•ործ ԵԿԴ/0244/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Գեոր•ի Սար•սյանի


մասնակցությամբ`
մեղադրող` Մամիկոն Գեղամյանի
տուժող` Աստղիկ Քոչարյանի
պաշտպան` Մերի Ալավերդյանի

2016 թվականի դեկտեմբերի 15-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի`

Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանի` ծնված 25.03.1974 թվականին Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, նախկինում չդատապարտված, ամուսնացած, խնամքին 2 անձ, աշխատում է ՙՍիթի Բաս՚ տաքսի ծառայությունում, որպես վարորդ, բնակվում է Երևան քաղաքի, Օհանովի 1-ին շենքի 36-րդ բնակարանում:

Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
2016 թվականի սեպտեմբերի 06-ի որոշմամբ Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:

Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի` ծնված 29.04.1989 թվականին Աբովյան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ութամյա կրթությամբ, չի աշխատում, նախկինում չդատապարտված, չամուսնացած, բնակվում է Աբովյան քաղաքի, Սևան փողոցի 2/2-րդ շենքի 1-ին բնակարանում:

Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով:
2016 թվականի սեպտեմբերի 08-ի որոշմամբ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի օ•ոստոսի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Յու.Սար•սյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով թիվ 15139816 քրեական •ործը հարուցելու մասին:
2016 թվականի օ•ոստոսի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Յու.Սար•սյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15139816 քրեական •ործով Աստղիկ Քչարյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2016 թվականի սեպտեմբերի 02-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Յու.Սար•սյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15139816 քրեական •ործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող ՙԷյչ-Էս-Բի-Սի բանկ Հայաստան՚ ՓԲ ընկերության կողմից տրամադրված` Երևան քաղաքի Աբովյան 5/1 հասցեում •տնող բանկոմատի տեսանկարահանող սարքի տեսա•րությունները պարունակող լազերային սկավառակը ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի սեպտեմբերի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Յու.Սար•սյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15139816 քրեական •ործով կասկածյալ Վարդան Մանուկյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորա•րություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ:
2016 թվականի սեպտեմբերի 08-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Յու.Սար•սյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15139816 քրեական •ործով կասկածյալ Անդրանիկ Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորա•րություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ:
2016 թվականի սեպտեմբերի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Յու.Սար•սյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15139816 քրեական •ործով Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով այն բանի համար, որ նա 2016 թվականի օ•ոստոսի 01-ին, ժամը 01:16-ից մինչև 01:31-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Աբովյան 5/1 հասցեում •տնվող ՙԷյչ-էՍ-Բի-Սի բանկ Հայսատան՚ ՓԲ ընկերության բանկոմատից Անդրանիկ Գալստյանի հետ միասին Աստղիկ Քոչարյանին պատկանող ՙԿոնվերս բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎիզա՚ տեսակի քարտից կանխիկացման եղանակով կատարել է զ•ալի չափերի •աղտնի հափշտակություն:
Այսպես.
2016 թվականի օ•ոստոսի 01-ին Վարդան Մանուկյանն իր կողմից վարվող տաքսի ավտոմեքենայի սրահից •տել է հաճախորդ Աստղիկ Քոչարյանին պատկանող դրամապանակը, որից հետո Անդրանիկ Գալստյանի հետ նախնական համաձայնության է եկել Աստղիկ Քոչարյանին պատկանող դրամապանակի մեջ եղած ՙԿոնվերս բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎիզա՚ տեսակի քարտում առկա •ումարի •աղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ և նույն օրը ժամը 01:16-ից մինչև 01:31-ն ընկած ժամանակահատվածում Աստղիկ Քոչարյանի ՙՎիզա՚ տեսակի քարտի միջոցով, ապօրինի մուտք •ործելով պահեստարան համարվող` Երևան քաղաքի Աբովյան 5/1 հասցեում •տնվող ՙԷյչ-էՍ-Բի-Սի բանկ Հայսատան՚ ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով •աղտնի հափշտակել է Աստղիկ Քոչարյանին պատկանող զ•ալի չափերի` 490.000 ՀՀ դրամ •ումար:
2016 թվականի սեպտեմբերի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Յու.Սար•սյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15139816 քրեական •ործով Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով այն բանի համար, որ նա 2016 թվականի օ•ոստոսի 01-ին, ժամը 01:16-ից մինչև 01:31-ն ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի Աբովյան 5/1 հասցեում •տնվող ՙԷյչ-էՍ-Բի-Սի բանկ Հայսատան՚ ՓԲ ընկերության բանկոմատից Վարդան Մանուկյանի հետ միասին Աստղիկ Քոչարյանին պատկանող ՙԿոնվերս բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎիզա՚ տեսակի քարտից կանխիկացման եղանակով կատարել է զ•ալի չափերի •աղտնի հափշտակություն:
Այսպես.
2016 թվականի օ•ոստոսի 01-ին Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանը տեղեկանալով, որ Վարդան Մանուկյանն իր կողմից վարվող տաքսի ավտոմեքենայի սրահից •տել է հաճախորդ Աստղիկ Քոչարյանին պատկանող դրամապանակը, Վարդան Մանուկյանի հետ նախնական համաձայնության է եկել Աստղիկ Քոչարյանին պատկանող դրամապանակի մեջ եղած ՙԿոնվերս բանկ՚ ՓԲ ընկերության ՙՎիզա՚ տեսակի քարտում առկա •ումարի •աղտնի հափշտակություն կատարելու շուրջ և նույն օրը ժամը 01:16-ից մինչև 01:31-ն ընկած ժամանակահատվածում Աստղիկ Քոչարյանի ՙՎիզա՚ տեսակի քարտի միջոցով, ապօրինի մուտք •ործելով պահեստարան համարվող` Երևան քաղաքի Աբովյան 5/1 հասցեում •տնվող ՙԷյչ-էՍ-Բի-Սի բանկ Հայսատան՚ ՓԲ ընկերության բանկոմատ, կանխիկացման եղանակով •աղտնի հափշտակել է Աստղիկ Քոչարյանին պատկանող զ•ալի չափերի` 490.000 ՀՀ դրամ •ումար:
2016 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Յու.Սար•սյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15139816 քրեական •ործով ՙԿոնվերս Բանկ՚ ՓԲ ընկերությունից տրամադրված բանկային քարտի քաղվածքը ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Յու.Սար•սյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15139816 քրեական •ործով մեղադրյալ Վարդան Մանուկյանի կողմից ներկայացված դրամապանակը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի սեպտեմբերի 27-ին քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Արա•ացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալներ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանը և Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանը միջնորդություն են ներկայացրել` դատական քննությունն արա•ացված կար•ով անցկացնելու մասին` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրենց պարզ է, համաձայն են մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրենց մեղավոր են ճանաչում, •իտակցում են արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում են կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Մեղադրական եզրակացությունը հաստատելու մասին որոշմամբ դատախազը առարկել էր արա•ացված կար•ով դատաքննությունը անցկացնելու կար• կիրառելու դեմ, սակայն դատարանում օ•տվելով իր դատավարական իրավունքներից չառարկեց արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու կար•ի դեմ:
Տուժող Աստղիկ Քոչարյանը չառարկեց ար•ացված կար•ով դատաքննությունը անցկացնելու կար•ի դեմ, հայտնեց, որ ամբաստանյալ Վարդան Մանուկյանը վերական•նել է իրեն պատճառված 200.000 երկու հարյուր հազար ՀՀ դրամ վնասը և ներկայացրեց քաղաքացիական հայց ամբաստանյալ Անդրանիկ Գալստյանից հօ•ուտ իրեն որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնաս 300.000 երեք հարյուր հազար ՀՀ դրամ բռնա•անձելու մասին:
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2016 թվականի դեկտեմբերի 15-ին որոշում է կայացվել արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Այսպիսով, քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կար•ով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արա•ացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հան•եց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցա•ործություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար:
Այսպիսով, քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կար•ով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արա•ացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հան•եց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով նախատեսված հանցա•ործություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով՚:
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար:
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Գալստյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ չկան:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 63-րդ հոդվածի համաձայնª ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է ՙՀանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: (….): Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Սույն քրեական •ործով Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի հին•հարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հին• տարի ժամկետով:
Ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, ինչպես նաև այն, որ կատարել է սեփականության, տնտեսության և տնտեսական •ործունեության դեմ ուղղված հանցա•ործություն, բացի այդ ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանը չի փոխհատուցել տուժողին պատճառված վնասը և չունի մշտական աշխատանք, ուստի դատարանը •տնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ չի կարող պատիժ նշանակվել տու•անքի ձևով:
Դատարանը •ալիս այն եզրահան•ման, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է միայն նրան հասարակությունից մեկուսացնելու միջոցով, հետևաբար վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով, քանի որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚, դատարանը եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժª ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է փաստացի կրի:
Այս հետևությանը •ալիս դատարանը կարևորում է այն փաստը, որ ամբաստանյալը կատարել է սեփականության, տնտեսության և տնտեսական •ործունեության դեմ ուղղված հանցա•ործություն և նրա կողմից տուժողին հանցա•ործությամբ պատճառված վնասը չի փոխհատուցվել, չունի մշտական աշխատանք, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ինչը դատարանին հիմք է տալիս •ալու այն եզրահան•ման, որ այլ պատժի նշանակմամբ և այն պայմանականորեն չկիրառելու դեպքում դատարանը չի կարող հասնել պատժի նպատակների ապահովմանը և ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով է միայն հնարավոր հասնել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը, ինչպես նաև նոր, նմանատիպ հանցա•ործությունների կանխմանը:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց` ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին, Դատարանը •տնում է, որ պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը և նրան վերցնել կալանքի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից` Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի պատժի սկիզբը հաշվել նրան փաստացի կալանքի վերցնելու պահից:
Ամբաստանյալ Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար և վերական•նել է տուժողին պատճառված վնասը, խնամքին են •տնվում երկու անչափահաս երեխաները` 2000 թվականի օ•ոստոսի 23-ին ծնված Ալեն Վարդանի Մանուկյանը և 2002 թվականի նոյեմբերի 20-ին ծնված Էլեն Վարդանի Մանուկյանը:
Ամբաստանյալ Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանք Դատարանը դիտում է կատարած հանցա•ործությունից հետո տուժողին պատճառված վնասը փոխհատուցելու հան•ամանքը:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 63-րդ հոդվածի համաձայնª ամբաստանյալ Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է ՙՀանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: (….): Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Սույն քրեական •ործով Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի հին•հարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` երկուսից հին• տարի ժամկետով:
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտան•ավորության աստիճանը •նահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի •ործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. ՙ(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր •ործի քննության ժամանակ այնպիսի հան•ամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտան•ավորության բնույթի և աստիճանի վրա:
Արարքի հանրային վտան•ավորության բնույթը հանցա•ործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցա•ործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
Արարքի հանրային վտան•ավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցա•ործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցա•ործությանը նրա մասնակցության աստիճանը: (…)՚ (տե’ս Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը):
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանի կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, ինչպես նաև նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հան•ամանքը, կատարած արարքի համարը զղջալը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքի առկայությունը` այն, որ վերական•նել է տուժողին հանցա•ործությամբ պատճառված վնասը, խնամքին են •տնվում երկու անչափահաս երեխաները` 2000 թվականի օ•ոստոսի 23-ին ծնված Ալեն Վարդանի Մանուկյանը և 2002 թվականի նոյեմբերի 20-ին ծնված Էլեն Վարդանի Մանուկյանը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը` Դատարանը •տնում է, որ Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանի նկատմամբ չի կարող նշանակվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերի սանկցիայով նախատեսված ՙազատազրկում՚ պատժատեսակը և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման ու մարդասիրության սկզբունքներով, Դատարանը հան•ում է այն համոզման, որ ամբաստանյալ Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանին ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղսա•րվող հանցա•ործության համար, նշված հոդվածով նախատեսված պատիժներից նվազ խիստ տեսակը նշանակելիս կարող է ապահովել պատժի նպատակները, հետևաբար` ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել տու•անքի ձևով, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցա•ործությունների կանխմանը:
Դատարանի այս հետևությունը պայմանավորված է նաև այն հան•ամանքով, որ հանցա•ործության հետևանքով պատճառված վնասը •ույքային առումով, ամբողջությամբ վերական•նված է: Այսինքն, պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարությունը, մասնակի վերական•նված է:
Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Անդրադառնալով •ործով տուժող Աստղիկ Քոչարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանից հօ•ուտ իրեն, որպես հանցա•ործությամբ իրեն պատճառված վնասի հատուցում` 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ բռնա•անձելու վերաբերյալ, դատարանը հան•եց հետևյալին.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՔաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական •ործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կար•ով հատուցման ենթակա •ույքային վնաս՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենս•րքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենս•րքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
ՙ1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական •ործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է •ույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հան•ամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Քոսյանի •ործով կայացված որոշմամբ համակար•ային վերլուծության է ենթարկել այն հարցը թե ում դեմ կարող է հարուցվել քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության ընթացքում.
ՙ(...)ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է այդ օրենս•րքի դրույթներով սահմանաված կանոններով: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենս•րքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքով՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` ՙՔաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով չթույլատրված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի վերը նշված կանոններից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը կարող է հարուցվել միայն կասկածյալի, մեղադրյալի կամ այն ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի դեմ, ում վրա օրենքով, քրեական •ործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել •ույքային պատասխանատվություն քրեական օրենս•րքով ար•ելված արարքով •ույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի •ործողությունների համար: Այդպիսի անձինք են հանդիսանում, օրինակ` ծնողները, որդե•րողները, խնամակալները, շրջապատի համար առավել վտան•ի աղբյուրի հետ կապված •ործունեություն իրականացնող անձինք, որոնք օրենքի ուժով պատասխանատու են մեղադրյալի •ործողությունների համար (...)՚:
ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենս•րքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` ՙԴատարանը քաղաքացիական •ործը հարուցում է միայն հայցի կամ դիմումի հիման վրա՚:
Նույն օրենս•րքի 87-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀայցադիմումը ներկայացվում է •րավոր՚:
Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցա•ործությամբ անմիջականորեն պատճառված •ույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա •ործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին:
Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցա•ործությամբ պատճառված լինի:
Վերո•րյալ հանցա•ործությունն ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով տուժող` Աստղիկ Քոչարյանի կողմից ընդդեմ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի ներկայացված քաղաքացիական հայցը, դատարանը •տնում է, որ այն ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ` ամբաստանյա Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանից հօ•ուտ տուժող Աստղիկ Քոչարյանի պետք է բռնա•անձվի 300.000 /երեք հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ •ումար` որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի կողմից հանցա•ործությամբ տուժող Աստղիկ Քոչարյանին անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 160-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙՀետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարտավոր են քաղաքացիական հայցվորի կամ նրա ներկայացուցչի կամ սեփական նախաձեռնությամբ միջոցներ ձեռնարկել` ապահովելու քաղաքացիական հայցը՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 238-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙԳույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը հետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերա•րվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է •ույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը՚:
Հաշվի առնելով, որ դեռևս չի վերացել Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի •ույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը` չի լուծվել տուժող Աստղիկ Քոչարյանին պատճառված վնասնի փոխհատուցման հարցը, իսկ վերջինս տուժել է Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի հանցավոր •ործողությունների արդյունքում, դատարանը •տնում է, որ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի անվամբ սեփականության իրավունքով ՀՀ տարածքում •րանցված անշարժ և շարժական •ույքի ու դրամական միջոցների վրա պետք է դրվի կալանքը մինչև տուժող Աստղիկ Քոչարյանին հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական •ործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Աստղիկ Քոչարյանին պատկանող դրամապանակը պետք է թողնել Աստղիկ Քոչարյանի տնօրինությանը:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալ Վարդան Մանուկյանից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ նրա կողմից տուժող` Աստղիկ Քոչարյանին պատճառված վնասը փոխհատուցվել է, իսկ ամբաստանյալ Անդրանիկ Գալստյանի դեմ տուժող Աստղիկ Քոչարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարվել է, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալներից ենթակա չեն բռնա•անձման:

Եզրափակիչ մաս.

Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 116-րդ, 119-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 372-րդ, 3751 և 3753-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և նրան դատապարտել տու•անքիª նվազա•ույն աշխատավարձի հին•հարյուրապատիկի 500.000 /հին• հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով:
Վարդան Թոռնիկի Մանուկյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով և նրան դատապարտել ազատազրկման 2 /երկու/ տարի ժամանակով:
Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց` ընտրված ստորա•րություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը և նրան վերցնել կալանքի դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի պատժի սկիզբը հաշվել նրան փաստացի կալանքի վերցնելու պահից:
Տուժող Աստղիկ Քոչարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանից հօ•ուտ տուժող Աստղիկ Քոչարյանի բռնա•անձել ընդհանուր 300.000 ՀՀ դրամ` որպես հանցա•ործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
Անդրանիկ Ռոմանի Գալստյանի անվամբ •րանցված շարժական և անշարժ •ույքերի, որտեղ էլ որ այն •տնվի, ինչպես նաև դրամական միջոցների վրա կալանք դնել` 300.000 ՀՀ դրամ •ումարի չափով` մինչև դատական ակտի վերջնական կատարումը:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական •ործով իրեղեն ապացույց ճանաչված Աստղիկ Քոչարյանին պատկանող դրամապանակը թողնել Աստղիկ Քոչարյանի տնօրինությանը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով):

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ