Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0275/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
11.1
Պատասխանող
Մարատ Սարգսյան Գեղամի
Մարատ Սարգսյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Կարինե Ղազարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մանուշակ Պետրոսյան
Սեվակ Համբարձումյան
Կարինե Ղազարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-02-07 | 14:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-01-27 | 12:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-01-18 | 16:30 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-12-28 | 16:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-12-01 | 14:00 | 2 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-11-14 | 17:30 | 2 | Կայացել է |
Գործ
ԵԿԴ/0275/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,07,, փետրվարի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Հ. Խաչատրյանի
Պաշտպան Ս.Ասլանյանի
դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Մարատ Գեղամի Սարգսյանի`ծնված 10.01.1995թ.-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,նախկինում չդատված, իր հայտարարությամբ՝ միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, բնակվել է՝ ք.Երևան, Շահումյան 16-րդ փողոցի45-րդ տանը, հաշվառված է՝ Վայոց Ձորի մարզ, Սարավան գյուղի 3-րդ փողոցի 3-րդ տանը, մեղադրվում է ՀՀքրեական օրենսգրքի 266-րդհոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության կողմից դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի՝
«Մարատ Գեղամի Սարգսյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի՝ 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որն էլ 2016 թվականի ապրիլի 29-ին փոխադրել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿ հիմնարկ։
Այսպես.
(...) 2016 թվականի ապրիլի 29-ին, Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, հիշյալ թմրամիջոցը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտված և ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող իր ազգական Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին ապօրինի իրացնելու նպատակով, իր կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող խոշոր չափի` պոլիէթիլենային թաղանթով փաթեթավորված 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, թաքցրել է հետանցքում և նույն օրը ժամը 16։00-ին գնացել է քրեակատարողական հիմնարկ՝ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցության։
Մինչ տեսակցություն տրամադրելը, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները, Մարատ Սարգսյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ընթացքում էլ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով ձեռք բերված և պահվող թմրամիջոցը հայտնաբերվել է (...) »։
Դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2016 թվականի մայիսի05-ին հարուցվել է թիվ 15101116քրեական գործը։
2016 թվականի մայիսի07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Մարատ Գեղամի Սարգսյանինորպես մեղադրյալներգրավելումասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։
07.05.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում` Մարատ Գեղամի Սարգսյանինկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին։
Քրեականգործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 21.10.2016թ.-ին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանում,ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ գնալուց 2 օր առաջ իրեն է զանգահարել իր հեռավոր ազգական Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանը, ում հետ զրուցել են կենցաղային հարցերի շուրջ։ Քանի որ այդ ժամանակ պետք է մեկներ քաղաք Սոչի, Վ.Հովհաննիսյանը խնդրել է իրենմինչ մեկնելը տեսակցության գալ իրեն։ Դեպքի օրը, երբ պատրաստվել է գնալ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ և տեսակցել Վ.Հովհաննիսյանին, վերջինս խնդրել է իրեն նախ գնալ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա և համապատասխան վայրից վերցնել ինչ-որ իր` նրան փոխանցելու նպատակով։ Միաժամանակ, Վ.Հովհաննիսյանը կոնկրետ նշել է, թե հատկապես ուր պետք է գնա և որտեղից ինչ վերցնի։ Այդ իսկ պատճառով գնացել է Կոմիտասի պողոտա, Վ.Հովհաննիսյանի ցուցումով հասել է համապատասխան լուսացույցի մոտ, թեքվել դեպի ձախ, որտեղ գտվող էլեկտրասյան տակից վերցրել է թեյի տուփ, որի մեջ եղել է փաթեթ և այն դրել է գրպանը։ Իր այն հարցին, թե տվյալ փաթեթն ինչ է պարունակում, Վ.Հովհաննիսյանը պատասխանել է, որ դրանում թանկարժեք քար է։ Բացի այդ, հավելել է, որ հեռախոսով մանրամասն չի կարողխոսել և բոլոր հարցերը կպարզաբանի տեսակցության ժամանակ։ Տեղեկանալով, որ փաթեթի մեջ թանկարժեք քար է, կարծել է, որ Վ.Հովհաննիսյանը ՔԿՀ-ում պարտք է ինչ-որ մեկին, որից ելնելով էլ խնդրել է փաթեթը տանել ՔԿՀ։ Ավելին, հավաստիանալու համար, որ փաթեթում իրականում ադամանդ է, ձեռքով շոշափել է այն և զգացել, որ փաթեթի պարունակությունը պինդ է։ Մինչև ՔԿՀ հասնելը, Վրեժ Հովհաննիսյանը կրկին զանգահարել է իրեն և ասել, որպեսզի մինչ նրա մոտ գնալը և տեսակցելը՝ մտնի մոտակա զուգարան և այն թաքցնի իր մարմնում։Ուստի մտել է «Ռոսիա» տոնավաճառի հարևանությամբ գործող զուգարան և թաքցրել այն։ Հասնելով ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց», հիմնարկի վարչակազմի կոմից ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ իր մոտից հայտնաբերվել է տվյալ փաթեթը։ Հայտնաբերելուց հետո հայտարարել է, որ փաթեթի մեջ առկա է թանկարժեք քար` ադամանդ, որը պատկանում է իրեն, սակայն նշվածը համապատասխան արձանագրության մեջ չի արտացոլվել։ Քանի որ բռնվելուց հանկաշակիի է եկել և եղել է խիստ լարված, հրաժարվել է այդ պահին որևէ բացատրություն տալ և պահանջել է որպեսզի իրեն ապահովեն պաշտպանով։
Ամբաստանյալը դատարանին հավաստիացրել է, որ Վրեժ Հովհաննիսյանն իրեն նախապես չի հայտնել, թե տվյալ փաթեթն ինչ է պարունակում, ավելին, մինչ այն վերցնելը, կարծել է, որ պետք է ուտելիք փոխանցեր նրան։ Նախկինում ևս եղել են դեպքեր, երբ տեսակցել է Վ.Հովհաննիսյանի, սակայն թմրամիջոցների հետ երբևէ որևէ առնչություն չի ունեցել, նրան երբեք թմրամիջոց չի փոխանցել։ Այդ անգամ Վ.Հովհաննիսյանի խնդրանքը կատարել է, ելնելով այն բանից, որ նախ` չի իմացել, որ փաթեթում առկա է թմրամիջոց, բացի այդ,վերջինս իր ազգականն է, տարիքով իրենից շուրջ 30 տարի մեծ։
Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա՝ որպես կասկածյալ տրված նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի`
« (...) Տիրապետում է հայերեն գրավոր և բանավոր լեզվին, ֆիզիկապես առողջ է, սակայն ունի հոգեկան խնդիրներ՝ անքնություն, շիզոֆրենիա, անձի հիստերիկ տիպի շեղվածություն, ինչի պատճառով ժամանակավորապես ազատվել է զինվորական ծառայությունից և մի քանի անգամ բուժում է ստացել «Նուբարաշեն» հոգեբուժական հիվանդանոցում։ Ընդունում է այն հանգամանքը, որ իր հետանցքի մեջ եղել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, սակայն այն իրացնելու նպատակով չի պահել։ Դեպքի օրը, երբ այն հայտանբերվել է իր մոտից, ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ էր գնացել պարզապես տեսակցելու իր մորաքրոջ որդուն՝ Վ.Հովհաննիսյանին, ով պատիժ է կրում տվյալ հիմնարկում։ Այդուամենայնիվ, տվյալ թմրամիջոցը ոչ Վ.Հովհաննիսյանին, ոչ մեկ այլ անձի իրացնելու նպատակ չի ունեցել։ Հարաժարվում է ցուցմունք տալ այն հանգամանքի վերաբերյալ, թե որտեղից է ձեռք բերել թմրամիջոցը և ինչ նպատակով։ Իմացել է, որ այն սովորական կանեփ է, այն պահել էր մոտը՝ հետագայում անձնական օգտագործման նպատակով։ Օգտվելով կասկածյալի դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ, պատասխանել հարցերին(...) »։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս Մարատ Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝
« (...) Պարզաբանվել են որպես մեղադրյալ իր իրավունքները և պարտականությունները, դրանք պարզ են և հասկանալի, ցանկանում է, որպեսզի շահերը պաշտպանի հանրային պաշտպան Է.Բեգլարյանը։ Ֆիզիկապես առողջ է, ունի հոգեկան խնդիրներ, որի մասին արդեն հայտնել է։ Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ թմրամիջոց իրացնելու նպատակ չի ունեցել, այն իր մոտ պահել է իր անձնական օգտագործման համար։ Պնդում է որպես կասկածյալ տված ցուցմունքը, հրաժարվում է ցուցմունք տալ և պատասխանել հարցերին (...) »։
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո, ի պատասխան դատարանում իրեն առաջադրված հարցերի՝ ամբաստանյալը պնդել է, որ նախաքննական ցուցմունքները գրել է պաշտպանի բացակայությամբ։ Ինչ վերաբերում է ցուցմունքում հայտնած այն հանգամանքին, որ հայտնաբերվածը հանդիսանում է թմրանյութ և պատկանում է իրեն, ապա դա իրականությանը չի համապատասխանում և իրականում վարույթն իրականացնող մարմնից է տեղեկացել,որ հայտնաբերված փաթեթում առկա է թմրանյութ, որպիսի հանգամանքը նշել է իր ցուցմունքում։ Այդուամենայնիվ, հայտարարել է, որ ինքը թմրանյութ չի օգտագործել, որևէ անձի չի իրացրել և դրա նպատակն էլ չի ունեցել։
Ինչ վերաբերվում է այն փասին, որ նախաքննության ժամանակ երբևէ չի հայտնել, որ ինքը նախապես իմացել է, թե փաթեթում ադամանդ է, ապա նախաքննության ընթացքում, ցուցմունքները գրելիս գտնվել է հուզական լարված վիճակում, այդ իսկ պատճառով հայտարարել է, որ հայտնաբերված թմրանյութը պատկանում է իրեն։
Ամբաստանյալը դատարանում ևս մեկ անգամ պնդել է, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» է գնացել Վ.Հովհաննիսյանին տեսակցելու, զրուցելու և հրաժեշտ տալու նպատակով, իսկ տվյալ փաթեթը վերցրել է նրա ցուցումով, նրա մատնանշած վայրից։
/տես` հատոր 1 գ-թ 69, 82 և դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Գարիկ Ծատուրյանը դատարանումցուցմունք է տվել այն մասին, որներկայումս աշխատում է «Արմավիր» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի ավագ մասնագետ։ Դեպքի ժամանակ աշխատել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ։
Նկարագրելով դեպքի օրը տեղի ունեցած իրադարձությունները, վկան նշել է, որ ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը եկել է «Դատապարտյալների հիվանդանոց»՝ դատապարտյալներից մեկին /անունը չի մտաբերում/ տեսակցելու նպատակով։ Մինչ տեսակցությունը, վերջինս ենթարկվել էանձնականզննության, որի արդյունքում բժիշկ Հ.Գևորգյանը նրա մոտից հայտնաբերել է ինչ-որ փաթեթ։ Չի մտաբերում, թե Մ.Սարգսյանի մարմնի որ մասից է հայտնաբերվել տվյալ փաթեթը, սակայն չի բացառում, որ այն հայտնաբերվել է վերջինիս հետանցքից։ Հայտնաբերված փաթեթը ուղարկվել է փորձաքննության, որի ժամանակ հաստատվել է, որ փաթեթի մեջ առկա է թմրամիջոց։
Պնդել է, որ ընդհանրապես, զննություն կատարելուց առաջ զննության ենթարկվողին առաջարկվում է հանձնել արգելված իրերը, որից հետո տեղի է ունենում անձի զննումը։ Զննությանը ներկա են գտնվում համապատասխան աշխատակիցներ։ Անհրաժեշտության դեպքում իրենք նույնպես ներկա են գտնվում զննությանը։ Դեպքի օրը ինքը տեղյակ չի եղել, որ Մ.Սարգսյանի մոտ գտնվել է արգելված իր, ավելին, որ վերջինս պետք է տվյալ արգելված իրը փոխանցեր դատապարտյալին։ Նկարագրելով Մ.Սարգսյանին, հայտնել է, որ զննության ժամանակ վերջինս դրսևորել է անհնագիստ վարքագիծ։
Դատարանն արձանագրելով, որ վկայի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա՝ որպես վկա տրված նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի`
« (...) 2011թ-ից աշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ, կոչումով արդարադատության կապիտան է։
2016թ.-ի ապրիլի 29-ին օպերատիվ տեղեկություն է ստացվել այն մասին, որ հիմնարկի դատապարտյալ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին տեսակցության այցելողը վերջինիս համար բերելու է արգելված իր։ Տվյալ օրը ժամը 16։00-ի սահմաններում տեղեկացել է, որ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին այցելել և պատրաստվել է տեսակցել նրա մորաքրոջ որդին՝ Մարատ Սարգսյանը։ Վերջինիս մոտ առկա է եղել հանձնուք, որի ստուգմամբ ոչինչ չի հայտնաբերվել։ Այդուամենայնիվ, քանի որ ունեցել են տեղեկատվություն, ուստի նրան հրավիրել են հիմնարկի հսկիչ անցագրային կետ, հրավիրել են վիրաբուժական բաժանմունքի հերթապահ բժիշկ Համազասպ Գևորգյանին, վերջինս զննել է Մարատ Սարգսյանի հետանցքը և հանել է անգույն պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթաթված ձվաձև տեսք ունեցող փոքր փաթեթ։ Բժիշկը փաթեթը դրել է սպիտակ թղթի վրա, որից հետո կատարվել է լուսանկարահանում։ Մարատ Սարգսյանը հիմնարկ է այցելել միայնակ, նրա հետ այլ անձ չի եղել։ Այնուհետև, Մ.Սարգսյանի ներկայությամբ նշված փաթեթը, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն զանգված, ներկաների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնքվել։ Նշվածի կապակցությամբ Մ.Սարգսյանը հայտարարել է, որ այն պատկանում է նրան, սակայն չի հայտնել, թե որտեղից է այն ձեռք բերել։ Նշված փաթեթը ուղարկվել է փորձաքննության, որից հետո տեղեկացել է, որ այն հանդիսացել է խոշոր չափի ացետիլացված ափիոն, որը Մ.Սարգսյանը բերել էր հետը՝ մորաքրոջ որդուն, դատապարտյալ Վրեժ Հովհաննիսյանին տրամադրելու նպատակով։ Ինչ վերաբերում է մորաքրոջ որդուն այցելելու փաստին, ապա, Մ.Սարգսյանի տվյալներն ամբողջովին գրանցվել են համապատասխան մատյանում և մինչ տեսակցելը, ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի արդյունքում այդ ժամանակ նրա հետանցքից հայտնաբերվել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց(...)»։
Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո վկան պնդել է, որ օպերատիվ բաժնից ստացվել են տվյալներ առ այն, որ գալու է ինչ-որ անձ, ում մոտ հնարավոր է, որ կարող է գտնվել արգելված իր, ուստի պետք է զննել վերջինիս։Պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքն ամբողջությամբ։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Դավիթ Կիրակոսյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որաշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես հերթափոխի գլխավոր մասնագետ։
Հայտնել է, որ դեպքի պահին աշխատել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի մասնագետ։
2016թ.-ի ապրիլ ամսինտեղեկություն է ստացվել, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի դատապարտյալ, «մրզե» մականունով Վրեժ Հովհաննիսյանի մոտ է գալուինչ-որ անձ, ով պետք է հանձնուք բերի նրան, որում հնարավոր է լինի արգելված իր։ Անհրաժեշտություն է առաջացել տվյալ անձին ենթարկել անձնական խուզարկության։ Այդ ժամանակ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցելու նպատակով ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ է եկել ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը, ում ենթարկել են զննության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է սպիտակ գույնի փաթեթ, որն էլ ուղարկվել է փորձաքննության։Մասնավորապես, զննության ժամանակ առաջարկվել է Մ.Սարգսյանին հանձնել արգելված իրերը, որից հետո կատարվել է խուզարկություն և բժշկական միջամտության արդյունքում վերջինիս հետանցքից հայտնաբերվել է սպիտակ գույնի փաթեթ։ Հետագայում փորձաքննությամբ հաստատվել է, որ Մ.Սարգսյանի մոտից հայտնաբերված սպիտակ գույնի փաթեթում առկա է թմրանյութ։
Պնդել է, որ ինքն անձմաբ որևէ տեղեկություն չի ունեցել Վ.Հովհաննիսյանին տեսակցող անձի վերաբերյալ, սակայն Մ.Սարգսյանի զննությանըմասնակցել է վերադասի ցուցումով։
Հավելել է, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ տեսակցության եկող անձինք կարող են ենթարկվել ինչպես մասնակի, այնպես էլ՝ ամբողջական խուզարկության։ Սույն դեպքում Մ.Սարգսյանը ենթարկվել է ամբողջական խուզարկության, որի վերաբերյալ ցուցումը, որպես օպերատիվ բաժնի աշխատակից, ստացել է իր վերադասից։ Մ.Սարգսյանին խուզարկելիս ներկա են գտնվել ինքը, Դ.Հայրապետյանը և Գ. Ծատուրյանը, խուզարկությունն իրականացվել է բժշիկների միջամտությամբ։ Ամբողջական խուզարկության ժամանակ խուզարկվում են անձի իրերը, հագուստը, բերանի խոռոչը, մարմինը։ Խուզարկություն կարող է կատարվել նաև սարքի միջոցով։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Դավիթ Հայրապետյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես հերթապահ բժիշկ։ Դեպքի օրը,երբ գտնվել է աշխատավայրում, իրեն և վիրաբուժական բաժանմունքի պատասխանատու Հ.Գևորգյանին հրավիրել են քրեակատարողական հիմարկի հսկիչ անցագրային կետ, որտեղ գտնվել է նաև ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը։ Այդ ժամանակ Հ.Գևորգյանը Մ.Սարգսյանի հետանցքի զննության արդյունքում այնտեղից հանել է պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթեթավորված ինչ-որ փաթեթ, որից հետո ինքը հեռացել է։
Տեղյակ չէ, թե ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը այդ օրը ինչ նպատակով էր եկել ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Համազասպ Գևորգյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես հերթապահ բժշկական խմբի ղեկավար։ Դեպքի օրը գտնվել է աշխատավայրում, երբ զանգաահարել և իրեն ու հերթապահ բժիշկ Դ.Հայրապետյանին հրավիրել են քրեակատարողական հիմարկի հսկիչ անցագրային կետ։ Անցագրային կետում ՔԿՀ օպերատիվ աշխատակիցներն իրենց պարզաբանել են, որ այնտեղ գտնվող անձի մոտ օտար մարմին է կասկածվում, ուստի նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է կատարել բժշկական գործողություն, որի արդյունքում ինքը զննվողի՝ Մ.Սարգսյանի, հետանցքից հանել է պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթեթավորված մի փաթեթ։ Տվյալ փաթեթը դրել են թղթի վրա, որից հետո լուսանկարահանել են այն։ Գործողությանը ներկա են գտնվել նաև այլ անձինք։ Գործողությունն ավարտելուց հետո հեռացել է։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև՝
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 18851605 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «փորձաքննությանը ներկայացված թղթե փաթեթում առկա 5,2 գրամ քաշով, յուրահատուկ սուր հոտով, գորշ գույնի, մանր զանգվածը, հանդիսանում է տնայնագործական եղանակով պատրաստված, 4,81 գրամ վերջնական քաշով «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց»։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 22-26, դատական նիստի արձանագրությունը/
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0449 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Մարատ Գեղամի Սարգսյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում կանաբինոիդների և ափիոնի խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր չեն հայտնաբերվել։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 146, դատական նիստի արձանագրությունը/
Մարատ Գեղամի Սարգսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «ՀՀ ԱՆ «Դատապատյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակիցներ՝ Դ.Կիրակոսյանը, Գ.Ծատուրյանը, Հ.Գևորգյանը 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։00-ի սահմաններում ՔԿ հիմնարկի հսկիչ անցագրային կետում անձնական խուզարկության են ենթարկել Մարատ Գեղամի Սարգսյանին, որի ընթացքում վերջինիս հետանցքից բժիշկ Հ.Գևորգյանի կողմից հանվել է փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն զանգված և այդ կապակցությամբ Մարատ Սարգսյանը հայտարարել է, որ նշված փաթեթը պատկանել է իրեն»։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրությունը/
Մարատ Գեղամի Սարգսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված փաթեթը բացելու, լուսանկարահանելու և կրկին փաթեթավորելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «ՀՀ ԱՆ «Դատապատյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակիցներ՝ Հ.Սավդալյանը, Դ.Կիրակոսյանը, Գ.Ծատուրյանը, 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։30-ի սահմաններում ՔԿ հիմնարկի օպերատիվ բաժնի աշխատասենյակում, մասնակցությամբ Մարատ Սարգսյանի և ընթերակաների ներկայությամբ, բացել են Մարատ Սարգսյանի հետանցքից հայտնաբերված փաթեթը, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն գույնի զանգված, և այդ կապակցությամբ Մարատ Սարգսյանը հայտարարել է, որ նշված փաթեթը պատկանել է իրեն, ինչն էլ կրկին փաթեթավորվել և ամրակնքվել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի ծրարների համար նախատեսված թիվ 40/31 կլոր կնիքի դրոշումով»։
/տես` հատոր 1 գ.թ. 6-8,դատական նիստի արձանագրությունը/
Ապացույց ճանաչված ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակից՝ Դ.Կիրակոսյանի զեկուցագիրը, համաձայն որի՝ «վերջինս զեկուցագիր է ներկայացրել այն մասին, որ 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։00-ի սահմաններում վիրաբուժական բաժանմունքի դատապարտյալ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին տեսակցության այցելած իր իսկ մորաքրոջ որդի՝ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը հիմնարկի հսկիչ անցագրային կետում ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի արդյունքում նրա հետանցքից հայտնաբերվել է պոլիէթիլենային տոպրակով փաթեթավորված փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն փոշենման զանգված։
Մարատ Սարգսյանի հեռախոսահամարի վերծանումները, որոնց զննությամբ պարզվել է, որ ինչպես դեպքի օրը, այնպես էլ նախորդ օրերին վերջինս բազմաթիվ հեռախոսազանգեր է ունեցել 098 48 00 03 և 077 96 16 00 հեռախոսահամարների հետ և հիշյալ հեռախոսահամարների զննությամբ պարզվել է, որ հետաքրքրող ժամանակահատվածում 077 96 16 00 բջջային հեռախոսահամարը շահագործվել է մշտապես Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2Ա հասցեն սպասարկող ալեհավաքի կողմից, որը գտնվում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ին հարակից տարածքում։
/տես` հատոր 1 գ.թ. 1-4, 103-111, 184-185, 252-253,
հատոր 2 գ.թ. 31-32, 39-40
դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հետազոտվել է իրեղեն ապացույց ճանաչվածև Մարատ Գեղամի Սարգսյանի մոտ հայտնաբերված, փորձաքննության անցկացումից հետո առկա, խոշոր չափի՝ 4,71 գրամ ընդհանուր քաշով «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հետազոտվել է նաև ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը։
/տես` հատոր 1 գ.թ. 47-48
դատական նիստի արձանագրությունը/
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Սույն գործի քննությամբ ի հայտ եկած և դատարանում հետազոտված գործի փաստական հանգամանքներից ելնելով դատարանն առաջնահերթ պետք է պատասխանի հետևյալ հարցին`
արդյոք ճիշտ քրեաիրավական գնահատական է տրվել Մարատ Գեղամի Սարգսյանի կատարած հանրորեն վտանգավոր արարքին։
Այսպես.
Նախաքննական մարմնի կողմից Մարատ Գեղամի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերովմեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ`
(…) նա գործով չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։
Մարատ Սարգսյանը, 2016 թվականի ապրիլի 29-ին,իր կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող խոշոր չափի` պոլիէթիլենային թաղանթով փաթեթավորված, 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի հիշյալ թմրամիջոցը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտված և ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող իր ազգական Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին ապօրինի իրացնելու նպատակով, թաքցրել է հետանցքում և նույն օրը ժամը 16։00-ին գնացել է քրեակատարողական հիմնարկ՝ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցության։
Մինչ տեսակցություն տրամադրելը, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները Մարատ Սարգսյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ընթացքում էլ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով ձեռք բերված և պահվող թմրամիջոցը հայտնաբերվել է (...)»»։
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածն ամրագրում է իրացման նպատակով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությանը կամ դրանց ապօրինի իրացմանը վերաբերող հանցակազմեր։ Այդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում «իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու» համար։
Իր հերթին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է սահմանում «Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու» համար։
Օբյեկտով, առարկայով, օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ և 268-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերն ըստ էության նույնանում են։ Դրանց տարբերությունը միայն հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի, մասնավորապես՝ հանցագործության նպատակի մեջ է։ Ի տարբերություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դեպքում բացակայում է թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի իրացման նպատակը։
Դատարանն արձանագրում է, որ իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով։ Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։ Ինչ վերաբերում է ապօրինի իրացմանը, ապա այն թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է։ Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն։ Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող։ Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին։ Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի։ Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 23.12.2010թ.-ին կայարված՝ Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի վերաբերյալ նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը՝
« (…)Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ իրացման նպատակը և իրացումը բացակայում են, եթե թմրամիջոցները կամ հոգեմետ նյութերը միջնորդի կողմից ձեռք են բերվել հետևյալ չորս պայմանների միաժամանակյա առկայությամբ.
ա) սպառողի խնդրանքով և դրամական միջոցներով,
բ) սպառողի անձնական գործածմանը համապատասխան քանակով,
գ) առանց դրանց նկատմամբ տնօրինման իրավունքի,
դ) միջնորդի դիտավորությունն ընդգրկում է ոչ թե իրացումը, այլ ձեռքբերմանն աջակցելը։
Ընդ որում, կախված այն հանգամանքից, թե կոնկրետ որ դերակատարի՝ իրացնողի թե ձեռք բերողի շահերից ելնելով է գործում միջնորդը, նրա գործողությունները պետք է որակվեն որպես իրացման կամ ձեռքբերման հանցակցություն»։
Այսպիսով, վերը նշված նախադեպային որոշմամբ սահմանվում են իրացման կամ իրացման նպատակի հանցակազմի բացակայության հատկանիշներին բնորոշ այն գործողությունները, որոնցից յուրաքանչյուրի առկայությունը կրում է պարտադիր բնույթ և նույն որոշմամբ մատնանաշված պայմաններից թեկուզև մեկի բացակայությունը հանգեցնում է նաև իրացման նպատակի հանցակազմի բացակայության։
Դատարանն անդրադառնալով վճռաբեկ դատարանի` իրացման նպատակի բնորոշմանն ու իրավաչափությանը վերաբերվող վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումներին և դրանք դիտարկելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքների տիրույթում, արձանագրում է, որ ստեղծված իրավիճակում Մ.Սարգսյանը գործել է ոչ թե թմրամիջոցիրացնելու նպատակի, այլ՝առանց իրացնելու նպատակի պայմաններում։
Նման եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
Ինչպես արդեն իսկ նշվեց վերևում, քրեական գործի դատական քննության ընթացքում ձեռք են բերվել և ուսումնասիրվել հետևյալ ապացույցները.
1. Ամբաստանյալ Մարատ Սարգսյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները,
2. Վկա Համազասպ Գևորգյանի ցուցմունքը,
3. Վկա Գարիկ Ծատուրյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքերը,
4. Վկա Դավիթ Կիրակոսյանի ցուցմունքը,
5. Վկա Դավիթ Հայրապետյանի ցուցմունքը,
6. Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 18851605 եզրակացությունը,
7. Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0449 եզրակացությունը,
8. Մարատ Գեղամի Սարգսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
9. Մարատ Գեղամի Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված փաթեթը բացելու, լուսանկարահանելու և կրկին փաթեթավորելու մասին արձանագրությունը,
10. Ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակից Դ.Կիրակոսյանի զեկուցագիրը։
Սա է, ըստ էության, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների այն զանգվածը, որի հետազոտման հիման վրա ինչպես դատավարության կողմերը, այնպես էլ դատարանը պետք է գան այն համոզման` եզրահանգման, թե արդյոք ամբաստանյալը կատարել է այն արարքը, որը մեղսագրված է նրան։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքի վերլուծությանը, դատարանը փաստում է հետևյալը՝
դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝
«« (…) Դեպքի օրը, երբ պատրաստվել է գնալ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ և տեսակցել Վ.Հովհաննիսյանին, վերջինս խնդրել է իրեն նախ գնալ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա և համապատասխան վայրից վերցնել ինչ-որ իր` նրան փոխանցելու նպատակով։ Միաժամանակ, Վ.Հովհաննիսյանը կոնկրետ նշել է, թե հատկապես ուր պետք է գնա և որտեղից ու ինչ վերցնի։ Այդ իսկ պատճառով գնացել է Կոմիտասի պողոտա, Վ.Հովհաննիսյանի ցուցումով հասել է համապատասխան լուսացույցի մոտ, թեքվել դեպի ձախ, որտեղ գտվող էլեկտրասյան տակից վերցրել է թեյի տուփ, որի մեջ եղել է փաթեթ ևայն դրել է գրպանը։ Իր այն հարցին, թե տվյալ փաթեթն ինչ է պարունակում, Վ.Հովհաննիսյանը պատասխանել է, որ դրանում թանկարժեք քար է։ Բացի այդ, հավելել է, որ հեռախոսով մանրամասն չի կարողխոսել և բոլոր հարցերը կպարզաբանի տեսակցության ժամանակ։ Տեղեկանալով, որ փաթեթի մեջ թանկարժեք քար է, կարծել է, որ Վ.Հովհաննիսյանը ՔԿՀ-ում պարտք է ինչ-որ մեկին, որից ելնելով էլ խնդրել է իրեն փաթեթը տանել ՔԿՀ։ Ավելին, հավաստիանալու համար, որ փաթեթում իրականում ադամանդ է, ձեռքով շոշափել է այն և զգացել, որ փաթեթի պարունակությունը պինդ է։ Մինչև ՔԿՀ հասնելը, Վրեժ Հովհաննիսյանը կրկին զանգահարել է իրեն և ասել, որպեսզի մինչ նրա մոտ գնալը և տեսակցելը՝ մտնի մոտակա զուգարան և այն թաքցնի իր մարմնում։ Ուստի, մտել է «Ռոսիա» տոնավաճառի հարևանությամբ գործող զուգարան և թաքցրել այն։ Հասնելով ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց», հիմնարկի վարչակազմի կոմից ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ իր մոտից հայտնաբերվել է տվյալ փաթեթը (…) »»։
Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ ամբաստանյալը դատարանում պնդել և հավաստիացրել է, թե իբր նախապես չի իմացել որ փաթեթում առկա է թմրամիջոց, դատարանը նշված փաստը դիտում է ոչ արժանահավատ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ՝
դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալը, ներկայացնելով 29.04.2016թ.-ին տեղի ունեցած իրադարձությունները և դրանց հաջորդականությունը, պնդել է, որ նախապես չի իմացել, թե փաթեթի մեջ ինչ է։ Ավելին, հայտնել է, որ հեռախոսազանգի ժամանակ Վ.Հովհաննիսյանն իրեն ասել է, որ փաթեթի մեջ թանկարժեք քար է, ինչից ելնելով ենթադրել է, թե այն ադամանդ է։ Միաժամանակ, դատարանին հավաստիացրել է, որ հավատացել է Վ.Հովհաննիսյանի խոսքերին այն պատճառով, որ մտածել է, թե իբր վերջինս ՔԿՀ-ում գտնվող անձանցից մեկին պարտք է, այդ պատճառով էլ խնդրել է իրեն գնալ և վերցնել փաթեթն ու բերել իր մոտ։
Նման պարագայում դատարանը հարկ է համարում ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքը համադրել վերջինիս կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքին։
Մասնավորապես, մինչդատական վարույթում որպես կասկածյալ տված ցուցմունքով Մ.Սարգսյանը հայտնել է՝
« (…) Իմացել է, որ այն սովորական կանեփ է, այն պահել է մոտը՝ հետագայում անձնական օգատագործման նպատակով (…) »։
Ավելին, անձնական խուզարկության արձանագրությամբ ևս, հայտնաբերված փաթեթի և դրա պարունակության վերաբերյալ ամբաստանյալ Սարգսյանը հայտարարել է, որ՝«…հայտնաբերված փաթեթը պատկանում է իրեն…»։
Հաստատված համարելով գործի հիշյալ փաստերը, դատարանն ընդգծում է, որ թեև ամբաստանյալը գործել է Վրեժ Հովհաննիսյանի խնդրանքով ու ցուցումով՝ նրա համար նախատեսված փաթեթը տեղ հասցնելու առումով, սակայն, ի սկզբանե հաստատապես իմացել է դրա պարունակության մասին՝ այն, որ փաթեթում առկա է թմրամիջոց։
Գնահատելով ու վերլուծելով ամբաստանյալի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով գործի մյուս ապացույցների հետ, դատարանն առավել արժանահավատ է դիտում վերջինիս՝ նախաքննության ընթացքում տված այն ցուցմունքը, որ տեղյակ է եղել իր մոտ թմրամիջոցի առկայության մասին։ Նման եզրահանգմանը գալիս, դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Սարգսյանն ընդունել և պնդել է, որ նախ՝ տեղյակ է թմրանյութի՝ իր մոտ գտնվելու հանգամանքի վրաբերյալ, ապա, նշել է, որ թեև այն իրացնելու նպատակ չի ունեցել, սակայն պահել է իր մոտ՝ հետագայում օգտագործելու նպատակով։ Ինչ վերաբերում է դատարանում ամբաստանյալի կողմից տվյալ հանգամանքի ժխտման փաստին, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի ցուցմունքը՝ կապված փաթեթի մեջ ադամանդ լինելու հետ, անարժանահավատ է և մտացածին, քանի որ նման կերպ ամբաստանյալ Սարգսյանը փորձում է ստեղծել իր համար առավել բարենպաստ պայմաններ՝ քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար։ Այդ մասին է վկայում այն փաստը, որ վերջինս նախաքննության ընթացքում ընդունել է, որ իր հետանցքից հայտնաբերված փաթեթում առկա զանգվածը թմրանյութ է, իր բառերով ասած՝ «պլան» և ի հակառակ դրան՝ նախաքննության ժամանակ երբևէ և որևէ տեղեկություն չի հայտնել այն մասին, թե իբր փաթեթի մեջ իրականում եղել է ադամանդ։ Անդրադառնալով ամբաստանյալի այն պնդմանը, որ նախաքննության ժամանակ ինքը գտնվել է հուզական վիճակում, ինչի պատճառով էլ շփոթված հայտնել է, որ իր մոտ հայտնաբերվածը հանդիսանում է թմրանյութ, այդ մասով ամբաստանյալի ցուցմունքը դատարանը ևս դիտում է մտացածին, քանի որ դատարանը չի բացառում, որ նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ տալիս վերջինս կարող է գտնված լինի հուզական կամ շփոթված վիճակում, սակայն, այդուամենայնիվ, գտնում է, որ նույնիսկ այդ վիճակը չէր կարող խանգարել նրան, որպեսզի վերջինս տվյալ պահին հայտներ«իրականությունը»՝ ադամանդների մասին, առավել ևս այն դեպքում, երբ ինչպես կասկածյալի, այնպես էլ մեղադրյալի կարգավիճակում հարցաքննվելիս նա ունեցել է պաշտպան, ով մասնակցել է հարցաքննություններին, մինչդեռ, ամբաստանյալը դատարանում շարունակաբար պնդել է, որ ցուցմունքները տվել է պաշտպանի բացակայությամբ, ինչը չի համապատասխանում իրականությանը։
/տես՝ քրեական գործի նյութերը/
Փաստորեն, կարելի է արձանագրել, որ հիշյալ փաթեթը ձեռք բերելու, այն փոխադրելու, սեփական մարմնում թաքցնելու և այն ՔԿՀ տեղափոխելու նախաձեռնության, մանրամասների և նպատակների մասին բացի ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքից, գործի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում այլ տվյալ կամ ապացույց ձեռք չի բերվել՝բացառությամբ դրա պարունակության մասին տեղյակ լինելու հանգամանքից, որի վերաբերյալ ամբաստանյալը հայտնել է դեռևս նախաքննության ժամանակ։
Հետևաբար, գործով ձեռք բերված ապացուցների ամբողջության մեջ մեղադրանքի մարմինները չեն կարող հաստատապես պնդել, որ ամբաստանյալը չի գործել՝ Վրեժ Հովհաննիսյանի խնդրանքով կամ ցուցումով և թմրամիջոցը ձեռք չի բերել հատկապես նրա համար, նրա ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակով։ Իսկ չունենալով ամբաստանյալի տված ցուցմունքին որևէ հակափաստարկ դատարանն արձանագրում է, որ՝
-թեյի տուփը, որի մեջ եղել է թմրամիջոցի փաթեթ՝Մ. Սարգսյանը վերցել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի վրա գտնվող իր հիշատակած վայրից, փաթեթը թաքցրել է իր մարմնում և այն ՀՀ ԱՆ դատապարտյալների հիվանդանոց» է տեղափոխել Վրեժ Հովհաննիսյանի խնդրանքով կամ ցուցումով։
Ավելին, դատարանում ամբաստանյալ Սարգսյանը ներկայացնելով 29.04.2016 թ.-ին տեղի ունեցած իրադարձությունները, դատարանին պնդել և հավաստիացրել է, որ վերը շարադրված գործողությունները հաջորդաբար կատարել է Վ.Հովհաննիսյանի՝ հեռախոսազանգերի միջոցով տրված ցուցումներով, ինչը հաստատվել է նաև գործով ձեռք բերված և մեկ այլ ապացույցով՝ կատարված հեռախոսազանգերի վերծանումներով, առ այն, որ ինչպես դեպքի օրը, այնպես էլ դրան նախորդող օրերին ամբաստանյալը բազմաթիվ հեռախոսազանգեր է ունեցել 098 48 00 03 և 077 96 16 00 հեռախոսահամարների հետ և հիշյալ հեռախոսահամարների վերծանումների զննությամբ պարզվել է, որ հետաքրքրող ժամանակահատվածում 077 96 16 00 բջջային հեռախոսահամարը շահագործվել է մշտապես Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2Ա հասցեն սպասարկող ալեհավաքի կողմից, որը գտնվում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ին հարակից տարածքում։
Նման պարագայում,գործի հիշյալ փաստական հանգամանքներըդիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշման լույսի ներքո, դատարանըհաստատված է համարում այն, որ՝
ա) Մարատ Սարգսյանը թմրամիջոցը ձեռք է բերել այն սպառողի՝ Վրեժ Հովհաննիսյանի, խնդրանքով,
բ) սպառողի՝ Վրեժ Հովհաննիսյանի, անձնական գործածմանը համապատասխան քանակով /քրեական գործով նշված փստը հերքող որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել/,
գ) առանց դրանց նկատմամբ տնօրինման իրավունքի,
դ) Մարատ Սարգսյանի դիտավորությունն ընդգրկել է ոչ թե տվյալ թմրամիջոցի իրացումը, այլ Վրեժ Հովհաննիսյանի կողմից դրա ձեռքբերմանն աջակցելը։
Բացի ա/, բ/ և դ/ կետերում նշված վավերապայմանների մասին գործով ձեռք բերված բավարար ապացույցների, որպես՝ գ/ կետում նշված՝ սեփական նախաձեռնությամբ և հայեցողությամբ ձեռք բերված թմրամիջոցը տնօրինելու լիազորության բացակայության մասին ապացույց, դատարանը դիտարկում է նաև գործով անցկացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0449 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Մարատ Գեղամի Սարգսյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում կանաբինոիդների ևափիոնի խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր չեն հայտնաբերվել»։
Այսպիսով, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված նախադեպային որոշման համատեքստում քննարկելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ Մ.Սարգսյանի արարքում բացակայում է թմրամիջոցի իրացման նպատակի հատկանիշները, ուստի նրա գործողությունները չեն կարող որակվել որպես իրացնելու նպատակով թմրամիջոցի ապօրինի ձեռքբերում, փոխադրում և ապօրինի իրացում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի համապատասխան որակյալ հատկանիշներով։
Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալը գործել է՝ելնելովձեռք բերողի շահերից, հետևաբար նրա արարքը պետք է որակվի որպես ձեռքբերման հանցակցություն։
Նման պայմաններում սույն բաժնում շարադրված իրավական հարցին լիարժեք պատասխանելու համար դատարանն անհրաժեշտ է համարում անդրադառնալնաև հանցակցության՝ մասնավորապես հանցագործությաննօժանդակելու հասկացությանը։
Այսպես՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը»։
Հանցակցության հատկանիշների մասին Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ։ Ըստ այդ որոշման`
« … Հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ.
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից
2. գործողությունների համատեղությունը
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում (տե՛ս Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ 48/08 գործով 2008թ. հուլիսի 25-ի որոշման 28-րդ կետը)…»»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը։
2. Կատարող է համարվում այն անձը, ով անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանն անմիջականորեն մասնակցել է այլ անձանց (համակատարողների) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այլ այնպիսի անձանց օգտագործելու միջոցով, ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության կամ հանցանքը կատարել են անզգուշությամբ։
(…)
5. Օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիuի առարկաները։
Եթե հանցակիցներից երկուսը կամ ավելին անմիջականորեն կատարում են հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը, ապա հանցակցությունը դրսևորվում է համակատարման ձևով։
Համակատարում չէ հանցագործությանն այնպիսի մասնակցությունը, երբ հանցակիցներից մեկը տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող ոչ մի գործողություն չի կատարել, այլ միայն օժանդակել է հանցագործությանը, այսինքն՝ եղել է օժանդակող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով։
Այսպիսով, օժանդակողը կատարողից տարբերվում է նրանով, որ նա հանցագործության օբյեկտիվ կողմն անմիջականորեն չի կատարում, այլ կամ հանցագործությունը նախապատրաստելու ընթացքում կամ դրա ավարտման փուլում աջակցություն է ցույց տալիս կատարողին` ստեղծելով հանցագործության ավարտման իրական հնարավորություններ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասում սպառիչ թվարկված են այն եղանակները և միջոցները, որոնցով օժանդակողը, չկատարելով տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող որևէ գործողություն, մասնակցում է հանցագործությանը։ Օրենքում չնշված այլ եղանակներով օժանդակությունը բացառվում է։
Մասնավորապես, օժանդակող է այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է.
ա) Միջոցներ կամ գործիքներ տրամադրելով (ֆիզիկական օժանդակություն)։ Օժանդակության այս տեսակն արտահայտվում է այնպիսի գործողություններով, որոնք ուղղված են հանցագործության միջոցներ և գործիքներ տրամադրելու, խոչընդոտներ վերացնելու միջոցով կատարողի կողմից հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի իրականացումը հեշտացնելուն։
բ)Խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն տրամադրելով (ինտելեկտուալ օժանդակություն)։ Այն արտահայտվում է արարքի հոգեբանական կողմին վերաբերող գործողություններով, որոնք ուղղված են կատարողի մոտ հանցագործության կատարման վճռականությունն ամրապնդելուն, առավել արդյունավետ գործողություններ կատարելու ուղիներ գտնելուն և այլն։
Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ պարտակման, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաների ձեռք բերման կամ իրացման նախապես խոստումը ոչ թե ֆիզիկական, այլ ինտելեկտուալ օժանդակություն է։ Այլ կերպ` արարքն օժանդակություն որակելու համար այս դեպքերում չի պահանջվում խոստման ռեալ (իրական) կատարում և նույնիսկ այն կատարելու մտադրություն։
գ) Խոչընդոտները վերացնելով (կարող է լինել ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ ինտելեկտուալ)։
Սուբյեկտիվ կողմից օժանդակությունը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ ինքը մասնակցում է կատարողի կողմից իրականացվող հանցագործությանը և ցանկանում է մասնակցել։ Ինչ վերաբերում է հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող մեղքի ձևին, ապա դրանց նկատմամբ կարող է դրսևորվել և՛ ուղղակի, և՛անուղղակի դիտավորություն»»։
Ընդհանրացնելով վերը շարադրվածը, դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով ամբաստանյալ Մարատ Սարգսյանը, գործելով թմրամիջոց սպառողի՝ Վ.Հովհաննիսյանի, շահերից, նրան խոuտացել է ձեռք բերել հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկա՝ թմրամիջոց։ Այսինքն, առկա է թմրամիջոցի ձեռքբերման հանցակցություն` ինտելեկտուալ օժանդակության ձևով։ Ավելին, նա փաստացի ձեռք է բերել այն և փորձել է փոխանցել սպառողին՝ Վ.Հովհաննիսյանին։
Ի հիմնավորումն նշվածի դատարանը ցանկանում է մատնանշել նաև այն, որ նախաքննական մարմնի կողմից 17.10.2016թ-ին կայացվել է՝ «Քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին» ներկայումս չվերացված որոշում, որտեղ արձանագրվել է հետևյալը՝
«… կատարված նախաքննությամբ պարզվել և հիմնավորվել է, որ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, գործով չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿ հիմնարկի դատապարտյալ, իր ազգական՝ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։00-ի սահմաններում Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցելու նպատակով և իր հետանցքի մեջ պահելով, այցելել քրեակատարողական հիմնարկ և այդ կերպ փոխադրել խոշոր չափի՝ 4.81 գրամ ընդհանուր քաշով «Ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց Վրեժ Հովհաննիսյանին հանձնելու համար, սակայն նրա անձնական խուզարկությամբ այն հայտնաբերվել և վերցվել է, որի պայմաններում Վրեժ Բարկենի Հովհաննիսյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի կարողացել ապօրինի ձեռք բերել խոշոր չափի թմրամիջոցը, ուստի վերջինիս գործողություններում առկա Է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րղ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներ,սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերջինս մահացել է, ինչն էլ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք է, հետևաբար անհրաժեշտ է Վրեժ Հովհաննիսյանի կողմից ապօրինի խոշոր չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի մասով քրեական հետապնդում չիրականացնել»։
Հիշյալ հիմքով վարույթն իրականացնող նախաքննական մարմինը որոշել է՝Վրեժ Բարկենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնել՝ վերջինիս մահվան հիմքով։
Այլ խոսքով, նախաքննական մարմինն ինքը հաստատված համարելով, որ թմրամիջոցը նախատեսված է եղել Վ.Հովհաննիսյանին փոխանցելու, այն է նրա կողմից ձեռք բերելու համար, անտեսելով այն փաստը, որ Մ.Սարգսյանն այն ձեռք է բերել, պահել ու փոխադրել ՔԿՀ՝ բացառապես Վ.Հովհաննիսյանի ցուցումով ու նրա համար, ավելին, չի ունեցել այն սեփական հայեցողությամբ տնօրինելու իրավունք, այնուամենայնիվ Մարատ Սարգսյանի արարքին տվել է ոչ ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել։
2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը, և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը։ Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում»։
Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ`
ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, 2016թ-ի ապրիլի 29-ին, իր ազգական՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտված և ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող դատապարտյալ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանի խնդրանքով, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի վրա գտնվող լուսացույցներից մեկի մոտից դեպի ձախ գտվող էլեկտրասյան տակից վերցրել՝ ապօրինաբար ձեռք է բերել, խոշոր չափի` պոլիէթիլենային թաղանթով փաթեթավորված, 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և այն Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանի ցուցումով, վերջինիս փոխանցելու նպատակով,մտնելով Երևան քաղաքի «Ռոսիա» տոնավաճառին հարակից հատվածում գտնվող հասարակական զուգարան, թաքցրել է հետանցքում և նույն օրը ժամը 16։00-ին գնացել է քրեակատարողական հիմնարկ՝ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցության։
Մինչ տեսակցություն տրամադրելը, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները Մարատ Սարգսյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ընթացքում էլ վերջինիս կողմից Վ.Հովհաննսիյանի ձեռք բերմանն օժանդակելու նպատակով ապօրինաբար ձեռք բերված և մոտը պահվող թմրամիջոցը հայտնաբերվել է։
Հետևաբար, գործի փաստական հանգամանքները դիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո, դատարանն արձանագրում է, որ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը կատարել է հանցանք՝ նախատեսված՝ ՀՀ օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որի համար վերջինս պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձըբնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի արարքում բացակայում են ինչպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, այնպես էլ ծանրացնող հանգամանքները։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի կողմից կատարված արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։
Անդրադառնալով Մարատ Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ կալանավորման, հարցին, դատարանը գտնում է, որ այնպետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ նշանակված պատժի կրման սկիզբ պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2016թ.-ի մայիսի 06-ից։
Միաժամանակ, լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույցճանաչված, փորձաքննության անցկացումից հետո առկա և դատարան ուղարկված՝ 4.71 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը պետք է ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործի նյութերով հարուցված թիվ 13820216 քրեական գործին կցելու և օրենքով սահմանված կարգով հետագա ընթացքը լուծելու համար։
Դատարանը գտնում է, որ Մարատ Գեղամի Սարգսյանից հոգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 33.600 ՀՀ դրամ՝ որպես նախաքննության ընթացքում կատարված դատական ծախսեր։
4. Եզրափակիչ մաս
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-359, 360, 365,369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մարատ Գեղամի Սարգսյանինմեղավորճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
Մարատ Գեղամի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2016թ-ի մայիսի 06-ից։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, փորձաքննության ացկացումից հետո առկա և դատարան ուղարկված` 4.71 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցն ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործի նյութերով հարուցված թիվ 13820216 քրեական գործին կցելու և օրենքով սահմանված կարգով հետագա ընթացքը լուծելու համար։
Մարատ Գեղամի Սարգսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝հրապարակվելու օրվանից հետոմեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ.Մ Ա Կ Յ Ա Ն
ԵԿԴ/0275/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,07,, փետրվարի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Հ. Խաչատրյանի
Պաշտպան Ս.Ասլանյանի
դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Մարատ Գեղամի Սարգսյանի`ծնված 10.01.1995թ.-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,նախկինում չդատված, իր հայտարարությամբ՝ միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, բնակվել է՝ ք.Երևան, Շահումյան 16-րդ փողոցի45-րդ տանը, հաշվառված է՝ Վայոց Ձորի մարզ, Սարավան գյուղի 3-րդ փողոցի 3-րդ տանը, մեղադրվում է ՀՀքրեական օրենսգրքի 266-րդհոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության կողմից դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի՝
«Մարատ Գեղամի Սարգսյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի՝ 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որն էլ 2016 թվականի ապրիլի 29-ին փոխադրել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿ հիմնարկ։
Այսպես.
(...) 2016 թվականի ապրիլի 29-ին, Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, հիշյալ թմրամիջոցը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտված և ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող իր ազգական Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին ապօրինի իրացնելու նպատակով, իր կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող խոշոր չափի` պոլիէթիլենային թաղանթով փաթեթավորված 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, թաքցրել է հետանցքում և նույն օրը ժամը 16։00-ին գնացել է քրեակատարողական հիմնարկ՝ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցության։
Մինչ տեսակցություն տրամադրելը, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները, Մարատ Սարգսյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ընթացքում էլ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով ձեռք բերված և պահվող թմրամիջոցը հայտնաբերվել է (...) »։
Դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2016 թվականի մայիսի05-ին հարուցվել է թիվ 15101116քրեական գործը։
2016 թվականի մայիսի07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Մարատ Գեղամի Սարգսյանինորպես մեղադրյալներգրավելումասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։
07.05.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում` Մարատ Գեղամի Սարգսյանինկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին։
Քրեականգործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 21.10.2016թ.-ին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Դատարանում,ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ գնալուց 2 օր առաջ իրեն է զանգահարել իր հեռավոր ազգական Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանը, ում հետ զրուցել են կենցաղային հարցերի շուրջ։ Քանի որ այդ ժամանակ պետք է մեկներ քաղաք Սոչի, Վ.Հովհաննիսյանը խնդրել է իրենմինչ մեկնելը տեսակցության գալ իրեն։ Դեպքի օրը, երբ պատրաստվել է գնալ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ և տեսակցել Վ.Հովհաննիսյանին, վերջինս խնդրել է իրեն նախ գնալ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա և համապատասխան վայրից վերցնել ինչ-որ իր` նրան փոխանցելու նպատակով։ Միաժամանակ, Վ.Հովհաննիսյանը կոնկրետ նշել է, թե հատկապես ուր պետք է գնա և որտեղից ինչ վերցնի։ Այդ իսկ պատճառով գնացել է Կոմիտասի պողոտա, Վ.Հովհաննիսյանի ցուցումով հասել է համապատասխան լուսացույցի մոտ, թեքվել դեպի ձախ, որտեղ գտվող էլեկտրասյան տակից վերցրել է թեյի տուփ, որի մեջ եղել է փաթեթ և այն դրել է գրպանը։ Իր այն հարցին, թե տվյալ փաթեթն ինչ է պարունակում, Վ.Հովհաննիսյանը պատասխանել է, որ դրանում թանկարժեք քար է։ Բացի այդ, հավելել է, որ հեռախոսով մանրամասն չի կարողխոսել և բոլոր հարցերը կպարզաբանի տեսակցության ժամանակ։ Տեղեկանալով, որ փաթեթի մեջ թանկարժեք քար է, կարծել է, որ Վ.Հովհաննիսյանը ՔԿՀ-ում պարտք է ինչ-որ մեկին, որից ելնելով էլ խնդրել է փաթեթը տանել ՔԿՀ։ Ավելին, հավաստիանալու համար, որ փաթեթում իրականում ադամանդ է, ձեռքով շոշափել է այն և զգացել, որ փաթեթի պարունակությունը պինդ է։ Մինչև ՔԿՀ հասնելը, Վրեժ Հովհաննիսյանը կրկին զանգահարել է իրեն և ասել, որպեսզի մինչ նրա մոտ գնալը և տեսակցելը՝ մտնի մոտակա զուգարան և այն թաքցնի իր մարմնում։Ուստի մտել է «Ռոսիա» տոնավաճառի հարևանությամբ գործող զուգարան և թաքցրել այն։ Հասնելով ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց», հիմնարկի վարչակազմի կոմից ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ իր մոտից հայտնաբերվել է տվյալ փաթեթը։ Հայտնաբերելուց հետո հայտարարել է, որ փաթեթի մեջ առկա է թանկարժեք քար` ադամանդ, որը պատկանում է իրեն, սակայն նշվածը համապատասխան արձանագրության մեջ չի արտացոլվել։ Քանի որ բռնվելուց հանկաշակիի է եկել և եղել է խիստ լարված, հրաժարվել է այդ պահին որևէ բացատրություն տալ և պահանջել է որպեսզի իրեն ապահովեն պաշտպանով։
Ամբաստանյալը դատարանին հավաստիացրել է, որ Վրեժ Հովհաննիսյանն իրեն նախապես չի հայտնել, թե տվյալ փաթեթն ինչ է պարունակում, ավելին, մինչ այն վերցնելը, կարծել է, որ պետք է ուտելիք փոխանցեր նրան։ Նախկինում ևս եղել են դեպքեր, երբ տեսակցել է Վ.Հովհաննիսյանի, սակայն թմրամիջոցների հետ երբևէ որևէ առնչություն չի ունեցել, նրան երբեք թմրամիջոց չի փոխանցել։ Այդ անգամ Վ.Հովհաննիսյանի խնդրանքը կատարել է, ելնելով այն բանից, որ նախ` չի իմացել, որ փաթեթում առկա է թմրամիջոց, բացի այդ,վերջինս իր ազգականն է, տարիքով իրենից շուրջ 30 տարի մեծ։
Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա՝ որպես կասկածյալ տրված նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի`
« (...) Տիրապետում է հայերեն գրավոր և բանավոր լեզվին, ֆիզիկապես առողջ է, սակայն ունի հոգեկան խնդիրներ՝ անքնություն, շիզոֆրենիա, անձի հիստերիկ տիպի շեղվածություն, ինչի պատճառով ժամանակավորապես ազատվել է զինվորական ծառայությունից և մի քանի անգամ բուժում է ստացել «Նուբարաշեն» հոգեբուժական հիվանդանոցում։ Ընդունում է այն հանգամանքը, որ իր հետանցքի մեջ եղել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, սակայն այն իրացնելու նպատակով չի պահել։ Դեպքի օրը, երբ այն հայտանբերվել է իր մոտից, ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ էր գնացել պարզապես տեսակցելու իր մորաքրոջ որդուն՝ Վ.Հովհաննիսյանին, ով պատիժ է կրում տվյալ հիմնարկում։ Այդուամենայնիվ, տվյալ թմրամիջոցը ոչ Վ.Հովհաննիսյանին, ոչ մեկ այլ անձի իրացնելու նպատակ չի ունեցել։ Հարաժարվում է ցուցմունք տալ այն հանգամանքի վերաբերյալ, թե որտեղից է ձեռք բերել թմրամիջոցը և ինչ նպատակով։ Իմացել է, որ այն սովորական կանեփ է, այն պահել էր մոտը՝ հետագայում անձնական օգտագործման նպատակով։ Օգտվելով կասկածյալի դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ, պատասխանել հարցերին(...) »։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս Մարատ Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝
« (...) Պարզաբանվել են որպես մեղադրյալ իր իրավունքները և պարտականությունները, դրանք պարզ են և հասկանալի, ցանկանում է, որպեսզի շահերը պաշտպանի հանրային պաշտպան Է.Բեգլարյանը։ Ֆիզիկապես առողջ է, ունի հոգեկան խնդիրներ, որի մասին արդեն հայտնել է։ Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ թմրամիջոց իրացնելու նպատակ չի ունեցել, այն իր մոտ պահել է իր անձնական օգտագործման համար։ Պնդում է որպես կասկածյալ տված ցուցմունքը, հրաժարվում է ցուցմունք տալ և պատասխանել հարցերին (...) »։
Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո, ի պատասխան դատարանում իրեն առաջադրված հարցերի՝ ամբաստանյալը պնդել է, որ նախաքննական ցուցմունքները գրել է պաշտպանի բացակայությամբ։ Ինչ վերաբերում է ցուցմունքում հայտնած այն հանգամանքին, որ հայտնաբերվածը հանդիսանում է թմրանյութ և պատկանում է իրեն, ապա դա իրականությանը չի համապատասխանում և իրականում վարույթն իրականացնող մարմնից է տեղեկացել,որ հայտնաբերված փաթեթում առկա է թմրանյութ, որպիսի հանգամանքը նշել է իր ցուցմունքում։ Այդուամենայնիվ, հայտարարել է, որ ինքը թմրանյութ չի օգտագործել, որևէ անձի չի իրացրել և դրա նպատակն էլ չի ունեցել։
Ինչ վերաբերվում է այն փասին, որ նախաքննության ժամանակ երբևէ չի հայտնել, որ ինքը նախապես իմացել է, թե փաթեթում ադամանդ է, ապա նախաքննության ընթացքում, ցուցմունքները գրելիս գտնվել է հուզական լարված վիճակում, այդ իսկ պատճառով հայտարարել է, որ հայտնաբերված թմրանյութը պատկանում է իրեն։
Ամբաստանյալը դատարանում ևս մեկ անգամ պնդել է, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» է գնացել Վ.Հովհաննիսյանին տեսակցելու, զրուցելու և հրաժեշտ տալու նպատակով, իսկ տվյալ փաթեթը վերցրել է նրա ցուցումով, նրա մատնանշած վայրից։
/տես` հատոր 1 գ-թ 69, 82 և դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Գարիկ Ծատուրյանը դատարանումցուցմունք է տվել այն մասին, որներկայումս աշխատում է «Արմավիր» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի ավագ մասնագետ։ Դեպքի ժամանակ աշխատել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ։
Նկարագրելով դեպքի օրը տեղի ունեցած իրադարձությունները, վկան նշել է, որ ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը եկել է «Դատապարտյալների հիվանդանոց»՝ դատապարտյալներից մեկին /անունը չի մտաբերում/ տեսակցելու նպատակով։ Մինչ տեսակցությունը, վերջինս ենթարկվել էանձնականզննության, որի արդյունքում բժիշկ Հ.Գևորգյանը նրա մոտից հայտնաբերել է ինչ-որ փաթեթ։ Չի մտաբերում, թե Մ.Սարգսյանի մարմնի որ մասից է հայտնաբերվել տվյալ փաթեթը, սակայն չի բացառում, որ այն հայտնաբերվել է վերջինիս հետանցքից։ Հայտնաբերված փաթեթը ուղարկվել է փորձաքննության, որի ժամանակ հաստատվել է, որ փաթեթի մեջ առկա է թմրամիջոց։
Պնդել է, որ ընդհանրապես, զննություն կատարելուց առաջ զննության ենթարկվողին առաջարկվում է հանձնել արգելված իրերը, որից հետո տեղի է ունենում անձի զննումը։ Զննությանը ներկա են գտնվում համապատասխան աշխատակիցներ։ Անհրաժեշտության դեպքում իրենք նույնպես ներկա են գտնվում զննությանը։ Դեպքի օրը ինքը տեղյակ չի եղել, որ Մ.Սարգսյանի մոտ գտնվել է արգելված իր, ավելին, որ վերջինս պետք է տվյալ արգելված իրը փոխանցեր դատապարտյալին։ Նկարագրելով Մ.Սարգսյանին, հայտնել է, որ զննության ժամանակ վերջինս դրսևորել է անհնագիստ վարքագիծ։
Դատարանն արձանագրելով, որ վկայի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա՝ որպես վկա տրված նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի`
« (...) 2011թ-ից աշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ, կոչումով արդարադատության կապիտան է։
2016թ.-ի ապրիլի 29-ին օպերատիվ տեղեկություն է ստացվել այն մասին, որ հիմնարկի դատապարտյալ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին տեսակցության այցելողը վերջինիս համար բերելու է արգելված իր։ Տվյալ օրը ժամը 16։00-ի սահմաններում տեղեկացել է, որ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին այցելել և պատրաստվել է տեսակցել նրա մորաքրոջ որդին՝ Մարատ Սարգսյանը։ Վերջինիս մոտ առկա է եղել հանձնուք, որի ստուգմամբ ոչինչ չի հայտնաբերվել։ Այդուամենայնիվ, քանի որ ունեցել են տեղեկատվություն, ուստի նրան հրավիրել են հիմնարկի հսկիչ անցագրային կետ, հրավիրել են վիրաբուժական բաժանմունքի հերթապահ բժիշկ Համազասպ Գևորգյանին, վերջինս զննել է Մարատ Սարգսյանի հետանցքը և հանել է անգույն պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթաթված ձվաձև տեսք ունեցող փոքր փաթեթ։ Բժիշկը փաթեթը դրել է սպիտակ թղթի վրա, որից հետո կատարվել է լուսանկարահանում։ Մարատ Սարգսյանը հիմնարկ է այցելել միայնակ, նրա հետ այլ անձ չի եղել։ Այնուհետև, Մ.Սարգսյանի ներկայությամբ նշված փաթեթը, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն զանգված, ներկաների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնքվել։ Նշվածի կապակցությամբ Մ.Սարգսյանը հայտարարել է, որ այն պատկանում է նրան, սակայն չի հայտնել, թե որտեղից է այն ձեռք բերել։ Նշված փաթեթը ուղարկվել է փորձաքննության, որից հետո տեղեկացել է, որ այն հանդիսացել է խոշոր չափի ացետիլացված ափիոն, որը Մ.Սարգսյանը բերել էր հետը՝ մորաքրոջ որդուն, դատապարտյալ Վրեժ Հովհաննիսյանին տրամադրելու նպատակով։ Ինչ վերաբերում է մորաքրոջ որդուն այցելելու փաստին, ապա, Մ.Սարգսյանի տվյալներն ամբողջովին գրանցվել են համապատասխան մատյանում և մինչ տեսակցելը, ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի արդյունքում այդ ժամանակ նրա հետանցքից հայտնաբերվել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց(...)»։
Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո վկան պնդել է, որ օպերատիվ բաժնից ստացվել են տվյալներ առ այն, որ գալու է ինչ-որ անձ, ում մոտ հնարավոր է, որ կարող է գտնվել արգելված իր, ուստի պետք է զննել վերջինիս։Պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքն ամբողջությամբ։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Դավիթ Կիրակոսյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որաշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես հերթափոխի գլխավոր մասնագետ։
Հայտնել է, որ դեպքի պահին աշխատել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի մասնագետ։
2016թ.-ի ապրիլ ամսինտեղեկություն է ստացվել, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի դատապարտյալ, «մրզե» մականունով Վրեժ Հովհաննիսյանի մոտ է գալուինչ-որ անձ, ով պետք է հանձնուք բերի նրան, որում հնարավոր է լինի արգելված իր։ Անհրաժեշտություն է առաջացել տվյալ անձին ենթարկել անձնական խուզարկության։ Այդ ժամանակ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցելու նպատակով ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ է եկել ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը, ում ենթարկել են զննության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է սպիտակ գույնի փաթեթ, որն էլ ուղարկվել է փորձաքննության։Մասնավորապես, զննության ժամանակ առաջարկվել է Մ.Սարգսյանին հանձնել արգելված իրերը, որից հետո կատարվել է խուզարկություն և բժշկական միջամտության արդյունքում վերջինիս հետանցքից հայտնաբերվել է սպիտակ գույնի փաթեթ։ Հետագայում փորձաքննությամբ հաստատվել է, որ Մ.Սարգսյանի մոտից հայտնաբերված սպիտակ գույնի փաթեթում առկա է թմրանյութ։
Պնդել է, որ ինքն անձմաբ որևէ տեղեկություն չի ունեցել Վ.Հովհաննիսյանին տեսակցող անձի վերաբերյալ, սակայն Մ.Սարգսյանի զննությանըմասնակցել է վերադասի ցուցումով։
Հավելել է, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ տեսակցության եկող անձինք կարող են ենթարկվել ինչպես մասնակի, այնպես էլ՝ ամբողջական խուզարկության։ Սույն դեպքում Մ.Սարգսյանը ենթարկվել է ամբողջական խուզարկության, որի վերաբերյալ ցուցումը, որպես օպերատիվ բաժնի աշխատակից, ստացել է իր վերադասից։ Մ.Սարգսյանին խուզարկելիս ներկա են գտնվել ինքը, Դ.Հայրապետյանը և Գ. Ծատուրյանը, խուզարկությունն իրականացվել է բժշիկների միջամտությամբ։ Ամբողջական խուզարկության ժամանակ խուզարկվում են անձի իրերը, հագուստը, բերանի խոռոչը, մարմինը։ Խուզարկություն կարող է կատարվել նաև սարքի միջոցով։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Դավիթ Հայրապետյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես հերթապահ բժիշկ։ Դեպքի օրը,երբ գտնվել է աշխատավայրում, իրեն և վիրաբուժական բաժանմունքի պատասխանատու Հ.Գևորգյանին հրավիրել են քրեակատարողական հիմարկի հսկիչ անցագրային կետ, որտեղ գտնվել է նաև ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը։ Այդ ժամանակ Հ.Գևորգյանը Մ.Սարգսյանի հետանցքի զննության արդյունքում այնտեղից հանել է պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթեթավորված ինչ-որ փաթեթ, որից հետո ինքը հեռացել է։
Տեղյակ չէ, թե ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը այդ օրը ինչ նպատակով էր եկել ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Վկա Համազասպ Գևորգյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես հերթապահ բժշկական խմբի ղեկավար։ Դեպքի օրը գտնվել է աշխատավայրում, երբ զանգաահարել և իրեն ու հերթապահ բժիշկ Դ.Հայրապետյանին հրավիրել են քրեակատարողական հիմարկի հսկիչ անցագրային կետ։ Անցագրային կետում ՔԿՀ օպերատիվ աշխատակիցներն իրենց պարզաբանել են, որ այնտեղ գտնվող անձի մոտ օտար մարմին է կասկածվում, ուստի նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է կատարել բժշկական գործողություն, որի արդյունքում ինքը զննվողի՝ Մ.Սարգսյանի, հետանցքից հանել է պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթեթավորված մի փաթեթ։ Տվյալ փաթեթը դրել են թղթի վրա, որից հետո լուսանկարահանել են այն։ Գործողությանը ներկա են գտնվել նաև այլ անձինք։ Գործողությունն ավարտելուց հետո հեռացել է։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև՝
Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 18851605 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «փորձաքննությանը ներկայացված թղթե փաթեթում առկա 5,2 գրամ քաշով, յուրահատուկ սուր հոտով, գորշ գույնի, մանր զանգվածը, հանդիսանում է տնայնագործական եղանակով պատրաստված, 4,81 գրամ վերջնական քաշով «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց»։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 22-26, դատական նիստի արձանագրությունը/
Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0449 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Մարատ Գեղամի Սարգսյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում կանաբինոիդների և ափիոնի խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր չեն հայտնաբերվել։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 146, դատական նիստի արձանագրությունը/
Մարատ Գեղամի Սարգսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «ՀՀ ԱՆ «Դատապատյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակիցներ՝ Դ.Կիրակոսյանը, Գ.Ծատուրյանը, Հ.Գևորգյանը 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։00-ի սահմաններում ՔԿ հիմնարկի հսկիչ անցագրային կետում անձնական խուզարկության են ենթարկել Մարատ Գեղամի Սարգսյանին, որի ընթացքում վերջինիս հետանցքից բժիշկ Հ.Գևորգյանի կողմից հանվել է փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն զանգված և այդ կապակցությամբ Մարատ Սարգսյանը հայտարարել է, որ նշված փաթեթը պատկանել է իրեն»։
/տես` հատոր 1, գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրությունը/
Մարատ Գեղամի Սարգսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված փաթեթը բացելու, լուսանկարահանելու և կրկին փաթեթավորելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «ՀՀ ԱՆ «Դատապատյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակիցներ՝ Հ.Սավդալյանը, Դ.Կիրակոսյանը, Գ.Ծատուրյանը, 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։30-ի սահմաններում ՔԿ հիմնարկի օպերատիվ բաժնի աշխատասենյակում, մասնակցությամբ Մարատ Սարգսյանի և ընթերակաների ներկայությամբ, բացել են Մարատ Սարգսյանի հետանցքից հայտնաբերված փաթեթը, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն գույնի զանգված, և այդ կապակցությամբ Մարատ Սարգսյանը հայտարարել է, որ նշված փաթեթը պատկանել է իրեն, ինչն էլ կրկին փաթեթավորվել և ամրակնքվել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի ծրարների համար նախատեսված թիվ 40/31 կլոր կնիքի դրոշումով»։
/տես` հատոր 1 գ.թ. 6-8,դատական նիստի արձանագրությունը/
Ապացույց ճանաչված ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակից՝ Դ.Կիրակոսյանի զեկուցագիրը, համաձայն որի՝ «վերջինս զեկուցագիր է ներկայացրել այն մասին, որ 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։00-ի սահմաններում վիրաբուժական բաժանմունքի դատապարտյալ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին տեսակցության այցելած իր իսկ մորաքրոջ որդի՝ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը հիմնարկի հսկիչ անցագրային կետում ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի արդյունքում նրա հետանցքից հայտնաբերվել է պոլիէթիլենային տոպրակով փաթեթավորված փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն փոշենման զանգված։
Մարատ Սարգսյանի հեռախոսահամարի վերծանումները, որոնց զննությամբ պարզվել է, որ ինչպես դեպքի օրը, այնպես էլ նախորդ օրերին վերջինս բազմաթիվ հեռախոսազանգեր է ունեցել 098 48 00 03 և 077 96 16 00 հեռախոսահամարների հետ և հիշյալ հեռախոսահամարների զննությամբ պարզվել է, որ հետաքրքրող ժամանակահատվածում 077 96 16 00 բջջային հեռախոսահամարը շահագործվել է մշտապես Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2Ա հասցեն սպասարկող ալեհավաքի կողմից, որը գտնվում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ին հարակից տարածքում։
/տես` հատոր 1 գ.թ. 1-4, 103-111, 184-185, 252-253,
հատոր 2 գ.թ. 31-32, 39-40
դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հետազոտվել է իրեղեն ապացույց ճանաչվածև Մարատ Գեղամի Սարգսյանի մոտ հայտնաբերված, փորձաքննության անցկացումից հետո առկա, խոշոր չափի՝ 4,71 գրամ ընդհանուր քաշով «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հետազոտվել է նաև ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը։
/տես` հատոր 1 գ.թ. 47-48
դատական նիստի արձանագրությունը/
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Սույն գործի քննությամբ ի հայտ եկած և դատարանում հետազոտված գործի փաստական հանգամանքներից ելնելով դատարանն առաջնահերթ պետք է պատասխանի հետևյալ հարցին`
արդյոք ճիշտ քրեաիրավական գնահատական է տրվել Մարատ Գեղամի Սարգսյանի կատարած հանրորեն վտանգավոր արարքին։
Այսպես.
Նախաքննական մարմնի կողմից Մարատ Գեղամի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերովմեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ`
(…) նա գործով չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։
Մարատ Սարգսյանը, 2016 թվականի ապրիլի 29-ին,իր կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող խոշոր չափի` պոլիէթիլենային թաղանթով փաթեթավորված, 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի հիշյալ թմրամիջոցը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտված և ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող իր ազգական Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին ապօրինի իրացնելու նպատակով, թաքցրել է հետանցքում և նույն օրը ժամը 16։00-ին գնացել է քրեակատարողական հիմնարկ՝ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցության։
Մինչ տեսակցություն տրամադրելը, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները Մարատ Սարգսյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ընթացքում էլ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով ձեռք բերված և պահվող թմրամիջոցը հայտնաբերվել է (...)»»։
Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածն ամրագրում է իրացման նպատակով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությանը կամ դրանց ապօրինի իրացմանը վերաբերող հանցակազմեր։ Այդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում «իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու» համար։
Իր հերթին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է սահմանում «Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու» համար։
Օբյեկտով, առարկայով, օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ և 268-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերն ըստ էության նույնանում են։ Դրանց տարբերությունը միայն հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի, մասնավորապես՝ հանցագործության նպատակի մեջ է։ Ի տարբերություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դեպքում բացակայում է թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի իրացման նպատակը։
Դատարանն արձանագրում է, որ իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով։ Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։ Ինչ վերաբերում է ապօրինի իրացմանը, ապա այն թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է։ Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն։ Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող։ Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին։ Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի։ Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 23.12.2010թ.-ին կայարված՝ Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի վերաբերյալ նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը՝
« (…)Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ իրացման նպատակը և իրացումը բացակայում են, եթե թմրամիջոցները կամ հոգեմետ նյութերը միջնորդի կողմից ձեռք են բերվել հետևյալ չորս պայմանների միաժամանակյա առկայությամբ.
ա) սպառողի խնդրանքով և դրամական միջոցներով,
բ) սպառողի անձնական գործածմանը համապատասխան քանակով,
գ) առանց դրանց նկատմամբ տնօրինման իրավունքի,
դ) միջնորդի դիտավորությունն ընդգրկում է ոչ թե իրացումը, այլ ձեռքբերմանն աջակցելը։
Ընդ որում, կախված այն հանգամանքից, թե կոնկրետ որ դերակատարի՝ իրացնողի թե ձեռք բերողի շահերից ելնելով է գործում միջնորդը, նրա գործողությունները պետք է որակվեն որպես իրացման կամ ձեռքբերման հանցակցություն»։
Այսպիսով, վերը նշված նախադեպային որոշմամբ սահմանվում են իրացման կամ իրացման նպատակի հանցակազմի բացակայության հատկանիշներին բնորոշ այն գործողությունները, որոնցից յուրաքանչյուրի առկայությունը կրում է պարտադիր բնույթ և նույն որոշմամբ մատնանաշված պայմաններից թեկուզև մեկի բացակայությունը հանգեցնում է նաև իրացման նպատակի հանցակազմի բացակայության։
Դատարանն անդրադառնալով վճռաբեկ դատարանի` իրացման նպատակի բնորոշմանն ու իրավաչափությանը վերաբերվող վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումներին և դրանք դիտարկելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքների տիրույթում, արձանագրում է, որ ստեղծված իրավիճակում Մ.Սարգսյանը գործել է ոչ թե թմրամիջոցիրացնելու նպատակի, այլ՝առանց իրացնելու նպատակի պայմաններում։
Նման եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
Ինչպես արդեն իսկ նշվեց վերևում, քրեական գործի դատական քննության ընթացքում ձեռք են բերվել և ուսումնասիրվել հետևյալ ապացույցները.
1. Ամբաստանյալ Մարատ Սարգսյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները,
2. Վկա Համազասպ Գևորգյանի ցուցմունքը,
3. Վկա Գարիկ Ծատուրյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքերը,
4. Վկա Դավիթ Կիրակոսյանի ցուցմունքը,
5. Վկա Դավիթ Հայրապետյանի ցուցմունքը,
6. Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 18851605 եզրակացությունը,
7. Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0449 եզրակացությունը,
8. Մարատ Գեղամի Սարգսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը,
9. Մարատ Գեղամի Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված փաթեթը բացելու, լուսանկարահանելու և կրկին փաթեթավորելու մասին արձանագրությունը,
10. Ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակից Դ.Կիրակոսյանի զեկուցագիրը։
Սա է, ըստ էության, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների այն զանգվածը, որի հետազոտման հիման վրա ինչպես դատավարության կողմերը, այնպես էլ դատարանը պետք է գան այն համոզման` եզրահանգման, թե արդյոք ամբաստանյալը կատարել է այն արարքը, որը մեղսագրված է նրան։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքի վերլուծությանը, դատարանը փաստում է հետևյալը՝
դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝
«« (…) Դեպքի օրը, երբ պատրաստվել է գնալ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ և տեսակցել Վ.Հովհաննիսյանին, վերջինս խնդրել է իրեն նախ գնալ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա և համապատասխան վայրից վերցնել ինչ-որ իր` նրան փոխանցելու նպատակով։ Միաժամանակ, Վ.Հովհաննիսյանը կոնկրետ նշել է, թե հատկապես ուր պետք է գնա և որտեղից ու ինչ վերցնի։ Այդ իսկ պատճառով գնացել է Կոմիտասի պողոտա, Վ.Հովհաննիսյանի ցուցումով հասել է համապատասխան լուսացույցի մոտ, թեքվել դեպի ձախ, որտեղ գտվող էլեկտրասյան տակից վերցրել է թեյի տուփ, որի մեջ եղել է փաթեթ ևայն դրել է գրպանը։ Իր այն հարցին, թե տվյալ փաթեթն ինչ է պարունակում, Վ.Հովհաննիսյանը պատասխանել է, որ դրանում թանկարժեք քար է։ Բացի այդ, հավելել է, որ հեռախոսով մանրամասն չի կարողխոսել և բոլոր հարցերը կպարզաբանի տեսակցության ժամանակ։ Տեղեկանալով, որ փաթեթի մեջ թանկարժեք քար է, կարծել է, որ Վ.Հովհաննիսյանը ՔԿՀ-ում պարտք է ինչ-որ մեկին, որից ելնելով էլ խնդրել է իրեն փաթեթը տանել ՔԿՀ։ Ավելին, հավաստիանալու համար, որ փաթեթում իրականում ադամանդ է, ձեռքով շոշափել է այն և զգացել, որ փաթեթի պարունակությունը պինդ է։ Մինչև ՔԿՀ հասնելը, Վրեժ Հովհաննիսյանը կրկին զանգահարել է իրեն և ասել, որպեսզի մինչ նրա մոտ գնալը և տեսակցելը՝ մտնի մոտակա զուգարան և այն թաքցնի իր մարմնում։ Ուստի, մտել է «Ռոսիա» տոնավաճառի հարևանությամբ գործող զուգարան և թաքցրել այն։ Հասնելով ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց», հիմնարկի վարչակազմի կոմից ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ իր մոտից հայտնաբերվել է տվյալ փաթեթը (…) »»։
Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ ամբաստանյալը դատարանում պնդել և հավաստիացրել է, թե իբր նախապես չի իմացել որ փաթեթում առկա է թմրամիջոց, դատարանը նշված փաստը դիտում է ոչ արժանահավատ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ՝
դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալը, ներկայացնելով 29.04.2016թ.-ին տեղի ունեցած իրադարձությունները և դրանց հաջորդականությունը, պնդել է, որ նախապես չի իմացել, թե փաթեթի մեջ ինչ է։ Ավելին, հայտնել է, որ հեռախոսազանգի ժամանակ Վ.Հովհաննիսյանն իրեն ասել է, որ փաթեթի մեջ թանկարժեք քար է, ինչից ելնելով ենթադրել է, թե այն ադամանդ է։ Միաժամանակ, դատարանին հավաստիացրել է, որ հավատացել է Վ.Հովհաննիսյանի խոսքերին այն պատճառով, որ մտածել է, թե իբր վերջինս ՔԿՀ-ում գտնվող անձանցից մեկին պարտք է, այդ պատճառով էլ խնդրել է իրեն գնալ և վերցնել փաթեթն ու բերել իր մոտ։
Նման պարագայում դատարանը հարկ է համարում ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքը համադրել վերջինիս կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքին։
Մասնավորապես, մինչդատական վարույթում որպես կասկածյալ տված ցուցմունքով Մ.Սարգսյանը հայտնել է՝
« (…) Իմացել է, որ այն սովորական կանեփ է, այն պահել է մոտը՝ հետագայում անձնական օգատագործման նպատակով (…) »։
Ավելին, անձնական խուզարկության արձանագրությամբ ևս, հայտնաբերված փաթեթի և դրա պարունակության վերաբերյալ ամբաստանյալ Սարգսյանը հայտարարել է, որ՝«…հայտնաբերված փաթեթը պատկանում է իրեն…»։
Հաստատված համարելով գործի հիշյալ փաստերը, դատարանն ընդգծում է, որ թեև ամբաստանյալը գործել է Վրեժ Հովհաննիսյանի խնդրանքով ու ցուցումով՝ նրա համար նախատեսված փաթեթը տեղ հասցնելու առումով, սակայն, ի սկզբանե հաստատապես իմացել է դրա պարունակության մասին՝ այն, որ փաթեթում առկա է թմրամիջոց։
Գնահատելով ու վերլուծելով ամբաստանյալի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով գործի մյուս ապացույցների հետ, դատարանն առավել արժանահավատ է դիտում վերջինիս՝ նախաքննության ընթացքում տված այն ցուցմունքը, որ տեղյակ է եղել իր մոտ թմրամիջոցի առկայության մասին։ Նման եզրահանգմանը գալիս, դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Սարգսյանն ընդունել և պնդել է, որ նախ՝ տեղյակ է թմրանյութի՝ իր մոտ գտնվելու հանգամանքի վրաբերյալ, ապա, նշել է, որ թեև այն իրացնելու նպատակ չի ունեցել, սակայն պահել է իր մոտ՝ հետագայում օգտագործելու նպատակով։ Ինչ վերաբերում է դատարանում ամբաստանյալի կողմից տվյալ հանգամանքի ժխտման փաստին, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի ցուցմունքը՝ կապված փաթեթի մեջ ադամանդ լինելու հետ, անարժանահավատ է և մտացածին, քանի որ նման կերպ ամբաստանյալ Սարգսյանը փորձում է ստեղծել իր համար առավել բարենպաստ պայմաններ՝ քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար։ Այդ մասին է վկայում այն փաստը, որ վերջինս նախաքննության ընթացքում ընդունել է, որ իր հետանցքից հայտնաբերված փաթեթում առկա զանգվածը թմրանյութ է, իր բառերով ասած՝ «պլան» և ի հակառակ դրան՝ նախաքննության ժամանակ երբևէ և որևէ տեղեկություն չի հայտնել այն մասին, թե իբր փաթեթի մեջ իրականում եղել է ադամանդ։ Անդրադառնալով ամբաստանյալի այն պնդմանը, որ նախաքննության ժամանակ ինքը գտնվել է հուզական վիճակում, ինչի պատճառով էլ շփոթված հայտնել է, որ իր մոտ հայտնաբերվածը հանդիսանում է թմրանյութ, այդ մասով ամբաստանյալի ցուցմունքը դատարանը ևս դիտում է մտացածին, քանի որ դատարանը չի բացառում, որ նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ տալիս վերջինս կարող է գտնված լինի հուզական կամ շփոթված վիճակում, սակայն, այդուամենայնիվ, գտնում է, որ նույնիսկ այդ վիճակը չէր կարող խանգարել նրան, որպեսզի վերջինս տվյալ պահին հայտներ«իրականությունը»՝ ադամանդների մասին, առավել ևս այն դեպքում, երբ ինչպես կասկածյալի, այնպես էլ մեղադրյալի կարգավիճակում հարցաքննվելիս նա ունեցել է պաշտպան, ով մասնակցել է հարցաքննություններին, մինչդեռ, ամբաստանյալը դատարանում շարունակաբար պնդել է, որ ցուցմունքները տվել է պաշտպանի բացակայությամբ, ինչը չի համապատասխանում իրականությանը։
/տես՝ քրեական գործի նյութերը/
Փաստորեն, կարելի է արձանագրել, որ հիշյալ փաթեթը ձեռք բերելու, այն փոխադրելու, սեփական մարմնում թաքցնելու և այն ՔԿՀ տեղափոխելու նախաձեռնության, մանրամասների և նպատակների մասին բացի ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքից, գործի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում այլ տվյալ կամ ապացույց ձեռք չի բերվել՝բացառությամբ դրա պարունակության մասին տեղյակ լինելու հանգամանքից, որի վերաբերյալ ամբաստանյալը հայտնել է դեռևս նախաքննության ժամանակ։
Հետևաբար, գործով ձեռք բերված ապացուցների ամբողջության մեջ մեղադրանքի մարմինները չեն կարող հաստատապես պնդել, որ ամբաստանյալը չի գործել՝ Վրեժ Հովհաննիսյանի խնդրանքով կամ ցուցումով և թմրամիջոցը ձեռք չի բերել հատկապես նրա համար, նրա ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակով։ Իսկ չունենալով ամբաստանյալի տված ցուցմունքին որևէ հակափաստարկ դատարանն արձանագրում է, որ՝
-թեյի տուփը, որի մեջ եղել է թմրամիջոցի փաթեթ՝Մ. Սարգսյանը վերցել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի վրա գտնվող իր հիշատակած վայրից, փաթեթը թաքցրել է իր մարմնում և այն ՀՀ ԱՆ դատապարտյալների հիվանդանոց» է տեղափոխել Վրեժ Հովհաննիսյանի խնդրանքով կամ ցուցումով։
Ավելին, դատարանում ամբաստանյալ Սարգսյանը ներկայացնելով 29.04.2016 թ.-ին տեղի ունեցած իրադարձությունները, դատարանին պնդել և հավաստիացրել է, որ վերը շարադրված գործողությունները հաջորդաբար կատարել է Վ.Հովհաննիսյանի՝ հեռախոսազանգերի միջոցով տրված ցուցումներով, ինչը հաստատվել է նաև գործով ձեռք բերված և մեկ այլ ապացույցով՝ կատարված հեռախոսազանգերի վերծանումներով, առ այն, որ ինչպես դեպքի օրը, այնպես էլ դրան նախորդող օրերին ամբաստանյալը բազմաթիվ հեռախոսազանգեր է ունեցել 098 48 00 03 և 077 96 16 00 հեռախոսահամարների հետ և հիշյալ հեռախոսահամարների վերծանումների զննությամբ պարզվել է, որ հետաքրքրող ժամանակահատվածում 077 96 16 00 բջջային հեռախոսահամարը շահագործվել է մշտապես Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2Ա հասցեն սպասարկող ալեհավաքի կողմից, որը գտնվում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ին հարակից տարածքում։
Նման պարագայում,գործի հիշյալ փաստական հանգամանքներըդիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշման լույսի ներքո, դատարանըհաստատված է համարում այն, որ՝
ա) Մարատ Սարգսյանը թմրամիջոցը ձեռք է բերել այն սպառողի՝ Վրեժ Հովհաննիսյանի, խնդրանքով,
բ) սպառողի՝ Վրեժ Հովհաննիսյանի, անձնական գործածմանը համապատասխան քանակով /քրեական գործով նշված փստը հերքող որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել/,
գ) առանց դրանց նկատմամբ տնօրինման իրավունքի,
դ) Մարատ Սարգսյանի դիտավորությունն ընդգրկել է ոչ թե տվյալ թմրամիջոցի իրացումը, այլ Վրեժ Հովհաննիսյանի կողմից դրա ձեռքբերմանն աջակցելը։
Բացի ա/, բ/ և դ/ կետերում նշված վավերապայմանների մասին գործով ձեռք բերված բավարար ապացույցների, որպես՝ գ/ կետում նշված՝ սեփական նախաձեռնությամբ և հայեցողությամբ ձեռք բերված թմրամիջոցը տնօրինելու լիազորության բացակայության մասին ապացույց, դատարանը դիտարկում է նաև գործով անցկացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0449 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Մարատ Գեղամի Սարգսյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում կանաբինոիդների ևափիոնի խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր չեն հայտնաբերվել»։
Այսպիսով, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված նախադեպային որոշման համատեքստում քննարկելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ Մ.Սարգսյանի արարքում բացակայում է թմրամիջոցի իրացման նպատակի հատկանիշները, ուստի նրա գործողությունները չեն կարող որակվել որպես իրացնելու նպատակով թմրամիջոցի ապօրինի ձեռքբերում, փոխադրում և ապօրինի իրացում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի համապատասխան որակյալ հատկանիշներով։
Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալը գործել է՝ելնելովձեռք բերողի շահերից, հետևաբար նրա արարքը պետք է որակվի որպես ձեռքբերման հանցակցություն։
Նման պայմաններում սույն բաժնում շարադրված իրավական հարցին լիարժեք պատասխանելու համար դատարանն անհրաժեշտ է համարում անդրադառնալնաև հանցակցության՝ մասնավորապես հանցագործությաննօժանդակելու հասկացությանը։
Այսպես՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը»։
Հանցակցության հատկանիշների մասին Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ։ Ըստ այդ որոշման`
« … Հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ.
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից
2. գործողությունների համատեղությունը
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում (տե՛ս Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ 48/08 գործով 2008թ. հուլիսի 25-ի որոշման 28-րդ կետը)…»»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը։
2. Կատարող է համարվում այն անձը, ով անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանն անմիջականորեն մասնակցել է այլ անձանց (համակատարողների) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այլ այնպիսի անձանց օգտագործելու միջոցով, ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության կամ հանցանքը կատարել են անզգուշությամբ։
(…)
5. Օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիuի առարկաները։
Եթե հանցակիցներից երկուսը կամ ավելին անմիջականորեն կատարում են հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը, ապա հանցակցությունը դրսևորվում է համակատարման ձևով։
Համակատարում չէ հանցագործությանն այնպիսի մասնակցությունը, երբ հանցակիցներից մեկը տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող ոչ մի գործողություն չի կատարել, այլ միայն օժանդակել է հանցագործությանը, այսինքն՝ եղել է օժանդակող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով։
Այսպիսով, օժանդակողը կատարողից տարբերվում է նրանով, որ նա հանցագործության օբյեկտիվ կողմն անմիջականորեն չի կատարում, այլ կամ հանցագործությունը նախապատրաստելու ընթացքում կամ դրա ավարտման փուլում աջակցություն է ցույց տալիս կատարողին` ստեղծելով հանցագործության ավարտման իրական հնարավորություններ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասում սպառիչ թվարկված են այն եղանակները և միջոցները, որոնցով օժանդակողը, չկատարելով տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող որևէ գործողություն, մասնակցում է հանցագործությանը։ Օրենքում չնշված այլ եղանակներով օժանդակությունը բացառվում է։
Մասնավորապես, օժանդակող է այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է.
ա) Միջոցներ կամ գործիքներ տրամադրելով (ֆիզիկական օժանդակություն)։ Օժանդակության այս տեսակն արտահայտվում է այնպիսի գործողություններով, որոնք ուղղված են հանցագործության միջոցներ և գործիքներ տրամադրելու, խոչընդոտներ վերացնելու միջոցով կատարողի կողմից հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի իրականացումը հեշտացնելուն։
բ)Խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն տրամադրելով (ինտելեկտուալ օժանդակություն)։ Այն արտահայտվում է արարքի հոգեբանական կողմին վերաբերող գործողություններով, որոնք ուղղված են կատարողի մոտ հանցագործության կատարման վճռականությունն ամրապնդելուն, առավել արդյունավետ գործողություններ կատարելու ուղիներ գտնելուն և այլն։
Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ պարտակման, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաների ձեռք բերման կամ իրացման նախապես խոստումը ոչ թե ֆիզիկական, այլ ինտելեկտուալ օժանդակություն է։ Այլ կերպ` արարքն օժանդակություն որակելու համար այս դեպքերում չի պահանջվում խոստման ռեալ (իրական) կատարում և նույնիսկ այն կատարելու մտադրություն։
գ) Խոչընդոտները վերացնելով (կարող է լինել ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ ինտելեկտուալ)։
Սուբյեկտիվ կողմից օժանդակությունը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ ինքը մասնակցում է կատարողի կողմից իրականացվող հանցագործությանը և ցանկանում է մասնակցել։ Ինչ վերաբերում է հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող մեղքի ձևին, ապա դրանց նկատմամբ կարող է դրսևորվել և՛ ուղղակի, և՛անուղղակի դիտավորություն»»։
Ընդհանրացնելով վերը շարադրվածը, դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով ամբաստանյալ Մարատ Սարգսյանը, գործելով թմրամիջոց սպառողի՝ Վ.Հովհաննիսյանի, շահերից, նրան խոuտացել է ձեռք բերել հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկա՝ թմրամիջոց։ Այսինքն, առկա է թմրամիջոցի ձեռքբերման հանցակցություն` ինտելեկտուալ օժանդակության ձևով։ Ավելին, նա փաստացի ձեռք է բերել այն և փորձել է փոխանցել սպառողին՝ Վ.Հովհաննիսյանին։
Ի հիմնավորումն նշվածի դատարանը ցանկանում է մատնանշել նաև այն, որ նախաքննական մարմնի կողմից 17.10.2016թ-ին կայացվել է՝ «Քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին» ներկայումս չվերացված որոշում, որտեղ արձանագրվել է հետևյալը՝
«… կատարված նախաքննությամբ պարզվել և հիմնավորվել է, որ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, գործով չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿ հիմնարկի դատապարտյալ, իր ազգական՝ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։00-ի սահմաններում Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցելու նպատակով և իր հետանցքի մեջ պահելով, այցելել քրեակատարողական հիմնարկ և այդ կերպ փոխադրել խոշոր չափի՝ 4.81 գրամ ընդհանուր քաշով «Ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց Վրեժ Հովհաննիսյանին հանձնելու համար, սակայն նրա անձնական խուզարկությամբ այն հայտնաբերվել և վերցվել է, որի պայմաններում Վրեժ Բարկենի Հովհաննիսյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի կարողացել ապօրինի ձեռք բերել խոշոր չափի թմրամիջոցը, ուստի վերջինիս գործողություններում առկա Է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րղ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներ,սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերջինս մահացել է, ինչն էլ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք է, հետևաբար անհրաժեշտ է Վրեժ Հովհաննիսյանի կողմից ապօրինի խոշոր չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի մասով քրեական հետապնդում չիրականացնել»։
Հիշյալ հիմքով վարույթն իրականացնող նախաքննական մարմինը որոշել է՝Վրեժ Բարկենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնել՝ վերջինիս մահվան հիմքով։
Այլ խոսքով, նախաքննական մարմինն ինքը հաստատված համարելով, որ թմրամիջոցը նախատեսված է եղել Վ.Հովհաննիսյանին փոխանցելու, այն է նրա կողմից ձեռք բերելու համար, անտեսելով այն փաստը, որ Մ.Սարգսյանն այն ձեռք է բերել, պահել ու փոխադրել ՔԿՀ՝ բացառապես Վ.Հովհաննիսյանի ցուցումով ու նրա համար, ավելին, չի ունեցել այն սեփական հայեցողությամբ տնօրինելու իրավունք, այնուամենայնիվ Մարատ Սարգսյանի արարքին տվել է ոչ ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել։
2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը, և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը։ Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում»։
Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ`
ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, 2016թ-ի ապրիլի 29-ին, իր ազգական՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտված և ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող դատապարտյալ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանի խնդրանքով, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի վրա գտնվող լուսացույցներից մեկի մոտից դեպի ձախ գտվող էլեկտրասյան տակից վերցրել՝ ապօրինաբար ձեռք է բերել, խոշոր չափի` պոլիէթիլենային թաղանթով փաթեթավորված, 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և այն Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանի ցուցումով, վերջինիս փոխանցելու նպատակով,մտնելով Երևան քաղաքի «Ռոսիա» տոնավաճառին հարակից հատվածում գտնվող հասարակական զուգարան, թաքցրել է հետանցքում և նույն օրը ժամը 16։00-ին գնացել է քրեակատարողական հիմնարկ՝ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցության։
Մինչ տեսակցություն տրամադրելը, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները Մարատ Սարգսյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ընթացքում էլ վերջինիս կողմից Վ.Հովհաննսիյանի ձեռք բերմանն օժանդակելու նպատակով ապօրինաբար ձեռք բերված և մոտը պահվող թմրամիջոցը հայտնաբերվել է։
Հետևաբար, գործի փաստական հանգամանքները դիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո, դատարանն արձանագրում է, որ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը կատարել է հանցանք՝ նախատեսված՝ ՀՀ օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որի համար վերջինս պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձըբնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի արարքում բացակայում են ինչպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, այնպես էլ ծանրացնող հանգամանքները։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի կողմից կատարված արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։
Անդրադառնալով Մարատ Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ կալանավորման, հարցին, դատարանը գտնում է, որ այնպետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ նշանակված պատժի կրման սկիզբ պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2016թ.-ի մայիսի 06-ից։
Միաժամանակ, լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույցճանաչված, փորձաքննության անցկացումից հետո առկա և դատարան ուղարկված՝ 4.71 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը պետք է ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործի նյութերով հարուցված թիվ 13820216 քրեական գործին կցելու և օրենքով սահմանված կարգով հետագա ընթացքը լուծելու համար։
Դատարանը գտնում է, որ Մարատ Գեղամի Սարգսյանից հոգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 33.600 ՀՀ դրամ՝ որպես նախաքննության ընթացքում կատարված դատական ծախսեր։
4. Եզրափակիչ մաս
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-359, 360, 365,369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մարատ Գեղամի Սարգսյանինմեղավորճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
Մարատ Գեղամի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2016թ-ի մայիսի 06-ից։
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, փորձաքննության ացկացումից հետո առկա և դատարան ուղարկված` 4.71 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցն ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործի նյութերով հարուցված թիվ 13820216 քրեական գործին կցելու և օրենքով սահմանված կարգով հետագա ընթացքը լուծելու համար։
Մարատ Գեղամի Սարգսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝հրապարակվելու օրվանից հետոմեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ.Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0275/01/16
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 21-10-2016 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 15101116 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մարատ Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերելև պահել խոշոր չափի 4.81 գրամ <<ացետիլացված ափիոն>> տեսակի թմրամիջոց,որն էլ 2016թ. ապրիլի 29-ին փոխադրել է ՀՀ ԱՆ <<Դատապարտյալների հիվանդանոց>> ՔԿՀ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Մարատ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հայրանուն | Գեղամի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 266 Մաս 2 Կետ 2, 3 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 11.1 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 21-10-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 24-10-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 24-10-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-11-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մարատ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Սարգիս |
| Ազգանուն | Ասլանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 17:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 28-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 18-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 27-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 07-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 07-02-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Մարատ |
| Ազգանուն | Սարգսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 07-02-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0275/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ,,07,, փետրվարի 2017թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը այսուհետև` դատարան/ Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի Մասնակցությամբ՝ Մեղադրող Հ. Խաչատրյանի Պաշտպան Ս.Ասլանյանի դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Մարատ Գեղամի Սարգսյանի`ծնված 10.01.1995թ.-ին, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի,նախկինում չդատված, իր հայտարարությամբ՝ միջնակարգ կրթությամբ, չամուսնացած, չի աշխատում, բնակվել է՝ ք.Երևան, Շահումյան 16-րդ փողոցի45-րդ տանը, հաշվառված է՝ Վայոց Ձորի մարզ, Սարավան գյուղի 3-րդ փողոցի 3-րդ տանը, մեղադրվում է ՀՀքրեական օրենսգրքի 266-րդհոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը Ըստ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության կողմից դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի՝ «Մարատ Գեղամի Սարգսյանը մեղադրվում է այն բանում, որ նա քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով չպարզված հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի՝ 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որն էլ 2016 թվականի ապրիլի 29-ին փոխադրել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿ հիմնարկ։ Այսպես. (...) 2016 թվականի ապրիլի 29-ին, Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, հիշյալ թմրամիջոցը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտված և ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող իր ազգական Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին ապօրինի իրացնելու նպատակով, իր կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող խոշոր չափի` պոլիէթիլենային թաղանթով փաթեթավորված 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, թաքցրել է հետանցքում և նույն օրը ժամը 16։00-ին գնացել է քրեակատարողական հիմնարկ՝ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցության։ Մինչ տեսակցություն տրամադրելը, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները, Մարատ Սարգսյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ընթացքում էլ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով ձեռք բերված և պահվող թմրամիջոցը հայտնաբերվել է (...) »։ Դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2016 թվականի մայիսի05-ին հարուցվել է թիվ 15101116քրեական գործը։ 2016 թվականի մայիսի07-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Մարատ Գեղամի Սարգսյանինորպես մեղադրյալներգրավելումասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով։ 07.05.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում` Մարատ Գեղամի Սարգսյանինկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին։ Քրեականգործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 21.10.2016թ.-ին։ 2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Դատարանում,ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ և 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ գնալուց 2 օր առաջ իրեն է զանգահարել իր հեռավոր ազգական Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանը, ում հետ զրուցել են կենցաղային հարցերի շուրջ։ Քանի որ այդ ժամանակ պետք է մեկներ քաղաք Սոչի, Վ.Հովհաննիսյանը խնդրել է իրենմինչ մեկնելը տեսակցության գալ իրեն։ Դեպքի օրը, երբ պատրաստվել է գնալ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ և տեսակցել Վ.Հովհաննիսյանին, վերջինս խնդրել է իրեն նախ գնալ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա և համապատասխան վայրից վերցնել ինչ-որ իր` նրան փոխանցելու նպատակով։ Միաժամանակ, Վ.Հովհաննիսյանը կոնկրետ նշել է, թե հատկապես ուր պետք է գնա և որտեղից ինչ վերցնի։ Այդ իսկ պատճառով գնացել է Կոմիտասի պողոտա, Վ.Հովհաննիսյանի ցուցումով հասել է համապատասխան լուսացույցի մոտ, թեքվել դեպի ձախ, որտեղ գտվող էլեկտրասյան տակից վերցրել է թեյի տուփ, որի մեջ եղել է փաթեթ և այն դրել է գրպանը։ Իր այն հարցին, թե տվյալ փաթեթն ինչ է պարունակում, Վ.Հովհաննիսյանը պատասխանել է, որ դրանում թանկարժեք քար է։ Բացի այդ, հավելել է, որ հեռախոսով մանրամասն չի կարողխոսել և բոլոր հարցերը կպարզաբանի տեսակցության ժամանակ։ Տեղեկանալով, որ փաթեթի մեջ թանկարժեք քար է, կարծել է, որ Վ.Հովհաննիսյանը ՔԿՀ-ում պարտք է ինչ-որ մեկին, որից ելնելով էլ խնդրել է փաթեթը տանել ՔԿՀ։ Ավելին, հավաստիանալու համար, որ փաթեթում իրականում ադամանդ է, ձեռքով շոշափել է այն և զգացել, որ փաթեթի պարունակությունը պինդ է։ Մինչև ՔԿՀ հասնելը, Վրեժ Հովհաննիսյանը կրկին զանգահարել է իրեն և ասել, որպեսզի մինչ նրա մոտ գնալը և տեսակցելը՝ մտնի մոտակա զուգարան և այն թաքցնի իր մարմնում։Ուստի մտել է «Ռոսիա» տոնավաճառի հարևանությամբ գործող զուգարան և թաքցրել այն։ Հասնելով ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց», հիմնարկի վարչակազմի կոմից ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ իր մոտից հայտնաբերվել է տվյալ փաթեթը։ Հայտնաբերելուց հետո հայտարարել է, որ փաթեթի մեջ առկա է թանկարժեք քար` ադամանդ, որը պատկանում է իրեն, սակայն նշվածը համապատասխան արձանագրության մեջ չի արտացոլվել։ Քանի որ բռնվելուց հանկաշակիի է եկել և եղել է խիստ լարված, հրաժարվել է այդ պահին որևէ բացատրություն տալ և պահանջել է որպեսզի իրեն ապահովեն պաշտպանով։ Ամբաստանյալը դատարանին հավաստիացրել է, որ Վրեժ Հովհաննիսյանն իրեն նախապես չի հայտնել, թե տվյալ փաթեթն ինչ է պարունակում, ավելին, մինչ այն վերցնելը, կարծել է, որ պետք է ուտելիք փոխանցեր նրան։ Նախկինում ևս եղել են դեպքեր, երբ տեսակցել է Վ.Հովհաննիսյանի, սակայն թմրամիջոցների հետ երբևէ որևէ առնչություն չի ունեցել, նրան երբեք թմրամիջոց չի փոխանցել։ Այդ անգամ Վ.Հովհաննիսյանի խնդրանքը կատարել է, ելնելով այն բանից, որ նախ` չի իմացել, որ փաթեթում առկա է թմրամիջոց, բացի այդ,վերջինս իր ազգականն է, տարիքով իրենից շուրջ 30 տարի մեծ։ Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա՝ որպես կասկածյալ տրված նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` « (...) Տիրապետում է հայերեն գրավոր և բանավոր լեզվին, ֆիզիկապես առողջ է, սակայն ունի հոգեկան խնդիրներ՝ անքնություն, շիզոֆրենիա, անձի հիստերիկ տիպի շեղվածություն, ինչի պատճառով ժամանակավորապես ազատվել է զինվորական ծառայությունից և մի քանի անգամ բուժում է ստացել «Նուբարաշեն» հոգեբուժական հիվանդանոցում։ Ընդունում է այն հանգամանքը, որ իր հետանցքի մեջ եղել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, սակայն այն իրացնելու նպատակով չի պահել։ Դեպքի օրը, երբ այն հայտանբերվել է իր մոտից, ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ էր գնացել պարզապես տեսակցելու իր մորաքրոջ որդուն՝ Վ.Հովհաննիսյանին, ով պատիժ է կրում տվյալ հիմնարկում։ Այդուամենայնիվ, տվյալ թմրամիջոցը ոչ Վ.Հովհաննիսյանին, ոչ մեկ այլ անձի իրացնելու նպատակ չի ունեցել։ Հարաժարվում է ցուցմունք տալ այն հանգամանքի վերաբերյալ, թե որտեղից է ձեռք բերել թմրամիջոցը և ինչ նպատակով։ Իմացել է, որ այն սովորական կանեփ է, այն պահել էր մոտը՝ հետագայում անձնական օգտագործման նպատակով։ Օգտվելով կասկածյալի դատավարական իրավունքից, հրաժարվել է ցուցմունք տալ, պատասխանել հարցերին(...) »։ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս Մարատ Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝ « (...) Պարզաբանվել են որպես մեղադրյալ իր իրավունքները և պարտականությունները, դրանք պարզ են և հասկանալի, ցանկանում է, որպեսզի շահերը պաշտպանի հանրային պաշտպան Է.Բեգլարյանը։ Ֆիզիկապես առողջ է, ունի հոգեկան խնդիրներ, որի մասին արդեն հայտնել է։ Առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ թմրամիջոց իրացնելու նպատակ չի ունեցել, այն իր մոտ պահել է իր անձնական օգտագործման համար։ Պնդում է որպես կասկածյալ տված ցուցմունքը, հրաժարվում է ցուցմունք տալ և պատասխանել հարցերին (...) »։ Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո, ի պատասխան դատարանում իրեն առաջադրված հարցերի՝ ամբաստանյալը պնդել է, որ նախաքննական ցուցմունքները գրել է պաշտպանի բացակայությամբ։ Ինչ վերաբերում է ցուցմունքում հայտնած այն հանգամանքին, որ հայտնաբերվածը հանդիսանում է թմրանյութ և պատկանում է իրեն, ապա դա իրականությանը չի համապատասխանում և իրականում վարույթն իրականացնող մարմնից է տեղեկացել,որ հայտնաբերված փաթեթում առկա է թմրանյութ, որպիսի հանգամանքը նշել է իր ցուցմունքում։ Այդուամենայնիվ, հայտարարել է, որ ինքը թմրանյութ չի օգտագործել, որևէ անձի չի իրացրել և դրա նպատակն էլ չի ունեցել։ Ինչ վերաբերվում է այն փասին, որ նախաքննության ժամանակ երբևէ չի հայտնել, որ ինքը նախապես իմացել է, թե փաթեթում ադամանդ է, ապա նախաքննության ընթացքում, ցուցմունքները գրելիս գտնվել է հուզական լարված վիճակում, այդ իսկ պատճառով հայտարարել է, որ հայտնաբերված թմրանյութը պատկանում է իրեն։ Ամբաստանյալը դատարանում ևս մեկ անգամ պնդել է, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» է գնացել Վ.Հովհաննիսյանին տեսակցելու, զրուցելու և հրաժեշտ տալու նպատակով, իսկ տվյալ փաթեթը վերցրել է նրա ցուցումով, նրա մատնանշած վայրից։ /տես` հատոր 1 գ-թ 69, 82 և դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Գարիկ Ծատուրյանը դատարանումցուցմունք է տվել այն մասին, որներկայումս աշխատում է «Արմավիր» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի ավագ մասնագետ։ Դեպքի ժամանակ աշխատել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ։ Նկարագրելով դեպքի օրը տեղի ունեցած իրադարձությունները, վկան նշել է, որ ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը եկել է «Դատապարտյալների հիվանդանոց»՝ դատապարտյալներից մեկին /անունը չի մտաբերում/ տեսակցելու նպատակով։ Մինչ տեսակցությունը, վերջինս ենթարկվել էանձնականզննության, որի արդյունքում բժիշկ Հ.Գևորգյանը նրա մոտից հայտնաբերել է ինչ-որ փաթեթ։ Չի մտաբերում, թե Մ.Սարգսյանի մարմնի որ մասից է հայտնաբերվել տվյալ փաթեթը, սակայն չի բացառում, որ այն հայտնաբերվել է վերջինիս հետանցքից։ Հայտնաբերված փաթեթը ուղարկվել է փորձաքննության, որի ժամանակ հաստատվել է, որ փաթեթի մեջ առկա է թմրամիջոց։ Պնդել է, որ ընդհանրապես, զննություն կատարելուց առաջ զննության ենթարկվողին առաջարկվում է հանձնել արգելված իրերը, որից հետո տեղի է ունենում անձի զննումը։ Զննությանը ներկա են գտնվում համապատասխան աշխատակիցներ։ Անհրաժեշտության դեպքում իրենք նույնպես ներկա են գտնվում զննությանը։ Դեպքի օրը ինքը տեղյակ չի եղել, որ Մ.Սարգսյանի մոտ գտնվել է արգելված իր, ավելին, որ վերջինս պետք է տվյալ արգելված իրը փոխանցեր դատապարտյալին։ Նկարագրելով Մ.Սարգսյանին, հայտնել է, որ զննության ժամանակ վերջինս դրսևորել է անհնագիստ վարքագիծ։ Դատարանն արձանագրելով, որ վկայի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքներում առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա՝ որպես վկա տրված նախաքննական ցուցմունքը, համաձայն որի` « (...) 2011թ-ից աշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ, կոչումով արդարադատության կապիտան է։ 2016թ.-ի ապրիլի 29-ին օպերատիվ տեղեկություն է ստացվել այն մասին, որ հիմնարկի դատապարտյալ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին տեսակցության այցելողը վերջինիս համար բերելու է արգելված իր։ Տվյալ օրը ժամը 16։00-ի սահմաններում տեղեկացել է, որ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին այցելել և պատրաստվել է տեսակցել նրա մորաքրոջ որդին՝ Մարատ Սարգսյանը։ Վերջինիս մոտ առկա է եղել հանձնուք, որի ստուգմամբ ոչինչ չի հայտնաբերվել։ Այդուամենայնիվ, քանի որ ունեցել են տեղեկատվություն, ուստի նրան հրավիրել են հիմնարկի հսկիչ անցագրային կետ, հրավիրել են վիրաբուժական բաժանմունքի հերթապահ բժիշկ Համազասպ Գևորգյանին, վերջինս զննել է Մարատ Սարգսյանի հետանցքը և հանել է անգույն պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթաթված ձվաձև տեսք ունեցող փոքր փաթեթ։ Բժիշկը փաթեթը դրել է սպիտակ թղթի վրա, որից հետո կատարվել է լուսանկարահանում։ Մարատ Սարգսյանը հիմնարկ է այցելել միայնակ, նրա հետ այլ անձ չի եղել։ Այնուհետև, Մ.Սարգսյանի ներկայությամբ նշված փաթեթը, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն զանգված, ներկաների ներկայությամբ փաթեթավորվել է և կնքվել։ Նշվածի կապակցությամբ Մ.Սարգսյանը հայտարարել է, որ այն պատկանում է նրան, սակայն չի հայտնել, թե որտեղից է այն ձեռք բերել։ Նշված փաթեթը ուղարկվել է փորձաքննության, որից հետո տեղեկացել է, որ այն հանդիսացել է խոշոր չափի ացետիլացված ափիոն, որը Մ.Սարգսյանը բերել էր հետը՝ մորաքրոջ որդուն, դատապարտյալ Վրեժ Հովհաննիսյանին տրամադրելու նպատակով։ Ինչ վերաբերում է մորաքրոջ որդուն այցելելու փաստին, ապա, Մ.Սարգսյանի տվյալներն ամբողջովին գրանցվել են համապատասխան մատյանում և մինչ տեսակցելը, ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի արդյունքում այդ ժամանակ նրա հետանցքից հայտնաբերվել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց(...)»։ Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո վկան պնդել է, որ օպերատիվ բաժնից ստացվել են տվյալներ առ այն, որ գալու է ինչ-որ անձ, ում մոտ հնարավոր է, որ կարող է գտնվել արգելված իր, ուստի պետք է զննել վերջինիս։Պնդել է իր նախաքննական ցուցմունքն ամբողջությամբ։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Դավիթ Կիրակոսյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որաշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես հերթափոխի գլխավոր մասնագետ։ Հայտնել է, որ դեպքի պահին աշխատել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես օպերատիվ բաժնի մասնագետ։ 2016թ.-ի ապրիլ ամսինտեղեկություն է ստացվել, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի դատապարտյալ, «մրզե» մականունով Վրեժ Հովհաննիսյանի մոտ է գալուինչ-որ անձ, ով պետք է հանձնուք բերի նրան, որում հնարավոր է լինի արգելված իր։ Անհրաժեշտություն է առաջացել տվյալ անձին ենթարկել անձնական խուզարկության։ Այդ ժամանակ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցելու նպատակով ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ է եկել ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը, ում ենթարկել են զննության, որի ժամանակ վերջինիս մոտից հայտնաբերվել է սպիտակ գույնի փաթեթ, որն էլ ուղարկվել է փորձաքննության։Մասնավորապես, զննության ժամանակ առաջարկվել է Մ.Սարգսյանին հանձնել արգելված իրերը, որից հետո կատարվել է խուզարկություն և բժշկական միջամտության արդյունքում վերջինիս հետանցքից հայտնաբերվել է սպիտակ գույնի փաթեթ։ Հետագայում փորձաքննությամբ հաստատվել է, որ Մ.Սարգսյանի մոտից հայտնաբերված սպիտակ գույնի փաթեթում առկա է թմրանյութ։ Պնդել է, որ ինքն անձմաբ որևէ տեղեկություն չի ունեցել Վ.Հովհաննիսյանին տեսակցող անձի վերաբերյալ, սակայն Մ.Սարգսյանի զննությանըմասնակցել է վերադասի ցուցումով։ Հավելել է, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ տեսակցության եկող անձինք կարող են ենթարկվել ինչպես մասնակի, այնպես էլ՝ ամբողջական խուզարկության։ Սույն դեպքում Մ.Սարգսյանը ենթարկվել է ամբողջական խուզարկության, որի վերաբերյալ ցուցումը, որպես օպերատիվ բաժնի աշխատակից, ստացել է իր վերադասից։ Մ.Սարգսյանին խուզարկելիս ներկա են գտնվել ինքը, Դ.Հայրապետյանը և Գ. Ծատուրյանը, խուզարկությունն իրականացվել է բժշիկների միջամտությամբ։ Ամբողջական խուզարկության ժամանակ խուզարկվում են անձի իրերը, հագուստը, բերանի խոռոչը, մարմինը։ Խուզարկություն կարող է կատարվել նաև սարքի միջոցով։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Դավիթ Հայրապետյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես հերթապահ բժիշկ։ Դեպքի օրը,երբ գտնվել է աշխատավայրում, իրեն և վիրաբուժական բաժանմունքի պատասխանատու Հ.Գևորգյանին հրավիրել են քրեակատարողական հիմարկի հսկիչ անցագրային կետ, որտեղ գտնվել է նաև ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը։ Այդ ժամանակ Հ.Գևորգյանը Մ.Սարգսյանի հետանցքի զննության արդյունքում այնտեղից հանել է պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթեթավորված ինչ-որ փաթեթ, որից հետո ինքը հեռացել է։ Տեղյակ չէ, թե ամբաստանյալ Մ.Սարգսյանը այդ օրը ինչ նպատակով էր եկել ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Վկա Համազասպ Գևորգյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ում՝ որպես հերթապահ բժշկական խմբի ղեկավար։ Դեպքի օրը գտնվել է աշխատավայրում, երբ զանգաահարել և իրեն ու հերթապահ բժիշկ Դ.Հայրապետյանին հրավիրել են քրեակատարողական հիմարկի հսկիչ անցագրային կետ։ Անցագրային կետում ՔԿՀ օպերատիվ աշխատակիցներն իրենց պարզաբանել են, որ այնտեղ գտնվող անձի մոտ օտար մարմին է կասկածվում, ուստի նրա նկատմամբ անհրաժեշտ է կատարել բժշկական գործողություն, որի արդյունքում ինքը զննվողի՝ Մ.Սարգսյանի, հետանցքից հանել է պոլիէթիլենային տոպրակի մեջ փաթեթավորված մի փաթեթ։ Տվյալ փաթեթը դրել են թղթի վրա, որից հետո լուսանկարահանել են այն։ Գործողությանը ներկա են գտնվել նաև այլ անձինք։ Գործողությունն ավարտելուց հետո հեռացել է։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև՝ Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 18851605 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «փորձաքննությանը ներկայացված թղթե փաթեթում առկա 5,2 գրամ քաշով, յուրահատուկ սուր հոտով, գորշ գույնի, մանր զանգվածը, հանդիսանում է տնայնագործական եղանակով պատրաստված, 4,81 գրամ վերջնական քաշով «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց»։ /տես` հատոր 1, գ.թ. 22-26, դատական նիստի արձանագրությունը/ Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0449 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Մարատ Գեղամի Սարգսյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում կանաբինոիդների և ափիոնի խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր չեն հայտնաբերվել։ /տես` հատոր 1, գ.թ. 146, դատական նիստի արձանագրությունը/ Մարատ Գեղամի Սարգսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «ՀՀ ԱՆ «Դատապատյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակիցներ՝ Դ.Կիրակոսյանը, Գ.Ծատուրյանը, Հ.Գևորգյանը 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։00-ի սահմաններում ՔԿ հիմնարկի հսկիչ անցագրային կետում անձնական խուզարկության են ենթարկել Մարատ Գեղամի Սարգսյանին, որի ընթացքում վերջինիս հետանցքից բժիշկ Հ.Գևորգյանի կողմից հանվել է փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն զանգված և այդ կապակցությամբ Մարատ Սարգսյանը հայտարարել է, որ նշված փաթեթը պատկանել է իրեն»։ /տես` հատոր 1, գ.թ. 5, դատական նիստի արձանագրությունը/ Մարատ Գեղամի Սարգսյանին անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված փաթեթը բացելու, լուսանկարահանելու և կրկին փաթեթավորելու մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «ՀՀ ԱՆ «Դատապատյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակիցներ՝ Հ.Սավդալյանը, Դ.Կիրակոսյանը, Գ.Ծատուրյանը, 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։30-ի սահմաններում ՔԿ հիմնարկի օպերատիվ բաժնի աշխատասենյակում, մասնակցությամբ Մարատ Սարգսյանի և ընթերակաների ներկայությամբ, բացել են Մարատ Սարգսյանի հետանցքից հայտնաբերված փաթեթը, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն գույնի զանգված, և այդ կապակցությամբ Մարատ Սարգսյանը հայտարարել է, որ նշված փաթեթը պատկանել է իրեն, ինչն էլ կրկին փաթեթավորվել և ամրակնքվել է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի ծրարների համար նախատեսված թիվ 40/31 կլոր կնիքի դրոշումով»։ /տես` հատոր 1 գ.թ. 6-8,դատական նիստի արձանագրությունը/ Ապացույց ճանաչված ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակից՝ Դ.Կիրակոսյանի զեկուցագիրը, համաձայն որի՝ «վերջինս զեկուցագիր է ներկայացրել այն մասին, որ 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։00-ի սահմաններում վիրաբուժական բաժանմունքի դատապարտյալ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին տեսակցության այցելած իր իսկ մորաքրոջ որդի՝ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը հիմնարկի հսկիչ անցագրային կետում ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի արդյունքում նրա հետանցքից հայտնաբերվել է պոլիէթիլենային տոպրակով փաթեթավորված փաթեթ, որի մեջ առկա է եղել մուգ շագանակագույն փոշենման զանգված։ Մարատ Սարգսյանի հեռախոսահամարի վերծանումները, որոնց զննությամբ պարզվել է, որ ինչպես դեպքի օրը, այնպես էլ նախորդ օրերին վերջինս բազմաթիվ հեռախոսազանգեր է ունեցել 098 48 00 03 և 077 96 16 00 հեռախոսահամարների հետ և հիշյալ հեռախոսահամարների զննությամբ պարզվել է, որ հետաքրքրող ժամանակահատվածում 077 96 16 00 բջջային հեռախոսահամարը շահագործվել է մշտապես Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2Ա հասցեն սպասարկող ալեհավաքի կողմից, որը գտնվում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ին հարակից տարածքում։ /տես` հատոր 1 գ.թ. 1-4, 103-111, 184-185, 252-253, հատոր 2 գ.թ. 31-32, 39-40 դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանում հետազոտվել է իրեղեն ապացույց ճանաչվածև Մարատ Գեղամի Սարգսյանի մոտ հայտնաբերված, փորձաքննության անցկացումից հետո առկա, խոշոր չափի՝ 4,71 գրամ ընդհանուր քաշով «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանում հետազոտվել է նաև ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը։ /տես` հատոր 1 գ.թ. 47-48 դատական նիստի արձանագրությունը/ 3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները Սույն գործի քննությամբ ի հայտ եկած և դատարանում հետազոտված գործի փաստական հանգամանքներից ելնելով դատարանն առաջնահերթ պետք է պատասխանի հետևյալ հարցին` արդյոք ճիշտ քրեաիրավական գնահատական է տրվել Մարատ Գեղամի Սարգսյանի կատարած հանրորեն վտանգավոր արարքին։ Այսպես. Նախաքննական մարմնի կողմից Մարատ Գեղամի Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերովմեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ` (…) նա գործով չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում իրացնելու նպատակով ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի` 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Մարատ Սարգսյանը, 2016 թվականի ապրիլի 29-ին,իր կողմից ապօրինի ձեռք բերված և պահվող խոշոր չափի` պոլիէթիլենային թաղանթով փաթեթավորված, 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի հիշյալ թմրամիջոցը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտված և ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող իր ազգական Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին ապօրինի իրացնելու նպատակով, թաքցրել է հետանցքում և նույն օրը ժամը 16։00-ին գնացել է քրեակատարողական հիմնարկ՝ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցության։ Մինչ տեսակցություն տրամադրելը, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները Մարատ Սարգսյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ընթացքում էլ վերջինիս կողմից իրացնելու նպատակով ձեռք բերված և պահվող թմրամիջոցը հայտնաբերվել է (...)»»։ Դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածն ամրագրում է իրացման նպատակով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությանը կամ դրանց ապօրինի իրացմանը վերաբերող հանցակազմեր։ Այդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում «իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու» համար։ Իր հերթին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է սահմանում «Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու» համար։ Օբյեկտով, առարկայով, օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ և 268-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերն ըստ էության նույնանում են։ Դրանց տարբերությունը միայն հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի, մասնավորապես՝ հանցագործության նպատակի մեջ է։ Ի տարբերություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դեպքում բացակայում է թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի իրացման նպատակը։ Դատարանն արձանագրում է, որ իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով։ Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։ Ինչ վերաբերում է ապօրինի իրացմանը, ապա այն թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է։ Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն։ Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող։ Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին։ Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի։ Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 23.12.2010թ.-ին կայարված՝ Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի վերաբերյալ նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը՝ « (…)Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ իրացման նպատակը և իրացումը բացակայում են, եթե թմրամիջոցները կամ հոգեմետ նյութերը միջնորդի կողմից ձեռք են բերվել հետևյալ չորս պայմանների միաժամանակյա առկայությամբ. ա) սպառողի խնդրանքով և դրամական միջոցներով, բ) սպառողի անձնական գործածմանը համապատասխան քանակով, գ) առանց դրանց նկատմամբ տնօրինման իրավունքի, դ) միջնորդի դիտավորությունն ընդգրկում է ոչ թե իրացումը, այլ ձեռքբերմանն աջակցելը։ Ընդ որում, կախված այն հանգամանքից, թե կոնկրետ որ դերակատարի՝ իրացնողի թե ձեռք բերողի շահերից ելնելով է գործում միջնորդը, նրա գործողությունները պետք է որակվեն որպես իրացման կամ ձեռքբերման հանցակցություն»։ Այսպիսով, վերը նշված նախադեպային որոշմամբ սահմանվում են իրացման կամ իրացման նպատակի հանցակազմի բացակայության հատկանիշներին բնորոշ այն գործողությունները, որոնցից յուրաքանչյուրի առկայությունը կրում է պարտադիր բնույթ և նույն որոշմամբ մատնանաշված պայմաններից թեկուզև մեկի բացակայությունը հանգեցնում է նաև իրացման նպատակի հանցակազմի բացակայության։ Դատարանն անդրադառնալով վճռաբեկ դատարանի` իրացման նպատակի բնորոշմանն ու իրավաչափությանը վերաբերվող վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումներին և դրանք դիտարկելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքների տիրույթում, արձանագրում է, որ ստեղծված իրավիճակում Մ.Սարգսյանը գործել է ոչ թե թմրամիջոցիրացնելու նպատակի, այլ՝առանց իրացնելու նպատակի պայմաններում։ Նման եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝ Ինչպես արդեն իսկ նշվեց վերևում, քրեական գործի դատական քննության ընթացքում ձեռք են բերվել և ուսումնասիրվել հետևյալ ապացույցները. 1. Ամբաստանյալ Մարատ Սարգսյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները, 2. Վկա Համազասպ Գևորգյանի ցուցմունքը, 3. Վկա Գարիկ Ծատուրյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքերը, 4. Վկա Դավիթ Կիրակոսյանի ցուցմունքը, 5. Վկա Դավիթ Հայրապետյանի ցուցմունքը, 6. Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 18851605 եզրակացությունը, 7. Տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0449 եզրակացությունը, 8. Մարատ Գեղամի Սարգսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու մասին արձանագրությունը, 9. Մարատ Գեղամի Սարգսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված փաթեթը բացելու, լուսանկարահանելու և կրկին փաթեթավորելու մասին արձանագրությունը, 10. Ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի աշխատակից Դ.Կիրակոսյանի զեկուցագիրը։ Սա է, ըստ էության, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների այն զանգվածը, որի հետազոտման հիման վրա ինչպես դատավարության կողմերը, այնպես էլ դատարանը պետք է գան այն համոզման` եզրահանգման, թե արդյոք ամբաստանյալը կատարել է այն արարքը, որը մեղսագրված է նրան։ Անդրադառնալով ամբաստանյալ Սարգսյանի դատաքննական ցուցմունքի վերլուծությանը, դատարանը փաստում է հետևյալը՝ դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալ Սարգսյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ՝ «« (…) Դեպքի օրը, երբ պատրաստվել է գնալ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ և տեսակցել Վ.Հովհաննիսյանին, վերջինս խնդրել է իրեն նախ գնալ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտա և համապատասխան վայրից վերցնել ինչ-որ իր` նրան փոխանցելու նպատակով։ Միաժամանակ, Վ.Հովհաննիսյանը կոնկրետ նշել է, թե հատկապես ուր պետք է գնա և որտեղից ու ինչ վերցնի։ Այդ իսկ պատճառով գնացել է Կոմիտասի պողոտա, Վ.Հովհաննիսյանի ցուցումով հասել է համապատասխան լուսացույցի մոտ, թեքվել դեպի ձախ, որտեղ գտվող էլեկտրասյան տակից վերցրել է թեյի տուփ, որի մեջ եղել է փաթեթ ևայն դրել է գրպանը։ Իր այն հարցին, թե տվյալ փաթեթն ինչ է պարունակում, Վ.Հովհաննիսյանը պատասխանել է, որ դրանում թանկարժեք քար է։ Բացի այդ, հավելել է, որ հեռախոսով մանրամասն չի կարողխոսել և բոլոր հարցերը կպարզաբանի տեսակցության ժամանակ։ Տեղեկանալով, որ փաթեթի մեջ թանկարժեք քար է, կարծել է, որ Վ.Հովհաննիսյանը ՔԿՀ-ում պարտք է ինչ-որ մեկին, որից ելնելով էլ խնդրել է իրեն փաթեթը տանել ՔԿՀ։ Ավելին, հավաստիանալու համար, որ փաթեթում իրականում ադամանդ է, ձեռքով շոշափել է այն և զգացել, որ փաթեթի պարունակությունը պինդ է։ Մինչև ՔԿՀ հասնելը, Վրեժ Հովհաննիսյանը կրկին զանգահարել է իրեն և ասել, որպեսզի մինչ նրա մոտ գնալը և տեսակցելը՝ մտնի մոտակա զուգարան և այն թաքցնի իր մարմնում։ Ուստի, մտել է «Ռոսիա» տոնավաճառի հարևանությամբ գործող զուգարան և թաքցրել այն։ Հասնելով ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց», հիմնարկի վարչակազմի կոմից ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ իր մոտից հայտնաբերվել է տվյալ փաթեթը (…) »»։ Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ ամբաստանյալը դատարանում պնդել և հավաստիացրել է, թե իբր նախապես չի իմացել որ փաթեթում առկա է թմրամիջոց, դատարանը նշված փաստը դիտում է ոչ արժանահավատ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ՝ դատական քննության ընթացքում ամբաստանյալը, ներկայացնելով 29.04.2016թ.-ին տեղի ունեցած իրադարձությունները և դրանց հաջորդականությունը, պնդել է, որ նախապես չի իմացել, թե փաթեթի մեջ ինչ է։ Ավելին, հայտնել է, որ հեռախոսազանգի ժամանակ Վ.Հովհաննիսյանն իրեն ասել է, որ փաթեթի մեջ թանկարժեք քար է, ինչից ելնելով ենթադրել է, թե այն ադամանդ է։ Միաժամանակ, դատարանին հավաստիացրել է, որ հավատացել է Վ.Հովհաննիսյանի խոսքերին այն պատճառով, որ մտածել է, թե իբր վերջինս ՔԿՀ-ում գտնվող անձանցից մեկին պարտք է, այդ պատճառով էլ խնդրել է իրեն գնալ և վերցնել փաթեթն ու բերել իր մոտ։ Նման պարագայում դատարանը հարկ է համարում ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքը համադրել վերջինիս կողմից նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքին։ Մասնավորապես, մինչդատական վարույթում որպես կասկածյալ տված ցուցմունքով Մ.Սարգսյանը հայտնել է՝ « (…) Իմացել է, որ այն սովորական կանեփ է, այն պահել է մոտը՝ հետագայում անձնական օգատագործման նպատակով (…) »։ Ավելին, անձնական խուզարկության արձանագրությամբ ևս, հայտնաբերված փաթեթի և դրա պարունակության վերաբերյալ ամբաստանյալ Սարգսյանը հայտարարել է, որ՝«…հայտնաբերված փաթեթը պատկանում է իրեն…»։ Հաստատված համարելով գործի հիշյալ փաստերը, դատարանն ընդգծում է, որ թեև ամբաստանյալը գործել է Վրեժ Հովհաննիսյանի խնդրանքով ու ցուցումով՝ նրա համար նախատեսված փաթեթը տեղ հասցնելու առումով, սակայն, ի սկզբանե հաստատապես իմացել է դրա պարունակության մասին՝ այն, որ փաթեթում առկա է թմրամիջոց։ Գնահատելով ու վերլուծելով ամբաստանյալի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով գործի մյուս ապացույցների հետ, դատարանն առավել արժանահավատ է դիտում վերջինիս՝ նախաքննության ընթացքում տված այն ցուցմունքը, որ տեղյակ է եղել իր մոտ թմրամիջոցի առկայության մասին։ Նման եզրահանգմանը գալիս, դատարանն արձանագրում է, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Սարգսյանն ընդունել և պնդել է, որ նախ՝ տեղյակ է թմրանյութի՝ իր մոտ գտնվելու հանգամանքի վրաբերյալ, ապա, նշել է, որ թեև այն իրացնելու նպատակ չի ունեցել, սակայն պահել է իր մոտ՝ հետագայում օգտագործելու նպատակով։ Ինչ վերաբերում է դատարանում ամբաստանյալի կողմից տվյալ հանգամանքի ժխտման փաստին, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի ցուցմունքը՝ կապված փաթեթի մեջ ադամանդ լինելու հետ, անարժանահավատ է և մտացածին, քանի որ նման կերպ ամբաստանյալ Սարգսյանը փորձում է ստեղծել իր համար առավել բարենպաստ պայմաններ՝ քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու համար։ Այդ մասին է վկայում այն փաստը, որ վերջինս նախաքննության ընթացքում ընդունել է, որ իր հետանցքից հայտնաբերված փաթեթում առկա զանգվածը թմրանյութ է, իր բառերով ասած՝ «պլան» և ի հակառակ դրան՝ նախաքննության ժամանակ երբևէ և որևէ տեղեկություն չի հայտնել այն մասին, թե իբր փաթեթի մեջ իրականում եղել է ադամանդ։ Անդրադառնալով ամբաստանյալի այն պնդմանը, որ նախաքննության ժամանակ ինքը գտնվել է հուզական վիճակում, ինչի պատճառով էլ շփոթված հայտնել է, որ իր մոտ հայտնաբերվածը հանդիսանում է թմրանյութ, այդ մասով ամբաստանյալի ցուցմունքը դատարանը ևս դիտում է մտացածին, քանի որ դատարանը չի բացառում, որ նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ տալիս վերջինս կարող է գտնված լինի հուզական կամ շփոթված վիճակում, սակայն, այդուամենայնիվ, գտնում է, որ նույնիսկ այդ վիճակը չէր կարող խանգարել նրան, որպեսզի վերջինս տվյալ պահին հայտներ«իրականությունը»՝ ադամանդների մասին, առավել ևս այն դեպքում, երբ ինչպես կասկածյալի, այնպես էլ մեղադրյալի կարգավիճակում հարցաքննվելիս նա ունեցել է պաշտպան, ով մասնակցել է հարցաքննություններին, մինչդեռ, ամբաստանյալը դատարանում շարունակաբար պնդել է, որ ցուցմունքները տվել է պաշտպանի բացակայությամբ, ինչը չի համապատասխանում իրականությանը։ /տես՝ քրեական գործի նյութերը/ Փաստորեն, կարելի է արձանագրել, որ հիշյալ փաթեթը ձեռք բերելու, այն փոխադրելու, սեփական մարմնում թաքցնելու և այն ՔԿՀ տեղափոխելու նախաձեռնության, մանրամասների և նպատակների մասին բացի ամբաստանյալի դատաքննական ցուցմունքից, գործի նախաքննության և դատաքննության ընթացքում այլ տվյալ կամ ապացույց ձեռք չի բերվել՝բացառությամբ դրա պարունակության մասին տեղյակ լինելու հանգամանքից, որի վերաբերյալ ամբաստանյալը հայտնել է դեռևս նախաքննության ժամանակ։ Հետևաբար, գործով ձեռք բերված ապացուցների ամբողջության մեջ մեղադրանքի մարմինները չեն կարող հաստատապես պնդել, որ ամբաստանյալը չի գործել՝ Վրեժ Հովհաննիսյանի խնդրանքով կամ ցուցումով և թմրամիջոցը ձեռք չի բերել հատկապես նրա համար, նրա ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակով։ Իսկ չունենալով ամբաստանյալի տված ցուցմունքին որևէ հակափաստարկ դատարանն արձանագրում է, որ՝ -թեյի տուփը, որի մեջ եղել է թմրամիջոցի փաթեթ՝Մ. Սարգսյանը վերցել է Երևան քաղաքի Կոմիտասի փողոցի վրա գտնվող իր հիշատակած վայրից, փաթեթը թաքցրել է իր մարմնում և այն ՀՀ ԱՆ դատապարտյալների հիվանդանոց» է տեղափոխել Վրեժ Հովհաննիսյանի խնդրանքով կամ ցուցումով։ Ավելին, դատարանում ամբաստանյալ Սարգսյանը ներկայացնելով 29.04.2016 թ.-ին տեղի ունեցած իրադարձությունները, դատարանին պնդել և հավաստիացրել է, որ վերը շարադրված գործողությունները հաջորդաբար կատարել է Վ.Հովհաննիսյանի՝ հեռախոսազանգերի միջոցով տրված ցուցումներով, ինչը հաստատվել է նաև գործով ձեռք բերված և մեկ այլ ապացույցով՝ կատարված հեռախոսազանգերի վերծանումներով, առ այն, որ ինչպես դեպքի օրը, այնպես էլ դրան նախորդող օրերին ամբաստանյալը բազմաթիվ հեռախոսազանգեր է ունեցել 098 48 00 03 և 077 96 16 00 հեռախոսահամարների հետ և հիշյալ հեռախոսահամարների վերծանումների զննությամբ պարզվել է, որ հետաքրքրող ժամանակահատվածում 077 96 16 00 բջջային հեռախոսահամարը շահագործվել է մշտապես Երևան քաղաքի Արշակունյաց 2Ա հասցեն սպասարկող ալեհավաքի կողմից, որը գտնվում է ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ին հարակից տարածքում։ Նման պարագայում,գործի հիշյալ փաստական հանգամանքներըդիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշման լույսի ներքո, դատարանըհաստատված է համարում այն, որ՝ ա) Մարատ Սարգսյանը թմրամիջոցը ձեռք է բերել այն սպառողի՝ Վրեժ Հովհաննիսյանի, խնդրանքով, բ) սպառողի՝ Վրեժ Հովհաննիսյանի, անձնական գործածմանը համապատասխան քանակով /քրեական գործով նշված փստը հերքող որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել/, գ) առանց դրանց նկատմամբ տնօրինման իրավունքի, դ) Մարատ Սարգսյանի դիտավորությունն ընդգրկել է ոչ թե տվյալ թմրամիջոցի իրացումը, այլ Վրեժ Հովհաննիսյանի կողմից դրա ձեռքբերմանն աջակցելը։ Բացի ա/, բ/ և դ/ կետերում նշված վավերապայմանների մասին գործով ձեռք բերված բավարար ապացույցների, որպես՝ գ/ կետում նշված՝ սեփական նախաձեռնությամբ և հայեցողությամբ ձեռք բերված թմրամիջոցը տնօրինելու լիազորության բացակայության մասին ապացույց, դատարանը դիտարկում է նաև գործով անցկացված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 0449 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Մարատ Գեղամի Սարգսյանի մեզի և մազի փորձանմուշներում կանաբինոիդների ևափիոնի խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրալկալոիդների հետքեր չեն հայտնաբերվել»։ Այսպիսով, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված նախադեպային որոշման համատեքստում քննարկելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ Մ.Սարգսյանի արարքում բացակայում է թմրամիջոցի իրացման նպատակի հատկանիշները, ուստի նրա գործողությունները չեն կարող որակվել որպես իրացնելու նպատակով թմրամիջոցի ապօրինի ձեռքբերում, փոխադրում և ապօրինի իրացում, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի համապատասխան որակյալ հատկանիշներով։ Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալը գործել է՝ելնելովձեռք բերողի շահերից, հետևաբար նրա արարքը պետք է որակվի որպես ձեռքբերման հանցակցություն։ Նման պայմաններում սույն բաժնում շարադրված իրավական հարցին լիարժեք պատասխանելու համար դատարանն անհրաժեշտ է համարում անդրադառնալնաև հանցակցության՝ մասնավորապես հանցագործությաննօժանդակելու հասկացությանը։ Այսպես՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն` «Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը»։ Հանցակցության հատկանիշների մասին Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ։ Ըստ այդ որոշման` « … Հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ. 1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից 2. գործողությունների համատեղությունը 3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։ Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը։ Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։ Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում (տե՛ս Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ 48/08 գործով 2008թ. հուլիսի 25-ի որոշման 28-րդ կետը)…»»։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը։ 2. Կատարող է համարվում այն անձը, ով անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանն անմիջականորեն մասնակցել է այլ անձանց (համակատարողների) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այլ այնպիսի անձանց օգտագործելու միջոցով, ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության կամ հանցանքը կատարել են անզգուշությամբ։ (…) 5. Օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիuի առարկաները։ Եթե հանցակիցներից երկուսը կամ ավելին անմիջականորեն կատարում են հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը, ապա հանցակցությունը դրսևորվում է համակատարման ձևով։ Համակատարում չէ հանցագործությանն այնպիսի մասնակցությունը, երբ հանցակիցներից մեկը տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող ոչ մի գործողություն չի կատարել, այլ միայն օժանդակել է հանցագործությանը, այսինքն՝ եղել է օժանդակող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով։ Այսպիսով, օժանդակողը կատարողից տարբերվում է նրանով, որ նա հանցագործության օբյեկտիվ կողմն անմիջականորեն չի կատարում, այլ կամ հանցագործությունը նախապատրաստելու ընթացքում կամ դրա ավարտման փուլում աջակցություն է ցույց տալիս կատարողին` ստեղծելով հանցագործության ավարտման իրական հնարավորություններ։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասում սպառիչ թվարկված են այն եղանակները և միջոցները, որոնցով օժանդակողը, չկատարելով տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող որևէ գործողություն, մասնակցում է հանցագործությանը։ Օրենքում չնշված այլ եղանակներով օժանդակությունը բացառվում է։ Մասնավորապես, օժանդակող է այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է. ա) Միջոցներ կամ գործիքներ տրամադրելով (ֆիզիկական օժանդակություն)։ Օժանդակության այս տեսակն արտահայտվում է այնպիսի գործողություններով, որոնք ուղղված են հանցագործության միջոցներ և գործիքներ տրամադրելու, խոչընդոտներ վերացնելու միջոցով կատարողի կողմից հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի իրականացումը հեշտացնելուն։ բ)Խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն տրամադրելով (ինտելեկտուալ օժանդակություն)։ Այն արտահայտվում է արարքի հոգեբանական կողմին վերաբերող գործողություններով, որոնք ուղղված են կատարողի մոտ հանցագործության կատարման վճռականությունն ամրապնդելուն, առավել արդյունավետ գործողություններ կատարելու ուղիներ գտնելուն և այլն։ Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ պարտակման, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաների ձեռք բերման կամ իրացման նախապես խոստումը ոչ թե ֆիզիկական, այլ ինտելեկտուալ օժանդակություն է։ Այլ կերպ` արարքն օժանդակություն որակելու համար այս դեպքերում չի պահանջվում խոստման ռեալ (իրական) կատարում և նույնիսկ այն կատարելու մտադրություն։ գ) Խոչընդոտները վերացնելով (կարող է լինել ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ ինտելեկտուալ)։ Սուբյեկտիվ կողմից օժանդակությունը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ ինքը մասնակցում է կատարողի կողմից իրականացվող հանցագործությանը և ցանկանում է մասնակցել։ Ինչ վերաբերում է հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող մեղքի ձևին, ապա դրանց նկատմամբ կարող է դրսևորվել և՛ ուղղակի, և՛անուղղակի դիտավորություն»»։ Ընդհանրացնելով վերը շարադրվածը, դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով ամբաստանյալ Մարատ Սարգսյանը, գործելով թմրամիջոց սպառողի՝ Վ.Հովհաննիսյանի, շահերից, նրան խոuտացել է ձեռք բերել հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկա՝ թմրամիջոց։ Այսինքն, առկա է թմրամիջոցի ձեռքբերման հանցակցություն` ինտելեկտուալ օժանդակության ձևով։ Ավելին, նա փաստացի ձեռք է բերել այն և փորձել է փոխանցել սպառողին՝ Վ.Հովհաննիսյանին։ Ի հիմնավորումն նշվածի դատարանը ցանկանում է մատնանշել նաև այն, որ նախաքննական մարմնի կողմից 17.10.2016թ-ին կայացվել է՝ «Քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին» ներկայումս չվերացված որոշում, որտեղ արձանագրվել է հետևյալը՝ «… կատարված նախաքննությամբ պարզվել և հիմնավորվել է, որ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, գործով չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿ հիմնարկի դատապարտյալ, իր ազգական՝ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանին իրացնելու նպատակով, ապօրինի ձեռք է բերել և 2016 թվականի ապրիլի 29-ին ժամը 16։00-ի սահմաններում Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցելու նպատակով և իր հետանցքի մեջ պահելով, այցելել քրեակատարողական հիմնարկ և այդ կերպ փոխադրել խոշոր չափի՝ 4.81 գրամ ընդհանուր քաշով «Ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց Վրեժ Հովհաննիսյանին հանձնելու համար, սակայն նրա անձնական խուզարկությամբ այն հայտնաբերվել և վերցվել է, որի պայմաններում Վրեժ Բարկենի Հովհաննիսյանն իր կամքից անկախ հանգամանքներում չի կարողացել ապօրինի ձեռք բերել խոշոր չափի թմրամիջոցը, ուստի վերջինիս գործողություններում առկա Է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րղ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներ,սակայն, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ վերջինս մահացել է, ինչն էլ քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք է, հետևաբար անհրաժեշտ է Վրեժ Հովհաննիսյանի կողմից ապօրինի խոշոր չափի թմրամիջոց ձեռք բերելու փորձի մասով քրեական հետապնդում չիրականացնել»։ Հիշյալ հիմքով վարույթն իրականացնող նախաքննական մարմինը որոշել է՝Վրեժ Բարկենի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնել՝ վերջինիս մահվան հիմքով։ Այլ խոսքով, նախաքննական մարմինն ինքը հաստատված համարելով, որ թմրամիջոցը նախատեսված է եղել Վ.Հովհաննիսյանին փոխանցելու, այն է նրա կողմից ձեռք բերելու համար, անտեսելով այն փաստը, որ Մ.Սարգսյանն այն ձեռք է բերել, պահել ու փոխադրել ՔԿՀ՝ բացառապես Վ.Հովհաննիսյանի ցուցումով ու նրա համար, ավելին, չի ունեցել այն սեփական հայեցողությամբ տնօրինելու իրավունք, այնուամենայնիվ Մարատ Սարգսյանի արարքին տվել է ոչ ճիշտ քրեաիրավական գնահատական։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել։ 2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը, և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը։ Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում»։ Այսպիսով, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ` ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը, 2016թ-ի ապրիլի 29-ին, իր ազգական՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով ու 34-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով դատապարտված և ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում պատիժը կրող դատապարտյալ Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանի խնդրանքով, Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայի վրա գտնվող լուսացույցներից մեկի մոտից դեպի ձախ գտվող էլեկտրասյան տակից վերցրել՝ ապօրինաբար ձեռք է բերել, խոշոր չափի` պոլիէթիլենային թաղանթով փաթեթավորված, 4,81 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և այն Վրեժ Բաբկենի Հովհաննիսյանի ցուցումով, վերջինիս փոխանցելու նպատակով,մտնելով Երևան քաղաքի «Ռոսիա» տոնավաճառին հարակից հատվածում գտնվող հասարակական զուգարան, թաքցրել է հետանցքում և նույն օրը ժամը 16։00-ին գնացել է քրեակատարողական հիմնարկ՝ Վրեժ Հովհաննիսյանին տեսակցության։ Մինչ տեսակցություն տրամադրելը, քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցները Մարատ Սարգսյանին ենթարկել են անձնական խուզարկության, որի ընթացքում էլ վերջինիս կողմից Վ.Հովհաննսիյանի ձեռք բերմանն օժանդակելու նպատակով ապօրինաբար ձեռք բերված և մոտը պահվող թմրամիջոցը հայտնաբերվել է։ Հետևաբար, գործի փաստական հանգամանքները դիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո, դատարանն արձանագրում է, որ Մարատ Գեղամի Սարգսյանը կատարել է հանցանք՝ նախատեսված՝ ՀՀ օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որի համար վերջինս պետք է ենթարկվի քրեական պատասխանատվության և պատժի։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձըբնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի արարքում բացակայում են ինչպես նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, այնպես էլ ծանրացնող հանգամանքները։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի կողմից կատարված արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։ Անդրադառնալով Մարատ Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ կալանավորման, հարցին, դատարանը գտնում է, որ այնպետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ նշանակված պատժի կրման սկիզբ պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից՝ 2016թ.-ի մայիսի 06-ից։ Միաժամանակ, լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 119-րդ հոդվածով` դատարանը գտնում է, որ քրեական գործով իրեղեն ապացույցճանաչված, փորձաքննության անցկացումից հետո առկա և դատարան ուղարկված՝ 4.71 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը պետք է ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործի նյութերով հարուցված թիվ 13820216 քրեական գործին կցելու և օրենքով սահմանված կարգով հետագա ընթացքը լուծելու համար։ Դատարանը գտնում է, որ Մարատ Գեղամի Սարգսյանից հոգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել 33.600 ՀՀ դրամ՝ որպես նախաքննության ընթացքում կատարված դատական ծախսեր։ 4. Եզրափակիչ մաս Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-359, 360, 365,369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Մարատ Գեղամի Սարգսյանինմեղավորճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել` ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2016թ-ի մայիսի 06-ից։ Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, փորձաքննության ացկացումից հետո առկա և դատարան ուղարկված` 4.71 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցն ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործի նյութերով հարուցված թիվ 13820216 քրեական գործին կցելու և օրենքով սահմանված կարգով հետագա ընթացքը լուծելու համար։ Մարատ Գեղամի Սարգսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝հրապարակվելու օրվանից հետոմեկամսյա ժամկետում։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ.Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 07-02-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 14-03-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 250, 122, 116 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 15-03-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 250, 122, 116 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-12674 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 03-05-2017 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 03-05-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 17-05-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 260, 122, 146 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 17-05-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 260, 122, 146 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0275/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 13-03-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-03-2017 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Հ |
| Ազգանուն | Խաչատրյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Մարատ Սարգսյան Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ : Ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` Մարատ Գեղամի Սարգսյանի /ՀՀ քր. օր-ի 38-268 հոդ. 2-րդ մասով - ազատազրկում 2 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 07.02.2017թ. կայացված դատավճիռը , ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր-ի 266 հոդ. 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտել ազատազրկման 7 տարի 6 ամիս ժամկետով : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 17-03-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 17-03-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մանուշակ |
| Ազգանուն | Պետրոսյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սեվակ |
| Ազգանուն | Համբարձումյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 23-03-2017 |
|---|
Բողոքն առանց քննության թողնելու որոշում
| Ամսաթիվ | 27-03-2017 |
|---|---|
| Որոշման բովանդակությունը | 2017թ. Գործ հ. ԵԿԴ/0275/01/16 Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ԲՈՂՈՔՆ ԱՌԱՆՑ ՔՆՆՈՒԹՅԱՆ ԹՈՂՆԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 27 մարտի 2017թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ` ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ քննության առնելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. փետրվարի 07-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Խաչատրյանի բերած վերաքննիչ բողոքը վերաքննիչ դատարանի վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2017թ. փետրվարի 07-ի դատավճռով Մարատ Գեղամի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել` ազատազրկում 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ Մարատ Գեղամի Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016թ.-ի մայիսի 06-ից։ Վճռվել է` քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված, փորձաքննության անցկացումից հետո առկա և դատարան ուղարկված` 4.71 գրամ «ացետիլացված ափիոն» տեսակի թմրամիջոցն ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին՝ սույն քրեական գործի նյութերով հարուցված թիվ 13820216 քրեական գործին կցելու և օրենքով սահմանված կարգով հետագա ընթացքը լուծելու համար։ Վճռվել է` Մարատ Գեղամի Սարգսյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել 33.600 /երեսուներեք հազար վեց հարյուր/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր: 2017 թվականի մարտի 13-ին Դատարանի 2017թ. փետրվարի 07-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Խաչատրյանը` բառացիորեն խնդրելով. <<1. Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ: 2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԿԴ/0275/01/16 գործով 2017 թվականի փետրվարի 7-ին կայացված դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել այն, ամբաստանյալ Մարատ Գեղամի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և դատապարտել ազատազրկման 7 տարի 6 ամիս ժամկետով>>: Քննության առնելով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Խաչատրյանի բերած վերաքննիչ բողոքը վերաքննիչ դատարանի վարույթ ընդունելու հարցը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ այն պետք է թողնել առանց քննության` հետևյալ պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 379-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի և 2-րդ մասի համաձայն` << 1. Վերաքննիչ բողոք բերվում են՝ 1/ առաջին ատյանի դատարանների` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերը` հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում. … 2. Ժամկետանց բողոքները թողնվում են առանց քննության, որի վերաբերյալ դատարանը կայացնում է որոշում>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 380-րդ հոդվածի համաձայն` <<1. Հարգելի պատճառներով բողոքարկման համար սահմանված ժամկետը բաց թողնելու դեպքում բողոք ներկայացնելու իրավունք ունեցող անձինք կարող են դատական ակտը կայացրած դատարանի առաջ միջնորդել` վերականգնելու բաց թողնված ժամկետը: Բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին միջնորդությունը քննվում է դատական նիստում դատավճիռ կամ որոշում կայացրած դատարանի կողմից, որն իրավունք ունի կանչել միջնորդություն հարուցած անձին` բացատրություններ տալու համար: 2. Բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին միջնորդությունը մերժելու որոշումը տասնհինգօրյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել վերաքննիչ դատարան, որն իրավունք ունի վերականգնել բաց թողնված ժամկետը և քննել գործը` պահպանելով սույն օրենսգրքի 382 հոդվածում և 383 հոդվածի երկրորդ մասում շարադրված պահանջները: /.../>>: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` <<2. Այն դեպքում, երբ վերաքննիչ բողոքը /.../ ժամկետանց է /.../, վերաքննիչ դատարանի որոշմամբ այն թողնվում է առանց քննության>>: ՀՀ դատարանների նախագահների խորհրդի նախագահի 2016 թվականի նոյեմբերի 16-ի N 150 որոշման համաձայն` <</…/ 2. Առաջին ատյանի դատարանի գործն ըստ էության լուծող դատական ակտն օրենքով սահմանված ժամկետում շահագրգիռ անձից անկախ պատճառներով նրան չհանձնվելու կամ հասանելի չդարձվելու հանգամանքը հիմք է այդ ակտը վերաքննության կարգով բողոքարկելու` օրենքով սահմանված և ակտի հրապարակման պահից հաշվարկվող մեկամսյա ժամկետի բացթողումն իրավունքի ուժող (ex jure) վերականգնելու համար: Հիշյալ ժամկետի բացթողումն իրավունքի ուժով վերականգնելու դատարանի պարտականության ծագման պայման է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 380-րդ հոդվածով սահմանված կարգով ներկայացված` բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին բողոքաբերի միջնորդության և դրան կից` համապատասխան հանգամանքը հավաստող ապացույցների առկայությունը: /.../ 4. Այն դեպքում, երբ դատական ակտն օրենքով սահմանված ժամկետում բողոքաբերի կամքից անկախ հանգամանքներով նրան հասու չի դարձվում, նրա կողմից օրենքով սահմանված և դատական ակտի հրապարակման պահից հաշվարկվող մեկամսյա ժամկետից հետո բողոք բերելու դեպքում դատարանը պարտավոր է ժամկետի բացթողումն իրավունքի ուժով հարգելի համարել, եթե շահագրգիռ անձի կողմից բողոքը ներկայացվել է դատական ակտն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում, և միաժամանակ ներկայացվել է բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին միջնորդություն։ /.../>>: Վերաքննիչ բողոքին կցված գրության պատճենից երևում է, որ Դատարանի 07.02.2017թ. դատավճռի պատճենը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազությում ստացվել է 15.02.2017թ.: Դատարանի 2017թ. փետրվարի 07-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը Վերաքննիչ դատարան է ներկայացվել 2017թ. մարտի 13-ին` դատավճռի հրապարակվելու օրվանից 1 /մեկ/ ամիս 4 /չորս/ օր հետո: Վերաքննիչ բողոքի և դրան կից ներկայացված փաստաթղթերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Խաչատրյանը չի ներկայացրել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 380-րդ հոդվածով սահմանված կարգով ներկայացված` բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու մասին միջնորդություն, հետևաբար վերջինիս վերաքննիչ բողոքը` ժամկետանց լինելու պատճառաբանությամբ, պետք է թողնել առանց քննության: Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 379-րդ, 381-րդ հոդվածներով, հիմք ընդունելով ՀՀ դատարանների նախագահների խորհրդի նախագահի 2016 թվականի նոյեմբերի 16-ի N 150 որոշման պահանջները` Վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. փետրվարի 07-ի դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Հ.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը թողնել առանց քննության` ժամկետանց լինելու պատճառաբանությամբ: Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն ստանալու օրվանից տասնհինգօրյա ժամկետում` ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 27-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-260, 2-122, 3-132 թերթ: |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 27-04-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-260, 2-122, 3-132 թերթ: |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-11637/17 |