Գործ հ.
ԵԿԴ/0248/01/16



Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռ,
գործ թիվ ԵԿԴ/0248/01/16
դատավոր` Ա.Վարդանյան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահությամբ` դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆԻ
Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ` Ռ.ԴԱՎՈՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ՔՅԱՐԱՄՅԱՆԻ

ամբաստանյալ Տ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ

պաշտպան Գ.ԼՅՈՒԴՎԻԳՅԱՆԻ


2017թվականի փետրվարի 22-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքը` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2016 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Տիգրան Ռոմիկի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում 2015 թվականի հուլիսի 2-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 15123515 քրեական գործը` տուժող Աննա Մանուկյանի հաղորդման կապակցությամբ նախապատրաստված նյութերի քննարկման արդյունքներով։
2016 թվականի սեպտեմբերի 24-ին Տիգրան Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, նրա նկատմամբ խափանման միջոց չի ընտրվել։
2016 թվականի սեպտեմբերի 24-ին թիվ 15123515 քրեական գործից թիվ 15123515/1 համարով անջատվել է Տիգրան Սարգսյանի վերաբերյալ մաս։
2016 թվականի սեպտեմբերի 30-ին թիվ 15123515/1 քրեական գործը Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճռով ամբաստանյալ Տիգրան Ռոմիկի Սարգսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 /չորս հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու պատճառաբանությամբ։
Դատավճռի դեմ Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանը 26.12.2016 թվականին` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի գրասենյակ մուտքագրելու միջոցով բերել է վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել է այն` պատժատեսակի մասով մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել, ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նշանակել համաչափ պատիժ` ազատազրկում`1 տարի ժամկետով:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2017 թվականի հունվարի 23-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանը դատապարտվել է այն բանի համար, որ նա քննությամբ դեռևս չպարզված ոմն Հրոյի հետ 2015 թվականի հունիսի 20-ին` ժամը 06-ի սահմաններում, Երևանի Ալեք Մանուկյան փողոցի 15-րդ հասցեում գործող «Աֆրոդիտե» ակումբի դիմաց խմբի կազմում բռնության գործադրմամբ կատարել է խուլիգանություն։
Այսպես, Տիգրան Սարգսյանը 2015 թվականի հունիսի 20-ին` ժամը 06-ի սահմաններում, ծանոթներ` Հայկուհի և Իլոնա Կարապետյանների հետ, ժամանակ անցկացնելու նպատակով գտնվել են Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան փողոցի 15-րդ հասցեում գործող «Աֆրոդիտե» ակումբում, նրանց է միացել ակումբի տնօրեն Էդգար Ալեքսանյանը, իսկ ավելի ուշ, նաև ոմն Հրոն, որի ընթացքում ալկոհոլ են օգտագործել։
Այնուհետև, նույն նպատակով «Աֆրոդիտե» ակումբ են ժամանել նաև Լևոն Ավետիսյանը, Արամ Բաբայանը, Աննա Մանուկյանը, Տաթևիկ և Լիլիթ Դալլաքյանները։ Մոտենալով չորս հոգու համար նախատեսված սեղանին, Լևոն Ավետիսյանը, Արամ Բաբայանը, Աննա Մանուկյանը և Տաթևիկ Դալլաքյանը նստել են դրա շուրջ, իսկ Լիլիթ Դալլաքյանը` կողքի սեղանին։
Քիչ անց, Լիլիթ Դալլաքյանին են մոտեցել Տիգրան Սարգսյանի սեղանակիցներ Իլոնա և Հայկուհի Կարապետյանները և հրավիրել են իրենց սեղանի շուրջ։ Լիլիթ Դալլաքյանը հյուրասիրվելուց հետո ընկերների կանչով կրկին վերադարձել է նրանց մոտ և շարունակել է զվարճանալ։
Տիգրան Սարգսյանի սեղանակիցները, ցավագին ընդունելով Լիլիթ Դալլաքյանի հեռանալը, նախ ձեռքի անպարկեշտ շարժումներով և ժեստերով վիրավորել են Լիլիթ Դալլաքյանին և ընկերներին։
Նկարագրված պահվածքը կանխելու նպատակով Լևոն Ավետիսյանը և Արամ Բաբայանը, մոտեցել են Տիգրան Սարգսյանին ու խնդրել են կարգի հրավիրել սեղանակիցներին, ապա խոսակցությունը շարունակելու նպատակով Լևոն Ավետիսյանը, Արամ Բաբայանը, Տիգրան Սարգսյանը և ոմն Հրոն ակումբից դուրս են եկել Ալեք Մանուկյան փողոց, որտեղ շտապել են նաև Աննա Մանուկյանը, Տաթևիկ և Լիլիթ Դալլաքյանները։ Տիգրան Սարգսյանը և ոմն Հրոն իրենց սեղանակից աղջիկների պահվածքի շուրջ Լևոն Ավետիսյանի և Արամ Բաբայանի կողմից արված դիտողությունը օգտագործելով սեփական անձի ենթադրյալ առավելությունները ընդգծելու պատրվակով, առանց այլ պատճառի, խուլիգանական մղումներով, վիճաբանության են բռնվել նրանց հետ։ Աննա Մանուկյանը, հասկանալով, որ վիճաբանությունը կարող է վերածվել ծեծկռտուքի, այն կանխելու նպատակով մոտեցել է Լևոն Ավետիսյանին և առաջարկել է նստել ավտոմեքենան ու հեռանալ, սակայն Տիգրան Սարգսյանը և ոմն, Հրոն շարունակելով խուլիգանական գործողությունները, միասնական դիտավորությամբ, լրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները, նախ` ոմն Հրոն ապտակել է Աննա Մանուկյանին, ապա` կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, բարձրաձայն հայհոյանքներ են հնչեցրել Աննա Մանուկյանի և մյուսների հասցեին, որից հետո, Տիգրան Սարգսյանը և Հրոն մոտեցել են Լևոն Ավետիսյանի ավտոմեքենային և բացելով առջևի ուղևորի դուռը, բռունցքներով և ոտքերով հարվածներ են հասցրել Աննա Մանուկյանի մարմնի տարբեր հատվածներին ու փորձել են քաշելով դուրս բերել ավտոմեքենայից։ Լևոն Ավետիսյանը, տեսնելով նրանց ագրեսիվ պահվածքը, անմիջապես վարել է ավտոմեքենան և այդ կերպ Աննա Մանուկյանին հեռացրել է Տիգրան Սարգսյանից և ոմն Հրոյից։
Այնուհետև, խմբի անդամները, շարունակելով հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերել և ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելով մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ, շարունակել են հայհոյանքներ հնչեցնել, որի ընթացքում Տիգրան Սարգսյանը մոտեցել է Արամ Բաբայանին և անտեսելով շենքի բնակիչների ու հավաքվածների ներկայությունը` նրանց մոտ վախի մթնոլորտ ստեղծելու նպատակով, առանց որևէ պատճառի ապտակել է նրան, որով էականորեն խաթարել են նաև հավաքվածների ու շենքի բնակիչների ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը։

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը, մեջբերելով վիճարկվող դատական ակտում արձանագրվածը. «Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը /ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոնի 2016 թվականի նոյեմբերի 28-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (համաձայն AK սերիայի 0484473 համարի անձնագրային տվյալների), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք՝ լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը։ Դատարանն ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքը, ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալները հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով, ոոջամտորեն մեղմացնում են նրա հանրային վտանգավորությունը։ (...) Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքը, կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (միջին ծանրության հանցագործություն է), նրա նկատմամբ հնարավորինս մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ տուժողի դիրքորոշումը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջով, հանգում է համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի սանկցիայով նախատեսված հիմնական պատժատեսակներից ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ կարող է նշանակվել նաև նվազ խիստ պատժատեսակը՝ տուգանքը։ Դատարանը գտնում է, որ տուգանք նշանակելը պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով լիովին արդարացի է, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու, հնարավոր հանցագործությունները կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար»։
Գտել է, որ 2016 թվականի նոյեմբերի 29-ի վերոնշյալ դատավճռով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը թույլ է տվել նյութական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա, ինչի արդյունքում Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ անարդարացի կերպով նշանակվել է մեղմ պատիժ, ինչը չի կարող նպաստել պատժի նպատակների իրականացմանը, ուստի նշված դատավճիռը ենթակա է բեկանման հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Բողոքաբերը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 61-րդ, 48-րդ, 62-րդ, 63-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները նշել է, որ պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար՝ պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանցավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները, վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Այսինքն, դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա` հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն: Դատարանը հանրության համար վտանգավորության բնույթը որոշելու ժամանակ պետք է պարզի և հաշվի առնի նաև պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը հանցանքի կատարման պահին։
Հանցագործության կատարման մեջ մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս դատարանը պարտավոր է գործի նյութերում առկա փաստական տվալների հիման վրա պատճառաբանել ինչպես պատժի տեսակի և չափի ընտրության այնպես էլ ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ իր որոշումը։ Դատական որոշման որակը մեծապես կախված է դրա պատճառաբանական մասից, հետևաբար դատական որոշումները սկզբունքորեն պետք է պատճառաբանված լինեն։ Պատժի տեսակի և չափի ընտրության, ինչպես նաև պատիժը կրելու անհրաժեշտության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները ձևավորող պատճառների մատնանշումը ոչ միայն ավելի հասկանալի և ընդունելի է դարձնում դատավճիռը վարույթի մասնակիցների համար, այլև բացառում է կամայականությունը։
Նախևառաջ, դա նշանակում է, որ դատավորը պարտավորված է լինում արձագանքել կողմերի ներկայացրած փաստարկներին և մատնանշել տվյալ որոշումը հիմնավորող և իրավաչափ դարձնող փաստարկները։ Եվ երկրորդ՝ պատշաճ պատճառաբանությունը հասարակությանը թույլ է տալիս հասկանալ, թե ինչպես է գործում դատական համակարգը` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ սահմանելիս։
Բացի այդ, նշել է, որ դատական ակտի չպատճառաբանված կամ ոչ բավարար չափով պատճառաբանված լինելը հանգեցնում է նաև քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի՝ արդար դատական քննության իրավունքի խախտման, քանի որ օբյեկտիվորեն սահմանափակվում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը՝ լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող ղատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվածությունը (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-19-րդ կետերը)։
Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջները պահպանված լինելու առումով ընդունելի չի կարող համարվել այն դատական ակտը, որում բացակայում են պատժատեսակի, պատժաչափի կամ պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները հիմնավորող հետևողական, հստակ և ոչ հակասական պատճառաբանությունները։
Հաշվի առնելով վերը նշվածը՝ բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս լրիվ և բազմակողմանի գնահատման չի ենթարկել նրան մեղսագրված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը, անտեսել է հանցավորի անձը բնութագրող օբյեկտիվորեն գոյություն ունեցող տվյալներ, հաշվի չի առել պատժի նպատակների իրացման հնարավորությունը, քանի որ դատարանի կողմից հոդվածի սանկցիայում սահմանված առավել մեղմ պատժատեսակի՝ տուգանքի կիրառումը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները և այս դեպքում կիրառելի էր առավել խիստ պատժատեսակը՝ նկատի ունենալով ամբաստանյալի կատարած հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, հանցանք կատարած անձի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնող հանգամանքների ողջամիտ ծավալն ու հարաբերակցությունը։
Ընդ որում, դատարանի կողմից արհեստականորեն ընդլայնվել է ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների շրջանակը, որոնց բացակայությամբ առավել ակնհայտ է դառնում նշանակված պատժի անհամապատասխանությունն ամբաստանյալի անձին։
Մասնավորապես, դատարանը որևէ կերպ չի մանրամասնել և հիմնավորել, թե ինչում է արտահայտվել ամբաստանյալի կողմից հանցագործությունը կատարելու մեջ անկեղծորեն զղջալը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտված մի շարք իրավական դիրքորոշումների համաձայն՝ անձի կողմից հանցագործության կատարման մեջ զղջալը պետք է կրի առարկայական բնույթ, հանցանք կատարած անձի կողմից զղջալու վերաբերյալ արտահայտած խոսքերը, տուժողից ներում հայցելը չեն կարող դիտվել որպես հանցագործության կատարման մեջ վերջինիս զղջալու հանգամանքը հավաստող բավարար պայմաններ։ Այսպես, խմբի կազմում, անձանց նկատմամբ բռնության գործադրմամբ զուգորդված խուլիգանություն կատարելու մեջ ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի կողմից զղջալու հանգամանքն արտահայտվել է միայն նրանով, որ վերջինս դատաքննության ընթացքում այդ մասին հայտարարություն է կատարել։ Մինչդեռ, հանցագործության կատարման մեջ անձի զղջալը ենթադրում է այդ ուղղությամբ կատարված գործուն քայլերի առկայություն՝ մեղայականով ներկայանալ, կատարված հանցագործության, այլ հանցագործություների բացահայտմանը, հանցակիցների մերկացմանն աջակցել, սակայն սույն դեպքում ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանը ոչ միայն որևէ կերպ չի աջակցել հանցագործության բացահայտմանը, հանցակցի մերկացմանը, այլ ընդհակառակը փորձել է ամեն կերպ խոչընդոտել քրեական գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննությանը, ինչն արտահայտվել է նաև քրեական գործի մինչդատական վարույթում մեղքը չընդունելու և ցուցմունքներ չտալու հանգամանքով։ Նշվածի արդյունքում ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի հանցակից, գործով չպարզված ոմն Հրոն հնարավորություն է ստացել խուսափել իր կատարած արարքի համար արդարադատության առջև կանգնելուց։ Հետևաբար, խուլիգանութուն կատարելու համար զղջալու վերաբերյալ Տիգրան Սարգսյանի կողմից արտահայտված խոսքերը չեն կարող գնահատվել որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, ընդհակառակը՝ Տիգրան Սարգսյանի կողմից իր կատարած արարքի համար իրականում չզղջալու՝ կատարված հանցագործությունը բացահայտելու, հանցակցին մերկացնելու գործում վարույթն իրականացնող մարմնին չաջակցելու հանգամանքներն արդարացիորեն պետք է գնահատվեն որպես Տիգրան Սարգսյանի անձը բացասական բնութագրող հանգամանքներ։ Վերը նշվածից ակնհայտ է, որ Տիգրան Սարգսյանի կողմից կատարվածի մեջ զղջալու մասին արված հայտարարությունները չեն կարող անկեղծ լինել և առավելապես հետապնդել են խիստ պատժից խուսափելու նպատակ։
Ըստ բողոքաբերի, Դատարանը որպես ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի պատասխանատվությունը, պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել նաև այն, որ վերջինս իրեն հանցանքը կատարելու մեջ լիովին մեղավոր է ճանաչել, մինչդեռ, քրեական գործով մինչդատական վարույթի ընթացքում Տիգրան Սարգսյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ դիրքորոշում չի հայտնել և միայն քրեական գործով նախաքննության ավարտից հետո, երբ ծանոթացել է գործում առկա՝ իրեն մերկացնող անհերքելի ապացույցների ողջ ծավալին՝ խիստ պատժից խուսափելու նպատակով, դատաքննության ընթացքում ընդունել է մեղքը։ Այսինքն՝ Տիգրան Սարգսյանի կողմից կատարված հանցագործության մեջ իրեն մեղավոր ճանաչելը պայմանավորված է եղել ոչ թե կատարվածում անկեղծորեն զղջալու, դեպքի իրական հանգամանքները բացահայտելու, վարույթն իրականացնող մարմնին այլ կերպ աջակցելու ցանկությամբ, այլ՝ սոսկ դատարանին թյուրիմացության մեջ գցելու, խիստ պատժից խուսափելու նպատակով։ Հետևաբար, այն ևս չի կարող դիտվել որպես ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի պատասխանաավությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք և օբյեկտիվ գնահատման արդյունքում այն հանդիսանում է վերջինի անձը բացասական բնութագրող ևս մեկ հանգամանք։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներին, բողոքաբերը փաստել է, որ Դատարանը որպես վերջինի անձը դրական բնութագրող տվյալ է դիտել նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը, մինչդեռ, հակաօրինական վարքագիծ չդրսևորելը համարվում է յուրաքանչյուր քաղաքացու պարտականությունը, և անձի կողմից օրենքով սահմանված պարտականությունների կատարումը, իրավահպատակ վարքագծի դրսևորումը խիստ բնական է ու չի կարող մեկնաբանվել որպես նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը ողջամտորեն նվազեցնող հանգամանք՝ թեկուզ անձը բնութագրող տվյալների շարքում ներառելով։
Դրան հակառակ, Դատարանը պատշաճ գնահատման չի արժանացրել քննարկվող արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչն ակնհայտ կերպով բնութագրում է ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի անձը։ Այսպես, ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի կողմից խուլիգանությունը կատարվել է խմբի կազմում, որի ընթացքում վերջինս բռնություն է գործադրել Աննա Մանուկյանի և Արամ Բաբայանի նկատմամբ, ընդ որում Տիգրան Սարգսյանը Արամ Բաբայանին ապտակել է վերջինիս կնոջ՝ Տաթևիկ Դալլաքյանի և կնոջ քրոջ՝ Լիլիթ Դալլաքյանի ներկայությամբ, բացի այդ, ձեռքերով և ոտքերով հարվածներ է հասցրել Աննա Սանուկյանին՝ հաշվի չառնելով վերջինի սեռը, ավելին՝ Տիգրան Սարգսյանը և նրա հանցակիցը չեն բավարարվել, երբ Լևոն Ավետիսյանը և Աննա Մանուկյանը նստել են ավտոմեքենան՝ հեռանալու նպատակով, նրանք բացել են ավտոմեքենայի դուռը և հարվածներ հասցրել Աննա Մանուկյանին, վերջիններիս հանցավոր գործունեությունը դադարել է միայն այն ժամանակ, երբ Լևոն Ավետիսյանը, վարելով ավտոմեքենան, Աննա Մանուկյանին հեռացրել է այդ վայրից։ Այս ամենը խոսուն կերպով բնութագրում է Տիգրան Սարգսյանի անձը և վկայում ինչպես վերջինիս, այնպես էլ նրա կատարած արարքի բարձր հանրային վտանգավորության մասին, և նման պայմաններում Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ նվազ խիստ պատժատեսակ ընտրելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումը չի կարող գնահատվել որպես հիմնավորված և պատճառաբանված։
Բացի այդ, բողոքաբերը նշել է, որ դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նաև ամբաստանյալի նկատմամբ հնարավորինս մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ տուժողի դիրքորոշումը՝ այդ կերպ անտեսելով այն հանգամանքը, որ խուլիգանության հիմնական անմիջական օբյեկտը հասարակական կարգն է, իսկ անձի ֆիզիկական անձեռնմխելիությունը հանդիսանում է նշված հանցագործության լրացուցիչ օբյեկտ, ուստի, դատարանում տուժող Աննա Մանուկյանի ունեցած դիրքորոշմանն այդչափ նշանակություն տալն իրավաչափ չի կարող համարվել։
Դատարանը նաև չի պատճառաբանել իր այն եզրահանգումը, որ ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանը և նրա հանցակիցը գործել են առանց նախնական համաձայնության և դա այն դեպքում, երբ քրեական գործում առկա մի շարք փաստական տվյալներ վկայում են հակառակի մասին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետը որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է նախատեսում՝ հանցագործության կատարման մեջ առանձնապես ակտիվ դեր ունենալը։ Ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի կողմից հիշյալ խուլիգանության կատարման մեջ առանձնակի ակտիվություն ցուցաբերելու մասին է վկայում այն, որ Աննա Մանուկյանի ցուցմունքի համաձայն խուլիգանություն կատարելու և իրեն ծեծի ենթարկելու մեջ շատ ավելի ագրեսիվ վարքագիծ է դրսևորել Տիգրան Սարգսյանը և այդ է եղել պատճառը, որ միջադեպին միջամտած ոստիկաններին հենց նրան է ներկայացրել՝ որպես հանցագործությունը կատարած անձի։
Նման պայմաններում ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանին բնութագրող թերևս միակ դրական հատկանիշը՝ երիտասարդ լինելը, չի կարող ողջամտորեն նվազեցնել վերջինիս անձի և նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը, հետևաբար չի կարող դիտվել որպես մեղմ պատիժ նշանակելու հիմք։
Ըստ բողոքաբերի Դատարանը բավարար չափով ստուգման ու գնահատման չի ենթարկել ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի կողմից կատարված հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, գործի կոնկրետ հանգամանքները, նրա անձը բնութագրող վերոհիշյալ տվյալները, անտեսել է գործի նյութերում առկա՝ ամբաստանյալի կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն էականորեն բարձրացնող վերը նշված փաստական հանգամանքները, ինչն էլ արդյունքում իր արտացոլումն է գտել Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը լուծելիս՝ հանգեցնելով վերջինի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով նախատեսված հիմնական պատժատեսակներից նվազ խիստ պատժատեսակի կիրառման։
Այս համատեքստում բողոքաբերը հարկ է համարել նշել նաև, որ դատարանի կողմից ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ որպես պատիժ տուգանք նշանակելը չի բխում նրան մեղսագրվող հանցագործության և համասեռ հանցատեսակների դեմ իրականացվող քրեական քաղաքականության պահանջներից և պատիժ նշանակելիս հաշվի չի առել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը, մինչդեռ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ իր 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշմամբ նման պահանջ է ներկայացրել։
Ըստ բողոքաբերի, դատարանն անտեսել է Տիգրան Սարգսյանի հանդուգն վարքագիծը, տևականորեն դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելու, հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հանգամանքը և դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը հանրային շահերի տեսանկյունից։
Նշված հանգամանքներն ակնհայտորեն վկայում են Տիգրան Սարգսյանի հասարակական վտանգավորության մասին և օբյեկտիվորեն բացառում են նրա նկատմամբ ազատազրկման հետ չկապված պատժի կիրառումը։
Այսպիսով, Դատարանը, ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածով սահմանված նվազ խիստ պատժատեսակ կիրառելով, թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի՝ 5-րդ, 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված օրինականության, արդարության, պատասխանատվության ահատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների խախտում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի համաձայն՝ բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է՝ ճիշտ չի կիրառվել քրեական օրենքը կամ Հայաստանի Հանրապետության միջազգային պայմանագիրը, դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին։
Ելնելով վերոգրյալից, բողոքաբերը խնդրել է վիճարկվող դատական ակտը պատժատեսակի մասով մասնակիորեն բեկանել և փոփոխել, ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործությունը կատարելու համար նշանակել համաչափ պատիժ` ազատազրկում` 1 տարի ժամկետով:

4.Վերաքննիչ բողոքի առթիվ բերված պատասխանի փաստարկները.
Ամբաստանյալ Էդգար Հարությունյանի շահերի պաշտպան Գայանե Լյուդվիգյանը` վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵՇԴ/0029/01/08, ԵԿԴ/0042/01/11 գործերով արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, նշել է, որ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական նորգործության միջոցների համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար, կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս, դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Պաշտպանը, մեջբերելով վերաքննիչ բողոքում նշվածը. «Դատարանը արհեստականորեն ընդլայնել է Տիգրան Սարգսյանի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների շրջանակը։ Մասնավորապես, նշել է, որ Տիգրան Սարգսյանը փորձել է ամեն կերպ խոչընդոտել քրեական գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննությանը, ինչն արտահայտվել է նաև քրեական գործի մինչդատական վարույթում մեղքը չընդունելու և ցուցմունքներ չտալու հանգամանքով, որի արդյունքում նրա հանցակից ոմն Հրոն հնարավորություն է ստացել խուսափել իր կատարած արարքի համար արդարադատության առջև կանգնելուց։ Հետևաբար, նրա զղջալու վերաբերյալ արտահայտած խոսքերը չեն կարող գնահատվել որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, ընդհակառակը այդպիսիք պետք է դիտել որպես նրա անձը բացասական բնութագրող հանգամանքներ»։
Միաժամանակ, բողոքաբերը նշել է, որ իր պաշտպանյալի կողմից իրեն մեղավոր ճանաչելու և անկեղծորեն զղջալու մասին հանգամանքները իրական չեն, քանի որ նա նախաքննության ընթացքում մեղքն ընդունելու կամ չընդունելու վերաբերյալ դիրքորոշում չի հայտնել, իսկ դատարանում իրեն մեղավոր ճանաչելու և անկեղծորեն զղջալու նրա դիրքորոշումը դատարանին մոլորեցնելու և խիստ պատժից խուսափելու նպատակ է հետապնդել։
Գտնում է, որ դատախազի կողմից վերաքննիչ բողոքում վերը նշված հանգամանքներն անհիմն են և դրանց թվարկումը ինքնանպատակ բնույթ են կրում հետևյալ պատճառաբանություններով և հիմքերով.
Պաշտպանը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ կետի դրույթները, նշել է, որ գործի բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն կատարելու պարտավորությունը դրված է քրեական հետապնդման մարմնի վրա, ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի կողմից գործի քննությանը որևէ ձևով խոչընդոտելու վերաբերյալ որևէ փաստական հանգամանք ինչպես նախաքննության, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում առկա չեն և արձանագրված չեն, հատկանշական է, որ հակառակ դեպքում վարույթն իրականացնող մարմինը նման հանգամանքներց որևէ մեկի առկայության դեպքում, ենթադրվում է, որ իր պաշտպանյալի նկատմամբ կկիրառեր քրեակաև դատավարության օրենսդրությամբ նախատեսված խափանման միջոցներից որևէ մեկը, սակայև սույն գործով թե մինչդատական վարույթում և թե դատաքննության ժամանակ ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ խափանման միջոց ընդհանրապես չի կիրառվել դրա անհրաժեշտությունը բացակայելու պատճառաբանությամբ։
Ինչ վերաբերում է իր պաշտպանյալի կողմից քրեական գործի մինչդատակաև վարույթում մեղքը չընդունելու և ցուցմունքներ չտալու հանգամանքներին, որոնք բողոքաբերի կողմից անհիմն կերպով մեկնաբանվել են քննությանը խոչընդոտելու փաստարկներ և իր պաշտպանյալի անձը բնութագրող բացասական հանգամանքներ, ապա պաշտպանության կողմը գտել է, որ նշված պարագայում այդպիսիք որևէ ձևով հաշվի առնելու դեպքում կխախտվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 6-րդ կետով սահմանված ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի` որպես մեղադրյալի ցուցմունքներ տալու կամ ցուցմունքներ տալուց հրաժարվելու իրավունքները։ Ավելին, բողոքաբերի կողմից անտեսվել է նույն հոդվածի 3-րդ կետով նախատեսված օրենսդրական պահանջը այն է. «Մեղադրյալի կողմից իր իրավունքներից օգտվելը կամ դրանցից օգտվելուց հրաժարվելը չպետք է մեկնաբանվի ի վնաս նրա և նրա համար առաջացնի որևէ անբարենպաստ հետևանք»։ Մեղադրյալի վրա չի կարող որևէ պատասխանատվություն դրվել իր տված ցուցմունքների և բացատրությունների համար, բացի այն դեպքերից, երբ նա հայտարարել է հանցագործությանն ակնհայտորեն առնչության չունեցող անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին։
Ինչ վերաբերում է բողոքում նշված՝ մեղայականով ներկայանալու հանցացործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելու, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն աջակցելու հանգամանքներին, ապա այդպիսիք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով նախատեսված պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող առանձին հանգամանքներ են։
Պաշտպանության կողմը գտել է, որ քրեական հետապնդման մարմնի կողմից չի պահպանվել նաև իր պաշտպանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները պարզելու վերաբերյալ օրենսդրական պահանջը, գործում առկա չեն բնութագրեր, դիպլոմի պատճենը, առողջության վերաբերյալ փաստաթղթեր, որոնց առկայության դեպքում, դրանց համակցությունը հնարավորություն կտար վերլուծելու և գնահատելու ինչպես իր պաշտպանյալի անձը բնութագրող, այնպես էլ նրա պատասխանատվությունը մեղմացնող այլ հանգամանքները:
Բողոքաբերը նշել է նաև, որ Դատարանը անհիմն կերպով որպես անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առել իր պաշտպանյալի նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը, մինչդեռ հակաօրինական վարքագիծ չդրսևորելը համարվում է յուրաքանչյուր քաղաքացու պարտականությունը և դրանց կատարումը, իրավահպատակ վարքագծի դրսևորումը խիստ բնական է ու չի կարող մեկնաբանվել որպես նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը ողջամտորեն նվազեցնող հանգամանք` թեկուզ անձը բնութագրող տվյալների շարքում ներառելով։
Դրան հակառակ, Դատարանը պատշաճ գնահատման չի արժանացրել քննարկվող արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը, ինչն ակնհայտ կերպով բնութագրում է Տիգրան Սարգսյանի անձը։ Այնուհետև, բողոքաբերը, նկարագրելով գործի հանգամանքները, այդ թվում հանցագործությունը խմբի կազմում կատարելու հանգամանքը, տուժողի կողմից իր պաշտպանյալի նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելու մասին Դատարանում արված միջնորդությունը, գտել է, որ իր պաշտպանյալին բնութագրող միակ դրական հատկանիշը երիտասարդ լինելն է, որը չի կարող ողջամտորեն նվազեցնել նրա անձի և արարքի հանրային վտանգավորությունը։
Ըստ պաշտպանի, դատախազի բողոքում վերը նշված հանգամանքների կապակցությամբ կատարված վերլուծություններն ու դիրքորոշումները, պաշտպանության կողմի կարծիքով ևս անհիմն են, դրանք գնահատվել են կամայական մոտեցմամբ, խիստ մեղադրական թեքումով, այդպիսիք չեն բխում քրեական օրենսդրության պահանջներից։
Պաշտպանը, վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի, 62-րդ և 63-րդ հոդվածների համապատասխան դրույթները, նշել է, որ պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները պետք է դիտարկել որպես հանցակազմի սահմաններից դուրս հանգամանքներ, որոնք ուղղակի կամ անուղուղակի վերաբերում են հանցագործությանը կամ հանցավորի անձնավորությանը, բարձրացնում կամ իջեցնում են հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և ազդում պատժի վրա։
Նշել է, որ իր պաշտպանյալը մեղավոր է ճանաչվել մի խումբ անձանց կողմից խուլիգանություն կատարելու մեջ, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Նման պայմաններում, հանցանքը խմբի կազմում կատարած լինելու հանգամանքը ներառվել է իր պաշտպանյալի կատարած արարքի հանցակազմի մեջ, որի համար վերջինս պատասխանատվության է ենթարկվել և նշված հանգամանքը օրենսդրի կողմից հաշվի է առնվել հանցագործության տեսակը որոշելիս, համաձայն որի Տիգրան Սարգսյանի կատարած հանցանքը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին։
Պաշտպանը նշել է, որ Վճռաբեկ դատարանը բազմաթիվ գործերով իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում, անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։
Այսպիսով, պաշտպանության կողմը գտել է, որ Տիգրան Սարգսյանի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, այն որ, բնութագրվում է դրական, երիտասարդ է, ունի բարձրագույն կրթություն, նախկինում դատապարտված չի եղել, դեպքից հետո մինչև օրս ևս որևէ հակաօրինական արարք թույլ չի տվել, ընդունել է մեղքը, զղջացել կատարածի համար, կատարած հանցագործությունը միջին ծանրության է, նրա նկատմամբ հնարավորինս մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ տուժողի դիրքորոշումը՝ իրենց համակցությամբ էականորեն նվազեցնում են ինչպես հանցագործության, այնպես էլ հանցավորի վտանգավորության աստիճանը, միաժամանակ, պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, Դատարանը ճիշտ եզրահանգման է եկել և Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից նվազ խիստ պատիժ տուգանք նշանակելը պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով լիովին արդարացի է, անհրաժեշտ և բավարար նրան ուղղելու, հնարավոր հանցագործությունները կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար, նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ նշանակելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին։
Ըստ պաշտպանի, ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Դատարանը նյութական կամ դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չի տվել:
Ելնելով վերոգրյալից, ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի շահերի պաշտպան Գայանե Լյուդվիկյանը խնդրել է դատախազի վերաքննիչ բողոքը մերժել և վիճարկվող դատական ակտը թողնել օրինական ուժի մեջ:

5.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատախազի վերաքննիչ բողոքը պետք է բավարարել մասնակիորեն` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարան ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս արձանագրել է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը ուղղել պատժի ենթարկված անձին ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և/կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատել՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. նոյեմբերի 28-ին կատարված հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (համաձայն «AK» սերիայի 0484473 համարի անձնագրային տվյալների), իսկ որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը։
Դատարանն ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չի արձանագրել։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքը, ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալները հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով, ողջամտորեն մեղմացնում են նրա հանրային վտանգավորությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված է այլընտրանքային պատժատեսակներ` տուգանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, հետևաբար` գործով քննարկման ենթակա են՝ պատժատեսակի ընտրության, նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախատեսված ազատազրկումից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հանգամանքը, կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (միջին ծանրության հանցագործություն է), նրա նկատմամբ հնարավորինս մեղմ պատիժ նշանակելու վերաբերյալ տուժողի դիրքորոշումը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ինչպես նաև ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջով, հանգել է համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի սանկցիայով նախատեսված հիմնական պատժատեսակներից ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ կարող է նշանակվել նաև նվազ խիստ պատժատեսակը` տուգանքը։
Դատարանը գտնել է, որ տուգանք նշանակելը պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով լիովին արդարացի է, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու, հնարավոր հանցագործությունները կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դատարանի վերը նշված եզրահանգումները չէին կարող սույն քրեական գործի շրջանակներում բավարար հիմք հանդիսանալ ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկիցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակի` տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու համար, ուստի վիճարկվող դատական ակտը` ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` խստացման առումով պետք է բեկանել և փոփոխել հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Տվյալ դեպքում, Վերաքննիչ դատարանը արձանագրում է, որ Դատարանը ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս բավարար չափով հաշվի չի առել վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, ինչի արդյունքում վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ:
Արարքի հանրային վտանգավորության «բնույթ» և «աստիճան» հասկացությունները Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ՝ իրավական դիրքորոշում ձևավորելով այն մասին, որ «Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
(…) Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ (…)» (տե՛ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-15-րդ կետերը)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) Դատարանի կողմից արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի բացահայտումը սերտորեն կապված է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ` թե՛ արդարացի պատիժ նշանակելու և թե՛ պատժի անհատականացման համատեքստում։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի գնահատականը տրվում է դատարանի կողմից` հանցագործության կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա, և արտահայտվում է կոնկրետ պատժի տեսքով (…)։ Հանցագործության կատարման եղանակի, գործիքների, միջոցների, պատճառված վնասի չափի և բնույթի (հանրորեն վտանգավոր հետևանքների), հանցավորի մտադրության իրականացման աստիճանի, շարժառիթների, նպատակների բացահայտումը մեծապես ազդում է պատժի տեսակի ընտրության, ինչպես նաև դրա` առավել կամ նվազ խիստ լինելու վրա։ Հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վրա ազդող վերը նշված գործոնների հետ մեկտեղ Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է հանցավորի մեղքի ձևը։
Այսպես՝ մեղքի դիտավորյալ ձևով կատարվող հանցագործությունների ժամանակ առավել բարձր հանրային վտանգավորություն ունեն ուղղակի դիտավորությամբ կատարվող արարքները, որոնք ենթադրում են հանցավորի կողմից հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության կամ իրական հնարավորության նախատեսում։ Ընդ որում, արարքի վտանգավոր հետևանքների առաջացումը նախատեսելն ընդգրկում է ոչ միայն ապագայում սպասվելիք փոփոխությունների փաստական բովանդակության գիտակցումը, այլև այդ փոփոխությունների սոցիալական նշանակության (հանրային վտանգավորության) գիտակցումը։ Բոլոր այն դեպքերում, երբ հանցանք կատարած անձի կողմից հստակ գիտակցվում է արարքի և վտանգավոր հետևանքների միջև առկա միանշանակ պատճառական կապը և դրա զարգացումը, այսինքն` առկա է վտանգավոր հետևանքների առաջացման անխուսափելիության նախատեսումը, օբյեկտիվորեն բարձրանում է նաև արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։ Այս դեպքում հանցագործության սուբյեկտի պատրաստվածությունը, հանցանքի կատարման եղանակը, իրադրությունը, օգտագործվող գործիքները, միջոցներն իրենց ամբողջության մեջ անկանխելի են դարձնում հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացումը` հանցավորի մոտ միանշանակ վստահություն առաջացնելով իր նպատակների անխուսափելի իրագործման մեջ»: (տես Արմեն Շահբազյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Տվյալ դեպքում Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս բավարար չափով հաշվի չի առել վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքի կատարման եղանակը, մեղքի ձևը, հանցավոր մտադրության, ինչպես նաև կատարված հանցագործության` նրա մասնակցության աստիճանը: Մասնավորապես, այն, որ ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանը քննությամբ դեռևս չպարզված ոմն Հրոյի հետ 2015 թվականի հունիսի 20-ին` ժամը 06-ի սահմաններում, Երևանի Ալեք Մանուկյան փողոցի 15-րդ հասցեում գործող «Աֆրոդիտե» ակումբի դիմաց խմբի կազմում բռնության գործադրմամբ կատարել է խուլիգանություն։
Այսպես, Տիգրան Սարգսյանը 2015 թվականի հունիսի 20-ին` ժամը 06-ի սահմաններում, ծանոթներ` Հայկուհի և Իլոնա Կարապետյանների հետ, ժամանակ անցկացնելու նպատակով գտնվել են Երևան քաղաքի Ալեք Մանուկյան փողոցի 15-րդ հասցեում գործող «Աֆրոդիտե» ակումբում, նրանց է միացել ակումբի տնօրեն Էդգար Ալեքսանյանը, իսկ ավելի ուշ, նաև ոմն Հրոն, որի ընթացքում ալկոհոլ են օգտագործել։
Այնուհետև, նույն նպատակով «Աֆրոդիտե» ակումբ են ժամանել նաև Լևոն Ավետիսյանը, Արամ Բաբայանը, Աննա Մանուկյանը, Տաթևիկ և Լիլիթ Դալլաքյանները։ Մոտենալով չորս հոգու համար նախատեսված սեղանին, Լևոն Ավետիսյանը, Արամ Բաբայանը, Աննա Մանուկյանը և Տաթևիկ Դալլաքյանը նստել են դրա շուրջ, իսկ Լիլիթ Դալլաքյանը` կողքի սեղանի։
Քիչ անց, Լիլիթ Դալլաքյանին են մոտեցել Տիգրան Սարգսյանի սեղանակիցներ Իլոնա և Հայկուհի Կարապետյանները և հրավիրել են իրենց սեղանի շուրջ։ Լիլիթ Դալլաքյանը հյուրասիրվելուց հետո ընկերների կանչով կրկին վերադարձել է նրանց մոտ և շարունակել է զվարճանալ։
Տիգրան Սարգսյանի սեղանակիցները, ցավագին ընդունելով Լիլիթ Դալլաքյանի հեռանալը, նախ ձեռքի անպարկեշտ շարժումներով և ժեստերով վիրավորել են Լիլիթ Դալլաքյանին և ընկերներին։
Նկարագրված պահվածքը կանխելու նպատակով Լևոն Ավետիսյանը և Արամ Բաբայանը, մոտեցել են Տիգրան Սարգսյանին ու խնդրել են կարգի հրավիրել սեղանակիցներին, ապա խոսակցությունը շարունակելու նպատակով Լևոն Ավետիսյանը, Արամ Բաբայանը, Տիգրան Սարգսյանը և ոմն Հրոն ակումբից դուրս են եկել Ալեք Մանուկյան փողոց, որտեղ շտապել են նաև Աննա Մանուկյանը, Տաթևիկ և Լիլիթ Դալլաքյանները։ Տիգրան Սարգսյանը և ոմն Հրոն իրենց սեղանակից աղջիկների պահվածքի շուրջ Լևոն Ավետիսյանի և Արամ Բաբայանի կողմից արված դիտողությունը օգտագործելով սեփական անձի ենթադրյալ առավելությունները ընդգծելու պատրվակ, առանց այլ պատճառի, խուլիգանական մղումներով, վիճաբանության են բռնվել նրանց հետ։ Աննա Մանուկյանը, հասկանալով, որ վիճաբանությունը կարող է վերածվել ծեծկռտուքի, այն կանխելու նպատակով մոտեցել է Լևոն Ավետիսյանին և առաջարկել է նստել ավտոմեքենան ու հեռանալ, սակայն Տիգրան Սարգսյանը և ոմն` Հրոն շարունակելով խուլիգանական գործողությունները, միասնական դիտավորությամբ, լրացնելով մեկը մյուսի գործողությունները, նախ` ոմն Հրոն ապտակել է Աննա Մանուկյանին, ապա` կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, բարձրաձայն հայհոյանքներ են հնչեցրել Աննա Մանուկյանի և մյուսների հասցեին, որից հետո, Տիգրան Սարգսյանը և Հրոն մոտեցել են Լևոն Ավետիսյանի ավտոմեքենային և բացելով առջևի ուղևորի դուռը, բռունցքներով և ոտքերով հարվածներ են հասցրել Աննա Մանուկյանի մարմնի տարբեր հատվածներին ու փորձել են քաշելով դուրս բերել ավտոմեքենայից։ Լևոն Ավետիսյանը, տեսնելով նրանց ագրեսիվ պահվածքը, անմիջապես վարել է ավտոմեքենան և այդ կերպ Աննա Մանուկյանին հեռացրել է Տիգրան Սարգսյանից և ոմն Հրոյից։
Այնուհետև, խմբի անդամները, շարունակելով հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք ցուցաբերել և ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելով մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ, շարունակել են հայհոյանքներ հնչեցնել, որի ընթացքում Տիգրան Սարգսյանը մոտեցել է Արամ Բաբայանին և անտեսելով շենքի բնակիչների ու հավաքվածների ներկայությունը` նրանց մոտ վախի մթնոլորտ ստեղծելու նպատակով, առանց որևէ պատճառի ապտակել է նրան, որով էականորեն խաթարել են նաև հավաքվածների ու շենքի բնակիչների ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը։
Բացի այդ, քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ գործի նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանը առաջադրված մեղադրանքի շուրջ դիրքորոշում չի հայտնել և օգտվելով մեղադրյալի իրավունքից` հրաժարվել է ցուցմունքներ տալուց:
Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանը միջնորդություն է ներկայացրել գործի քննությունը դատական քննության արագացված կարգով անցկացնելու համար` հայտնելով, որ առաջադրված մեղադրանքը իրեն պարզ է և հասկանալի, որում մեղավոր է ճանաչում լիովին:
Դատական վիճաբանությունների ընթացքում ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանը նույնպես ընդունել է մեղքը և խնդրել սահմանել մեղմ պատիժ:
Դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս հաշվի առնվող մեղմացնող հանգամանքների չափանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել Պ.Բայրամյանի գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «(…) Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է (...) անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում։ Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների։ Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը,
գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները» (տե՛ս Պարույր Բայրամյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի հունիսի 1-ի թիվ ՎԲ-84/07 որոշումը)։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված իրավական դիրքորոշումների լուսի ներքո Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններն այն մասին, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն, քանի որ ամբաստանյալի կողմից անկեղծորեն զղջալու հանգամանքը իրական չէ, իսկ արագացված դատաքննություն անցկացնելու պարագայում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելու հանգամանքը ողջամտորեն չի նվազեցնում նրա անձի կամ նրա կատարած հանցավոր արարքի հանրային վտանգավորությունը:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանը ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը և չափը ընտրելիս թույլ է տվել դատական սխալ, որի արդյունքում ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ և անարդարացի պատիժ, ինչը դատական ակտը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ, 399-րդ հոդվածների պահանջների համապատասխան, հիմք է այն բեկանելու և փոփոխելու:
Ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, մասնավորապես` մեղքի ձևը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման և հանցագորոծությանը նրա մասնակցության աստիճանը:
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներ Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ունի բարձրագույն իրավաբանական կրթություն, նախկինում դատապարտված չի եղել, ըստ բնակության վայրի բնութագրվում է դրական, վատառողջ է, տառապում է աջակողմյան դիպլաստիկ կոքարտրոզ, ազդրոսկրի սնկանման դեֆորմացիայով, աջ ստորին վերջույթի կարճացումով 2,5 սմ, ֆուկցիայի չափավոր խանգարումով:
Վերը նշվածից ելնելով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայի շրջանակներում պետք է նշանակել պատիժներից առավել խիստ պատիժը` ազատազրկան ձևով, քանի որ այն կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 399-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի դատախազ Ր.Ասլանյանի վերաքննիչ բողոքը բավարարել մասնակիորեն:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 29-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Տիգրան Ռոմիկի Սարգսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, նշանակված պատժի մասով բեկանել և փոփոխել:
Ամբաստանյալ Տիգրան Ռոմիկի Սարգսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման` 6/վեց/ ամիս ժամկետով:
Ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանը պատիժը պետք է կրի ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում:
Պատժի կրման սկիզբը հաշվել վերջինիս փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Ամբաստանյալ Տիգրան Սարգսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ


Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ