Գործ
ԵԿԴ/0310/01/16

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ


ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

,,04,, հուլիսի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի

Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի

Մասնակցությամբ՝

Մեղադրողներ Վ.Ասատրյանի

Վ.Պողոսյանի

Հանրային պաշտպան Լ. Ավետիսյանի

դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Կարապետ Մուրադի Երանոսյանի` ծնված 22.02.1993թ.-ին,
ք.Գյումրի, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, դատվածություն
չունեցող, ամուսնացած, խնամքին է գտնվում մանկահասակ
երեխա, հաշվառված՝ ք.Երևան Ռիգայի փողոց 126-րդ տուն
հասցեում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ
հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որպես խափանման միջոց
է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

Ըստ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությունից դատարան ստացված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության՝

«Կարապետ Մուրադի Երանոսյանը մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա, գիտակցելով իր տրամադրած տեղեկատվության կեղծ լինելը, 2016թ. մայիսի 04-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում տվել է հանցագործության մասին սուտ հաղորդում Ալեն Արթուրի Դանիելյանի կողմից իրեն ծեծի ենթարկելու վերաբերյալ զուգորդված մեղադրանքի կեղծ ապացույցներ ստեղծելով։

Այսպես.

Կարապետ Մուրադի Երանոսյանը «Լիստ էյ էմ» ինտերնետային կայքում հայտարարություն տեղադրելով, որ վաճառում է «Այֆոն 6» մոդելի բջջային հեռախոս և տեղեկանալով, որ Ալեն Դանիելյանը ցանկանում է գնել այն, վերջինիս հետ 2016 թվականի մայիսի 02-ին հանդիպել է Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի մոտ, որտեղ իբրև կանխավճար Ա.Դանիելյանից ստացել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար, գնացել է ընկերոջ՝ Դավիթ Սիմոնյանի՝ Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի 124-րդ բնակարան։ Ա.Դանիելյանը սպասելով Կարապետ Երանոսյանին և հասկանալով, որ իրեն խաբել են, ահազանգել է ոստիկանություն և հայտնել կատարվածի մասին։
Ոստիկանության աշխատակիցների ժամանելուց հետո Կ.Երանոսյանը Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի 124-րդ բնակարանում ոստիկանների ներկայությամբ բռունցքով ինքն իրեն հարվածներ է հասցրել դեմքի հատվածում։ Արդեն 2016 թվականի մայիսի 04-ին, Կարապետ Երանոսյանը, գիտակցելով, որ իր հայտնած տեղեկությունները կեղծ են, հանցագործության մասին սուտ հաղորդում է տվել այն մասին, որ Ալեն Դանիելյանը Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի շքամուտքում բռունցքներով մեկ անգամ հարվածել է իր աչքի հատվածում և մեկ անգամ մեջքին՝ պատճառելով մարմնական վնասվածներ. իր իսկ կողմից իրեն պատճառված մարմնական վնասվածքը վերագրելով որպես Ալեն Դանիելյանից ստացած հարվածների հետևանք, այդ կերպ ստեղծելով մեղադրանքի կեղծ ապացույցներ»։

Դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2016 թվականի հուլիսի 18-ին հարուցվել է քրեական գործ։

26.09.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից որոշում է կայացվել Կարապետ Մուրադի Երանոսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Նույն օրը վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 28.11.2016թ.-ին։

2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Ամբաստանյալ Կարապետ Երանոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում, դատարանում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, վերցրել է 20.000 ՀՀ դրամ և գնացել Դավիթ Սիմոնյանի բնակարան։ Տղաները, ումից վերցրել է գումարը, զանգահարել են ոստիկանություն։ Դրանից հետո ոստիկանության աշխատակիցները՝ մոտ 7-8 հոգով, ներխուժել են Դ.Սիմոնյանի բնակարան։ Տեսնելով ոստիկաններին, վախեցել է, նույնիսկ ցանկացել է պատշգամբից ցած նետվել, սակայն, ոստիկանը համոզել և կանխել է իր գործողությունները, որից հետո դուրս են եկել միջանցք։ Տղաները այդ ժամանակ գտնվել են շքամուտքում, նրանցից մեկը` Ալենը կամ Գոռը, տեսնելով իրեն հարվածել են մեջքի հատվածին։ Այն պահին, երբ շրջվել է, որպեսզի տեսներ, թե ով է իրեն հարվածող անձը, հարվածել են նաև իր աչքի շրջանին, որից հետո իրեն, Դավիթ ու Գոռ Սիմոնյաններին բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Մեջքին հարվածելու ընթացքում ընկել և կոտրվել է բջջային հեռախոսը։
Հայտնել է, որ բնակարանում ոստիկանները քաշքշել են Դավիթին, որի հետևանքով պատռվել է նրա հագուստը։ Պնդել է, որ ինքը բնակարանում ինքնավնասում չի կատարել, ավելին, նման նպատակ չի ունեցել։ Ոստիկաններին նախկինում տեսել է, քանի որ ընկերոջ գործով հանդիսացել է վկա և գնացել է բաժին։ Կարծում է, որ իրեն մեջքից հարվածել է Ալենը։
Ամբաստանյալը դատական քննության ավարտին հայտնել է, որ ունի ընտանիք, մանկահասակ երեխա, արարքը կատարելու պահին գտնվել է ֆինանսական ծանր վիճակում, ուստի 20.000 ՀՀ դրամ գումարը վերցրել է կնոջը ուտելիք տանելու նպատակով։ Դատարանում զղջացել է կատարած արարքի համար և հայցել է ներողամտություն։


/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/

Վկա Ռուբիկ Սահակյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ծառայում է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակում։
Հատնել է, որ 2016թ.-ին /օրը և ամիսը չի մտաբերում/ ծառայություն է իրականացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում, երբ Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ռադիոկապով ցուցում են տվել մոտենալ Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի 7-րդ շենքի բակ։ Արդեն շենքի բակում իրեն է մոտեցել մի քաղաքացի և հայտնել, որ նրանից անծանոթ մի անձ հեռախոս վաճառելու պատրվակով վերցրել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար և դիմել փախուստի։ Դրանից հետո իրենց են մոտեցել ՀՀ Ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ՔՀԲ աշխատակիցները։ ՔՀԲ աշխատակիցների և իր ըգործնկերոջ հետ միասին մուտք գործելով շենքի համապատասխան բնակարան, հայտնաբերել են Կ.Երանոսյանին։ Պնդել է, որ Կ.Երանոսյանին հայտնաբերելու ընթացքում իր ներկայությամբ բնակարանի մուտքի մոտ որևէ արտառոց դեպք չի եղել, ավելին, նրա նկատմամբ որևէ բռնություն չի գործադրվել, նրան որևէ անձ չի հարվածել։ Չի նկատել, որ Կ.Երանոսյանը ինքն իրեն հարվածներ հասցրած լինի։
Կ.Երանոսյանին հայտնաբերելուց հետո նրան բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին, որտեղ վերջինիս վրա մարմնական վնասվածքներ չի նկատել։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Վկա Սևակ Միրզախանյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Երևան քաղաքի վարչության ՊՊԾ գնդի 1-ին գումարտակի 1-ին վաշտում` որպես ոստիկան։
Հայտնել է, որ երբ դեպքի օրը գործընկերների հետ ծառայություն է իրականացրել Կենտրոն վարչական շրջանում, օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ են ստացել` Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի 7-րդ շենքի բակ մոտենալու վերաբերյալ։ Մոտենալով նշված բակ, իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ և հայտնել, որ մի տղա հեռախոս վաճառելու պատրվակով նրանից վերցրել է 20.000 ՀՀ դրամ և չի վերադարձրել տվյալ գումարը, ավելին, գնացել և մտել է Ագաթանգեղոսի 7-րդ շենք։ Այնուհետև, իրենց է մոտեցել բաժնի օպերատիվ խումբը, որից հետո իրենց մոտեցած տղայի մատնանշմամբ օպերատիվ խմբի հետ միասին մուտք են գործել շենքի բնակարաններից մեկը, որտեղից հայտնաբերել են այն անձին, ով վերցրել էր գումարը։ Իր մտաբերմամբ վերջինս հանդիսանում էր ամբաստանյալ Կ.Երանոսյանը, ում բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Պնդել է, որ ինքը բնակարան չի մտել, տվյալ անձի նկատմամբ հարկադրանքի միջոց չի կիրառվել։ Այն ընթացքում, երբ նրան դուրս էին բերում բնակարանից, որևէ քաշքշուկ, ծեծկռտուք չի եղել, դուրս բերվող անձը դրսևորել է նորմալ վարքագիծ, իր ներկայությամբ նրան որևէ մեկը չի հարվածել։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Վկա Գարիկ Մակարյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում՝ որպես ՔՀԲ օպեր լիազոր։
Հայտնել է, որ դեպքի օրը ծառայության իրականացնելիս Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառավարման կենտրոնից ահազանգ են ստացել և մեկնել են Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի բակ։ Բակում հանդիպել են մի երիտասարդի, որի անունը չի հիշում։ Երիտասարդը հայտնել է, որ մի անձ, ով հանդիսանում է ամբաստանյալ Կարապետ Երանոսյանը, նրանից վերցրել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար` հեռախոս վաճառելու պատրվակով, սակայն դիմել է փախուստի՝ թաքնվելով Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի բնակարաններից մեկում։ Իրենք բարձրացել են նշված բնակարանը, որտեղ տուժող երիտասարդը մատնացույց է արել Կարապետ Երանոսյանին, ով այդ ժամանակ ինքն իրեն հարվածներ էր հասցնում։ Կարապետ Երանոսյանին բերման են ենթարկել ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։
Վկան հայտնել է, որ չի մտաբերում, թե քանի հոգով են մուտք գործել բնակարան, որտեղ թաքնվել էր Կ.Երանոսյանը, սակայն մտաբերում է, որ իր հետ եղել են միայն ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի աշխատակիցները։ Բնակարանի ներսում գտնվել են 2 եղբայր և Կարապետը, ով ձեռքերով ինքն իրեն հարվածում էր, որի նպատակը, սակայն, չգիտի։ Չի նկատել, որ Կ.Երանոսյանը այդ ընթացքում փորձել է լուսամուտից դուրս նետվել, բացի այդ, աստիճանահարթակին ևս չի նկատել, արդյոք միջադեպ տեղի ունեցել է, թե ոչ։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Վկա Գոռ Ղոչիկյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ «Այֆոն 6» մոդելի բջջային հեռախոս ձեռք բերելու նպատակով հայտարարություն է տեղադրել «Լիստ. էյ էմ» ինտերնետային կայքեջում։ Այնուհետև, հորաքարոջ որդի Ալեն Դանիելյանի հետ պայմանավորվել են գնալ Երևան քաղաքի ոսկու շուկայի մոտ և հանդիպել Կ.Երանոսյանին, ով վաճառելիս է եղել «Այֆոն 6» մոդելի բջջային հեռախոս։ Հանդիպման ժամանակ հեռախոսը գնելու նպատակով Կ.Երանոսյանին են տվել 20-30.000 ՀՀ դրամ, վերջինս, վերցնելով գումարը, մտել է ոսկու շուկայի մոտ գտնվող շենք և այլս չի վերադարձել։ Դրանից հետո Ա.Դանիելյանը զանգահարել է ոստիկանություն։ Մինչ ոստիկանների գալը, ինքը և եղբայրը որևէ գործողություն չեն կատարել։ Ոստիկանները շենքի բնակարաններից մեկում հայտնաբերել են Կ.Երանոսյանին, ում աչքի տակի հատվածը եղել է կարմրած, սակայն չի կարող ասել, թե այն ինչպես է առաջացել։ Ինքը ոստիկանների հետ տվյալ բնակարան չի մտել։
Պնդել է, որ ինչպես ինքը, այնպես էլ Ա.Դանիելյանը Կ.Երանոսյանին չեն հարվածել։ Չի տեսել նաև, որ Կ.Երանոսյանն ինքն իրեն հարվածած լինի։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Պաշտպանության կողմի միջնորդությամբ դատարան հրավիրված վկա Գոռ Սիմոնյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ամբաստանյալ Կ.Երանոսյանի հետ գտնվում են նորմալ հարաբերությունների մեջ, շուրջ 2-3 տարի է, ինչ ճանաչում է նրան։
Հայտնել է, որ դեպքի օրը Կ.Երանոսյանը եկել էր իրենց՝ Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոսի 7-րդ շենքի 124-րդ բնակարան, որտեղ նստել և նորմալ զրուցել են։ Այնուհետև, 15-30 րոպե անց մի խումբ ոստիկաններ ապօրինի ներխուժել են իրենց բնակարան՝ խուզարկություն կատարելու նպատակով։ Այդ ժամանակ Կ.Երանոսյանը վախից մտել է ննջասենյակում գտնվող մահճակալի տակ, որտեղից նրան հայտնաբերել են ոստիկանները։ Կ.Երանոսյանին հայտնաբերելու պահին ինքը գտնվել է հյուրասենյակում և ննջասենյակ է գնացել նրան այնտեղից հայտնաբերելուց հետո միայն։ Նշել է, որ ստեղծված իրավիճակի հետևանքով Կ.Երանոսյանը այնքան է վախեցել, որ նույնիսկ ցանկացել է ննջասենյակի պատուհանից նետվել ցած։ Պնդել է, որ այդ ընթացքում իր ներկայությամբ Կ.Երանոսյանն ինքն իրեն հարվածներ չի հասցրել։ Հավելել է, որ Երանոսյանին հայտնաբերելուց հետո ոստիկանները նրան քաշքշելով դուրս են հանել իրենց բնակարանից, ավելին, եղել են անձինք, ովքեր շքամուտքի աստիճանահարթակի վրա հարվածներ են հասցրել Կ.Երանոսյանի գլխի և աչքի հատվածներին, թեև հստակ չի կարող ասել, թե ովքեր հանդիսնաում նրան հարվածներ հասցրած անձինք։ Կարծում է, որ դեպքի օրը Կ.Երանոսյանին հարվածել է այնտեղ գտնվնող՝ Ալեն անունով անձը։
Պնդել է, որ բնակարանում Կ.Երանոսյանն ինքն իրեն չի հարվածել։ Իրենց բնակարան գալու ժամանակ վերջինս մարմնական վնասվածքներ չի ունեցել։ Չի մտաբերում, արդյոք իրենց տանը գտնվելու ժամանակ նա բջջային հեռախոս ունեցել է, թե ոչ։ Դեպքի օրը տանը գտնվել է նաև եղբայրը՝ Դավիթը, ում ոստիկանները ևս քաշքշել են, որի հետևանքով պատռվել է նրա հգուստը։ Բնակարանը գտնվում է շենքի 3-րդ հարկում։ Տան կառուցվածքը հետևյալն է՝ դռան դիմաց գտնվում է միջանցքը և հյուրասենյակը, որի դիմացը գտնվում է լոգասենյակը, ձախ կողմում առկա է փոքր ննջասենյակ, իսկ աջ կողմում՝ ննջասենյակ և պատշգամբ։
Չգիտի Կ.Երանոսյանի՝ իրենց տուն գալու, իսկ ոստիկանների գալուց հետո նրա՝ վախենալու և մահճակալի տակ թաքնվելու նպատակը։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատաքննությամբ հրապարակվել և հետազոտվել են նաև հետևյալ ապացույցները.

04.11.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես վկա հարցաքննված Ալեն Դանիելյանի ցուցմունքն այն մասին, որ՝

«/.../ Շահագործում է՝ 055 86-34-86 բջջային հեռախոսահամարը։ Պարզաբանել է, որ հարցաքննության է կանչվել Կարապետ Երանոսյանի կողմից սուտ մատնություն կատարելու դեպքի առթիվ հարուցված քրեական գործով։ Այդ կապակցությամբ հայտնել է, որ եղբայրը՝ Գոռ Ղոչիկյանը, ցանկացել է ձեռք բերել «Այֆոն 6» տեսակի բջջային հեռախոս, որի նպատակով վերջինս «Լիստ.էյ էմ» ինտերնետային կայքում տեղադրել է հայտարարություն՝ միաժամանակ տեղադրելով իր՝ 055 86-34-86 հեռախոսահամարը։ 2016 թվականի մայիսի 02-ին իրեն է գանգահարել մի երիտասարդ, ով հայտնել է, որ նա 120.000 ՀՀ դրամով վաճառում «Այֆոն 6» տեսակի բջջային հեռախոս։ Նրա առաջարկած տարբերակին համաձայնվել է և պայմանավորվել նույն օրը ժամը 18։00-ի սահմաններում հանդիպել Երևանի Ագաթանգեղոսի 7 շենքի դիմաց։ Դրանից հետո ինքը գանգահարել է եդբորը՝ Գոռին, և վերջինիս է հայտնել իր և «Այֆոն 6» տեսակի բջջային հեռախոս վաճառողի պայմանավորվածության մասին, որից հետո ինքը Գոռը, իրենց ծանոթ Գարիկը, ով ներկայումս գտնվում ԼՂՀ-ում և նրա վերադարձի մասին որևէ տեղեկություն չունի և Կարապետ Կարապետյանը գնացել են նշված շենքի բակ։ Այնտեղ հանդիպել են մի երիտասարդի, ում անունը ինչպես հետագայում եմ իմացել է, եղել է Կարապետ։ Գոռն իրեն նախապես 30.000 ՀՀ դրամ գումար է տվել՝ բջջային հեռախոսը վաճառող անձին կանխավճար տալու համար։ Նշված երիտասարդը հայտնել է, որպեսզի իրենք տան 20.000 ՀՀ դրամ գումար՝ բջջային հեռախոսը բերելու դեպքում մնացած գումարը տալու պայմանով։ Դրանից հետո նշված երիտասարդը մտել է Ագաթանգեղոսի թիվ 7 շենքի մուտք և իրենք ապահովության համար հետևել են նրան։ Իր հիշելով՝ նա մտել է շենքի 3-րդ հարկի բնակարաններից մեկը և այլևս դուրս չի եկել։ Հասկացել են, որ այդ երիտասարդը խաբել է իրենց և հափշտակել իրենց գումարը, որից հետո կամ ինքը կամ Գոռը գանգահարել են ոստիկանություն, ովքեր եկել են և այն բնակարանից, որտեղ թաքնվել էր Կարապետը, դուրս են հանել վերջինիս, որից հետո բոլորով միասին, այդ թվում արդեն ժամանած ոստիկանները, եկել են ոստիկանության Կենտրոնական բաժին, որտեղ ինքը տվել է հաղորդում։ Այն բնակարանում, թաքնվել էր Կարապետը, եղել են ևս երկու երիտասարդներ, որոնք անունները չգիտի։
Պնդել է, որ ինչպես ինքը, այնպես էլ այդ օրը գտնվող անձինք Կ.Երանոսյանին կամ նրա հետ գտնվող անձանցից որևէ մեկին չեն հարվածել, չեն հայհոյել, ամբողջ ընթացքում գտնվել են շենքի մուտքում կանգնած։ Տեսնելով Կարապետին, առանց որևէ կոնֆլիկտի, բոլորով միասին դուրս են եկել շենքից և ոստիկանների հետ միասին գնացել են ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։ Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի 124 բնակարան այդ օրը իքնը չի մտել, իր ներկայությամբ որևէ արտառոց բան չի եղել/.../»։

/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/

Կարապետ Մուրադի Երանոսյանի կողմից 2016թ. մայիսի 04-ին ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ Կենտրոնական բաժնում հանցագործության վերաբերյալ հաղորդում տալու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «Կարապետ Երանոսյանը նախազգուշացվել է սուտ մատնություն կատարելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, ապա գրավոր հաղորդում է տվել այն մասին, որ Ալեն Դանիելյանը 2016 թվականի մայիսի 02-ին բռունցքով մեկ անգամ հարվածել է աջ աչքի շրջանում և մեջքին՝ պատճառելով մարմնական վնասվածքներ»։

/տես` գ.թ. 4, դատական նիստի արձանագրությունը/

Այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված՝ թիվ 15108716 քրեական գործով որպես տուժող Կարապետ Երանոսյանի կողմից տրված ցուցմունքի զննության արձանագրությունն այն մասին, որ «2016 թվականի մայիսի 02-ին Կ.Երանոսյանին բերման են նթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին այն բանի համար, որ Երևանի Ագաթանգեղոսի 7-րդ շենքի մոտ պայմանավորվել և «ԱյՖոն 6» մոդելի բջջային հեռախոս վաճառելու պատրվակով Ալեն Դանիելյանից վերցրել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար և թաքնվել ընկերոջ՝ Դավիթ Սիմոնյանի՝ Երևանի Ագաթանգեղոսի 7-րդ շենքի թիվ 124 բնակարանում, որից մոտ 20 րոպե անց ոստիկանության ծառայողները դուրս են հանել իրեն։ Այդ ընթացքում բնակարանի մուտքի դիմաց կանգնած Ալեն Դանիելյանը մեկ անգամ բռունցքով հարվածել է իր մեջքին, պտտվել է, որից հետո Ա.Դանիելյանը ևս մեկ անգամ բռունցքով հարվածել Է աջ աչքին, որի հետևանքով աչքը կապտել է»։

/տես` գ.թ. 112, 212-213,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1141 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Կ.Երանոսյանի մարմնական վնասվածքը՝ աջ աչքի ստորին կոպի արյունազեղման ձևով, հետևանք է բութ, կոշտ առարկայի ներգործության, հնարավոր է դեպքի ժամկետին և հանգամանքներում, որը առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չի պարունակել»։

/տես` գ.թ. 14-15, դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Կ.Երանոսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրրը, վերջինիս վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերը, զինվորական կցագրման վկայականը, երեխայի ծննդյան, հայրության ճանաչման վկայականները և Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 11.01.2017թ.-ին կայացված դատավճիռը։

/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանը, վերլուծելով քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցները, դրանք բավարար է համարում ամբաստանյալ Երանոսյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռ կայացնելու համար, քանի որ բացի վերջինիս, ինպես նաև պաշտպանության կողմի հրավիրած վկա Գ.Սիմոնյանի ցուցմունքների դատարանում ի հայտ չեկան այնպիսի ապացույցներ, որոնք կարող էին հերքել ականատես վկա Գարիկ Մակարյանի այն ցուցմունքները, ով հաստատապես պնդել է, որ տեսել է, թե ինչպես է ամբաստանյալը հարվածներ հասցրել ինքն իրեն՝ մահճակալի տակից հայտնաբերվելուց հետո։

Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի և վկա Գ.Սիմոնյանի ցուցմուքները հետապնդում են ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվությունից և ակնկալվող պատժից՝ մի դեպքում խուսափելու, իսկ մյուս դեպքում խուսափելուն օգնելու նպատակ, քանի որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվեց դատաքննությամբ՝ իրավական պատշաճ ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված վերը շարադրված ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
Դատարանը, որպես նշված եզրահանգման հիմք է դիտում նաև այն, որ վերջիններս հանդիսանում են ծանոթներ, ընկերներ և գտնվում են ընկերական հարաբերությունների մեջ և վկա Սիմոնյանի հիշյալ ցուցմունքը այդ տեսակետից դիտելով անարժանահավատ, դատարանն ընդգծում է նաև այն փաստը, որ վերջինս՝ իր պնդմամբ ամբաստանյալին մահճակալի տակից հայտնաբերելու պահին չի գտնվել ննջասենյակում և չէր կարող տեսնել, թե նա իրականում ինքնավնասում կատարել է, թե ոչ։ Մինչդեռ, ինչպես հաստատվեց գործով վկա Գարիկ Մակարյանի կողմից տրված ցուցմունքով, ամբաստանյալն ինքն իրեն հարվածներ է հասցրել անմիջապես մահճակալի տակից դուրս բերվելուց հետո։

Նշվածից զատ, թեև դատարանը որպես նախադատելի փաստ չի համարում նախաքննության ընթացքում քննիչի կողմից 18.07.2016թ-ին կայացված՝ «քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին որոշումը», այդուամենայնիվ արձանագրում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին առկա է չվերացված որոշում, որով հաստատվել է, որ Ալեն Դանիելյանը, Գոռ Ղոչիկյանը և Կարապետ Կարապետյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված արարքի հետ որևէ առնչություն չունեն, քանի որ այդպիսի արաքի հետ կապված հանցագործության դեպք չի արձանագրվել։




3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Այսպիսով, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, դատարանն ապացուցված է համարում այն, որ՝ Կ.Երանոսյանը գիտակցելով իր տրամադրած տեղեկատվության կեղծ լինելը, 2016թ. մայիսի 04-ին ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում տվել է հանցագործության մասին սուտ հաղորդում Ալեն Արթուրի Դանիելյանի կողմից իրեն ծեծի ենթարկելու վերաբերյալ զուգորդված մեղադրանքի կեղծ ապացույցներ ստեղծելով։

Կարապետ Մուրադի Երանոսյանը «Լիստ էյ էմ» ինտերնետային կայքում հայտարարություն տեղադրելով, որ վաճառում է «Այֆոն 6» մոդելի բջջային հեռախոս և տեղեկանալով, որ Ալեն Դանիելյանը ցանկանում է գնել այն, վերջինիս հետ 2016 թվականի մայիսի 02-ին հանդիպել է Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի մոտ, որտեղ իբրև կանխավճար Ա.Դանիելյանից ստացել է 20.000 ՀՀ դրամ գումար, գնացել է ընկերոջ՝ Դավիթ Սիմոնյանի՝ Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի 124-րդ բնակարան։ Ա.Դանիելյանը սպասելով Կարապետ Երանոսյանին և հասկանալով, որ իրեն խաբել են, ահազանգել է ոստիկանություն և հայտնել կատարվածի մասին։
Ոստիկանության աշխատակիցների ժամանելուց հետո Կ.Երանոսյանը Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի 124-րդ բնակարանում ոստիկանների ներկայությամբ բռունցքով ինքն իրեն հարվածներ է հասցրել դեմքի հատվածում։ Արդեն 2016 թվականի մայիսի 04-ին Կարապետ Երանոսյանը գիտակցելով, որ իր հայտնած տեղեկությունները կեղծ են հանցագործության մասին սուտ հաղորդում է տվել այն մասին, որ Ալեն Դանիելյանը Երևան քաղաքի Ագաթանգեղոս 7-րդ շենքի շքամուտքում բռունցքներով մեկ անգամ հարվածել է իր աչքի հատվածում և մեկ անգամ մեջքին՝ պատճառելով մարմնական վնասվածներ, իր իսկ կողմից իրեն պատճառված մարմնական վնասվածքը վերագրելով որպես Ալեն Դանիելյանից ստացած հարվածենրի հետևանք, այդ կերպ ստեղծելով մեղադրանքի կեղծ ապացույցներ։

Այսինքն, դատարանը հաստատված է համարում, որ Կարապետ Երանոսյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ուստի, վերջինս կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի։

Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։

Որպես ամբաստանյալ Կարապետ Երանոսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ սույն գործով հանցանքը կատարելու պահին նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցել է որպես դատվածություն չունեցող անձ։

Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Կարապետ Երանոսյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ է դիտում նաև այն, որ նրա երիտասարդ է, ունի հոգեկան առողջության խնդիրներ և ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ում հաշվառված է 27.01.2016թ.-ից «Մտավոր թերնորմալություն վարքային խանգարումներով, օրգանական անբարենպաստ ֆոնի վրա» հիվանդության ախտորոշմամբ։ Բացի այդ, ունի նաև այլ առողջական խնդիրներ։ Մասնավորապես, զորակոչային տեղամասում կցագրման վկայականի համաձայն՝ 29.01.2016թ.-ին անցել է բժշկական հանձնաժողով և ճանաչվել է, որ ենթակա է բուժման ըստ ՀՀ ՊՆ 410-13 հր. 5 գ. հոդվածի։

/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Կարապետ Երանոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մանկահասակ երեխայի՝ 09.06.2017թ.-ին ծնված Նարինե Կարապետի Երանոսյանի, առկայությունը։

Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Կարապետ Երանոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։

Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Կ.Երանոսյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով, սակայն հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի առկայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը բացակայությունը, որոնք՝ նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Կ.Երանոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը հնարավոր է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։

Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։ Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.

«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։

Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։

Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։

Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։

Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։

Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Հանցագործության մասին սուտ մատնությունը, եթե անձը գործել է` գիտակցելով, որ իր տրամադրած տեղեկատվությունը կեղծ է՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը երկու տարի ժամկետով։
2. Նույն արարքը, որը՝
1) զուգորդվել է ծանր կամ առանձնապես ծանր հանցագործության մեջ մեղադրելով,
2) զուգորդվել է մեղադրանքի արհեստական ապացույցներ ստեղծելով,
3) կատարվել է շահադիտական դրդումներով՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով»։

Ինչպես արդեն նշվեց վերևում, սույն գործով դատարանը եկավ այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Կ.Երանոսյանի նկատմամբ, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար որպես պատիժ ազատազրկումը նշանակելու դեպքում, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն պետք է քննարկվի նշանակված պատիժը նրա կողմից կրելու հարցը։

Նշված պայմաններում, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և դրանց համատեքստում քննարկելով ամբաստանյալ Կ.Երանոսյանի նկատմամբ պատիժը պայմանական չկիրառելու վերաբերյալ հարցը, դատարանն արձանագրում է, որ նշանակված պատիժը նրա կողմից փաստացի կրելու անհրաժեշտության բացակայությունը հիմնավորվում է հետևյալով.

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 18.12.2015թ-ին կայացված ԵԱՔԴ 0091/01/14 քրեական գործով նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը`

11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)։

Սույն քրեաիրավական նորմը Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել, և մշտապես վերահաստատվել դիրքորոշումն առ այն, որ առանց պատիժը փաստացի կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների, հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի համակողմանի ու ամբողջական գնահատման վրա։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանն այն կիրառելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված պատժի նպատակների իրացվելիությունը (տես, ի թիվ այլնի, Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13 որոշումները)։
12. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. «(...) «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ»‰ եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն»‰ եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։
Հիմք ընդունելով (...) ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ‰ (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։

Ս.Աղախանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է.

«(…) Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ (…)‰ (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։
13. Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է նախորդ կետում մեջբերված` Սերոբ Սարգսյանի և Սեյրան Աղախանյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն այն մասին, որ յուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով` հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը (տե՛ս, mutatis mutandis, Արտաշ Շաքարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշման 13-րդ կետը)։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը (…)»։

Քննվող քրեական գործով ձեռք բերված տվյալները դիտարկելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված նախադեպային որոշման լույսի ներքո, դատարանը ցանկանում է ընդգծել, որ ամբաստանյալ Կարապետ Երանոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի անհատականացման ժամանակ վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ՝ արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ։‰

Դատարանը, գնահատելով Կարապետ Երանոսյանի` որպես հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս վերջինիս դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարողի, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձի՝ իր անհատական հատկանիշներով, փաստում է հետևյալը`

ինչպես նշվեց վերևում, ամբաստանյալ Կարապետ Երանոսյանը բնութագրվում է դրական կողմերով։ Բացի այդ, Կ.Երանոսյանն ունի առողջական խնդիրներ։ Մասնավորապես, ՀՀ ԱՆ ««Ավան» հոգեկան առողջության կենտրոն» ՓԲԸ-ում Կ.Երանոսյանը հաշվառված է 27.01.2016թ.-ից «Մտավոր թերնորմալություն վարքային խանգարումներով, օրգանական անբարենպաստ ֆոնի վրա» ախտորոշմամբ։ Ավելին, զորակոչային տեղամասում կցագրման վկայականի համաձայն՝ 29.01.2016թ.-ին անցել է բժշկական հանձնաժողով և ճանաչվել է, որ ենթակա է բուժման՝ ըստ ՀՀ ՊՆ 410-13 հր. 5 գ. հոդվածի։

Վերը շարադրված` ամբաստանյալի բնութագրող սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները դատարանը ցանկանում է համադրել նաև այն բանի հետ, որ վերջինիս խնամքին է գտնվում նրա՝ 09.06.2017թ.-ին ծնված մանկահասակ երեխան։

Տվյալ փաստը ևս դատարանին բերում է այն համոզման, որ նա` որպես անձ, ունի այնպիսի անհատական հատկանիշներ, որոնք ևս վկայում են նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը իրականում չկրելու՝ այն է՝ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու բավարար հիմքերի մասին։

Դատարանն արձանագրում է, որ նման պայմաններում չի իրագործվի, ավելին, կխաթարվի պատժի նշանակման օրենսդրական նպատակների առնվազն մեկ բաղադրիչի՝ պատժի արդարացիության, էությունը, որն իր հերթին կբերի նաև արդարության և արդարադատության իմաստազրկմանը՝ նկատի ունենալով, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի այլ այն պետք է իրականացվի և հանրության կողմից լինի տեսանելի և ընկալելի։

Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, ինչպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, ուստի գտնում է, որ նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվելիք պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։

Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Կ.Երանոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը։
Միևնույն ժամանակ, դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Կ.Երանոսյանի նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կանոններով, այն է`

«Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը։ Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը», քանի որ գործի քննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալի նկատմամբ մեկ այլ քրեակն գործով առկա է օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտ, որով նշանակված պատիժն ամբաստանյալը չի կրել։

Մեջբերված քրեաիրավական դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվում է, որ նա մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը կատարել է նախքան դատավճռի կայացումը, ապա նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակվում է հանցանքների համակցությամբ պատիժ նշանակելու կանոններով։

Այլ խոսքով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված կանոնը կիրառելի է այն դեպքում, երբ առաջին գործով կայացված դատավճռով անձի նկատմամբ նշանակվել է ռեալ պատիժ։

Մասնավորապես, Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 11.01.2017թ.-ին կայացվել է մեղադրական դատավճիռ, համաձայն որի` Կ.Երանոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով և դատապարտվել է տուգանքի՝ նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի՝ 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Դատարանում հաստատված համարվեց, որ ամբաստանյալն իր նկատմամբ նշանակված տուգանքի գումարը չի վճարել։

Նման պարագայում, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակված պատժին պետք է լրիվ գումարվի Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 11.01.2017թ.-ին դատավճռով նշանակված պատիժը։

Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին, դատարանը փաստում է` Կ.Երանոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։

4.Եզրափակիչ մաս

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-359, 360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց


Կարապետ Մուրադի Երանոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 333-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 /երկու/ տարի ժամկետով։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կարգով, հանցանքների համակցությամբ, սույն դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ գումարել Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 11.01.2017թ.-ի ԵՄԴ/0023/01/16 դատավճռով նշանակված 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ տուգանքը և Կարապետ Մուրադի Երանոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել` ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով և տուգանք՝ ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի՝ 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի, չափով։

ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ Կարապետ Մուրադի Երանոսյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։

Կարապետ Մուրադի Երանոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։

Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։



Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն