասած այսպես կոչված §ավել¦ վճարած 2 հազար դոլարը կվերադարձնի: Միսակը Հասմիկի խնդրանքով իրեն ասել է, որ նա փողը չի ուզում, այլ խնդրում է, որ իր գործն անեն։ Ասում էր՝ Հասմիկը իր ֆինանսական նեղ վիճակում որքան որ փող ուզել են մարդը ճարել, տվել է, 40 հազար դոլարն էլ հողամասը վաճառելուց հետո կտա, ինչու գործը չեն անում։ Խնդրում էր, որ ինքը ոչ թե փողը վերադարձնի, այլ իր բոլոր ուժերը կենտրոնացնի, բոլոր հնարավորությունները օգտագործի և Հասմիկի գործն անի։ Ինքն էլ բացատրել է, որ Հասմիկը 100 տոկոսանոց երաշխիք է ուզում և ասել է՝ իրեն կոռեկտ չի պահում, ասա թող գա իր փողը տանի։ Միսակը իրեն համոզում էր, ասելով §Ինչ գործ ունես էդ պպզ...ղ շռ...ղներից, կգնա եղածին չեղածն էլ կավելացնի, ավել պակաս կխոսի¦։ Հետո ավելացրել է՝ §Հակոբ ջան Հասմիկը իմ հարյուր տարվա ընկերուհին է, բայց ես իրենից վախենում եմ, քանի որ ոտքը տրորեմ թե չէ անկանխատեսելի քայլերի կդիմի, շառով կտա, շանտաժներ կանի¦: Հասմիկը, երբ եկել է իր մոտ և ուզել է այդ երկու հազարը տա, ասել է՝ ինքը նրան 5000 հազար է տվել, նա դրա տասնապատիկը իրեն հետ պիտի տա։ Ասել է՝ ինքը նրան 50 հազարի վնաս է տվել, իրեն վճարած 5000 հազարը նա իր բիզնեսից է հանել, եթե չհանեի ինքը դա տասնապատկած ու 50 հազար դարձրած կլիներ։ Ինքն էլ առարկել է ու խորհուրդ տվել, որ դիմի դատարան, քանի որ պայմանագրով այդպես է նախատեսված, որ վեճերը պետք է լուծվեն դատական կարգով։ Հասմիկից հետո իր աշխատասենյակ է մտել իրենց հաճախորդներից Արթուր Խաչատրյանը, ով իրենց այդ խոսակցությունը լսել էր դռան հետևում սպասելու ընթացքում և ներս մտնելով հարցրել է, թե ով էր այդ կինը, այդ ինչ խոսակցություն էր, ինքն էլ պատմել է։ Դրանից հետո Հասմիկը վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարան է գնաել առանց իրենց և երկու ատյաններում էլ պարտվել է, բայց, ինչպես երևում է իր հետագա գործողություններից, նա ոչ մի կերպ չի հաշտվում պարտության հետ։ Փաստաբանների պալատից իրենց հայտնի է դարձել, որ նա իրենց փաստաբանների նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու դիմում է ներկայացրել, որի նպատակը այն էր, որ արհեստականորեն նոր երևան եկած հանգամանք սարքի, որն օգտագործի և օրինական ուժի մեջ մտած վճիռը բեկանվի։ Փաստաբանների պալատը մերժել է Հասմիկի անհիմն դիմումը, որի դեմ նա բողոք է բերել, որը նույնպես մերժվել է։ Հետո իմացել են, որ մինչ այդ էլ պատասխանող կողմի փաստաբանի դեմ է կարգապահական վարույթ հարուցելու դիմում ներկայացրել։ Քրեական գործի նյութերին ծանոթանալուց հետո պարզ է դարձել, որ չկարողանալով փաստաբանների դեմ կարգապահական վարույթ հարուցել տալ, Հասմիկ Հովհաննիսյանը 2015 թվականի հունվարի 12-ին այնուհետև՝ փետրվարի 06-ին դիմել է ՀՀ արդարադատության նախարարին ՀՀ վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Ա․Հունանյանի և Ա․Խառատյանի նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու միջնորդությամբ (հատոր 3, գ․թ․235-239), սակայն դա նույնպես իր ցանկալի արդյունքը չի տվել և դիմումները մերժվել են։ Ընդ որում, այդ ընթացքում էլ՝ 2014 թվականի հոկտեմբերի 04-ից մինչև 2015 թվականի մարտի 25-ն ընկած ժամանակաշրջանում իրենց փաստաբանական գրասենյակին 6 գրություններ է գրել և պահանջել է վերադարձնել ծառայությունների մատուցման վերաբերյալ պայմանագրերով վճարած գումարները և նույնիսկ 20 հազար դրամ կազմող պետական տուրքը, սակայն ոչ դիմումներում և ոչ էլ գրություններում ոչ մի ակնարկ անգամ չկա իբրև թե իրեն 50 հազար դոլար գումար վճարելու վերաբերյալ։ Թե փաստաբանների, թե դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթներ հարուցելու հարցում անհաջողության մատնվելուց հետո, Հասմիկ Հովհաննիսյանը այլ ելք չգտնելով, 2015 թվականի մարտի 25-ին, ինչպես ասում են ձեռքը փրփուրներին գցելով, դիմում է գրել ՀՀ գլխավոր դատախազին և իրեն մեղադրել իրենից խարդախությամբ 50 հազար դոլար գումար հափշտակելու մեջ։ Ընդ որում իրեն 6-րդ վարչություն կանչելուց հետո Միսակ Սարիբեկյանը զանգահարել է և ասել է՝ Հասմիկն ասում է եթե 100 տոկոսով խոսք կտաս, որ վճիռը նոր երևան եկած հանգամանքով բեկանել կտաս և նրա օգտին վճիռ կկայացվի, ինքը դիմումը հետ կվերցնի։ Որպես նոր երևան եկած հանգամանք էլ ասում էր կարելի է օգտագործել այն, որ պատասխանող կողմի փաստաբանը վերաքննիչի դատավորներից մեկի մերձավոր ազգականն է՝ քրոջ որդին։ Ինքը բարկացել է ասել է Հասմիկը չհասկացավ, որ ինքը 100 տոկոսանոց երաշխիք տվող չի, թող գնա նրա մոտ, ով եղբոր գործն է արել։ Իրեն որպես մեղադրյալ ներգրավելուց հետո իր տված գրավոր հայտարարության մեջ ինքը նկարագրել է ինչպես այն խոսակցությունը, երբ Հասմիկն ասել է, որ իրեն խաբել 2 հազար դոլար ավել են գանձել, այնպես էլ այն խոսակցությունը, երբ Միսակը Հասմիկի առաջադրանքով իրեն խնդրում էր, որ գործն անի, սակայն այդ հարցերի շուրջ Միսակ Սարիբեկյանը չի հարցաքննվել և դրանք նրա կողմից մնացել են անպատասխան։ Միսակը ինքն էլ իր ցուցմունքում հայտնել է, որ Հասմիկը փող չուներ և փոխառության պայմանագրի իմաստը այն էր, որ հաջողության հասնելուց հետո Հասմիկը Հակոբին ժամանակակից լեզվով ասել է §չգցեր¦ և խոստացած հաջողության վարձը տար, այսինքն հաստատել է, որ դա հաջողության վարձ էր և պետք է տրվեր հաջողության հասնելու դեպ-քում միայն։ Փաստորեն ինքը հնարավորություն չի ունեցել Միսակ Սարիբեկյանին հարցեր տալ։ Եթե այդ ամենը հիշեցներ, համոզված է, որ կհաստատեր իր ասածները, մանավանդ որ ինքը միշտ յուրահատուկ կոլորիտով էր խոսում, իսկ ինքը նրա խոսքերը կհիշեցներ: Տուժողը ցուցմունք է տվել, որ իր հետ Միսակի §առերեսման¦ ժամանակ քննչական վարչության պետը մտել է քննիչի սենյակ։ Իրոք դա այդպես է և դա այն սակավաթիվ դեպքերից է, երբ տուժողը ճիշտ ցուցմունք է տվել։ Քննիչը նրան ընդառաջ է գնացել և նրանք դռան մոտ սկսեցին իրար հետ խոսել։ Այդ ժամանակ իրենք նրանց ուշադրությունից դուրս ռն մնացռլ և Միսակը, որ իր դիմաց նստած է եղել, ձեռքերով կոկորդը սեղմելու նշան անելով ասել է՝ իրեն խեղդում են չի կարող իրենց ուզածը չասի, վրան լիքը տվյալ ունեն, գլխին գործ կսարքեն։ Ասել է՝ դատարանում ամեն ինչ ճիշտ կասի։ Դրա համար էլ համոզված է, որ դատարանում Միսակը ամեն ինչ ճիշտ պատմելու էր։ Հասմիկը դատարանում ցուցմունք է տվել, թե ինքը տեղյակ չի եղել վճռաբեկ բողոքը հետ վերցնելուց: Եթե Հասմիկի հետ քննարկած չլինեին վճռաբեկ բողոքը հետ վերցնելու հարցը նա իրենց հետ նոր գործ սկսելու վերաբերյալ պայմանագիր չէր կնքի։ Նրանից հույսը կտրել էր, դրա համար էլ նոր պայմանագիր կնքեց։ Դա ակնհայտ է։ Հասմիկը միաժամանակ ցուցմունք է տվել, թե իբր իրեն ասել է, որ վճռաբեկ դատարանից են ասել էդ բողոքը հետ վերցնեն, որ իրենց մյուս հայցով բերվելիք բողոքը բավարարեն։ Նախ, իրենք այդպիսի անհեթեթություն չէին կարող ասել, քանի որ ստացվում է, որ իրենց հաճախորդին նախօրոք պետք է ասեին, որ այդ նոր հայցով, որ պետք է մտնեն դատարան, առաջին ատյանում և վերաքննիչում պարտվելու են, որից հետո վճռաբեկ բողոք են բերելու (որը կարող է երկու տարի տևել) և այդ բողոքը բավարարելու համար էլ իբր իրենց նախորդ բողոքը հետ են վերցնում։ Իրենք չէին կարող իրենց հաճախորդին իրենց հիասթափեցնել և նման բան ասել, իսկ եթե անգամ ասեինք էլ, էդ որ հաճախորդը կհմա-ձայնվեր նման անհեթեթության հետ։ Հասմիկը ֆինանսապես նեղ վիճակում էր։ Ընդհանրապես նրանց ընտանիքը ֆինանսապես նեղ վիճակում է գտնվել։ Եղբայրն էլ դատարանում հայտնել է, որ իրենք մի ընտանիք են եղել միասնական ֆինանսական միջոցներով։ Դա հիմնավորվում է ոչ միայն նրանով, որ Հասմիկը շուրջ 400 հազար դոլար պարտք է եղել §Առէքսիմբանկին¦ և Արմեն Իսրայելյանին, այլև Սամվել Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքում է արձանագրված, որ գտնվելով ֆինանսական դժվար վիճակում նա ստանձնել է 30 հազար դոլարի դիմաց դատապարտյալ Ջամալ Սլոյանի սպանությունը կազմակերպելու գործը։ Նրանց ֆինանսական վիճակը այնքան վատ է եղել, որ Հասմիկը չի կարողացել վերադարձնել տարբեր բանկերին ունեցած 1295 և 3000 եվրո կազմող վարկերի պարտքերը։ Այնպես որ Հասմիկը իրականությունը չի ասում, թե իբր իրեն 50.000 հազար դոլար է տվել, այն էլ իր պահանջով։ Եթե տված լիներ, ապա այդ տալուն դեպքերից գոնե մեկին ներկա կգտնվեր Միսակը, քանի որ ինքն էլ դատարանում ընդունել է, որ իրեն մոտ միշտ եկել է Միսակի հետ։ Միսակը և Հասմիկը առանձին իր մոտ են եկել ամենաշատը մի երկու անգամ։ Բացի այդ, դատարանում ցուցմունք է տվել, թե իբր գործին մասնակցող երկու փաստաբանները նույնպես մասնակցել են իրեն խաբելուն և առանց նրանց ինքը չէր կարող իրեն խաբել, այսինքն՝ այդ երկու երիտասարդ, չամուսնացած և ֆինանսական պրոբլեմներ չունեցող աղջիկները իրենից խարդախությամբ 50.000 հազար դոլար հափշտակելու հանցակիցներ են։ Ստացվում է, որ ինքը ոչ միայն Միսակ Սարիբեկյանից, այլև փաստաբաններից թաքցնելու բան չի ունեցել, սակայն արի ու տես, որ նրանցից ոչ մեկն էլ գումարները իրեն փոխանցելու դեպքերից ոչ մեկին ներկա չի գտնվել, թեև ըստ իրեն գումարները իրեն է փոխանցել 7-8 անգամից, որը հնարավոր չէ, քանի որ նման դեպքում պետք է առնվազն 5 անգամ 7 հազար դոլար տված լինի, իսկ ինքը նշում է, որ հենց խանութում առևտրից գումար էր առաջանում, վազելով բերում տալիս էր իրեն և տվել է հիմնականում հազար դոլարով, ինչպես նաև 3 և 5 հազար դոլարով։ Ստացվում է, որ գոնե 12-15 անգամ պետք է իրեն գումար տված լինի։ Քանի որ սուտ է ասում, թե իբր իրեն գումար է տվել, դրա համար էլ պաշտպանիս բազմաթիվ հարցերին չի կարողացել պատասխանել, թե կոնկրետ երբ, որտեղ և ինչքան գումար է տվել։ Հակառակ դեպքում կասեր, օրինակ, առաջին անգամ այսքան գումար է տվել այսինչ տեղում, երկրորդ անգամ՝ այսքան գումար այսինչ տեղում և այլն։ Բայց դրա փոխարեն ընդհանուր ասում է 2013 թվականին տվել է 40 հազար, 2014 թվականին՝ 10 հազար։ Քննիչն էլ անտեսել է, որ Հասմիկը 2013 թվականի մայիսից մինչև 2014 թվականի հուլիսը (երբ իբր մաս-մաս ինձ է տվել 50 հազար դոլար) 12-15 անգամ իր մոտ չի եղել։ Դա ակնհայտ է հեռախոսային զանգերի վերծանումներից, քանի որ այդ ընթացքում ինքը և Հասմիկը այդքան անգամ միասին նույն ալեհավաքի սպասարկման տարածքում չեն գտնվել, սակայն քննիչն իր կատարած զննության արձանագրության մեջ դա չի արտացոլել, որովհետև ակնհայտ է, որ եթե իրար հետ նույն ալեհավաքի տարածքում չեն եղել, նա չէր կարող իրեն որևէ բան փոխանցել։ Իր մոտ գալու և իրեն գումար տալու համար Հասմիկը բնական է, որ այդ կամ նախորդ օրը պետք է զանգահարեր իրեն, ճշտեր տեղում է, թե ոչ, կամ եթե տեղում չի, ապա երբ կլինի պայմանա-վորվեին և նոր միայն գար ու իրեն գումար տար։ Սակայն հեռախոսա-զանգերի վերծանումներից ակնհայտ է, որ 2013 թվականի հունիսի 04-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 01-ը իրենց միջև հեռախոսային զանգեր չեն եղել՝ ոչ Հասմիկն է իրեն զանգել, ոչ էլ ինքը է իրեն զանգել։ Նույնը Միսակ Սարիբեկյանին է վերաբերում։ Այսինքն՝ ճիշտ այն ժամանակ, երբ նա իրեն իբր մաս-մաս 40 հազար դոլար է տվել, իրենց միջև իրականում որևէ կապ չի եղել և իրենք միասին նույն տարածքում չեն գտնվել։ Բա, ինչպես է իրեն այդ գումարը տվել։ Քննիչը, մեղադրողը կամ որևէ մեկը կարող են իրեն դա բացատրել։ Հասմիկը ցուցմունք է տվել, որ գումարները իրեն տվել է հիմնականում հազար (նշել է, թե երբ խանութում առևտրից մի քիչ գումար էր հավաքվում տանում, տալիս էի Բաբայանին), ինչպես նաև 3 հազար, հինգ հազար և ամենաշատը 7 հազար բաժիններով։ Ընդ որում շեշտել է, որ իր ունեցածը միշտ դրամ է եղել և ամեն անգամ §ՍԱՍ¦ սուպերմարկետի փոխանակման կետում դրամը դոլար է դարձրել։ Ակնհայտ է, որ Հասմիկի այդ ասածն էլ իրականությանը չի համապատասխանում, քանի որ 400 հազար դրամից ավելի գործարքի դեպքում անձնագիր է պահանջվում և տվյալները մուտք են արվում համակարգ, այնպես որ համոզված է, որ քննիչը փոխանակման կետում ստուգել է ու Հասմիկի ասածը հիմնավորող ապացույց չգտնելով, դա չի արձանագրել և քրեական գործում չի դրել: Եթե գումարի վերաբերյալ խոսակցությունը հաջողության վարձի վերաբերյալ չլիներ, ինքը որպես փորձառու իրավաբան և ինչպես Հաս-միկն է ասում, զգուշավոր ու, ինչպես մեղադրողի հարցին պատասխա-նեց, ոչ միամիտ անձնավորություն, այդ խոսակցությանը թույլ չէր տա որ մասնակցի Միսակը և առավել ևս դրա վերաբերյալ գրավոր փաստա-թուղթ՝ փոխառության պայմանագիր, չէր կազմի։ Բացի այդ էլ, նման դեպքում ինքը պետք է այնպես աներ, որ իրենց աշխատակիցները չիմանային այդ պայմանագրի գոյության մասին, մինչդեռ ինչպես Հասմիկը ցուցմունք տվեց, ինքը Ժաննա Գաբրիելյանին է հանձնա-րարել, որ պայմանագրի տեքստը կազմի և պայմանագիրն էլ ցույց է տվել փաստաբաններին ու ասել, որ իրենց մեծ հաջողության վարձ է սպասում։ Հասմիկը դատարնում սուտ ցուցմունք է տվել նաև առաջին երկու պայմանագրերի ավարտական ակտերի վերաբերյալ։ Այդ պայմանագրերով նախատեսված պարտավորությունները իրենց կողմից կատարվելուց հետո կազմվել են աշխատանքների հանձնման-ընդունման (ավարտական) ակտեր, որոնցում նշվել է, որ ծառայությունները մատուցվել են պատշաճ մակարդակով և պատվիրատուն դժգոհություններ, բողոքներ ու պահանջներ չունի։ Հասմիկն էլ իր ստորագրություններով հաստատել է, որ իրոք այդպես է։ Այդ ակտերի պատճենները իրեն հանձնել է քննիչին, սակայն ԱԱԾ քննչական վարչությունում Հասմիկը ցուցմունք է տվել, որ ինքը ոչ մի հանձնման-ընդունման ակտ չի ստորագրել, որ իր ստորագրությունները կեղծված են։ Հասմիկի այդ ցուցմունքների հիման վրա ԱԱԾ քննչական վարչությունում կեղծիքի հետ կապված նոր քրեական գործ է հարուցվել, որի նախաքննությունը կատարվել է Կենտրոնի քննչական բաժնում: Այդ ընթացքում իրենք քննիչին են ներկայացրել ակտերի իսկական օրինակները և խնդրել են նշանակել փորձաքննություն, սակայն Հասմի-կը իր ցուցմունքում հրաժարվել է դրանք կեղծված լինելու վերաբերյալ իր նախկին ցուցմունքներից և ընդունելով, որ դրանք իր ստորագրություններն են, հայտարարել է, որ փորձաքննություն նշանակելու անհրաժեշտություն չկա։ Այդ կապակցությամբ քրեական գործը քննիչի կողմից կարճվել է։ Կարճման որոշումը պաշտպանի կողմից ներկայացվեց դատարան և այդ կապակցությամբ հարց տրվեց տուժողին, որին պատասխանելով նա ակնհայտ սուտ ցուցմունք տվեց, թե իբր քննիչի մոտ նման ցուցմունք չի տվել և չի ընդունել, որ ստորագրությունները իրենն են։ Ավելին՝ նա հայտարարեց, որ անգամ կարճման որոշումը չի ստացել և քննիչը իրենից թաքուն է գործը կարճել։ իենց գրասենյակը ս/թ հունիսի 24-ին դիմել է ՀՀ գլխավոր դատախազին և խնդրել է քննարկել Հասմիկ Հովհաննիսյանին քրեական պա-տասխանատվության ենթարկելու հարցը, սակայն մերժում է ստացել այն պատճառաբանությամբ, որ շուրջ երկու տարի տևած նախաքննության ընթացքում, երբ Հասմիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել, թե իբր այդ ակտերում իր ստորագրությունները կեղծված են, նա դրանց օրիգինալները չի տեսել, իսկ երբ նոր հարուցված քրեական գործի քննության ընթացքում նրան ներկայացվել են այդ հանձնման-ընդունման ակտերի իսկական օրինակները, նա ընդունել է, որ դրանք իր ստորագրություններն են։ Այսինքն, Հասմիկին քրեական պատասխանատվության չենթարկելու համար հիմք է ծառայել այն, որ նա ի վերջո ընդունել է, որ ստորագրություններն իրենն են։ Բայց հատկանշականը այն է, որ ներկայիս դատաքննության ընթացքում էլ Հասմիկ Հովհաննիսյանը սուտ ցուցմունք տալով կրկին հայտարարեց, թե դրանք իր ստորագրությունները չեն և ինքը քննիչին նման ցուցմունք չի տվել։ Այնպես, որ դատաքննությունն ավարտվելուց հետո իրենց գրասենյակը կրկին բարձրացնելու է այս անգամ արդեն ընթացիկ դատավարության ընթացքում սուտ ցուցմունք տալու համար Հասմիկ Հովհաննիսյանին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու հարցը։ Իրականում Հասմիկը ոչ թե իրեն 50.000 հազար դոլար է տվել, այլ ինքը գտնում էր, որ ինքը իրեն այդքան վնաս է պատճառել։ Ասում էր այդ 5000 հազարը, որ պայմանագրերի համար վճարել է, բիզնեսից է հանել և եթե չհաներ, ապա այդ 5000 հազարը կտասնապատկեր ու 50000 հազար կդարձներ։ Այդ մասին ասել է նաև Վ․Մարտիրոսյանին, թեև այն ժամանակ խոսել է ոչ թե 50000, այլ 20000 հազարի մասին։ Մի փոքր փոփոխված էլ իր կնոջն է ասել (կամ թող հողամասը հետ բերի կամ դրա արժեքը իր գրպանից տա)։ Իրենց գրասենյակի հետ կապերը խզելուց հետո ինքը հայտնեց, որ այդ հինգ ամիսների ընթացքում օրենսդրությունն է ուսումնասիրել և նախապատրաստվել։ Հասկացել է, որ չի կարող հիմնավորել, որ ինքը իրեն վնաս է պատճառել, որ իր ՍՊԸ-ն 1.000 տոկոս շահութաբերությամբ է աշխատել և երկու տարում 5000 հազար դոլարը կարող էր տասնապատկել, քանի որ բիզնեսը ռիսկեր է պարունակում և նույն հաջողությամբ այդ 5000 հազարը կարող էր ոչ թե տասնապատկեր, այլ ընդհակառակը՝ ամբողջությամբ կորցներ, դրա համար էլ որոշել է դիմել իրավապահ մարմիններին և սուտ մատնություն կատարել, թե իբր իր պահանջով 50000 հազար դոլար է տվել։ Այդ քայլը նրա համար կրկնակի շահավետ էր։ Նախ, ստիպված չի լինի ապացուցել, որ ես իրեն վնաս է պատճառել և, բացի այդ էլ, խարդա-խության հաղորդում տալու դեպքում ապացուցման պարտականությունը կմնա նախաքննության մարմնի վրա։ Դրա ակնհայտ է նաև նրանից, որ դատարանում, ի պատասխան պաշտպանի հարցի, հայտարարել է, թե ինչու պետք է ինքը հողամասի գինը հաստատող ապացույց ներկայացներ, թող դա քննիչն աներ։ Արժանահավատության տպավորություն թողնելու համար էլ հայտնել է, թե իբր 17 հազար դոլարը վերադարձրել է, իսկ մնացածը՝ ոչ։ Կարծում է մարդիկ կմտածեն, եթե սուտ ասեր, կասեր ոչ մի բան էլ չի վերա-դարձրել, իսկ քանի որ ասում է, թե այդքանը վերադարձրել է, մարդիկ կմտածեն ճիշտ է ասում։ Ընդ որում իրենց գրասենյակի ծառայություններից հրաժարվելուց (2014թ հոկտեմբերի 4-ից) հետո ընկած ավելի քան հինգ ամիսները Հասմիկի համար շատ դժվար ամիներեն եղել, երբ նա, ինչպես ինքը ցուցմունք տվեց, օրենսդրությունն է ուսումնասիրել և նախապատրաստվել իրավապահ մարմիններին դիմելու համար։ Այդ ընթացքում Հասմիկը 3 անգամ դիմել է փաստաբանական պալատ՝ փաստաբանների նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու խնդրանքով, 3 անգամ դիմել է ՀՀ արդարադատության նախարարին՝ վերաքննիչ դատարանի դատավորների նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու միջնորդությամբ և վեց անգամ գրություններ է գրել իրենց գրասնյակ ու պայմանագրերի համաձայն իր վճարած գումարները պահանջել, բայց ոչ մի տեղ խոսք անգամ չկա իբրև թե իրեն տված 50 հազար դոլարի մասին։ Բոլոր տեղերից մերժում ստանալով, սակայն պարտության հետ չհաշտվելով, Հասմիկ Հովհաննիսյանը որոշել է այս անգամ իր նկատմամբ սուտ մատնություն կատարել, սակայն դա էլ նրա համար հեշտ չի եղել։ Նա երկար ժամանակ չի կողմնորոշվել գումարի չափի վերաբերյալ, թե ինչքան գումար պահանջի։ Դրա մասին է վկայում այն, որ իր կնոջը ասել է՝ ամուսինդ կամ թող հողամասը հետ բերի կամ դրա արժեքը իր գրպանից տա, որդուս՝ Արսենին, փաստաբանի միջոցով ասել է, թե երկու տարում 5 հազար դոլարը եթե բիզնեսից չհաներ 20 հազար կդարձներ, իսկ իրեն ասում էր, որ այդ 2 տարում 5 հազարը կտասնապատկեր և 50.000 հազար կդարձներ։ Ի վերջո կանգնել է 50.000 հազարի վրա, որպեսզի պահանջը գոնե 33 հազար դոլար կազմի, քանի որ որպես պոֆեսիոնալ ստախոս մտածել է ներկայացնել, թե իբր իրեն տված 50.000 հազարից ինքը 17 հազարը վերադարձրել է, որպեսզի ճշմարտության տպավորություն թողնի։ Ընդ որում Հասմիկի համար դժվար է եղել նաև որոշել, թե ինչպես հիմնավորի, որ ինքը իրենից այդքան գումար է պահանջել և ինքն էլ այդքան գումար տվել է իրեն։ Այդ կապակցությամբ՝ ՀՀ գլխավոր դատախազին հասցեագրած դիմումում գրել է, թե իբր ինքը սպառնալիքներ է տվել, որ եթե գումարը չտա դատական դեպարտամենտում ունեցած իր ծանոթների միջոցով այնպես կանի, որ իր հայցը կմերժվի։ Թեև §դատական դեպարտամենտ¦ տերմինը իր կողմից երբեք չի օգտագործվել, քանի որ դատախազությունում իր աշխատելու տարիներին այդպիսի կառույց չի եղել և ինքը չգիտի էլ, թե այդ դեպարտամենտը ինչ գործառույթներ է իրականացնում, սակայն քրեական դատավարության տեսանկյունից իր համար ակնհայտ է, որ այդպիսի անվանում կրող կառույցը արդարադատության իրականացման հետ չի կարող կապ ունենալ և որևէ ձևով ազդել դատարանի վճիռների և որոշումների կայացման վրա։ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ վարչությունում տված հաղորդման և բացատրության մեջ Հասմիկը պնդել է, թե իբր ինքը ասել է, որ այդ գումարը պետք է ինչ-որ մարդկանց տա և քրեական գործ հարուցելու որոշման մեջ այդպես էլ նշվել է, որ ինքը այդ գումարը պահանջել է ինչ-որ մարդկանց տալու համար։ Հետո հասկացել է կամ էլ հասկացրել են, որ դրանից կաշառքի հոտ է գալիս և քանի որ ժամանակին հաղորդում չի տվել, կարող է ինքն էլ կաշառք տալու համար պատասխանատվության ենթարկվի, դրա համար էլ բացատրության մեջ շեշտել է §ես չեմ գիտակցել, որ ինչ, որ գումար տալիս եմ, կաշառք տալու համար է¦ և ի վերջո ընտրել է այն տարբերակը, թե իբր այդ գումարն իրեն տվել է գործով §արդար վճիռ¦ ապահովելու համար։ Բայց այդ դեպքում ստացվում է, որ բացակայում է խաբեությունը և խարդախությունը, առավել ևս, որ դատարանում ցուցմունք է տվել, որ իր մոտ Միսակի հետ է եկել, քանի որ չէր կարող գալ անծանոթ մարդու մոտ և ասել §բարև ձեզ, ես ձեզ 50 հազար կտամ իմ գործն արեք¦։ Հասմիկը պատմում էր, որ եղբոր գործով մի քանի հարյուր հազար դոլարի ծախս է արել և ֆինանսապես ծանր վիճակում է։ Դատավորին էլ լավ ճանաչում էր, նախկինում գործ էր ունեցել և շահել էր, որդու հետ էլ մտերիմ էր։ Ասում էր՝ բա ձեռքիս փող չլիներ, որ գնայի մոտը բոլոր հարցերը մի անգամից լուծեի։ Փաստաբանները նույնպես գիտեին հաջողության վարձի և փո-խառության պայմանագրի գոյության մասին։ Ասել էի, որ մեծ հաջողու-թյան վարձ է սպասվում։ Նրանք կասկած հայտնեցին, որ Հասմիկը գործի ավարտից հետո հաջողության վարձ կտա, դրա համար էլ ցույց տվեցի փոխառության պայմանագիրը, որպեսզի ոգևորվեն և ավելի լավ աշխա-տեն։ Երկու փաստաբաններն էլ դա հաստատել են։ Մերի Գևորգյանը իր բացատրությամբ, իսկ Նարինե Ճաղարյանը՝ ՀՀ գլխավոր դատախազին ուղղված դիմումով։ Մի պահ Հասմիկը խնդրեց եղբոր գործով էլ զբաղվի և իմացել է, թե ում քույրն է ու սկսել է ավելի ուշադիր լինել և նկատեցի, որ իրենց խոսակցությունները ձայնագրում է, իսկ ձայնագրությունները չի ներկայացրել քննությանը, որովհետև իր զրպարտանքները դրանցով կհերքվեին։ Ինքը այդ մասին քննիչին էլ է ասել և խնդրել է համոզեն, որ ձայնագրությունները ներկայացնի։ Երբ աղջիկներից իմացել է, որ հողամասը ոչ թե միլիոն դոլար արժի, այլ ՍՊԸ-ն գնել է 22 մլն․650 հազարով, իսկ Սամվելը վաճառել է 27 մլն 450 հազար դրամով, այսինքն՝ շուրջ 50-60 հազար դոլարով, հասկացել է, որ խաբում է ու ոչ մի հաջողության վարձ էլ մտադիր չէ վճարել։ Ասել է իրեն, ասեց՝ ինչ է ասում հենց հիմա ռուսաստանցի հարուստ հայ կա մի միլիոն պատրաստ է վճարել։ Ասել է խոստացել է 10 հազար դոլար կան-խավճար տա, հենց տվեց իրեն կտա, որ համոզվի մնացածն էլ գործն ա-վարտելուց հետո կտամ։ Քննիչին էլ փորձագետն ասել է հողամասի իսկական գինը, սակայն նա հավանաբար չի ցանկացել, որ այդ գնով եզրակացություն տրվի։ Արժեքը որոշելու բազմաթիվ մեթոդներ կան, օրինակ, կադաստրային արժեքի նկատմամբ որոշակի սահմանված գործակից կիրառելը, կամ ներկա գնի նկատմամբ անշարժ գույքի գների աճի կամ նվազման տոկոսի գործակիցը կիրառելը և այլ բազմաթիվ այլ մեթոդներ։ Մինչդեռ գրել են, որ հնարավոր չէ հողամասի գինը որոշել: Եթե Հասմիկը 50 հազար ունենար հողամասը հետ կգներ, քանի որ մոտավորապես նույն արժեքի էր և սուտ է ասում, թե իբր հողամասը 200.000 դոլար արժեր։ Գործում դրա վերաբերյալ ոչ մի հավաստի տվյալ չկա, ընդհակառակը կա, որ 27 մլն դրամ արժեր։ Քննիչի հարցին, թե ինչու է քննությունից շուրջ 7 ամիս թաքցրել Միսակ Սարիբեկյանի գոյությունը, Հասմիկը անհեթեթ պատասխան է տվել, թե իբր (հատոր 3, գ/թ 88) Միսակին ուղարկել է, որ փողերն ուզի և Բաբայանը մերժել է, դրա համար էլ Միսակի մասին չի ասել։ Անհասկա-նալի է, թե ի՞նչ կապ ունի մեկը մյուսի հետ։ Մինչդեռ Միսակը նման ցուցմունք երբեք չի տվել, այլ ընդհակառակ հայտնել է, որ Հասմիկն իրեն խնդրել է, որ ինձ համոզի փողը հետ չտամ (2 հազար դոլարը, որ ասում էր ավել եք գանձել), այլ գործն անեմ, իսկ ես նրան բացատրել եմ, որ Հասմիկը 100 տոկոսանոց երաշխիք է ուզում և ասել եմ, որ դա անհնար է, թող գա փողը տանի։ Հասմիկը պնդեց, թե իբր ինքը դատարանի վճիռների ու որոշումների հրապարակումից առաջ իմացել է թե ինչ որոշում կամ վճիռ է հրապարակվելու, նիստեր է հետաձգել տալիս, իր օգտին որոշումներ է կայացնել տալիս։ Բայց չի կարողանում բացատրել, եթե այդքան բան կարողացել է անել, բա ինչու նրա օգտին վերջնական վճիռ կայացնել չի տվել որ իր իբրև թե իրեն տված գումարը հանգիստ վայելի։ Ակնհայտ է, որ ոչ մի գումար էլ չի տվել։ Եթե տված լիներ, ինքն էլ այդքան հնարավորություններով մարդ է, ապա ոչինչ չէր խանգարում, որ իր օգտին վերջնական վճիռն էլ կայացնել տայի։ Մասնավորապես, Հասմիկը դատարանում ցուցմունք է տվել, թե իբր ինքը դատավոր Բունիաթյանի կողմից գործով վճիռը հրապարակելու օրվա առավոտյան զանգահարել, իրեն կանչել է իրենց գրասենյակ և ասել է, որ վճիռը իրենց դեմ է լինելու, սակայն միևնույն ժամանակ հանգստացրել է, որ էդպես է պետք, դա տակտիկական քայլ է։ Հասմիկը երբ կարծում է, թե սուտը չի բացահայտվի, չի խուսափում ակնհայտ սուտ ցուցմունք տալուց։ Ամբողջ նախաքննության ընթացքում, ինչպես նաև դատարանում Հասմիկը թաքցրել է, որ իրականում ոչ միայն 50.000 հազար դոլար չուներ և չէր կարող որևէ մեկին նման գումար տալ, այլ որ գտնվել է ֆինանսական ծանր վիճակում՝ նա 2011 թվականի սեպտեմբերին եղբոր նկատմամբ քրեական գործ հարուցելուց հետո §Առէքսիմբանկից¦ 25.11.2011թ․ ստացած վարկի դիմաց պարտք է եղել 340 հազար ԱՄՆ դոլար, որը վերադարձնելու համար բանկը 31.07.2013թ քաղհայց է ներկայացրել դատարան և շուրջ մեկ տարի տևած դատական քաշքշուկից հետո պարտքի դիմաց ստացել է գրավադրված տարածքը,
որից բացի, եղբորը 2012 թվականի մայիսի 14-ին կալանավորելուց հետո՝ 2012 թվականի մայիսի 18-ին կնքված փոխառության պայմանագրով քաղաքացի Արմեն Իսրայելյանից ստացած փոխառության դիմաց պարտք է եղել 28 մլն ՀՀ դրամ, որը վերադարձնելու համար վերջինս 2013 թվականի օգոստոսի 09-ին դիմել է դատարան և երկար դատական քաշքշուկից հետո, շուրջ երկու տարի անց՝ 2014 թվականի ապրիլի 15-ին պարտքի դիմաց ստացել է գրավադրված առանձնատունը։ Հասմիկ Հովհաննիսյանը ֆինանսական այնքան ծանր վիճակում է եղել, որ չի կարողացել վերադարձնել անգամ՝ 31.08.2011թ «Կոնվերսբանկիցե ստացած 3 հազար եվրո վարկը, որը այդ պատճառով դարձել է 5 հազար եվրո և 14.03.2012թ §Ակբա-Կրեդիտ Ագրիքոլ¦ բանկից ստացած 2 հազար եվրո վարկի մնացորդը՝ 1295 եվրո գումարով պարտքը։ Փաստաբանները և իրենց ՍՊԸ տնօրենը չէին ուզում Հասմիկի հետ խոսել, խուսափում էին, դրա համար էլ շատ հաճախ հենց որ մի փաստաթուղթ կամ, ասեն, լիազորագիր, ավարտական ակտ ստորագրելու անհրաժեշտություն էր լինում կամ որևէ այլ հարց էր առաջանում իրեն էին խնդրում, որ զանգի ասի և իրենք զանգում էին միայն ծայրահեղ դեպքում՝ երբ իրեն չէին կարողանում գտնել։ Օրինակ, հիշում է, որ իրենց ծառայություններից հրաժարվելուց հետո՝ 2014 թվականի հոկտեմբերին Ժաննա Գաբրիելյանի խնդրանքով մի քանի անգամ զանգահարել է, որ գա վերջին պայմանագրի հետ կապված ավարտական ակտ կազմեն, բայց այդպես էլ չի եկել և ավարտական ակտ այդ պայմանագրով չունեն։ Մեկ զանգին չի պատասխանել, մեկ ասել է զբաղված է, մեկ խոստացել է, որ կգա ու չի եկել, իսկ վերջին անգամ էլ ընդհանրապես հրաժարվել է, ասել է՝ ոչ մի ավարտական ակտ էլ չի ստորագրելու։ Ավարտական ակտ պետք է կազմվեր, թե փաստացի ինչ աշխատանքներ են կատարել, որքան գումար է վճարել և փոխադարձաբար պարտք ու պահանջ ունեն, թե ոչ։ Հասմիկը ինքն էլ էր իրեն զանգում և հիմնականում գանգատվում է, թե իբր իրեն ասել են, որ դատական նիստի ժամանակ իրենց փաստա-բանները իրենց ճիշտ չեն պահել, սխալ բան են ասել, կամ ասում էր իրեն պետք է տեղյակ պահեին, նիստին կանչեին, որ կոնկրետ ինչ-որ մի հարցով ցուցմունք տար, զանգում ասում էր հողամասի գնորդը գալիս է և նման բաներ։ Թեև եղել են դեպքեր, որ շնորհակալություն է հայտնել փաստաբանների լավ աշխատանքի համար, հատկապես վերաքննիչում 2013 թվականի հուլիսի 26-ին հաղթելուց հետո։ Տուժողը ցուցմունք է տվել, որ գյուղում տուն փնտրողները գյուղապետարան են գնում, այլ ոչ թե §Գինդ¦-ից են իմանում վաճառվող տների մասին։ Որոշել են օգտվել տուժողի խորհրդից։ Իր որդին՝ Հայկ Բաբայանը, ընկերոջ՝ Աշոտ Մկրտչյանի հետ գնացել են գյուղ և հարցուփորձ արել, պարզվել է, որ Արմեն Իսրայելյանը գյուղում ասել է, որ տունը 40 հազար դոլար պարտքի դիմաց է դատարանով վերցրել։ Ասացին նաև, որ այդ պարտքը վերցրել են օրենքի հետ պրոբլեմներ ունեցող եղբորն օգնելու համար։ Հասմիկ Հովհաննիսյանը փորձել է դատարանին ներկայացնել, թե իբր իրեն վստահելու և իրենից խաբվելու պատճառներից մեկն էլ այն է եղել, որ ինքը իբր ասել է, որ մարտի 01-ի գործն է քննել և ոչ մի դատավոր չի համարձակվի իր ներկայացրած հայցը մերժել։ Դրանով իսկ Հասմիկը․ նախ էլեմենտար սուտ է ասում, որովհետև ոչ միայն ինքը, այլև նորմալ դատողություն ունեցող ոչ մեկը չէր կարող նման բան ասել և ասելու դեպքում էլ ոչ ոք չէր հավատա նման անհեթեթության, ինքը մարտի 01-ի գործի քննության ժամանակ գլխավոր դատախազությունում չի աշխատել և ոչ մի առնչություն չի ունեցել այդ գործի քննության հետ, ինքը շատ ավելի հնչեղ և ներկայիս իշխանությունների համար ավելի կարևոր գործեր է քննել՝ Մուշեղ Սաղաթելյանի, Տիգրան Նաղդալյանի, Վահրամ Խորխոռունու, Արցախի նախագահ Արկադի Ղուկասյանի վե-րաբերյալ և այդ գործերի մասին կասեր, այլ ոչ թե այն գործի, որը չի քննել։ Իրականում Հասմիկին ինֆորմացիա տվող անձնավորությունը խառնել է և սխալ ինֆորմացիա է տվել, նա էլ օգտագործել է առանց խո-րանալու դրա մեջ։ Հասմիկ Հովհաննիսյանի ցուցմունքներից հետևում է, որ ինքը, լինելով ամենակարող անձնավորություն, նախապես որոշել է խաբեությամբ գումար հափշտակել և դրա համար փաստաբանների հետ ստեղծել է հանցավոր խումբ, փաստաբանների միջոցով Հասմիկին խաբելով և թյուրիմացության մեջ գցելով նույն փաստաբանների միջոցով սկզբում ակնհայտ սխալ և մերժման ենթակա հայցադիմում է ներկայացրել դատարան, հետո բավարարման ենթակա բողոքը կրկին փաստաբանների միջոցով հետ է վերցրել վճռաբեկ դատարանից, որպեսզի այն չբավարարվի և գումար հափշտակելու իր պլանը չձախողվի, որից հետո Հասմիկին վերջնականապես մոլորության մեջ գցելու համար չգիտես ինչպես կազմակերպել է, որ վերաքննիչ դատարանը իր օգտին որոշում կայացնի, ու դրանից հետո միայն՝ շուրջ 8-9 ամիս անց, Հասմիկից 50 հազար դոլար գումար է պահանջել, որը նա, առանց երաշխիքներ պահանջելու, իրեն է տվել 1,5 տարվա ընթացքում, իսկ ինքն էլ երեխայական միամտությամբ համոզված լինելով, որ Հասմիկը իրավապահ մարմիններին չի բողոքի և իրեն չեն պատժի, ստացել է այդ գումարները և հափշտակել։ Նույնիսկ հուլիվուդյան բեստսելերներում նման անհավանական և անիրականալի սցենարներ չեն հանդիպում։ Ինչու նախաքննության ժամանակ ցուցմունք չի տվել, որպեսզի քննիչը Հասմիկի և մյուսների ցուցմունքները չհարմարեցնի ու իր ասածների դեմ արհեստական ապացույցներ չստեղծի։ Իսկ որ դա հենց այդպես էլ կատարվել է և մինչդատական վարույթն իրականացվել է մեղադրական թեքումով ակնհայտ է։ Իր թշնամի Բադալյան Հրաչի հանձնարարությամբ նախաքննությունը խիստ մեղադրական թեքումով ու տուժողի ասածները ամեն կերպ հիմնավորելու ուղղությամբ է գնացել։ Դա ակնհայտ է նրա տված գրավոր հանձնարարությունից։ Իր իրավունքները լրիվ անտեսվել են, իսկ Հասմիկ Հովհաննիսյանին, ընդհակառակ, օրենքով չնախատեսված իրավունքներ ու արտոնություններ են շնորհվել։ Օրինակ, մինչև 29.08.16թ․ որոշմամբ Հովհաննիսյանին տուժող ճանաչելը, քննիչը նրան բացարկի իրավունք է §շնորհել¦ և 2016 թվականի մարտի 16-ին ծանոթացրել է նոր քննիչի կողմից գործը վարույթ ընդունելու վերաբերյալ 01.03.16 թվականի որոշմանը (տես՝ հատոր 3, գ/թ 5), իսկ Հ․Հովհաննիսյանն էլ §մեծահոգաբար¦ հայտարարել է, որ բացարկ չունի։ Տուժող են ճանաչել վճռաբեկ դատարանի հայտնած իրավական դիրքորոշման հիման վրա, իսկ իր վերաբերյալ նույն վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումը հաշվի չեն առել, զրկել են պաշտպանության իրավունքից, բողոքներս քննության չեն առել և պատասխանել են՝ վկան բողոք բերելու իրավունք չունի։ Քրեադատավարական օրենքը քննիչից պահանջում է ստուգել ապացույցները։ Տվյալ դեպքում քննիչը պարտավոր էր վկաների նկատմամբ տուժողի ազդեցությունը բացառող պայմաններում հարցաքննել նրանց և պարզել տուժողի ցուցմունքների հավաստիությունը, որը չի կատարել։ Ավելի ճիշտ՝ սկզբում կատարել է և համոզվել, որ վկաները չեն հաստատում տուժողի ցուցմունքները, որից հետո այդ ցուցմունքների արժանահավատությանը համապատասխան գնահատական տալու փոխարեն տուժողի օգնությամբ նրանց վրա ճնշում գործադրելու և առերեսումներ կատարելու միջոցով այդ անձանց ցուցմունքները հարմարացրել և համապատասխանացրել է տուժողի ցուցմունքներինին։ Քննիչը փորձել է անօրինական առերեսում կատարել նաև իր որդու հետ։ Ինչ է նշանակում, երբ քննիչը ծանուցագրի մեջ գրում է, թե նախորդ առերեսումից հետո հակասությունը չի վերացել և կրկին կանչում է առերեսման։ Ստացվում է, որ նույն անձանց միջև այնքան անգամ պետք է առերեսում կատարեր մինչև իր ուզած ցուցմունքը ստանար։ Քննիչն իրեն մեղադրանք չի առաջադրել, այլ սահմանափակվել է նրանով, որ որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը ներկայացրել է իրեն և առաջարկել ծանոթանալ, որից ինքը հրաժարվել է և հայտարարել, որ հրաժարվում է անձամբ կարդալու, հրապարակումը լսելու կամ որևէ այլ եղանակով ծանոթանալ որոշմանը։ Դա մեղադրյալի իրավունքն է, որը ինքը իրականացրել է, սակայն իր իրավունքների իրականացումը քննիչին չի ազատում մեղադրանք առա-ջադրելու, այսինքն՝ որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումը իրեն հայտարարելու պարտականությունից, անկախ նրանից ինքը կլսե դա, թե ոչ։ Դա նույնն է, որ, ասենք, ամբաստանյալը հայտարարի, թե հրաժարվում է լսել դատավճիռը և դատարանը, դրանից ելնելով, դատավճիռը չհրապարակի։ Այնուհետև, քննիչը փորձել է հարցաքննել իրեն, սակայն ինքը հայտարարել է, որ ծանոթացված չլինելով մեղադրանքի որոշմանը, չի կարող մեղադրանքի վերաբերյալ ցուցմունք տալ։ Այդ ամենը հաստատված է քննիչի ստորագրությամբ։ Քննիչի կողմից մեղադրանք առաջադրված չլինելը ապացուցված է նաև նրանով, որ գործում բացակայում է մեղադրանքի առաջադրումը հավաստող դատավարական փաստաթուղթը՝ արձանագրությունը, մինչ-դեռ ՀՀ ՔԴՕ 203 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն բացի այն, որ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջով մեղադրանքի առաջադրման մասին պետք է նշում կատարվի որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ, այլև պետք է այդ մասին կազմվի արձանագրություն, քանի որ նշված հոդվածի 3-րդ մասը սահմանում է, որ §մեղադրանքի առաջադրման, մեղադրյալին նրա իրավունքները բացատրելու և որոշման պատճենը հանձնելու մասին քննիչը կազմում է արձանագրություն¦: Այդ է պահանջում նաև քրեական գործի ընթացքի արձանագրման պարտադիր լինելը սահմանող ՀՀ ՔԴՕ-ի 29 հոդվածը, համաձայն որի §դատավարական գործողությունների ընթացքը և արդյունքները արտա-ցոլվում են արձանագրությունում, որը կազմվել է դատավարական գործողության ընթացքում կամ դրա ավարտից անմիջապես հետո¦: Այսինքն՝ դատավարական գործողությունը կատարված լինելու փաստը կարող է հաստատվել միայն այդ առթիվ ՀՀ ՔԴՕ-ի 29 հոդվածի պահանջներին համապատասխան կազմված արձանագրությամբ, որը տվյալ դեպքում բացակայում է։ Մեղադրանք առաջադրված չլինելու փաստը, ըստ էության, արձանագրված է նաև քննիչի կողմից, ով գրառել է. §մեղադրյալ Հակոբ Բաբայանին ծանոթացվեց որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը։ Ծանոթացվեց նաև պաշտպան Լուսինե Մարտիրոսյանին, սակայն վերջինները հրաժարվեցին ընդհանրապես ծանոթանալ որոշմանը և ստորագրել որոշման տակ, հայտարարելով, որ կներկայացնեն պատճառաբանություն¦, այսինքն քննիչը նկարագրել է իր փաստացի կատարված գործողությունը՝ որ ոչ թե բարձրաձայն կարդալով հայտարարել է որոշումը, այլ առաջարկել է ծանոթանալ, որից մեղադրյալն ու պաշտպանը հրաժարվել են։ Այսինքն՝ նույնիսկ քննիչի գրառումից ակնհայտ է, որ իրականում իրեն մեղադրանք չի առաջադրվել, քանի որ չի կատարվել ՀՀ ՔԴՕ 203 հոդվածով սահմանված մեղադրանքի առաջադրման դատավարական գոր-ծողության մեջ մտնող էլեմենտներից (գործողություններից) ոչ մեկը: Ընդ որում քննիչը փորձել է թաքցնել իր ոչ անաչառ լինելը և տուժողի ցուցմունքները ամեն կերպ հիմնավորելու ուղղությամբ դրսևորած իր անօրինական գործողությունները, դիմելով անգամ պրիմիտիվ (պարզունակ) հնարքների։ Օրինակ, քննիչը. չի ստուգել իր բազմաթիվ դիմումներում նշված հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ Հասմիկը ֆինանսական ծանր վիճակի մեջ է եղել և չէր կարող որևէ մեկին 50.000 հազար դոլար տալ, մինչդեռ դա շատ հեշտ էր, քանի որ այդ կապակցությամբ կան հրապարակված վճիռներ, չի հարցաքննել Արմեն Իսրայելյանին, որից Հասմիկը 2012 թվականի մայիսի 18-ին 28 մլն դրամ պարտք է վերցրել, սակայն փորձել է ներկայացնել, թե իբր տունն է նրան վաճառել, Վահագն Մարտիրոսյանին չի հարցաքննել Արսեն Բաբայանի 2015 թվականի մայիսի 29-ին ՀՀ գլխավոր դատախազին հասցեագրած դիմումի շուրջ, որպեսզի չերևա Հասմիկ Հովհաննիսյանի ցուցմունքների ոչ հետևողական լինելը, քանի որ նա Վահագն Մարտիրոսյանին ասել է իր նկատմամբ ունեցած ոչ թե 50000 հազար, այլ 20 հազար դոլարի պահանջի մասին, §ՍԱՍ¦ սուպերմարկետի արտարժույթի փոխանակման կետում չի ստուգել, թե իրոք Հասմիկ Հովհանիսյանը տվյալ ժամանակաշրջանում 50.000 հազար դոլար է գնել, կամ, որ ավելի հավանական է, ստուգել է, բայց քանի որ Հասմիկի ցուցմունքը չի հիմնավորվել, դրա վերաբերյալ փաս-տաթուղթը գործին չի կցել, որպես մեղադրյալ ներգրավելուց հետո իր կատարած գրավոր հայտարարության և Միսակ Սարիբեկյանի ցուցմունքների մեջ էական հակասությունների առկայության պայմաններում դրանց շուրջ չի հարցաքննել Միսակ Սարիբեկյանին, մտավախություն ունենալով, որ նա կարող է հաստատել հայտարարության մեջ իր կողմից ներկայացված փաստերը, չի ցանկացել §նկատել¦ Հասմիկ Հովհաննիսյանի ցուցմունքների անհամապատասխանությունը գործում առկա բազմաթիվ օբյեկտիվ փաստերին և, անտեսելով դրանք, դրանց շուրջ առհասարակ քննություն չի արել։ Մասնավորապես քննիչը §չի նկատել¦, որ Հասմիկի ցուցմունքներն այն մասին, թե իբր 2013 թվականի մարտի 04-ին, մարտի 28-ին և 2014 թվականի հոկտեմբերի 02-ին ինքը զանգահարել է իրեն, և առաջին դեպքում հրավիրել է իրեն մոտ ու 50.000 հազար դոլար է պահանջել, երկրորդ դեպքում դատավոր Բունիաթյանի կողմից վճռի հրապարակման օրվա առավոտյան կանչել է և հայտնել, թե ինչ վճիռ է կայացվելու, իսկ վերջին զանգի ժամանակ էլ, երբ գտնվել է Իտալիայում, զանգահարել կանչել է իրեն մոտ և հայտնել, որ իր գործը չի ստացվում, ոչ միայն չեն հաստատվում, այլև հերքվում են հեռախոսազանգերի վերծանումներով, քանի որ իրականում այդ օրերին իր կողմից նրան զանգեր չեն կատարել, սակայն քննիչը այդ կապակցությամբ որևէ հարց անգամ չի տվել Հասմիկ Հովհաննիսյանին, այլ նախընտրել է չանդրադառնալ իմ նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքը հերքող այդ հանգամանքներին, և Հասմիկ Հովհաննիսյանին չի մերկացրել սուտ ցուցմունք տալու մեջ։ Քննիչն առհասարակ փորձել է ձեռք բերել միայն Հասմիկ Հովհաննիսյանի ցուցմունքները §հաստատող ապացույցներ¦ ու անտեսել է դրանք հերքող ցանկացած տվյալ և փաստ։ Մասնավորապես, Հասմիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել, թե իբր իրեն տված 50 հազար ԱՄՆ դոլարից 40 հազարը մաս-մաս իրեն է տվել 2013 թվականի մայիսից մինչև տարեվերջ ընկած ժամանակաշրջանում, սակայն քննիչը չի ցանկացել նկատել, որ համաձայն հեռախոսային զանգերի վերծանումների իրենց միջև 2013 թվականի հունիսի 04-ից մինչև 2014 թվակամի փետրվարի 01-ը հեռախոսային զանգեր չի եղել և նա չէր կարող իրեն հետ պայմանավորվել, հանդիպել և գումար փոխանցել, որի վերաբերյալ Հովհաննիսյանի հարցաքննությունների ժամանակ հարցադրումներ չի կատարել, նրան սուտ ցուցմունք տալու մեջ չի մերկացրել, այլ այդ հանգամանքը քննության առարկա չդարձնելով, լռության է մատնել։ Նույն ձևով Հասմիկ Հովհաննիսյանի հարցաքննության ժամանակ, երբ նա պնդել է, թե իբր հաջողության վարձի մասին իրենց միջև խոսք անգամ չի եղել և եթե այդպիսի բան լիներ, ապա այդ մասին կամ առանձին պայմանագիր կկնքվեր կամ էլ ծառայությունների մատուցման պայմանագրում առանձին կետ կլիներ, քննիչը չի ցանկացել նկատել, որ իրականում վերաքննիչ դատարանում փաստաբանական ծառայություն մատուցելու վերաբերյալ պայմանագրի 2.5 կետը հենց հաջողության վարձի մասին է, և Հասմիկ Հովհաննիսյանին այս անգամ ևս չի մերկացրել սուտ ցուցմունք տալու մեջ, ՀՀ վերաքննիչ դատարանում փաստաբանական ծառայություն մատուցելու վերաբերյալ Հասմիկ Հովհաննիսյանի և իրենց փաստաբանական գրասենյակի միջև կնքված պայմանագրի §հաջողության վարձ¦ նախատեսող §2.5 կետը լռության է մատնել և, դրա շուրջ ընդհանրապես որևէ քննություն չկատարելով, այն անտեսել է, քանի որ այդ կետի գոյությունը անհիմն է դարձնում առաջադրված մեղադրանքը, թ) քննիչն առհասարակ §չի նկատել¦ նույնիսկ Հասմիկ Հովհաննիսյանի տարբեր ցուցմունքներում առկա հակասություններն ու անհամապատասխանությունները, երբ մի ցուցմունքում մի բան է ասել, հետագայում դրան տրամագծորեն հակառակ պատասխան է տվել և դա ոչնչով չի պարզաբանվել ոչ նրա, ոչ էլ քննիչի կողմից, իրավական գնահատական չի տվել Հասմիկ Հովհաննիսյանի գործողություններին, մասնավորապես նրան, որ նա 31.03.2015թ թիվ 015021 հաղորդումն է տվել ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ վարչությանը, որտեղ իր ձեռքով գրել է թե իբր Հակոբ Բաբայանը §գործը հաղթելու և տարբեր անձանց գումարներ բաժանելու պատրվակով չարաշահելով իր վստահությունը, պահանջել և իրենից մաս-մաս վերցրել է ընդհանուր 50.000 ԱՄՆ դոլար¦ (հատոր 1, գ/թ 16) և քրեական գործն էլ հարուցվել է հենց այդ ձևակերպմամբ, մինչդեռ իր հետագա ցուցմունքներում պնդել է, որ իրեն գումարը տվել է §արդար վճիռ¦ ապահովելու համար։ Այսինքն, անկախ այս դատաքննության արդյունքներից, Հասմիկ Հովհաննիսյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելը ապացուցված փաստ է։ Միսակ Սարիբեկյանի և իր այսպես կոչված §առերեսման¦ արձանագրությունն էլ գործում կարել է նրա և Հասմիկի առերեսումից առաջ, որպեսզի թաքցնի, որ իր հետ նա §առերեսվել¦ է միայն այն բանից հետո, երբ Հասմիկի ու քննիչի անօրինական ճնշումներից հետո փոխել է մինչ այդ տված ցուցմունքները և քիչ թե շատ §հաստատել է¦ Հասմիկի ցուց-մունքները, Հասմիկ Հովհաննիսյանն իր 02.04.16թ ցուցմունքում քննիչին առաջարկել է ստանալ հեռախոսային խոսակցությունների և դրանց սպասարկած ալեհավաքների տեղակայման վերաբերյալ տվյալները, որով իբր կհիմնավորվի, որ նրա նշած օրերին ինքը զանգել իրեն կանչել է փաստաբանական գրասենյակ և առհասարակ իր ցուցմունքում նշված օրերին ինքը նրա հետ միասին գտնվել է նույն ալեհավաքի սպասարկման տարածքում։ Քննիչն, իհարկե, կատարել է Հասմիկ Հովհաննիսյանի §հանձնարարությունը¦, սակայն ստացված վերծանումների ուսումնասիրությամբ ոչ միայն չեն հիմնավորվել, այլև հերքվել են Հասմիկ Հովհաննիսյանի պնդումները, թե իբր կոնկրետ օրերի ինքը զանգահարել է իրեն և նրա նշած կոնկրետ օրերին իրենք միասին գտնվել են նույն ալեհավաքի սպասարկման տարածքում, սակայն զննության արձանագրության մեջ չի արտացոլել Հասմիկ Հովհաննիսյանի ցուցմունքները հերքող այդ տվյալները, մասնավորապես այն, որ 2013 թվականի մարտից մինչև 2014 թվականի հուլիսն ընկած ժամանակաշրջանում ինքը և Հասմիկը 12-15 անգամ նույն ալեհավաքի սպասարկման տարածքում չեն գտնվել, իսկ 2013 թվականի հունիսի 04-ից մինչև 2014 թվականի փետրվարի 01-ը իրենց միջև հեռախոսազանգեր չեն եղել և բնականաբար նա չէր կարող իրեն հետ պայմանավորվել, այցելել և այդքան անգամ իրեն գումար տալ։ Գործում առկա են քննարկման համար ՀՀ գլխավոր դատախա-զությունից քննիչին ուղարկված իր բազմաթիվ դիմումները, սակայն դը-րանց քննարկման արդյունքների մասին քննիչն իրեն չի հայտնել, իսկ փաստաբաններ Նարինե Ճաղարյանին և Մերի Գևորգյանին հարցաքննելու փորձերի անօրինականության վերաբերյալ իրենց կողմից քննիչին ուղարկված ՀՀ փաստաբանների պալատի նախագահի 2016 թվականի հոկտեմբերի 17-ի գրությունը նույնիսկ գործին չի կցել։ Ամբողջ նախաքննության և դատաքննության ընթացքում անպա-տասխան մնացին այն հարցերը, թե ինչպես կարող է մարդ մեկին 50 հազար դոլար գումար տալ և չկարողանալ ասել, թե ինչի համար է տվել։ Տուժողը այդպես էլ չկարողացավ պաշտպանի հարցին լիարժեք պատասխան տալ, թե ինչի համար է իրեն այդքան գումար տվել։ Ինքը ինչ պետք է անի այդ գումարը։ Եթե տուժողը իրեն գումար է տվել, ինչպես է, որ չի կարողանում ասել, թե կոնկրետ երբ, որտեղ և որքան գումար է տվել, այլ ընդհանուր ասում է 40.000 հազարը 2013 թվականին է տվել, 10.000 հազարը 2014 թվականին։ Լավ է դեպքը մինչև 2000 թվականը չի եղել, թե չէ նույն հաջողությամբ կարող էր ասել մի մասը 20-րդ դարում եմ տվել, մի մասը 21-րդ դարում։ Ինչպես է տուժողը իրեն 2013 թվականի մայիսից մինչև տարեվերջ մաս-մաս 40 հազար դոլար տվել, եթե 2013 թվականի հունիսի 04-ից մինչև 2014 թվականի փե-տըրվարի 01-ը իրենց միջև հեռախոսային կապ չի եղել։ Ինչպես է նա իր հետ պայմանավորվել, հանդիպել և այդ գումարը տվել։ Հասմիկ Հովհաննիսյանի իրական նպատակը արհեստականորեն նոր երևան եկած հանգամանքի ստեղծումն է և դրա հիման վրա օրինական ուժի մեջ մտած վճռի վերանայումը։ Այդ մասին է միանշանակորեն վկայում ոչ միայն իր նկատմամբ նրա ակնհայտ սուտ մատնություն կատարելը, այլև այն, որ դրանից առաջ մտացածին հիմքերով փորձել է կարգապահա-կան վարույթ հարուցել տալ նախ հակառակորդ, իսկ հետո նաև իրենց փաստաբանների նկատմամբ, 12.01.2015թ այնուհետև՝ 06.02.2015թ դիմել է ՀՀ արդարադատության նախարարին ՀՀ վերաքննիչ դատարանի դատավորներ Հունանյանի և Խառատյանի նկատմամբ կարգապահական վարույթ հարուցելու միջնորդությամբ (հատոր 3, գ/թ235-239), 08.06.2015թ արդեն երրորդ անգամ է դիմել է ՀՀ արդարադատության նախարարին և խնդրել վերաքննիչ դատարանի նշված երկու դատավորների նկատմամբ նոր երևան եկած հանգամանքներով հարուցել կարգապահական վարույթ (հատոր 3, գ/թ 235-239), ՀՀ գլխավոր դատախազին դիմում գրելուց մի քանի օր անց Միսակ Սարիբեկյանը Հասմիկ Հովհաննիսյանի խնդրանքով զանգահարել է իրեն և փոխանցել է նրա առաջարկը, որ եթե 100 տոկոսով խոստանա, որ իր գործը նոր երևան եկած հանգամանքով վերսկսել կտա և իր օգտին կլուծվի, ինքը հետ կվերցնի դիմումը (այս հարցով նույնպես Միսակ Սարիբեկյանը չի հարցաքննվել)։ Փաստաբանների և դատավորների դեմ կարգապահական վարույթ հարուցելու այդ անհաջող փորձերից հետո Հասմիկ Հովհաննիսյանը այլ ելք չգտնելով, 10.05.2016թ գրավոր դիմել է քրեական գործը քննող քննիչին և հասել նրան, որ կեղծիքներ կատարելու համար քրեական գործ հարուցվի իր 84-ամյա զառամյալ, ներկայումս արդեն հանգուցյալ, հոր նկատմամբ, մտադիր լինելով ամեն գնով հասնել իր քաղգործը վերսկսելուն։ Դա այն գործն է, հարգելի դատարան, որ դատարանում ցուցմունք տալու ժամանակ Հասմիկը ամեն կեպ փորձեց թաքցնել և հրաժարվեց պատասխանել պաշտպանի հարցին, թե հողատարածքի վերաբերյալ այդ ինչ գործ է անջատվել այս գործից և քննվում է առանձին վարույթում և հայտարարեց, որ այդ գործով ինքը հաղորդում չի տվել: Մինչդեռ Հասմիկը հերթական սուտն է ասել։ Ներկայացնում է գործը քննող քննիչին Հասմիկի հերթական սուտ մատնությունը, որը թը-վագրված է 10-05-2016թ և իր իսկ կողմից վերնագրված է՝ §ՄԻՋՆՈՐ-ԴՈՒԹՅՈՒՆ-ՊԱՀԱՆՋ-ՀԱՂՈՐԴՈՒՄ¦: Այն բաղկացած է երկու մասից։ Առաջինում Հասմիկը սուտ մատնություն է կատարել իրենց ՍՊԸ-ի տնօրեն Ժաննա Գաբրիելյանի վերաբերյալ և հաղորդում է տվել, որ նա երկու ավարտական ակտերում կեղծել է իր անունից եղած ստորագրությունները, իսկ երկրորդ մասը նվիրել է սեփական հորը և բառացիորեն գրել է հետևյալըª §Փաստորեն Թելման Հովհաննիսյանի կողմից կատարվել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի հանցակազմի հատկանիշներին՝ ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը, որի հետևանքով առանձնապես խոշոր չափի նյութական վնաս է պատճառվել §Լուվի ՍՊԸ-ին¦։ Վերջում էլ խնդրել է այդ երկու հանցագործությունների առթիվ հարուցել քրեական գործ: Ակամայից հիշում է Վահագն Մարտիրոսյանի կողմից Հասմիկին տված բնութագիրը, որ նա չունի բարոյական որևէ խոչընդոտ և իր նպատակին հասնելու համար, անկախ նրանից դա իրական տեղի ունեցած դեպք է, թե ոչ, ընդունակ է ցանկացած քայլի՝ արդար, թե անարդար։ Հասմիկ Հովհաննիսյանը իր պաշտպանի հարցին պատասխանել է՝ բնական է, որ իր շահերը պետք է պաշտպանի։ Եվ դա իրոք բնական է, թեև անօրինական, քանի որ նա պարտավոր էր ճիշտ ցուցմունք տալ: Ինքն էլ իր շահերն է պաշտպանում։ Եվ դա էլ է բնական։ Բայց ինքը քրեական գործ հարուցելուց անմիջապես հետո գրածը իր առաջին իսկ դիմումում, ինչպես նաև շուրջ երկու տարի տևած նախա-քննության ընթացքում իր հետագա ավելի քան 10 դիմումներում և այս դատաքննության ընթացքում՝ հետևողականորեն նկարագրել է իրակա-նում տեղի ունեցածը և չկա մի դեպք, որ իր գրածից հրաժարվի կամ գրածներից մեկը մյուսին կամ գործի օբյեկտիվ տվյալներին հակասի, իսկ դրա պատճառը այն է, որ նկարագրել է զուտ իրականությունը ու չի փորձել այն հարմարացնել իր շահերին։ Հակառակ դրան, Հասմիկ Հովհաննիսյանի ցուցմունքները հակասական է, իրարամերժ և ոչ հետևողական։ Նա նույն հարցերի շուրջ նախաքննության սկզբում մի բան է ասել, հետագայում, դրանք հերքել ու այլ բան է ասել, իսկ դատարանում բոլորովին այլ ցուցմունք է տվել։ Սակայն Հասմիկ Հովհաննիսյանի ցուցմունքները միայն մեկը մյուսին չէ, որ հակասում են, այլև հակասում են օբյեկտիվ փաստերին՝ հեռախոսային խոսակցությունների վերծանումներին, սահմանահատումների վերաբերյալ տվյալներին, գործում եղած փաստաթղթերին, նախկինում կայացված վճիռներին ու դատավճիռներին և, վերջապես, առողջ տրա-մաբանությանը։
Տուժող` Հասմիկ Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2011 թվականին քաղաքացիական հայց է ներկայացրել Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրձանների առաջին ատյանի դատարանª §Լուվի¦ ՍՊԸ-ի կողմից նվիրատվության պայմանագիրը անվավեր ճանաչելու մասին: Առաջին ատյանի դատարանում պարտություն է կրել, վերաքննիչ դատարանում նույնպես պարտություն է կրել և այդ ժամանակ իր ծանոթներից մեկը իրեն առաջարկել է դիմել փաստաբան Հակոբ Բաբայանի ծառայություններին, քանի որ նա կարող էր արդարացի որոշում ստանար ՀՀ վճռաբեկ դատարանից: Միսակ Մարտիրոսյանի միջոցով դիմել է Հակոբ Բաբայանին: Ինքը զանգահարել և գնացել է Բաբայանի մոտ և այդ ժամանակ մնացած է եղել մեկ շաբատ վճռաբեկ բողոք ներկայացնելու համար և նա ասել է, ո գործին կծանոթանան և կզանգահարեն իրեն և երկու օր անց փաստաբաններից զանգահարել են իրեն և կանչել: Գործի վերաբերյալ քննարկումներ կատարվել են միշտ երկու փաստաբանների կողմից, իսկ Հակոբ Բաբայանը երբեք կարծիք չի հայտնել: Փաստաբաններ Մարեին և Նարինեն ասել են, ոև Վճռաբեկ բողոք յներկայացնեն և սկսել են քննել այդ նյութերը: Հակոբ Բաբայանը զանգահաել և կանչել է իրեն ու ասել է, որ նախորդ փաստաբանը շատ կարևոր բան է բաց թողել, այսինքն շահագռգիր անձանց միջև նվիրատվության պայմանագիրը համաձայն օրենքի նման գործարքները կարող են անվավեր ճանաչվել:2012 թվականի հուլիս ամսին երբ որ ներկայացվել է Վճռաբեկ բողոքը և այդ նույն օրը կնքվել է հաջորդ պայմանագիրը հաջորդ հայցը ներկայացնելու համար, որպեսզի վաղեմության ժամկետը բաց չթողներին: Երբ դիմում են դատարան վաղեմությունը կանգնում է: Նրանք դիմում են գրել և վճռաբեկ բողոքը հետ են վերցրել և Հակոբը իրեն ասել է, որ վճռաբեկից ասել են, որ դիմում գրեն և բողոքը հետ վերցնեն հաջորդ բողոքը վճռաբեկը կբավարարի: Ինքը վստահել է Հակոբ Բաբայանին, քանի որ նա մեծ կապեր ունի և նրա որդին աշխատում է վճռաբեկ դատարանում: Ինքը որևէ դատական նիստի չի մասնակցել: 2013 թվականին երբ պետք է վճիռ կայացվեր, առավոտյան Հակոբ Բաբայանը իրեն հայտնել է, որ դրական արդյունքի հասնելու համար պետք է լրացուցիչ գումար վճարվի, որպեսզի ինքը բաժանի որոշ մարդկան, սակայն ում ինքը չգիտի և անգամ դատավորի անուն չի տվել , որ գումարը պետք է նրան տա: Հակոբը վճիռ կայացնելուց առաջ նա իմացել է, թե ինչ վճիռ է կայացնում: Հակոբը իրեն ասել է 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար բեր և ուզել է գումարը մենակ ստանալ և ինքը հասկացել է, որ դա վտանգավոր է, որ գումարը չի ցանկանում վկայի ներկայությամբ ստանա: Ինքը Հակոբին ասել է, որ այդքան գումար չունի միանգամից վճարելու համար և կարող է մաս-մաս տալ և Հակոբը իրեն ասել է, որպեսզի սպասի ինքը զանգի ճշտի և հեռախոսով զանգել է ինչ որ մեկի: Հակոբը իրեն ասել է, որ պետք է փոխառության պայմանագիր կնքել և գումարը պետք է գրվի կրկնակի: Եվ ինքը համաձայնվել է: Ինքը գնացել է գրասենյակ և այնտեղ եղել է միայն Ժաննա Գաբրիելյանը և ինքը կնքել է մեկ օրինակաով և այդ փոխառության պայմանագիրը մնացել է իր մոտ: Վերաքննիչ դատարանը իրենց բողոքը բավարարել է և բեկանել է ու ուղարկել է առաջին ատյանի դատարան նոր քննության: Ինքը եղել է վստահ, որ այդ գործը Բաբայանը շահելու է: Գործի բեկանման ժամանակ ինքը մաս-մաս վճարել է Հակոբին: Հայտնեց, որ Բաբայանը առանց իր փաստաբանների իրեն չէր կարող խաբել: Հետագայում դատավոր Հունանյանը հայցային վաղեմությամբ մերժել է: Ինքը երկրում չի եղել և Հակոբը զանգել է իրեն ու ասել է երբ վերադառնա գնա իր օֆիս: Ինքը գնացել է Հակոբի մոտ և նա իրեն ասել է, որ գործը չեն անում: Ինքը անմիջապես դուրս է եկել և զանգել է միսակին և ասել է, որ Հակոբի հետ խոսի, թե ինչպես չի լինի գործը: Նա Միսակին ասել է, որ գործը չի լինում: Ինքը վերադարձել է ամսի 06-ին, իսկ դատական նիստը պետք է լիներ ամսի 13-ին , սակայն Հակոբը նույնիսկ չի հետաձգել դատական նիստը: Դրանից հետո ինքը դիմել է իր եղբոր պաշտպան Վահանգն Մարտիրոսյանին: Վահագը ասել է, որ Հակոբի որդուն Արսեն Բաբայանին ճանաչում է և ինքը Վահագին ասել է, որ խոսի նրա հետ և ասի, որ իր գումարը հետ տա: Ինքը հաջորդ օրը գնացել է Հակոբի մոտև Հակոբը իրեն հետ է վերադարձրել 5000 ԱՄՆ դոլար գումար և ասել է մնացածը հետո կտա: Հակոբ Բաբայանից հետո իր փաստաբանները եղել են Մելանյա Առուստամյանը և Արթուր Հովհաննիսյանը: Վճիռը հիմնված է եղել հավանաբար բառի վրա: Ինքը երբեք դրամ չի տվել Հակոբ Բաբայանին և գումարները տվել է նրա օֆիսում: Ինքը երբ որոշել է տեղափոխվել արտասահման ապրելու առանձնատունը վաճառել է և գումարի կեսը վերցրել է իրեն կեսը տվել է իր քրոջը: Ինքը գումարի կեսը իր բիզնեսից է հանել տվել Հակոբին:Ինքը ՍԱՍ սուպերմարկետում է կատարել տարադրամի փոխանակում: Ինքը կարող է 1000 դոլարի առևտուր արած եղած լինի և գումարը տված լինի Հակոբին: Հակոբ Բաբայանը միամիտ մարդ չէ: Հակոբ Բաբայանը ունեցել է մեծ ծանոթություն:
Վկա Սիլվա Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2014 թվականի փետրվար ամսվա ընթացքում Հասմիկ Հովհաննիսյանը իրենից պարտքով խնդրել և ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար: Նա ասել է, որ իրեն պատկանող §Լուվի¦ ՍՊ ընկերության հետ կապված քաղաքացիական գործ է քննվում դատարանում և գոևծի դրական ելքի համար փաստաբանը Բաբայանը ուզել է 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որից 40.000 ԱՄՆ դոլար գումարը արդեն տվել է նրան:Հետագայում Հասմիկը իրեն ասել է, որ դատարանում ոչ մի դրական արդյունք չեն ստացել և վերցրած 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարից 17.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հետ է վերադարձրել:
Վկա Սամվել Հովհաննիսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է տուժող Հասմիկ Հովհաննիսյանը եղբայրը: 2014 թվականի ընթացքում Հասմիկ Հովհաննիսյանից տեղեկացել է, որ փաստաբանական գրասենյակի ղեկավար Հակոբ Բաբայանը, քաղաքացիական գործովª իր համար դրանք արդյունք ապահովելու համար վերցրել է 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն որևէ արդյունքի չի հասլ և այդ գումարից վերադարձրել է 17.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Վահագն Մարտիրոսյանի 2015 թվականի մայիսի 22-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ Հ. Հովհաննիսյանին ճանաչում է 2014 թվականի փետրվար ամսից, իր եղբոր՝ Սամվել Հովհաննիսյանի պաշտպանության առիթով։ Գտնվում է գործնական փոխհարաբերությունների մեջ, որպես իր նախկին պաշտպանյալի քույր։ Հակոբ Բաբայան անունով և ազգանունով մարդ չի ճանաչում, նրա մասին լսել է միայն Հ. Հովհաննիսյանից՝ վերջինի պատմածով։ Արսեն Բաբայանին ճանաչում է 2013 թվականից, հարաբերությունները նրա հետ գործնական են։ Հակոբ բաբայանի և Հասմիկ Հովհաննիսյանի միջև առկա խնդրի մասին տեղեկացել է պատահաբար, ընդմիջման ժամանակ Սամվել և Հասմիկ Հովհաննիսյանների զրույցից։ Նույն օրը Հ. Հովհաննիսյանը իրեն տեղեկացրել է այդ խնդրի մասին և որպես փաստաբան խորհուրդ է հարցրել։ Նա իրեն ասել է, որ Հակոբ Բաբայանին քաղաքացիական գործով, դրական ելքի համար նա տվել է 50.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն տեղեկացրեց, որ Հակոբ Բաբայանը իր խոստումը չի կատարել և գումարը չի վերադարձնում։ Ինքը Հասմիկ Հովհաննիսյանին խորհուրդ է տվել, որպեսզի ինքը գնա Հակոբ Բաբայանի մոտ և համաձայնության գա նրա հետ։ Հաջորդ հանդիպման ժամանակ, օրը կոնկրետ չի հիշում, Հասմիկ Հովհաննիսյանը իրեն ներկայացրել է իր և Հակոբ Բաբայանի միջև կնքված փոխառության պայմանագիրը, որտեղ գրված էր, որ Հակոբ Բաբայանը Հասմիկ Հովհաննիսյանին է տվել 80.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Հասմիկ Հովհաննիսյանը, ինչպես նախկինում էր իրեն ասել, տվել էր 50.000 ԱՄՆ դոլար։ Նշում է, որ չի հիշում, թե ինչպես է Հասմիկ Հովհաննիսյանն իրեն բացատրել այն փաստը, որ պայմանագրի մեջ գրված է 80.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն ինքը տվել է միայն 50.000 ԱՄՆ դոլար։ Վերը նշված խնդիրների մասին իմանալով, ինքը առանց Հասմիկին տեղյակ պահելու ֆեյսբուքի միջոցով Արսեն Բաբայանին ներկայացրել է վերը նշված խնդիրը, որից հետո նույն օրը կամ հաջորդ օրը ինքը և Արսենը հանդիպել են քաղաքի սրճարաններից մեկում։ Զրույցի ժամանակ ինքը նրան տեղեկացրել է, թե ինչումնա հարցը, Արսենը զարմացել է և ասաց, որ ինքը տեղյակ չի և խոստացել է, որ այդ մասին ինքը Հ. Բաբայանին կտեղեկացնի։ Մի քանի օր անց, օրը կոնկրետ չի հիշում, իրեն զանգահարել է Արսենը առաջարկել է հանդիպել։ Իր և Արսենի հանդիպումը կայացել է 2014 թվականի հոկտեմբեր ամսին օրը չի հիշում, որի ժամանակ Արսենը իրեն հայտնել է, որ ինքը տեղեկացրել է իր հորը գումարը Հասմիկին վերադարձնելու մասին և ասել է, որ Հակոբ Բաբայանը ասել է, որ ինքը կկապնվի Հասմիկի հետ և նրան գումար կվերադարձնի։ Նշում է, որ ինքը Արսենին չի ասել գումարի չափը, քանի որ դա իրեն չի վերաբերվել և չի հետաքրքրել։ Արսենը իրեն նույնպես գումարի չափը չի ասել։ Իր և Արսենի հանդիպումից հետո, եթե չի սխալվում հաջորդ օրը Հասմիկը իեն տեղեկացրել է, որ Հակոբ Բաբայանը իրեն է փոխանցել 17.000 ԱՄՆ դոլարը։ Նշեց, որ բացի 17.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, Հասմիկը իրեն բազմաթիվ անգամ խնդրել է, որ զանգահարի Արսենին և ճշտի նրանց դիրքորոշումը վերը նշված խնդիրների վերաբերյալ, ինքը զանգահարել է Արսենին, որի բջջային հեռախոսահամարը չի հիշում ու չի կարողացել կապվել նրա հետ, քանի որ չի պատասխանել հեռախոսազանգին։ Այդ մասին ինքը տեղեկացրել է Հասմիկ Հովյաննիսյանին, որից հետո ինքը Արսենին չի հանդիպել և որևէ կերպ չի կապնվել նրա հետ։ Հասմիկ Հովհաննիսյանը իրեն որևէ գումար չի տվել և չի խոստացել, ինքը նրան փորձել է օգնել անշահախնդիր։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Վահագն Մարտիրոսյանի 2016 թվականի ապրիլի 01-ին տրված ցուցմունքը այն մասին, որ Հասմիկ Հովհաննիսյանի և Հակոբ Բաբայանի միջև 04.03.2013թ.–ին կնքված 80.000 ԱՄՆ դոլարի վերաբերյալ փոխառության պայմանագիր պատճենը իրեն 2014 թվականի հոկտեմբեր ամսին ցույց է տվել Հասմիկ Հովհաննիսյանը և տեղում այն պահել է իր մոտ։ Նա, երբ պատմել է Հակոբ Բաբայանին գումարը տալու մասին, հենց այդ ժամանակ էլ իրեն ցույց տվեց իր մոտ գտնվող պայմանագրի պատճենը, նշելով, որ ինքը գումար է տվել Հակոբ Բաբայանին ու, որպես այդ գումարի վճարման երաշխիք, իր հետ կնքվել էր նշված փոխառության պայմանագիրը, այսինքն՝ Հասմիկն ասել է, որ գումարի մի մասը տվել էր, իսկ մնացածը չէր տվել, ուստի իր հետ կնքվել է հիշյալ պայմանագիրը, որպես երաշխիք, որ ամբողջ գումարը նա կտա։ Չի կարողանում մանրամասն մտաբերել, թե Հասմիկը ինչ պատճառաբանություն էր բերում պայմանագրում 80.000 ԱՄՆ դոլար նշելու վերաբերյալ, սակայն հիշում է, որ ըստ Հասմիկի, այդ պայմանագրում իր տված գումարի չափը ավել էր նշվել, որպես իրական չափով գումարը տալու երաշխիք։ Պայմանագիրը ինքը իր մոտ չի վերցրել և նայելուց հետո, տեղում վերադարձրել է իրեն։ Ցուցմունքում ինքը իրոք նշել է, որ Հասմիկը իրեն ասել է, որ Հակոբին տված գումարը եղել է 50.000 ԱՄՆ դոլար, ու քննիչը այդ թիվը արձանագրել է բառերից, սակայն հետագայում, Արսեն Բաբայանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ, ինքը գումարի չափը ընդամենը չի նշել և ցուցմունքը գրել է ընդհանրական։ Առերես հարցաքննության ժամանակ ինքը ժխտել է միայն այն փաստը, որ Արսեն Բաբայանի հետ քննարկել է գումարի վերադարձման հարցը։ Իրականում Արսենն իրեն լսելուց հետո ասել է, որ խնդրի մասին կտեղեկացնի հորը։ Երկրորդ հանդիպման ժամանակ Արսենը իրեն արդեն ասել է, որ ինքը հորը՝ Հակոբին տեղյակ է պահել ու նա կխոսի Հասմիկի հետ։ Ինքը 2014թ. հոկտեմբերին տեղի ունեցած խոսակցության ժամանակ Հասմիկից է լսել, որ ինքը Հակոբին տվել է 50.000 ԱՄՆ դոլար և այդ գումարն է ետ ուզում։ Արսենը այդ գործարքից իր կարծիքով տեղյակ չէր և իրենից է իմացել դրա մասին։ Հասմիկի խոսքերից ինքը Հակոբ Բաբայանի գրասենյակին, որը զբաղվել էր իր քաղաքացիական գործով, փաստաբանական ծառայությունների համար պայմանագրով առանձին գումար էր վճարել, որի չափը չի հիշում, իսկ 50.000 ԱՄՆ դոլարը, ըստ Հասմիկի նա Հակոբին վճարել էր քաղաքացիական գործով դրական ելք ստանալու համար։ Ինքը Արսենին բառացի ասել է, որ Հասմիկը իրեն ասել է, որ Արսենի հորը՝ Հակոբ Բաբայանին, քաղաքացիական գործի դրական ելքն ապահովելու համար գումար է տվել։ Ինքը Արսենին չի ասել, որ այդ գումարը կազմում է ընդամենը 5000 ԱՄՆ դոլար և այն փաստաբանական ծառայության գումար է։ Ինքը որքանով մտաբերում է Արսենին կոնկրետ թիվ չի նշել, թե Հասմիկը ինչքան գումար է ետ պահանջում իր հորից, սակայն միանշանակ չի նշել, որ պահանջվող գումարը փաստաբանական ծառայության գումարներին է վերաբերվում, քանի որ դրա մասին խոսք չի եղել։ Արսենին ասել է նաև, որ ինքը չգիտի, թե արդյոք Հասմիկը իրականում այդ գումարը տվել է իր հորը թե ոչ, դա իրեն հետաքրքիր էլ չէր, որ Արսենի հետ մանրանար, դա իրեն չի վերաբերվել, իրենց գործն էր։ Սակայն ճանաչելով Հասմիկին, ասել է Արսենին, որ Հասմիկը վտանգավոր մարդ է և նա ամեն քայլի կգնա իր նպատակներին հասնելու համար և որևիցէ հոգեբանական կամ բարոյական խոչընդոտ իր համար չկա նշված հարցերում։ Ինքը մինչև այսօր էլ չգիտի, Հասմիկը իրականում այդ գումարը Հակոբին տվել է, թե ոչ, տեղյակ է բացառապես Հասմիկի խոսքերից, ինչի մասին նշել է վերևում։ Արսենի հետ նշված երկու խոսակցությունից օրեր անց Հասմիկը ասել է, որ Հակոբը գումար է վերադարձրել իրեն գումարի մի մասը, որը ճշգրիտ չափը չի հիշում։ Հասմիկը խնդրել է իրեն կապնվել Արսենի հետ մնացած գումարը ևս վերադարձելու հարցով, սակայն Արսենը իր հեռախոսազանգերին այլևս չի պատասխանել։ Ինքը փորձել է մի քանի անգամ, երբեմն նա անհասանելի էր, իսկ երբեմն զանգերը գնացել են սակայն չի պատասխանել և ետ չի զանգել, ինչը ինքը գնահատել է, որպես նրա զբաղվածություն։ Ինտերնետով ևս չի կարողացել կապվել Արսենի հետ։ Նշում է, որ Արսենի հետ երկրորդ իրենց հանդիպումից հետո այլևս չեն շփվել ու նրան ինքը դրանից հետո տեսել է ՀՀ ԱԱԾ-ում հարցաքննության ժամանակ։ Հարցաքննությունից հետո նրան տեսել է 1 անգամ պատահական հեռվից, սակայն չեն շփվել։ Ինքը կարծում է, որ Հասմիկը իր նպատակին հասնելու համար, անկախ նրանից դա իրական տեղի ունեցած դեպք է, թե ոչ, ընդունակ է ցանկացած քայլ կատարել իր ցանկալի նպատակին հասնելու համար։ Իրականում նման դեպք եղել է, թե ոչ, կարող են պատասխանել միայն Հասմիկ և Հակոբ Բաբայանը։ Իսկ, որ Հասմիկը շառ է անում, թե ոչ, ինքը չգիտի։ Արսենի հետ խոսելուց հետո, Հասմիկին ինքը ասել է, որ իրեն նման կերպ բնութագրել է Արսենին ու զգուշացրել է, որ Հասմիկը իրական վտանգ է ներկայացնում և պատրաստ է ցանկացած քայլի ու ցանկացած մարդու գլխի վրայով կանցնի։ Ինքը չի կարող պնդել, որ Հասմիկն ընդունակ է §շառով¦ տալ մարդկանց, այսինքն՝ չեղած բանը մարդուն վերագրել, սակայն, միաժամանակ, Հասմիկի հետ անձնական շփումների ընթացքում տպավորություն է ստացել, որ նա իր նպատակին հասնելու համար ընդունակ է բոլոր քայլերին՝ արդար, թե անարդար։ Ինքը չի կարող մի կոնկրետ օրինակ բերել, որ Հասմիկը չեղած ինչ-որ բան մեկի հետ կապված սարքի, սակայն՝ իր զուտ սուբյեկտիվ տպավորությունը նրանցից այն է, որ նա ընդունակ է դրան։ Հասմիկն էլ գիտի իր վերաբերմունքը իր նկատմամբ և ինքը իրեն ասել է, որ Արսենին զգուշացրել է, որ ինքը կգնա ամեն քայլի ու հարցը կմտնի քրեաիրավական դաշտ։ Ինքը Արսենին նախազգուշացրել է, որ պետք է Հասմիկի հետ հարցը պարզել։ Կրկնում է, որ ինքը Արսենին չի ասել, որ Հասմիկը իր հորից՝ Հակոբից, ետ է պահանջում փաստաբանական ծառայության գումարները, իրենք դրա մասին չենք խոսել։ Միսակ Սարիբեկյան չի ճանաչում, ոչինչ հայտնել չի կարող նշված անձի վերաբերյալ։ §Հաջողության վարձի¦ գումարի մասին ինքը լսում է առաջին անգամ, նման խոսակցություններ և քննարկումներ չեն եղել։
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Միսակ Սարիբեկյանի ցուցմունքը այն մասին, որ 2000 թվականից ճանաչում է Հակոբ Բաբայանին, իսկ 2009 թվականից Հասմիկ Հովհաննիսյանին: 2012 թվականին Հասմիկ Հովհաննիսյանից տեղեկացել է, որ վերջինը հողատարածքի հետ կապված խնդիրներ ունի, ինչի լուծման համար անհրաժեշտ է փաստաբան: Օգնել է վերջինին միասին գնացել է են §Սիլ¦ հյուրանոցում գտնվող Հակոբ Բաբայանի փաստաբանական գրասենյակ, ծանոթացել են միմյանց հետ: Դրանից հետո այլևս Հասմիկ Հովհաննիսյանի և Հակոբ Բաբայանի փոխհարաբերություններին չի խառնվել, միայն տեղեկացել է, որ վերջինը Հասմիկ Հովհաննիսյանին մատուցել է իրավաբանական ծառայություններ: Որոշ ժամանակ անց Հասմիկ Հովհաննիսյանի խնդրանքով գնացել են Հակոբ Բաբայանի գրասենյակ, ով տեղեկացել է, որ հավելյալ ծախսերր կարքի կա: Գումարային խոսակցությանը ներկա չգտնվելու համար դուրս է եկել աշխատասենյակից, իսկ երբ ետ է վեադարձել վերջինների խոսակցությունից հասկացել է, որ Հասմիկ Հովհաննիսյանը պետք է մտածեր իրավաբանական ծառայություն մատուցելու համար նախատեսված գումարից բացի հավելյալ գումար տալու և դրա հետ կապված փոխառության պայմանագիր կնքելու մասին: Իսկ փոխառության պայմանագիր կնքելու իմաստը կայացել էր նրանում, որ Հասմիկ Հովհաննիսյանը դատական ատյաններում հաջողության հասնելու դեպքում, ժողովրդական լեզվով ասած, §չգցեր¦ Հակոբ Բաբայանին: Դրանից մեկ երկու օր անց Հասմիկ Հովհաննիսյանից տեղեկացել է, որ հիշյալ պայմանագիրը կնքել է Հակոբ Բաբայանը հաջողության հասնել չի կարողացել և պահանջել է ետ վերադարձնել գումարները: Հետագայում Հասմիկ Հովհաննիսյանից տեղեկացել է, որ Հակոբ Բաբայանը վերադարձել է միայն 17.000 ԱՄՆ դոլար գումար:
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ վկա հրավիրված Հայկ Բաբայանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2016 թվականի ապրիլ-մայիս ամիսներինª կոնկրետ օրը չի հիշում, իր հոր հետ ունեցել է խոսակցություն, որի ընթացքում նա պատմել է, որ մի կին կա Հասմիկ Հովհաննիսյան անուն-ազգանունով, որ իրենց փաստաբանական գրասենյակի հետ պայմանագիր է կնքել և դրանից հետո այդ կինը դժգոհ է մնացել և դիմում է գրել ՀՀ գլխավոր դատախազին, թե իբր նա իր հորըª Հակոբ Բաբայանին տվել է 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել իր գործը անելու համար և իր հայրը չի արել և խաբել է նրան: Իր հայրը ասել է, որ իրականում երեք պայմանագիր են կնքել և այդ կինը տվել է ընդհամը 5000 դոլար գումար իրավաբանական օգնություն ցուցաբերելու համար: Այդ կինը այդ հաղորդման մեջ հայտնել է, որ 17.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հետ է վերադաձրել: Հայտնեց, որ եթե իրենց տուն 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար մտներ հնարավոր չէ, որ ինքը կամ իր ընտանիքի մյուս անդամները տեղյակ չլինեին այդ մասին: Սույն քրեական գործը դատարան ուղարկվելու հետո ինքը տեղեկացել է, որ տուժող ճանաչված անձը ցուցմունք է տվել և ասել է, որ տուն է ունեցել այն վաճառել է և այդ գումարից տվել է: Իր հայրը իրեն ասել է, որ այդ տունը նա չի վաճառել և փոխառության պայմանագիր են կնքնել և տունը եղել է գրավի առարկա և չկարողանալով վճարել գումարը տունը դատարանով մնացել է այդ մարդուն: Ինքը գնացել է Թեղինիկ գյուղ տեսել է այդ տունը և գնացել է գյուղապետի մոտ և փորձել է ճշտել այդ տանը մարդ ապրում է, թե ոչ: Նա ասել է Արմեն Իսրայելյան անուն-ազգանունով մարդ կա գտնվում է ՌԴ-ում և նա ճանաչել է նաև Հասմիկ Հովհաննիսյանին և հայտնել է, որ Հասմիկ Հովհաննիսյանը պարտք է եղել Արմեն Իսրայելյանին և նա դատարանով ստացել է այդ տունը: Գումարը եղել է 40.000 ԱՄՆ դոլար և գյուղապետը ասել է, որ այդ գումարը վերցրել է իր եղբոր համար, քանի որ նա կալանավորվել է: Գյուղապետի անունը եղել է Մարատ: Այդ դատական գործի վերաբերյալ տվյալներ առկա է նաև դատալեքս կայքում:
Պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ վկա հրավիրված Արթուր Խաչատրյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալին: Ինքը ունեցել է խնդիրներ և դիմել է փաստաբանական ծառայութնների համար և հաճախ գնացել է գրասենյակ: Ինքը գրասենյակում լսել է խոսակցություն Բաբայանի և մի կնոջ միջև ինչ-որ գործի հետ կապված: Հետո ինքը Բաբայանից հարցրել է, թե ինչի մասին է եղել խնդիրը և Բաբայանը ասել է, որ այդ կինը 5000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել ծառայությունների համար և այդ կինը Բաբայանին ասել է, որ իրեն վերադարձնի 5000 ԱՄՆ դոլարի փոխարեն 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար, քանի որ այդ կինը նրան ասել է, որ այդ գումարը բիզնեսից է հանել և ներկա պահին այդ գումարը կլիներ 50.000 ԱՄՆ դոլար: Ինքը պատահական տեսել է Բաբայանին և նա իրեն ասել է, որ հիշում է այն կնոջը ով իրենից գումար է պահանջելª 50.000 ԱՄՆ դոլար և ինքը իսկույն հիշել է: Այդ կնոջ եղբայրը եղել է գաղութների պետը:
Պաշտպանական կողմից միջնորդությամբ վկա հրավիրված Արփիկ Պապոյանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալ Հակոբ բաբայանը հանդիսանում է իր ամուսինը և ինքը ցանկանում է ցուցմունք տալ: 2014 թվականի վերջերին երբ ինքը գտնվել է իր աշխատանքի վայրումª Երևանի պետական համալսարանում իր բջջային հեռախոսի վրա զանգ է եկել և մի կին իրեն ասել է, որ իր ամուսնու փաստաբանական գրասենյակի հետ գործ է բռնել և տարբեր մարդկանցից գումար է վերցրել ու գրասենյակին 5000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել ու իր ամուսինը այդ գործը չի արել: Ինքը այդ կնոջը ասել է, որ ինքը իր ամուսնու գործերին չի խառնվում և իր հարցերով դիմի իր ամուսնուն, սակայն իրեն ի պատասխան այդ կինը իրեն ասել է, որ իր ամուսնուն փոխանցի կամ թող հողամասը հետ բերի կամ էլ հողամասի գինը իր գրպանից տա, քանի որ ինքը պատահական մարդ չէ և մի վնաս կտա: Ինքը նույն օրը իր ամուսնուն ասել է այդ խոսակցության մասին և իր ամուսինը իրեն ասել է, որ այդ կինը 5000 ԱՄՆ դոլար է վճարել իր գրասենյակ ծառայության համար, սակայն հրաժարվել է իրենց ծառայությունից: Որոշ ժամանակ անց իր ամուսինը ասել է, որ այդ կինը ՀՀ գլխավոր դատախազին դիմում է գրել այն մասին, որ ինքը 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել և Հակոբը հետ իրեն վերադարձրել է 17.000 ԱՄՆ դոլար: Հայտնեց, որ այդ կինը զրպարտում է իր ամուսնուն, քանի որ եթե իրենց տուն 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար գա կամ 17.000 ԱՄՆ դոլար գումար դուրս գա ինքը և իր ընտանիքի մյուս անդամները կիմանան այդ մասին: Եթե նման բան եղած լիներ այդ կինը իր հետ հեռախոսով խոսելիս կասեր, որ 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել: Իր հեռախոսահամարը չի փոխվել:
Պաշտպանական կողմից միջնորդությամբ վկա հրավիրված Արսեն Բաբայանը ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբաստանյալ Հակոբ Բաբայանը հանդիսանում է իր հայրը, սակայն ցանկանում է ցուցմունք տալ: 2014 թվականի հոկտեմբեր ամիսին Վահագի հետ է հանդիպել և նա անհանգստացած պատմել է, որ մի կին ով դիմել է իր հոր փաստաբանական գրասենյակ և վճարել է 5000 ԱՄՆ դոլար ծառայության համար և իր օգտին չի ավարտվել և ներկա պահին ունի գումարային պահանջ, քանի որ նա այդ գումարը վերցրել է բիզնեսից և հիմա 20.000 ԱՄՆ դոլար գումաի պահանջ է ներկայացրել: Վահագը եղել է անհանգստացաց, քանի որ այդ կինը կդիմի ամեն քայլիª լինի ճշտ, թե սխալ: Իրեն կանչել են քննչական որպեսզի ինքը հարցաքննվի, սակայն ինքը հրաժարվել է, սակայն որոշ ժամանակ անց իրեն կանչել են առերես հարցաքննության: Վահագը հանդիսանում է փաստաբան:Հետագայում Հասմիկը ասել է, որ 17.000 ԱՄՆ գումար է վերադարձրել իրեն: Որևէ կոնկրետ գործով որևէ փաստաբանի հետ չի խոսել: ՀՀ գլխավոր դատախազին ինքը դիմում է գրել ՀՀ գլխավոր դատախազին, առերես հարցաքննությունից հետո, նախաքննական մարմնի անօրինական գործողությունների հմար:
Մեղադրողի միջնորդությամբ վկա հրավիրված Մարատ Բաղդասարյանը ցուցմունք տվեց այն մասին որ աշխատում է Թերենիկի համայնքի ղեկավար: Հայտնեց, որ չի ճանաչում ամբաստանյալ Հակոբ Բաբայանին: Հասմիկ Հովհաննիսյանի հայրը 1987 թվականին եկել է իրենց գյուղ և աշխատել է դպրոցում, որպես ուսուցիչ: Իրենգ գյուղում Հասմիկ Հովհաննիսկանի հայը ունեցել է տուն: Հայտնեց, որ Հայկ Բաբայան անձ չի ճանաչում: Հայտնեց, ո իրենց գյուղում իրեն ճանաչում են: Ինքը իմացել է, որ այդ բնակարանը վճառել են:

Փաստաթղթաբանական փորձագետիª 2015 թվականի մայիսի 22-ի թիվ 21341501 եզրակացության համայանª 04.03.2013թ. թվագրված փոխառության պայմանագրում առկա ձեռագիր գրառումներն ու ստորագրություններն ունեցել են 1-ից մինչև 3 տարվա կատարման վաղեմությունª հաշված փորձաքննության կատարման օրվանիցª 2015 թվականի ապրիլի 04-ից:
Հասմիկ Թելմանի Հովհաննիսյանի՝ 31.03.2015թ.. հանցագործության մասի հաղորդման թիվ 015021 արձանագրության համաձայնª 2013թ. §ՀԿԳ¦ ՍՊԸ հիմնադիր Հակոբ Բաբայանը քաղաքացիական գործի շրջանակներում կնքված պայմանագրով նախատեսված պարտավորությունները կատարելուց բացի գործը հաղթելու և տարբեր անձանց գումարներ պահանջելու պատրվակով, չարաշահելով իր վստահությունը պահանջել և մաս-մաս վերցրել է ընդհանուր 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ այնուհետև նշված քաղաքացիական գործը տանուլ տալուց հետո, ստել է, որ ոչինչ չի կարող անել և բազմաթիվ պահանջների արդյունքում վերադարձրել է 17.000 ԱՄՆ դոլար գումար, իսկ մնացած 33.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակել է։
§ԱրմենՏել¦ և §Ղ-Տելոկոմ¦ ՓԲ ընկերություններից ստացված՝ Հասմիկ Հովհաննիսյանի կողմից օգտագործվող՝ 091-40-53-86, 098-72-69-02, Վահագ Մարտիրոսյանի՝ 077-74-08-14, 098– 01-56-16, Հակոր Բաբայանի՝ 093-41-42-43, Միսակ Սարիբեկյանի՝ 010-54-75-35, 091-40-41-63 և Արսեն Բաբայանի՝ 094-56-80-02 բջջային հեռախոսահամարների վերծանումների զննության 20.11.2016թ. արձանագրության համաձայն 02.12.2016թ. որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ §ԱրմենՏել¦ և §Ղ-Տելոկոմ¦ ՓԲ ընկերություններից ստացված նշված անձանց հիշյալ բջջային հեռախոսահամարների վերծանումները պարունակող 2 լազերային սկավառակներով, համաձայն որոնց՝ Միսակ Սարիբեկյանը իր՝ 010-54-75-35 և 091-40-41-63 բջջային հեռախոսահամարներով 24.07.2012թ.–ից մինչև 28.10.2014թ. հեռախոսազանզեր է ունեցել Հակոբ Հայկազի Բաբայանի՝ 093-41-42-43 բջջային հեռախոսահամարի հետ։ 09.07.2012թ. մինչև 28.10.2014թ. ընկած ժամանակահատվածում Միսակ Սարիբեկյանի հիշյալ բջջային հեռախոսահամարից 68 հատ մուտքային և ելքային հեռախոսազանգ է գրանցվել Հասմիկ Հովհաննիսյանի կողմից օգտագործվող 091-40-53-86 հեռախոսահամարին։
Հասմիկ Հովհաննիսյանի՝ 091-40-53-86 հեռախոսահամարից Հակոբ Բաբայանի՝ 093-41-42-43 հեռախոսահամարին 14.07.2012թ.–ից մինչև 28.10.2014թ. ընկած ժամանակահատվածում կատարվել է 22 ելքային զանգ և նույն համարից ստացվել է 22 մուտքային զանգ։
Հասմիկ Հովհաննիսյանի՝ 098-72-69-02 բջջային հեռախոսահամարից Վահագն Ռոբերտի Մարտիրոսյանի 077-74-08-14 բջջային հեռախոսահամարին 27.02.2014թ. մինչև 28.11.2014թ. ընկած ժամանակահատվածում կայացվել են 167 ելքային զանգեր և նշված համարից էլ 21.02.2014թ. մինչև 20.11.2014թ . ընկած ժամանակահատվածում՝ 84 մուտքային զանգեր։
Վահագն Մարտիրոսյանի կողմից օգտագործվող 077-74-08-14 համարից Արսեն Հակոբի Բաբայանի 094-56-80-02 համարին 30.01.2014թ.–ից մինչև 13.10.2014թ. ընկած ժամանակահատվածում կատարվել է 12 ելքային զանգեր։
04.03.2013թ.–ով թվագրված գումարի փոխառության պայմանագրի զննության՝ 20.11.2016թ. արձանագրության համաձայն և 02.12.2016թ. որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված գումարի փոխառության պայմանագրի համաձայն, որոնցով հիմնավորվել է, որ Հասմիկ Հովհաննիսյանը Հակոբ Բաբայանից առանց տոկոսի իբր վերցրել է 80.000 ԱՄՆ դոլար, որը պարտավորվել է վերադարձնել պայմանագրի կնքման օրվանից ոչ ուշ քան 6 ամսից, ընդ որում գումարի չափը 50.000 ԱՄՆ դոլարի փոխարեն նշվել է 80.000 ԱՄՆ դոլար ակնկալվող 50.000 ԱՄՆ դոլար ստանալու հետ կապված առավել ամուր երաշխիք ունենալու համար, իսկ գումարը ամբողջությամբ վերցնելուց հետո 2014թ. հուլիս ամսին Հակոբ Բաբայանը վերը նշված փոխառության պայմանագրի վրա ձեռագիր նշագրում է կատարել, թե իբր իրենց միջև փոխառության գործարքը չի կայացել, և ինքը գումար չի տվել։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Հետազոտելով ամբաստանյալ Հակոբ Բաբայանի, տուժող Հասմիկ Հովհաննիսյանկի և վկաներ Սիլվա Հովհաննիսյանի, Վահագն Մարտիրոսյանի, Սամվել Հովհաննիսյանի, Միսակ Սարիբեկյանի, Արսեն Բաբայանի, Արփիկ Պապոյանի, Հայկ Բաբայանի, Արթուր Խաչատրյանի և Մարատ Բաղդասարյանի ցուցմունքները, հրապարակելով և հետազոտելով գործին կցված ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` դատարանը գտնում է հետևյալը.
§Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին¦ եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
§1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք ¥…¤: 2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան:¥…¤¦:
§Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին¦ եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայնª §Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել: (…)¦:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
§Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:¦:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
§1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով:
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է:¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
§(…) Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի: (…)¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
§1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայնª
§Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ¦:
Վերոգրյալ նորմերի վերլուծությունից բխում է, որ արարքը հանցավոր ճանաչելու համար անհրաժեշտ են հետևյալ պայմանների միաժամանակյա առկայությունըª
ա/ արարքը պետք է նախատեսված լինի քրեական օրենքով,
բ/ այն պետք է բովանդակի հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Այլ կերպª նշված պայմաններից որևէ մեկի բացակայությունը բացառում է հանցանքի առկայությունը: Նշված հետևությունը բխում է նաև Վճռաբեկ դատարանիª Տիգրան Շմավոնյանի գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումից, որի համաձայնª §Արարքը ճանաչվում է հանցավոր միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեսված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն էª օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունը անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին:¦ (տես° ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Տիգրան Ժորայի Շմավոնյանի գործով 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշումը):
Այսպիսով, արարքը հանցագործություն ճանաչելու համար այն պետք է նախատեսված լինի քրեական օրենսգրքով և բովանդակի հանցակազմի բոլոր տարրերը:
Մեջբերված նորմերով սահմանված է նաև օրինականության սկզբունքը, որի անբաժանելի տարրն է §չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով¦ ¥nullum crimen, nulla poena sine lege¤ կանոնը: Վերջինս իր արտացոլումն է գտել ինչպես Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի (այսուհետ նաևª Եվրոպական դատարան), այնպես էլ Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայում:
Այսպես, Ս.Ռ.-ն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության և Ս.Վ.-ն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործերով Եվրոպական դատարանն արձանագրել է, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածում ամրագրված երաշխիքները, լինելով օրենքի գերակայության էական տարրեր, Կոնվենցիայի պաշտպանության համակարգում կայուն տեղ ունեն, և դա հատկապես ընդգծվում է այն փաստով, որ Կոնվենցիայի 15-րդ հոդվածի համաձայն` անգամ պատերազմի կամ արտակարգ դրության ժամանակ 7-րդ հոդվածից որևէ շեղում չի թույլատրվում: Վերջինս, ելնելով իր առարկայից և նպատակից, պետք է այնպես մեկնաբանվի ու կիրառվի, որպեսզի նախատեսի կամայական մեղադրման, դատապարտման և պատժման դեմ ուղղված արդյունավետ երաշխիքներ (տե°ս Ս.Ռ.-ն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործով (C.R. v. THE UNITED KINGDOM), 1995 թվականի նոյեմբերի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 20190/92, կետ 32, Ս.Վ.-ն ընդդեմ Միացյալ Թագավորության գործով (S.W. v. THE UNITED KINGDOM), 1995 թվականի նոյեմբերի 22-ի վճիռը, գանգատ թիվ 20166/92, կետ 34):
Կոկկինակիսն ընդդեմ Հունաստանի գործով վճռում Եվրոպական դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի 1-ին կետը նախատեսված չէ միայն նրա համար, որ ի վնաս մեղադրյալի հետադարձության կարգով քրեական օրենքի կիրառումն արգելվի: Այն ընդհանուր առմամբ ամրագրում է նաև այն սկզբունքը, որ միայն օրենքը կարող է սահմանել հանցանքը և նախատեսել պատիժը ¥nullum crimen, nulla poena sine lege¤, ինչպես նաև այն սկզբունքը, որ քրեական օրենքը չպետք է ի վնաս մեղադրյալի տարածական մեկնաբանության ենթարկվի, օրինակª այն չպետք է կիրառվի անալոգիայով (տե°ս Կոկկինակիսն ընդդեմ Հունաստանի գործով (KOKKINAKIS v. GREECE), 1993 թվականի մայիսի 25-ի վճիռը, գանգատ թիվ 14307/88, կետ 52):
Քննարկվող կանոնն իր արտացոլումն է գտել նաև Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային պրակտիկայում: Մասնավորապես Վարուժան Ավետիսյանի գործով որոշմամբª Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ §(…) [Ա]նձին հանցագործություն (հանցագործություններ) կատարելու մեջ մեղավոր ճանաչելու և այդ հանցագործության (հանցագործությունների) համար պատիժ նշանակելու միակ հիմքն է կատարման պահին նրա արարքն օրենքով հանցագործություն համարվելը և այդ հանցագործության համար պատիժ նախատեսված լինելը: Ոչ ոք չի կարող ենթարկվել քրեական պատասխանատվության և պատժի այլ կերպ, քան օրենքով ուղղակիորեն նախատեսված դեպքերում, կարգով և չափով: Անձը չի կարող ենթարկվել պատասխանատվության այնպիսի արարքի համար, որն իրավական որոշակիության չափանիշին բավարարող եղանակով նախատեսված չէ գործող օրենքով: Անձը չի կարող ենթարկվել նաև այնպիսի պատժի, որը նախատեսված չէ գործող օրենքով:
(…) §[Չ]կա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով¦ ¥nullum crimen, nulla poena sine lege¤ կանոնը համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք է և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր: Այն բացարձակ նշանակություն ունի մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգում, հետևաբար նշված սկզբունքից որևէ շեղում անթույլատրելի է¦ (տե°ս Վարուժան Գագիկի Ավետիսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ՍԴ3/0013/01/11 որոշման 13-րդ կետը: Nullum crimen, nulla poena sine lege սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է նաև Երվանդ Մելքոնյանի վերաբերյալ 2011 թվականի մայիսի 11-ի թիվ ԵՇԴ/0090/01/10 որոշման 14-16-րդ կետերում):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-իորոշման համաձայն․
22. Խարդախությունը դասվում է սեփականության դեմ ուղղված հանցագործությունների, մասնավորապես՝ հափշտակությունների շարքին: Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի բովանդակությունից, խարդախությունը §խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելն է¦:
Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է: Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել: Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի իմաստով վերոնշյալ հանցավոր ներգործությունն իրականացվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով: Ասինքն՝ օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով՝ խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով:
23. Խաբեությունը գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին մոլորության մեջ գցելու նպատակով իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրումն է կամ ճշմարտության մասին լռելը: Այսպիսով, խաբեությունը դրսևորվում է հետևյալ երկու եղանակով՝
ա) իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրում,
բ) ճշմարտության մասին լռել:
23.1. Իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրման դեպքում հանցավորը գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի մոտ սխալ պատկերացում է ստեղծում գույքը նրա տնօրինությանն անցնելու օրինական հիմքերի մասին և առաջ բերում գույքի հանձնման օրինականության պատրանք (ակտիվ խաբեություն): Իրական, ճշմարիտ փաստերի խեղաթյուրումը կարող է իրականացվել կամ բանավոր խոսքի միջոցով կամ դրսևորվել որոշակի գործողություններով: Գործողությունների միջոցով փաստերի խեղաթյուրումը, սակայն, ենթադրում է տուժողի վրա հանցագործի առավել ակտիվ ներգործություն:
23.2. Ճշմարտության մասին լռելու դեպքում հանցավորը դիտավորյալ լռում է իրավական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքների մասին, որի արդյունքում գույքի սեփականատերը կամ գույքը տիրապետողը մոլորության մեջ են ընկնում գույքը հանցավորին հանձնելու օրինական հիմքերի առկայության հարցում (պասիվ խաբեություն): Ճշմարտության մասին լռելը, սակայն, քրեորեն պատժելի է այն դեպքերում, երբ հանցագործը պարտավոր էր տուժողին իրազեկել այնպիսի հանգամանքների մասին, որոնց իմացության արդյունքում տուժողը մոլորության մեջ չէր ընկնի:
24. Վստահությունը չարաշահելն ուրիշի գույքին տիրանալու կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու նպատակով հանցավորի կողմից, նրա և գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի միջև ձևավորված վստահության հարաբերությունների օգտագործումն է: Արարքը խարդախություն որակելու համար բավարար չէ, որ անձն իր արարքներով կամ որոշակի հանգամանքների բերումով տուժողի մոտ վստահություն վայելի, այլ անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս համոզի տուժողին իրեն փոխանցել գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները:
Հանցագործի նկատմամբ տուժողի վստահությունը կարող է ինչպես իրավական, այնպես էլ փաստական հիմքեր ունենալ: Այլ կերպ` հանցավորի և տուժողի միջև առկա՝ վստահության վրա հիմնված հարաբերությունները կարող են բխել ինչպես նրանց միջև առկա պայմանագրից, լիազորագրից և այլն, այնպես էլ առաջանալ հանցավորի և գույքը հանձնողի անձնական հարաբերություններից, հանցավորի կողմից նախկինում դրսևորած վարքագծից, հանցավորի անձնավորությունից և այլն:
25. Ամփոփելով սույն որոշման 22-24-րդ կետերում շարադրված իրավական վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն:
26. Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով:
26.1. Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա:
26.2. Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները:
Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է:
26.3. Խարդախության միջոցով ուրիշի գույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության և գույքը հափշտակելու շահադիտական նպատակի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն գործով ձեռք բերված ապացույցների համակցության վրա:
Նշված ապացույցների գնահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի գույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է:
26.4. Ընդ որում, եթե ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հիմնավորվում, որ շահադիտական նպատակը ծագել է համապատասխան գործարքի կնքումից առաջ, ապա նման դեպքերում խարդախության հանցակազմ առկա չէ:
Թիվ ԵՇԴ/0037/01/11 գործով 2012 թվականի հունիսի 8-ին կայացված որոշման մեջ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը մեկ անգամ ևս վերահաստատել է խարդախության գործերով նախկինում հայտնած իրավական դիրքորոշումը, համաձայն որի․
19. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում խարդախության, այն է՝ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի զգալի չափերով հափշտակության կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու համար:
Խարդախության հանցակազմի քրեաիրավական բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծության է ենթարկվել Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Լիա Արտյոմի Ավետիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշման 22-26-րդ կետերը):
20. Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ խարդախության հանցակազմը դիտարկվել է նաև մասնավոր-իրավական պարտավորությունների հետ հարաբերակցության մեջ: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ §(…) խարդախությունը քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման դեպքերից տարանջատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները.
ա) խարդախության դեպքում տուժողին խաբելու կամ նրա վստահությունը չարաշահելու մտադրությունն անձի մոտ ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը:
բ) խարդախության դեպքում անձի մոտ քաղաքացիաիրավական պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունները (գույքը փոխանցել, կատարել վարկային պարտավորությունը, պարտքը վերադարձնել և այլն) չկատարելու դիտավորությունը ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը:
24. խարդախության և քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների խախտման դեպքերը միմյանցից տարանջատվում են օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով:
Ինչպես արդեն նշվել է Լ.Ավետիսյանի գործով որոշման մեջ, օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն: Մինչդեռ քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների խախտում արձանագրելիս պետք չէ, որ անձը գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքը ստանալիս խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ազդած լինի գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի կամքի վրա` վերջինիս մոտ առաջ բերելով գույքի հանձնման օրինականության պատրանք: Այս դեպքում քաղաքացիական իրավահարաբերությունների անբարեխիղճ սուբյեկտը գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքը կարող է ստանալ օրինական ճանապարհով, սակայն հետագայում ինչ-ինչ պատճառներով չկատարել կամ ոչ պատշաճ կատարել գույքի փոխանցման հետ կապված ստանձնած պարտավորությունները:
25. Վերոգրյալի հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խարդախությունը և քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների խախտումն օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով հաճախ համընկնում են: Հետևաբար, այստեղ պետք է նկատի ունենալ, որ խարդախությունը` որպես հանցագործություն, քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների խախտման դեպքերից տարբերվում է սուբյեկտիվ կողմով: Մասնավորապես՝ խարդախությունը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ, ինչը ենթադրում է, որ հանցավորը գիտակցում է, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև նախատեսում և ցանկանում է դա:
Միևնույն ժամանակ խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքին կամ գույքային իրավունքին տիրանալը հանցավորը նպատակ է ունենում հափշտակել այն, չվերադարձնել գույքը, չկատարել խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները: Մինչդեռ քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների խախտման դեպքում անձը նման նպատակ չի ունենում:
26. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խարդախության մեղադրանքով անձին քրեական պատասխանատվության ենթարկելու համար անհրաժեշտ է ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորել, որ հանցավորը դիտավորություն է ունեցել խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակել ուրիշին պատկանող գույքը:
Այն դեպքում, երբ առկա է մասնավոր-իրավական պայմանագրի կամ այլ տեսակի քաղաքացիաիրավական պարտավորության խախտում, ապա նշվածը որպես խարդախություն որակելու համար անհրաժեշտ է հաստատված համարել, որ անձն ի սկզբանե նպատակ չի ունեցել իրականացնելու գույքի կամ դրա նկատմամբ իրավունքի փոխանցման հետ կապված իր վրա վերցրած պարտավորությունները:
27. Անձի կողմից խարդախություն կատարելու դիտավորության առկայության մասին, մասնավորապես, կարող են վկայել պարտավորությունների կատարման համար անհրաժեշտ ֆինանսական կամ տեխնիկական միջոցների, համապատասխան արտոնագրերի բացակայությունը, հանցավորի կողմից կեղծ փաստաթղթերի, երաշ-խավորագրերի օգտագործումը, ունեցած ֆինանսական պարտավորությունների վերաբերյալ տեղեկությունները թաքցնելը, կեղծ ձեռնարկություն ստեղծելը, որը հանդես է եկել որպես պայմանագրի կողմ և այլն:
Վճռաբեկ դատարանն անհրաժեշտ է համարում շեշտել նաև, որ վերը նշված փաստական հանգամանքների հետ մեկտեղ յուրաքանչյուր դեպքում, գործով ձեռք բերված ապացույցների ամբողջ զանգվածի գնահատմամբ, պետք է հիմնավորվի, որ անձը նպատակադրված չի եղել իրականացնելու իր վրա վերցված քաղաքացիաիրավական պարտավորությունները և ցանկացել է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով հափշտակել ուրիշին պատկանող գույքը:
Ընդ որում, եթե ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով չի հաստատվում վերոգրյալը, ապա անձի արարքում բացակայում է խարդախության հանցակազմը, հետևաբար նրան պատասխանատվության ենթարկելու հարցը պետք է լուծվի մասնավոր իրավունքի տիրույթում` քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադատավարական միջոցներով:
29. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խարդախությունը քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման դեպքերից տարանջատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հանգամանքները.
ա) խարդախության դեպքում տուժողին խաբելու կամ նրա վստահությունը չարաշահելու մտադրությունն անձի մոտ ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը,
բ) խարդախության դեպքում անձի մոտ քաղաքացիաիրավական պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունները (գույքը փոխանցել, կատարել վարկային պարտավորությունը, պարտքը վերադարձնել և այլն) չկատարելու դիտավորությունը ծագում է նախքան գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրվունքներ ձեռք բերելը:ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 270-րդ հոդվածի համաձայնª §1. Մեղադրական եզրակացությունը բաղկացած է նկարագրական-պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից:
2. Նկարագրական-պատճառաբանական մասում քննիչը շարադրում է հանցագործության հանգամանքները, մեղադրյալին, ինչպես նաև տուժողին բնութագրող հանգամանքները, մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատող ապացույցները, ի պաշտպանություն նրա բերվող փաստարկները և այդ փաստարկների ստուգման արդյունքում հավաքված ապացույցները (…):
3. Եզրափակիչ մասում շարադրվում են մեղադրյալի մասին տեղեկությունները և առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումըª նշելով տվյալ հանցագործությունը նախատեսող քրեական օրենքի նորմերը¦:(…)¦:
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները Վճռաբեկ դատարանի կողմից համակարգային վերլուծության են ենթարկվել Ա.Պապյանի վերաբերյալ որոշման մեջ, որտեղ Վճռաբեկ դատարանը մեկնաբանել է նաև §մեղադրանքի ձևակերպում¦ եզրույթը: Նշված որոշման մեջ արտահայտված իրավական դիրքորոշման համաձայնª
§(…) §մեղադրանքի ձևակերպում¦ եզրույթ[ի] կառուցվածքն իրենից ներկայացնում է.
ա) գործով հաստատված, հանրության համար վտանգավոր և հակաիրավական փաստերը, որոնք համապատասխանում են կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշներին,
բ) քրեական օրենքի կոնկրետ նորմը, որի հատկանիշներին համապատասխանում են մեղադրյալի գործողությունները կամ անգործությունը կազմող փաստերը:
Վերոնշյալ դատողության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները: Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն:
Վճռաբեկ դատարանի կողմից մեղադրանքի ձևակերպման կարևորումը պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում (անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշում, մեղադրական եզրակացություն) դրա առկայությունը հնարավորություն է տալիս քրեական հետապնդման ենթարկվող անձին արդյունավետ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը¦ (տե°ս Արկադի Պապյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ՏԴ/0115/01/09 որոշման 18-19-րդ կետերը):
Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Հակոբ Բաբայանին մեղադրանք է առաջադրվել այն արարքի համար, որ նա հանդիսանալով փաստաբանական գործունեություն ծավալող §ՀԿԳ¦ և §ՀԿԳ ԻՐԱՎԱԲԱՆՆԵՐ¦ ՍՊ ընկերությունների փաստացի ղեկավարը, ՀՀ դատական ատյաններում §Լուվիե¦ ՍՊ ընկերության տնօրեն Հասմիկ Թելմանի Հովհաննիսյանին պատշաճ իրավաբանական օգնություն ցույց տալու և ի նպաստ նրա երաշխավորված դատական ակտի կայացումն ապահովելու պատրվակով, սակայն դատական գործրնթացի վրա իրավաբանական գործառույթներից դուրս որևէ ազդեցություն իրականում չունենալով, խարդախությամբ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, 2013–2014թ. ընթացքում պահանջել և անձամբ, մաս-մաս ստանալով, հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափի 20.195.000 ՀՀ դրամին համարժեք 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Հակոբ Բաբայանին առաջադրված մեղադրանքը վերլուծելով վերոգրյալ նորմերի և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, դատարանն արձանագրում է, որ այն չի բխում ինչպես նշված իրավանորմերի, այնպես էլ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից: Այն անորոշ է և անհստակ, չի բովանդակում հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալներ:
Դատարանը արձանագրում է, որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքի հիմքում ընկած են միմյանց հետ բարեկամական հարաբերությունների մեջ գտնվող այնպիսի անձանց ցուցմունքներ, ովքեր ինչ-որ չափով շահագրգռված են գործի ելքով: Դատարանը արժանահավատ չի համարում վկա Սամվել Հովհաննիսյանի ցուցմունքը, քանի որ հանդիսանալով տուժող Հասմիկ Հովհաննիսյանի եղբայրն իր ցուցմունքով փորձել է օգնել տուժողինª իր քրոջը: Վկաներ Վահագն Մարտիրոսյանի և Միասկ Սարիբեկյանի ներկայությունը դատարանում հնարավոր չի եղել ապահովել, որոնց նախաքննական ցուցմունքները դատարանը նույնպես արժանահավատ չի համարում, քանի որ Միսակ Սարիբեկյանը հանդիսացել է տուժող Հասմիկ Հովհաննիսյանի մտերիմը, իսկ Վահագն Մարտիրոսյանը հանդիսացել է նրա եղբոր պաշտպանը և նման ցուցմունքներ տալով փորձել են օգնել տուժող Հասմիկ Հովհաննիսյանին: Վկա Վահագն Մարտիրոսյանը իր նախաքննական ցուցմունքով հայտնել է նաևª § Հասմիկի հետ անձնական շփումների ընթացքում տպավորություն է ստացել, որ նա իր նպատակին հասնելու համար ընդունակ է բոլոր քայլերինª արդար, թե անարդար։ Ինքը չի կարող մի կոնկրետ օրինակ բերել, որ Հասմիկը չեղած ինչ-որ բան մեկի հետ կապված սարքի, սակայն՝ իր զուտ սուբյեկտիվ տպավորությունը նրանից այն է, որ նա ընդունակ է դրան: Հասմիկն էլ գիտի իր վերաբերմունքը իր նկատմամբ և ինքը իրեն ասել է, որ Արսենին զգուշացրել է, որ ինքը կգնա ամեն քայլի ու հարցը կմտնի քրեաիրավական դաշտ: Ինքը Արսենին նախազգուշացրել է, որ պետք է Հասմիկի հետ հարցը պարզել։¦, վկա Վահագն Մարտիրոսյանի կողմից հայտնածնª տուժող Հասմիկ Հովհաննիսյանի վարքի վերաբերյալ իր դատաքննական ցուցմունքով հայտնել է նաև վա Արսեն Բաբայանը: Դատարանը արժանահավատ չի համարում նաև վկա Սիլվա Հովհաննիսյանի ցուցմունքները, քանի որ նա հանդիսանում է տուժող Հասմիկ Հովհաննիսյանի քույրը և նմանատիպ ցուցմունքներ տալով փորձել է օգնել իր քրոջըª տուժող Հասմիկ Հովհաննիսյանին:
ՀՀքրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել: Այս հոդվածի կապացությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-46/07 որոշմամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ §թե° առաջին ատյանի դատարանը, թե° վերաքննիչ դատարանը և թե° վճռաբեկ դատարանը ամբաստանյալի կամ դատապարտյալի նկատմամբ գործը քննելիս և լուծելիս չեն կարող դուրս գալ նրան առաջադրված մեղադրանքի սահմաններից: Հակառակ դեպքում կխախտվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 19-րդ հոդվածով նախատեսված սկզբունքը` §Կասկածյալի և մեղադրյալի պաշտպանության իրավունքը և դրա ապահովումը¦¦:
Նույն որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ §մեղադրանք¦ հասկացությունը պետք է ընկալել որպես արարքի փաստական նկարագրության և դրա քրեաիրավական որակման միասնություն:
Իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Այսինքն արարքը հանցավոր է ճանաչվում միայն այն դեպքում, երբ առկա են քրեական օրենքով նախատեված բոլոր հատկանիշները: Հանցագործությունն իրենից ներկայացնում է չորս պարտադիր տարրերի միասնություն, այն է` օբյեկտ, օբյեկտիվ կողմ, սուբյեկտ, սուբյեկտիվ կողմ: Նշվածներից թեկուզ մեկի բացակայությունն անձի արարքում վկայում է հանցակազմի բացակայության մասին (նման իրավական դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ՎԲ-107/07 որոշմամբ):
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. (…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը սահմանող` ՀՀ Սահմանադրության 21-րդ, <Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին> միջազգային դաշնագրի 14-րդ, <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ նաև` Կոնվենցիա) 6-րդ, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածներին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Բաբայանի և Ս.Թումանյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ, արդար դատական քննության հիմնարար իրավունքի ապահովումն առանց անմեղության կանխավարկածի պահպանման հնարավոր չէ:
Նշված սկզբունքը ենթադրում է, որ հանցագործություն կատարած յուրաքանչյուր ոք համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքը չի ապացուցվել օրենքով նախատեսված կարգով:
Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը կանխորոշում է քրեական գործի դատաքննության ողջ բովանդակությունը և էությունը` անկախ քրեական հետապնդման իրավական ելքից:
Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշմամբ ապացույցների բովանդակության, թույլատրելիության և վերաբերելիության հարցով հայտնած այն իրավական դիրքորոշումը, որ…… քրեադատավարական օրենքով ապացույցների և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ,
բ) այդ փաստական տվյալները պետք է ձեռք բերվեն օրենքով նշված աղբյուրներից և վերաբերեն կոնկրետ տվյալ գործին և ապացուցման առարկային,
գ) ապացույցները պետք է ձեռքբերվեն, ամրագրվեն և օգտագործվեն քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգով:
Իսկ, Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 գործով նախադեպային որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը սահմանել է, որ`
32.Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռքբերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա:
Շարադրվածից հնարավոր է կատարել միայն մեկ հետևություն, որ այս գործով բացակայում է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներով սահմանված՝ Հակոբ Բաբայանի մեղքը հիմնավորող, հիմնավոր կասկածից վեր ապացույցների բավարար համակցությունը, մասնավորապես՝ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չի հիմնավորվել ամբաստանյալ Հակոբ Բաբայանին մեղսագրվող արարքի հանցակազմի օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմի մեջ մտնող և ապացուցման ենթակա հանգամանքներից ոչ մեկը, այն, որ.
- Հակոբ Բաբայանը տուժողից ստացել է 50.000 ԱՄՆ դոլար գումար,
- որ նա իր նախաձեռնությամբ տուժողին համոզել է իրեն տալ նման գումար (տուժողն անգամ դատարանում ընդունել է, որ ի սկզբանե նրա մոտ է եկել 50.000 ԱՄՆ դոլար առաջարկելու մտադրությամբ),
- որ Հակոբ Բաբայանն ի սկզբանե մտադիր չի եղել կատարել տուժողի նկատմամբ իր ստանձնած պարտավորությունները (փաստաբանների հօգուտ տուժողի բերած վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է),
- որ Հակոբ Բաբայանն ի սկզբանե ունեցել է հափշտակություն կատարելու դիտավորություն և որ առհասարակ առկա է վստահության չարաշահում կամ խաբեություն, քանի որ ըստ տուժողի, նա Հակոբ Բաբայանին 50.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տվել է ոչ թե իր օգտին ինչ-որ կոնկրետ գործողություններ կատարելու, այլ՝ §արդար վճռի¦ համար:
Իսկ որ վճիռն այդ գործով եղել է արդար և օրինական ակնհայտ է նրանից, որ այն օրինական ուժի մեջ է մտել և չի բեկանվել դատական որևէ ատյանի կողմից։
Ավելին դատարանն արձանագրում է, որ Հասմիկ Հովհաննիսյանի և §ՀԿԳ¦ ՍՊ ընկերության միջև կնքվել է իրավաբանական ծառայություններ մատուցելու մասին պայմանագիր և §ՀԿԳ¦ ՍՊ ընկերության փաստապաններն են զբաղվել դատական գործընթացներով, այլ ոչ թե Հակոբ Բաբայանը:
Այսպիսով, ստուգելով ամբաստանյալ Հակոբ Բաբայանի կողմից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարք կատարելու վերաբերյալ գործով ձեռք բերված ապացույցները դրանց վերլուծության, այլ ապացույցների հետ համադրելու միջոցով, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` Դատարանը գտնում է, որ պետք է ճանաչել և հռչակել Հակոբ Բաբայանի անմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում` հանցադեպի բացակայության հիմքով:


Դատարանի նման եզրահանգումը մեծապես պայմանավորված է նաև §Չկա հանցագործություն և պատիժ, եթե այն սահմանված չէ օրենքով¦ ¥nullum crimen, nulla poena sine lege¤ կանոնը` որպես համընդհանուր ճանաչում ստացած հիմնարար սկզբունք և իրավունքի գերակայության կարևորագույն տարր, ապահովելու և երաշխավորելու պահանջով:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելու հետո, ապացույց ճանաչվածª §ԱրմենՏել¦ և §Ղ-Տելոկոմ¦ ՓԲ ընկերություններից ստացված՝ Հասմիկ Հովհաննիսյանի կողմից օգտագործվող՝ 091-40-53-86, 098-72-69-02, Վահագ Մարտիրոսյանի՝ 077-74-08-14, 098– 01-56-16, Հակոր Բաբայանի՝ 093-41-42-43, Միսակ Սարիբեկյանի՝ 010-54-75-35, 091-40-41-63 և Արսեն Բաբայանի՝ 094-56-80-02 բջջային հեռախոսահամարների վերծանումների զննության 20.11.2016թ. արձանագրությունը պետք է թողնել քրեական գործի նյութերին կցված:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելու հետո, ապացույց ճանաչվածª 04.03.2013թ.–ով թվագրված գումարի փոխառության պայմանագրի զննության՝ 20.11.2016թ. արձանագրությունը և 02.12.2016թ. որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված գումարի փոխառության պայմանագրը, պետք է թողնել քրեական գործի նյութերին կցված:
Քննարկելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հակոբ Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է վերացնելª դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո:
Տուժող Հասմիկ Հովհաննիսյանի կողմից նեկայացված քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության:
Եզրափակիչ մաս.

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 151-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 366-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` Դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Հակոբ Հայկազի Բաբայանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչել անմեղ և արդարացնելª հանցադեպի բացակայության հիմքով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Հակոբ Հայկազի Բաբայանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց` ընտրված ստորագրություն չհեռանալու մասին, վերացնել:
Հակոբ Հայկազի Բաբայանին պարզաբանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 66-րդ և 67-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարացվածի և նրան պատճառված /հնարավոր/ վնասի հատուցման` նրա իրավունքներն ու հատուցման կարգը:
Տուժող Հասմիկ Հովհաննիսյանի կողմից նեկայացված քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելու հետո, ապացույց ճանաչվածª §ԱրմենՏել¦ և §Ղ-Տելոկոմ¦ ՓԲ ընկերություններից ստացված՝ Հասմիկ Հովհաննիսյանի կողմից օգտագործվող՝ 091-40-53-86, 098-72-69-02, Վահագ Մարտիրոսյանի՝ 077-74-08-14, 098– 01-56-16, Հակոր Բաբայանի՝ 093-41-42-43, Միսակ Սարիբեկյանի՝ 010-54-75-35, 091-40-41-63 և Արսեն Բաբայանի՝ 094-56-80-02 բջջային հեռախոսահամարների վերծանումների զննության 20.11.2016թ. արձանագրությունըª թողնել քրեական գործի նյութերին կցված:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելու հետո, ապացույց ճանաչվածª 04.03.2013թ.–ով թվագրված գումարի փոխառության պայմանագրի զննության՝ 20.11.2016թ. արձանագրությունը և 02.12.2016թ. որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված գումարի փոխառության պայմանագրըª թողնել քրեական գործի նյութերին կցված:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ