ԵԿԴ/0272/01/16


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

Քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և դաստիարակչական
բնույթի հարկադրանքի միջոց նշանակելու մասին

02 հունիսի 2017թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`

նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Մ.ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆԻ
պաշտպան Ս.ԽՉԵՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ղ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ
ամբ. օրին. ներկ. Ս.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ

դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի Ղարիբ Հրաչյայի Սարգսյանի` ծնված 12.05.2001թ. ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, սովորում է ՀՀ ԿԳՆ հանրապետական հ. 1 հատուկ կրթահաալիրի 8-րդ դասարա-նում, առողջ, չի աշխատում, չդատված, բնակվում է` ք.Երևան, Արշակունյաց պողոտա, 4-րդ նրբանցք, տուն հ. 27, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը

Ամբաստանյալ Ղ.Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «Ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ նախնական համաձայնության գալով գործով ինքնությունները չպարզված անչափահասներ Սերգեյ Էրիկի Խաչատրյան և Արամ Վարդանի Համբարձումյան տվյալներով անձանց հետ և եղբոր՝ 12-ամյա Երվանդ Հրաչյայի Սարգայանի մասնակցությամբ 2015թ. հոկտեմբերի 15-ի գիշերը Սամվել Ռեզյա-նին պատկանող Երևանի Մաշտոցի պողոտա 3 գետնանցում հասցեում գտնվող խանութ ա-պօրինի մուտք գործելով՝ գաղտնի հափշտակել են վերջինիս պատկանող 3 զույգ սպորտային կոշիկ՝ ընդհանուր 7.500 ՀՀ դրամ արժողությամբ և 350 ՀՀ դրամ մետաղադրամ և հեռացել»։

Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները.

Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Ղ.Սարգսյանը 2015թ. հոկտեմբե-րի 15-ի գիշերը եղբոր՝ վկա Երվանդ Սարգայանի և գործով չպարզված երկու անձի հետ միասին գնացել են «Գայանե Ռեզյան Ա/Ձ» անվան տակ գործող, տուժող Սամվել Ռեզյանին պատկանող՝ Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 3 գետնանցում հասցեում գտնվող հագուստի և այլ պարագաների մանրածախ վաճառք իրականացնող խանութի մոտ, որից հետո գործով չպարզված անձանցից մեկը, բացելով խանութի պատուհանի փեղկը, մտել է ներս, իսկ մյուսները հսկել են տարածքը՝ վտանգի դեպքում խանութի ներսում գտնվող անձին տեղեկացնելու համար։ Խանութ մուտք գործած անձն այնտեղից հափշտակել է 7.500 ՀՀ դրամ ընդհանուր արժողությամբ 3 զույգ սպորտային կոշիկ ու 350 ՀՀ դրամի չափով մետա-ղադրամ։ Դրանից հետո նրանք խանութի պատուհանի փեղկի տակ թողել են երկտող՝ «Ես գողացել եմ։ Ներեղություն։ Խնդրում եմ ներեք, ես հիվանդ Մայր ունեմ» բովանդակությամբ։ Խանութից դուրս գալուց հետո վերը նշված անձը հափշտակած սպորտային կոշիկներից մե-կական զույգ տվել է ամբաստանյալին և նրա եղբորը, իսկ մյուս զույգ սպորտային կոշիկն ու մետաղադրամները պահել է իրեն։ 17.10.2015թ-ին խանութի աշխատակից, վկա Մերի Թով-մասյանը նույն գետնանցման դիմաց նկատել է հափշտակված սպորտային կոշիկները հա-գած երեխաներին և այդ մասին հայտնել տուժող Ս.Ռեզյանին, ով նրանց տարել է գետնան-ցումում գտնվող խանութ և ցույց տվել գողության դեպքը տեսանկարահանած տեսախցիկնե-րի տեսագրությունները։ Վերջիններս խոստովանել են միասին կատարած գողության հան-գամանքը, այդ մասին գրել են «Գողության հայտարարություն» վերնագրով խոստովանա-կան գրություններ և Սամվել Ռեզյանին են վերադարձրել գողացած և արդեն օգտագործված 3 զույգ սպորտային կոշիկները։

Ապացույցների հետազոտում.

Ամբաստանյալ Ղ.Սարգսյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 15.10.2015թ. գիշերն Արամ Համբարձումյանի առաջարկով իր եղբոր և մյուս ծանոթ Սերգեյ Խաչատրյանի հետ գնացել են Մաշտոցի պողոտա 3 գետնանցում հասցեում գտնվող խանութներից մեկի մոտ, Արամը բացելով այդ խանութի փոքր պատուհանի փեղկը՝ մտել է ներս և այնտեղից հանել 3 զույգ սպորտային կոշիկ ու մոտ 350 դրամի մետաղադրամ, իսկ ինքը, Երվանդը և Սերգեյը կանգնել են գետնանցման աստիճանների մոտ և հսկել տարածքը, որպեսզի իրենց տեսնելու դեպքում դիմեն փախուստի և Արամին օգնեն դուրս գալ խանութից։
Հափշտակված սպորտային կոշիկներից մեկ զույգ Արամը պահել է իրեն, մյուսները տվել իրեն և Երվանդին։ Գողությունից հետո Արամը գրություն է թողել խանութում՝ ներողու-թյուն խնդրելով գողության համար։ Հաջորդ օրը գետնանցման դիմաց տուժողն իրենց բռնել և տարել է նույն խանութ և ցույց է տվել տեսախցիկների տեսագրությունները, որտեղ երևացել են իրենց կատարած արարքները։ Սամվելն իրենց հագից հանել է հափշտակված սպորտա-յին կոշիկները, որից հետո չորսով՝ ամեն մեկն իր անունից, գրել են գողության մասին հայ-տարարություն։
Տուժող Սամվել Ռեզյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական ցուց-մունքի համաձայն` 2015թ. հոկտեմբերի 15-ի առավոտյան ք.Երևան Մաշտոցի պողոտա թիվ 3 գետնանցումում գտնվող իր եղբոր որդու կնոջ՝ «Գայանե Ռեզյան Ա/Ձ» անվաբ գրանցված, սակայն իրեն պատկանող խանութը բացելիս նկատել են, որ պատուհանը դեֆորմացված է, դրա տակ դրված է երկտող «...խնդրում եմ ներեք, ես հիվանդ Մայր ունեմ» բովանդակութ-յամբ։ Ստուգմամբ պաչզել են, որ խանութից հափշտակվել է 3 զույգ սպորտային կոշիկ և մանրադրամ։
Խանութում տեղադրված տեսանկարահանող սարքերի տեսագրությունների զննու-թյամբ տեսել են, թե ինչպես 4 տղա, իրենցից մեկի հագից վերնաշապիկը հանելով, գլխին փաթաթելով և պատուհանի փոքր փեղկը բացելով, նրան ներս են մտցրել։ Դրանից հետո, սպորտային կոշիկները և մետաղադրամները հափշտակելով, վերջինս դուրս է գալիս և նրանք միասին հեռանում են։ Հոկտեմբերի 17-ին խանութի աշխատակից Մերի Թովմասյանը, գետ-նանցման մուտքի մոտ տեսնելով տեսագրությունում երևացող գողություն կատարած տղանե-րին, հայտնել է իրեն։ Դուրս գալով, տեսել է այդ տղաներից մեկին և իջեցնելով գետնանցում՝ ցույց է տվել տեսագրությունը և հարցրել, թե արդյոք իրենք են գողություն կատարում։ Այդ տղան հայտնել է, որ գողությունը կատարել են իրենք, ինքը Ղարիբ Սարգսյանն է, իր հետ եղել են եղբայրը՝ Երվանդ Սարգսյանը, Արամ Համբարձումյանը և Սերգեյ Խաչատրյանը։ Դրանից հետո Ղարիբից պահանջել է, որ գրի գողության մասին հայտարարություն։ Նա գրել է այդ հայտարարությունը, հետո գնացել և եկել է եղբոր ու մյուս տղաների հետ, ովքեր ևս գրել են հայտարարություն գողություն կատարելու մասին։ Գողացված 3 զույգ սպորտային կո-շիկները նրանք վերադարձրել են իրեն։
Տուժող Ս.Ռեզյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը։
Վկա Երվանդ Սարգսյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքը եղբոր՝ Ղարիբ Սարգսյանի, իրենց ծանոթ Սերգեյ Խաչատրյանի և Արամ Համբարձումյանի հետ 2015թ. հոկտեմբերի 15-ի գիշերը վերջինիս առաջարկով գնացել են Մաշտոցի պողոտայի փակ շուկայի դիմաց գտնվող գետնանցում՝ գողություն կատարելու։ Արամն ասել է, որ ինքը կանի գողությունը, իսկ իրենք պետք է հսկեն տարածքը։ Դրանից հետո Արամը բացել է խանութի պատուհանի փեղկը, ներս մտել, այնտեղից վերցրել 3 զույգ սպորտային կոշիկներ և մոտ 350-360 դրամ մետաղա-դրամներ ու դուրս եկել այնտեղից։ Արամը գողացած կոշիկներից մեկ զույգը տվել է իրեն, մյուսը՝ Ղարիբին իսկ երրորդն ինքն է հագել և իրեն է պահել մետաղադրամները։ Գո-ղությունից հետո Արամը թղթի վրա գրություն է թողել այն մասին, որ ներողություն է խնդրում գողության համար։
Հաջորդ օրը հագել են այդ սպորտային կոշիկները և գնացել նույն գետնանցումի մոտ, որտեղ Սամվել անունով մի տղամարդ իրենց բռնել և իջեցրել է այդ խանութը, որտեղ ցույց է տվել նաև տեսագրություն, որում երևացել են իրենց կատարած գործողությունները։
Սամվելն իրենցից վերցրել է իրենց հագի գողացված սպորտային կոշիկները և իրենք գրել են հայտարարություն, որ գողություն են կատարել։
Վկա Հրաչյա Սարգսյանի ցուցմունքի համաձայն` Ղարիբ և Երվանդ Սարգսյաններն իր որդիներն են։ Նրանք սովորում են Վարդաշենի գիշերօթիկ դպրոցում։ Ինչպես իր երե-խաներից, այնպես էլ հարցուփորձով իմացել է, որ երեխաները Մաշտոցի պողոտայի գետ-նանցումից սպորտային կոշիկներ են հափշտակել։ Նշված գողությունը նրանք կատարել են կարիքից ելնելով, քանի որ հագնելու կոշիկ չեն ունեցել։
Վկա Մերի Թովմասյանի ցուցմունքի համաձայն` ինքն աշխատել է Ս.Ռեզյանին պատկանող՝ ք.Երևան Մաշտոցի պողոտա թիվ 3 գետնանցումում գտնվող խանութում։ 2015թ. հոկտեմբերին՝ առավոտյան, խանութը բացելիս նկատել է, որ 3 սպորտային կոշիկներ բա-ցակայում են և այդ մասին հայտնել է խանութի սեփականատեր Սամվել Ռեզյանին։ Դրանից հետո տեսել է խանութում տեղադրված տեսախցիկի տեսագրությունները և տեսել են խա-նութի պատուհանի մոտ կանգնած 2-3 երեխայի, իսկ մեկ այլ երեխա էլ պատուհանից ներս է մտել, մի քանի սպորտային կոշիկ վերցնելով փոխանցել է դրսի կանգնածներին, ապա մո-տեցել դրամարկղին և հավանաբար վերցրել նախորդ օրվա մնացորդը և դուրս եկել։
Դեպքից մոտ 2 օր անց գետնանցման մուտքի մոտ նկատել է մեկ, ապա ևս երկու երե-խայի, որոնց հագին տեսել է խանութից հափշտակված սպորտային կոշիկները, վերադարձել է խանութ և այդ մասին հայտնել Սամվելին։ Ապա Սամվելի հետ դուրս են եկել գետնան-ցումից, և ինքը ցույց է տվել այդ տղային, ում Սամվելն իջեցրել է խանութ, իսկ ինքը գնացել է տուն։ Հետո Ս.Ռեզյանից իմացել է, որ այդ երեխաները երկտող են թողել խանութում։
«Դեպքի վայրի զննության մասին» 17.12.2015թ. արձանագրության համաձայն` տու-ժող Ս.Ռեզյանը մատնացույց է արել ք.Երևան Մաշտոցի պող. 3 գետնանցում հասցեում գըտ-նվող խանութը և այն պատուհանը, որից ներս է մտել գողություն կատարած անձը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին 12.10.2016թ. որոշման համաձայն՝ 3 զույգ սպոր-տային կոշիկները ճանաչվել են իրեղեն ապացույց։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 04.12.2015թ. հ. 993-ԱՊ-15 եզրակա-ցության համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված թվով երեք զույգ տղամարդու սպոր-տային կոշիկների հավանական միջին շուկայական արժեքը 7500 դրամ է։
«Գողության հայտարարություն» վերանագրերով 17.10.2015թ. գրությունների համա-ձայն` Երվանդ Սարգսյանը, Ղարիբ Սարգսյանը, Սերգեյ Խաչատրյանը և Արամ Համբար-ձումյանը հայտարարություններ են տվել, որ 15.10.2015թ-ին` ժամը 2։30-ի սահմաններում, իրենք գողություն են կատարել Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի թիվ 3 գետնանցումում գտնվող խանութից։
Ս.Ռեզյանի կողմից ներկայացված երկտողի համաձայն` այն ունի «Ես գողացել եմ։ Ներեղություն։ Խնդրում եմ ներեք, ես հիվանդ Մայր ունեմ», բովանդակությունը։
«Այլ փաստաթուղթն ապացույց ճանաչելու մասին» 12.10.2016թ. որոշման համաձայն` ապացույց են ճանաչվել «Գողության հայտարարություն» վերնագրերով գրությունները և վերը նշված երկտողը։

Դատարանի իրավական վերլուծությունը, պատճառաբանություններն ու եզրահան-գումը.

Դատարանը, վերլուծելով ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքն ու համակ-ցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, գործի հանգա-մանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման վրա ձևավորված համոզմամբ հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի կատարած արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրա-վական գնահատական, քրեական գործի ապացույցները ձեռք են բերվել քրեադատավա-րական օրենքի պահանջների պահպանմամբ, և դրանց բավարար ամբողջությամբ հաստատ-վում է, որ ամբաստանյալը կատարել է հանցագործություն` նախատեսված 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով։

Անչափահաս ամբաստանյալին քրեական պատասխանատվության և պատժի են-թարկելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի վերլուծությունը.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Հանցագործություն է համարվում մեղավորությամբ կատարված` հանրության հա-մար վտանգավոր այն արարքը, որը նախատեuված է uույն oրենuգրքով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Միջին ծանրության հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կա-տարված այն արարքները« որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում հինգ տարի ժամկետով ազատազրկումը« ինչպես նաև անզգուշութ-յամբ կատարված այն արարքները« որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավե-լագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 85-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անչափահասի նկատմամբ կարող է նշանակվել պատիժ կամ կարող են նշանակվել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 91-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«1. Առաջին անգամ ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցանք կատարած անչափա-հասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից« եթե դատարանը գտնի« որ նրա ուղղվելը հնարավոր է դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։
2. Անչափահասի նկատմամբ դատարանը կարող է նշանակել դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի հետևյալ միջոցները.
1) նախազգուշացում.
2) ծնողների կամ նրանց փոխարինող անձանց կամ տեղական ինքնակառավարման կամ դատապարտյալի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողություն իրականացնող իրավասու մարմնի հսկողությանը հանձնելն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով.
3) պատճառված վնասը հարթելու պարտականություն դնելը՝ դատարանի սահմանած ժամկետում.
4) ժամանցի ազատության սահմանափակումը և վարքագծի նկատմամբ հատուկ պահանջների սահմանումն առավելագույնը վեց ամիս ժամկետով։
(...)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Գողությունը« որը կատարվել է՝ մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայ-նությամբ« խոշոր չափերով« պահեստարան կամ շինություն ապօրինի մուտք գործելով` պա-տըժվում է տուգանքով` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկից հազարա-պատիկի չափով« կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով։ (...)»։
Անչափահասին քրեական պատասխանատվությունից ազատելու և նրա նկատմամբ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցներ կիրառելու նպատակահարմարու-թյունը և անհրաժեշտությունը մեծապես պայմանավորված է նաև անչափահասների շահերի պաշտպանության վերաբերյալ ուղղորդող նշանակություն ունեցող մի շարք միջազգային-իրավական ակտերի պահանջների իրացվելիության խնդրով։
Մասնավորապես, «Անչափահասների նկատմամբ արդարադատություն իրականաց-նելու վերաբերյալ» ՄԱԿ-ի նվազագույն ստանդարտ կանոնների («Պեկինյան կանոններ») 5.1-րդ մասի համաձայն`
«Անչափահասների վերաբերյալ արդարադատության համակարգն ուղղված է առա-ջին հերթին անչափահասի բարեկեցության ապահովմանը, որպեսզի անչափահաս իրավա-խախտների վրա ազդեցություն գործող ցանկացած միջոց միշտ համաչափ լինի ինչպես իրավախախտի անհատական առանձնահատկություններին, այնպես էլ իրավախախտման հանգամանքներին»։
Նույն կանոնների 17.1 կետի համաձայն`
«Ներգործության միջոցների ընտրության ժամանակ իրավասու մարմինը պետք է ղե-կավարվի հետևյալ սկզբունքներով.
ա) ներգործության միջոցները միշտ պետք է համարժեք լինեն ոչ միայն իրավախախ-տման հանգամանքներին և ծանրությանը, այլև անչափահասի դրությանը և պահանջներին, ինչպես նաև հասարակության պահանջներին.
բ) անչափահասի անձնական ազատության սահմանափակման մասին որոշումը պետք է ընդունվի միայն հարցի մանրազնին քննարկումից հետո, և սահմանափակումը հնա-րավորության սահմաններում պետք է հասցնել նվազագույնի.


գ) անչափահաս իրավախախտին պետք չէ ազատազրկել, եթե միայն նա մեղավոր չի ճանաչվում այլ անձի դեմ բռնությամբ լուրջ արարք գործելու կամ բազմաթիվ լուրջ իրա-վախախտումներ կատարելու մեջ, ինչպես նաև ներգործության ուրիշ համապատասխան միջոցի բացակայության դեպքում.
դ) անչափահասի գործի քննության ժամանակ նրա բարեհաջողության հարցը պետք է որոշիչ գործոն լինի»։
Նույն կանոնների 18.1 կետի համաձայն`
«Առավել ճկունություն ապահովելու և ուղղիչ հիմնարկներում կալանավորումից հնա-րավորին չափ խուսափելու նպատակով, իշխանության իրավասու մարմինը, գործի որոշման ժամանակ, իր տրամադրության տակ պետք է ներգործության համալիր միջոցառումներ ունենա։ Այդպիսի միջոցառումները, որոնք կարող են իրականացվել իրար հետ զուգակցելով, հանդիսանում են.
ա) խնամակալության մասին որոշումը, ղեկավարումը և հսկողությունը,
բ) պրոբացիան,
գ) ի բարօրություն համայնքի աշխատանքի մասին որոշումը,
դ) դրամական պատիժը, փոխհատուցումը և իրավունքների ռեստիտուցիան,
ե) միջանկյալ և այլ կարգի միջոցառումների մասին որոշումը,
զ) խմբակային հոգեբուժությունը և նմանատիպ այլ միջոցառումների մասնակցության մասին որոշումը,
է) դաստիարակության հանձնելու, ապրելավայրի կամ այլ դաստիարակչական մի-ջոցների վերաբերյալ որոշումը,
ը) համապատասխան այլ որոշումները»։
«Երեխաների իրավունքների մասին» 1989թ. նոյեմբերի 20-ի կոնվենցիայի (Հայաս-տանի Հանրապետության կողմից վավերացվել է 1992 թվականի հունիսի 1-ին) 3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Երեխաների նկատմամբ բոլոր գործողություններում, անկախ այն բանից, թե դրանք ձեռնարկվում են սոցիալական ապահովության հարցերով զբաղվող պետական կամ մաս-նավոր հիմնարկների, դատարանների, վարչական կամ օրենսդրական մարմինների կողմից, առաջնահերթ ուշադրություն է դարձվում երեխայի շահերի առավել ապահովմանը»։
Նույն կոնվենցիայի 40-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Մասնակից պետությունները ճանաչում են մեղադրվող կամ քրեական օրենսդրու-թյունը խախտած համարվող յուրաքանչյուր երեխայի իրավունքը՝ արժանանալու այնպիսի վերաբերմունքի, որը նպաստում է նրա արժանապատվության և նշանակալիության զգա-ցումի զարգացմանը, երեխայի մեջ ամրապնդում է հարգանքը մարդու իրավունքների և ուրիշների հիմնարար ազատությունների նկատմամբ, և որի դեպքում հաշվի է առնվում երե-խայի տարիքը և հասարակության մեջ նրա վերաինտեգրացման և հետագա դրական դեր խաղալուն նպաստելու ցանկալիությունը։ (…)
4. Անհրաժեշտ է այնպիսի բազմազան միջոցառումների առկայությունը, ինչպիսիք են խնամքի, խնամակալության և հսկողության մասին հրամանները, խորհրդատվական ծառա-յությունները, փորձաշրջանի նշանակումը, դաստիարակությունը, կրթական և մասնագիտա-կան պատրաստության ծրագրերը և առանձին հաստատություններում խնամքի այլընտրան-քային այլ ձևեր, որոնք ապահովում են երեխայի նկատմամբ նրա բարեկեցությանը, ինչպես նաև դրությանն ու հանցագործության բնույթին համապատասխանող վերաբերմունք։»։
Այսպիսով, վերոշարադրյալ ներպետական և միջազգային նորմերի վերլուծության արդյունքում պարզ է դառնում, որ անչափահասը դատարանի կողմից կարող է ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը դաս-տիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը նման հետևության կարող է հանգել միայն օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, անչափահասի անձը և վկայում են քրեական պատասխա-նատվությունից ազատելու հիմքերի առկայության մասին։
Քրեական գործի քննությամբ հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Ղ.Սարգսյանն ան-չափահաս է, սովորում է ՀՀ ԿԳՆ հանրապետական հ. 1 հատուկ կրթահաալիրում (գիշեր-օթիկ դպրոց), շաբաթվա 5 օրը նա անցկացնում է նշված կրթահամալիրում, իսկ շաբաթ և կի-րակի օրերին ու դպրոցական արձակուրդների ընթացքում բնակվում է ծնողների հետ միա-սին, ովքեր դժվարությամբ են հոգում երեխաների կարիքները։ Ամբաստանյալի կյանքի և դաստիարակության պայմանները, հոգեկան զարգացման աստիճանը և ընդհանուր զար-գացման վիճակը բավարար են։ Նա նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչելով` անկեղծորեն զղջաց կատարած արարքի համար։
Դատարանը, հաշվի առնելով գործի հանգամանքները և վերոգրյալները, գտնում է, որ անչափահաս Ղ.Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալների և անհատական առանձնահատ-կությունների համակցությունը բավարար է հանգելու այն հետևությանը, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատժի միջոցներ կիրառելու՝ դաստիարակչական բնույթի հարկադրանքի միջոցների կիրառմամբ։ Նշված պատճառաբանությամբ նա ենթակա է ա-զատման քրեական պատասխանատվությունից։
Միաժամանակ, դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը պետք է հանձնվի ծնող-ների և ՀՀ ԿԳՆ հանրապետական թիվ 1 հատուկ կրթահամալիրի հսկողությանը՝ վեց ամիս ժամկետով։
Դատարանի նման եզրահանգումն ուղղված է նաև անչափահաս ամբաստանյալ Ղ. Սարգսյանի շահերի և նրա բարեկեցության առավել ապահովմանը, ու պայմանավորվում է այն հանգամանքով, որ ՀՀ ԿԳՆ հանրապետական թիվ 1 հատուկ կրթահամալիրում սովո-րելու պայմաններում, երբ նա շաբաթվա հինգ օրն ամբողջությամբ գտնվում է նշված կրթա-համալիրում, իսկ շաբաթ և կիրակի օրերին ու դպրոցական արձակուրդների ընթացքում բնակվում է ծնողների հետ, հնարավոր չէ ապահովել նրա հսկողությունը՝ այն միայն ծնող-ներին հանձնելու միջոցով։ Նշվածից ելնելով՝ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալը 6 ամիս ժամկետով պետք է հանձնվի ծնողների` Հրաչյա Ղարիբի Սարգսյանի և Սուսաննա Անդրանիկի Սարգսյանի, իսկ 2017թ. սեպտեմբերի 1-ից՝ նաև ՀՀ ԿԳՆ հանրապետական թիվ 1 հատուկ կրթահամալիրի տնօրինության հսկողությանը։
Քննության առնելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը, դատարանը գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված 3 զույգ սպորտային կոշիկները պետք է հանձնվեն տուժող Սամվել Ռեզյանի տնօրինմանը։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` հսկողության հանձնելը, պետք է թողնվի անփոփոխ՝ մինչև որոշումն ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 119-րդ, 151-րդ, 313-րդ և 439-441-րդ հոդվածներով` դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ղարիբ Հրաչյայի Սարգսյանին ազատել քրեական պատասխանատվությունից՝ նրան 6 (վեց) ամիս ժամկետով հանձնելով ծնողների` Հրաչյա Ղարիբի Սարգսյանի և Սուսաննա Անդրանիկի Սարգսյանի, իսկ 2017թ. սեպտեմբերի 1-ից՝ նաև ՀՀ ԿԳՆ հանրապետական թիվ 1 հատուկ կրթահամալիրի տնօրինության հսկողությանը։
Ղ.Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ հսկողության հանձնելը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև որոշումն ուժի մեջ մտնելը։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված 3 զույգ սպորտային կոշիկները հանձնել տուժող Ս. Ռեզյանի տնօրինմանը։
Որոշումը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` դրա պատճենն ստանալու պահից մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ