Գործ
ԵԿԴ/0328/01/16

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

,,24,, մարտի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ՝ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Տ. Պողոսյանի
Հանրային պաշտպան Կ. Խաչատրյանի
Տուժող Մ. Աբդիի
Թարգմանիչ Հ. Թախմասյանի

դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Վահիդ Բաբայի Ռեզաիի` ծնված 03.03.1989թ.-ին ԻԻՀ Գաջսարան քաղաքում, ազգությամբ պարսիկ, նախկինում չդատված, իր հայտարարությամբ՝ միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնալուծված, հաշվառված է` ԻԻՀ, Գաջսարան, Թալեղանի փողոց 755 տանը, մշտական բնակության վայր չունի, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, որպես խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված մեղադրական եզրակացության և քրեական գործի նյութերի՝
«Վահիդ Բաբայի Ռեզաին մեղադրվում է այն արարքի համար, որ նա 2016թ.-ի սեպտեմբերի 22-ին ժամը 00։30-ի սահմաններում այցելելով Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտայի 3/6 հասցեում գտնվող «Նիմաֆուդ» արագ սննդի սպասարկման կետ՝ անհիմն վիճաբանել է նույն կետի աշխատակից Մեհդի Ռեզա Աբդիի հետ, որի ընթացքում նախ՝ ձեռքով հարվածել է Մ.Աբդիի դեմքի շրջանին, ապա, վերջինիս վայր ընկնելուց հետո շարունակել է ոտքերով հարվածներ հասցնել նրա մարմնի տարբեր մասերին՝ դիտավորությամբ պատճառելով աջ ակնակապճային շրջանի փափուկ հյուսվածքների սալջարդի, աջ ստորին կոպի արյունազեղման, վերին շրթունքի աջ կեսի շրջանի սալջարդ վերքի, քթի շրջանի քերծվածքի, քթոսկրերի կոտրվածքի ձևով արտահայտված, առողջությանը հասցված թեթև վնասի հատկանիշներ պարունակող մարմնական վնասվածքներ»։
Դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2016 թվականի հոկտեմբերի 04-ին հարուցվել է քրեական գործ։
02.11.2016թ. ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից որոշում է կայացվել Վահիդ Բաբայի Ռեզաիին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով։
Վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2016 թվականի դեկտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Վահիդ Բաբաի Ռեզաիին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան է ստացվել և մուտքագրվել 20.12.2016թ.-ին։
2. Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունը սկսելը՝ ամբաստանյալ Վահիդ Բաբայի Ռեզաին միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Տ.Պողոսյանը, օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից, դատարանում փոխել է իր՝ նախկինում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ առարկելու վերաբերյալ դիրքորոշումը, հայտնելով, որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
17.02.2017թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ, դատական քննության նախապատրաստական մասում տուժող Մհեդի Աբդիին պարզաբանվել են իր՝ որպես տուժողի, իրավունքներն ու պարտականությունները, այդ թվում նաև ներկայացուցիչ ունենալու նրա իրավունքը։ Տուժողը հայտարարել է, որ չի առարկում արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ, հայտնելով, որ ամբաստանյալին մեղսագրված արարքի հետևանքով որևէ ծախս չի կատարել, նյութական վնաս չի կրել։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Այդուամենայնիվ, դատական քննության ավարտին, դատական վիճաբանությունների ժամանակ, տուժող Մհեդի Աբդիին միջնորդել է հետաձգել դատական նիստը՝ իր շահերը ներկայացնելու համար ներկայացուցիչ հրավիրելու նպատակով։ Դատարանը որոշում է կայացրել բավարարել ներկայացված միջնորդությունը և այդ հիմքով դատական նիստը հետաձգել և նշանակել է 10.03.2017թ.-ին և հաշվի առնելով, որ տուժողը չունի ՀՀ-ում մշտական բնակության վայր, վերջինս այդ մասին տեղյակ է պահվել նույն դատական նիստի ժամանակ՝ գործով ներգրավված թարգմանչի միջոցով։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
10.03.2017թ.-ին կայացած դատական նիստի ժամանակ, տուժող Մ.Աբդիին, նախապես տեղյակ լինելով դատական նիստի օրվա և ժամի մասին, գործի դատական քննությանը չի ներկայացել՝ չհայտնելով իր չներկայանալու պատճառների մասին։
Դատարանը, տուժողի բացակայության հիմքով հետաձգել է գործի քննությունը և այն նշանակել՝ 24.03.2017թ.-ին, որին սակայն, տուժող Մ.Աբդիին կրկին չի ներկայացել, իսկ թարգմանչի միջոցով նրա հեռախոսահամարին կատարված զանգերին և դատարան ներկայանալու դատարանի պահանջին ի պատասխան, վերջինս՝ նախ տվել է անորոշ պատասխաններ, ապա հայտարարել է, որ չի ցանկանում ներկայանալ և մասնակցել գործի դատական քննությանը։
Հետևաբար, դատարանը որոշել է գործի քննությունը շարունակել տուժող Մ.Աբդիի բացակայությամբ։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` տուժող Մ.Աբդիի, վկաներ` Ա.Բեյգիի, Մ.Մադդահիի ցուցմունքները, դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 2990 եզրակացությունը, լրացուցիչ դատաբժշկական փորձաքննության եզրակացությունը, Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 3-6 հասցեում գործող սննդի կետում կատարված դեպքի վայրի զննության մասին արձանագրությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով վերը շարադրված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Վահիդ Բաբայի Ռեզաիին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Վահիդ Բաբայի Ռեզաիի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում` ՀՀ-ում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Վահիդ Բաբայի Ռեզաիի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում կատարած հանցանքի համար դատական քննության ժամանակ անկեղծորեն զղջալը, մեղքն ամբողջությմբ ընդունելը, նրա երիտասարդ տարիքը։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վահիդ Բաբաիի Ռեզայի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վահիդ Բաբայի Ռեզաիի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ տուգանքի ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումները։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդված համաձայն՝
«Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրհիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով»։
Դատարանն անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վահիդ Բաբայի Ռեզաիի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, ինչպես նաև` ծանրացնող հանգամանքների բացակայության փաստի հետի հետ, գտնում է, որ Վահիդ Բաբայի Ռեզան իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատիժի՝ այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, քանի որ դատարանում որևէ հիմնավորում ի հայտ չեկավ այն մասին, որ պատժի նվազ խիստ տեսակը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Նման պայմաններում, անդրադառնալով Վահիդ Բաբայի Ռեզաիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության, հարցին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։

4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Վահիդ Բաբայի Ռեզաիին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկի 100.000 /մեկ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Վահիդ Բաբայի Ռեզաիի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքի։




Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն