Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0240/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
15.10
Պատասխանող
Վարդգես Ավետիսյան Իսահակի
Վարդգես Ավետիսյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-11-23 | 11:00 | 7 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-10-17 | 10:00 | 7 | Չի կայացել |
Գործ ԵԿԴ/0240/01/16
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տիգրան Պողոսյանի,
պաշտպան` Լևոն Ներսիսյանի,
նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգով քննելով և 2016թ. նոյեմբերի 23-ին ավարտելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանի` (ծնված 1957թ. մայիսի 7-ին« Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատա¬պարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Անտառային փողոցի 120-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13138116 քրեական գործը հարուցվել է 2016թ. ապրիլի 5-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչա¬կան բաժնում` «Պռոշյանի կոնյակի գործարան» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Արտակ Քոչարյանի հաղորդման կապակցությամբ։
2016թ. մայիսի 17-ին Վարդգես Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրություն։
2016թ. սեպտեմբերի 20-ին քրեական գործը Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, 2016թ. սեպտեմբերի 22-ին ընդունվել է վարույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬ներով մե¬ղադ¬րանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա վարկ ստանալու նպատակով 2016թ. փետրվար ամսին քննութ¬յամբ չպարզված անձից ձեռք է բերել և նույն ամսին Երևանի Բայրոնի 1 հասցեում գործող «Ակբա-կրեդիտ ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելով` օգտագործել է իրավունք վերա¬պահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ` 2016թ. փետրվարի 11-ով թվագրված տեղեկանք` այն մասին, թե իբր աշխատում է «Պռոշյանի կոնյակի գործարան» ՍՊ ընկերությունում որպես պահեստապետ և ամսեկան ստանում 204.500 ՀՀ դրամ աշխատավարձ։
3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանը միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներ¬կա¬յացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալը նաև հայտարա¬րեց« որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն է դրա հետ« ավելին` առա¬¬ջադրված մեղադրան¬ք¬ում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով այն, որ մեղադրողը մեղադրական եզրակացութ¬յունը հաս¬տատելու որոշում կայաց¬նե¬լիս գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննե¬լու դեմ չէր առարկել, նկատի ունե¬նալով« որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փահաս է« մեղ¬սու¬նակ« փաս¬տելով« որ առկա են ՀՀ քրեա¬կան դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տարա¬նը« համա¬պատասխան որոշման կայաց¬մամբ« գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վարդգես Ավետիսյանին առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` գործով վկաներ Արմեն Անուշավանի Գասպարյանի, Արտակ Դանիելի Քոչարյանի ցուց¬մունք¬¬ներով, որպես ապացույց ճա¬նաչված փաս¬տաթղթե¬րի առկայությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը հան¬գում է այն հետևության« որ ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬րութ¬¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանը նրան մեղ¬սագրվող արարքը` իրավունք վերապահող ակնհյատ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը, կատարել է մե¬ղա¬վորութ¬յամբ, այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որակված է ճիշտ, վեր¬ջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթա¬կա է այդ հոդ¬վածի համապատասխան մասով։
Ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժ¬ներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կա¬րող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬¬հատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. ապրիլի 18-ին կատարված հարցման արդյունքների), տարիքը, ամուսնացած լինելը, իսկ որպես պա¬տաս¬¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, բնա¬կության վայրում դրական բնութագրվելը (ըստ թիվ 18 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ռ.Սաքունցի հաստատած բնութագրի) ։
Դատարանն ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Ամբաս¬տան¬յալ Վարդգես Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, և անձը բնու¬թագրող տվյալները հաս¬տատված են գործով ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն մեղմացնում են նրա հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Վարդգես Ավետիսյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է այլընտ¬րան¬քային պատժատե¬սակ¬ներ` տու¬գանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬ման ենթա¬կա են՝ պատժատեսակի ընտրության, նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նա¬խա¬տես¬ված ազա¬¬տազրկումից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում), նշա¬նակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի` աշխատանք և ինքնուրույն վաստակ չունենալու հանգա¬մանքը, նվազ խիստ պատժատեսակ տուգանք նշանակելու պարագայում այն վճարելու անկա¬րողության վերաբերյալ ամբաստանյալ Վ.Ավետիսյանի դիրքորոշումը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված կանոնի կիրառմամբ պատիժ նշա¬նակելը չի ապահովվի պատժի նպատակները, հետևաբար` ամբաստանյալ Վ.Ավետիսյանի նկատ¬մամբ պատիժ է նշանակում ազատազրկման ձևով` այն պայմանականորեն չկիրառելու պայմանով։ Տվյալ հարցը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազա¬տազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի հա¬մա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագ¬րող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հան¬ցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հ.Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պատաս¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սակայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցա¬գոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցա¬գործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերա¬բերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի անձը, նրա պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, հատկապես` կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստի¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է), նախկինում դատա¬պարտ¬ված չլինելը, իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելը, պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հան¬գա¬մանք¬ների բացակա¬յութ¬յունը, հանգում է այն համոզվածության, որ նրա ուղղվելը և նոր հանցա¬գործությունների կանխումը հնարավոր է ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմա¬նակա¬նորեն չկիրառելու և միաժամանակ ողջամիտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամկետով փոր¬ձաշրջան սահ¬մանելու պայմաններում։ Այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ նաև սոցիա¬լական արդարությունը վերականգնելու համար։
Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրութ¬յունը փոփոխելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացակայում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հար¬ցե¬րին« սա¬կայն Դատարանը, փաստելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիս¬յանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, բավա¬րար¬վում է դրանց արձանագրմամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն« ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանից բռնագանձման ենթակա չեն։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը։
Վարդգես Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կար¬գով քննելու հիմքով։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Տիգրան Պողոսյանի,
պաշտպան` Լևոն Ներսիսյանի,
նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգով քննելով և 2016թ. նոյեմբերի 23-ին ավարտելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանի` (ծնված 1957թ. մայիսի 7-ին« Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատա¬պարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Անտառային փողոցի 120-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։
1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 13138116 քրեական գործը հարուցվել է 2016թ. ապրիլի 5-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչա¬կան բաժնում` «Պռոշյանի կոնյակի գործարան» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Արտակ Քոչարյանի հաղորդման կապակցությամբ։
2016թ. մայիսի 17-ին Վարդգես Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրություն։
2016թ. սեպտեմբերի 20-ին քրեական գործը Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, 2016թ. սեպտեմբերի 22-ին ընդունվել է վարույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։
2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬ներով մե¬ղադ¬րանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա վարկ ստանալու նպատակով 2016թ. փետրվար ամսին քննութ¬յամբ չպարզված անձից ձեռք է բերել և նույն ամսին Երևանի Բայրոնի 1 հասցեում գործող «Ակբա-կրեդիտ ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելով` օգտագործել է իրավունք վերա¬պահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ` 2016թ. փետրվարի 11-ով թվագրված տեղեկանք` այն մասին, թե իբր աշխատում է «Պռոշյանի կոնյակի գործարան» ՍՊ ընկերությունում որպես պահեստապետ և ամսեկան ստանում 204.500 ՀՀ դրամ աշխատավարձ։
3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանը միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներ¬կա¬յացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալը նաև հայտարա¬րեց« որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն է դրա հետ« ավելին` առա¬¬ջադրված մեղադրան¬ք¬ում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով այն, որ մեղադրողը մեղադրական եզրակացութ¬յունը հաս¬տատելու որոշում կայաց¬նե¬լիս գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննե¬լու դեմ չէր առարկել, նկատի ունե¬նալով« որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փահաս է« մեղ¬սու¬նակ« փաս¬տելով« որ առկա են ՀՀ քրեա¬կան դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տարա¬նը« համա¬պատասխան որոշման կայաց¬մամբ« գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով։
4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վարդգես Ավետիսյանին առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` գործով վկաներ Արմեն Անուշավանի Գասպարյանի, Արտակ Դանիելի Քոչարյանի ցուց¬մունք¬¬ներով, որպես ապացույց ճա¬նաչված փաս¬տաթղթե¬րի առկայությամբ։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը հան¬գում է այն հետևության« որ ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬րութ¬¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանը նրան մեղ¬սագրվող արարքը` իրավունք վերապահող ակնհյատ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը, կատարել է մե¬ղա¬վորութ¬յամբ, այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որակված է ճիշտ, վեր¬ջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթա¬կա է այդ հոդ¬վածի համապատասխան մասով։
Ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժ¬ներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպա¬տակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կա¬րող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬¬հատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. ապրիլի 18-ին կատարված հարցման արդյունքների), տարիքը, ամուսնացած լինելը, իսկ որպես պա¬տաս¬¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, բնա¬կության վայրում դրական բնութագրվելը (ըստ թիվ 18 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ռ.Սաքունցի հաստատած բնութագրի) ։
Դատարանն ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Ամբաս¬տան¬յալ Վարդգես Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, և անձը բնու¬թագրող տվյալները հաս¬տատված են գործով ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն մեղմացնում են նրա հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Վարդգես Ավետիսյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է այլընտ¬րան¬քային պատժատե¬սակ¬ներ` տու¬գանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬ման ենթա¬կա են՝ պատժատեսակի ընտրության, նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նա¬խա¬տես¬ված ազա¬¬տազրկումից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում), նշա¬նակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի` աշխատանք և ինքնուրույն վաստակ չունենալու հանգա¬մանքը, նվազ խիստ պատժատեսակ տուգանք նշանակելու պարագայում այն վճարելու անկա¬րողության վերաբերյալ ամբաստանյալ Վ.Ավետիսյանի դիրքորոշումը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված կանոնի կիրառմամբ պատիժ նշա¬նակելը չի ապահովվի պատժի նպատակները, հետևաբար` ամբաստանյալ Վ.Ավետիսյանի նկատ¬մամբ պատիժ է նշանակում ազատազրկման ձևով` այն պայմանականորեն չկիրառելու պայմանով։ Տվյալ հարցը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազա¬տազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի հա¬մա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագ¬րող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հան¬ցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հ.Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պատաս¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սակայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցա¬գոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցա¬գործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերա¬բերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի անձը, նրա պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, հատկապես` կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստի¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է), նախկինում դատա¬պարտ¬ված չլինելը, իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելը, պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հան¬գա¬մանք¬ների բացակա¬յութ¬յունը, հանգում է այն համոզվածության, որ նրա ուղղվելը և նոր հանցա¬գործությունների կանխումը հնարավոր է ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմա¬նակա¬նորեն չկիրառելու և միաժամանակ ողջամիտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամկետով փոր¬ձաշրջան սահ¬մանելու պայմաններում։ Այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ նաև սոցիա¬լական արդարությունը վերականգնելու համար։
Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրութ¬յունը փոփոխելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացակայում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հար¬ցե¬րին« սա¬կայն Դատարանը, փաստելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիս¬յանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, բավա¬րար¬վում է դրանց արձանագրմամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն« ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանից բռնագանձման ենթակա չեն։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը։
Վարդգես Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կար¬գով քննելու հիմքով։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0240/01/16
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 20-09-2016 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13138116 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Վարդգես Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա վարկ ստանալու նպատակով 2016թ. փետրվար ամսին քննությամբ չպարզված անձից ձեռք է բերել և նույն ամսին ք. Երևան, Բայրոնի 1 հասցեում գործող <<Ակբա-Կրեդիտ ագրիկոլ բանկ>>ՓԲԸ ներկայացնելով, օգտագործել է իրավունք վերապահող, ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ հանդիսացող 11.020.2016թ. տեղեկանքը` իր կողմից <<Պռոշյանի կոնյակի գործարան>> ՍՊԸ որպես պահեստապետ աշխատելու և ամսեկան 204.500 ՀՀ դրամ աշխատավարձ ստանալու վերաբերյալ: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Վարդգես |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հայրանուն | Իսահակի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 15.10 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 20-09-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 22-09-2016 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 26-09-2016 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 26-09-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 17-10-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Տիգրան |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի` արձակուրդում գտնվելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 23-11-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Վարդգես |
| Ազգանուն | Ավետիսյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 23-11-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0240/01/16 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)` նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի« քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող` Տիգրան Պողոսյանի, պաշտպան` Լևոն Ներսիսյանի, նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, արագացված դատական քննության կարգով քննելով և 2016թ. նոյեմբերի 23-ին ավարտելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանի` (ծնված 1957թ. մայիսի 7-ին« Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատա¬պարտված, հաշվառված և բնակվում է Երևան քաղաքի Անտառային փողոցի 120-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։ 1. Գործի դատավարական նախապատմությունը. Թիվ 13138116 քրեական գործը հարուցվել է 2016թ. ապրիլի 5-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչա¬կան բաժնում` «Պռոշյանի կոնյակի գործարան» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Արտակ Քոչարյանի հաղորդման կապակցությամբ։ 2016թ. մայիսի 17-ին Վարդգես Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրություն։ 2016թ. սեպտեմբերի 20-ին քրեական գործը Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, 2016թ. սեպտեմբերի 22-ին ընդունվել է վարույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։ 2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը. Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշ¬ներով մե¬ղադ¬րանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա վարկ ստանալու նպատակով 2016թ. փետրվար ամսին քննութ¬յամբ չպարզված անձից ձեռք է բերել և նույն ամսին Երևանի Բայրոնի 1 հասցեում գործող «Ակբա-կրեդիտ ագրիկոլ բանկ» ՓԲ ընկերություն ներկայացնելով` օգտագործել է իրավունք վերա¬պահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ` 2016թ. փետրվարի 11-ով թվագրված տեղեկանք` այն մասին, թե իբր աշխատում է «Պռոշյանի կոնյակի գործարան» ՍՊ ընկերությունում որպես պահեստապետ և ամսեկան ստանում 204.500 ՀՀ դրամ աշխատավարձ։ 3. Արագացված դատական քննություն. Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանը միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներ¬կա¬յացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դատաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալը նաև հայտարա¬րեց« որ առաջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն է դրա հետ« ավելին` առա¬¬ջադրված մեղադրան¬ք¬ում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։ Քննության առնելով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով այն, որ մեղադրողը մեղադրական եզրակացութ¬յունը հաս¬տատելու որոշում կայաց¬նե¬լիս գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով քննե¬լու դեմ չէր առարկել, նկատի ունե¬նալով« որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փահաս է« մեղ¬սու¬նակ« փաս¬տելով« որ առկա են ՀՀ քրեա¬կան դատավա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬ները` Դա¬տարա¬նը« համա¬պատասխան որոշման կայաց¬մամբ« գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կար¬գով։ 4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով Վարդգես Ավետիսյանին առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց հետևյալ ապացույցներով` գործով վկաներ Արմեն Անուշավանի Գասպարյանի, Արտակ Դանիելի Քոչարյանի ցուց¬մունք¬¬ներով, որպես ապացույց ճա¬նաչված փաս¬տաթղթե¬րի առկայությամբ։ Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը հան¬գում է այն հետևության« որ ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանին առաջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬րութ¬¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավարա¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։ Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանը նրան մեղ¬սագրվող արարքը` իրավունք վերապահող ակնհյատ կեղծ փաստաթուղթ օգտագործելը, կատարել է մե¬ղա¬վորութ¬յամբ, այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով որակված է ճիշտ, վեր¬ջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթա¬կա է այդ հոդ¬վածի համապատասխան մասով։ Ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որո¬շելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժ¬ներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպա¬տակ¬ները։ Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նա¬խատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կա¬րող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬¬հատում՝ նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. ապրիլի 18-ին կատարված հարցման արդյունքների), տարիքը, ամուսնացած լինելը, իսկ որպես պա¬տաս¬¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, բնա¬կության վայրում դրական բնութագրվելը (ըստ թիվ 18 տեղամասի լիազոր ներկայացուցիչ Ռ.Սաքունցի հաստատած բնութագրի) ։ Դատարանն ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրեց։ Ամբաս¬տան¬յալ Վարդգես Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, և անձը բնու¬թագրող տվյալները հաս¬տատված են գործով ձեռք բեր¬ված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափանիշներին համա¬պա¬¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն մեղմացնում են նրա հանրային վտան¬գավո¬րությունը։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Վարդգես Ավետիսյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է այլընտ¬րան¬քային պատժատե¬սակ¬ներ` տու¬գանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬ման ենթա¬կա են՝ պատժատեսակի ընտրության, նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նա¬խա¬տես¬ված ազա¬¬տազրկումից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում), նշա¬նակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։ Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի` աշխատանք և ինքնուրույն վաստակ չունենալու հանգա¬մանքը, նվազ խիստ պատժատեսակ տուգանք նշանակելու պարագայում այն վճարելու անկա¬րողության վերաբերյալ ամբաստանյալ Վ.Ավետիսյանի դիրքորոշումը, գտնում է, որ նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված կանոնի կիրառմամբ պատիժ նշա¬նակելը չի ապահովվի պատժի նպատակները, հետևաբար` ամբաստանյալ Վ.Ավետիսյանի նկատ¬մամբ պատիժ է նշանակում ազատազրկման ձևով` այն պայմանականորեն չկիրառելու պայմանով։ Տվյալ հարցը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազա¬տազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որո¬շում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի հա¬մա¬ձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագ¬րող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պատիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հան¬ցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրա¬ռելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հ.Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։ Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պատաս¬խանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Սակայն, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցա¬գոր¬ծության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշա¬նակվող պատժի արդարացիության գրավականն է։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստի¬¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկտեմ¬բերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի մասին դիրքորոշում Վճռաբեկ դա¬տարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցա¬գործության նպա¬տակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարա¬կական հարաբե¬րության` հանցանքի կատարման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լական նշանակության վերա¬բերյալ փաստա¬կան տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։ Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬նի գոր¬ծով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝ ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը, բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, դ) հանցագործության կատարման եղանակը, ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։ Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի անձը, նրա պատասխա¬նատ¬վությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, հատկապես` կատարած արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստի¬ճանը (ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է), նախկինում դատա¬պարտ¬ված չլինելը, իրեն լիովին մեղավոր ճանա¬չելը, պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հան¬գա¬մանք¬ների բացակա¬յութ¬յունը, հանգում է այն համոզվածության, որ նրա ուղղվելը և նոր հանցա¬գործությունների կանխումը հնարավոր է ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմա¬նակա¬նորեն չկիրառելու և միաժամանակ ողջամիտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամկետով փոր¬ձաշրջան սահ¬մանելու պայմաններում։ Այդ պատիժն է արդարացի ու միաժամանակ անհրաժեշտ նաև սոցիա¬լական արդարությունը վերականգնելու համար։ Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռը կայացնելու պահին ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստո¬րագրութ¬յունը փոփոխելու կամ վե¬րաց¬¬նելու հիմքերը բացակայում են, այն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հար¬ցե¬րին« սա¬կայն Դատարանը, փաստելով« որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիս¬յանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել, նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, քրեական գործով իրեղեն ապացույցներ չկան, բավա¬րար¬վում է դրանց արձանագրմամբ։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համաձայն« ամբաստանյալ Վարդգես Ավետիսյանից բռնագանձման ենթակա չեն։ Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց՝ Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` Վարդգես Իսահակի Ավետիսյանի նկատ¬մամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով` նրա վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանմանը։ Վարդգես Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված` գործն արագացված դատաքննության կար¬գով քննելու հիմքով։ Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 23-11-2016 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 26-12-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 27-12-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 144, 33 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 28-12-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 144, 33 |