•ործ ԵԿԴ/0315/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Գեոր•ի Սար•սյանի


մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տի•րան Ենոքյանի
տուժողի ներկայացուցիչ` Ստեփան Խզրթյանի
պաշտպան` Արման Սար•սյանի


2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի`

Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանի` ծնված 04.04.1940 թվականին Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրա•ույն կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, կեսնսաթոշակառու, աշխատում է ՙՔաղաքացիական հասարակության զար•ացման կենտրոն՚ հասարակական ոչ առևտրային կազմակերպության նախա•ահ, բնակվում է Երևան քաղաքի, Նալբանդյան փողոցի 49-րդ շենքի 9ա բնակարանում:

Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
2016 թվականի նոյեմբերի 24-ի որոշմամբ Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:


Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի հունվարի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության •լխավոր վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Նշանյանի կողմից որոշում է կայացվել Եվրոպական Միություն ՙԵվրոպական հասարակության հանձնաժողովի կողմից ներկայացված եվրոպական համայնքի՚ առանձնապես խոշոր չափերի` 95.741.513.2 ՀՀ դրամին համարժեք 197.640 եվրոն յուրացնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 179-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով թիվ 69100616 քրեական •ործը հարուցելու մասին:
2016 թվականի մայիսի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության •լխավոր վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Նշանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69100616 քրեական •ործով տուժող` Եվրոպական Միության ներկայացուցիչ ճանաչված ՙԼե•ալլաբ՚ ՓԲ ընկերության հիմնադիր-բաժնետեր, իրավաբան Ստեփան Խզրթյանին որպես ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության •լխավոր վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Նշանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69100616 քրեական •ործով <<PRINCO BUDGET CD-R80 2X56X 80MIN 700MB>> •րառմամբ լազերային սկավառակը ապացույց ճանչելու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության •լխավոր վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Նշանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69100616 քրեական •ործով <<PRINCO BUDGET DVD-R up to 16x4, 7G/120 min>> •րառմամբ լազերային սկավառակը ապացույց ճանչելու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության •լխավոր վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Նշանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69100616 քրեական •ործով որոշման մեջ նշված կեղծ ցուցակները, կեղծ պայմանա•րերը, հաշվի-ապրանքա•րերը, կեղծ փաստաթղթերը և կեղծ հաշվետվությունը ապացույց ճանչելու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության •լխավոր վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Նշանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69100616 քրեական •ործով Սվետլանա Ասլանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության •լխավոր վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Նշանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69100616 քրեական •ործով Սվետլանա Ասլանյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադարնք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով այն բանի համար, որ նա 2009–2012թթ. ընթացքում կեղծ փաստաթղթեր պատրաստելու և օ•տա•ործելու եղանակով խաբեությամբ հափշտակել է ուրիշի՝ առանձնապես խոշոր չափերի՝ 134.620 եվրոյին համարժեք 67.335.130 ՀՀ դրամ •ումարը, որպիսի •ործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.
ՙՔաղաքացիական հասարակության զար•ացման կենտրոն՚ հասարակական կազմակերպության նախա•ահ Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանը, դեռևս 2008 թվականին տեղեկանալով Եվրոպական Միության պատվիրակության կողմից ՙԵրիտասարդ կանանց իրավունքների և հնարավորությունների ընդլայնում՚ վերնա•րով դրամաշնորհային ծրա•րի իրականացման համար հայտարարված մրցույթի մասին, ի սկզբանե ունենալով ծրա•իրը չիրականացնելու և դրամաշնորհի պայմանա•րով տրամադրված •ումարը խաբեությամբ հափշտակելու դիտավորություն, կազմել և ներկայացրել է ծրա•իր, որի արդյունքում Եվրոպական միության ՙԵվրոպական հասարակության հանձնաժողովի կողմից ներկայացված եվրոպական համայնքի՚ և ՙՔաղաքացիական հասարակության զար•ացման կենտրոն՚ հասարակական ոչ առևտրային կազմակերպության միջև 2008 թվականի դեկտեմբերի 26-ին կնքվել է 277.900 եվրո արժողության դրամաշնորհի թիվ EIDHR/2008/163-543 պայմանա•իրը: Եվրոպական միությունը որպես ծրա•րի իրականացման նախնական •ումար 2009 թվականի փետրվարի 10-ին ՙՔաղաքացիական հասարակության զար•ացման կենտրոն՚ հասարակական ոչ առևտրային կազմակերպության ՙՀայէկոնոմբանկ՚ ՓԲ ընկերության հաշվեհամարին փոխանցել է 58.414.74 եվրո, 2010 թվականի մարտի 12-ին՝ 83.058.71, 2011 թվականի ապրիլի 29-ին՝ 56.166.55, իսկ 2013 թվականի փետրվարի 22-ին՝ 2498.20, ընդհանուր 200.138.2 եվրո: Սվետլանա Սսլանյանն իր հանցավոր դիտավորությունն ավարտին հասցնելու համար չի կատարել դրամաշնորհի պայմանա•րով ստանձնած պարտավորությունները՝ պայմանա•րով տրամադրված •ումարներն իր կազմակերպության հաշվեհամարին փոխանցվելուց հետո կանխիկացրել, ստացել է, որից 67.335.130 ՀՀ դրամը հափշտակել է: Իր հանցավոր մտադրությունները թաքցնելու, պատվիրատուի մոտ վստահություն ամրապնդելու, ինչպես նաև •ումարների հափշտակության փաստը քողարկելու և իր հանցավոր դիտավորությունն ավարտին հասցնելու համար պատրաստել է ծրա•րի ընթացքում իբրև կատարած ծախսերը հիմնավորող ակնհայտ կեղծ տեղեկություններ պարունակող փաստաթղթեր։ Մասնավորապես՝ կազմել է իրականում չանցկացված դասընթացների մասնակիցների կեղծ ցուցակներ, ՙՎարար Հոլդին•՚ ՍՊ ընկերության կողմից սուրճի ընդմիջման ծառայությունների մատուցման, ՙՎասմա՚ ՍՊ ընկերությունից բենզինի ձեռք բերման կեղծ պայմանա•րեր, ՙԴար-Պրեսս՚ ՍՊ ընկերությունից ուսումնական և դասընթացի նյութեր, արտոնա•րեր ձեռք բերելու վերաբերյալ պոլի•րաֆիական ծառայությունների վճարովի մատուցման կեղծ պայմանա•րեր ու հաշիվ-ապրանքա•րեր, ՙԱլետարդ՚ ՍՊ ընկերությունից •րասենյակային կահույք, ՙԼե•ինֆո՚ ՍՊ ընկերությունից համակար•չային տեխնիկա •նելու վերաբերյալ կեղծ հաշիվ-ապրանքա•րեր, Մարիամ Ստեփանյանի կողմից ծրա•րի շրջանակներում վճարովի ծառայությունների մատուցման վերաբերյալ կեղծ պայմանա•իր ու ծառայությունների կատարման հանձնման-ընդունման ակտ, ՙՔաղաքացիական հասարակության զար•ացման կենտրոն՚ հասարակական կազմակերպության աշխատակից Արփինե Մաժինյանին որպես ծրա•րի օ•նականի •ումարներ վճարելու վերաբերյալ ՙՀավաստիացում՚ վերնա•րով կեղծ փաստաթուղթ: Բացի այդ, ծրա•րի բյուջեով տրանսպորտային միջոցի համար նախատեսված ծախսը հիմնավորելու համար իր ծանոթ Սրտյոմ Գեոր•իի Շմավոնյանի հետ նախնական համաձայնությամբ 01.03.2009թ. կազմել են տրանսպորտային միջոցի վարձակալության կեղծ պայմանա•իր: Սվետլանա Սսլանյանը հիշյալ կեղծ փաստաթղթերի հիման վրա կազմել է 2009-2010, ինչպես նաև 2010-2011 և 2011-2012 թվականների ընթացքում ծրա•րի շրջանակներում կատարված ծախսերի վերաբերյալ ֆինանսական հաշվետվություններ, որոնցում իբրև սուրճի հյուրասիրության համար հաշվարկել է ընդհանուր 1.910.325 ՀՀ դրամ ծախս, վկայականների, հարցաշարերի, դասվարի վերապատրաստման նյութերի, վերապատրաստման նյութերի և թղթապանակների ձեռք բերման համար ընդհանուր 52.058.841 ՀՀ դրամ, •րասենյակային կահույքի ձեռք բերման համար 375.584 ՀՀ դրամ, համակար•չային տեխնիկայի ձեռք բերման համար 2.743.852 ՀՀ դրամ, վառելիքի ձեռք բերման համար 1.116.884 ՀՀ դրամ, մեքենայի վարձակալության համար 5.760.572 ՀՀ դրամ ծախս, տվյալներ հավաքա•րողի համար 100.500 ՀՀ դրամ, ծրա•րի օ•նականի համար 2.774.286 ՀՀ դրամ ծախս՝ իրականում նրան վճարելով ընդամենը 120.000 ՀՀ դրամ և ծրա•րի հաշվապահի համար 2.774.286 ՀՀ դրամ ծախս՝ իրականում նրան վճարելով ընդամենը 2.160.000 ՀՀ դրամ:
Հիշյալ կեղծ փաստաթղթերը` ֆինանսական հաշվետվությունները ներկայացրել է Եվրոպական միությանը և նշված եղանակով քողարկել դրամաշնորհի պայմանա•րով տրամադրված •ումարից 67.335.130 ՀՀ դրամի հափշտակությունը:
Այսպիսով Սվետլանա Ասլանյանը փաստաթղթեր կեղծելու և դրանք օ•տա•ործելու եղանակով խաբեությամբ հափշտակել է ուրիշի առանձնապես խոշոր չափերի` 134.620 եվրոյին համարքեք 67.335.130 ՀՀ դրամ •ումարը:
2016 թվականի նոյեմբերի 24-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության •լխավոր վարչության ՀԿԳ քննիչ Ա.Նշանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69100616 քրեական •ործով Սվետլանա Ասլանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորա•րություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ:
2016 թվականի դեկտեմբերի 02-ին քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Արա•ացված դատական քննություն.

Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արա•ացված կար•ով անցկացնելու մասին` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքները իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքների հետ և առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչում, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս դատախազը չի առարկել արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու կար•ի դեմ:
Տուժողի ներկայացուցիչ Ստեփան Խզրաթյանը չառարկեց արա•ացված կար•ով դատական քննությունն անցկացնելու կար•ի դեմ և ներկայացրեց քաղաքացիական հայց, որով ամբաստանյալ Սվետլանա Ասլանյանից խնդրել է հօ•ուտ Եվրոպական միության բռնա•անձել 134.620 եվրոյին համարժեք 67.335.130 ՀՀ դրամ` որպես տուժողին հասցված •ույքային վնասի հատուցում:
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Այսպիսով, քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կար•ով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արա•ացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հան•եց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Սվետլանա Ասլանյանը կատարել է 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցա•ործություններ` որպիսի արարքների համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Սվետլանա Ասլանյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով՚:
Ամբաստանյալ Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, հանդիսանում կենսաթոշակառու և ունի առողջական խնդիրներ:
Ամբաստանյալ Սվետլանա Արեմանկի Ասլանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը դիտում է տուժողին պատճառված վնասը փոխհատուցելու հան•ամանքը:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 63-րդ հոդվածի համաձայնª ամբաստանյալ Սվետլանա Արեմանկի Ասլանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է ՙՀանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: (…): Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Սույն քրեական •ործով Սվետլանա Արեմանկի Ասլանյանին մեղադրանքներ են առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով: ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սանկցիան նախատեսում է ազատազրկում չորսից ութ տարի ժամկետով` •ույքի բռնա•րավմամբ կամ առաց դրա, իսկ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկից ութհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` առավելա•ույնը չորս տարի ժամկետով:

Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանի կատարած արարքների հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ուստի •տնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցա•ործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտան•ավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. <<ՀՀ քրեական օրենսրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հան•ամանորեն քննության առնի ինչպես հանցա•ործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հան•ամանքները: Կարևորն այն է, որ հան•ի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրա•րված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերական•նման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերական•նելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցա•ործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքա•իծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը:
Սույն •ործով Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում հանցա•ործության կատարման հան•ամանքներն ու •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, կատարած արարքի համար զղջաը, նրա անձը, նախկինում չդատված կամ որևէ այլ կերպ արարտավորված չլինելու հան•ամանքը, տարիքը` այն, որ նա 76 տարեկան է, կենսաթոշակառու լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալու հան•ամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքի առկայությունը` այն, որ կատարած հանցա•ործությունից հետո փոխատուցել է տուժողին պատճառված վնասը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքի բացակայությունը, բացի այդ այն փաստը, որ հանցա•ործությունից հետո զերծ է մնացել այլ հանացավոր արարքներ կատարելուց, հան•ում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:

Դատարանի այս հետևությունը պայմանավորված է նաև այն հան•ամանքով, որ հանցա•ործության հետևանքով պատճառված վնասը •ույքային առումով, ամբողջությամբ վերական•նված է: Այսինքն, պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարությունը, մասնակի վերական•նված է:
Այսպիսով, Դատարանը •տնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ամբաստանյալի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, այսինքն` կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածը` համաձայն որի, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հան•ում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Անդրադառնալով •ործով տուժողի ներկայացուցիչ Ստեփան Խզրթյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` ամբաստանյալ Սվետլանա Արեմանկի Ասլանյանից հօ•ուտ տուժող` Եվրոպական միությանը, որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում` 67.335.130 ՀՀ դրամ ՀՀ դրամ բռնա•անձելու վերաբերյալ, դատարանը հան•եց հետևյալին.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական •ործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կար•ով հատուցման ենթակա •ույքային վնաս՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական •ործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է •ույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հան•ամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Քոսյանի •ործով կայացված որոշմամբ համակար•ային վերլուծության է ենթարկել այն հարցը թե ում դեմ կարող է հարուցվել քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության ընթացքում.
ՙ(...)ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է այդ օրենս•րքի դրույթներով սահմանաված կանոններով: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի վերը նշված կանոններից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը կարող է հարուցվել միայն կասկածյալի, մեղադրյալի կամ այն ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի դեմ, ում վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով ար•ելված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար: Այդպիսի անձինք են հանդիսանում, օրինակ` ծնողները, որդե•րողները, խնամակալները, շրջապատի համար առավել վտան•ի աղբյուրի հետ կապված •ործունեություն իրականացնող անձինք, որոնք օրենքի ուժով պատասխանատու են մեղադրյալի •ործողությունների համար (...)՚:
ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենս•րքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատարանը քաղաքացիական •ործը հարուցում է միայն հայցի կամ դիմումի հիման վրա՚:
Նույն օրենս•րքի 87-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀայցադիմումը ներկայացվում է •րավոր՚:
Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին:
Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի:
Վերո•րյալ հանցա•ործությունները ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով տուժողի ներկայացուցիչ Ստեփան Խզրթյանի կողմից ընդդեմ Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանի ներկայացված քաղաքացիական հայցը, դատարանը •տնում է, որ տուժողի ներկայացուցիչ Ստեփան Խզրթյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը պետք է բավարարել` ամբաստանյալ Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանի կողմից ՀՀ քննչական կոմիտեի դեպոզիտ հաշվին փոխանցված •ումարից 67.335.130 ՀՀ դրամ •ումար պետք է բռնա•անձել հօ•ուտ տուժող` Եվրոպական միությանը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետ` 2016 թվականի նոյեմբերի 08-ին որոշմամբ թիվ 69100616 քրեական •ործով <<PRINCO BUDGET CD-R80 2X56X 80MIN 700MB>> •րառմամբ ապացույց ճանաչված լազերային սկավառակը թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետ`2016 թվականի նոյեմբերի 08-ին որոշմամբ թիվ 69100616 քրեական •ործով ապացույց ճանաչված <<PRINCO BUDGET DVD-R up to 16x4, 7G/120 min>> •րառմամբ լազերային սկավառակը` թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետ`2016 թվականի նոյեմբերի 08-ին որոշմամբ թիվ 69100616 քրեական •ործով ապացույց ճանաչված` որոշման մեջ նշված կեղծ ցուցակները, կեղծ պայմանա•րերը, հաշվի-ապրանքա•րերը, կեղծ փաստաթղթերը և կեղծ հաշվետվությունը թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ տուժողի ներկայացուցիչ Ստեփան Խզրթյանի քաղաքացիական հայցերը վերո•րյալ հիմնավորմամբ պետք է բավարարվի, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման:

Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 116-րդ, 119-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 372-րդ, 3751 և 3753-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտել ազատազրկման ¬¬¬4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց •ույքի բռնա•րավմամբ:
Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման ¬¬¬ 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 66-րդ հոդվածի կար•ով, հանցանքների համակցությամբ պատիժները մասնակիորեն •ումարելու միջոցով Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկմում 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով` առանց •ույքի բռնա•րավմամբ:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածի կար•ով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Տուժողի ներկայացուցիչ Ստեփան Խզրթյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ Սվետլանա Արմենակի Ասլանյանի կողմից ՀՀ քննչական կոմիտեի դեպոզիտ հաշվին փոխանցված •ումարից 67.335.130 ՀՀ դրամ •ումար բռնա•անձել հօ•ուտ տուժող` Եվրոպական միությանը:
2016 թվականի նոյեմբերի 08-ին որոշմամբ թիվ 69100616 քրեական •ործով <<PRINCO BUDGET CD-R80 2X56X 80MIN 700MB>> •րառմամբ ապացույց ճանաչված լազերային սկավառակը թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
2016 թվականի նոյեմբերի 08-ին որոշմամբ թիվ 69100616 քրեական •ործով ապացույց ճանաչված <<PRINCO BUDGET DVD-R up to 16x4, 7G/120 min>> •րառմամբ լազերային սկավառակը` թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
2016 թվականի նոյեմբերի 08-ին որոշմամբ թիվ 69100616 քրեական •ործով ապացույց ճանաչված` որոշման մեջ նշված կեղծ ցուցակները, կեղծ պայմանա•րերը, հաշվի-ապրանքա•րերը, կեղծ փաստաթղթերը և կեղծ հաշվետվությունը թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով):

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ