•ործ ԵԿԴ/0309/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Գեոր•ի Սար•սյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Մամիկոն Գեղամյանի

պաշտպան` Վրեժ Խաչիկյանի

2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի`

Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանի` ծնված 27.09.1998 թվականին Բերդ քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, չամուսնացած, չդատված, չի աշխատում, բնակվում է Երևան քաղաքի Խաղաղ-Դոնի 23-րդ շենքի, 324-րդ բնակարանում:

Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով:
2016 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշմամբ Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:


Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի նոյեմբերի 10-ին ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ավա• հետաքննիչ Լ.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով թիվ 15154916 քրեական •ործը հարուցելու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 10-ին ոստիկանության Կենտրոնական բաժնի ավա• հետաքննիչ Լ.Կարապետյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15154916 քրեական •ործը Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին ուղարկելու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Սիմոնյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15154916 քրեական •ործը վարույթ ընդունելու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Սիմոնյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15154916 քրեական •ործով հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող մետաղյա առարկան իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Սիմոնյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15154916 քրեական •ործով Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորա•րություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ:
2016 թվականի նոյեմբերի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Սիմոնյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15154916 քրեական •ործով Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով այն բանի համար, որ նա 2016 թվականի հոկտեմբերի 31-ին ապօրինի կերպով, տաբատի առջևի ձախ •րպանում կրել է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող` ինքնաշեն եղանակով պատրաստված, մետաղյա առարկա, որը նույն օրը ժամը 20:45-ին հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում:
2016 թվականի նոյեմբերի 25-ին քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Արա•ացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արա•ացված կար•ով անցկացնելու մասին` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին որոշմամբ դատախազը առարկել էր դատական քննությունը արա•ացված կար•ով անցկացնելու կար• կիրառելու դեմ, սակայն դատարանում օ•տվելով իր դատավարական իրավունքներից չառարկեց արա•ացված կար•ով դատաքննություն անցկացնելու դեմ:
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ին որոշում է կայացվել արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Այսպիսով, քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կար•ով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արա•ացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հան•եց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցա•ործություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով՚:
Ամբաստանյալ Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար:
Դատարանը •տնում է, որ Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ չկան:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 63-րդ հոդվածի համաձայնª ամբաստանյալ Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է ՙՀանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: (….): Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Սույն քրեական •ործով Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` տու•անք՝ նվազա•ույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից վեցհարյուրապատիկի չափով, կամ կալանք՝ մեկից երեք ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմում՝ առավելա•ույնը երկու տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտան•ավորության աստիճանը •նահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի •ործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. ՙ(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր •ործի քննության ժամանակ այնպիսի հան•ամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտան•ավորության բնույթը հանցա•ործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցա•ործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցա•ործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցա•ործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)՚ (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանի կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, ինչպես նաև նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը, երիտասարդ լինելը, ինչպես նաև այն որ առաջին ան•ամ կատարել է ոչ մեծ ծանրության հանցա•ործություն և զղջացել է կատարած արարքի համար, պատասանատվությունը ու պատիժը մեղմացնող և պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը` Դատարանը •տնում է, որ Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանի նկատմամբ չի կարող նշանակել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված ՙկալանք՚ կամ ՙազատազրկում՚ պատժատեսակները և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման ու մարդասիրության սկզբունքներով, Դատարանը հան•ում է այն համոզման, որ ամբաստանյալ Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղսա•րվող հանցա•ործության համար, նշված հոդվածով նախատեսված պատիժներից նվազ խիստ տեսակը նշանակելիս կարող է ապահովել պատժի նպատակները, հետևաբար` ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տու•անքի ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցա•ործությունների կանխմանը:
Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 116-րդ և 119-րդ հոդվածներով` դատարանը •տնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող մետաղյա առարկան, պետք է ոչնչացնել:
Դատարանը •տնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական •ործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման:
Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 116-րդ, 119-րդ, 168-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-372-րդ, 3751 և 3753-րդ հոդվածներով` Դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և նրան դատապարտել տու•անքիª նվազա•ույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Հրաչյա Արթուրի Մկրտչյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական •ործով իրեղեն ապացույց ճանաչված հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող մետաղյա առարկան, ոչնչացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով):

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ