Գործ ԵԿԴ/0330/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի,
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Սմբատ Մովսիսյանի,
տուժողներ` Գեղամ Հարությունյանի,
Սաթենիկ Մինասյանի և
Աննա Հարությունյանի,
տուժողի ներկայացուցիչ` Թամարա Բաղդասարյանի,

պաշտպան(հանրային)` Արմինե Ֆանյանի,


նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգով քննեց և 2017թ. ապրիլի 21-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Վերգինե Անուշավանի Հարությունյանի` (ծնված 1981թ. օգոստոսի 10-ին« Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայուհի, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, փաստացի ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Երևանի Նորագյուղի 377/3 բնակարանում, փաստացի բնակվում է Երևանի 17-րդ թաղամաս, Նազարբեկյան փողոցի 5-րդ շենքի 50-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով և 118-րդ հոդվածով (2 դրվագով) նախատեսված հանցավոր արարքների կատարում, որպես խա¬փանման միջոց է ընտրվել չհեռա¬նալու մասին ստորագրություն)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Մասնավոր մեղադրանքի վերաբերյալ թիվ 16135116 քրեական գործը հարուցվել է 2016թ. օգոստոսի 24-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնում` քաղ. Գեղամ և Աննա Հարությունյանների, Սաթենիկ Մկրտչյանի հաղորդումների քննարկման արդյունքներով։
2016թ. նոյեմբերի 28-ին Վերգինե Հարությունյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով և 118-րդ հոդվածով (երկու դրվագով), նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մա¬սին ստորագրություն և հայտարարվել հետախուզում։
2016թ. նոյեմբերի 30-ին մեղադրյալ Վերգինե Հարությունյանը ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի բաժին։
2016թ. դեկտեմբերի 21-ին քրեական գործը Վերգինե Անուշավանի Հարությունյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով և 118-րդ հոդվածով (երկու դրվագով) հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, 2016թ. դեկտեմբերի 22-ին ընդունվել է վարույթ, ապա նշանակվել դատական քննության։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով և 118-րդ հոդվածով (երկու դրվագով) նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «իր նախկին քաղաքացիական ամուսնու՝ Գևորգ Կարապետյանի ընկերուհու՝ Աննա Հարությունյանի հետ անձնական հարցերի շուրջ պարզաբանումներ կատարելու նպատակով 2016թ. օգոստոսի 13-ին` ժամը 22։00-ի սահմաններում, գնացել է վերջինիս տուն՝ Երևան քաղաքի Իսակովի պողոտայի 36/2 շենքի թիվ 5 բնակարան« սակայն« նախքան Ա.Հարությունյանի բնակարան բարձրանալը Երևանի Իսակովի պողոտայի 36/2 շենքի շքամուտքում հանդիպել է Ա.Հարությունյանի հորը՝ Գեղամ Հարությունյանին և սկսել վիճաբանել նրա հետ, որի ընթացքում ձեռքերով հարվածներ է հասցրել նրա գլխին և պատճառել առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածք՝ գլխի կողմնային շրջանի քերծվածք։
Այնուհետև« Վերգինե Հարությունյանը բարձրացել է Աննա Հարությունյանի բնակարան« որտեղ Աննա Հարությունյանի հետ առաջացած վիճաբանության ընթացքում ձեռքերով հարվածներ է հասցրել Աննա Հարությունյանի մարմնի տարբեր մասերին« քաշել նրա մազերից՝ Աննա Հարությունյանին պատ¬ճառելով առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ՝ աջ շրջանի դաստակի քերծվածք« ձախ բազկի շրջանի արյունազեղում։
Բացի այդ« նույն վիճաբանության ընթացքում Վերգինե Հարությունյանը կծել է Ա.Հարությունյանի մորը՝ վիճաբանությանը միջամտած Սաթենիկ Մինասյանին և նրան դիտավորությամբ պատ¬ճառել ձախ բազկի վերին երրորդականի քերծվածքի« արյունազեղման և արյունահավաքի ձևով մարմ¬նական վնասվածքներ« որոնք Ս.Մինասյանի առողջությանը պատճառել են թեթև վնաս՝ առողջության կարճատև քայքայմամբ»։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանը միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նորդությունը ներկայացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬գացված կար¬գով դատաքննություն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամբաստանյալը նաև հայտարա¬րեց« որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« համաձայն է դրա հետ« ավելին` առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանի վերոնշյալ միջնոր¬դությունը« հաշվի առնելով այն, որ մեղադրողը մեղադրական եզրակացութ¬յունը հաս¬տատելու որոշում կայաց¬նե¬լիս գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննության կար¬գով քննե¬լու դեմ չէր առարկել, տուժողները` ևս (Դատարանում), վերջիններս չվիճար¬կեցին նաև գործի փաս¬տական հանգամանքները, մինչև Դատարանի՝ խորհրդակցական սենյակ հեռանալը պնդեցին, որ բողոքում են և ցանկանում, որ ամբաստանյալը ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և պատժի, նկատի ունե¬նալով« որ ամ¬բաստանյալը չափահաս է« մեղ¬սունակ« արձանագրելով, որ առկա են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արագացված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տարանը« համապատասխան որոշ¬ման կայաց¬¬մամբ« գործը քննեց և լուծեց արա¬գաց¬ված դատաքննության կարգով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով և 118-րդ հոդվածով (2 դրվագով) Վերգինե Հարություն¬յանին առաջադրված մեղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույց¬նե¬րով` տուժողներ Գեղամ Վարազդատի Հարությունյանի, Սաթենիկ Մկրտչի Մինասյանի և Աննա Գեղամի Հարությունյանի, վկաներ Արմեն Գեղամի Հարությունյանի, Մանուշ Աշոտի Գասպարյանի ցուցմունքներով, դատաբժշկական փորձաքննությունների 2016թ. օգոստոսի 15-ի թիվ 2482 և 2016թ. օգոստոսի 18-ի թիվ 1926/հ և 2530 եզրակացություններով, «Էրեբունի» բժշկական կենտրոնի կրիմինալ մատյանի զննության 2016թ. օգոստոսի 14-ի արձանագրություններով։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարանը հանգում է այն հետևության« որ ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմքում դրված այդ ապացույցներն ըստ էության համապատասխանում են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերաբերելիության« իսկ համակցությամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյունով` բավարարության չափանիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանը նրան մեղ¬սագրվող արարքները` տուժող Սաթենիկ Մինասյանի առողջությանը դիտավորությամբ թեթև վնաս պատճառելը, որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում, ինչպես նաև տուժողներ Գեղամ Հարությունյանին և Աննա Հարությունյանին ծեծելը, որը չի առաջացրել նրանցից յուրաքանչյուրի առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կորուստ, կատարել է մեղավորությամբ, դրանք համապա¬տաս¬խանաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդ¬վածով և 118-րդ հոդվածով (երկու դրվագով), որակ¬ված են ճիշտ, ամբաստանյալը քրեական պատասխանատվության ու պատժի ենթա¬կա է այդ հոդ¬վածներով։
Ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դա¬տարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձ¬նա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցագոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պա¬տիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույնանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. նոյեմբերի 25-ին կատարված հարցման արդյունքների), սեռը և երիտասարդ լինելը (ըստ «AH» սերիայի թիվ 0670081 անձնագրի), իրավապահներին ինքնակամ ներկայանալը ( ըստ կազմված և գործին կցված համապատասխան արձանագրության), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը։
Դատարանն ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքը, ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանի անձը բնութագրող տվյալներն հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով, ողջամտորեն մեղմացնում են նրա հանրային վտան¬գավորությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանի նկատմամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաստում է, որ 117-րդ և 118- հոդվածներով սահմանված հանցա¬կազմերը նախատեսում են այլ¬ընտրանքային պատժատեսակներ` տուգանք կամ կալանք, ուստի սույն գործի շրջանակներում քննարկման ենթակա են ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանի նկատմամբ նշանակ¬վող պատժի տեսակի ընտ¬րության, պատ¬ժաչափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածներով նախա¬տեսված պատիժների նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), իսկ կալանքի ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում` այդ պատիժը ռեալ կրե¬լու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հար¬ցե¬րը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վ.Հարությունյանի անձը և նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, տարիքը, սեռը, նրան մեղ¬սագրվող հանցավոր արար¬քների բնույթը և վտան¬¬գա¬վորության ցածր աս¬տի¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության հանցագործություններ են), իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելը և անկեղծորեն զղջալը, պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծան¬րացնող հան¬գա¬մանք¬ների բացա¬կայությունը, ինչ¬պես նաև ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պա¬հանջով, հանգում է հա¬մոզ¬ման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ և 118-րդ հոդվածների սանկցիաներով նա¬խա¬¬տեսված պատժա¬տեսակ¬ներից ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանի նկատմամբ անհրա¬ժեշտ է նշանակել նվազ խիստ պատժատե¬սակը` տուգանքը։ Դատարանի համոզմամբ ամբաս¬տանյալ Վերգինե Հարութ¬յունյանի նկատմամբ տուգանք նշանակելն ինքնին կապահովի պատժի նպատակները, վերոնշյալ պա¬տիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժամանակ անհրաժեշտ նրան ուղղելու և հնարավոր նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յունները կան¬խելու, սոցիա¬¬լական արդարությունը վերականգնելու հա¬մար։
Ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրության հարցը քննարկելիս` Դատա¬րանը գտնում է« որ այն անհրա¬ժեշտ է թող¬նել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին« սակայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով Վ.Հարությունյանի գույքի վրա արգե¬լանք չի կիրառվել, քրեական գործում բացակայում են իրեղեն ապացույցների վերաբերյալ ապացույցներ` սահմա¬նափակվում է այդ փաստերի արձա¬նագրմամբ։
Անդրադառնալով տուժողներ Գեղամ Վարազդատի Հարությունյանին, Սաթենիկ Մկրտչի Մինասյանին և Աննա Գեղամի Հարությունյանին պատճառված վնասի հատուցման հարցին` Դատարանը փաստում է, որ տուժողներին անհրաժեշտ է պարզաբանել պատճառված ֆիզի¬կական վնասի (բուժման հնարավոր ծախսերի) նյութական փոխհատուցման պահանջով քա¬ղա¬քացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու և բավարար հիմնավորման դեպքում գործով ամբաստանյալ Վերգինե Հարութ¬յունյանից հատուցում ստանալու իրավունքը։
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մա¬սի համաձայն, ամբաստանյալ Վերգինե Հարությունյանից բռնագանձման ենթակա չեն։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույց¬ները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավա¬րա¬կան օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

Վերգինե Անուշավանի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով (երկու դրվագով) և 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով, երկու դրվագներից յուրաքանչյուրով` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկի` 50.000 (հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի ութսունապատիկի` 80.000 (ութսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով` Վերգինե Անուշավանի Հարությունյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրհիսնապատիկի` 150.000 (հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամի չափով, որի կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը։
Վերգինե Հարությունյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Տուժողներ Գեղամ Վարազդատի Հարությունյանին, Սաթենիկ Մկրտչի Մինասյանին և Աննա Գեղամի Հարությունյանին պարզաբանել հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված ֆիզի¬կական վնասի հատուցման պահանջով քաղաքացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու և հատուցում ստանալու իրավունքը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ