ԵԿԴ/0292/01/16







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈւՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

«13» փետրվարի 2017թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)


Նախագահող դատավոր Ա.Ազարյան
դատավորներ Տ.Սահակյան
Ա.Խաչատրյան
քարտուղարությամբ՝ Ռ.Դավոյանի
մասնակցությամբ՝
ամբաստանյալ Հ.Գրիգորյանի


ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Հենրիխ Գեորգիի Գրիգորյանի (ծնված` 1977թ. դեկտեմբերի 7-ին ԼՂՀ Ստեփանակերտում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, իր հայտարարությամբ՝ փաստացի ամուսնացած, խնամքին՝ չորս անձ, ֆիզիկապես առողջ, չի աշխատում, նախկինում դատված՝ Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. ապրիլի 13-ի դատավճռով մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված երկու հանցագործություններ կատարելու համար և քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք 600.000 ՀՀ դրամի չափով, ԼՂՀ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ տունգանքը փոխարինվել է 2.200 ժամ հանրային աշխատանքներով, պատիժը կրելու հիմքով հաշվառումից հանվել է 2016թ. հունվարի 12-ին, դատվածությունը՝ չմարված, փաստացի բնակվում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի Մատաղիս գյուղում, խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. դեկտեմբերի 21-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Հենրիխ Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը`

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Պետրոսյանի 2016թ. հոկտեմբերի 3-ի որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 13813416 քրեական գործը:
2016թ. հոկտեմբերի 6-ին Հենրիխ Գրիգորյանի նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2016թ. հոկտեմբերի 6-ին Հենրիխ Գրիգորյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն արարքի համար, որ նա «առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար, 2016թ. սեպտեմբերի 20-ին, Գորիս-Սիսիան ավտոճանապարհի ամայի տարածքից քաղել է կանեփանման հոտով և տեսքով բուսական զանգված, որից հետո այն չորացնելու և մանրացնելու եղանակով պատրաստել է գործով չպարզված քանակությամբ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով օգտագործել է, իսկ մյուս մասը՝ զգալի չափի 0.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն ապօրինի պահել է իր մոտ, որը 2016թ. սեպտեմբերի 21-ին հայտնաբերվել է Երևան քաղաքի Բյուզանդի 7-11 հասցեի մոտից՝ դեպքի վայրի զննությամբ»:
2016թ. նոյեմբերի 7-ին Հենրիխ Գրիգորյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. դեկտեմբերի 21-ի դատավճռով Հենրիխ Գեորգիի Գրիգորյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման 6 ամիս ժամկետով:
Հենրիխ Գրիգորյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
2017թ. հունվարի 10-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. դեկտեմբերի 21-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Հենրիխ Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում ամբաստանյալ Հենրիխ Գրիգորյանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չառնելով այն, որ իր խնամքի տակ են գտնվում չորս անչափահաս երեխաները, որոնցից կրտսերը մեկ տարեկան է և տառապում է թոքաբորբ հիվանդությամբ, իրեն դատապարտել է վեց ամիս ազատազրկման:
Ամբաստանյալ Հենրիխ Գրիգորյանը խնդրել է բեկանել կամ փոփոխել իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, որպեսզի ինքը կարողանա անժամկետ ծառայել ԼՂՀ պաշտպանության բանակում, ինչպես նաև լինել ընտանիքի կողքին և զբաղվել իր չորս անչափահաս երեխաների խնամքով:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ժամանակ ամբաստանյալ Հենրիխ Գրիգորյանը վերոհիշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալ Հենրիխ Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն պետք է բավարարել՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Կալանքը չի նշանակվում դատավճիռը կայացնելու պահին տասնվեց տարին չլրացած անձանց կամ հղի կանանց կամ խնամքին մինչև ութ տարեկան երեխա ունեցող անձանց նկատմամբ»:
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբերյալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ (...)»։
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ՍԴ/0226/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՍԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/0126/01/10, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։
Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Այսպիսով, նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Այսպես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում, ի թիվս այլնի, առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ ապօրինի ձեռք բերելու կամ պահելու համար։
Նշված նորմի վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ հանցագործության վերաբերյալ գործերով պատժի անհատականացման սկզբունքի տեսանկյունից արարքի հանրային վտանգավորությունը որոշելիս դատարանը, ի թիվս այլնի, պետք է հաշվի առնի.
- թմրանյութի տեսակը (վտանգավորության աստիճանը, անձի օրգանիզմի վրա ազդեցության աստիճանը),
- դրա չափը («Թմրամիջոցների և հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութերի զգալի, խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերը» սահմանող՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածում նշված կոնկրետ չափի նվազագույն կամ առավելագույն սահմանին մոտ լինելը),
- արարքի կատարման նպատակն ու շարժառիթը։
Վկայակոչված հանգամանքները, այլ հանգամանքների հետ համակցությամբ ազդում են արարքի հանրային վտանգավորության վրա և պետք է իրենց համապատասխան գնահատականը ստանան յուրաքանչյուր գործով պատիժ նշանակելիս։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն»։
Անդրադառնալով սույն գործի հանգամանքներին՝ Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Հենրիխ Գրիգորյանն «առանց իրացնելու նպատակի, իր անձնական օգտագործման համար, 2016թ. սեպտեմբերի 20-ին, Գորիս-Սիսիան ավտոճանապարհի ամայի տարածքից քաղել է կանեփանման հոտով և տեսքով բուսական զանգված, որից հետո այն չորացնելու և մանրացնելու եղանակով պատրաստել է գործով չպարզված քանակությամբ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց, որի մի մասը ծխելու միջոցով օգտագործել է, իսկ մյուս մասը՝ զգալի չափի 0.93 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն ապօրինի պահել է իր մոտ, որը 2016թ. սեպտեմբերի 21-ին հայտնաբերվել է Երևան քաղաքի Բյուզանդի 7-11 հասցեի մոտից՝ դեպքի վայրի զննությամբ»:
Քրեական գործի նյութերից երևում է նաև, որ Հենրիխ Գրիգորյանն անկեղծորեն խոստովանել և ընդունել է հանցանքը, զղջացել կատարածի համար, նրա խնամքի տակ են գտնվում մեկ անչափահաս և երեք՝ մինչև տասնչորս տարեկան երեխաները։
Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալ Հենրիխ Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք է դիտել հանցագործության ռեցիդիվը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ որպես ամբաստանյալ Հենրիխ Գրիգորյանի անձը բնութագրող տվյալներ պետք է հաշվի առնել այն, որ նա ընտանիքի միակ կերակրողն է, բնակվում է ԼՂՀ սահմանամերձ՝ Մատաղիս գյուղում, և կամավորական հիմունքներով պաշտպանում է ԼՂՀ սահմանները:
Առաջին ատյանի դատարանը Հենրիխ Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս նշել է, որ հաշվի է առնում ինչպես կատարված հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, նրա կողմից ապօրինի ձեռք բերված թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքերը, և ելնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, ու նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված «կալանք» պատժատեսակը, հանգում է եզրակացության, որ նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով պատիժ, որը նա պետք է կրի։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում բացակայում է որևէ պատճառաբանություն, որը կոչված կլիներ հիմնավորելու ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը Հենրիխ Գրիգորյանի կողմից կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի որոշումը։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ չնայած Առաջին ատյանի դատարանը նշել է, սակայն Հենրիխ Գրիգորյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս բազմակողմանի գնահատման չի ենթարկել կատարված հանցագործության առանձնահատկությունները, նրա կողմից ապօրինի ձեռք բերված թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, հանցավորի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանը բազմակողմանի գնահատման չի ենթարկել այն, որ ամբաստանյալին վերագրված հանցագործության առարկան «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց է, որը, դատելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածից, համեմատաբար նվազ վտանգավորություն ունեցող թմրամիջոցի տեսակ է, քանի որ հարաբերականորեն ավելի մեծ քաշն է պատժելի համարվում, իսկ թմրամիջոցի քաշը 0.93 գրամ է, որն առավել մոտ է ՀՀ քրեական օրենսգրքի թիվ 1 հավելվածի 86-րդ կետով թմրամիջոցի այդ տեսակի համար սահմանված զգալի չափի (0.5-5 գրամ) նվազագույն սահմանին:
Անդրադառնալով ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքին՝ հանցագործության ռեցիդիվին, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Հենրիխ Գրիգորյանը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. ապրիլի 13-ի դատավճռով դատապարտվել է 600.000 ՀՀ դրամի չափով տուգանքի, որը ԼՂՀ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2014թ. հոկտեմբերի 6-ի որոշմամբ փոխարինվել է 2.200 ժամ հանրային աշխատանքներով, որը և ամբողջությամբ կրել է ամբաստանյալը:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը չի համապատասխանում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածով սահմանված՝ դատական ակտին ներկայացվող օրինականության, հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության պահանջներին։ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում Հենրիխ Գրիգորյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ արված հետևությունը հիմնված չէ դատական քննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա։
Միևնույն ժամանակ, հաշվի առնելով կատարված հանցագործության բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ապօրինի ձեռք բերված թմրամիջոցի տեսակն ու քանակը, Հենրիխ Գրիգորյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները՝ Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ուստի նրա նկատմամբ նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա Հենրիխ Գրիգորյանի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցագործությունների կանխմանը։ Տվյալ դեպքում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ, 398-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Ամբաստանյալ Հենրիխ Գրիգորյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել:
Հենրիխ Գեորգիի Գրիգորյանի վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. դեկտեմբերի 21-ի դատավճիռը պատժի մասով փոփոխել:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Հենրիխ Գեորգիի Գրիգորյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. դեկտեմբերի 21-ի դատավճռով նշանակված 6 (վեց) ամիս ազատազրկում պատիժը պայմանականորեն չկիրառել՝ 2 (երկու) տարի փորձաշրջանով:
Դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ




ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ




Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ