Գործ հ.
ԵԿԴ/0251/01/16



Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռ,
գործ թիվ ԵԿԴ/0251/01/16
դատավոր` Ա.Վարդանյան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահությամբ` դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
պաշտպան Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ

մեղադրող Տ.ՈՒԶՈՅԱՆԻ

ամբաստանյալ Ա.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆԻ


2017թվականի մարտի 03-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի շահերի պաշտպան Թամարա Բաղդասարյանի վերաքննիչ բողոքը` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2016 թվականի նոյեմբերի 22-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արթուր Գուրգենի Բարսեղյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Ալվարդ Լյուդվիգի Հակոբյանի հաղորդման հիման վրա, ՀՀ քննչական կոմիտեի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում, 2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12147816 քրեական գործը:
2016 թվականի սեպտեմբերի 23-ին Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2016 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Արթուր Բարսեղյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2016 թվականի հոկտեմբերի 3-ին թիվ 12147816 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 22-ի դատավճռով ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել ազատազրկման` 1/մեկ/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով։
Ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրությունը չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է. իրեղեն ապացույց ճանաչված և դատարանում պահվող` տուժող Ալվարդ Դավթյանի գույքը` երեք վերնաշապիկները, անհապաղ վերադարձնել վերջինիս, իսկ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` թողնել նրա տնօրինությանը։
Հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային վնասի հատուցման հարցը համարվել է լուծված` հափշտակված ողջ գույքը նրան վերադարձվելու պատճառաբանությամբ։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված` գործն արագացված դատական քննության կարգով քննելու պատճառաբանությամբ:
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի շահերի պաշտպան Թամարա Բաղդասարյանը բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն պատժի մասով բեկանել, փոփոխել` սահմանելով համաչափ մեղմ պատիժ:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2017 թվականի հունվարի 11-ի որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննական մարմինն ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա, 2016թ. սեպտեմբերի 23-ին՝ ժամը 14։00-ի սահմաններում, Երևանի Տիգրան Մեծ պողոտայի 23/1 հասցեում գտնվող Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի հարակից տարածքում տեղակայված բացօթյա տաղավարից բացահայտ հափշտակել է Ալվարդ Լյուդվիգի Դավթյանին պատկանող ընդհանուր 9.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ երեք վերնաշապիկները և դիմել փախուստի, սակայն հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել իր կամքից անկախ հանգամանքներում, քանի որ տվյալ տարածքում ծառայություն իրականացնող ոստիկանության աշխատակիցները հետապնդել ու բռնել են նրան։

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանը գործի քննության ընթացքում թույլ է տվել դատական սխալ, որն էլ հիմք է հանդիսացել հետագայում անօրինական դատական ակտ կայացնելու համար։
Ներկայացնելով Դատարանի իրավական վերլուծությունները, բողոքաբերը գտել է, որ դրանք հիմնավոր չեն և չեն բխում օրենքի պահանջներից և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումից։ Նախ, նշել է, որ Դատարանը եթե նույնիսկ առաջնորդվեր ռեցիդիվի պայմաններում պատիժ նշանակելու նորմով, ապա չպետք է անտեսեր արագացված դատաքննության արդյունքում Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառելի բարենպաստ պայմանը և հաշվարկը կատարեր ոչ թե 3 տարին կիսելով, այլ արդեն իսկ 2 տարին, քանի որ նշված պայմանի պարագայում վերջինիս նկատմամբ սանկցիայով նախատեսված պատիժ է համարվում մինչև 2 տարի ժամկետով ազատազրկումը։ Այդ դեպքում նրա նվազագույն պատժի շեմը կլիներ 1 տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Ա.Պողոսյանի վերաբերյալ գործով 31.05.2014 թվականի որոշումը, բողոքաբերը նկատի ունենալով այն հանգամանքը, որ հիշյալ որոշումից հետևում է, որ արագացված կարգ կիրառելու կանոնն է ենթակա կիրառման, հետևաբար գտել է, որ ամբաստանյալի պատժաչափը հարկավոր էր հաշվարկել նկատի ունենալով, որ վերին սահմանը 2 տարին է, իսկ ստորին սահմանը 3 ամիսն է, ինչի իրավացիորեն հաշվառմամբ էլ մեղադրողի կողմից ղատարանին ճառով միջնորդվել է պատիժ 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում:
Փաստել է, որ Դատարանը թույլ է տվել դատավարական սխալ, ճիշտ չի մեկնաբանել և կիրառել օրենքը և բացարձակապես չի անդրադարձել նախադեպային որոշմամբ արտահայտված իրավական վերլուծություններին և արված հետևություններին, ինչի արդյունքում Ա.Բարսեղյանին զրկել է մեղմ պատժի հնարավորությունից։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի, 2-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի, 17-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերի, 396-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի համապատասխան դրույթները, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Դատարանի 22.11.2016 թվականի դատավճիռը պատժի մասով բեկանել, փոփոխել այն` սահմանելով համաչափ մեղմ պատիժ։

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները սույն գործի շրջանակներում չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու համար, ուստի այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, արձանագրել է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և/կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ գործով 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 որոշմամբ մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի անձը բնութագրող տվյալ գնահատել է ֆիզիկապես վատառողջ լինելը (համաձայն ՀՀ ԱՆ «ՁԻԱՀ»-ի կանխարգելման հանրապետական կենտրոն ՊՈԱԿ տնօրենի տեղակալ Ա.Հակոբյանի հաստատած 2016թ. հուլիսի 7-ի թիվ 312 տեղեկանքի` ախտորոշվել է ՄԻԱՎ վարակ 4-րդ կլինիկական փուլ, խորացված իմունային անբավարարություն, քրոնիկ վիրուսային հեպատիտ «C»), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դեռևս մինչդատական վարույթից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք գնահատել է հանցագործությունների կատարման ռեցիդիվը (պարզ)։
Հանցագործությունների պարզ ռեցիդիվի առկայության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգել է հետևյալի.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ավարտից կամ պատիժը կրելուց ազատվելու պահից։
Համաձայն դատաքննությամբ ուսումնասիրված ապացույցների` ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի դատվածության մասին տեղեկանքի, վերջինիս նկատմամբ կայացված դատական ակտի` նա ՀՀ Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. օգոստոսի 7-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 215-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 268-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 6 տարի 6 ամիս ժամկետով` մաքսանենգության առարկա թմրամիջոցի բռնագրավմամբ, 2013թ. հոկտեմբերի 22-ի որոշմամբ համաներման կիրառման արդյունքում թողնվել է կրելու 6 տարի ժամկետով ազատազրկումը, հիմնական պատիժը լրիվ կրելով` ազատվել է 2015թ. հունիսի 17-ին։
Դատարանն արձանագրել է, որ սույն գործով ամբաստանյալին վերագրվող միջին ծանրության հանցավոր արարքը գործով ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանը կատարել է 2016թ. սեպտեմբերի 23-ին, այսինքն՝ ՀՀ Սյունիքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2009թ. օգոստոսի 7-ի դատավճռի կայացումից հետո, սակայն մինչև դատվածության մարվելը ( հիմնական պատժի կրումից ազատվելուց 5 տարի անցնելը) կամ հանվելը կատարել է սույն գործով նրան վերագրված նոր, ըստ բնույթի և վտանգավորության աստիճանի` միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործություն։
Նման պայմաններում Ա.Բարսեղյանի պարագայում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի ուժով առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ, քանի որ վերջինս չափահաս տարիքում նախկինում դիտավորյալ ծանր հանցանքներ կատարելու համար ազատազրկման դատապարտվելով և ունենալով չմարված և չվերացված դատվածություն, կատարել է սույն գործով նրան վերագրված նոր, ըստ բնույթի և վտանգավորության աստիճանի՝ միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագործությունը։
Դատարանն ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող այլ հանգամանքներ չի արձանագրել։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող վերոնշյալ հանգամանքները, ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի անձը բնութագրող տվյալը, հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով, ողջամտորեն նվազեցնում և միաժամանակ բարձրացնում են նրա հանրային վտանգավորությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է այլընտրանքային պատժատեսակներ` տուգանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ պատժատեսակի ընտրության, նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին և այն կրելու անհրաժեշտության հարցին, հաշվի առնելով նրան վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (միջին ծանրության հանցագործություն է), որպես թիրախ ընտրված տուժողի սեռը և տարիքը, հանցանքների ռեցիդիվի առկայությունը, նախկինում ծանր հանցագործությունների կատարման համար դատապարտվելու, պատիժը լրիվ կրելու, սակայն դատվածությունը չմարված` նոր հանցանք կատարելու, այսինքն` պատշաճ հետևությունների չհանգելու և չուղղվելու փաստը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի բացակայությունը` Դատարանը գտել է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակներ` տուգանք կամ կալանք նշանակելու կանոնը կիրառելի չէ, ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ կարող է և պետք է նշանակվի բացառապես ազատազրկման ձևով։
Նույն պատճառաբանությամբ Դատարանը նաև փաստել է, որ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժն ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանը պետք է կրի, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար։
Միաժամանակ ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի անձը դրականորեն բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ինչպես նաև նրան հնարավորինս մեղմ պատժելու վերաբերյալ տուժող Ալվարդ Դավթյանի դիրքորոշումը Դատարանը հաշվի է առել ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ սույն գործով պատժաչափ սահմանելիս։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կարգն ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառելու հարցին՝ Դատարանը փաստել է, որ նշված հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու կանոնները ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառելի են, քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածն ընդունվել է 2011թ. մայիսի 23-ին, իսկ նա սույն քրեական գործով դիտավորյալ միջին ծանրության նոր հանցանքը կատարել է 2016թ. սեպտեմբերի 23-ին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտանգավոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել կատարված հանցագործությունների բնույթը, քանակը և ծանրության աստիճանը, այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին պարբերության համաձայն` հանցագործության ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից։
Այսպիսով, վերոնշյալ վերլուծությունների և դատողությունների լույսի ներքո Դատարանը փաստել է, որ տվյալ դեպքում հանցագործությունների ռեցիդիվը Դատարանը պետք է հաշվի առնի ոչ միայն որպես ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք, այլև վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հատուկ կարգի կիրառումն հիմնավորող փաստարկ։
Ընդ որում` Դատարանը փաստել է, որ հանցանքների ռեցիդիվի առկայության պայմաններում օրենսդիրը պատժատեսակի և դրա պատժաչափի նվազագույն շեմի հարցն արդեն որոշակիացրել է, այսինքն՝ ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ սույն գործով պատիժ կարող է նշանակվել բացառապես ազա¬տազրկման ձևով, որի չափը չի կարող պակաս լինել 1 տարի 6 ամսից։
Ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առել ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կայացնելիս դատարանի նշանակած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, տվյալ դեպքում` 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկումը։
Ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 4.1 մասի պահանջը, համաձայն որի` հանցափորձի համար պատիժ նշանակելու արտոնյալ պայմանը հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում չի գործում։
Այսպիսով` վերոնշյալ քրեաիրավական և քրեադատավարական նորմերի համադրման արդյունքներով Դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալ Ա.Բարսեղյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը չի կարող ցածր լինել 1 տարի 6 ամսից և գերազանցել 2 տարին։ Դատարանն արձանագրել է, որ նշված միջակայքում պատիժ նշանակելու պարագայում նյութական և դատավարական նորմերի միջև հակասությունը բացակայում է, այսինքն` դրանց միաժամանակյա կիրառման իրավական խոչընդոտներ չկան։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը սույն գործի շրջանակներում հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում կայացրել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանը, գործի քննության արագացված կարգի կիրառելիության պայմաններում, ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից կատարված հանացագործությունների բնույթը, վտանգավորության և ծանրության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները` ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, ուստի դատական ակտն ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` մեղմացման առումով բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել:
Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 22-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արթուր Գուրգենի Բարսեղյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Արթուր Բարսեղյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ


Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ