Գործ ԵԿԴ/0323/01/16

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Մ. ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Ռ. ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ. ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Հ. ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Ս. ԽՉԵՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ս. ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ

2018 թվականի փետրվարի 01-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում, վճռաբեկ վարույթի կանոններով, քննության առնելով ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանի շահերի պաշտպան Սուզաննա Խչեյանի վերաքննիչ բողոքը` Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 16-ի դատավճռի դեմ

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2016 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 15113516 քրեական գործը։
2016 թվականի հունիսի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 15123216 քրեական գործը։
2016 թվականի հունիսի 18-ին թիվ 15113516 քրեական գործով Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2016 թվականի հունիսի 18-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին։
2016 թվականի հուլիսի 07-ին թիվ 15123216 քրեական գործի նյութերով Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 15129416 քրեական գործը, առանձնացվել առանձին վարույթում։
2016 թվականի հուլիսի 07-ին թիվ 15129416 քրեական գործով Սամվել Պետրոսյանը ձերբակալվել է։
Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2016 թվականի հուլիսի 08-ի որոշմամբ թիվ 15113516 քրեական գործը միացվել է թիվ 15129416 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում:
2016 թվականի հուլիսի 08-ին թիվ 15129416 քրեական գործով մեղադրյալ Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 08-ի որոշմամբ մեղադրյալ Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը` երկու ամիս ժամանակով։
2016 թվականի դեկտեմբերի 09-ին թիվ 15129416 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 16-ի դատավճռով Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կիրառմամբ նշանակվել է պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով` ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի 4 /չորս/ ամիս ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով` ազատազրկում 3/երեք/ տարի 4 /չորս/ ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով` Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4/չորս/ տարի ժամկետով։
Սամվել Պետրոսյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016 թվականի հուլիսի 07-ից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հատուցման հարցը համարվել է լուծված։
Դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանի շահերի պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը:
Քրեական գործը ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան մուտք է եղել 2017 թվականի հուլիսի 26-ին:
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2017 թվականի հուլիսի 27-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործը նշանակվել` քննության վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի դեմ գրավոր պատասխան չի ստացվել:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.

Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով հաստատված է համարել հետևյալը.
Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանը, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, 2016 թվականի մայիսի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ նույն օրը` ժամը 0400-ի սահմաններում Հայկ Համլետի Խանգելդյանը, մտնելով <<Մետրոպոլ>> հյուրանոցի մոտ գտնվող, սակայն չգործող <<Միկա>> բենզալցակայանի սենյակներից մեկը, դանակով սպառնացել է սպանել իրեն` այդ կերպ ակնհայտ անմեղ անձին՝ Հայկ Խանգելդյանին մեղադրելով հանցագործության կատարման մեջ:
Բացի այդ, Հրազդանի կիրճում բռնության հետքերով քաղաքացի Արսեն Միշայի Պողոսյանի դիակը հայտնաբերելու դեպքով հարուցված և քննվող քրեական գործի շրջանակներում 2016 թվականի հունիսի 24-ին որպես վկա հարցաքննվելիս, գիտակցելով, որ նախաքննական մարմնին իր հայտնած տեղեկատվությունը կեղծ է, հայտնել է, թե 2016 թվականի հունիսի 23-ին` ժամը 2300-ի սահմաններում Երևան քաղաքի <<Հաղթանակ>> կամրջի մոտ գտնվող, սակայն չգործող <<Միկա>> բենզալցակայանի մոտակայքում հանդիպել է Լևոն Աղվանի Ստեփանյանին և մի աղջկա, որի ժամանակ Լ.Ստեփանյանն իրեն իբր հայտնել է, թե այդ աղջկա հետ սեռական հարաբերություն ունենալու առնչությամբ վիճաբանել է Արսեն Պողոսյանի հետ, որի ընթացքում գետնից վերցրած քարով հարվածել է նրա գլխին, այդ կերպ ակնհայտ անմեղ անձին՝ Արսեն Պողոսյանին մեղադրել է առանձնապես ծանր հանցագործության՝ սպանության, կատարման մեջ։

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում ներքոհիշյալ հիմնավորումներով:
Ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանի շահերի պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը վերաքննիչ բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռն ակնհայտ խիստ է և անարդարացի, չի համապատասխանում իր պաշտպանյալի կատարած հանցագործության ծանրությանը, որով խախտվել են նրա նյութական իրավունքները:
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Առաջին ատյանի դատարանը դատավճռով հաստատված համարեց հետևյալը.
Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանը, գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է, 2016 թվականի մայիսի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում իրականությանը չհամապատասխանող հաղորդում է տվել այն մասին, որ նույն օրը` ժամը 04։00-ի սահմաններում, Հայկ Համլետի Խանգելդյանը, մտնելով <<Մետրոպոլ>> հյուրանոցի մոտ գտնվող, սակայն չգործող <<Միկա>> բենզալցակայանի սենյակներից մեկը, դանակով սպառնացել է սպանել իրեն` այդ կերպ ակնհայտ անմեղ անձին՝ Հայկ Խանգելդյանին մեղադրելով հանցագործության կատարման մեջ, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, Հրազդանի կիրճում բռնության հետքերով քաղաքացի Արսեն Միշայի Պողոսյանի դիակը հայտնաբերելու դեպքով հարուցված և քննվող քրեական գործի շրջանակներում 2016 թվականի հունիսի 24-ին որպես վկա հարցաքննվելիս, գիտակցելով, որ նախաքննական մարմնին իր հայտնած տեղեկատվությունը կեղծ է, հայտնել է, թե 2016 թվականի հունիսի 23-ին` ժամը 23։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի <<Հաղթանակ>> կամրջի մոտ գտնվող, սակայն չգործող <<Միկա>> բենզալցակայանի մոտակայքում հանդիպել է Լևոն Աղվանի Ստեփանյանին և մի աղջկա, որի ժամանակ Լ.Ստեփանյանն իրեն իբր հայտնել է, թե այդ աղջկա հետ սեռական հարաբերություն ունենալու առնչությամբ վիճաբանել է Արսեն Պողոսյանի հետ, որի ընթացքում գետնից վերցրած քարով հարվածել է նրա գլխին, այդ կերպ ակնհայտ անմեղ անձին՝ Արսեն Պողոսյանին մեղադրել է առանձնապես ծանր հանցագործության՝ սպանության կատարման մեջ, այսինքն՝ Ս.Պետրոսյանը կատարել է նաև հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով։
Ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս իրեն մեղավոր չճանաչեց, պնդեց և վերահաստատեց Հայկ Խանգելդյանի և Լևոն Ստեփանյանի վերոնշյալ գործողությունների վերաբերյալ համապատասխանաբար՝ հաղորդմամբ և ցուցմունքով վարույթն իրականացրած մարմիններին հայտնած փաստական տվյալները, նշեց, որ դրանք, այնուամենայնիվ, համապատասխանում են իրականությանը։
Վկա Լևոն Ստեփանյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2016 թվականի հունիսի 23-ին գտնվել է <<Նաբերեժնիի>> ձորում, իր հետ են եղել Արսեն Պողոսյանը և Սերգեյը, սակայն Արսենի հետ ինքը չի վիճաբանել։ Այդտեղ գտնվելիս Սերգեյ անունով երիտասարդը քարով հարվածել է իր գլխին, որից գլխի մասում վնասվածք է ստացել։ Դրանից հետո բարձրացել է <<Միկա>> բենզալցակայան, ներսում պառկել բազմոցին և քնել։ Այդտեղ է եկել Սամվել Պետրոսյանը, որին ճանաչում էր մոտ 6-7 ամիս։ Նա, տեսնելով իրեն արյունոտված վիճակում, զանգահարել է շտապ օգնություն։ Այդ ժամանակ է Սամվելին պատմել, որ վիճաբանել է Սերգեյ անունով 16-17 տարեկան մի տղայի հետ, որի ժամանակ վերջինս քարով հարվածել իր գլխին, նշել նաև, որ Արսենը <<Նաբերեժնիում>> քնած է։ Սամվելի զանգից հետո շտապ օգնությունը եկել է, որի բրիգադն իրեն տեղափոխել է հիվանդանոց, որտեղ և իմացել է, որ Արսենին սպանել են։ Հիվանդանոցում ոստիկաններն իրեն հսկել են, քանի որ ի սկզբանե կասկածել են, որ ինքն է Արսենին սպանել և կարող է հիվանդանոցից փախչել։ Հետո հիվանդանոց են բերել Սերգեյին, ով խոստովանել է, որ նա է Արսենին սպանել։ Այդ ժամանակ էլ տեղեկացել է, որ իր գնալուց հետո Սերգեյը սպանել է Արսենին։ Նշեց, որ հիվանդանոցում մնացել է մոտ 5-6 օր։ Հայտնեց, որ իր հետ տվյալ օրը որևէ աղջիկ չի եղել, աղջկա մասին որևէ խոսակցություն չի եղել, այլ անձի ինքը ևս չի տեսել։ Երբ Սամվելն եկել է բենզալցակայան, ինքը քնած էր, Սամվելի հետ Ռուբիկ անունով անձ եղել է, թե՝ ոչ, չի հիշում։
Վկա Հայկ Խանգելդյանը Դատարանում հայտնեց, որ Սամվել Պետրոսյանին չի ճանաչում, սակայն Աշոտ Դաշտոյանին, Հակոբ Գարսոյանին, ինչպես նաև <<խև>> մականունով անձին ճանաչում է, նրանց հետ ունի լավ փոխհարաբերություններ։ Հայտնեց, որ դեպքի օրն իր ծանոթ Աշոտ Դաշտոյանի հետ գնացել են <<Միկա>> բենզալցակայանի մոտ` <<խևին>> տեսնելու, իսկ Հակոբ Գարսոյանն այդտեղ է եկել իրենցից ավելի ուշ։ Այնտեղ իրենց դիմաց դուրս է եկել մի երիտասարդ, ով տեղեկացրել է, որ <<խևն>> այդտեղ չէ, ապա բենզալցակայանի մոտով հեռացել է դեպի ներքև։ Մոտ 10 րոպե անց իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցներ և բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին, որտեղ իրենց խուզարկել են՝ կասկածելով, որ իրենց մոտ դանակ կա, որով սպառնացել են իրենց պատահած այդ երիտասարդին՝ Սամվելին։ Իրենց մոտ դանակ չի հայտնաբերվել։ Հայտնեց, որ տեղյակ չէ, թե ով է զանգահարել ոստիկանություն, ինչքանով տեղյակ է, Աշոտ Դաշտոյանը և Հակոբ Գարսոյանը ևս չէին ճանաչում իրենց մոտեցած Սամվելին։ Հայտնեց, որ Սամվել անունն իրեն հայտնի է դարձել ոստիկանությունում կայացած խոսակցություններից, ինչպես նաև դատարանի կողմից իրեն ուղարկված ծանուցագրից։ Հայտեց, որ այդ օրը մութ էր և չի կարողանում վերհիշել իրենց մոտեցած երիտասարդին և չի կարող ասել, թե այդ երիտասարդը նիստերի դահլիճում ներկա գտնվող ամբաստանյալն է, թե՝ ոչ։ Հայտնեց, որ դեպքի օրը որևէ վիճաբանություն իր և ընկերների միջև չի եղել, որևէ այլ անձի հետ ևս չեն վիճաբանել։ Նշեց, որ իրենցից ոչ մեկի մոտ դանակ չի եղել, երբ իմացել են, որ <<խևն>> այդտեղ չէ, ցանկացել են հեռանալ, սակայն հայտնվել են ոստիկանության աշխատակիցներն ու իրենց բաժին են տարել։
Վկա Աշոտ Դաշտոյանը Դատարանում հայտնեց, որ դեպքից օրեր առաջ իր ծանոթն ասել էր, որ իրենց ընդհանուր ծանոթ <<խևի>> վիճակը լավ չէ, ով խնդրել էր այցելել նրան։ Դեպքի օրը գտնվում էր Մաշտոց պողոտայի <<Երևան սիթի>> խանութի մոտակայքում՝՝ ծանոթներ Հայկոյի և <<Պոպոկ>> մականունով Հակոբի հետ, երբ հիշել է <<խևին>> այցելելու անհրաժեշտության մասին։ Որոշել են միասին այցելել <<խևին>>, ով բնակվում էր ավտոլվացման կետի մոտ։ Գնել են օղի և ուտելիք, գնացել <<խևի>> մոտ։ Այնտեղ ձայն են տվել <<խևին>>, սակայն վերջինս չի արձագանքել։ Այդ ժամանակ իրենց են մոտեցել ոստիկաններ և բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Ոստիկանությունում է պարզվել, թե իբր Հակոբը փորձել է դանակահարել Սամվելին, ով պատուհանից փախել է։ Նշեց, որ ներս չի մտել և չգիտի, թե ինչ է եղել, նաև ասեց, որ այդ ժամանակ գինովցած էր և մանրամասները չի հիշում։ Հայտնեց, որ չի հիշում, թե արդյոք որևէ մեկին խնդրել են <<խևին>> տեղեկացնել իրենց այցելության մասին։ Ոստիկանները մեքենայով իրենց բերման են ենթարկել, սակայն չի հիշում, թե երբ են իրենց ազատ արձակել, չգիտի, թե ոստիկաններն արդյոք այդտեղ դանակ փնտրել են, թե՝ ոչ, հնարավոր է, որ փնտրել են, սակայն հստակ չի հիշում։ Նշեց, որ ավտոլվացման կետը գտնվում է Սուրբ Սարգիս եկեղեցու մոտակայքում։ Նաև հայտնեց, որ այն պահին, երբ իրենք գնացել են ավտոլվացման կետ, ինքը ներս չի մտել, քանի որ այնտեղից տհաճ հոտ էր գալիս, կանգնել է դրսում, ուտելիքը և օղին դրել գետնին և կանչել <<խևին>>, ով չի արձագանքել։ Որոշել են վերադառնալ և երբ փորձել են տաքսի կանգնեցնել, եկել են ոստիկաններն ու իրենց բերման ենթարկել։ Հայտնեց, որ իր մոտ դանակ չկար, տեղյակ չէ, թե Հայկի և Հակոբի մոտ դանակ եղել է, թե՝ ոչ, համենայն դեպս ինքը դանակ չի տեսել։ Նշեց, որ Հայկը միշտ չէ, որ եղել է իր կողքին, նա իրենից հեռացել էր մոտ 1.5 մետր և ևս կանչում էր <<խևին>>, այն ամենը տևել է մոտ 7-ից 10 րոպե։ Նշեց, որ Սամվելին չի տեսել, աղոտ հիշում է, որ ինչ-որ մեկն այդ պահին իրենց կողքով անցել է, սակայն դա Սամվելն էր, թե՝ ոչ, չգիտի։
Դատարանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեց վկա Աշոտ Դաշտոյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ ձայն տալով և համոզվելով, որ <<խևն>> այդտեղ չէ, ցանկացել են հեռանալ այդտեղից, երբ այդ ավտոլվացման կետից դուրս է եկել Սամվելը։ Նրան բարևել են, սակայն նա իրենց բարևը չի առել և քայլել է դեպի ձորը։ Մոտ երկու րոպե սպասել են, որ նա վերադառնա և հարցնեն, թե արդյոք <<խևից>> տեղեկություն ունի, թե՝ոչ։ Տեսնելով, որ նա չի վերադառնում՝ որոշել են տաքսի ավտոմեքենա կանգնեցնել և հեռանալ, սակայն իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և ավտոմեքենայով ներկայացրել բաժին։ Արդեն բաժնում են տեղեկացել, որ այդ Սամվելը հաղորդում է տվել, թե իբր Հայկը նրան դանակով սպառնացել է սպանել։ Նույն ցուցմունքում նաև հայտնել է, որ Հայկը Սամվելին չի սպառնացել, իրենց մոտ դանակ չի եղել, ավելին՝ Սամվելի հետ չեն շփվել, իսկ նրան այդ օրը տեսնում էր առաջին անգամ։
Վերոնշյալ հակասական ցուցմունքներից վկա Ա.Դաշտոյանը պնդեց նախաքննականը՝ պատճառաբանելով, որ հակասությունը պայմանավորված էր դեպքից տևական ժամանակ անցնելու փաստով։
Վկա Հովհաննես Շահնազարյանը Դատարանում հայտնեց, որ ծառայում է Երևան քաղաքի ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտում՝ որպես վարորդ։ Ստացել են ահազանգ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կենտրոնից, որով հայտնել են, որ այնտեղ կան դանակներով զինված և թմրամիջոց գործածող մարդիկ։ Արամ Գասպարյանի հետ պարեկային մեքենայով մոտեցել են <<Հաղթանակ>> կամուրջի մոտ գտնվող, սակայն չգործող <<Միկա>> բենզալցակայանին, որտեղ նկատել են 3-ից 4 քաղաքացիների։ Բենզալցակայանի տարածքը զննելուց որևէ տեսակի զենք կամ թմրանյութ չեն հայտնաբերել։ Հաշվի առնելով, որ կար ահազանգ, նշված երեք քաղաքացիներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության կենտրոնական բաժին՝ պարզաբանումներ ստանալու նպատակով։ Այդ անձինք զարմացել են, երբ իրենք նրանց են մոտեցել և երբ նրանց պարզաբանել են գալու նպատակը, հայտնել են, որ նրանց մոտ նման առարկաներ կամ թմրանյութ չկա։ Բերման ենթարկելուց հետո ընթերականների ներկայությամբ վերջիններս խուզարկվել են, սակայն նրանց մոտ արգելված որևէ առարկա չի հայտնաբերվել։ Նշեց նաև, որ օպերատիվ խումբն ավելի ուշ գնացել էր նշված տարածք և զննել այն, սակայն տեղյակ չէ, թե արդյոք տարածքից որևէ իր հայտնաբերվել է, թե` ոչ։ Նշեց, որ բերման ենթարկած քաղաքացիների վրա որևէ վնասվածք չի եղել, վերջիններս հայտնել են, որ այդ տարածքում ուղղակի քայլում էին։ Նշեց, որ ահազանգի հետքերով վերոնշյալ վայրում գտնվելու ողջ ժամանակահատվածում ամբաստանյալին չի տեսել։ Նշեց, որ ստույգ չի հիշում, թե բերման ենթարկված 3 քաղաքացիները ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ էին, թե` ոչ, սակայն հայտնեց, որ ոստիկանության բաժնից վերջիններին ուղեկցել են հիվանդանոց՝ սթափության վիճակը որոշելու։ Նշեց, որ վերոնշյալ դեպքի մասին գրվել է զեկուցագիր։
Դատարանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեց վկա Հ.Շահնազարյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ 2016 թվականի թվականի մայիսի 17-ին՝ ժամը 04։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի վարչության ՕԿԿ-ից ահազանգ են ստացել այն մասին, որ Երևան քաղաքի Հաղթանակ կամրջի հարևանությամբ գտնվող, չգործող <<Միկա>> բենզալցակայանում մի քանի հոգի կարծես դանակի սպառնալիքով հարձակվել են ոստիկանության ահազանգած քաղաքացու վրա։ Անմիջապես մեկնել են նշված վայր, որտեղ տեսել է, որ երեք քաղաքացի կանգնած են նշված բենզալցակայանի մոտ, ավելի կոնկրետ` փողոցի մայթեզրին։ Իրենք այդ քաղաքացիներին արտաքին զննման են ենթարկել, որի արդյունքում նրանցից որևէ մեկի մոտ դանակ չի հայտնաբերվել։ Բացի այդ, ուսումնասիրել են նրանց կանգնած վայրն ու մոտակա տարածքը և նույնպես դանակ չեն հայտնաբերել։ Ահազանգի հիման վրա նշված քաղաքացիներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Նշված երեք քաղաքացիներն իրենցից պարզաբանում են պահանջել, թե ինչու են նրանց բերման ենթարկում, որին պատասխանել են, որ կա ահազանգ՝ նշված վայրում դանակի սպառնալիքով քաղաքացու վրա հարձակվելու վերաբերյալ։ Նշված քաղաքացիները գտնվել են ալկոհոլի ազդեցության տակ և հայտնել են, որ որևէ մեկի չեն սպառնացել և իրենց մոտ դանակ չկա։
Վերոնշյալ հակասական ցուցմունքներից վկա Հ.Շահնազարյանը պնդեց նախաքննականը՝ պատճառաբանելով, որ ծառայության ընթացքում նմանատիպ դեպքերը բազմաթիվ են, հնարավոր չէ ամբողջը մանրամասն վերհիշել։
Վկա Արամ Գասպարյանը Դատարանում հայտնեց, որ 2016 թվականից ծառայում է Երևան քաղաքի ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 2-րդ վաշտի 1-ին դասակում՝ որպես ոստիկան։ Դեպքի ժամանակ եղել է 0157-ի պարեկայինի ավագը։ Հայտնեց, որ դեպքի օրն ինքը և 0157-ի պարեկայինի վարորդ Հովհաննես Շահնազարյանը գտնվել են ծառայության մեջ, երբ կենտրոնից ստացել են ահազանգ և պարեկային մեքենայով մոտեցել են <<Մետրոպոլ>> հյուրանոցի մոտակայքում գտնվող, սակայն չգործող <<Միկա>> բենզալցակայանի մոտ և նկատել 3 անձի։ Քիչ անց իրենց է մոտեցել գործով ամբաստանյալը, ով դուրս է եկել մեջ ընկած տարածքից և մատնանշել այդ 3 անձանց։ Նա հայտնել է, որ այդ 3 անձինք դեղորայք են օգտագործել կամ դանակով սպառնացել են։ Այդ երեք անձանց իրենց մեքենայով բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին, իսկ մատնանշողի մոտ մնացել է ոստիկան, և նրան մեկ այլ ոստիկանական մեքենայով են բերման ենթարկել։ Նշեց, որ տվյալ տարածքը զննելուց ոչինչ չեն հայտնաբերել, որևէ արտառոց բան չեն նկատել։ Բերման ենթարկված անձինք դիմադրություն ցույց չեն տվել։ Պնդեց, որ չի հիշում, թե ինչի վերաբերյալ էր ահազանգը, նաև չի հիշում, թե մատնանշողին ոստիկաններն են բաժին բերել, թե նա ինքնուրույն է բաժին գնացել։ Հայտնեց, որ իր հիշելով այդ ժամանակ բերման են ենթարկել 4 անձի։
Դատարանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի կարգով հրապարակվեց վկա Ա.Գասպարյանի նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի՝ ըստ ահազանգի Երևան քաղաքի <<Հաղթանակ>> կամրջի հարևանությամբ գտնվող, չգործող <<Միկա>> բենզալցակայանում մի քանի հոգի դանակի սպառնալիքով հարձակվել էին ահազանգած քաղաքացու վրա։ Իրենք անմիջապես մեկնել են նշված վայր, որտեղ նկատել են երեք քաղաքացիների, նրանց արտաքին զննման են ենթարկել, որի արդյունքում նրանցից որևէ մեկի մոտ դանակ չի հայտնաբերվել։ Բացի այդ, ուսումնասիրել են նրանց կանգնած վայրն ու մոտակա տարածքը, սակայն դանակ չեն հայտնաբերել։ Նշված երեք քաղաքացիներն իրենցից պարզաբանում են պահանջել, թե ինչու են նրանց բերման ենթարկում, որին պատասխանել են, որ կա ահազանգ՝ նշված վայրում դանակի սպառնալիքով քաղաքացու վրա հարձակվելու վերաբերյալ։ Ահազանգի հիման վրա նշված քաղաքացիներին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին և զեկուցագրով ներկայացրել հերթապահին։
Վերոնշյալ հակասական ցուցմունքներից վկա Ա.Գասպարյանը պնդեց նախաքննականը՝ պատճառաբանելով, որ տևական ժամանակ է անցել, ավելին` նաև նշեց, որ հնարավոր է, որ գործով ամբաստանյալին շփոթում է բերման ենթարկած երեք անձանցից որևէ մեկի հետ։
Ամբաստանյալ Ս.Պետրոսյանի մեղավորությունը Դատարանը հաստատված համարեց վերոնշյալ ցուցմունքները ստորև ներկայացվող ապացույցների հետ համադրելու և գնահատելու արդյունքներով.
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում տրված հանցագործության մասին հաղորդմամբ /թիվ 001074 արձանագրությամբ/, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանը, թեև 2016 թվականի մայիսի 17-ին նախազգուշացվել է սուտ մատնություն կատարելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, սակայն հաղորդում է տվել առ այն, որ նույն օրը՝ ժամը 04։00-ի սահմաններում Աշոտի և Հակոբի ընկերը, որի անունը չգիտի, գինու գործարանի մոտ գտնվող <<Միկա>> բենզալցակայանի սենյակներից մեկում դանակով փորձել է վնասել իրեն։
Վկա Սամվել Պետրոսյանի՝ 2016 թվականի հունիսի 24-ի հարցաքննության արձանագրությամբ /հարցաքննվել է Արսեն Պողոսյանի սպանության դեպքի առթիվ հարուցված թիվ 15123216 քրեական գործի շրջանակներում/, որի գրառումների համաձայն՝ վերջինս նախաքննական մարմնին հայտնել է, որ Արսեն Պողոսյանի սպանությունն իրականացրել է Լևոն Ստեփանյանը, որի մասին իբր նա խոստովանել է իր մոտ։
Անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2016 թվականի մայիսի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում իրականացված Հայկ Խանգելդյանի խուզարկության արդյունքներով նրա մոտ ոչինչ, այդ թվում՝ դանակ չի հայտնաբերվել։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից 2016 թվականի հունիսի 17-ին և 2016 թվականի օգոստոսի 8-ին ստացված լազերային սկավառակների առկայությամբ։ Ըստ դրանց՝ գործով ամբաստանյալ Ս.Պետրոսյանը, շահագործած 098-408160 հեռախոսահամարից 2016 թվականի մայիսի 17-ին՝ ժամը 03.45-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն զանգահարելով, նշել է, որ <<երեք հոգի են եկել դանակով և փորձել հարձակվել իր վրա>>, այն դեպքում, երբ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում 2016 թվականի մայիսի 17-ին տված հաղորդման մեջ հիշատակել է բացառապես մեկ անձի՝ Հայկ Խանգելդյանի մասին։ Ահազանգի ընթացքում Ս.Պետրոսյանը նաև հայտնել է, որ վերոնշյալ անձինք ցանկացել են գողություն կատարել, ինչի մասին նշումը նույն հաղորդման մեջ բացակայում է։ Մյուս ահազանգը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչություն Ս.Պետրոսյանն իր շահագործած 098-408160 հեռախոսահամարից զանգահարել է 2016 թվականի հունիսի 23-ին՝ ժամը 23.30-ի սահմաններում և հայտնել, որ <<ձորում դիակ են հայտնաբերել>>, այլ ոչ թե հայտնաբերել է։
Ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության 2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ի թիվ 86 եզրակացությամբ, համաձայն որի՝ գործով ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանը հակված է ստախոսության, իրադարձությունների և տեղեկությունների չափազանցման։ Նրա մոտ հայտնաբերվել է <<անձի հակասոցիալական խանգարում>>, որը չի ուղեկցվում ակտիվ հոգեախտաբանական ախտանիշներով, մտավոր հիշողության կոպիտ խանգարումներով, որն ինչպես իրավախախտումը կատարելիս, այնպես էլ ներկայումս նրան զրկեր կամ զրկի գիտակցել իր գործողությունների վտանգավորությունը և ղեկավարել դրանք։ Նրան մեղսագրվող արարքների նկատմամբ Սամվել Պետրոսյանը ճանաչվել է մեղսունակ։
Թեև Դատարանն իրավական վերլուծությունների արդյունքում հաստատված համարեց, որ ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանը կատարել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն /երկու դրվագով/, որոնցից մեկը զուգորդվել է անձին առանձնապես ծանր հանցագործության՝ սպանության մեջ մեղադրելով, այսինքն՝ մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, հետևաբար՝ նա քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածի համապատասխան մասերով և կետով։ Սակայն պաշտպանական կողմը գտնում է, որ սխալ եզրահանգման է եկել, քանի որ Սամվել Պետրոսյանի մեղադրանքի հիմքում դրվել են մեկ այլ քրեական թիվ 15123216 քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ցուցմունքները, որոնք օրենքի էական խախտմամբ են հայտնվել սույն քրեական գործի վարույթում, հետևաբար պետք է ճանաչվեին անթույլատրելի ապացույց և հանվեին ապացույցների շարքից, ոչ թե դրվեին մեղադրանքի հիմքում։
Բացի այդ, վկա Աշոտ Դաշտոյանի ցուցմունքները ևս չէին կարող համարվել արժանահավատ, քանի որ վերջինս թիվ ԵԿԴ/0278/01/16 քրեական գործով 15.06.2017թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է մեկ տարի ազատազրկման։ Արդյունքում ստացվում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով Սամվել Պետրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել մեկ այլ քրեական գործի շրջանակներում որպես վկա տված ցուցմունքի և այդ ցուցմունքն օրենքի էական խախտմամբ սույն քրեական գործին կցելու արդյունքում։
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա դատարանում վկաների ցուցմունքներից ակնհայտ դարձավ, որ որևէ մեկն ուղղակի ցուցմունք Սամվել Պետրոսյանի դեմ չտվեց, դրանք ընդհանրական էին, անորոշ և իրար հետ փոխկապակցված չէին։
Ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգքրի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեակաև օրեևսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-իև կետով դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցներով չի հիմնավորվել։
Հիմք ընդունելով վերոհիշյալը` պաշտպան Սուզաննա Խչեյանը խնդրել է բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԿԴ/0323/01/16 քրեական գործով 16.06.2017թ. դատավճիռը և Սամվել Պետրոսյանին առաջադրված մեղադրանքում` ՀՀ քրեական օրենսգքրի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, արդարացնել` նրա մեղքը չապացուցված լինելու հիմքով։

4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ դատարանը, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով պաշտպանության կողմի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, մեղադրողի պատասխանը, քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ապացույցների ողջ համակցությունը` քրեական գործի լուծման համար բավարարության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավավարական օրենսդրության պահանջների տեսանկյունից, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է հետևության, որ վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Անձնական պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն անձամբ իր կատարած հանցանքի համար:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Օրինականության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը, ինչպես նաև քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձինք պարտավոր են պահպանել Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությունը, սույն օրենսգիրքը և մյուս օրենքները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար կասկածվողը կամ մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով:
(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ: (…) >>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները /կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` <<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
(…)>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ <<Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ>>:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշման մեջ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <<(...) [Ք]րեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ,
բ) այդ փաստական տվյալները պետք է ձեռք բերվեն օրենքով նշված աղբյուրներից և վերաբերեն կոնկրետ տվյալ գործին և ապացուցման առարկային,
գ) ապացույցները պետք է ձեռք բերվեն, ամրագրվեն և օգտագործվեն քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգով:
Նշված պահանջների պահպանման հետ է անմիջականորեն կապված ապացույցների թույլատրելիության և վերաբերելիության հարցի լուծումը, որն իր հերթին կազմում է ապացույցների գնահատման բաղկացուցիչ մասը:
(...) Ապացույցների գնահատումը` որպես ապացուցման գործընթացի տարր, իրենից ներկայացնում է մտավոր, տրամաբանական գործունեություն, որի արդյունքում եզրահանգում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության, վերաբերելիության, հավաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման համար ապացույցների համակցության բավարարության մասին>> (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը):
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ <<ապացույցների բավարարությունը>> որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը:
(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, <<հիմնավոր կասկածից վեր>> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած: (...)>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության մասին սուտ մատնությունը, եթե անձը գործել է` գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է՝
(...)
2. Նույն արարքը, որը՝
1) զուգորդվել է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով,
2) զուգորդվել է մեղադրանքի արհեստական ապացույցներ ստեղծելով,
(...)>>:
Մեջբերված հոդվածը ներառված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի <<Արդարադատության դեմ ուղղված հանցագործությունները» վերնագրված գլուխ 21-ում։ Քննարկվող հոդվածով նախատեսված հանցագործությունը արդարադատության դեմ ուղղված հանցագործություն է, որը խաթարում է իրավապահ մարմինների բնականոն գործունեությունը,(...)։ (...) Այսպիսով, սուտ մատնության հիմնական անմիջական օբյեկտը արդարադատության բնականոն իրականացմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են, իսկ լրացուցիչ անմիջական օբյեկտը՝ անձանց իրավունքներն ու օրինական շահերը։
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կարող է դրսևորվել երկու ձևով։ Առաջին դեպքում հանցավորը հայտնում է տեղի չունեցած հանցագործության մասին։ Այս դեպքում արարքը քննարկվող հոդվածով որակելու համար էական չէ հանցանքի կատարման մեջ որոշակի անձի մատնանշելու հանգամանքը։ Երկրորդ դեպքում հանցավորը հայտնում է իրականում տեղի ունեցած հանցագործության մասին` մատնանշելով այնպիսի անձի, ով չի կատարել այն։
Սուտ մատնությունը կարող է իրականացվել ինչպես գրավոր, այնպես էլ բանավոր։ Քննարկվող հանցակազմն առկա է այն դեպքում, երբ երևակայական հանցագործության կամ հանցագործի մասին տեղեկությունները հաղորդվում են այն պետական մարմիններին, որոնք քրեական գործ հարուցելու իրավունք ունեն։ Այլ մարմիններին նույնաբովանդակ տեղեկություններ հաղորդելը քննարկվող հանցակազմը չի առաջացնում։
Քննարկվող հանցակազմը ձևական է. հանցագործությունը համարվում է ավարտված այն պահից, երբ հասցեատերը ստանում է հանցագործության կամ հանցավորի մասին կեղծ տեղեկությունները։
Հանցագործության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը չի համապատասխանում իրականությանը, կեղծ է։
Հանցագործության շարժառիթները կարող են ամենաբազմազանը լինել՝ վրեժ, խանդ և այլն։ Բազմազան կարող են լինել նաև հետապնդվող նպատակները, օրինակ՝ անմեղին քրեական պատասխանատվության ենթարկելուն հասնելը, անձին վատաբանելը և այլն։ (տե՛ս Հեղինե Գալստյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2015 թվականի հունիսի 5-ի թիվ ԼԴ/0051/01/14 որոշման 23-րդ կետը):
ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով սույն քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանի կողմից գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և բացահայտված փաստական հանգամանքների նկատմամբ քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի խախտումների հարցը, վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը.
Ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել:
Առաջին ատյանի դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանի ցուցմունքները, հանգել է հետևության, որ ամբաստանյալի պատճառաբանությունն անհիմն է և մտացածին, հետապնդում է հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ, ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցավոր արարքները հիմնավորվել են քրեական գործով ձեռք բերված, դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված և դատական ակտում շարադրված հետևյալ ապացույցներով.
Վկաներ Լևոն Ստեփանյանի, Հայկ Խանգելդյանի, Աշոտ Դաշտոյանի, Հովհաննես Շահնազարյանի, Արամ Գասպարյանի ցուցմունքներով, ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում տրված հանցագործության մասին հաղորդմամբ /թիվ 001074 արձանագրությամբ/, վկա Սամվել Պետրոսյանի՝ 2016 թվականի հունիսի 24-ի հարցաքննության արձանագրությամբ /հարցաքննվել է Արսեն Պողոսյանի սպանության դեպքի առթիվ հարուցված թիվ 15123216 քրեական գործի շրջանակներում/, անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությամբ, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից 2016 թվականի հունիսի 17-ին և 2016 թվականի օգոստոսի 8-ին ստացված լազերային սկավառակների առկայությամբ, ստացիոնար դատահոգեբուժական փորձաքննության 2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ի թիվ 86 եզրակացությամբ:
Առաջին ատյանի դատարանը, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանը կատարել է հանցագործության մասին սուտ մատնություն /երկու դրվագով/, որոնցից մեկը զուգորդվել է անձին առանձնապես ծանր հանցագործության` սպանության մեջ մեղադրելով, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք համապատասխանում են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունների հատկանիշներին, հետևաբար` նա քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածի համապատասխան մասերով և կետով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների դրույթները, դատավճռում շարադրված ապացույցները ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման, հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են Սամվել Պետրոսյանին առաջադրված մեղադրանքը գնահատելու և այն հիմնավորված համարելու համար:
Քննության առնելով վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը սխալ եզրահանգման է եկել, քանի որ Սամվել Պետրոսյանի մեղադրանքի հիմքում դրվել են մեկ այլ` թիվ 15123216 քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ցուցմունքները, որոնք օրենքի էական խախտմամբ են հայտնվել սույն քրեական գործի վարույթում, պետք է ճանաչվեին անթույլատրելի ապացույց, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է հետևյալը:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ հոդվածի համաձայն`
<< 1. Քննիչի, դատախազի կամ դատարանի կողմից մեկ վարույթում կարող են միացվել մեկ կամ մի քանի հանցագործությունների կատարմանը մասնակցելու մեջ մեղադրվող մի քանի անձանց գործերը կամ մի անձի կողմից կատարված մի քանի հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը, ինչպես նաև ցանկացած այլ քրեական գործեր, եթե, դրանց փաստական հանգամանքներով պայմանավորված, առկա է բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն ապահովելու անհրաժեշտություն:
2. Մեկ կամ մի քանի հանցագործությունների կատարմանը մասնակից անձանց նկատմամբ գործն անջատվում է քննիչի, դատախազի կամ դատարանի որոշմամբ, եթե դա անհրաժեշտ է գործի հանգամանքներից ելնելով և չի կարող անդրադառնալ գործի վարույթի լրիվության և օբյեկտիվության վրա:>>:
Քրեական գործերի միացումը նախնական քննության՝ օրենքով նախատեսված ընդհանուր պայմաններից մեկն է, որի նպատակը քրեական գործերի լրիվ, բազմակողմանի և օբյեկտիվ քննության մասին օրենսդրության պահանջի ճշգրիտ իրականացման ապահովումն է։ Քրեական գործերի միացման պայմանն արդեն իսկ հարուցված և քննվող գործերի առկայությունն է:
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ 2016 թվականի մայիսի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 15113516 քրեական գործը։
2016 թվականի հունիսի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 15123216 քրեական գործը։
2016 թվականի հուլիսի 07-ին թիվ 15123216 քրեական գործի նյութերով Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 15129416 քրեական գործը, առանձնացվել առանձին վարույթում։ Թիվ 15123216 քրեական գործից անջատվել և թիվ 15129416 քրեական գործին են կցվել անհարժեշտ փաստաթղթերը` ցուցակով:
Քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի 2016 թվականի հուլիսի 08-ի որոշմամբ թիվ 15113516 քրեական գործը միացվել է թիվ 15129416 քրեական գործին և նախաքննությունը շարունակվել է մեկ վարույթում:
2016 թվականի հուլիսի 08-ին թիվ 15129416 քրեական գործով մեղադրյալ Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և կրկին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 15123216 քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով թիվ 15129416 քրեական գործ հարուցելը, այնուհետև թիվ 15113516 և 15129416 քրեական գործերը մեկ վարույթում միացնելը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 28-րդ հոդվածի պահանջներից, ուստի թիվ 15123216 քրեական գործի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցներն անթույլատրելի ճանաչելու և սույն գործով ապացույցների շարքից հանելու հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր չի համարում վերաքննիչ բողոքի փաստարկներն առ այն, որ վկա Աշոտ Դաշտոյանի ցուցմունքները չէին կարող համարվել արժանահավատ, քանի որ վերջինս դատապարտվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով, դատարանում վկաներն ուղղակի ցուցմունք Սամվել Պետրոսյանի դեմ չեն տվել, և արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը քրեական գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց վերլուծել է թույլատրելիության, վերաբերելիության վերաբերյալ քրեադատավարական պահանջների տեսանկյունից, իրավական ճիշտ գնահատական է տվել վկաների դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքներին:
Առաջին ատյանի դատարանը, պահպանելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-127-րդ հոդվածների դրույթները, դատավճռում շարադրված ապացույցները ենթարկելով բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման, հանգել է ճիշտ հետևության, որ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ բավարար են ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը գնահատելու և այն հիմնավորված համարելու համար:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ քրեական գործի քննության ընթացքում նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, պահպանվել են ապացույցների հավաքման, ստուգման և գնահատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված ընթացակարգերը, ամբաստանյալի կողմից իրեն մեղսագրված արարքները կատարելը և նրա մեղքը հիմնավորվում է քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Այս առումով պաշտպանության կողմի պատճառաբանությունները չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ սույն գործի շրջանակներում դատավճիռը բեկանելու և Սամվել Պետրոսյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու համար:
Քննության առնելով վերը նշված հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքը` առանց բավարարման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Սամվել Պետրոսյանի շահերի պաշտպան Սուզաննա Խչեյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2017 թվականի հունիսի 16-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Սամվել Ռադիկի Պետրոսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս. ՉԻՉՈՅԱՆ