•ործ ԵԿԴ/0284/01/16

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Գեոր•ի Սար•սյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հայկ Խաչատրյանի
պաշտպան` Սիրանուշ Հարությունյանի
2016 թվականի նոյեմբերի 28-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի`

Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանի` ծնված 12.09.1985 թվականին Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուսնացած, խնամքին երկու անձ, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցի 66-րդ շենքի 2-րդ բնակարանում:

Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2016 թվականի հոկտեմբերի 12-ի որոշմամբ մեղադրյալ Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի սեպտեմբերի 02-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 13802616 քրեական •ործը հարուցելու մասին:
2016 թվականի հոկտեմբերի 12-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13802616 քրեական •ործով Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորա•րություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ:
2016 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13802616 քրեական •ործով Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա Արարատի մարզի Ազատավան •յուղի հարակից դաշտում աճած կանեփի թփից քաղելով, այն չորացնելով և մանրացնելով, առանց իրացնելու նպատակի` իր •ործածման համար, ապօրինի պատրաստել և իր կողմից շահա•ործվող ՙՕպել՚ մակնիշի ՙ34 ZD 604՚ հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահի բեռնախցիկում պահել է զ•ալի չափի` 0,011 •րամ հաստատուն քաշով ՙտետրահիդրոկանաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոց, որը ոստիկանության ծառայողների կողմից հայտնաբերվել է նշված ավտոմեքենայում` 2016 թվականի օ•ոստոսի 23-ին, Երևան քաղաքի Տի•րան Մեծի փողոցից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին բերման ենթարկելուց հետո կատարված զննությամբ:
2016 թվականի հոկտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13802616 քրեական •ործով 0,011 •րամ քաշով ՙտետրահիդրոկանաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի հոկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13802616 քրեական •ործով Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանին 18.10.2016 թվականին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու և նրան` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
2016 թվականի հոկտեմբերի 26-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Վ.Ալեյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13802616 քրեական •ործով Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա Արարատի մարզի Ազատավան •յուղի հարակից դաշտում աճած կանեփի թփից քաղելով, այն չորացնելով և մանրացնելով, առանց իրացնելու նպատակի` իր •ործածման համար, ապօրինի պատրաստել և իր կողմից շահա•ործվող ՙՕպել՚ մակնիշի ՙ34 ZD 604՚ հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի սրահի բեռնախցիկում պահել է զ•ալի չափի` 0,011 •րամ քաշով ՙտետրահիդրոկանաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոց, որը 2016 թվականի օ•ոստոսի 23-ին հիշյալ ավտոմեքենայի զննության ընթացքում սրահի բեռնախցիկից հանել և ներկայացրել է ոստիկանության ծառայողներին:
2016 թվականի հոկտեմբերի 31-ին քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Արա•ացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արա•ացված կար•ով անցկացնելու մասին` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Դատախազը չի առարկել արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու կար•ի դեմ:
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2016 թվականի նոյեմբերի 24-ին որոշում է կայացվել արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Այսպիսով, քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կար•ով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արա•ացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հան•եց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա•ործություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով: 3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Ամբաստանյալ Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, բնութա•րվում է դրականորեն խնամքին են •տնվում 2008 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ծնված Սուսաննա Գևոր•ի Կիրակոսյանը և 2013 թվականի մայիսի 21-ին ծնված Գոհար Գևոր•ի Կիրակոսյանը:
Ամբաստանյալ Գևոր• Կիրակոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանք դատարանը դիտում է խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների առկայությունը` 2008 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ծնված Սուսաննա Գևոր•ի Կիրակոսյանը և 2013 թվականի մայիսի 21-ին ծնված Գոհար Գևոր•ի Կիրակոսյանը:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 63-րդ հոդվածի համաձայնª ամբաստանյալ Գևոր• Կիրակոսյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
Սույն քրեական •ործով Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` կալանք՝ առավելա•ույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմում՝ առավելա•ույնը մեկ տարի ժամկետով:
Քննության առնելով Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիաներով նախատեսված ՙկալանք՚ պատժատեսակի նշանակման հարցը` դատարանը հան•եց հետևյալին.
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 57-րդ հոդվածի համաձայն` ՙ1. Կալանքը ուղղիչ հիմնարկում անազատության մեջ պահելու ձևով հասարակությունից խիստ մեկուսացման պայմաններում դատապարտյալին պահելն է: Կալանքը կարող է նշանակվել ոչ մեծ և միջին ծանրության հանցանքների համար սույն օրենս•րքի Հատուկ մասով նախատեսված դեպքերում` տասնհին• օրից մինչև երեք ամիս ժամկետով և միայն այն դեպքում, երբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց չի կիրառվել: 2. Կալանքը չի նշանակվում դատավճիռը կայացնելու պահին տասնվեց տարին չլրացած անձանց կամ հղի կանանց կամ խնամքին մինչև ութ տարեկան երեխա ունեցող անձանց նկատմամբ՚, մինչդեռ ամբաստանյալ Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանի խնամքին են •տնվում 2008 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ծնված Սուսաննա Գևոր•ի Կիրակոսյանը և 2013 թվականի մայիսի 21-ին ծնված Գոհար Գևոր•ի Կիրակոսյանը, հետևաբար դատարանը չի կարող Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանի նկատմամբ նշանակել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված ՙկալանք՚ պատժատեսակը:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցա•ործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտան•ավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. <<ՀՀ քրեական օրենսրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հան•ամանորեն քննության առնի ինչպես հանցա•ործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հան•ամանքները: Կարևորն այն է, որ հան•ի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրա•րված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերական•նման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերական•նելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցա•ործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքա•իծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը:
Ամբաստանյալ Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքի առկայությունը` խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան երկու երեխաների առկայությունը` 2008 թվականի դեկտեմբերի 17-ին ծնված Սուսաննա Գևոր•ի Կիրակոսյանը և 2013 թվականի մայիսի 21-ին ծնված Գոհար Գևոր•ի Կիրակոսյանը, դրականորեն բնութա•րվելու հան•ամանքը, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ ձեև արատավորված չլինելը, առաջին ան•ամ ոչ մեծ ծանրության հանցա•ործություն կատարելու հան•ամանքը, կատարած արարքի համար զղջալը, բացի այդ այն փաստը, որ հանցա•ործությունից հետո զերծ է մնացել այլ հանացավոր արարքներ կատարելուց, պատասխանատվությունը ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքի բացակայությունը հան•ում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Այսպիսով, Դատարանը •տնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ամբաստանյալի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, այսինքն` կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածը` համաձայն որի, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հան•ում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցին` դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալ Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց` ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը` դատարանը •տնում է, որ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,011 •րամ քաշով ՙտետրահիդրոկանաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցը պետք է ոչնչացնել:
Դատարանը •տնում է, որ դատական ծախսերն ամբաստանյալ Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախս սույն քրեական •ործով չկա, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման:

Եզրափակիչ մաս.

Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 357-360-րդ, 375.3-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրան դատապարտել ազատազրկման 6 /վեց/` ամիս ժամանակով:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածի կար•ով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով` Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանի վարքա•ծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա:
Գևոր• Սար•սի Կիրակոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց` ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված 0,011 •րամ քաշով ՙտետրահիդրոկանաբինոլ՚ տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով):

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ