ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԿԴ/0256/01/16

17 փետրվարի 2017թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ԱՌԱՔԵԼՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆՆԵՐ` Կ.ԱՂԱՋԱՆՅԱՆԻ
Հ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ


ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼՆԵՐ` Բ.ՇԱՀԲԱԶՅԱՆԻ
Գ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ
Հ.ՍՄԲԱՏՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.11.2016թ. դատավճռի դեմ.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2016 թվականի ապրիլի 23-ին հարուցված թիվ 13145716 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2016 թվականի ապրիլի 30-ին որոշում` է կայացվել Հայկ Դավիթի Սմբատյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2016 թվականի սեպտեմբերի 22-ին որոշում է կայացվել Հայկ Դավիթի Սմբատյանի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով։
2016 թվականի ապրիլի 30-ին որոշում է կայացվել Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2016 թվականի սեպտեմբերի 22-ին որոշում է կայացվել Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով։
2016 թվականի մայիսի 01-ին որոշում է կայացվել Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2016 թվականի սեպտեմբերի 22-ին որոշում է կայացվել Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով։
2016 թվականի հոկտեմբերի 10-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.11.2016թ. դատավճռով` դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ.
Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կարգով, նշանակված պատժում հաշվակցվել է նախաքննության ընթացքում Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի` 3 /երեք/ ամիս 25 /քսանհինգ/ օր կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը և վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի 8 /ութ/ ամիս 5 /հինգ/ օր ժամկետով։
Վճռվել է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան` 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Վճռվել է նաև` Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում, գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին։
Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կարգով, նշանակված պատժում հաշվակցվել է նախաքննության ընթացքում Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի` 4 /չորս/ ամիս 1 /մեկ/ օր կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը և վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի 7 /յոթ/ ամիս 29 /քսանինն/ օր ժամկետով։
Վճռվել է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան` 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Վճռվել է նաև Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում, գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին:
Հայկ Դավիթի Սմբատյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կարգով, նշանակված պատժում հաշվակցվել է նախաքննության ընթացքում Հայկ Դավիթի Սմբատյանի` 3 /երեք/ ամիս 25 /քսանհինգ/ օր կալանքի տակ գտնվելու ժամկետը և վերջինիս նկատմամբ վերջնական պատիժ է սահմանվել ազատազրկում` 1/մեկ/ տարի 8 /ութ/ ամիս 5 /հինգ/ օր ժամկետով։
Վճռվել է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված վերջնական պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան` 2 /երկու/ տարի ժամկետով՝ Հայկ Դավիթի Սմբատյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Վճռվել է նաև Հայկ Դավիթի Սմբատյանի նկատմամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում, գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին։
Վճռվել է նաև.
Քրեական գործով իրեղեն ապացույց հանդիսացող, տուժողներից հափշտակված առարկաները և կողպեքները վերադարձնել վերջիններիս, իսկ հանցագործության գործիք հանդիսացող՝ մետաղյա ձողը, երկաթյա բռնակով մուրճը, փայտյա բռնակով մուրճերը և պտուտակահանը՝ ոչնչացնել:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.11.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրող Ա.Առաքելյանը:


Գործի փաստական հանգամանքները.

<Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանը մեղադրվում է այն արարքի կատարման համար, որ նա նախնական համաձայնության գալով Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի հետ, Հայկ Դավիթի Սմբատյանի օժանդակությամբ, ապօրինի մուտք են գործել Երևան քաղաքի Ամիրյան 26 հասցեում գտնվող <Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոն> ՊՈԱԿ-ին պատկանող շենք, այնուհետև, ուղղակի դիտավորությամբ կատարել են ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն՝ խոշոր չափերով։
Այսպես.
2016թ. ապրիլի 23-ին ժամը 06։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ամիրյան 26 հասեում գտնվող <Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոն> ՊՈԱԿ-ի ետնամասի ճաղապատ դռնից Գ.Մնացականյանը, Հ.Սմբատյանը և Բ.Շահբազյանը ապօրինի մուտք են գործել թատրոնի բակ, այնուհետև՝ հիշյալ թատրոնի դիմահարդարման սենյակի պատուհանից Գոռ Մնացականյանը և Բաբկեն Շահբազյանը ապօրինի մուտք են գործել ներս, իսկ Հայկ Սմբատյանը սպասել է բակում՝ վտանգի դեպքում Գ.Մնացականյանին և Բ.Շահբազյանին տեղյակ պահելու և խոչընդոտները վերացնելու նպատակով։ Միջանցքում առկա սառնարանի դռան կողպեքը երկաթյա ձողի միջոցով կոտրելով՝ Գ.Մնացականյանը և Բ.Շահբազյանը վերցրել են այնտեղ գտնվող գործիքները և դրանց միջոցով բացելով <Ընդունարան> անվանումով սենյակի մուտքի դուռը, ապօրինի մուտք գործել այնտեղ և պահարանի միջից գաղտնի հափշտակել 150.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ կիթառ՝ իր 20.000 ՀՀ դրամ արժողության պատյանով, սպիտակ չհրկիզվող պահարանի միջից՝ <Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոն> ՊՈԱԿ-ին պատկանող ապակյա արկղում հանգանակված 2.099.178.45 ՀՀ դրամ, փոխտնօրեն Հրաչ Կամոյի Ներսեսյանի աշխատասեղանից՝ վերջինիս պատկանող <HP> տեսակի 160.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ դյուրակիր համակարգիչ, Հ.Ներսեսյանին պատկանող դյուրակիր համակարգչի՝ 30.000 ՀՀ դրամ արժողության <init> տեսակի մեկ պայուսակ, տնօրեն Վարդան Վանիկի Մկրտչյանի աշխատասնյակից՝ Վ.Մկրտչյանին պատկանող <Toshiba> տեսակի 170.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ դյուրակիր համակարգիչ, <Seagate> տեսակի 20.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ տեռաբայթ հիշողության էլեկտրոնային կրիչ, <AWI> տեսակի 20.000 ՀՀ դրամ արժողության տղամարդու ձեռքի մեկ ժամացույց, 30.000 ՀՀ դրամ արժողության տղամարդու ձեռքի ժամամցույց, մեկ տուփում գտնվող ընդհանուր 3000 ՀՀ դրամ մետաղադրամներ, Վ.Մկրտչյանի դյուրակիր համակարգչի 8.000 ՀՀ դրամ արժողության <FUJITSU> տեսակի մեկ պայուսակ, 250.000 ՀՀ դրամ արժողության <Էյջ Թի Սի> տեսակի մեկ բջջային հեռախոս, 30.000 ՀՀ դրամ արժողության <Նոկիա> տեսակի մեկ բջջային հեռախոս և դիմել են փախուստի՝ տուժողներին պատճառելով ընդհանուր 2.963.178.45 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Հայկ Դավիթի Սմբատյանը մեղադրվում է այն արարքի կատարման համար, որ նա նախնական համաձայնության գալով Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի և Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի հետ, օժանդակել է նրանց՝ Երևան քաղաքի Ամիրյան 26 հասցեում գտնվող <Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոն> ՊՈԱԿ-ին պատկանող շենքից ուղղակի դիտավորությամբ ուրիշի գույքի խոշոր չափերով գաղտնի հափշտակություն կատարելուն։
Այսպես.
2016թ. ապրիլի 23-ին ժամը 06։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ամիրյան 26 հասցեում գտնվող <Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոն> ՊՈԱԿ-ի ետնամասի ճաղապատ դռնից Գ.Մնացականյանը, Հ.Սմբատյանը և Բ.Շահբազյանը ապօրինի մուտք են գործել թատրոնի բակ, այնուհետև՝ հիշյալ թատրոնի դիմահարդարման սենյակի պատուհանից Գոռ Մնացականյանը և Բաբկեն Շահբազյանը ապօրինի մուտք են գործելներս, իսկ Հայկ Սմբատյանը սպասել է բակում՝ վտանգի դեպքում Գ.Մնացականյանին և Բ.Շահբազյանին տեղյակ պահելու և խոչընդոտները վերացնելու նպատակով։ Միջանցքում առկա սառնարանի դռան կողպեքը երկաթյա ձողի միջոցով կոտրելով, Գ.Մնացականյանը և Բ.Շահբազյանը վերցրել են այնտեղ գտնվող գործիքները և դրանց միջոցով բացելով <Ընդունարան> անվանումով սենյակի մուտքի դուռը, ապօրինի մուտք գործել այնտեղ և պահարանի միջից գաղտնի հափշտակել 150.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ կիթառ՝ իր 20.000 ՀՀ դրամ արժողության պատյանով, սպիտակ չհրկիզվող պահարանի միջից՝ <Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոն> ՊՈԱԿ-պատկանող ապակյա արկղում հանգանակված 2.099.178.45 ՀՀ դրամ, փոխտնօրեն Հրաչ Կամոյի Ներսեսյանի աշխատասեղանից՝ վերջինիս պատկանող <HP> տեսակի 160.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ դյուրակիր համակարգիչ, Հ.Ներսեսյանին պատկանող դյուրակիր համակարգչի 3.000 ՀՀ դրամ արժողության <init> տեսակի մեկ պայուսակ, տնօրեն Վարդան Վանիկի Մկրտչյանի աշխատասնյակից՝ Վ.Մկրտչյանին պատկանող <Toshiba> տեսակի 170.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ դյուրակիր համակարգիչ, <Seagate> տեսակի 20.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ տեռաբայթ հիշողության էլեկտրոնային կրիչ, <AWI> տեսակի 20.000 ՀՀ դրամ արժողության տղամարդու ձեռքի մեկ ժամացույց, 30.000 ՀՀ դրամ արժողության տղամարդու ձեռքի մեկ ժամացույց, մեկ տուփում գտնվող ընդհանուր 3000 ՀՀ դրամ մետաղադրամներ, Վ.Մկրտչյանի դյուրակիր համակարգչի 8.000 ՀՀ դրամ արժողության <FUJITSU> տեսակի պայուսակ, 250.000 ՀՀ դրամ արժողության <էյջ Թի Սի> տեսակի մեկ բջջային հեռախոս, 30.000 ՀՀ դրամ արժողության <Նոկիա> տեսակի մեկ բջջային հեռախոս և դիմել են փախուստի՝ տուժողներին պատճառելով ընդհանուր 2.963.178.45 ՀՀ դրամի գուքային վնաս>։
Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանը մեղադրվում է այն արարքի կատարման համար, որ նա նախնական համաձայնության գալով Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի հետ՝ Հայկ Դավիթի Սմբատյանի օժանդակությամբ, ապօրինի մուտք են գործել Երևան քաղաքի Ամիրյան 26 հասցեում գտնվող <ՍոսՍարգսյանի անվան համազգային թատրոն> ՊՈԱԿ-ին պատկանող շենք, այնուհետև՝ ուղղակի դիտավորությամբ կատարել են ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն՝ խոշոր չափերով։
Այսպես.
2016թ. ապրիլի 23-ին ժամը 06։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ամիրյան 26 հասցեում գտնվող <Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոն> ՊՈԱԿ-ի ետնամասի ճաղապատ դռնից Գ.Մնացականյանը, Հ.Սմբատյանը և Բ.Շահբազյանը ապօրինի մուտք են գործել թատրոնի բակ, այնուհետև՝ հիշյալ թատրոնի դիմահարդարման սենյակի պատուհանից Գոռ Մնացականյանը և Բաբկեն Շահբազյանը ապօրինի մուտք են գործել ներս, իսկ Հայկ Սմբատյանը սպասել է բակում՝ վտանգի դեպքում Գ.Մնացականյանին և Բ.Շահբազյանին տեղյակ պահելու և խոչընդոտները վերացնելու նպատակով։ Միջանցքում առկա սառնարանի դռան կողպեքը երկաթյա ձողի միջոցով կոտրելով, Գ.Մնացականյանը և Բ.Շահբազյանը վերցրել են այնտեղ գտնվող գործիքները և դրանց միջոցով բացելով <Ընդունարան> անվանումով սենյակի մուտքի դուռը՝ ապօրինի մուտք գործել այնտեղ և պահարանի միջից գաղտնի հափշտակել 150.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ կիթառ՝ իր 20.000 ՀՀ դրամ արժողության պատյանով, սպիտակ չհրկիզող պահարանի միջից, <Սոս Սարգսյանի անվան համազգային թատրոն> ՊՈԱԿ-ին պատկանող ապակյա արկղում հանգանակված 2.099.178.45 ՀՀ դրամ, փոխտնօրեն Հրաչ Կամոյի Ներսեսյանի աշխատասեղանից՝ վերջինիս պատկանող <HP> տեսակի 160.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ դյուրակիր համակարգիչ, Հ.Ներսեսյանին պատկանող դյուրակիր համակարգչի 3.000 ՀՀ դրամ արժողության <iոit> տեսակի մեկ պայուսակ, տնօրեն Վարդան Վանիկի Մկրտչյանի աշխատասնյակից՝ Վ.Մկրտչյանին պատկանող <Toshiba> տեսակի 170.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ դյուրակիր համակարգիչ, <Seagate> տեսակի 20.000 ՀՀ դրամ արժողության մեկ տեռաբայթ հիշողության էլեկտրոնային կրիչ, <AWI> տեսակի 20.000 ՀՀ դրամ արժողության տղամարդու ձեռքի մեկ ժամացույց, 30.000 ՀՀ դրամ արժողության տղամարդու ձեռքի մեկ ժամացույց, մեկ տուփում գտնվող ընդհանուր 3000 ՀՀ դրամ մետաղադրամներ, Վ.Մկրտչյանի դյուրակիր համակարգչի 8.000 ՀՀ դրամ արժողության <FUJITSU> տեսակի մեկ պայուսակ, 250.000 ՀՀ դրամ արժողության <էյջ Թի Սի> տեսակի մեկ բջջային հեռախոս, 30.000 ՀՀ դրամ արժողության <Նոկիա> տեսակի մեկ բջջային հեռախոս և դիմել են փախուստի՝ տուժողներին պատճառելով ընդհանուր 2,963,178.45 ՀՀ դրամի գույքային վնաս>։

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.11.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել մեղադրողը: Վերջինս վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները, խնդրել է վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ: Բողոքը բավարարել, բեկանել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. նոյեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0256/01/16 դատավճիռը պատժի մասով, վերացնել Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի, Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի և Հայկ Դավիթի Սմբատյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը /նրանց նկատմամբ պատիժ նշանակել առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման/:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտնում է, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.11.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0256/01/16 դատավճիռը՝ ամբաստանյալների նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու մասով անհիմն է, չի համապատասխանում կատարված արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանին, ամբաստանյալների՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին, ինչպես նաև՝ անձը բնութագրող տվյալներին, հետևաբար, նրանց նկատմամբ կայացված դատավճիռը՝ այն պայմանականորեն չկիրառելու մասով, անօրինական է և չհիմնավորված, ու ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ։
Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին։
Հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի ու, բնույթի հետ կապված հարցերի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ, որի 14-րդ կետի համաձայն՝ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև՝ քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը։
Վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ՝ Սերյոժա Թոմոյանի վերաբերյալ 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը՝
< .... Նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին և բնույթին։ Ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի հարցերի վերաբերյալ իր դիրքորոշումը Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման մեջ, որի համաձայն՝ <Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության՝ հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։...>:
Վկայակոչել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը:
Դատարանը պատիժ նշանակելիս ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտել տուժողներին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը, մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, Գոռ Մնացականյանին նաև՝ նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը։
Որպես ամբաստանյալների անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել, որ նրանք ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չեն անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չեն եղել։ Հաշվի է առել նաև այն, որ նրանք երիտասարդ են, սովորում են <Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ> ՊՈԱԿ-ում, Հայկ Սմբատյանն և Բաբկեն Շահբազյանն ունեն առողջական խնդիրներ, իսկ Գոռ Մնացականյանը զինծառայաթյան ընթացքում ստացել է շնորհակալագրեր, բացի այդ, վերջին երկուսը բնութագրում են դրական։
Այնուհետև դատարանը, մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ /՛հոդվածները, նշել է. <... ամբաստանյալներ Բ. Շահբագյանի, Գ. Մնացականյանի և Հ. Սմբատյանի կողմից կատարված հանցավոր արաքների համար նրանց նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ՝ ազատազրկման ձևով, սակայն հաշվի առնելով ամբաստանյալների անձը բնութագրող դրական տվյալները, պատասխանատվությանը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, ինչպես նաև նրանց մեղսագրվող արարքներում պատասխանտվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հաշվի առնելով, որ դրանք նախ վկայում են ամբաստանյալների՝ որպես հանցավորի, անձերի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում վերջիններիս ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու փաստը, գտնում է, որ ամբաստանյալների նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժները հնարավոր է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։ Վկայակոչել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-139/07, ՎԲ-195/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ինչպես նաև՝ մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում։ Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանը կայուն նախադեպային իրավունք է ձևավորել առ այն, որ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա՛ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-֊րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տփալները,
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը,
է) հանցակցության դեպքում՝ հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը և այլն։
Դատարանի կողմից որպես ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դիտված՝ հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելու վերաբերյալ հարկ է նշել, որ նշած հանգամանքը փաստացի բացակայում է, քանի որ գողացված ապրանքների մի մասը հայտնաբերվել և առգրավվել է խուզարկությամբ, հետևաբար՝ պատճառված վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելու մասին խոսք լինել չի կարող։
Դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող օրենքով չնախատեսված մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի գործով որոշման մեջ, որի համաձայն՝ «(...) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև. մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում։ Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների։ Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը,
գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները, հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը)։
Դատարանը որպես ամբաստանյալների պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նաև մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը և կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, սակայն որևէ ձևով հաշվի չի առել, որ նշված հանգամանքը չի նվազեցնում արարքի, ինչպես նաև նրանց անձի վտանգավորությունը, քանի որ նախաքննության ընթացքում արդեն իսկ ձեռք էին բերվել նրանց կողմից հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցություն և դա տեղի է ունեցել անհերքելի ապացույցների պայմաններում։
ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չանցնելը, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելը չի նվազեցնում ամբաստանյալների վտանգավորությունը, քանի որ քաղաքացիական հասարակության ու իրավական պետության մեջ բնակվող յուրաքանչյուր անձի պարտականությունն է հակաիրավական արարքներ կատարելուց զերծ մնալը։
<Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ> ՊՈԱԿ-ում սովորելը, երիտասարդ լինելը սույն դեպքում որևէ ձևով չի կարող նշանակություն ունենալ հանցանք կատարած անձանց դրական բնութագրի հարցում, քանի որ արվեստի, մասնավորապես՝ կինոյի և թատրոնի ոլորտում հեռահար նպատակներ ունենեցող, իր ուսման նպատակը խորությամբ գիտակցող անձը չպետք է գողություն կատարեր, այն էլ՝ համազգային թատրոնի շենքից։ Նրանց ուսումնառության ընթացքին առավել ճիշտ գնահատական տալու համար կարծում եմ բավական է ծանոթանալ համազգային թատրոնի փոխտնօրեն, սույն գործով տուժող Հրաչ Ներսիսյանի 27.04.2016թ. ցուցմունքին, ով ամբաստանյալներին նկարագրել է /բնութագրել է/ հետևյալ կերպ, "նրանք իրենց վարքագծով աչքի են ընկել անբանությամբ և ամբողջ օրն անիմաստ գտնվում են պահակակետի հարակից տարածքում՛՛։ Նման պայմաններում դատարանը հետևության է հանգել ամբաստանյալների կողմից ուսման նկատմամբ ունեցած լավ վերաբերմունքի, ինչպես նաև նրանց կողմից հետագայում արվեստի բնագավառում գործունեություն ծավալելու նպատակների մասին։
Ավելին, դատարանը որևէ ձևով չի անդրադարձել այն հանգամանքին, որ գողոնի հիմնական մասը եղել է հանգանակության գումար, ինչն ակնհայտ է եղել ամբաստանյալների համար։ Ուստի և հանգանակության գումարը գողանալը վկայում է նրանց անձի՝ բարձր վտանգավորության մասին։ Այս ամենով հանդերձ, դատարանը հանգանակության գումարի հափշտակություն կատարած Գոռ Մնացականյանի անձի դրական բնութագրող հանգամանք է դիտել Հայրենիքի պաշտպանի բարձր կոչումը պատվով կրելը։
Սույն գործով անհրաժեշտ է հաշվի առնել այն, որ հանցանքը կատարվել է ուղղակի դիտավորությամբ, ինչն էլ ավելի է մեծացնում հանցանքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։
Հանցանք կատարած անձանց, ինչպես նաև նրանց կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը հաշվի առնելիս անհրաժեշտ է ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքին, որ վերջիններս հանցանքը կատարել են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված բոլոր երեք որակյալ հանցակազմերի պայմաններում՝ պահեստարան ապօրինի մուտք գործելով, խոշոր չափերով և նախնական համաձայնությամբ խմբի կողմից։ Տվյալ դեպքում նրանց կատարած արարքի վտանգավորությունն էլ ավելի է մեծանում, քանի որ վերջնական արդյունքին հասնելու համար միավորված են եղել միանգամից երեք անձինք։ Ընդ որում, հարկ է հաշվի առնել նաև, թե հանցավորները գողությունը կատարելու համար քանի խոչընդոտ են հաղթահարել, ինչը, գտել է, վկայում է նրանց մոտ հանցավոր նպատակին հասնելու մեծ վճռականության առկայության մասին։
Անհրաժեշտ է համարել նաև նշել, որ թեև դատարանն իր վերլուծություններում նշել է, որ հետագայում նմանատիպ կամ այլ հանցավոր արարքներ չկատարելու փաստարկված հիմք է դիտում նաև ամբաստանյալների կողմից նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը, սակայն Բաբկեն Շահբազյանն ու Հայկ Սմբատյանը նախաքննության ընթացքում հրաժարվել են ցուցմուքներ տալուց։
Այսպիսով, վերլուծելով քրեական գործով ձեռք բերված տվյալները, ստացվում է, որ դատարանն ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի է առել անիրական, անձանց և նրանց կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը ողջամտորեն չնվազեցնող հանգամանքներ։
Նշված հանգամանքների առկայության պայմաններում և հաշվի առնելով վճռաբեկ դատարանի վերոհիշյալ դիրքորոշումները, գտել է, որ Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 2016թ. նոյեմբերի 22-ին կայացված թիվ ԵԿԴ/0256/01/16 դատավճռով ճիշտ չեն կիրառվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերը նշված հոդվածների դրույթները, ինչը հանգեցրել է ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակված պատիժն անհարկի պայմանականորեն չկիրառելուն։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահագումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. < Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝ մեկից հինգ տարի ժամկետով>:
</…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
</…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
/…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /…/> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
</…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
/…/
6/ ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7/ ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8/ ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը /…/>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալների նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպես ամբաստանյալ Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել, <Աէրացիա> համատիրության կողմից բնութագրվում է դրականորեն, երիտասարդ է, ուսանում է <Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ> պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում և ունի առողջական խնդիրներ. մասնավորապես՝ վերջինիս մոտ ախտորոշվել է <միտրալ անբավարաարություն՝ 1-ին աստիճան։ Տրիկուսպիդալ անբավարարություն՝ 1-ին աստիճան>։
Որպես ամբաստանյալ Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ տուժողներինն հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը, մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
Ամբաստանյալ Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Որպես ամբաստանյալ Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել, <Արտյոմ> համատիրության կողմից բնութագրվում է դրականորեն, ՀՀ Երևանի քաղաքապետարանի կողմից 17.05.2014թ.-ին տրվել է շնորհակալագիր` Գ.Մնացականյանին՝ <Հայրենիքի սահմանների պաշտպանության գործում ունեցած ծառայության համար>, ՀՀ Երևանի քաղաքապետարանի կողմից 06.06.2015թ.-ին տրվել է շնորհակալագիր`՝ «Հայրենիքի սահմանների պաշտպանության գործում ունեցած ծառայության համար, 60369 Զ/մ-ի հրամանատար Սեդրակյանի կողմից տրվել պատվոգիրը, որը տրվել է Գ.Մնացականյանին՝ <7-րդ ՇՎ-ի 1-ին ՇԴ-ի 3-րդ Շջ-ի նռնակաձիգ շարքային Գոռ Մնացականյանին՝ մարտական պատրաստության բարձր ցուցանիշների համար>, ՀՀ ՊՆ 60369 զորամասի հրամանատարի կողմից ամբաստանյալի ծնողներին հասցեագրված շնորհակալական նամակը ինչպես նաև այն որ նա երիտասարդ է, ուսանում է <Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ> պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում։
Որպես ամբաստանյալ Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ տուժողներին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը, մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, ինչպես նաև կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, նախաքննության ընթացքում խոստովանական ցուցմունքներ տալը։
Ամբաստանյալ Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Որպես ամբաստանյալ Հայկ Դավիթի Սմբատյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել, երիտասարդ է, ուսանում է <Երևանի թատրոնի և կինոյի պետական ինստիտուտ> պետական ոչ առևտրային կազմակերպությունում և ունի առողջական խնդիրներ. մասնավորապես՝ վերջինիս մոտ ախտորոշվել է <աչքի ցանցաթաղանթի պիգմենտային աբիոտրաֆիա։ Խառը աստիգմատիզմ 3.5 աստիճան>:
Որպես ամբաստանյալ Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ՝ տուժողներին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը, մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը։
Ամբաստանյալ Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Նման պայմաններում, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վերստին անդրադառնալով ամբաստանյալ Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին, ինչպես նաև այն պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալ Բաբկեն Շահբազյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ և վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և 2 /երկու/ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմաններում, քննարկվող պարագայում, հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրագործմանը:
Նման պայմաններում, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վերստին անդրադառնալով ամբաստանյալ Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին, ինչպես նաև այն պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ և վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և 2 /երկու/ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմաններում, քննարկվող պարագայում, հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրագործմանը:
Նման պայմաններում, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վերստին անդրադառնալով ամբաստանյալ Հայկ Դավիթի Սմբատյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին, ինչպես նաև այն պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ և վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու և 2 /երկու/ տարի ժամկետով փորձաշրջան սահմանելու պայմաններում, քննարկվող պարագայում, հնարավոր է հասնել պատժի նպատակների իրագործմանը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը, քննարկվող պարագայում, ամբաստանյալներ Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի, Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի և Հայկ Դավիթի Սմբատյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և չափի, ինչպես նաև այն պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար` վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություները` նյութական և դատավարական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Բաբկեն Արայիկի Շահբազյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, Գոռ Անդրանիկի Մնացականյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով և Հայկ Դավիթի Սմբատյանի նկատմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ և 3-րդ կետերով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 22.11.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ