ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԿԴ/0235/01/16

05 մայիս 2017թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ


ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՊԱՇՏՊԱՆ` Ի.ԳԱԶԱՐՈՎԱՅԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Մ.ԱՎԵՏՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.12.2016թ. դատավճռի դեմ.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի հունիս 07-ին հարուցված թիվ 15121516 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2016 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշում է կայացվել Մարինե Ավետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2016 թվականի սեպտեմբերի 13-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.12.2016թ. դատավճռով.
Մարինե Բաբկենի Ավետյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկի՝ 200.000 /երկու հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Մարինե Բաբկենի Ավետյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.12.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Նախաքննական մարմնի կողմից Մարինե Բաբկենի Ավետյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2016թ. հունիսի 07-ին ժամը 17։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցի 31-րդ շենքի 1-ին հարկում գործող Երևանի թիվ 12 մանկապարտեզի դիմաց շուրջ 5 րոպե տևողությամբ դիտավորյալ կոպիտ կերպով խախտելով հասարարական կարգը, բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով թիվ 12 մանկապարտեզի աշխատակիցների և Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցի 31-րդ բնակելի շենքի բնակիչների նկատմամբ, այդ ընթացքում վիճաբանել է Նարինե Յողուրջյանի և Աննա Խաչատուրյանի հետ՝ իր գործողությունները զուգորդելով Ն.Յողուրջյանի նկատմամբ բռնություն գործադրելով։
Այսպես.
Մարինե Բաբկենի Ավետյանը հանդիսանալով Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցի 31-րդ շենքում գործող <ՖԻԼ> ՍՊ ընկերության փոխտնօրենը՝ իրեն պատկանող <Տոյոտա Մատրիքս> մակնիշի 29 ՏՏ 531 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, 2016 թվականի հունիսի 07-ին կայանել է նույն շենքի բակային հատվածում և գնացել աշխատանքի։ Աշխատանքային օրվա ավարտին, ժամը 17։00-ի սահմաններում մոտեցել է իր մեքենային և նկատել, որ մեքենայի հետևում կայանված Նարինե Յողուրջյանին պատկանող <Նիսսան Տիդա> մակնիշի 04ՍՍ282 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան արգելափակել է իր մեքենայի ելքի ճանապարհը։ Որոշ ժամանակ անց, երբ Նարինե Յողուրջյան, մանկապարտեզից վերցնելով իր երեխային, մոտեցել է մեքենային, որպեսզի հեռանա, վերջինս իրեն հակադրելով հասարակությունում ընդունված նորմերին, շուրջ 5 րոպե տևողությամբ դրևորելով անզուսպ եսամոլություն, փորձելով ընդգծել սեփական անձի առավելությունը, չնչին առիթով կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը վիճաբանել է Ն.Յողուրջյանի հետ, այնուհետև թիվ 12 մանկապարտեզի տնօրեն Աննա Խաչատուրյանի կողմից վիճաբանությունը հարթելու առիթով արված դիտողությունից վրդովված՝ նախ վիճաբանել է վերջինիս հետ հիշյալ շենքի բակում, այնուհետև մուտք է գործել մանկապարտեզի տարածք, որտեղ շարունակել է իր խուլիգանական գործողությունները՝ մանկապարտեզի տարածքում՝ բացահայտ դրսևորված անհարգալից վերաբերմունքով անհանգստություն պատճառելով մանկապարտեզում գտնվող երեխաներին և աշխատակիցներին, վիճաբանել է նաև Աննա Խաչատուրյանի հետ՝ խաթարելով Երևանի թիվ 12 մանկապարտեզի բնականոն աշխատանքը։ Այնուհետև, շարունակելով իր հակահասարակական վարքագիծը, դուրս գալով մանկապարտեզից և նկատելով, որ Ն.Յողուրջյանի ավտոմեքենան դեռ կայանված է իր ավտոմեքենայի հետնամասում՝ շարունակել է վիճաբանությունը Ն.Յողուրջյանի հետ՝ այդ ընթացքում ձեռքերով շուրջ 7 անգամ հարվածներ հասցնելով վերջինիս մարմնի տարբեր մասերին՝ պատճառել է առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակով մարմնական վնասվածքներ՝ գլխի աջ գագաթածոծրակային, ձախ ուսահոդի, աջ բազկի, աջ նախաբազկի, ձախ ազդրի շրջանների արյունազեղումների, ձախ նախաբազկի շրջանի քերծվածքների ձևերով։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է. Ամբողջությամբ բեկանել թիվ ԵԿԴ/0235/01/16 քրեական գործով Մարինե Բաբկենի Ավետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանևերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.12.2016թ. դատավճիռը։
Կայացնել նոր դատական ակտ ճանաչելով և հռչակելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-֊րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալ Մարինե Ավետյանի անմեղությունը։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Դատարանն ընդարձակ մեջբերումներ է կատարել Ա.Խաչատրյանի և Շ.Հախվերդյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներից, սակայն ցույց չի տվել այդ որոշումների վերաբերելիությունը Մ.Ավետյանի մեղադրանքին և գործի հանգամանքներին։
Մինչդեռ պաշտպանության կողմը դատական վիճաբանությունների ժամանակ վկայակոչելով նույն որոշումների համապատասխան մասերը ցույց է տվել Մ.Ավետյանի արարքում խուլիգանության հանցակազմի բացակայությունը։
Ինչպես պարզ երևում է մեղադրանքի ձևակերպումից, խուլիգանության կարևոր հատկանիշներից <հասարակական կարգի կոպիտ խախտումը> և <հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումը> մեղադրանքի ձևակերպման մեջ նշվել են առանց փաստական հիմքի նպատակ հետապնդելով մեղադրանքը <հարմարեցնել> վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումների պահանջներին։
Փաստական հիմքից զուրկ են նաև մեղադրանքի որոշման մեջ զետեղված <իրեն հակադրելով հասարակությունում ընդունված նորմերին>, <դրսևորելով անզուսպ եսամոլություն>, <փորձելով ընդզծել սեփական անձի առավելությունը> և նման արտահայտությունները։ Մեղադրանքի ձևակերպման մեջ <հարմարեցման եղանակով> են զետեղվել նաև հանցակազմի օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ կողմերին վերաբերող փաստական տվյալները, մինչդեռ ինչպես նախաքննությամբ ձեռք բերված փաստական տվյալներով, այնպես էլ դատաքննությամբ անմիջականորեն հետազոտված ապացույցներով հաստատվել է Մարինե Ավետյանի արարքում խուլիգանության հանցակազմի բացակայությունը։
Այսպես.
Ապացույցների վերլուծություն, արժանահավատության տեսանկյունից Մարինե Ավետյանի ցուցմունքները բովանդակային գնահատման չեն ենթարկվել.
Դատական ակտում վկայակոչվել են Մարինե Ավետյանի մեղադրանքը հիմնավորող հետևյալ ապացույցները.
Տուժող Ն. Յողուրջյանի ցուցմունքը /.../
վկա Զուլիետտա Գալստյանի ցուցմունքը /.../
վկա Աննա Խաչատուրյանի ցուցմունքը /.../
վկա Հրանտ. Մովսիաանի ցուցմունքը /.../
վկա Նաիրա Սիմոնյանի ցուցմունքը /.../
դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1581 եզրակացությունը /.../
Աննա Խաչատուրյանի կողմից ներկայացված տեսագրություններ պարունակող լազերային սկավառակը։
Ապացույցների մեխանիկական թվարկումից հետո դատարանն անմիջապես հանգել է հետևյալ եզրակացությանր. <ամբաստանյալ Մարինե Ավետյանի դատաքննական ցուցմունքն անարժանահավատ է և այն հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ, քանի որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվեց դատաքննությամբ իրավական պատշաճ ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված վերը շարադրված ապացույցների մասնավորապես տուժողի, գործով անցնող բոլոր վկաների, ինչպես նաև դատարան ներկայացված տեսագրության բավարար ամբողջությամբ>։ /.../
Վերոգրյալից ելնելով փաստում են, որ Մարինե Ավետյանի ցուցմունքներն <անարժանահավատ> որակելու մասով դատական ակտը հիմնավորված չէ, քանի որ դեպքի պատճառի, ընթացքի և ելքի վերաբերյալ Մ.Ավետյանի ցուցմունքները հաստատվել են գործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով։ Այլ կերպ Մ.Ավետյանի ցուցմունքներն արժանահավատ են, հաստատված այլ ապացույցներով։
Դատարանը խախտել է նաև ապացույցների և ապացուցման գործընթացի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով ներկայացվող պահանջները։
Տվյալ դեպքում ապացուցման ենթակա հանգամանքների կապակցությամբ դատարանի հետևությունները հիմնված են գնահատողական դատողությունների վրա։ Ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները չունեն փաստական հիմք։ Այդ եզրահանգումները սուբյեկտիվ են, կողմնակալ։
Մ.Ավետյանի արարքում բացակայում է խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմը.
Մ.Ավետյանի արարքում բացակայում է խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը.
Մարինե Ավետյանի մեղադրանքի ձևակերպումն անորոշ է, ընդհանրական.
Այսպիսով, պաշտպանության կողմր փաստում է, որ դատական ակտը կայացվել է նյութական և դատավարական նորմերի էական խախտումներով, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։ Դատական ակտը կայացվել է Մարինե Ավետյանի արարքում խուլիգանության հանցակազմի բացակայության պայմաններում։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Ամբաստանյալ Մարինե Բաբկենի Ավետյանը, դատարանում՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2016թ.-ի հունիսի 07-ին ժամը 16։30-ի սահմաններում դուրս է եկել աշխատավայրից՝ երեխային մանկապարտեզից վերցնելու նպատակով։ Մինչ այդ գնացել է խանութ, որտեղից կատարել է գնում և մոտեցել մեքենային, որը կայանված է եղել գրասենյակի բակում։ Մոտենալով մեքենային, նկատել է, որ մեքենայի հետևի մասում կայանված է մեկ այլ ավտոմեքենա, որն արգելափակել է ճանապարհը։ Սպասել է մի քանի րոպե, նույնիսկ անցոդներին հարցրել, թե ում է պատկանում տվյալ ավտոմեքենան։ Այնուհետև, տեսել է, որ շենքի մուտքից դուրս է եկել մի կին, ով հանդիսացել է Ն.Յողուրջյանը, մոտեցել ավտոմեքենային, հարցրել է, արդյոք մեքենան պատկանում է իրեն։ Վերջինս տվել է դրական պատասխան։ Ն.Յողուրջյանին ասել է, որ <կես ժամ է ինչ սպասում է նրան>, սակայն նա պատասխանել է՝ <մի քիչ որ սպասես, ոչինի չի լինի>։ Այնուհետև, Ն.Յողուրջյանը նստել է ավտոմեքենան և միացրել շարժիչը։ Ինքը նույնպես նստել է իր ավտոմեքենան և երբ ցանկացել է հեռանալ, նկատել է, որ շենքի առաջին հարկից դուրս է եկել մի կին՝ Ա.Խաչատուրյանը և ինչ-որ բան է ասում։ Երբ կրկին դուրս է եկել իր ավտոմեքենայից, Ա.Խաչատուրյանն ագրեսիվ տոնով ասել է՝ <…սպասեիր մի 5 րոպե, սա մանկապարտեզի տարածքն է, ով որտեղ կցանկանա, այնտեղ կկանգնի, դու չպետք է ասես, թե մեքենան ոնց պետք է կանգնացնել>։ Հարցրել է, թե ով է նա, ինչու է միջամտում իրենց խոսակցությանը, սակայն վերջինս շարունակել է ագրեսիվ տոնով բղավել իր վրա։ Դրանից հետո ինքը բարձրացել է մանկապարտեզ, որպեսզի զգուշացնի, որ նման կերպ մեքենան չկայանեն։ Բարձրանալով մանկապարտեզ, միջանցքում հանդիպել է Ա.Խաչատուրյանին, ով կրկին պնդել է, որ դա մանկապարտեզի տարածքն է և ով որտեղ ցանկանա այնտեղ էլ կկայանի ավտոմեքենան։ Այդ ժամանակ վերջինիս ասել է, որ նրա նմանները իրավունք չունեն աշխատել մանկապարտեզում՝ երեխաների հետ։ Երբ ցանկացել է հեռանալ, Ա.Խաչատուրյանն ասել է՝ <…էս լիրբը մտել է…>, ինչին ի պատասխան, բարկացել և վերջինիս հասցեին ասել է՝ <թրջված հավ>։ Այդ ընթացքում Ն.Յողուրջյանը երեխայի հետ մտել է մանկապարտեզ, այնուհետև, դուրս է եկել և սպառնացել իրեն։ Ինքը նույնպես դուրս է եկել մանկապարտեզից, նկատել, որ նա դիտավորյալ կերպով իր մեքենայով դարձյալ արգելափակել է իր ճանապարհը։ Պահանջել է բացել ճանապարհը, որպեսզի կարողանա դուրս գալ այդտեղից և գնալ երեխայի ետևից, ով սպասելիս է եղել իրեն, սակայն Ն.Յողուրջյանը հրաժարվել է դուրս հանել ավոմեքենան, ավելին, ասել է՝ <ոնց ուզում ես դուրս արի>։ Այդ ժամանակ նրան ասել է, որ կջարդի ավտոմեքենան, քանի որ մտահոգված է եղել երեխայի համար, ով արդեն դուրս էր եկել մանկապարտեզից և սպասում էր իրեն։ Մոտեցել է Ն.Յողուրջյանին, բարձրացրել ձեռքը, որպեսզի ցույց տա, որ կարող է հարվածել նրան, սակայն նա ետ է գնացել, և առաջ գալով, հարվածել է իրեն ու ճանկռել ձեռքը։ Ն.Յողուրջյանի երեխան այդ ժամանակ սկսել է լաց լինել։
Պնդել է, որ Ա.Խաչատուրյանի՝ դատարանում տրված ցուցմունքն իրականությանը չի համապատասխանում, քանի որ նա իրեն աշխատասենյակ չի հրավիրել և ջուր չի առաջարկել։ Առերես հարցաքննության ժամանակ Ն.Յողուրջյանից հայցել է նրա ներողամտությունը, այն պատճառով, որ ստեղծված իրավիճակից նրա երեխան սկսել է լաց լինել։ Ավելին, հետագայում նույնիսկ նվեր էր պատրաստել նրա երեխային տալու համար, սակայն այդպես էլ չի կարողացել հանձնել։
Հավելել է, որ իրավիճակը սրվել՝ լարվել է, այն ժամանակ, երբ Ա.Խաչատուրյանը դուրս է եկել շենքից, քանի որ մինչ այդ ինքը և Ն.Յողուրջյանը նստել էին ավտոմեքենաները և ցանկանում էին հեռանալ։ Բացի այդ, մանկապարտեզի տնօրեն Ա.Խաչատուրյանն առերես հարցաքննության ժամանակ և մանկապարտեզի ներսում վիրավորել է իրեն։ Ինքը Ն.Յողուրջյանին չի հարվածել, պարզապես բարձրացրել է ձեռքը, ցույց տալու համար, որ կարող է հարվածել նրան։ Թեև եղել է ագրեսիվ, սակայն չի հարձակվել Ն.Յողուրջյանի վրա։ Ստեղծված իրավիճակին միջամտել են մանկապարտեզի աշխատակիցները, որոնցից մեկը մոտեցել է իրեն, մյուսը՝ Ն.Յողուրջյանին։ Գտնում է, որ վերջիններիս միջամտությունը պայմանավորված է եղել տնօրենի ցուցումով։
Ի պատասխան դատարանի կողմից իրեն տրված հարցերին, ամբաստանյալը հայտնել է, որ տվյալ օրը ժամը 17։00-ին, սովորականից ավելի շուտ պետք է վերցներ իր երեխային, որի մասին նախապես տեղեկացրել էր մանկապարտեզի աշխատակիցներին։ Քանի որ նշված միջադեպի հետևանքով ուշանալու պատճառով մանկապարտեզից զանգահարել էին իր քրոջը և հարցրել, թե ինչու չի գնում երեխայի ետևից և հասկանալով, որ երեխան կարող է մնալ դրսում, նշված հանգամանքն իր մոտ առաջացրել էր առավել լարվածություն, ինչով էլ պայմանավորված էր եղել իր՝ որոշակի բարկացած վիճակում գտնվելը։
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Մարինե Բաբկենի Ավետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքը հիմնավորվում է գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Ն. Յողուրջյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը գնացել է Երևանի թիվ 12 մանկապարտեզ՝ երեխային վերցնելու նպատակով։ Իրեն պատկանող ավտոմեքենան կայանելու համար վայր չի գտել, ուստի այն կայանել է բակում կայանված մի ավտոմեքենայի հետնամասում։ Մտել է մանկապարտեզ և 5 րոպե անց երեխայի հետ վերադառնալով մեքենայի մոտ, տեսել է ամբաստանյալ Մ.Ավետյանին, ով ագրեսիվ տոնով սպառնացել է իրեն ջարդել մեքենան, ավելին, ասել է՝ <այսուհետև այստեղ չկանգնես>։ Ներողություն է խնդրել և հայտնել, որ մանկապարտեզ էր մտել հինգ րոպեով, սակայն նա շարունակել է ագրեսիվ տոնով խոսակցությունը։ Լսելով Մ.Ավետյանի սպառնալիքները՝ ուղղված մեքենան ջարդելուն, միջամտել է մանկապարտեզի տնօրեն Ա.Խաչատուրյանը, փորձել հանդարտեցնել իրավիճակը, որից հետո, նրա և Մ.Ավետյանի միջև ծագել է վիճաբանություն։ Ա.Խաչատուրյանը և Մ.Ավետյանը բարձրացել են մանկապարտեզ, որտեղ շարունակվել է վիճաբանությունը, որի ժամանակ Մ.Ավետյանը սպառնացել է նրան հեռացնել աշխատանքից։ Այդ ժամանակ միջամտել են մանկապարտեզի աշխատակիցները։ Երբ Մ.Ավետյանը իջել է ներքև, կրկին շարունակել է սպառնալիքներ հնչեցնել իր ավտոմեքենան ջարդելու առումով։ Ավելին, այն ժամանակ, երբ ինքը գտնվել է ավտոմեքենայի մեջ, Մ.Ավետյանը ավտոմեքենայի պատուհանից հարձակվել է իր վրա և սկսել հարվածել իրեն, ինչից վախեցել է նաև մեքենայի մեջ գտնվող իր մանկահասակ իր երեխան ու սկսել է լաց լինել։ Բացի մանկապարտեզի աշխատակիցներից, միջամտել է նաև Մոսկովյան 31-րդ շենքի բնակիչը, որին չի ճանաչում, ով փորձել է հանդարտեցնել Մ.Ավետյանին։ Տվյալ հարվածների հետևանքով ստացել է մարմնական վնասվածքներ՝ քերծվածքներ։
Մ.Ավետյանին նախկինում չի ճանաչել, նրա հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, դեպքի օրը տեսել է առաջին անգամ։ Վիճաբանությունը ծագել է այն պատճառով, որ կայանել և այդ կերպ արգելափակել էր Մ.Ավետյանի ավտոմեքենան։ Մ.Ավետյանը հայհոյանքներ չի հնչեցրել, պարզապես սպառնացել է ջարդել ավտոմեքենան։
Տուժողը դատարանում հայտնել է, որ ամբաստանյալ Մ.Ավետյանի նկատմամբ նյութական պահանջ կամ բողոք չունի։
Վկա Ջուլիետտա Գալստյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Երևանի թիվ 12 մանկապարտեզում՝ որպես խոհարար-տնտեսվար։ Տուժող Ն.Յողուրջյանի երեխան հանդիսանում է տվյալ մանկապարտեզի սանը։ Դեպքի օրը գտնվել է մանկապարտեզում՝ խոհանոցում, երբ աշխատանքային օրվա ավարտին միջանցքից լսել է աղմուկի ձայներ։ Դուրս է եկել միջանցք և տեսել է, որ ամբաստանյալ Մ.Ավետյանը ագրեսիվ վարքագծով և բարձր տոնայնությամբ վիճում է մանկապարտեզի տնօրեն Ա.Խաչատուրյանի հետ։ Այնուհետև, վիճաբանությունից հետո նրանք դուրս են եկել մանկապարտեզից։ Դրսում գտնվել է նաև Ն.Յողուրջյանը։ Դուրս գալով բակ, նկատել է, որ Մ.Ավետյանը հարձակվել է մեքենայում նստած Նարինե Յողուրջյանի վրա, քաշքշում է նրան, սպառնում ջարդել ավտոմեքենան, ով ավտոմեքենայով փակել էր նրա ճանապարհը։ Այդ միջադեպի ժամանակ ավտոմեքենայի մեջ գտնվել է նաև Նարինե Յողուրջյանի երեխան, ով նստած լաց լինելիս է եղել։ Պնդել է, որ Մ.Ավետյանը սպառնացել է տնօրենին, ասելով՝ <...ով ես դու, որ խառնվում ես, աշխատանքից հանել կտամ, թրջված հավ>։ Բացի այդ, դրսում սպառնացել է ջարդել Ն.Յողուրջյանի ավտոմեքենան, պահանջել բացել իր ճանապարհը։ Ինքը և Ն.Սիմոնյանը միջամտել են ստեղծված իրավիճակին, փորձել վերև բարձրացնել Ն.Յողուրջյանի աղջկան։ Բացի այդ, միջադեպին միջամտել է նաև հարակից շենքից մի տղամարդ, ում ինքը չի ճանաչում։ Ինչպես ինքը, այնպես էլ տնօրենը չեն վիրավորել Մ.Ավետյանին։ Միջադեպը ընդհանուր առմամբ տևել է 5-7 րոպե։ Գտնում է, որ Մ.Ավետյանի վարքագիծը պայմանավորված է եղել նրանով, որ Ն.Յողուրջյանն իր ավտոմեքենան կայանելիս փակել էր ամբաստանյալի մեքենայի հետընթացի ճանապարհը։
Վկա Աննա Խաչատուրյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ հանդիսանում է Երևանի թիվ 12 մանկապարտեզի տնօրենը։ Իր ղեկավարության տակ գտնվող մանկապարտեզ է հաճախում տուժող Ն.Յողուրջյանի երեխան։ Դեպքի օրը գտնվել է աշխատասենյակում, կազմել հաջորդ օրվա ճաշացուցակը։ Աշխատասենյակում տեղադրված է տեսախցիկ, որը հսկում է ծնողների ելքը և մուտքը մանկապարտեզ։ Այդ տեսախցիկով տեսել է, թե ինչպես է Ն.Յողուրջյանը մտնում մանկապարտեզ և 5-7 րոպե անց, դուրս գալիս մանկապարտեզից։ Այն ժամանակ, երբ նա դուրս է եկել մանկապարտեզից, լսել է, թե ինչպես է քաղաքավարի կերպով ասում՝ <…կներեք, կներեք, հիմա կքաշեմ ավտոմեքենան>։ Բացի այդ, լսել է, թե ինչպես մի կին, ով հանդիսանում է ամբաստանյալ Մ.Ավետյանը, պատասխանում` <…ինչ կներես, ես ուշացա քո պատճառով, մյուս անգամ կկոտրեմ քո մեքենան, եթե դու խանգարես>։ Լսելով այդ ձայները, անմիջապես մոտեցել է պատուհանին և Մ.Ավետյանին հարցրել, թե ինչու է բարկանում, բղավում։ Վերջինս, սակայն, պատասխանել է` <դու ով ես, այ թրջված հավ, մի հատ ներս անցի, քո ինչ գործն ա, որ խառնվում ես>։ Դրանից հետո Ավետյանը հարցրել է իրեն, թե ինքը տվյալ շենքում ապրում է, թե աշխատում։ Պատասխանել է, որ միաժամանակ և ապրում է և աշխատում։ Այնուհետև, ինքը Մ.Ավետյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ` ջուր հյուրասիրելու և հանդարտեցնելու նպատակով, և նա բարձրացել է վերև։ Այն պահին, երբ Մ.Ավետյանը իջնելիս է եղել ներքև, ասել է` <չկասկածես, դու էստեղ չես աշխատի, քո նմանները չպետք է աշխատեն, եթե ասել եմ, որ կկոտրեմ մեքենան, ուրեմն կանեմ>։ Ստեղծված իրավիճակին ներկա է գտնվել նաև Ն.Յողուրջյանի երեխան, վերջինս վախեցել էր և լաց էր լինում։ Ավելին, այդ դեպքից հետո երեխան գտնվել է վախեցած վիճակում։ Միջադեպի ժամանակ Մ.Ավետյանը դրսևորել է ագրեսիվ վարքագիծ, նույնիսկ ցանկացել է հարվածել Ն.Յողուրջյանին, ով այդ պահին գտնվել է ավտոմեքենայի մեջ։ Հետագայում, երբ տեսել է Մ.Ավետյանին, վերջինս գտնվել է ագրեսիվ վիճակում, նույնիսկ ահաբեկել է իրեն։ Վիճաբանության ընթացքում Նարինեն որևէ սպառնալիք չի հնչեցրել Մ.Ավետյանի նկատմամբ։ Վիճաբանությանը միջամտել են մանկապարտեզի աշխատակիցները և հարևան Հ.Մովսիսյանը, ով նույնպես փորձել է կարգի հրավիրել, հանդարտեցնել, Մ.Ավետյանին։ Ընդհանուր միջադեպը տևել է մոտ 10 րոպե։ Երբ Նարինեն հեռացել է, Մ.Ավետյանը շարունակել է դրսևորել ագրեսիվ վարքագիծ, նույնիսկ մեղադրել է իրեն, որ այդ ամենը տեղի է ունեցել իր պատճառով։
Պնդել է, որ ինքը Մ.Ավետյանի հասցեին որևէ վիրավորական արտահայտություն չի հնչեցրել։ Նկարագրելով Ն.Յողուրջյանին, նշել է, որ նա բնավորությամբ հանգիստ անձնավորություն է, ինքնամփոփ և յուրաքանչյուր անգամ, երբ երեխային բերում է մանկապարտեզ, երկար չի մնում և չի զրուցում աշխատակիցների հետ։
Վկա Հրանտ Մովսիսյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ դեպքի օրը երբ գտնվել է իրենց շենքի բակում և զրուցելիս է եղել հեռախոսով, լսել է կանանց ձայներ, ովքեր վիճաբանել են միմյանց հետ։ Նկարագրելով վիճաբանությունը, վկան հայտնել է, որ այդ կանանցից մեկը գտնվել է կայանված ավտոմեքենայի մեջ, իսկ մյուս կինը, ով եղել է ավելի նյարդային ու ագրեսիվ, մոտեցել էր այդ ավտոմեքենային, հարձակվել այնտեղ գտնվող կնոջ վրա և պահանջել, որ նա հանի ավտոմեքենան, որպեսզի կարողանա դուրս գալ։ Այդ ժամանակ տվյալ ավտոմեքենայի մեջ է գտնվել է նաև մանկահասակ երեխա, ով ստեղծված իրավիճակի հետևանքով լացելիս է եղել, իսկ նրա հետ գտնվող կինը բղավել է՝ <երեխաս, երեխաս>։ Միջամտել է այդ վիճաբանությանը, փորձել հանդարտեցնել հարձակվող կնոջը։ Նկարագրած իրավիճակը տևել է մոտ 4 րոպե, ուստի չի մտաբերում կանանց արտաքին տեսքը։ Մանկապարտեզի աշխատողները նույնպես հետևել են իրավիճակին, պահանջել դադարեցնել վիճաբանությունը։ Մտաբերում է, որ բղավող կինը մտել է մանկապարտեզ, այնուհետև, 1-2 րոպե անց դուրս է եկել։ Վերջինս սկզբից մինչև վերջ դրսևորել է ագրեսիվ վարքագիծ, իսկ մեքենայի մեջ գտնվող կինը եղել է նեղված։
Պնդել է, որ թեև բղավող կինը պահանջել է դուրս հանել ավտոմեքենան, սակայն իր ներկայությամբ նա որևէ մեկի չի հարվածել, մեքենաների բախում նույնպես չի եղել։
Վկա Նաիրա Սիմոնյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ աշխատում է Երևանի թիվ 12 մանկապարտեզում՝ որպես դաստիարակի օգնական։ Դեպքի օրը ժամը 16։00-ի սահմաններում գտնվել է խմբասենյակում, երբ մանկապարտեզ է եկել Ն.Յողուրջյանը՝ երեխային վերցնելու նպատակով։ Այնուհետև, երբ նա վերցրել է երեխային և նրա հետ հեռացել խմբասենյակից, լսել է ձայներ, ուստի դուրս է եկել և մոտեցել պատուհանին։ Տեսել է, որ Ն.Յողուրջյանի երեխան, ավտոմեքենայի մեջ նստած, լացում է, քանի որ Մ.Ավետյանը հարվածել էր ավտոմեքենային։ Անմիջապես դուրս է եկել, որպեսզի երեխային դուրս հանի ավտոմեքենայից։ Նկատել է, որ Ն.Յողուրջյանը և Մ.Ավետյանը վիճում են։ Միջամտել է, փորձել է բաժանել նրանց, այնուհետև հեռացել է։
Պնդել է, որ Մ.Ավետյանը մանկապարտեզի տնօրեն Ա.Խաչատուրյանին անվանել է <թրջված հավ>, բացի այդ, սպառնացել է իրեն և տնօրենին հեռացնել աշխատանքից։ Ինչպես ինքը, այնպես էլ տնօրեն Ա.Խաչատուրյանը չեն վիրավորել Մ.Ավետյանին։ Ստեղծված իրավիճակին որևէ անձ չի միջամտել։ Մ.Ավետյանը ցանկացել է հարվածել Ն.Յողուրջյանին, սակայն ինքը միջամտել է և չի թողել, որպեսզի հարվածեր։
Պնդել է, որ նախաքննության ժամանակ տվել է իրականությանը համապատասխանող ցուցմունքներ։
Դատարանն արձանագրելով, որ վկայի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ`
<Աշխատում է Երևան քաղաքի Մոսկովյան 31-րդ հասցեում գործող Երևանի թիվ 12 մանկապարտեզում՝ որպես դայակ։ Ն.Յողուրջյանը հանդիսանում է մանկապարտեզի սան Նատալիի մայրը։ 07.06.2016թ.-ին ժամը 08։30-ի սահմաններում գնացել է աշխատանքի, նույն օրը ժամը 09։00-ի սահմաններում Ն.Յողուրջյանը Նատալիին բերել է մանկապարտեզ և հեռացել։ Սովորաբար ծնողները երեխաներին վերցնում են ժամը 17։00-ից մինչև 17։30-նն ընկած ժամանակահատվածում։ Տվյալ օրը ժամը 17։00-ի սահմաններում Ն.Յողուրջյանը եկել է մանկապարտեզ՝ երեխային վերցնելու նպատակով։ Ն.Յողուրջյանի՝ մանկապարտեզի դուրս գալուց մի քանի րոպե անց գտնվել է խմբասենյակում, երբ մանկապարտեզի ներսում լսել է բղավոց։ Դուրս է եկել միջանցք և նկատել մի կնոջ, ով դրսևորել է ագրեսիվ վարքագիծ, վիրավորական և արհամարհական տոնով վիրավորել տնօրենին, ասել, որ այլևս այդտեղ չի աշխատելու, ով են իրենք, որ նրա ճանապարհը փակեն։ Տնօրենն ասել է, որ մի քանի րոպե սպասելու համար ինչու է կռիվ անում, փորձել է հանգստացնել նրան, սակայն նա չէր հանդարտվում։ Դրսից լսել է Նատալիի ձայնը, Ջուլիետտայի հետ դուրս են եկել բակ և նկատել, որ այդ կինը դուրս գալով մանկապարտեզից, հարձակվել է մեքենայում նստած Նարինեի վրա և հարվածներ հասցնում Նարինեի դեմքին, քաշքշում, ճանկռում էր նրան։ Դրանից հետո ինքը, Ջուլիետտան և Մոսկովյան 31-րդ շենքի բնակիչ Հրանտ Մովսիսյանը միջամտել են, մեծ դժվարությամբ քաշել մի կողմ այդ կնոջը։ Նարինեն հեռացել է, ինչից հետո հեռացել է նաև այդ կինը։
Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո վկան հայտնել է, որ չի տեսել, որ Մ.Ավետյանը հարվածած լիներ Ն.Յողուրջյանին, չի տեսել նաև Հ.Մովսիսյանի միջամտությունը, սակայն չի կարող բացատրել, թե ինչու է նախաքննության ժամանակ տվել նման ցուցմունք։
Ճանաչում է Ջ.Գալստյանին, վերջինիս հետ գտնվում է նորմալ հարաբերությունների մեջ։
Բացի վերոգրյալ ապացույցներից, դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև`
Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1581 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ Ն.Յողուրջյանի մարմնական վնասվածքները՝ գլխի աջ գագաթ ծոծրակային, ձախ ուսահոդի, աջ բազկի, աջ նախաբազկի, ձախ ազդրի շրջանների արյունազեղումների, ձախ նախաբազկի շրջանի քերծվածքների ձևով պատճառվել են բութ առարկաներով, հնարավոր է դեպքի ժամկետում և հանգամանքներում, որոնք միասին և առանձին-առանձին առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակել:
Հետազոտվել է վկա Աննա Խաչատուրյանի կողմից ներկայացված տեսագրություններ պարունակող լազերային սկավառակը, Մարինե Ավետյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը, նրա երեխայի ծննդյան վկայականը։
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/, հետազոտելով, համադրելով և գնահատելով դատաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցները, արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Մարինե Ավետյանի դատաքննական ցուցմունքն անարժանահավատ է և այն հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ, քանի որ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորվել է դատաքննությամբ՝ իրավական պատշաճ ընթացակարգի պահպանմամբ հետազոտված վերը շարադրված ապացույցների՝ մասնավորապես՝ տուժողի, գործով անցնող բոլոր վկաների, ինչպես նաև դատարան ներկայացված տեսագրության բավարար ամբողջությամբ։
Անդրադառնալով պաշտպան Գազարովայի՝ իր պաշտպանական ճառում արտահայտված այն դիրքորոշմանը, որ նախաքննության ընթացքում մանկապարտեզի աշխատակիցների կողմից տրված ցուցմունքներն արտատպված են մեկը մյուսից և նրանք ինչպես նախքաննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում ցուցմունք են տվել մանկապարտեզի տնօրենի ուղղորդմամբ, փաստում է, որ նախ՝ բացառությամբ վկա Ն.Սիմոնյանի նախաքննական ցուցմունքի, դատարանում այլ նախաքննական ցուցմունքներ չեն հրապարակվել, բացի այդ, վկաները դատարանում նախազգուշացվել են ակնհայտ սուտ ցուցմունք տալու մասին նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին և նրանց դատաքննական ցուցմունքները կասկածի տակ դնելու հիմքեր չկան։ Ավելին, ինչպես տուժողը, այնպես էլ վկա Հրանտ Մովսիսյանը, ովքեր մեղադրող ցուցմունքներ տվեցին ամբաստանյալի դեմ, մանկապարտեզի աշխատակիցներ չեն և, բնականաբար, ցանկության դեպքում անգամ վկա Խաչատուրյանը չէր կարող նրանց նկատմամբ որևէ ազդեցություն գործադրել։ Հարկ է ընդգծել, որ ինչպես տուժողի, այնպես էլ հիշյալ վկայի ցուցմունքներն ամբողջովին համընկնում են մյուս վկաների կողմից տրված ցուցմունքների հետ, հետևաբար, վկաներ Ջուլիետտա Գալստյանի և Նաիրա Սիմոնյանի դատաքննական /իսկ վերջինի դեպքում նաև՝ նախաքննական/ ցուցմունքները կասկածի տակ դնելու որևէ հիմք դատարանը չունի, առավել ևս այն դեպքում, երբ վկա Նաիրա Սիմոնյանն իր դատաքննական ցուցմունքում չհայտնեց ամբաստանյալի կողմից տուժողին հարվածներ հասցնելու կամ ճանկռելու հանգամանքների մասին, որոնց վերաբերյալ հայտնել էր նախաքննության մասին։ Այլ խոսքով, նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալի վերաբերյալ տվել է առավել մեղադրող ցուցմունք, քան դատարանում։ Նման պայմաններում ի չիք է դառնում պաշտպանական կողմի այն դատողությունը, թե գործով անցնող բոլոր վկաները ուղղորդվել են մանկապարտեզի տնօրենի կողմից՝ ամբաստանյալի դեմ մտացածին ցուցմունքներ տալու համար։
Այսպիսով, դատարանն արձանագրել է, որ վկաների կողմից դատարանում տրված /Նաիրա Սիմոնյանի դեպքում նաև՝ հրապարակված/ ցուցմունքները կասկածի տակ դնելու և դրանք ամբաստանյալի մեղադրանքի հիմքում չդնելու հիմքեր չկան և դրանք կարող են օգտագործվել սույն դատավճռում։
Քննարկելով պաշտպանի կողմից բարձրացված՝ իր պաշտպանյալին մեղսագրված արարքում խուլիգանության հանցակազմի առկայության մասին հարցը, դատարանը փաստել է հետևյալը.
Խուլիգանությունը բնորոշվում է դիտավորությամբ հասարակական կարգի կոպիտ խախտումով, որն արտահայտվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։ Հասարակական կարգը դա մարդկանց ամենօրյա կենսագործունեության` աշխատանքի, կենցաղի, հանգստի ընթացքում նորմալ փոխհարաբերություններն ապահովող հասարակական հարաբերությունների ամբողջությունն է։ Հասարակական կարգը, որպես քրեաիրավական պաշտպանության օբյեկտ, դա հասարակական անդորրը, հասարակական բարոյականությունը, այդ թվում քաղաքացիների կողմից հասարակական վայրերում օրինապահ և կայուն վարքագծի պահպանումը, տրանսպորտի անխափան աշխատանքը, հիմնարկությունների, ձեռնարկությունների, անձանց ֆիզիկական և բարոյական անձեռնմխելիությունն ապահովող հասարակական հարաբերությունների ամբողջությունն է։ Այս և նմանատիպ հասարակական հարաբերությունների դեմ ուղղված հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք արտահայտող և հասարակական կարգը կոպտորեն խախտող գործողությունների կատարումը հանդիսանում է խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը։ Միևնույն ժամանակ, դատարանը, փաստել է, որ հասարակական կարգի կոպիտ խախտումը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն ընդամենը խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի դրսևորումն է` հանցավոր նպատակին հասնելու եղանակ։
Այսպիսով, խուլիգանության հիմնական անմիջական օբյեկտը հասարակական կարգն է։
Լրացուցիչ օբյեկտ են հանդիսանում անձի անձեռնմխելիությունը, պատիվ ու արժանապատվությունը, առողջությունը, քաղաքացիների ու գույքային շահերի պաշտպանությունը։
<Ա.Խաչատրյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. < (…) Խուլիգանական արարքը կարող է կատարվել միայն խուլիգանական մղումներից ելնելով։ Իսկ արարքը համարվում է խուլիգանական մղումներով կատարված, եթե այն կատարվում է հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհանքի հողի վրա, երբ մեղավոր անձի վարքը հանդիսանում է բացահայտ մարտահրավեր` ուղղված հասարակական կարգի դեմ և թելադրված է լինում շրջապատին հակադրվելու, վերջինիս հանդեպ արհամարհական վերաբերմունք ցուցաբերելու ցանկությամբ։ Հետևաբար, եթե մեղավոր անձի գործողությունները կատարվել են ոչ խուլիգանական մղումներով և չեն զուգորդվել հասարակական կարգի կոպիտ խախտմամբ, դրանք չեն կարող որակվել որպես խուլիգանություն։
Միևնույն ժամանակ, խուլիգանություն կատարող անձը ոչ միայն գիտակցում է, որ իր գործողություններով խախտում է հասարակական կարգն ու բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք է դրսևորում հասարակության նկատմամբ, այլև ցանկանում է դա։ Այլ խոսքով` խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքները կատարող անձը ցանկանում է կոպիտ կերպով խախտել հասարակական կարգը և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել, այլ ոչ թե գիտակցաբար թույլ է տալիս վերոնշյալ հետևանքների՝ հասարակական կարգի խախտման և բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման հնարավորությունը։
Վերոշարադրյալի վերլուծությունից բխում է, որ խուլիգանության ինչպես հասարակ, այնպես էլ որակյալ հանցակազմերի սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ է արարքում խուլիգանական մղումների առկայությունը։
Շ.Հախվերդյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ զարգացնելով Ա.Խաչատրյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ արտահայտած իրավական դիրքորոշումները Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ՝
<խուլիգանության հիմնական հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է հասարակական նշանակության վայրերում, ինչպես նաև հասարակական նշանակություն չունեցող այլ վայրերում, որտեղ առկա է հանրություն, սահմանված կարգի կոպիտ խախտման մեջ, որն արտահայտվում է այդ վայրերում գտնվող հասարակության անդամների նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով։ Խուլիգանության որակյալ հանցակազմի պարագայում վերոնշյալ արարքները զուգորդում են բռնությամբ, գույքը վնասելով կամ ոչնչացնելով և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը խուլիգանության հանցակազմով որակելու համար անհրաժեշտ է նախևառաջ հիմնավորել խուլիգանության հիմնական հանցակազմի առկայությունը։
(…) Կոպիտ խախտումը՝ որպես խուլիգանության հանցակազմի հատկանիշ, բնութագրական է հասարակական կարգի կազմալուծման կամ խախտման գործընթացի արդյունքներին (հետևանքին)։ Այն արտահայտվում է նրանում, որ անձի կատարած գործողությունների հետևանքով հասարակության անդամների մեջ առաջանում է զայրույթ, վրդովմունք, կամ նրանց անհարմարություն կամ լուրջ անհանգստություն է պատճառվում, կամ առաջանում է վախի զգացում իրենց կյանքի, առողջության, գույքի պահպանության կապակցությամբ։ Բացի այդ, կոպիտ խախտումն արտահայտվում է նաև աշխատանքային և այլ գործունեության կամ հասարակական նշանակության արարողության կազմալուծմամբ։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խախտումը որպես կոպիտ գնահատելիս անհրաժեշտ է ելնել հասարակական կարգի վրա այդ խախտման ունեցած ազդեցությունից։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով կարող է խախտվել ցանկացած արարքի կատարման պարագայում, մինչդեռ խուլիգանության առկայության մասին է վկայում այնպիսի արարքի կատարումը, որը միտված է հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելուն և որպես այդպիսին, հանդիսացել է խուլիգանություն կատարող անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված նպատակի իրականացման միջոց։
(…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում արարքը խուլիգանություն որակելու համար, ի թիվս սույն որոշման մեջ նշված այլ հանգամանքների, անհրաժեշտ է քննության առնել նաև այն, թե արդյոք այդ արարքի հետևանքով հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն է պատճառվել։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքի առկայությունը յուրաքանչյուր դեպքում անհրաժեշտ է գնահատել՝ ելնելով նեղ իմաստով հասարակական կարգի նկատմամբ դրա ուղղվածությունից։ Այլ խոսքով՝ հասարակության անդամներին լուրջ անհանգստություն պատճառելու հանգամանքն առկա է, եթե հանցավորի արարքի հետևանքով խախտվում է հասարակական նշանակության վայրերում գտնվող անձի (անձանց) ֆիզիկական և հոգեկան անձեռնմխելիությունը, կամ էականորեն խաթարվում է կազմակերպությունների, հիմնարկների և հասարակական նշանակության այլ օբյեկտների բնականոն աշխատանքը։
(…) Խուլիգանության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման հարցը քննարկելիս Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 1-ին մասի վերլուծությունից երևում է նաև, որ կոպիտ խախտումը կատարվում է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակով։ Այլ խոսքով՝ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է հետևյալ երկու հատկանիշների միաժամանակյա առկայությամբ՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտում և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում։ Նշված հատկանիշներից որևէ մեկի բացակայության պարագայում արարքը խուլիգանություն որակվել չի կարող։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի նաև <բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք> հասկացության պարզաբանումը։
Այսպես` անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով։ Հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձը դիտավորյալ կերպով խախտում է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը (պարկեշտություն, պատշաճ վարքագիծ, բարեկրթություն և այլն)։ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները տարբեր են՝ արարք, խոսք, ժեստ, մարմնաշարժում և այլն։
(…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անհարգալից վերաբերմունքը բացահայտ է ոչ թե այն պատճառով, որ կատարվում է հասարակական վայրերում կամ հասարակության անդամների ներկայությամբ, այլ այն պատճառով, որ կատարվում է հենց հասարակության նկատմամբ հանցավորի անհարգալից վերաբերմունքը ցուցադրելու նպատակով։ Այլ խոսքով՝ կոնկրետ դեպքում խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման առկայությունը կամ բացակայությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է պարզել խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը, այն է՝ հասարակական կարգը կոպիտ խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հանցավորի դիտավորությունը, նպատակը։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի մեկնաբանման համար էական նշանակություն ունի նաև <բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք> հասկացության պարզաբանումը։
Այսպես` անձի գործողություններում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորումն արտահայտվում է մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելու, հասարակական վայրերում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելու, շրջապատի մարդկանց և կոլեկտիվին հակադրվելու ձևով։ Հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձը դիտավորյալ կերպով խախտում է հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը (պարկեշտություն, պատշաճ վարքագիծ, բարեկրթություն և այլն)։ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման եղանակները տարբեր են՝ արարք, խոսք, ժեստ, մարմնաշարժում և այլն։
(…) Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ անհարգալից վերաբերմունքը բացահայտ է ոչ թե այն պատճառով, որ կատարվում է հասարակական վայրերում կամ հասարակության անդամների ներկայությամբ, այլ այն պատճառով, որ կատարվում է հենց հասարակության նկատմամբ հանցավորի անհարգալից վերաբերմունքը ցուցադրելու նպատակով։ Այլ խոսքով՝ կոնկրետ դեպքում խուլիգանության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքների՝ հասարակական կարգի կոպիտ խախտման և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորման առկայությունը կամ բացակայությունը գնահատելիս անհրաժեշտ է պարզել խուլիգանության հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի առկայությունը, այն է՝ հասարակական կարգը կոպիտ խախտելու և հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու հանցավորի դիտավորությունը, նպատակը։
Վերոգրյալի հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ արարքը, ժեստը, բառը, մարմնաշարժումը և այլն չի կարող գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե ուղղված է կոնկրետ անձին և չի հետապնդում հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելու նպատակ, թեկուզ հանցավորը հասկանում է, իսկ որոշ դեպքերում պարտավոր է հասկանալ, որ կոնկրետ անձին ուղղված իր արարքը տեսանելի և ընկալելի է հասարակության համար։ Հակառակ դրան` անձի արարքը կարող է գնահատվել որպես հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքի դրսևորում, եթե կոնկրետ անձը, ում դեմ ուղղված է հանցավորի արարքը, ընտրվել է պատահաբար, և այդ անձի դեմ ուղղված արարքի միջոցով հանցավորը ցանկանում է բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորել հասարակության նկատմամբ (…) >։
Դատարանն արձանագրել է որ .
Սույն գործի դատաքննության ընթացքում, դատարանի կողմից տրված հարցերին ի պատասխան ամբաստանյալը հայտնել է, որ տվյալ օրը, որոշակի անհրաժեշտությամբ պայմանավորված, տեղյակ է պահել իր դստեր մանկապարտեզի տնօրինությանը, որ երեխային վերցնելու է սահմանված ժամից՝ 19.00-ից, ավելի շուտ՝ ժամը 17.00-ի սահմաններում։
Այդուամենայնիվ, ամբաստանյալը չկարողացավ պատճառաբանել և դատարանին տալ արժանահավատ ու տրամաբանական պատասխաններ առ այն, թե ինչով էր պայմանավորված իր անհարկի շտապողականությունն այն դեպքում, երբ իր իսկ պնդմամբ երեխան, վիճաբանությանը նախորդած և բուն վիճաբանության ժամանակահատվածում, այնուամենայնիվ, գտնվել է մանկապարտեզում, հսկողության ներքո և իր՝ երեխայի մանկապարտեզ գնալն ու նրանից այնտեղ վերցնելը կարող էր լինել, ոչ թե անպայման ժամը 17.00.-ին, այլ նաև դրանից որոշակի ժամանակ՝ րոպեներ անց։ Այստեղից հետևում է, որ տուժողի նկատմամբ նման վարքագիծ դրսևորելու, առավել ևս նրան հարվածներ հասցնելու քաշքշելու և ճանկռելու որևէ լուրջ ու հիմնավոր պատճառ կամ առիթ ամբաստանյալը չի ունեցել, վերջինս գործել է անհարկի ագրեսիվությամբ, սեփական <ես>-ը տուժողի և վիճաբանության հետևանքով դեպքի վայրում հավաքված հասարակության մյուս ներկայացուցիչների նկատմամբ վեր դասելով ու նրանց նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելով։ Հետևաբար, հիմնավորված է, որ վերջինս գործել է խուլիգանական մղումներով։
Այլ խոսքով, գործի քննությամբ դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալը, առանց որևէ հիմնավոր առիթի կամ պատճառի, վիճաբանել է տուժողի հետ, վերջինիս նկատմամբ գործադրել բռնություն:
Այսպիսով, քննվող քրեական գործով դատարանն ապացուցված է համարել այն, որ ամբաստանյալ Մարինե Բաբկենի Ավետյանը, հանդիսանալով Երևան քաղաքի Մոսկովյան փողոցի 31-րդ շենքում գործող <ՖԻԼ> ՍՊ ընկերության փոխտնօրենը՝ իրեն պատկանող <Տոյոտա Մատրիքս> մակնիշի 29 ՏՏ 531 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան 2016 թվականի հունիսի 07-ին կայանել է նույն շենքի բակային հատվածում և գնացել աշխատանքի։ Աշխատանքային օրվա ավարտին, ժամը 17։00-ի սահմաններում մոտեցել է իր մեքենային և նկատել, որ մեքենայի հետևում կայանված Նարինե Յողուրջյանին պատկանող <Նիսսան Տիդա> մակնիշի 04ՍՍ282 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան արգելափակել է իր մեքենայի ելքի ճանապարհը։ Որոշ ժամանակ անց, երբ Նարինե Յողուրջյանը՝ մանկապարտեզից վերցնելով իր երեխային մոտեցել է մեքենային, որպեսզի հեռանա, վերջինս՝ իրեն հակադրելով հասարակությունում ընդունված նորմերին, շուրջ 5 րոպե տևողությամբ դրևորելով անզուսպ եսամոլություն, փորձելով ընդգծել սեփական անձի առավելությունը, չնչին առիթով կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, վիճաբանել է Ն.Յողուրջյանի հետ, այնուհետև թիվ 12 մանկապարտեզի տնօրեն՝ Աննա Խաչատուրյանի կողմից վիճաբանությունը հարթելու առիթով արված դիտողությունից վրդովված նախ վիճաբանել է վերջինիս հետ հիշյալ շենքի բակում, այնուհետև մուտք է գործել մանկապարտեզի տարածք, որտեղ շարունակել է իր խուլիգանական գործողությունները մանկապարտեզի տարածքում՝ բացահայտ դրսևորված անհարգալից վերաբերմունքով անհանգստություն պատճառելով մանկապարտեզում գտնվող երեխաներին և աշխատակիցներին, վիճաբանել է նաև Աննա Խաչատուրյանի հետ՝ խաթարելով Երևանի թիվ 12 մանկապարտեզի բնականոն աշխատանքը։ Այնուհետև, շարունակելով իր հակահասարակական վարքագիծը, դուրս գալով մանկապարտեզից և նկատելով, որ Ն.Յողուրջյանի ավտոմեքենան դեռ կայանված է իր ավտոմեքենայի հետնամասում՝ շարունակել է վիճաբանությունը Ն.Յողուրջյանի հետ՝ այդ ընթացքում ձեռքերով շուրջ 7 անգամ հարվածներ հասցնելով վերջինիս մարմնի տարբեր մասերին՝ պատճառել է առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակով մարմնական վնասվածներ՝ գլխի աջ գագաթծոծրակային, ձախ ուսհոդի, աջ բազկի, աջ նախաբազկի, ձախ ազդրի շրջանների արյունազեղումների, ձախ նախաբազկի շրջանի քերծվածքների ձևերով։
Սույն գործով դատարանը եզրահանգել է, որ.
Այլ խոսքով, Մարինե Բաբկենի Ավետյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ուստի, վերջինս կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի։
Նման պայմաններում, անդրադառնալով պաշտպանության կողմիª վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին ու այդ առնչությամբ արտահայտած պնդումներինª դատավարական իրավունքի խախտումներ թույլ տալու, մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն ըստ էության վիճարկելու և այլնի վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ քննարկվող պարագայում, դրանք որևէ կերպ չեն ազդել մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներում տեղ գտած տեղեկությունների և փաստական տվյալների հավաստիության, այդ թվում նաև սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Վերը բերված հիմնավորումներով, պաշտպանության կողմի` ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավարական նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Հետևաբար, վերը բերված հիմնավորումներով, պաշտպանության կողմի ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` դատավարական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, բավարար չափով փաստարկված չեն և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Ապացույցների գնահատման և համադրման տեսանկյունից, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քննարկվող դեպքում, դրանցում առկա մեղադրական տվյալները բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Մարինե Ավետյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի կողմից բերված պատճառաբանություններին` հանցանքի կատարումն իր իսկ կողմից բացառելու և այլնի վերաբերյալ, ապա դրանք վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ոչ արժանահավատ են, ըստ էության չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից, որով փորձ է արվում հնարավորինս խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:
Այսինքն, այդ առնչությամբ ևս պաշտպանության կողմի ներկայացված պատճառաբանություններն ու արտահայտած պնդումներն ինքնին ամբաստանյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը բացառող դիտարկվել չեն կարող:
Կոնկրետ դեպքում, սույն գործով /ամբաստանյալ Մարինե Ավետյանի առնչությամբ/ ձեռք բերված փաստական տվյալներն իրենց համակցությամբ բավարար են հիմնավոր կասակածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հիմնավոր հետևության հանգելու այն մասին, որ քննարկվող դեպքում /ամբաստանյալ Մարինե Ավետյանի առնչությամբ/ առկա է ամբողջական հանցակազմ:
Վերոշարադրյալ ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք իրենց համակցությամբ հաստատում են կոնկրետ գործով /ամբաստանյալ Մարինե Ավետյանի առնչությամբ/ ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանք, ինչպիսին է՝ ամբաստանյալ Մարինե Ավետյանի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված և նրան /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով/ մեղսագրված արարքը կատարելու մեջ:
Այսպիսով, վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, գնահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ դրանք իրենց համակցությամբ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Մարինե Բաբկենի Ավետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքը որակված է ճիշտ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Մարինե Բաբկենի Ավետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է վերջնական ճիշտ հետևության, հետևաբար` վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու, փոփոխելու և վերջինիս նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները՝ նյութական իրավունքի խախտման, ամբաստանյալ Մարինե Ավետյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մարինե Բաբկենի Ավետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 29.12.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ