Գործ ԵԿԴ/0318/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող` Արամ Արամյանի,

պաշտպան` Հրանտ Անանյանի,


նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգով քննեց և 2017թ. փետրվարի 28-ին ավարտեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
1. Աննա Սամվելի Գրիգորյանի` (ծնված 1981թ. հունվարի 5-ին« Երևանում, ազգութ¬յամբ հայու¬հի« ՀՀ քաղաքացի« բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին մինչև 14 տարեկան երե¬խան և 2-րդ խմբի հաշմանդամ հայրը, անհատ ձեռնար¬կատեր («Աննա Գրիգորյան» ԱՁ) և միաժամա¬նակ «Անկա» գեղեցկության սրահի և «Տոշա Թրեյդ» ՍՊ ընկերության տնօրեն, նախկի¬նում չդատա¬պարտ¬ված, հաշ¬վառ¬ված է Երևանի Տիգրանյան փողոցի 53-րդ շենքի 26-րդ բնակարանում, փաստացի բնակվում է Երևանի Զարուբյան փողոցի 40-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախա¬տես¬ված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռա¬նալու մասին ստորագրություն),
2. Արամ Հովսեփի Հովսեփյանի` (ծնված 1980թ. օգոստոսի 23-ին« Երևանում, ազգութ¬յամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին մինչև 14 տարեկան երեխան և 1-ին խմբի հաշմանդամ հայրը, նախկի¬նում չդատապարտված, հաշ¬վառ¬ված և բնակվում է Երևանի Էրեբունու վարչական շրջանի Չերնիշևսկու 60-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցա¬¬վոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստո¬րագրութ¬յուն) և
3. Արտաշես Ռաֆիկի Մեսրոպյանի` (ծնված 1974թ. ապրիլի 23-ին« Երևանում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին` մինչև 14 տարեկան երեխան, աշխատում է «Կատարողական արվեստի համահայկական ասոցիացիա» կազմակերպությունում՝ որ¬պես նախագահ, նախկինում չդատապարտված, հաշ¬վառ¬ված է Երևանի Ավանեսովի անցուղի 8-րդ շենքի 15-րդ բնակարանում, փաստացի բնակ¬վում է Վայոց Ձորի մարզի Եղեգնաձոր քաղաքի Ալա¬վերդ¬յան նրբանցքի 2-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռա¬նալու մասին ստո¬րագրություն)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015թ. հունիսի 29-ին ՀՀ ԿԱ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչութ¬յունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58208415 քրեական գործը` ՀՀ քաղաքացիներին անօրինական միգրացիան, այն է` ՀՀ-ից ելքը ԱՄՆ շահադիտական նպատակով կազմակերպելու դեպքի առթիվ` Ստելա Բոյաջյանի և Աննա Գրի¬գոր¬¬յանի վերաբերյալ նախապատրաստված նյութերի քննարկման արդյունքներով։
2016թ. նոյեմբերի 18-ին թիվ 58208415 քրեական գործից թիվ 58216416 համարով անջատվել է Աննա Գրիգորյանի, Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մեսրոպյանի վերաբերյալ մաս։
2016թ. նոյեմբերի 22-ին թիվ 58216416 քրեական գործով Աննա Գրիգորյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Արամ Հովսեփյանին և Արտաշես Մես¬րոպ¬յանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով։
2016թ. նոյեմբերի 22-ին համապատասխան որոշումների կայացմամբ Աննա Գրիգորյանի, Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մեսրոպյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2016թ. դեկտեմբերի 2-ին թիվ 58216416 քրեական գործը Աննա Սամվելի Գրիգորյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Արամ Հովսեփի Հովսեփ¬յանի և Արտաշես Ռաֆիկի Մեսրոպյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասով հաստատ¬ված մեղադրական եզրա¬կա¬ցութ¬յամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬¬¬ների ընդհանուր իրա¬վա¬սութ¬յան դատա¬րան, 2016թ. դեկտեմբերի 7-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատա¬կան քննութ¬յան։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Աննա Գրիգորյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-329.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախա¬տեսված հանցագործության հատկանիշ¬նե¬րով մե¬ղադ¬րանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «ԱՄՆ-ում մշտական բնակվող Ստելա Բոյաջյանի կող¬մից անօրինական միգրացիայի կազմակերպմանն օժանդակելու դիտավորությամբ, 2014թ. ամռանը Ստելա Բոյաջյանից նախապես տեղեկանալով, որ վերջինս շահադիտական նպատակով ԱՄՆ-ում մշտական բնակվող անձանց միջոցով հավաքագրել է Հայաստանում գտնվող 34 քաղաքացիների, ովքեր մտադրություն ունեն մշտական բնակության մեկնել ԱՄՆ, նույնպես նշված խմբում ընդգրկվելու և ԱՄՆ մեկնելու անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով, պատրաստակամություն է հայտնել կազմակերպել նշված քաղաքացիների՝ ԱՄՆ շրջագայության և համերգներ տալու պատրվակով, որ¬պես ժողովրդական երգի և պարի խմբի անդամներ մեկնողների ԱՄՆ մուտքի արտոնագիր ստանալու համար հայտեր լրացնելու և ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանություն ներկայացնելու գործընթացը։
Ստելա Բոյաջյանի կողմից ԱՄՆ դեսպանատուն են ուղարկվել կեղծ տեղեկություններ, իբր «Հայաստան» ժողովրդական պարի խմբում ընդգրկված թվով 34 քաղաքացիները հանդիսանում են երգիչ¬ներ, պարողներ և նվագողներ, ովքեր 2014թ. հոկտեմբերի 8-ին մեկնում են ԱՄՆ Ֆիլադելֆիա քա¬ղաք՝ երեք համերգ տալու նպատակով, և վերադառնում են 2014թ. հոկտեմբերի 27-ին, և որ հրավիրող կողմ է հանդիսանում Ֆիլադելֆիայի Վրացական եկեղեցին և կայանալիք համերգները լինելու են հոկտեմբերի 10-ին՝ Վրացական եկեղեցում, հոկտեմբերի 18-ին՝ Դավիթ Շինարարի վանքում և Գրիգոլ Խանձտա եկեղեցում, իսկ խումբն իբր մնալու է ոչ թե հյուրանոցում, այլ վանքում։
Աննա Գրիգորյանը, տեղեկացված լինելով, որ իրականում խմբում ընդգրկված անձինք պատ¬րաստվում են մեկնել ԱՄՆ մշտական բնակության և որևէ առնչություն չունեն ժողովրդական երգի և պարի խմբի հետ, քողարկման միտումն արդյունավետ իրականացնելու նպատակով, Ստելա Բոյաջ¬յանի ցուցումով, խմբի անդամներից գանձել է 150-ական ԱՄՆ դոլար գումար՝ վերջիններիս տվյալ¬ներով «Հայաստան» ժողովրդական երգի և պարի խմբի վկայականներ ձեռք բերելու համար։ Բացի այդ, խմբի անդամներին հրավիրել է Երևան քաղաքի Սարյան փողոցի վրա գտնվող «Հայփոստ» ընկե¬րության վարչական շենքի ետնամասում գործող դահլիճ՝ հայկական տարազով նկարվելու և հետա¬գայում դեսպանատան աշխատակիցներին լուսանկարները ներկայացնելու նպատակով։ Նշված դահ¬լի¬ճում լուսանկարվելու համար Ստելա Բոյաջյանի ցուցումով, դահլիճում պարուսույց Արամ Հովսեփ¬յանի կողմից խմբի անդամներին բաժանվել են տարազով հագուստ և «Կատարողական արվեստի հա¬մահայկական ասոցիացիայի» անդամ՝ «Հայաստան» ժողովրդական երգի և պարի ստուդիայի ուսման կեղծ վկայականներ, իբր վերջիններս հանդիսանում եմ նշված ստուդիայի անդամներ։ Դես¬պանա¬տանը հերթագրման և անձնական տվյալների դիմում լրացնելու նպատակով, նշված ան¬ձանց, Ստելա Բոյաջյանի ցուցումով, Աննա Գրիգորյանը հրավիրել է «Եվրոպա Ունո Տրեիդ» ՍՊ ընկե¬րություն, որտեղ նշված ընկերության աշխատակից՝ Սաթենիկ Հայրապետյանի կողմից լրացվել են դիմում-հար¬ցաթերթիկ¬ները, այնտեղ նշելով նախապես Ստելա Բոյաջյանի կողմից ուղարկված կեղծ տեղեկութ¬յուններ։
Աննա Գրիգորյանը Ստելա Բոյաջյանի հետ պայմանավորվածության համաձայն, խմբի անդամներին հրավիրել է իրեն պատկանող «Անկա» գեղեցկության սրահ, որտեղ Ստելա Բոյաջյանը, «Սկայպ» ինտերնետային ծրագրի միջոցով, խմբի անդամներին տեղեկացրել է, թե ինչ կեղծ տեղեկութ¬յուններ պետք է ներկայացնել դեսպանատան աշխատակիցներին հարցազրույցի ժամանակ։
2014թ. սեպտեմբերի 29-ին խմբի անդամները ներկայացել են ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատուն՝ մուտքի թույլտվություն ստանալու համար, սակայն ԱՄՆ դեսպանատան աշխատակիցների կողմից կեղծիք¬ները բացահայտվել են և մուտքի թույլտվություն չի տրվել»։
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬նե¬րով մե¬ղադ¬րանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «հանդիսանալով պարուսույց, ԱՄՆ-ում մշտական բնակ¬վող Ստելա Բոյաջյանի դրդչությամբ, 2014թ. ամռանը, համաձայնության գալով, «Կատա¬րո¬ղա¬կան արվեստի համահայկական ասոցիացիայի» նախագահ Արտաշես Մեսրոպյանի հետ և գործելով վերջինիս հետ միասնական դիտավորությամբ, պատրաստել են «Կատարողական արվեստի համա¬հայ¬կական ասոցիացիայի» անդամ «Հայաստան» ժողովրդական երգի և պարի ստուդիայի ուսման թվով 34 ակնհայտ կեղծ վկայականներ, որոնք այնուհետև իրացրել են»։
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Արտաշես Մեսրոպյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬նե¬րով մե¬ղադ¬րանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «հանդիսանալով «Կատարողական արվեստի համա¬հայկական ասոցիացիայի» նախագահը, 2014թ. ամռանը համաձայնության գալով Արամ Հովսեփյանի հետ և գործելով վերջինիս հետ միասնական դիտավորությամբ, պատրաստել են «Կատարողական արվեստի համահայկական ասոցիացիայի» անդամ «Հայաստան» ժողովրդական երգի և պարի ստուդիայի ուսման թվով 34 ակնհայտ կեղծ վկայականներ, որոնք այնուհետև իրացրել են»։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալներ Աննա Գրիգորյանը, Արամ Հովսեփյանը և Արտաշես Մեսրոպյանը միջնորդեցին գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայ¬տա¬րա¬րելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներ¬կա¬յացնում կամ դրան միանում են կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իրենց պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում են արա¬գացված կարգով դա¬տաքննութ¬յուն անցկացնելու իրա¬վական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալները նաև հայտարա¬րեցին« որ առաջադրված մե¬ղադրանք¬ը նրանցից յուրաքանչյուրին պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն են դրանց հետ« ավելին` առա¬¬ջադրված մեղադրան¬քներում իրենց լիովին մեղավոր են ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալների վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով այն, որ մեղադրողը, Դատարանում փոփոխելով մեղադրական եզրակացութ¬յունը հաս¬տա¬տելու որոշում կա¬յաց¬¬նե¬լիս արտահայտած դիրքորոշումը, չառարկեց գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬¬յան կարգով քննե¬լու դեմ, նկատի ունե¬նա¬լով« որ ամ¬բաս¬տանյալները չա¬փահաս են և մեղ¬սու¬նակ« արձանագրելով, որ առկա են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արա¬գացված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տա¬¬րա¬նը« հա¬մա¬պա¬տաս¬¬խան որոշ¬ման կայաց¬մամբ« գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով։

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Աննա Գրիգորյանին, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Արամ Հովսեփյանին և Արտաշես Մեսրոպյանին առա¬ջադրված մե¬ղադրանքները Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` գործով ամբաստանյալներ Արամ Հովսեփյանի, Աննա Գրիգորյանի և Արտաշես Մեսրոպյանի ցուցմունքներով, վկաներ Սաթենիկ Լյուդվիգի Հայրապետյանի, Տաթևիկ Գրիգորի Օրդուխանյանի, Արտաշես Սանասարի Հակոբյանի, Սևակ Գուր¬գենի Նազարյանի, Աննա Սեպուհի Ծատուրյանի, Վահան Արշավիրի Սիմոնյանի, Աննա Արայիկի Սարգսյանի, Արգիշտ Կարապետի Ռուշանյանի, Դավիթ Խաչիկի Հարությունյանի, Զարուհի Քերոբի Սահակյանի, Գրիշա Հովսեփի Սողոմոնյանի, Ալինա Համլետի Խաչատրյանի, Ռաֆիկ Կա¬րոյի Ասա¬տուրյանի, Արմեն Մանվելի Թարվերդյանի, Արթուր Կարապետի Խաչատրյանի, Նորայր Հովհան¬նեսի Բարսեղյանի, Արսեն Սուրիկի Բաբայանի, Մհեր Սասունի Բեգլարյանի, Վահե Երվանդի Մա¬նուկ¬յանի, Նիկոլայ Սամվելի Նորոյանի, Ռոման Ռաֆայելի Կիրակոսյանի, Ժակ Սուրենի Այվազյանի, Անի Գևորգի Գրիգորյանի և Վահագն Վիկտորի Աբրահամյանի ցուցմունքներով, դատա¬ձեռագրա¬բանա¬կան 2016թ. ապրիլի 14-ի թիվ 16-0803 փորձաքննության եզրակացությամբ, որպես ապացույց ճանաչ¬ված և գործին կցված հետևյալ փաս¬տաթղթերով` ամբաստանյալների շահագործած հեռախո¬սա¬հա¬մար¬ների վերծանումներով, Սաթենիկ Հայրապետյանի ներկայացրած էլեկտրոնային նամա¬կագրութ¬յամբ, ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատան կողմից թիվ 373/15A գրությամբ ստացված՝ «Հայաս¬տան» ժո¬ղովրդա¬¬կան երգի և պարի ստուդիայի թվով 34 անդամների մուտքի արտոնագրերի վերաբեր¬յալ փաս¬տաթղթերով, իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերով՝ Ռաֆիկ Ասա¬տուր¬յանի և Աննա Ծատուրյանի անվամբ տրված՝ «Կատարողական արվեստի համա¬հայկական ասո¬ցիացիայի» անդամ «Հայաստան» ժողովրդական երգի և պարի ստուդիայի թիվ 064 և թիվ 089 վկայա¬կաններով։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը հան¬գում է այն հետևության« որ ամբաստանյալներ Աննա Գրիգորյանին, Արամ Հովսեփյանին և Արտաշես Մեսրոպյանին առաջադրված մեղադ¬րանքների հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬րութ¬¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չա¬փա¬¬¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալներ Աննա Գրիգորյանը, Արամ Հովսեփ¬յանն ու Արտաշես Մեսրոպյանը նրանցից յուրաքանչյուրին մեղսագրված հանցավոր արարք¬ները կատարել են մե¬ղա¬վորութ¬յամբ, ամբաստանյալներ Աննա Գրիգորյանի արարքը ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-329.1 հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, իսկ Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մես¬րոպ¬յանի արարքները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասով որակված են ճիշտ, վեր¬ջիններս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթա¬կա են այդ հոդվածների համապա¬տասխան մասերով և կետով։
Ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պա¬¬տիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մա¬սում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Աննա Գրիգորյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2015թ. սեպտեմբերի 7-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը և սեռը (համաձայն «AG» սերիայի 0232966 հա¬մարի անձնագրային տվյալների), խնամքին կենսաթոշակառու, 2-րդ խմբի հաշմանդամ հոր` Սամվել Նշանի Գրիգորյանի առկայությունը (ըստ կենսաթոշակի թիվ 47360 վկայականի և բժշկասո¬ցիալական փորձաքննության թիվ 751523 որոշման), մշտական աշխատանք ունենալու հանգամանքը (համաձայն անհատ ձեռնարկատիրոջ պետական ռեգիստրի գրանցման թիվ 01Ա սե¬րիա¬յի 15546 վկայականի, իրավաբանական անձի պետական գրանցման թիվ 03Ա1021600 վկա¬յա¬կանի, 2016թ. նոյեմբերի 23-ին կնքված թիվ 6 աշխատանքային պայմանագրի, հարկային վճարում¬ների հաշվարկ¬ների վերաբերյալ փաստաթղթերի` գրանցված է որպես «Աննա Գրիգորյան» անհատ ձեռնարկատեր` հանդիսանալով «Անկա» գեղեցկության սրահի տնօրենը, միաժամանակ հան¬դի¬¬սանում է «Տոշա Թրեյդ» ՍՊ ընկերության տնօրենը), իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մաց¬նող հան¬գամանքներ` լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մինչև տասնչորս տարե¬կան դստեր` 2004թ. հուլիսի 21-ին ծնված Մոնիկա Գևորգի Գրիգորյանի առկայությունը և միայնակ մայր լինելու հանգամանքը (համաձայն «AP» սերիայի թիվ 0250016 անձնագրի պատճենի), բնա¬կության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ Կենտրոն վարչական շրջանի թիվ 21 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ե.Արզումանյանի` 2016թ. հունվարի 19-ին հաստատած բնութագրի)։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. նոյեմբերի 21-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (համաձայն «AM» սերիայի 0654902 հա¬մարի անձնագրային տվյալների), խնամքին 1-ին կարգի հաշմանդամ հոր` Հովսեփ Հարությունի Հովսեփյանի առկայությունը (ըստ բժշկասոցիալական փորձաքննության թիվ 138723 որոշման), իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մինչև տասնչորս տարե¬կան որդու` 2006թ. փետրվարի 14-ին ծնված Ալեն Արամի Հովսեփյանի առկայությունը (համա¬ձայն «ԱԱ» սերիայի 094177 հա¬մարի ծննդյան վկայականի պատճենի), բնակության և նախկին աշխա¬տանքի վայրերում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ Էրեբունի վարչական շրջանի տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ա.Գրիգորյանի, Հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի «Կուլտու¬րայի» ֆակուլտետի դեկանի պաշտոնակատար Գևորգ Մաթևոսյանի և պարարվեստի ման¬կավար¬ժութ¬յան ամբիոնի վարիչ Կարեն Գևորգյանի` 2017թ. հունվարի 24-ին հաստատած բնու¬թագրերի)։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արտաշես Մեսրոպյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում՝ նախկինում` դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. նոյեմբերի 21-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (համաձայն «AN» սերիայի 0678564 հա¬մարի անձնագրային տվյալների), իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, մինչև 14 տարեկան երեխայի` 2012թ. ապրիլի 30-ին ծնված Էմմի Արտաշեսի Մեսրոպյանի առկայությունը (ըստ թիվ «ԱԲ» սերիայի թիվ 196936 ծննդյան վկայականի), բնակության և աշխատանքի վայրերում դրականորեն բնու¬թագրվե¬լը (համաձայն Վայոց Ձորի մարզպետի տեղակալ Մելս Հարությունյանի` 2017թ. հունվարի 24-ին, ՀՀ կրթության և գիտության նախարարության Եղեգնաձորի ավագ դպրոցի, «Վայոց Ձորի մարզային երիտասարդական կենտրոն» ՀԿ նախագահ Հասմիկ Մարգարյանի` 2017թ. հունվարի 24-ին հաս¬տատած բնութագրերի), ինչպես նաև պարարվեստի բնագավառում հանդիսա¬նում է միջազգային կար¬¬գի մրցավար, «Կատարողական արվեստի համահայկական ասոցիացիայի» նախագահ հանդի¬սանալը, պարային մի շարք միջազգային մրցումներին մասնակցելու և մրցանակային տեղեր զբա¬ղեցնելու փաստը (ըստ ներկայացված բազմաթիվ վկայականների, պատ¬վոգրերի, սերտիֆի¬կատների և շնորհակալագրերի) ։
Դատարանն ամբաստանյալներ Աննա Գրիգորյանի, Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մես¬րոպյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, ամբաս¬տան¬յալներ Աննա Գրիգորյանի, Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մեսրոպյանի անձը բնու¬թագրող տվյալ¬ներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն մեղմաց¬նում են նրանց հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Աննա Գրիգորյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 38-329.1 հոդվածի 3-րդ մասով սահ¬մանված հանցակազմի պատ¬ժամասն որոշակի է, այ¬սինքն` նախատեսում է պատիժ բացառապես ազա¬տազրկման ձևով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավուն¬քից զրկելով կամ առանց դրա, հետևաբար` սույն գործով Աննա Գրիգորյանի նկատմամբ պա¬տիժ նշանակելիս քննարկման ենթակա են` պատժաչափի, տվյալ հոդվածով նախատեսված ազա¬տազրկու¬մից ավելի մեղմ պատժա¬չափ կամ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու դեպքում՝ այն կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կի¬րա¬ռում), լրացուցիչ պատժատեսակներ գույքի բռնագրա¬վում, ինչպես նաև որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրա¬վունքից զրկելը նշանակելու նպատակահարմարության հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Աննա Գրիգորյանի անձը, նրան վերագրվող հանցագոր¬ծութ¬յան բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (ծանր հանցագործութ¬յուն է), ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացակա¬յությունը` Դա¬տա¬րանը գտնում է, որ վեր¬ջինիս նկատ¬մամբ տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատժաչափ կամ պատժատեսակ նշանակելու հիմքերը բացա¬կայում են։ Նրա նկատմամբ պատիժ կարող է նշա¬նակվել բացառապես ազատազրկման ձևով, հոդվածով նախատեսված սանկցիայի սահման¬ներում։ Ամբաստանյալ Ա.Գրիգորյանի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատասխա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող հանգա¬մանքներն անհրաժեշտ է հաշվի առնել նրա նկատմամբ պատժա¬չափ սահմանելիս, ինչպես նաև նշա¬նակված հիմնական պատիժը կրելու, լրացուցիչ պատիժ¬ներ նշանակելու նպատա¬կա¬հար¬¬մարութ¬յան հարցերը որոշելիս։
Ամբաստանյալ Աննա Գրիգորյանի նկատմամբ սույն դա¬տավճռով նշանակվող ազատազրկման պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեական դատա¬վարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրա¬կան դա¬տավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դա¬տա¬¬րա¬նի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, տվյալ դեպքում` 5 (հինգ) տարի 4 (չորս) ամիս ժամկետով ազա¬տազրկումը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Աննա Գրիգորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) խնդրին` Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազա¬տազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի հա¬մա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬¬թագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող ու ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հան¬ցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պա¬տաս¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սա¬կայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցա¬գոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցագոր¬ծության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կա¬կան հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերա¬բեր¬յալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Աննա Գրիգորյանի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտան¬գավորության աստիճանը ( ծանր հանցագործության կատարման օժանդակող է), ամբաս¬տան¬յալի անձը դրա¬կանորեն բնու¬թագրող տվյալ¬ների, նրա պատաս¬խա¬նատ¬վութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմաց¬նող հան¬գամանք¬ների ամբող¬ջութ¬յունը, մաս¬նավո¬րապես` նախկի¬նում դա¬տա¬պարտ¬ված կամ այլ կերպ արա¬տա¬վորված չլինե¬լը, երիտասարդ լինելը, սեռը, իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, միայնակ մայր հանդիսանալու փաստը, խնամքին մինչև 14 տարեկան դստեր և 2-րդ խմբի հաշմանդամ հոր առկայությունը, պատաս¬խա¬¬նատ¬վութ¬յունն ու պա¬¬տիժը ծանրացնող հանգա¬¬մանք¬ների բացա¬կա¬յութ¬յունը` Դատարանը հանգում է այն համոզ¬վա¬ծության, որ ամբաստանյալ Աննա Գրիգորյանի ուղղվե¬լը և նոր հանցա¬գործություն¬ների կանխումը հնա¬րավոր է նրա նկատ¬մամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պայմա¬նա¬կա¬նորեն չկիրա¬ռելու և միա¬ժամանակ ողջա¬միտ, տվյալ դեպքում՝ 2 տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահ¬մա¬նե¬լու պայման¬ներում։ Այդ պատիժն է արդա¬րացի ու միա¬ժա¬¬մանակ անհրա¬ժեշտ նաև սո¬ցիալական արդա¬րությունը վերա¬կանգ¬նելու հա¬մար։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Աննա Գրիգորյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված լրացուցիչ պատժի` գույքի բռնագրավում նշա¬¬նակ¬ելու նպատակահար¬մարությանը` Դատարանն արձանագրում է, որ դրա նշանակման փաս¬տական հիմքերը բացակայում են, որպիսի հետևության հանգում է հետևյալ իրավական վերլու¬ծության և դատողության արդյունքներով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 55-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` գույքի բռնագրավման չափը որոշում է դատարանը` նկատի ունենալով հանցագործությամբ հասցված գույքային վնասի, ինչպես նաև հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված գույքի չափը, ընդ որում` գույքի բռնագրավման չափը չի կարող գերազանցել հանցագործությամբ հասցված վնասի կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բեր¬ված օգուտի չափը։ Տվյալ պարագայում լրացուցիչ պատիժ նշանակելու աննպատակա¬հար¬մա¬րության վերաբերյալ Դատարանի հետևությունը պայմանավորված է ամբաստանյալ Աննա Գրիգորյանի խնամքին անչափահաս երեխայի և կենսաթոշակառու, հաշմանդամ հոր առկայությամբ։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Աննա Գրիգորյանի նկատմամբ լրացուցիչ պատժատեսակ` որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու պատ¬ժատեսակի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը արձա¬նագրում է, որ վերոնշյալ հանցա¬գոր¬ծութ¬յանն ամբաստանյալի մասնակցությունը պայմանավորված չէր որևէ պաշտոն զբաղեցնելու կամ որո¬շակի գործունեությամբ զբաղվելու հետ, հետևաբար՝ լրացուցիչ այդ պատիժը ևս ամբաստանյալ Ա.Գրիգորյանի նկատմամբ նշանակելը նպատակահարմար չէ։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալներ Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մեսրոպյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված են այլընտ¬րան¬քային պատժատե¬սակ¬ներ` տու¬գանքի կամ որոշակի ժամկետով ազա¬տազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬¬ման ենթակա են՝ Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մեսրոպյանի նկատմամբ պատժատեսակի ընտրության, նշանակվող պատ¬ժի չափի, տվյալ հոդվածով նա¬խա¬տես¬ված պատիժ¬ներից ավելի մեղմ պատիժ կամ պատժաչափ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառում), ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պարագայում` նշա¬նակվող այդ պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հարցերը։
Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալներ Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մեսրոպյանի անձը բնութագրող տվյալ¬ները, նրանց պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքները, հատկապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, լիովին մեղավոր ճանաչելը, խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երեխաների, իսկ Արամ Հովսեփյանի դեպքում նաև` 1-ին խմբի հաշմանդամ հոր առկայությունը, ամբաստանյալների դրականորեն բնութագրվելը, նրանց կատարած արարքի բնույթն ու վտանգա¬վորության աստի¬ճանը (միջին ծանրության հանցագործութ¬յուն է), ինչպես նաև ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պա¬հանջով, հանգում է համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիայով նախա¬տեսված հիմնական պատ¬ժատեսակ¬ներից ամբաս¬տանյալներ Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մեսրոպյանի նկատմամբ կարող է նշանակվել նաև նվազ խիստ պատ¬ժա¬տեսակը` տուգանքը։ Դատարանը գտնում է, որ տու¬գանք նշանակելը պատժի նպատակներն ապահովելու տես¬անկյու¬¬նով լիովին արդա¬րացի է, անհրա¬ժեշտ և բավարար է նրանց ուղղելու, հնարավոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յունները կանխե¬լու և սոցիա¬¬¬լական արդարութ¬յունը վերա¬կանգնելու հա¬մար։ Միաժամանակ Դատարանը փաստում է, որ նրանց նկատմամբ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կիրառման հիմքերի բացակայում են, նրանցից յուրաքանչյուրի նկատմամբ տուգանքը պետք է նշանակվի վերոնշյալ հոդվածի սանկցիայի սահման¬ներում։
Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալներ Աննա Գրիգորյանի, Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մեսրոպյանի նկատմամբ դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում առանձին որոշումների կայացմամբ որպես խա¬¬¬¬փան¬ման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրութ¬յունը փոփոխելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացա¬կա¬յում են, դրանք, ինչպես նաև դրանցով պայմանավորված ՀՀ-ից ելքի վերաբերյալ հնարավոր սահմանափա¬կում¬ներն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կա¬յացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հար¬ցե¬րին« սա¬կայն Դատարանը, փաստելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալներ Աննա Գրիգորյանի, Արամ Հովսեփյանի և Արտաշես Մեսրոպյանի գույքերի վրա արգելանք չի կիրառվել, նրանց դեմ քաղա¬քացիական հայց չի ներկայացվել, բավա¬րար¬¬վում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկ¬ված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի հա¬մա¬¬ձայն« ամ¬բաստանյալներ Աննա Գրիգորյանից, Արամ Հովսեփյանից և Արտաշես Մեսրոպյանից բռնա¬գանձման ենթակա չեն։
Անդրադառնալով գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված` Ռաֆիկ Ասատուրյանի և Աննա Ծատուրյանի անվամբ տրված՝ «Կատարողական արվեստի համահայկական ասոցիացիայի» անդամ «Հայաստան» ժողովրդական երգի և պարի ստուդիայի թիվ 064 և թիվ 089 վկայականները տնօրինելու հարցին՝ Դատարանը փաստում է, որ այդ վկայականներն անհրաժեշտ է պահել սույն քրեական գործի հետ՝ այն պահելու ողջ ժամանակահատվածում։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝

1. Աննա Սամվելի Գրիգորյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-329.1 հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 3 ( երեք) տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման և որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Աննա Սամվելի Գրիգորյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 (երկու) տարի ժամկետով։
Աննա Գրիգորյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
2. Արամ Հովսեփի Հովսեփյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 (չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Արամ Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
3. Արտաշես Ռաֆիկի Մեսրոպյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 ( չորս հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Արտաշես Մեսրոպյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված` «Կատարողական արվեստի համահայկական ասոցիացիայի» անդամ «Հայաստան» ժողովրդական երգի և պարի ստուդիայի թիվ 064 և թիվ 089 վկայականները պահել քրեական գործի հետ։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու պատճառաբանությամբ։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ