Գործ
ԵԿԴ/0228/01/16

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

,,31,, մարտի 2017թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Վ. Ասատրյանի
Պաշտպաններ Ա. Հայրապետյանի
Մ. Մաթևոսյանի
Հանրային պաշտպան Ռ.Սիրեկանյանի

դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
1.Արթուր Ժորայի Բադալյանի` ծնված` 04.05.1967թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին է գտնվում անչափահաս երեխան, չի աշխատում, դատվածություն չունեցող, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան Զաքիյան փողոց 3-րդ շենքի 109-րդ բնակարան հասցեում, մեղադրվում է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, սույն գործով որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրված գրավը,

2.Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի` ծնված` 12.09.1964թ.-ին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվող` ք.Երևան, Նար-Դոս փողոցի 73ա շենքի թիվ 2-րդ բնակարանում, խնամքին են գտնվում կինը և դուստրը, մեղադրվում է` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը։


1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության՝
«Արթուր Ժորայի Բադալյանը մեղադրվում է այն հանցավոր արարքի համար, որ նա, քննությամբ չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ձեռք է բերել, պահել և 2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին ժամը 17։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Հանրապետության» հրապարակի շատրվանների մոտ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանին վաճառքի եղանակով իրացրել է խոշոր չափի՝ 0.56 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և դրա պրեկուրսոր հանդիսացող՝ 0.45 գրամ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ։
Բացի այդ, Արթուր ժորայի Բադալյանը, քննությամբ չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել և առանց իրացնելու նպատակի, իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Զաքիյան 3-րդ շենքի թիվ 109-րդ բնակարանում, ապօրինի պահել է զգալի չափի՝ 1.9 գրամ հաստատուն քաշով մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց և զգալի չափի՝ 0.036 գրամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել են 2015թ.-ի դեկտեմբերի 23-ին՝ հիշյալ բնակարանում կատարված խուզարկության ժամանակ։
Բացի այդ, Արթուր ժորայի Բադալյանը, 2015թ.-ի դեկտեմբերի 23-ին, ապօրինի կերպով կրել է գործարանային արտադրության, հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող կռփազենք բռնակով, կոմբինացված սառը զենք հանդիսացող, սևեռվող շեղբով ծալովի դանակ-կռփազենք, որը հայտնաբերվել է նույնը օրը՝ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ»։
«Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանը մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի՝ 0.56 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և 0.45 գրամ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք վերջինիս բաճկոնի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է 2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի ծառայողների կողմից կատարված խուզարկության ժամանակ»։
Դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից 2015 թվականի հոկտեմբերի 18-ին հարուցվել է քրեական գործ։
25.10.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։

26.12.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Ժորայի Բադալյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։

26.12.2015թ.-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ Արթուր Ժորայի Բադալյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու և այն գրավով փոխարինելու մասին։
15.01.2016թ-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Ժորայի Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
29.08.2016թ-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Արթուր Ժորայի Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 02.09.2016թ.-ին։

2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Ամբաստանյալ Ա.Բադալյանն իրեն առաջադրված մեղադրանքներում, դատարանում, մեղավոր է ճանաչել միայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներում, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հայտարարելով որ, ինքը թմրամիջոց կամ դրա պրեկուրսոր՝ որևէ մեկին՝ այդ թվում Արմեն Խաչատրյանին, չի իրացրել։
Գործի հետ կապված, ըստ էության, ամբաստանյալ Բադալյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորաապես, տառապում է չարորակ ուռուցքով։ Հիվանդության հետևանքով ուժեղ ցավեր է ունենում, ուստի, ցավերի մեղմացման համար բժշկի կողմից նշանակվել է համապատասխան դեղորայք` տրամադոլ։ Ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանին ճանաչում է դեռևս 2014թ.-ից, վերջինիս հետ գտնվում են նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Ա.Խաչատրյանն իմացել է, որ ինքն ունի առողջական խնդիրներ, որի պատճառով օգտագործում է թմրանյութ։ Այդուամենայնիվ, երբևէ միասին թմրանյութ չեն օգտագործել։
Ներկայացնելով դեպքի մանրամասները, նշել է, որ ոստիկանության աշխատակիցների կողմից իրեն բերման ենթարկելու օրը գնացել էր դեղորայք ստանալու։ Տուն վերադառնալուց հետո իրենց տուն են եկել վերջիններս և իրեն բերման են ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Բաժնում պարզաբանել է, որ ունի առողջական խնդիրներ և հայտնել, որ երբևէ թմրամիջոց չի վաճառել Ա.Խաչատրյանին, որից հետո, ուշադրություն չդարձնելով իր ասածներին` իրեն ձերբակալել են։
Դեպքի մանրամասների մասին հայտնել է հետևյալը. բերման ենթարկելուց մի քանի օր առաջ ցանկացել է դստեր տան համար գնել ապակեղեն, սակայն իր մոտ եղած գումարը 50 ԱՄՆ դոլարի չափով չի բավականացրել, ուստի, զանգահարել է մյուս ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանին, խնդրել այդչափ պարտքով տալ գումար իրեն, որից հետո Ա.Խաչատրյանը նրա խանութի աշխատակցի միջոցով ուղարկել է այն։ Դրանից հետո, երբ զրուցել է Ա.Խաչատրյանի հետ, վերջինս հարցրել է, արդյոք կարող է պարտքով տված գումարը վերադարձնել, ինչին ինքը տվել է դրական պատասխան։ Պայմանավորվածության համաձայն՝ հանդիպել են Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարկում, որտեղ Ա.Խաչատրյանին է տվել պարտքով վերցրած 50 ԱՄՆ դոլարը, ապա զրուցել են առօրյայից։ Այդ ժամանակ Արմենն իրեն հարցրել է, արդյոք կարող են տեսնել թմրամիջոց վաճառող պարսիկների և որոշել են միասին քայլել, երբ պատահական հանդիպել են Արթուրին ծանոթ «բանգլադեշցի Արամին»։ Մոտեցել և բարևել են իրար։ Վերջինիս հարցրել է` արդյոք պարսիկների մոտ թմրանյութ կա, թե ոչ և կարող է 2 հատ վերցնել, ինչին նա տվել է դրական պատասխան և խոստացել է օգնել իրեն այդ հարցում։ Արմենն իր գրպանից, ինքն` իր, Արամին տվել են գումար։ Վերջինս գնացել և 10 րոպե անց վերադարձել է` բերելով թմրանյութը։ Ինքը Արամին տվել է 20.000 ՀՀ դրամ, իսկ Արմենը` իր տված 50 ԱՄՆ դոլարը և յուրաքանչյուրը վերցնելով թմրանյութը, հեռացել են միմյանցից։ Արամից ձեռք են բերել «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց, որը եղել է առանձին փաթեթավորված, ինքն օգտագործել է տանը` խմելով նարնջի հյութի հետ միասին։ Նախկինում եղել է դեպք, երբ Արամից մեկ անգամ ձեռք է բերել թմրանյութ, այսինքն, իմացել է, որ նա պարսիկների հետ թմրանյութի գործ է անում։
Պնդել է, որ Արամին տվել է 20.000 ՀՀ դրամ, ստացել կես գրամի չափիով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Չգիտի, արդյոք Հանրապետության հրապարակում Արմենի մոտ, բացի իր տված 50 ԱՄՆ դոլարից, այլ գումար եղել է, թե ոչ։ Պնդել է, որ երբևէ Ա.Խաչատրյանին թմրանյութ չի իրացրել, չի վաճառել։ Ինչ վերաբերում է այն հանգամանքին, որ նախաքննության ժամանակ Ա.Խաչատրյանն ասել է, թե իբր թմրամիջոցը ձեռք է բերել իրենից, հայտնել է, որ բաժնում այդ մասին հարցրել է Ա.Խաչատրյանին, իսկ վերջինս պատճառաբանել է, որ այդպես է ասել այն պատճառով, քանի որ հիվանդության հետևանքով ինքն օգտագործում է թմրանյութ և իրեն որևէ բան չի պատահի, այսինքն, իրեն չեն ենթարկի պատասխանատվության։
Ամբաստանյալը դատարանում ցուցմունք է տվել նաև այն մասին, որ դեռևս նախաքննության ժամանակ վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնել է, որ իրականում ինքը ևս թմրանյութը ձեռք է բերել ոմն Արամից, ով հրապարակում թմրանյութերի գործ է անում պարսիկների հետ։ Արամից թմրամիջոց է ձեռք բերել այն օրը, երբ Արմենին բերման են եթարկել։ Ինչ վերաբերվում է իր տանից խուզարկությամբ հայտնաբերված «մարիխուանա» և «տետրոկանահիննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոցներին, ապա ինքը դրանք ձեռք է բերել` քաղել է, Արարատ գնացող ճանապարհահատվածի հարակից դաշտից, որը բերել է տուն, չորացրել և խմել է որպես ցավազրկող դեղամիջոց։
Դատարանին հավաստիացնելով, որ իրականում թմրամիջոցը ձեռք է բերել Արամից, ում նաև «բանգլադեշցի Արամիկ» են անվանում, ամբաստանյալը և նրա պաշտպանները դատարանին են ներկայացրել վերջինիս կողմից վթարի ենթարկվելու մասին համացանցից ներբեռնված տեսանյութն ու այդտեղից կատարված լուսանկարները, հավելելով, որ նա օգտագործել է` 077-52-46-46 հեռախոսահամարը և բնակվել է Երևան քաղաքի Բանգլադեշ թաղամասում։
Ի պատասխան դատարանում իրեն առաջադրված հարցերի՝ ամբաստանյալը հայտնել է, որ նախաքննության ընթացքում հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, քանի որ չի վստահել գործը քննող քննիչ Նավասարդյանին, համոզված լինելով, որ նա խիստ կանխակալ վերաբերմունք է դրսևորում իր հանդեպ։
Չի ժխտել որ առողջական խնդիրներից ելնելով օգտագործել է տրամադոլ տեսակի դեղամիջոց։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանում, ամբաստանյալ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանը ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչել լիովին, սակայն, օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից՝ հրաժարվել է ցուցմունք տալուց։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի հիմքով հրապարակվել են ամբաստանյալի նախաքննական ցուցմունքները։
18.10.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս Արմեն Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ

« (...) 2010թ.-ից ի վեր մի քանի ամիս շարունակ օգտագործել է թմրանյութեր՝ ներարկվելու միջոցով։ Դրանից հետո թմրանյութ չի օգտագործել՝ մինչև 2015թ.-ի հունիսի 15-ը։ Տվյալ օրը ծնվել է մեծ դստեր երկրորդ որդին, ինչի կապակցությամբ ցանկություն է առաջացել կրկին օգտագործել թմրանյութ։ Այդ ժամանակ հիշել է իր ծանոթ Արթուրին, ով թմրանյութերի հետ առնչություն է ունեցել, ուստի զնագահարել է նրան ու դիմել այդ հարցով։ Վերջինս ասել է, որ ունի «ափիոն» տեսակի թմրանյութ և մեկանգամյա ներարկման համար իրեն կվաճառի 20.000 ՀՀ դրամով։ Համաձայնվել է և պայմանավորվել են հանդիպել Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակում գտնվող շատրվանների մոտ։ Գնացել և Արթուրից վերցրել է թմրանյութը, որն օգտագործել է ներարկվելու միջոցով։ 2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին գտնվել է տանը, այդ ժամանակ իր մոտ կրկին ցանկություն է առաջացել օգտագործել թմրանյութ։ Այդ նպատակով ժամը 18։00-ի սահմաններում զանգահարել է Արթուրին, ասել, որ թմրանյութ է ցանկանում և պայմանավորվել են հանդիպել Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակում գտնվող շատրվանների մոտ։ Պայմանավորվածության համաձայն, մոտ մեկ ժամ անց հանդիպել է Արթուրին։ Վերջինս իրեն է փոխանցել «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, որը լցված է եղել պոլիեթիլենային տոպրակի մեջ և ներարկիչի մեջ լցված անհիդրիդը։ Այդ ամենի դիմաց Արթուրին վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ։ Այնուհետև, զանգահարել է իր ծանոթ Հարութին, պայմանավորվել է վերջինիս հետ հանդիպել Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակում գտնվող մետրոյի դիմաց՝ նրանից պարտքով վերցրած գումարը վերադարձնելու նպատակով։ Քանի որ իր մոտի գումարը եղել է քիչ, իսկ ինքը պետք է գնար Երևան քաղաքի Կոմիտաս պողոտայում բնակվող դստեր տուն, Հարութին առաջարկել է միասին գնալ և աղջկա մոտից վերցնել պարտք եղած 4000 ՀՀ դրամը։ Հարութը համաձայնվել է, երբ պատրաստվել են միասին գնալ դստեր տուն, այդ պահին իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխակիցները և բերման ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին։ Բաժնում իրեն ենթարկել են անձնական խուզարկության, որտեղ իր մոտից հայտնաբերվել է թմրանյութը և անհիդրիդը։
Շուրջ 5 տարի է, ինչ ճանաչում է Հարություն Ռաֆյանին։ Վերջինս վարում է տաքսի ավտոմեքենա, ինքը պատահական նստել է այն և այդպես ծանոթացել են։ Հարութի հետ հանդիսանում են պարզապես ծանոթներ, միմյանց հետ շփվել են միայն այն ժամանակ, երբ իրեն ավտոմեքենա է հարկավոր եղել։ Եղել են դեպքեր, երբ Հարութին մատուցած տաքսի ծառայության համար գումար չի տվել և այդ գումարը նրան պարտք է մնացել։ Վերջին անգամ Հարութին պարտք է մնացել 4000 ՀՀ դրամ և այդ օրը նրան հանդիպել էր՝ պարտքը վերադարձնելու նպատակով։
Շուրջ 5 տարի է, ինչ ճանաչում է Արթուրին, տեղեկացված է, որ նա ևս օգտագործում է թմրանյութ։ Վերջինս, մոտ 45 տարեկան, միջին հասակի, նիհարավուն կազմվածքով, ճաղատ գլխով, օվալաձև դեմքով, սև աչքերով անձնավորություն է։ Չի կարող ասել, թե Արթուրն ինչով է զբաղվում։ Արթուրի հեռախոսահամարներն են՝ 094-37-87-65, 095-47-80-12, 093-33-83-30։ Ինքն այդ համարներով զանգում է նրան և պայմանավորվում թմրանյութ վերցնելու վերաբերյալ։
Պնդել է, որ դեպքի օրը զանգահարել է Հարութին, որպեսզի նա մեքենայով գար Հանրապետության հրապարակ, իրեն տաներ դստեր տուն, սակայն վերջինս ասել է, որ նրա հանգստյան օրն է, գտվում է տանը, իսկ երբ ասել է, որ հանդիպման ժամանակ նրան կվերադարձնի պարտքով վերացրած գումարը՝ վերջինս համաձայնվել է։
Արթուրից թմրամիջոց էր ստանում երկրորդ անգամ՝ առաջին անգամ նրան հանդիպել է Հանրապետության հրապարակում գտնվող շատրվանների մոտ, գնել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և անհիդրիդ։ Արթուրն ամեն անգամ եղել է միայնակ։ Տարիներ առաջ, երբ նոր էր սկսել թմրամիջոց օգտագործել, այն ևս ձեռք էր բերել Արթուրից, սակայն չի մտաբերում, թե այն ժամանակ որքան է նրան վճարել և որտեղ են հանդիպել։ Ինքը շահագործում է՝ 093-90-11-10 հեռախոսահամարը, Արթուրի հետ կապ է հաստատել տվյալ հեռախոսահամարով։ Իր՝ թմրամիջոց օգտագործելու վերաբերյալ իմացել են կինն ու կրտսեր դուստրը, Արթուրից թմրամիջոցը վերցրել էր անձնական օգտագործման համար և որևէ մեկին իրացնելու նպատակ չի ունեցել։ Հարութի հետ երբևէ թմրամիջոց չի օգտագործել, չգիտի, արդյոք նա թմրամիջոց օգտագործում է, թե ոչ, Հարութը չի իմացել, որ ինքն օգտագործում է թմրամիջոց։ Արթուրից վերցրած թմրամիջոցը պետք է օգտագործեր ներարկման միջոցով, որը կատարում է հետևյալ կերպ՝ այն լցնում է շերեփի մեջ, տաքացնում կրակի վրա, այնուհետև լցնում է անհիդրիդը, կրակի վրա չորացնում և չորացրած զանգվածի վրա լցնում է սովորական ջուր, եռացնում ու ներարկվում։
Չգիտի, թե որտեղ է Արթուրը բնակվում։ Նրա շրջապատից և մտերիմներից որևէ մեկին չի ճանաչում։ Չի կարող ասել, թե Արթուրը բացի իրենից, ուրիշ ում է թմրամիջոց վաճառել (...)»։

25.10.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել այն մասին, որ

«(...) Առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։ Հայտնել է, որ շուրջ 5 տարի է, ինչ օգտագործում է թմրամիջոց։ Վերջին երկու անգամը «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և անհիդրիդը ստացել է իր ծանոթ Արթուրից՝ 20.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց։ Առաջին անգամ ստացել է 15.06.2015թ.-ին, որը ներարկման միջոցով օգտագործել է, իսկ երկրորդ անգամ՝ 17.10.2015թ.-ին՝ Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակի շատրվանների մոտ։ Տվյալ օրը զանգահարել է Արթուրին, ասել, որ թմրանյութ է ցանկանում, վերջինս պատասխանել է, որ ունի։ Ժամը 17։00-ի սահմաններում հանդիպել է Արթուրին և նրանից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց գնել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և անհիդրիդ, որից հետո նա հեռացել է։ Այնուհետև, Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակի մետրոյի դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Հարութին, երբ միասին պատրաստվել են գնալ Երևան քաղաքի Կոմտիսայի պողոտա, իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցեր և իրենց բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին։ Օգտվելով իր դատավարական իրավունքից, չի ցանկանում այլևս շարունակել հարցաքննությունը, քանի որ այդ ամենի մասին մանրամասն նշել է իր՝ որպես կասկածյալ տված ցուցմունքում։ Խնդրել է այն հիմք ընդունել, քանի որ ավելացնելու որևէ բան չունի (...)»։

14.12.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել այն մասին, որ

«(...) ներարկում կատարել է նստատեղից, տարիներ առաջ կատարել է նաև ձախ թևից՝ և մկանային, և երակային։ Նախկին ցուցմունքներում մոռացել էր նշել, որ մոտ 30 տարի առաջ՝ բանակային տարիքում, մի քանի անգամ ձեռքի երակից ներարկման միջոցով գործածել է հոգեմետ դեղամիջոցներ, որոնք ունեցել են թմրեցնող ազդեցություն, սակայն դրանց անվանումները չի մտաբերում։ Այդ ամենը եղել է Սովետական Ռուսաստանում, սակայն չի մտաբերում, թե ումից և ինչ եղանակով է ձեռք բերել այդ դեղամիջոցները։ Զինվորական ծառայությունից հետո, շուրջ 30 տարի թմրամիջոց չի օգտագործել, սակայն 2010թ.-ից կրկին սկսել է օգտագործել, թեև ոչ հաճախակի։ Արթուրի հետ առնչվել է միայն թմրամիջոց ձեռք բերելու առումով։ Արթուրից թմրամիջոց է ձեռք բերել երկու անգամ՝ խոսքն այդ տարվա մասին է։ Առաջին անգամ ձեռք է բերել 15.06.2015թ.-ին, իսկ երկորդ անգամ՝ 17.10.2015թ.-ին։ Արթուրի հետ այլ հարցերի շուրջ ունեցել է հեռախոսազրույցներ, օրինակ եղել է դեպք, երբ Արթուրն իրենից պարտքով գումար է խնդրել, այդ ժամանակ ևս զրուցել է նրա հետ։ «Մեթադոն» դեղամիջոցի վերաբերյալ ոչինչ չի կարող ասել, քանի որ այն չի օգտագործել։ Ափիոն տեսակի թմրամիջոցից բացի երբեմն ընդունել է «Լիրիկա» դեղահաբեր, որոնք ձեռք է բերել դեղատներից, որտեղ դրանք ազատորեն վաճառվում են (...)»։

24.12.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննվելիս Ա.Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ

«(...) Տվյալ օրն իրեն ճանաչման ներկայացրած անձանցից ճանաչել է իր կողմից մատնացույց արված Արթուրին։ Տեղեկացրել է, որ նա հանդիսանում է Արթուր Բադալյանը։ Ա.Բադալյանը հանդիսանում է այն անձը, ումից ինքը 2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակի շատրվանի մոտ վերցրել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և ներարկիչի մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ, որոնց համար վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ։ Արթուրին ճանաչել է ընդհանուր դեմքից, նրա դեմքը օվալաձև է, ինչպես նաև նիհարավուն կազմվածքից և հասակից (...)»։

08.07.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում մեղադրյալ Ա.Բադալյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ Ա.Խաչատրյանը, փոխելով թմրամիջոցը նախկինում իր կողմից ձեռք բերելու վերաբերյալ հայտնած տեղեկություների բովանդակությունը, արդեն ցուցմունք է տվել այն մասին, որ

« (...) Իր հետ առերես հարցաքննվող անձին ճանաչում է շուրջ 5 տարի, վերջինս հանդիսանում Է Արթուր Բադալյանը։ Նրա հետ առնչվել են շինարարության հետ կապված հարցերով։
2015թ. ընթացքում ինքը պարբերաբար օգտագործել է թմրամիջոց, իսկ Արթուրն այդ ժամանակ ունեցել է առողջական խնդիրներ և ստացել է տրամադոլ տեսակի թմրամիջոց։ Նշված ժամանակահատվածում Արթուրն իրեն պարտք է եղել 50 ԱՄՆ դոլարի չափով գումար։
2015թ. հոկտեմբերի 17-ին ինքն ու Արթուրը պայմանավորվել են ժամը 17։00-ի ահմաններում հանդիպել Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակում, որպեսզի վերջինս իրեն վերադարձներ նշված գումարը։ Հանդիպման ժամանակ Արթուրն իրեն է վերադարձրել որպես պարտք վերցված 50 ԱՄՆ դոլար գումարը, որից հետո հետաքրքրվել է նրա առողջական վիճակով։ Արթուրն իրեն պատասխանել է, որ նրա վիճակն այդքան էլ լավ չէ, ստացվող դեղամիջոցները նրան չեն օգնում, ուստի օգտագործում է թմրամիջոց։ Քանի որ ինքը նույնպես օգտագործել է թմրամիջոց, Արթուրից հետաքրքրվել է, արդյոք հնարավոր է ինչ-որ մի տեղից ձեռք բերել այն, որին Արթուրը պատասխանել է, որ միասին քայլեն, հնարավոր է գտնեն թմրամիջոց վաճառող անձանց։ Քայլելու ընթացքում մոտեցել է իրեն անծանոթ մի տղամարդ, ով ներկայացել է որպես Արամ անունով անձ, որից հետո Արամը և Արթուրը միմյանց բարևել են և Արթուրն Արամին գումար է տվել։ Այդ ժամանակ ինքը ևս Արամին տվել է իր մոտ եղած 50 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Մոտ 10-15 րոպեց անց եկել է Արամը և Արթուրին ու իրեն տվել «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և անհիդրիդով ներարկիչը, որից հետո հեռացել է։ Թմրամիջոց ձեռք բերելուց հետո Արթուրը հեռացել է։ Դրանից հետո, երբ քայլելիս է եղել Հանրապետության հրապարակով, իրեն են մոտեցել ոստիկանները և բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին, որտեղ իր անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է Արամի կողմից իրեն տված ափիոն տեսակի թմրամիջոցը և անհիդրիդը։
Նշել է, որ երբևէ Արթուրից թմրամիջոց ձեռք չի բերել։ Ինչ վերաբերում է նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքներին, հայտնել է, որ դրանք չեն համապատասխանում իրականությանը, քանի որ այդ ցուցմունքները տվել է ոչ ադեկվատ վիճակում, բացի այդ, այդ, նշված ժամանակ ցանկություն է ունեցել ամեն գնով դուրս գալ քննչական մարմնից, որի պատճառով էլ հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնք իրականությանը չեն համապատասխանել (...)»։

Նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո ամբաստանյալը հայտնել է, որ իրեն բերման ենթարկելու օրն իր առողջական վիճակը գտնվել է բավականին վատ վիճակում և քանի որ ցանկացել է վայրկյան առաջ ամեն կերպ հեռանալ ոստիկանությունից, ուստի առաջին անգամ հարցաքննվելիս նման բովանդակության ցուցմունք է տվել։ Պնդել է, որ իրականությանը համապատասխանում է Ա.Բադալյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքը։ Իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում թմրամիջոց ձեռք բերելու համար, սակայն այդ թմրամիջոցը ձեռք է բերել ոչ թե Ա.Բադալյանից, այլ՝ Արամ անունով իրեն նախկինում անծանոթ անձինց՝ վճարելով 20.000 ՀՀ դրամ գումար։ Նախաքննության ժամանակ քննիչին հայտնել է, որ թմրամիջոցը ձեռք է բերել Ա.Բադալյանից, որպեսզի երրորդ անձանց չներքաշի նշված պատմության մեջ։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Վկա Հարություն Ռաֆյանը դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ճանաչում է ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանին, վերջինիս իր մեքենայով պարբերաբար մատուցել է տաքսի ծառայություններ։
2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին Ա.Խաչատրյանը պետք է իրեն վերադարձներ նախկինում վերցրած 2000 կամ 4000 ՀՀ դրամ գումարը, ուստի այն վերցնելու նպատակով գնացել է Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակի մետրոյի մոտ։ Այդ պահին, սակայն, իրենց են մոտեցել ոստիկաններ և իրեն ու Ա.Խաչատրյանին բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ իր մոտից որևէ արգելված իր կամ առարկա չի հայտնաբերվել։ Բաժնում գտնվելու ժամանակ ոստիկաններն իրենից հետաքրքրվել են, թե ինչ նպատակով է գտնվել տվյալ վայրում։ Ինքը նշել է այն նույնը, ինչ հայտնում է իր դատաքննական ցուցմունքում։ Իր ներկայությամբ Ա.Խաչատրյանի մոտից նույնպես որևէ արգելված իր կամ առարկա չի հայտնաբերվել։ Հետագայում ոստիկաններից տեղեկացել է, որ ոստիկանության Կենտրոնական բաժնում Ա.Խաչատրյանի մոտից հայտնաբերվել է թմրանյութ, սակայն չգիտի, թե ինչ տեսակի և որքան։ Դեպքից հետո որոշակի ժամանակ անց, խոսել է Ա.Խաչատրյանի հետ, և ասել նրան, որ իր տեղեկություններով նրա մոտից թմրանյութ են հայտնաբերել, իսկ Ա.Խաչատրյանը չի ժխտել տվյալ հանգամանքը։ Ա.Խաչատրյանը չի ասել, թե տվյալ թմրանյութը որտեղից է նա ձեռք բերել, դրա վերաբերյալ որևէ մանրամասներ չի հայտնել։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Ա.Բադալյանին, ապա նրան նախկինում չի ճանաչել, դեպքի օրը ևս նրան չի տեսել։ Ավելին, Ա.Խաչատրյանի հետ երբևէ Ա.Բադալյանի մասին չեն զրուցել։
Նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է նորմալ պայմաններում, որևէ մեկն իր նկատմամբ բռնություն կամ ճնշում չի գործադրել։

Դատարանն արձանագրելով, որ վկայի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ`
« (...) երբևէ ամուսնացած չի եղել և ընտանիք չունի։ Շուրջ երկու տարի է, ինչ աշխատում է «Ֆորսաժ» տաքսի ծառայությունում՝ որպես վարորդ։ Չորս ամիս առաջ սկսել է օգտագործել «Կոդեին» տեսակի դեղահաբ՝ բենզինով պատրաստված լուծույթի հետ, որը պատրաստում է ինքը՝ իր անձնական օգտագործման նպատակով։ Երկու տարի է, ինչ շահագործում է 094-78-74-58 հեռախոսահամարը։ Երեքից չորս ամիս է, ինչ ճանաչում է Երևան քաղաքի Նարդ-Դոս փողոցի բնակիչ Արմենին, ում հետ ծանոթացել է տաքսի վարելու ժամանակ և այդ ընթացքում իրենց միջև ձևավորվել են լավ հարաբերություններ։ Մասնավորապես, երբ նրան անհրաժեշտ է եղել օգտվել տաքսի ծառայութունից, նա այդ հարցով դիմել է իրեն։ Առաջին հանդիպումից հետո Արմենի հետ փոխանակվել են հեռախոսահամարներով և Արմենը նրա՝ 093-90-11-10 հեռախոսահամարից զանգահարել է իրեն և ինքը տաքսի ծառայություն է մատուցել նրան։ Եղել են դեպքեր, երբ ինքը տաքսի ծառայություն է մատուցել Արմենին, սակայն նրա մոտ գումար չի եղել, ուստի վերջինս հետագայում է վճարել տվյալ գումարը։ Վերջին անգամ Արմենին տաքսի ծառայություն մատուցելու ժամանակ վերջինս իրեն պարտք է մնացել 4000 ՀՀ դրամ։
17.10.2015թ.-ին ժամը 16։30-ի սահմաններում Արմենը զանգահարել է իրեն ու հարցրել, արդյոք կարող է նրան տաքսի ծառայություն մատուցել, սակայն պատասխանել է, որ նախորդ օրը 24 ժամ աշխատել է, ուստի տվյալ օրը չի կարող աշխատել, քանի որ այն եղել է իր հանգստյան օրը։ Հեռախոսազրույցի ժամանակ Արմենին ասել է, որ գումար չունի, ուստի խնդրել է վերադարձնել իրեն պարտք եղած 4000 ՀՀ դրամ գումարը։ Արմենն ասել է, որ 40 րոպեից կլինի Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակի մետրոյի կայարանի մոտ, ուստի, պայմանավորվել են հանդիպել այնտեղ՝ գումարը վերադարձնելու նպատակով։ Հեռախոսազրույցի ժամանակ գտնվել է տանը, որից հետո Երևան քաղաքի Բարեկամության մետրոյի կայարանից եկել է Հանրապետության հրապարակի մետրոյի կայարանի մոտ, զանգահարել է Արմենին և հանդիպել նրան։ Այդ ժամանակ Արմենն ասել է, որ նրա մոտ գումար չկա և առաջարկել է միասին գնալ Երևան քաղաքի Կոմիտասի պողոտայում գտնվող աղջկա տուն, որտեղից կվերցնի գումարը և կտա իրեն։ Համաձայնվել է։ Արմենը Հանրապետության հրապարակի մետրոյի մոտից կանգնեցրել է պատահական տաքսի ավտոմեքենա, որպեսզի միասին գնան Երևան քաղաքի Կոմիտաս փողոց։ Այդ ժամանակ, չհասցնելով նստել ավտոմեքենան, իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և բերման ենթարկել ոստիկանության բաժին։ Բաժնում Արմենի մոտից հայտնաբերվել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։ Այդ ժամանակ տեղեկացել է նաև, որ նա թմրամիջոց է օգտագործում։ Բաժնում Արմենն իրեն հայտնել է, որ այդ թմրամիջոցը ձեռք է բերել ծանոթից՝ անձնական օգտագործման համար, սակայն նա չի ասել այդ ծանոթի տվյալները, ուստի չգիտի, թե ումից է նա ձեռք բերել այն։ Մինչ ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելը, չի իմացել, որ Արմենը նույնպես օգտագործում է թմրամիջոց, չի իմացել նաև, որ այդ պահին նրա մոտ եղել է թմրամիջոց։ Վերջին անգամ մոտ 10 օր առաջ բենզինի լուծույթով օգտագործել է թմրանյութ։ Պնդել է, որ Արմենի հետ հանդիպելու ժամանակ չի իմացել, որ նա թմրանյութ է օգտագործում, չի իմացել, որ այդ օրը վերջինիս մոտ եղել է թմրանյութ։ Չգիտի, թե Արմենն ումից էր ձեռք բերել այն, պարզապես վերջինս ասել է, որ այն ձեռք է բերել իրենց հանդիպումից առաջ՝ Հանրապետության հրապարակում իր ծանոթներից մեկից՝ 20.000 ՀՀ դրամով, այդ պատճառով հանդիպման ժամանակ չի կարողացել վճարել իր գումարը։ Այդ ամենի մասին Արմենն իրեն հայտնել է ոստիկանության բաժնում։ Իր մտաբերմամբ՝ Արամենն իրեն ասել է, որ հայտնաբերված թմրանյութը եղել է «ափիոն» տեսակի»։
Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո վկան պնդել է, որ չի մտաբերում, թե արդյոք Արմենն ասել է, որ նա թմրանյութը ձեռք է բերել նրա ծանոթից, թե ոչ։
Հայտնել է, որ նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքը ճիշտ է։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև ներքոհիշյալ ապացույցները՝

Դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-2871 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Արմեն Խաչատրյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են ափիոնի խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ և մեթադոն դեղամիջոցի հետքեր»։

/տես` հատոր 1 գ.թ. 131-132,
դատական նիստի արձանագրությունը /

Դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-3639 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Արթուր ժորայի Բադալյանից վերցված մեզի և կրծքավանդակի մազի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են կանաբինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ, ափիոն խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ, բենզոդիազեպենային շարքի հոգեմետ դեղամիջոցներ և տրամադոլ տեսակի դեղամիջոցի հետքեր»։

/տես` հատոր 2 գ.թ. 119-120,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատաքիմիական վարձաքննության թիվ 443Ք-15 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «փորձաքննությանը ներկայացված 0.56 գրամ հաստատուն քաշով, մուգ շագանակագույն զանգվածը հանդիսանում է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 0.45 գրամ հաստատուն քաշով, անգույն թափանցիկ հեղուկը հանդիսանում է «քացախաթթվի անհիդրիդ» տեսակի պրեկուրսոր։»։

/տես` հատոր 1, գ.թ 25-26,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 545Ք-15 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «փորձաքննությանը ներկայացված բուսական ծագմամբ ընդհանուր 1.9 գրամ հաստատուն քաշով նյութը հանդիսանում է «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց։
Փորձաքննությանը ներկայացված 3.76 գրամ քաշով բուսական ծագմամբ նյութը հանդիսանում է կանեփի բուսական մասնիկների և ծխախոտի մասնիկների խառնուրդ։
Ներկայացված խառնուրդը պարունակում է ընդհանուր՝ 0.036 գրամ քաշով «տետրահիդրոկաննաբինոլ» տեսակի թմրամիջոց»։

/տես` հատոր 1, գ.թ. 225-230
դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատաքրեագիտական փորձաքննության թիվ 3691-15 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «փորձաքննությանը ներկայացված սևեռվող շեղբով ծալովի դանակ-կռփազենքը գործարանային արտադրության կոմբինացված սառը զենք է, որի դանակը տնտեսա- կենցաղային նշանակության դանակ է, սառը զենք չի հանդիսանում, իսկ բռնակը՝ կռփազենք է, դասվում է հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին։

/տես` հատոր 2, գ.թ. 9-10,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատանարկոլոգիական փորձաքննության թիվ 176/15 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանը տառապում է «Հոգեկան և վարքային խանագարումներ ափիոնատիպ նյութերի գործածման հետևանքով։ Կախվածության ոամախտանիշ» ախտորոշմամբ, ուստի հարկադիր բուժման կարիք ունի, որի համար հակացուցումներ չկան»։

/տես` հատոր 1, գ.թ. 148-149,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3109 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ «Ա.Խաչատրյանի մոտ ներկա զննությամբ զույգ նստատեղերի և ձախ նախաբազկի առաջային մակերեսի շրջաններում հայտնաբերվել են ներարկման բնորոշ հետքեր՝ կետավոր բնույթի կոշտուկների ձևով, որոնց վաղեմությունը ներկայումս հնարավոր չէ պարզել»։

/տես` հատոր 1, գ.թ. 84-85,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին քննչական գործողության մասին արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «Արմեն Ալբետի Խաչատրյանին ճանաչման ներկայացված չորս անձանցից, վերջինս ճանաչել է Արթուր ժորայի Բադալանին և հայտնել, որ հենց նրանից է ձեռք բերել ափիոն տեսակի թմրամիջոցը, այն օրը, երբ իրեն բերման են ենթարկել ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին»։

/տես` հատոր 1, գ.թ. 212-213,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Մեղադրյալ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը, համաձայն որի՝ «Ա.Խաչատրյանի հագին եղած կապույտ գույնի աշնանային բաճկոնի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է ներարկիչ, որի մեջ առկա է մոտ 40 մլգ թափանցիկ հեղուկ և թափանցիկ պոլիթիլենային տոպրակ, որի մեջ առկա է մոտ 0.6 գրամ քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոցի նմանվող զանգված»։

/տես` հատոր 1, գ.թ. 7,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Մեղադրյալ Արթուր ժորայի Բադալյանի անձնական խուզարկության աձանագրությունը, համաձայն որի՝ «վերջինիս տաբատի գոտկատեղից հայտնաբերվել է գաղտնի փականով դանակ»։

/տես` հատոր 1, գ.թ. 160,
դատական նիստի արձանագրությունը/


Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Արմեն Խաչատրյանի և Արթուր Բադալյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագրերը, ինչպես նաև նրանց անձը բնութագրող, խնամքի տակ գտնվող անձանց և առողջական վիճակի վերաբերյալ այլ փաստաթղթեր։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Սույն գործի քննությամբ ի հայտ եկած գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ դատարանում հետազոտված ապացույցների համակարգային վերլուծության արդյունքում դատարանն առաջնահերթ պետք է պատասխանի հետևյալ հարցերին`
- արդյոք ճիշտ քրեաիրավական գնահատական է տրվել ամբաստանյալ Արթուր Ժորայի Բադալյանի կողմից ենթադրաբար կատարած և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով որակված հանրորեն վտանգավոր արարքներին, և դրա արդյունքում՝
- արդյոք ամբաստանյալ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքների ձևակերպումը որոշակի է և հստակ։
Այսպես.
Նախաքննական մարմնի կողմից Արթուր Բադալյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ`
« (…) նա, քննությամբ չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում, իրացնելու նպատակով ձեռք է բերել, պահել և 2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին ժամը 17։00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Հանրապետության» հրապարակի շատրվանների մոտ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանին վաճառքի եղանակով իրացրել է խոշոր չափի՝ 0.56 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և դրա պրեկուրսոր հանդիսացող՝ 0.45 գրամ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ (…)»։
Նախաքննական մարմնի կողմից Արմեն Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ`
«նա առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար, ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի՝ 0.56 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և 0.45 գրամ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք վերջինիս բաճկոնի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է 2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի ծառայողների կողմից կատարված խուզարկության ժամանակ»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածն ամրագրում է իրացման նպատակով թմրամիջոցների, հոգեմետ նյութերի և դրանց պրեկուրսորների ապօրինի շրջանառությանը կամ դրանց ապօրինի իրացմանը վերաբերող հանցակազմեր։ Այդ հոդվածի 1-ին մասը պատասխանատվություն է նախատեսում «իրացնելու նպատակով թմրամիջոցներ, հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու, առաքելու կամ դրանք ապօրինի իրացնելու» համար։
Իր հերթին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է սահմանում «Առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու» համար։
Օբյեկտով, առարկայով, օբյեկտիվ կողմի հատկանիշներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ և 268-րդ հոդվածներով նախատեսված հանցակազմերն, ըստ էության, նույնանում են։ Դրանց տարբերությունը միայն հանցակազմի սուբյեկտիվ կողմի, մասնավորապես՝ հանցագործության նպատակի մեջ է։ Ի տարբերություն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության դեպքում բացակայում է թմրամիջոցների կամ հոգեմետ նյութերի իրացման նպատակը։
Դատարանն արձանագրում է, որ իրացման նպատակի տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութերի տարածման ցանկացած եղանակ, այդ թվում նաև նախնական պատվերով։ Իրացման նպատակի մասին կարող է վկայել ինչպես ձեռք բերողի (ստացողի, սպառողի) հետ համապատասխան պայմանավորվածության առկայությունը, այնպես էլ գործի մյուս հանգամանքները. թմրամիջոցներ ձեռք բերելը և պահելը դրանք չգործածող անձի կողմից, զգալի քանակությունը, իրացման համար հարմար փաթեթավորումը և այլն։ Ընդ որում, հանցավորից առգրավված թմրամիջոցների մեծ քանակությունն ինքնըստինքյան դրանք իրացնելու անվիճելի ապացույց չէ. դա պետք է գնահատել միայն իրացման նպատակի մասին վկայող այլ տվյալների հետ համակցության մեջ։ Ինչ վերաբերում է ապօրինի իրացմանը, ապա այն թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի ցանկացած եղանակով օտարումն է։ Ապօրինի իրացման տակ պետք է հասկանալ թմրամիջոցի կամ հոգեներգործուն նյութի՝ հատուցմամբ կամ անհատույց այլ անձանց հանձնելու, փոխանցելու ցանկացած եղանակ՝ վաճառք, նվիրատվություն, փոխանակում, փոխատվություն, պարտքի մարում, ուրիշի ներարկում և այլն։ Իրացման առանձնահատկությունն այն է, որ նշված գործողությունների հետևանքով թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրանում է մեկ այլ անձ, որն այս դեպքում հանդես է գալիս որպես ձեռք բերող, ստացող կամ գնորդ, սպառող։ Ապօրինի իրացումը համարվում է ավարտված, երբ մեկ այլ անձ տիրանում է թմրամիջոցին կամ հոգեմետ նյութին։ Մեկ ուրիշ անձին փոխանցելու եղանակը կարող է տարբեր լինել, սակայն դա արարքի որակման համար նշանակություն չունի։ Ապօրինի իրացման հանցակազմի համար նշանակություն չունի, թե թմրամիջոցին կամ հոգեներգործուն նյութին տիրացած անձն ինչպես է այն տնօրինելու, դրա հետ վարվելու։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 23.12.2010թ.-ին կայարված՝ Անդրանիկ Սարգսի Ասլանյանի վերաբերյալ նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը՝
« (…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ իրացման նպատակը և իրացումը բացակայում են, եթե թմրամիջոցները կամ հոգեմետ նյութերը միջնորդի կողմից ձեռք են բերվել հետևյալ չորս պայմանների միաժամանակյա առկայությամբ.
ա) սպառողի խնդրանքով և դրամական միջոցներով,
բ) սպառողի անձնական գործածմանը համապատասխան քանակով,
գ) առանց դրանց նկատմամբ տնօրինման իրավունքի,
դ) միջնորդի դիտավորությունն ընդգրկում է ոչ թե իրացումը, այլ ձեռքբերմանն աջակցելը։
Ընդ որում, կախված այն հանգամանքից, թե կոնկրետ որ դերակատարի՝ իրացնողի թե ձեռք բերողի շահերից ելնելով է գործում միջնորդը, նրա գործողությունները պետք է որակվեն որպես իրացման կամ ձեռքբերման հանցակցություն»։
Այսպիսով, վերը նշված նախադեպային որոշմամբ սահմանվում են իրացման կամ իրացման նպատակի հանցակազմի բացակայության հատկանիշներին բնորոշ այն գործողությունները, որոնցից յուրաքանչյուրի առկայությունը կրում է պարտադիր բնույթ և նույն որոշմամբ մատնանաշված պայմաններից թեկուզև մեկի բացակայությունը հանգեցնում է նաև իրացման նպատակի հանցակազմի բացակայության։
Դատարանն անդրադառնալով վճռաբեկ դատարանի` իրացման նպատակի բնորոշմանն ու իրավաչափությանը վերաբերվող վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումներին և դրանք դիտարկելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքների տիրույթում, արձանագրում է, որ ստեղծված իրավիճակում Ա.Բադալյանը գործել է ոչ թե թմրամիջոց և թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր պատրաստելու համար պրեկուրսորներ իրացնելու դիտավորության, այլ՝ Արմեն Խաչատրյանի կողմից այդպիսիք ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակի շրջանակներում։
Նման եզրահանգմանը գալիս դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
Ինչպես արդեն նշվեց վերևում, քրեական գործի դատական քննության ընթացքում հետազոտվել են հետևյալ ապացույցները.
1. Ամբաստանյալ Ա.Բադալյանի դատաքննական ցուցմունքները,
2. Ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները,
3. Վկա Հ.Ռաֆյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները,
4. Դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-2871 եզրակացությունը,
5. Դատատոքսիկոքիմիական փորձաքննության թիվ 15-3639 եզրակացությունը,
6. Դատաքիմիական վարձաքննության թիվ 443Ք-15 եզրակացությունը,
7. Դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 545Ք-15 եզրակացությունը,
8. Դատաքրեագիտական փորձաքննության թիվ 3691-15 եզրակացությունը,
9. Դատանարկոլոգիական փորձաքննության թիվ 176/15 եզրակացությունը
10. Դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 3109 եզրակացությունը,

11. Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին կազմված քննչական գործողության արձանագրությունը,

12. Մեղադրյալ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի անձնական խուզարկության արձանագրությունը,

13. Մեղադրյալ Արթուր ժորայի Բադալյանի անձնական խուզարկության աձանագրությունը։

Սա է, ըստ էության, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների այն զանգվածը, որի հետազոտման հիման վրա ինչպես դատավարության կողմերը, այնպես էլ դատարանը պետք է գան այն համոզման` եզրահանգման, թե արդյոք ամբաստանյալները կատարել են այն արարքները, որոնք մեղսագրված են նրանց։
Այդ առումով դատարանը ստորև ցանկանում է վերլուծել ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի դատաքննական ու նախաքննական ցուցմունքները, որոնք կազմում են ապացույց հանդիսացող փաստական տվյալների մասը, իսկ դրանց ամբողջական վերլուծությունն ու համադրումը գործով անցնող մյուս անձի` ամբաստանյալի ցուցմունքների, ինչպես նաև հետազոտված ու հրապարակված մյուս ապացույցների հետ ունի կարևոր ապացուցողական նշանակություն` գործի արդարացի լուծման համար։

Այսպես.

18.10.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում, բերման ենթարկվելուց հետո որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ

« (...) Պայմանավորվածության համաձայն՝ մոտ մեկ ժամ անց հրապարակի շատրվանների մոտ հանդիպել է Արթուրին, վերջինս իրեն է փոխանցել «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը, որը լցված է եղել պոլիեթիլենային տոպրակի մեջ և ներարկիչի մեջ լցված անհիդրիդը։ Այդ ամենի դիմաց Արթուրին վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ

(...)»։

25.10.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել այն մասին, որ

« (...) Վերջին երկու անգամը «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և անհիդրիդը ստացել է իր ծանոթ Արթուրից՝ 20.000 ՀՀ դրամ գումարի դիմաց։ Առաջին անգամ ստացել է 15.06.2015թ.-ին, որը ներարկման միջոցով օգտագործել է, իսկ երկրորդ անգամ՝ 17.10.2015թ.-ին՝ Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակի շատրվանների մոտ։ Տվյալ օրը զանգահարել է Արթուրին, ասել, որ թմրանյութ է ցանկանում, վերջինս պատասխանել է, որ ունի։ Ժամը 17։00-ի սահմաններում հանդիպել է Արթուրին և նրանից 20.000 ՀՀ դրամի դիմաց գնել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և անհիդրիդ, որից հետո նա հեռացել (...)»։

14.12.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել այն մասին, որ

«(...) Արթուրի հետ առնչվել է միայն թմրամիջոց ձեռք բերելու առումով։ Արթուրից թմրամիջոց է ձեռք բերել երկու անգամ՝ խոսքն այդ տարվա մասին է։ Առաջին անգամ ձեռք է բերել 15.06.2015թ.-ին, իսկ երկորդ անգամ՝ 17.10.2015թ.-ին (...)»։

24.12.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ լրացուցիչ հարցաքննվելիս ցուցմունք է տվել այն մասին, որ

«(...) Տվյալ օրն իրեն ճանաչման ներկայացրած անձանցից ճանաչել է իր կողմից մատնացույց արված Արթուրին, տեղեկացրել է, որ նա հանդիսանում է Արթուր Բադալյանը։ Ա.Բադալյանը հանդիսանում է այն անձը, ումից ինքը 2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակի շատրվանի մոտ վերցրել է «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և ներարկիչի մեջ լցված քացախաթթվի անհիդրիդ, որոնց համար վճարել է 20.000 ՀՀ դրամ (...)»։

Արմեն Խաչատրյանի նախաքննական վերը շարադրված ցուցմունքներից կարելի է փաստել, որ վերջինս նախաքննական մարմնին է հայտնել տեղեկություններ, որոնք՝ նախ վերաբերում են իր կողմից թմրանյութ օգտագործելու, ապա՝ Ա.Բադալյանի կողմից իրեն թմրանյութ փոխանցելու հանգամանքներին։ Ընդ որում, հիշյալ ցուցմունքներում Ա.Խաչատրյանը ոչ միայն հավաստիացրել է, որ Ա.Բադալյանն իրեն թմրանյութ է իրացրել երկու անգամ` 15.06.2015թ.-ին, իսկ երկորդ անգամ՝ 17.10.2015թ.-ին, այլ նաև` Ա.Բադալյանին ճանաչման ներկայացնելու ժամանակ ճանաչել և պնդել է տվյալ փաստը։

Հատկանշական է, սակայն, որ բացի վերը շարադրված ցուցմունքներից, նախաքննության ժամանակ կատարվել է այլ դատավարական գործողություն` առերես հարցաքննություն, որի ժամանակ Ա.Խաչատրյանը վարույթն իրականացնող մարմնին է հայտնել տեղեկություններ, որոնք բովանդակային առումով էապես տարբերվել են նախկինում իր կողմից տրված ցուցմունքներից։
Մասնավորապես, Ա.Խաչատրյանը 08.07.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում մեղադրյալ Ա.Բադալյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ վարույթն իրականացնող մարմնին է հայտնել է, որ`
« (...) 2015թ. հոկտեմբերի 17-ին ինքն ու Արթուրը պայմանավորվել են հանդիպել Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակում, որպեսզի վերջինս իրեն վերադարձներ նշված գումարը։ Այդ օրը ժամը 17։00-ի ահմաններում ինքը և Արթուրը հանդիպել են հանրապետության հրապարակում։ Հանդիպման ժամանակ Արթուրն իրեն է տվել նախկինից իրեն պարտք մնացած 50 ԱՄՆ դոլար գումարը, որից հետո հետաքրքրվել է նրա առողջական վիճակով։ Նա իրեն պատասխանել է, որ վիճակն այդքան էլ լավ չէ, ստացվող դեղամիջոցները նրան չեն օգնում, ուստի, օգտագործում է թմրամիջոց։ Քանի որ ինքը նույնպես օգտագործել է թմրամիջոց, Արթուրից հետաքրքրվել է, արդյոք հնարավոր է ինչ-որ մի տեղից ձեռք բերել այն, որին Արթուրը պատասխանել է, որ միասին քայլեն, հնարավոր է գտնեն թմրամիջոց վաճառող անձանց։ Քայլելու ընթացքում մոտեցել է իրեն անծանոթ մի տղամարդ, ով ներկայացել է որպես Արամ անունով անձ, որից հետո Արամը և Արթուրը միմյանց բարևել են, Արթուրն Արամին գումար է տվել։ Այդ ժամանակ ինքը ևս Արամին տվել է իր մոտ եղած 50 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Մոտ 10-15 րոպե անց եկել է Արամը և Արթուրին ու իրեն տվել «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցը և անհիդրիդով ներարկիչը, որից հետո հեռացել է։ Թմրամիջոց ձեռք բերելուց հետո Արթուրը հեռացել է (...)»։

Դատարանում, իր նախաքննական ցուցմունքների հրապարակումից հետո ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանը, դրանցից պնդելով միայն առերես հարցաքննության ընթացքում տրված իր ցուցմունքը, նշել է, որ նախաքննության ընթացքում իր կողմից որպես կասկածյալ և որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքները իրականությանը չեն համապատասխանում, իսկ դեպքի իրական հանգամանքները ներկայացրել է միայն Ա.Բադալյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ։ Որպես այդ ամենի հիմնավորում ամբաստանյալը նշել է, որ կասկածյալի կարգավիճակում հարցաքննվելիս ունեցել է առողջական խնդիրներ, որի հետևանքով գտնվել է վատ վիճակում, ավելին, այդ պահին իր միակ ցանկությունը եղել է ոստիկանությունից հնարավորինս շուտ հեռանալը, ուստի տվել է նման բովանդակությամբ ցուցմունք։ Բացի այդ, ամբաստանյալը դատարանին հայտնել է, որ ոմն Արամի վերաբերյալ նախաքննական մարմնին որևէ բան չի ասել, քանի որ չի ցանկացել «երրորդ անձի» ներգրավել այս պատմության մեջ։
Այդուամենայնիվ, պնդել է, որ դեպքի օրն իրականում թմրամիջոցը ձեռք է բերել Հանրապետության հրապարակում` Արթուրի միջոցով՝ ոմն Արամից, այլ ոչ թե անմիջապես Արթուր Բադալյանից։

Փաստորեն, նախաքննության ժամանակ մի քանի անգամ տեղի ունեցած հարցաքննությունների ընթացքում Ա.Խաչատրյանը հստակ նշել է, որ նա թմրամիջոց է ձեռք բերել Ա.Բադալյանից և միայն Ա.Բադալյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ է հայտնել այլ հանգամանքներ և փաստեր, ինչը պնդել է նաև դատաքննության ընթացքում։

Որպեսզի օբյեկտիվ գնահատական տրվի ամբաստանյալ Խաչատրյանի կողմից որպես կասկածյալ և մեղադրյալ տրված ցուցմունքներին, դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ, թե ինչ պայմաններում է նա հարցաքննվել նախաքննության ընթացքում՝ բերման ենթարկվելուց հետո։

Քրեական գործի փաստաթղթերի հետազոտմամբ դատարանը հաստատված է համարում, որ Արմեն Խաչատրյանը ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին բերման է ենթարկվել 17.10.2015թ-ի ժամը 19.15-ին։ Նույն օրը նա ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ընթացքում էլ, ի թիվս այլոց, նրա մոտից հայտնաբերվել է « ... ներարկիչ, որի մեջ առկա է եղել 40 մլգ հեղուկ, և թափանցիկ պոլիէթիլենային տոպրակով փաթաթված զանգված...»։

Նույն օրը Ա.Խաչատրյանից վերցվել են մազի և մեզի փորձանմուշներ, որոնք՝ ըստ գործում առկա ուղեկցական գրությունների, ուղարկվել են տոքսիկոքիմիական փորձաքննության։

Նշված փորձաքննությունները նշանակելու մասին վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից կայացված որոշումներ՝ գործում առկա չեն։

/տես՝ հատոր 1, գ-թ 21-23/

Այդուամենայնիվ, հաջորդ օրը հետաքննության մարմնի կողմից նախապատրաստված նյութերը՝ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի ավագ հետաքննիչ Թազայանի կողմից կայացված որոշման հիման վրա ուղարկվել են ըստ ենթակայության՝ ՀՀ ՔԿ Կենտրոն և Նորք -Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին։

Հիշյալ որոշումը, սակայն, ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի պետի կողմից հաստատված չէ։
/տես՝ հատոր 1, գ-թ 27/

Մինչդեռ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝

«...Քրեական գործ հարուցելու, քրեական գործի հարուցումը մերժելու, կասկածյալին ձերբակալելու կամ նրա նկատմամբ խափանման միջոց կիրառելու, այն վերացնելու կամ փոփոխելու, համապատասխան քննչական գործողություններ և օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ իրականացնելու համար դատարանին միջնորդությամբ դիմելու, գործը քննիչին հանձնելու մասին հետաքննություն կատարող անձի կողմից կայացված որոշումները հաստատվում են հետաքննության մարմնի պետի կողմից»։

18.10.2015թ-ին հիշյալ քննչական բաժնում հարուցվել է քրեական գործ և դրանից հետո Արմեն Խաչատրյանը ներգրավվելով որպես կասկածյալ, տվել է իր առաջին ցուցմունքը, որի բովանդակությունն արդեն իսկ նշվել է վերևում։

Հիշյալ ցուցմունքում հայտնած տվյալների արժանահավատությունը գնահատելիս, դատարանը ցանկանում է անդրադառնալ մինչ այդ նշանակված տոքսիկոքիմիական փորձաքննության եզրակացությանը, համաձայն որի՝ «Արմեն Խաչատրյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշների մեջ հայտնաբերվել են ափիոնի խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ և մեթադոն դեղամիջոցի հետքեր»։

/տես՝ հատոր 1, գ-թ 131-132/

Այլ խոսքով, դեռևս որպես կասկածյալ հարցաքննվելիս, չի բացառվում, առավել ևս հիմնավորվում է, որ Արմեն Խաչատրյանը եղել է թմրամիջոց օգտագործող և հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ վերջինս դատարանում հայտարարել է, որ՝ « ... իրեն բերման ենթարկելու օրն իր առողջական վիճակը գտնվել է բավականին վատ վիճակում և քանի որ ցանկացել է վայրկյան առաջ ամեն կերպ հեռանալ ոստիկանությունից, ուստի հարցաքննվելիս նման բովանդակության ցուցմունք է տվել... », խիստ կասկածի տակ է դնում ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի կողմից՝ որպես կասկածյալ 18.10.2015թ.-ին տրված ցուցմունքը և արձանագրում, որ այդ ցուցմունքում հայտնած այն տեղեկությունը, թե իբր թմրամիջոցը ձեռք է բերել Արթուր Բադալյանից, դատարանի համար համոզիչ չէ։

Ինչ վերաբերվում է նույն ամբաստանյալի կողմից հետագայում, արդեն որպես մեղադրյալ տրված ցուցմունքին, ապա ի հակադրումն դրան և հետագայում Արթուր Բադալյանին ճանաչման ներկայացնելու մասին կազմված արձանագրությանը, արդեն առկա է Արմեն Խաչատրյանի և գործով մյուս ամբաստանյալ Արթուր Բադալյանի միջև նախաքննության ընթացքում անցկացված առերես հարցաքննության մասին արձանագրությունը, որտեղ ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանը, կտրանականապես հերքելով իր կողմից նախկինում տրված ցուցմունքներն ու Արթուր Բադալյանի կողմից իրեն թմրամիջոց և դրա համար նախատեսված պրեկուրսոր իրացնելու մասին արված հայտարարությունները, պնդել է, որ իրականում, դեպքի օրը հանդիպելով Արթուր Բադալյանին խնդրել է նրան օգնել իրեն ինչ-որ տեղից, կամ ինչ-որ մեկից թմրամիջոց ձեռք բերելու հարցում։
Ըստ էության, Արթուր Բադալյանը, չհրաժարվելով այդ հարցում ստանձնել միջնորդի դերը, առաջարկել է իրեն քայլել Հանրապետության հրապարակով, այդպիսի անձի տեսնելու դեպքում, իր խնդրանքը կատարելու և նրա միջոցով, իր համար ևս թմրամիջոց ձեռք բերելու համար։

Ինչպես նշեց իր դատաքննական ցուցմունքում Ա.Խաչատրյանը՝

« (...) քայլելու ընթացքում, երբ պատահական հանդիպել են Արթուրին ծանոթ «բանգլադեշցի Արամին», մոտեցել են, Արամը բարևել է նրան։ Վերջինիս հարցրել է՝ արդյոք պարսիկների մոտ թմրանյութ կա, թե ոչ և կարող է 2 հատ վերցնել, ինչին նա տվել է դրական պատասխան և խոստացել է օգնել իրեն այդ հարցում։ Արմենն իր գրպանից, ինքն` իր` Արամին տվել են գումար։ Վերջինս գնացել և 10 րոպե անց վերադարձել է` բերելով թմրանյութը։ Ինքը Արամին տվել է 20.000 ՀՀ դրամ, իսկ Արմենը` իր տված 50 ԱՄՆ դոլարը և շուրջ 10-15 րոպե անց, Արամի վերադառնալուց հետո, յուրաքանչյուրը վերցնելով նրս բերած թմրանյութը, հեռացել են միմյանցից (...) »։

Դատարանը, ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանի նախաքննական բոլոր ցուցմունքների և նրա մասնակցությամբ կատարված քննչական մյուս գործողությունների արժանահավատությունը գնահատելիս, կարևում է այն փաստը, որ մինչև Արթուր Բադալյանի հետ առերես հարցաքննվելը նա պաշտպան չի ունեցել և այդ մասին ցանկություն է հայտնել միայն նրա հետ առերեսվելուց առաջ, որի պատճառով առաջին անգամն սկսված առերեսումն, ըստ էության, տեղի չի ունեցել։ Հետագայում արդեն, պաշտպանի ներկայությամբ ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանը հերքելով իր կողմից նախկինում հայտնած տեղեկությունները, այդ պահից սկսած և մինչև գործի դատական քննության ավարտը պնդել է, որ թմրամիջոցը կոնկրետ Արթուր Բադալյանից չէ, որ ձեռք է բերել։
Հարկ է նշել նաև, որ առերես ցուցմունքում հայտնած տեղեկությունների հետ համամիտ է եղել նաև մյուս մեղադրյալ Ա.Բադալյանը, ով, սակայն, օգտվելով իր դատավարական իրավունքներից հրաժարվել է ողջ նախաքննության ընթացքում ցուցմունք տալուց, դատարանում այդ մասին հայտարարելով, որ նախաքննության ընթացքում հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, քանի որ չի վստահել գործը քննող քննիչին, համոզված լինելով, որ նա խիստ կանխակալ վերաբերմունք է դրսևորում իր հանդեպ։
Ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանի կողմից տրված նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները համադրելով մյուս ամբաստանյալ Արթուր Բադալյանի կողմից դատարանում տրված ցուցմունքի հետ դատարանն արձանագրում է, որ վերջինս դատարանում հարցաքննության ժամանակ հստակ ներկայացրել է դեպքի օրը տեղի ունեցած իրադարձությունները, դրանց զարգացումն ու դեպքերի հաջորդականությունը։ Հատկանշականն այն է, որ Ա.Բադալյանը գործի դատական քննության ամբողջ ընթացքում պնդել է մեկ փաստ առ այն, որ ինչպես ինքը, այնպես էլ՝ Ա.Խաչատրյանը, դեպքի օրը թմրանյութ են ձեռք բերել Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակում իրեն հանդիպած, իր վաղեմի ծանոթ «Արամից», նույն ինքը՝ «բանգլադեշցի Արամիկից»։ Ավելին, ամբաստանյալը պնդել է, որ թմրանյութ ձեռք բերելու համար ինքը և Ա.Խաչատրյանը յուրաքանչյուրն առանձին-առանձին Արամին են վճարել գումար` ինքը 20.000 ՀՀ դրամի, իսկ Ա.Խաչատրյանը 50 ԱՄՆ չափով։ Ընդ որում, իր դերակատարությունն այդտեղ հանդիսացել է այն, որ ինքը, Արթուրի խնդրանքով ընդամենը փորձել է գտնել անձի, որը կկարողանար իրեն և Արմենին թմրամիջոց տալ։

Դատարանը, կասկածի տակ դնելով Ա.Բադալյանի դատաքննական ցուցմունքը և օգտվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 4-րդ մասով իրեն վերապահված դատավարական լիազորույթուններից, պահանջել է, որպեսզի ամբաստանյալ Բադալյանն ու նրա պաշտպանները ի հիմնավորումն ամբաստանյալի կողմից ներկայացված փաստարկների, դատարանին ներկայացնեն այդ մասին վկայող ապացույցներ։
Նշվածի կապակցությամբ, ամբաստանյալից ճշտելով «բանգլադեշցի Արամիկի»՝ ամբաստանյալ Բադալյանի մոտ ունեցած հեռախոսահամարը, դատարանը համապատասխան հարցում է կատարել բջջային կապի օպերատորին հիշյալ հեռախոսահամարի բաժանորդի տվյալները ստանալու համար։ Տվյալները ստանալուց հետո և պարզելով, որ այդ համարը գրանցված է Լիանա Ալիկի Ղազարյանի անվամբ, դատարանը, համապատասխան ճշտումներով պարզել է, որ հիշյալ անձը՝ դեռևս 05.06.2016թ.-ին մեկնել է ՀՀ-ից։
Ավելին, ամբաստանյալն ու նրա պաշտպանները դատարանին են ներկայացրել համացանցից ներբեռնված լուսակարներ և մատնանշելով, որ այդ տեսանյութում պատկերված անձը նույն ինքը իրենց կողմից հիշատակված «բանգլադեշցի Արամիկն է», փորձել են ճշտել ու պարզել են, որ նա հանդիսանում է «Արամ Մացանյան» անուն ազգանունով անձը։

Ներկայացված լուսանկարները, իսկ հետագայում համացանցի տեսանյութը դիտելուց հետո, դատարանին՝ ի դեմս նախագահող դատավորիս, ակնհայտ է եղել, որ հիշյալ անձը հանդիսանում է Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանը, ում վերաբերյալ նույն դատարանում դեռևս 2014թ-ին շուրջ երկու տարի տևած դատական քննության արդյունքում նախագահող դատավորիս կողմից այդ գործով կայացվել է արդարացման դատավճիռ, ըստ որի վերջինս արդարացվել է իրեն` ՀՀ քերական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1-ին կետով մեղսագրված արարքում՝ ապացույցների անբավարարության հիմքով, և շուրջ 2 տարի 4 ամիս կալանքի տակ գտնվելուց հետո՝ ազատ է արձակվել դատական նիստերի դահլիճից։

Նշված փաստերի առկայության պայմաններում, գործի՝ լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության դատավարական պահանջներն ապահովելու տեսանկյունից, դատախազի նախաձեռնությամբ ստուգվել և դատարանին է ներկայացվել փաստաթուղթ, համաձայն որի՝ Արամ Ֆրունզիկի Մաթանյանը մահացել է 18.02.2016թ.-ին։

Նման պարագայում, դատարանն արձանագրում է, որ համաձայն ամբաստանյալների կողմից դատարանում տրված ցուցմունքի՝ դեպքին հավանական մասնակից միակ անձը, ով, ըստ վերջիններիս, հանդիսանում է թմրամիջոց իրացնողը, ներկայումս մահացել է, ուստի տվյալ հանգամանքների մասին հերքող կամ հավաստող որևէ տեղեկություն քան ամբաստանյալների կողմից տրամադրվածն է՝ գոնե սույն գործի քննության ընթացքում դատարանում ի հայտ գալ չի կարող, հետևաբար իրավաչափ չէ նրանց կողմից դրա վերաբերյալ տրված ցուցմունքները կասկածի տակ դնելը։ Հետևաբար, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն՝

«Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի»։

Այլ խոսքով, բնականաբար տեղյակ չլինելով, որ նշված անձի վերաբերյալ քրեական գործը քննվել է նույն նախագահող դատավորի կողմից և դեռևս նախաքննությունից տալով նույն անձի` ոմն Արամի, անունը, իսկ հետագայում դատարանին ներկայացնելով այնպիսի նյութեր, որոնք, ամենայն խստությամբ պահպանելով անձի անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, չեն բացառում թմրամիջոցը Ա.Մաթանյանի կողմից սույն գործով ամբաստանյալներին՝ Արթուր Բադալյանի խնդրանքով իրացնելու, ինչպես նաև Արմեն Խաչատրյանի վերը նշված նախաքննական ցուցմունքները որոշակի ուղեկցող հանգամանքների /թմրամիջոց օգտագործած լինելու/ պայմաններում տալու փաստը, դատարանին բերում են այն հիմնավոր համոզման, որ թմրամիջոցի ու դրա պրեկուրսորի ձեռք բերումն, իրականում, նախաձեռնել է Արմեն Խաչատրյանը, ով այդ հարցում իրեն օգնելու՝ օժանդակելու, համար դիմել է Արթուր Բադալյանին, իսկ վերջինս էլ, այն ձեռք բերելու համար դիմել այլ անձի՝ վերջինիս պնդմամբ Ա.Մաթանյանին, որից էլ թմրամիջոցն ի վերջո վերցրել են։

Այստեղ, դատարանը ցանկանում է ընդգծել այն կարևոր հանգամանքը, որ այն գործողությունները, որոնք իրականացվել են դատարանի կողմից՝ գործի դեռևս նախաքննության ընթացքում վարույթն իրականացնող մարմնին հայտնի «ոմն Արամի» անձը պարզելու ուղղությամբ, պարտադիր կերպով պետք է իրականացվեին վարույթն իրականացնող նախաքննական մարմնի կողմից, քանի որ դեռևս նախաքննության ժամանակ միևնույն՝ թմրամիջոցները «ոմն բանգլադեշցի Արամից» ձեռք բերելու մասին տվյալներն ամբաստանյալները հայտնել են նաև գործը քննող քննիչին, ով այդ տեղեկությունն ունենալուց հետո, մինչև նախաքննության ավարտը, որը տևել է մեկ ամիս քսան օր, այդ թվում ունենալով ամբաստանյալ Բադալյանի շահերի պաշտպանների միջնորդությունները՝ իրենց պաշտպանյալի կողմից հայտնած տեղեկությունների հավաստիությունը հաստատելու կամ հերքելու առումով, որևէ դատավարական գործողություն այդ ուղղությամբ չի արել և ընդամենն անդրադառնալով առաջադրված մեղադրանքների հիմնավորվածությանը, մերժել է նրանց կողմից հարուցած միջնորդություննեըը։

Այլ կերպ, վարույթն իրականացնող մարմինը չի պահպանել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերով նախատեսված այն իմպերատիվ պահանջները, համաձայն որոնց՝

« (...)

3. Քրեական հետապնդում իրականացնող մարմինը պարտավոր է ձեռնարկել սույն օրենսգրքով նախատեսված բոլոր միջոցառումները` գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտման համար, պարզել ինչպես կասկածյալի և մեղադրյալի մեղավորությունը հիմնավորող, այնպես էլ նրանց արդարացնող, ինչպես նաև նրանց պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
4. Կասկածյալի, մեղադրյալի և նրանց պաշտպանի հայտարարություններն իրենց անմեղության, կասկածյալին կամ մեղադրյալին արդարացնող, իրենց պատասխանատվությունը մեղմացնող ապացույցների առկայության մասին, ինչպես նաև քրեական դատավարության ընթացքում օրինականության խախտումների վերաբերյալ բողոքները պետք է մանրակրկիտ ստուգի քրեական վարույթն իրականացնող մարմինը (...) »։

Ելնելով վերը շարադրվածից և գնահատելով Ա.Բադալյանի դատաքննական և Ա.Խաչատրյանի նախաքննական ու դատաքննական ցուցմունքները, դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝

յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից ենթակա է գնահատման ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։

Դատարանը, վերլուծելով Ա.Խաչատրյանի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքները և դրանք համադրելով Ա.Բադալյանի դատաքննական ցուցմունքների հետ ընդգծում է, որ առավել արժանահավատ է Ա.Խաչատրյանի՝ դատաքննության ժամանակ և նախաքննության ընթացքում Ա.Բադալյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքները, քանի որ ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Այս առումով, դատարանը գտնում է, որ Ա.Խաչատրյանի կողմից նախաքննության ընթացքում որպես մեղադրյալ և որպես կասկածյալ տրված ցուցմունքներն անարժանահավատ են, քանի որ դրանց ճշմարտացիությունը կասկած է հարուցում։ Նման եզրահանգմանը գալիս դատարանը կարևորում է այն հանգամանքը, որ Ա.Խաչատրյանը դատարանում պնդել, հավաստիացրել է, որ նախ՝ որպես կասկածյալ տրված ցուցմունքում գտնվել է ֆիզիկապես վատառողջ վիճակում և միակ նպատակն է հանդիսացել ոստիկանության բաժնից հնարավորինս հեռանալը, ինչը հաստատվել է նաև նրանով, որ գործով անցկացված փորձաքննության արդյուքնում բացահայտվել է, որ Ա.Խաչատրյանին ոստիկանության բաժին բերման ենթարկելուց հետո, նրա մեզից և և մազից վերցված փորձանմուշներում հայտնաբերվել են ափիոնի խմբին պատկանող թմրամիջոցի թմրակալոիդներ և մեթադոն դեղամիջոցի հետքեր, ինչը վկայում է ցուցմունք տալիս նրա հնարավոր՝ ոչ ադեկվատ վիճակում գտնվելու մասին։ Բացի այդ, դատարանը ուշադրություն է դարձնում նաև այն փաստին, որ վերջինս հստակեցրել է, որ ոմն «Արամի» անունը նախապես չի հայտնել նախաքննական մարմին, քանի որ չի ցանկացել այլ անձանց ներքաշել այդ ամենի մեջ։

Նման եզրահանգմանը գալիս դատարանը կարևորում է նաև այն հանգամանքը, որ Ա.Խաչատրյանը մինչդատական վարույթի ընթացքում Ա.Բադալյանի հետ առերես հարցաքննվելիս ներկայացրել է դեպքի հանգամանքներ, որոնք վերաբերել են ոմն «Արամից»՝ իր խնդրանքով և Արուր Բադալյանի օժանդակությամբ թմրանյութ ձեռք բերելուն, որպիսի հանգամանքը վերջինս արդեն պնդել է գործի դատական քննության ընթացքում։ Կրկին տեղին է նշել, որ նախաքննական մարմինը, դրսևորել է բացահայտ անգործություն՝ ամբաստանյալների կողմից հայտնած տեղեկությունները ստուգելու համար, ավելին, որևէ գործողությունը չի ձեռնարկել նաև այն բանից հետո, երբ Արթուր Բադալյանի պաշտպանի կողմից ՀՀ գլխավոր դատախազին հասցեագրված միջնորդությունը, դրա քննության ենթակայության կարգով ուղարկվել է քննչական մարմնին, ով կրկնելով նախկինում իր կողմից կայացված որոշումները, դրանցում անդրադարձ է կատարել միայն մեղադրյալին առաջադրված մեղադրանքների իրավաչափության հարցին, քննարկման առարկա չդարձնելով բոլոր երեք միջոնրդություններով առաջ քաշված՝ թմրանյութը ոմն Արամից ձեռք բերելու մասին պաշտպանական կողմի պնդումները։

Վերը շարադրված ապացույցների վերլուծությամբ դատարանը հաստատված է համարում այն, որ՝
- դեպքի օրը Ա.Խաչատրյանը և Ա.Բադալյանը հանդիպել են Երևան քաղաքի Հանրապետության հրապարակում,
- կենցաղային հարցերի շուրջ զրուցելուց հետո Ա.Խաչատրյանի խնդրանքով և իր համար թմրամիջոց գտնելու և ձեռք բերելու հարցում օգնելու նպատակով զբոսնել են հրապարակին հարակից շատրվանների մոտ,
- հանդիպելով ոմն Արամին՝ Ա.Խաչատրյանի խնդրանքով Ա.Բադալյանը վերջինիցս հետաքրքրվել է, թե կարող են արդյոք թմրանյութ ձեռք բերել,
- Ա.Բադալյանը և Ա.Խաչատրյանը յուրաքանչյուրն առանձին-առանձին ոմն Արամին են տվել որոշակի գումար, որի դիմաց, որոշ ժամանակ անց վերջինս նրանց է հանձնել «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցն ու դրա քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը։
Միաժամանակ, դատարանն իրավական գնահատական չտալով Ա.Մաթանյանի գործողություններին՝ կապված Ա.Բադալյանին և Ա.Խաչատրյանին թմրանյութ իրացնելու հանգամանքի հետ և ամբաստանյալների կողմից այդ մասին տրված ցուցմունքներն ընդամենը գնահատելով ապացույցների հավաստիության տիրույթում, կրկին անգամ ընդգծում է, որ այդ փաստի վերաբերյալ, բացի ամբաստանյալների դատաքննական ցուցմունքներից և ամբաստանյալների առերես հարցաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքից, այլ ապացույց ձեռք չի բերվել։
Դատարանը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով Ա.Բադալյանին մեղսագրված հանրորեն վտանգավոր արարքներ կատարելու վերաբերյալ ապացույցների բավարարությունը գնահատելիս, հարկ է համարում անդրադառնալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից` թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ ապացույցների գնահատման վերաբերյալ արտահայտած հետևյալ իրավական դիրքորոշումներին։
ՀՀ Վճռաբեկ Դատարանը Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշմամբ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել հետևյալի մասին.
««13.Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունը ճանաչողական գործունեություն է, որն ուղղված է նախկինում տեղի ունեցած դեպքի հանգամանքների հետազոտմանը և վերականգմանը։ Քրեադատավարական ճանաչողության բովանդակության և կառուցվածքի բացահայտումը սերտորեն կապված է ապացուցում հասկացության հետ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Ապացուցումը՝ գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքները բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է»։
Ապացուցման նպատակը կազմող ապացուցման ենթակա հանգամանքների համակարգը սահմանված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում, որի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարք կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով։
14. Նշված հանգամանքներն իրենց ամբողջության մեջ կազմում են ապացուցման առարկան, որն օրենքում ձևակերպված է ընդհանուր տեսքով և կիրառելի է բոլոր տեսակի հանցագործությունների համար։ Դրա հետ մեկտեղ, սակայն, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ապացուցման առարկայի՝ օրենքում ամրագրված տիպական թվարկումը յուրաքանչյուր գործով ճշգրտվում և լրացվում է հանցագործության քրեաիրավական որակմանը համապատասխան։ Սա նշանակում է, որ կատարված իրադարձությունը (ինչպես ամբողջությամբ, այնպես էլ նրա յուրաքանչյուր հանգամանքը առանձին վերցված) յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հետազոտել հաշվի առնելով քրեական օրենքով նախատեսված կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշները։
15. Ապացուցման առարկա կամ ապացուցման ենթակա հանգամանքներ հասկացության հետ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրքը կապում է «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունը։
Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած։
16. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու առաջին չափանիշը վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքն է։ Վերջինիս Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08որոշման 14-րդ կետը)։
Զարգացնելով վկայակոչված որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ներքին համոզմունքը վարույթն իրականացնող մարմնի համոզմունքն է այն մասին, որ առկա ապացույցները բավարար են գործի ճիշտ լուծման համար անհրաժեշտ հանգամանքները բացահայտված դիտելու համար։
17. Վճռաբեկ դատարանը գտնում է նաև, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։
18.Ապացույցների բավարարությունը որոշելու երկրորդ չափանիշը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով սահմանված դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության պահանջն է։
Քրեական վարույթի ընթացքում ընդունվում են բազմաթիվ դատավարական որոշումներ, որոնցից յուրաքանչյուրը պահանջում է ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների ապացուցվածության տարբեր աստիճաններ։ Օրինակ, քրեական գործ հարուցելու կամ խափանման միջոց ընտրելու մասին որոշման համար բավարար է նաև այդ հանգամանքների ենթադրյալ ապացուցվածությունը, մինչդեռ մեղադրական դատավճռի դեպքում պահանջվում է այդ հանգամանքների հավաստի ապացուցվածություն։
Ապացույցների բավարարությունը այս տեսանկյունից ընդգծում է ապացուցողական գործունեության շրջանակները, որն ապահովում է այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար անհրաժեշտ հանգամանքների վերաբերյալ ապացուցման սուբյեկտի իմացության չափը։
19.Ապացույցների բավարարությունը որոշելու երրորդ չափանիշը անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն է (անմեղության կանխավարկածի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումը տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետում)։
20. Հիմք ընդունելով սույն որոշման 12-19-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցումը քրեադատավարական գործունեության միջուկն է, առանց որի հնարավոր չէ քրեական գործն ըստ էության լուծել և կայացնել այնպիսի դատական ակտ, որը կպարունակի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածում ամրագրված՝ դատավճիռ կայացնելիս դատարանի լուծմանը ենթակա հարցերի պատասխանները։
21. Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ ապացուցումը սերտորեն կապված է «հանցագործությունների որակում» հասկացության հետ. դրանք հարաբերակցվում են որպես գործունեություն և արդյունք։ Հանցագործությունների որակումը ենթադրում է գործով բացահայտված հանգամանքների հետազոտություն, օրենքի իմաստի բացահայտում, կոնկրետ նորմի ընտրություն, այդ նորմում ամրագրված հատկանիշների համադրում բացահայտված փաստերի հետ և որպես արդյունք համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում հետևության ձևավորում։ Ուստի, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն որոշման 12-րդ կետում բարձրացված հարցին պատասխանելու համար անհրաժեշտ է պարզել սույն գործով ապացուցման առարկան, մասնավորապես տեղի ունեցած դեպքը և հանգամանքները, /..ամբաստանյալի../ առնչությունը դեպքին և այդ պարզված հանգամանքներին համապատասխան քրեաիրավական գնահատական տալ /..ամբաստանյալի../ արարքին։
Անդրադառնալով ապացույցների բովանդակության, թույլատրելիության և վերաբերելիության հարցերին Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «(…) քրեադատավարական օրենքով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ, կարծիքներ, այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների, իրադարձությունների վերաբերյալ,
բ) այդ փաստական տվյալները պետք է ձեռք բերվեն օրենքով նշված աղբյուրներից և վերաբերեն կոնկրետ տվյալ գործին և ապացուցման առարկային,
գ) ապացույցները պետք է ձեռք բերվեն, ամրագրվեն և օգտագործվեն քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգով։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08որոշման 13-րդ կետը)։
ՀՀ Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի համաձայն` «Յուրաքանչյուր ոք ունի իր խախտված իրավունքները վերականգնելու, ինչպես նաև իրեն ներկայացված մեղադրանքի հիմնավորվածությունը պարզելու համար հավասարության պայմաններում, արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունք (…)»։
Մասնավորեցնելով Սահմանադրության 19-րդ հոդվածի պահանջները` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածը սահմանում է, որ
«1. Քրեական դատավարությունն իրականացվում է մրցակցության սկզբունքի հիման վրա։
2. Քրեական հետապնդումը, պաշտպանությունը և գործի լուծումը տարանջատված են. դրանք իրականացնում են տարբեր մարմիններ և անձինք։
3. Դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը։
4.Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ։
Դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար։
5. Քրեական դատավարությանը մասնակցող կողմերը քրեական դատավարական օրենսդրությամբ օժտված են իրենց դիրքորոշումը պաշտպանելու հավասար հնարավորություններով (…)»։
30. Շարադրված դրույթների համակարգային վերլուծությունը թույլ է տալիս եզրակացություն անել այն մասին, որ արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի ապահովման անկյունաքարը, ի թիվս քրեական դատավարության այլ կարևորագույն սկզբունքների, մրցակցության սկզբունքն է, որը կարող է երաշխավորվել երեք բաղադրատարրերի միաժամանակյա պահպանման դեպքում։ Դրանք են`
ա) կողմերի դատավարական իրավահավասարություն` սեփական դիրքորոշումը հիմնավորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար,
բ) կողմերի միջև մեղադրանքի և պաշտպանության գործառույթների տարանջատում և դրանց սահմանազատում գործի լուծման գործառույթից,
գ) անկախ և անկողմնակալ դատարանի առկայություն։
Ա.Բաբայանի և Ս.Թումանյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ`
«(…) դատարանի կարգավիճակի բնութագրական կողմերից մեկն էլ այն է, որ որպես քրեական գործը քննող անկախ և անկողմնակալ մարմին, դատարանը չի կարող հանդես գալ մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և պետք է արտահայտի միայն իրավունքի շահերը։ Քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար պետք է ստեղծի գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ՝ դրանով իսկ ապահովելով մրցակցության սկզբունքի կենսագործումը և հասնելով քրեական դատավարության առջև դրված խնդիրների իրագործմանը» (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի վերաբերյալ 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 13-րդ կետը)։
31. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը` Վճռաբեկ դատարանը արձանագրում է, որ գործող քրեադատավարական օրենսդրությունը դատական քննության փուլում ապացուցման գործունեության հիմքում դրել է ոչ թե յուրաքանչյուր քրեական գործով օբյեկտիվ ճշմարտությունը բացահայտելու պարտադիր պայմանը, այլ մրցակցության և կողմերի իրավահավասարության ապահովման պահանջը, որը համարվում է արդարացի դատական ակտ կայացնելու գլխավոր պայմանը։ Միաժամանակ արձանագրում է, որդատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է միայն իրավունքի շահերը, ինչպես նաև այն, որ դատարանը կաշկանդված չէ կողմերի կարծիքներով և իրավունք ունի սեփական նախաձեռնությամբ անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել քրեական գործով ճշմարտությունը բացահայտելու համար։
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մրցակցությունը և ապացուցման գործընթացում դատարանի ակտիվությունը չեն հակասում միմյանց, սակայն կարևոր է հստակ որոշել դատական ակտիվության սահմանները և նպատակը, որպեսզի թույլ չտրվի դատարանին ներքաշվելու մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմին օգնելու, մեղադրյալի մեղքի ապացուցման կամ հերքման գործին։
32. Սույն որոշման 30-31-րդ կետերում շարադրված վերլուծության ներքո Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ապացուցման գործունեության մեջ դատարանի ակտիվությունը նրա համար է, որպեսզի
ա) ապահովվի կողմերի իրական հավասարությունը և մրցակցությունը,
բ) կանխվեն անձի իրավունքների ու օրինական շահերի խախտումները կամ անհիմն սահմանափակումները
գ) դատարանը կայացնի հիմնավորված, օրինական և արդարացի դատական ակտ։
Վերոնշյալից հետևում է, որ դատարանը չի կրում մեղադրանքը ապացուցելու կամ քրեական հետապնդման մարմնի թույլ տված թերացումները վերացնելու պարտականություն։ Ապացուցմանը մասնակցելը դատարանի իրավունքն է, այլ ոչ թե պարտականությունը, ընդ որում, դատարանն ինքն է որոշում նոր ապացույց հավաքելու անհրաժեշտության հարցը, բնականաբար, նպատակ չհետապնդելով աջակցելու մեղադրանքը ապացուցելուն։ Մեղադրանքը ապացուցելու պարտականությունը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ և 124-րդ հոդվածների ուժով կրում են քրեական հետապնդման մարմինները։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքը նույնպես ելնում է այն գաղափարից, որ ապացուցման պարտականությունը դրված է մեղադրանքի կողմի վրա և ցանկացած կասկած պետք է մեկնաբանվի հօգուտ մեղադրյալի (տե՛ս Barbera, Messegue and Jabardo v. Spain, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռը, գանգատ թիվ 10590/83, կետ 77)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ դատարանը պարտավոր է դատական ճշմարտությունը պարզելու նպատակով կողմերի համար ապահովել հավասար պայմաններ` միաժամանակ բացառելով անձի իրավունքների և օրինական շահերի խախտումները կամ անհիմն սահմանափակումները։ Այս առումով դատարանը սեփական նախաձեռնությամբ նոր ապացույցներ հավաքելու իր իրավունքը կարող է իրացնել միայն այն ժամանակ, երբ դատաքննության ընթացքում հետազոտվել են բոլոր ապացույցները, և կողմերը նոր ապացույցներ ձեռք բերելու միջնորդություններ չեն ներկայացրել և այն պայմանով, որ հետազոտված ապացույցները դատարանին օբյեկտիվորեն հնարավորություն չեն տալիս կայացնել հիմնավորված, պատճառաբանված և արդարացի դատական ակտ»»։
Վերը նշվածից զատ, ՀՀ Վճռաբեկ Դատարանը Ա.Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ զարգացնելով նախկինում իր` ապացույցների գնահատման և դրանց բավարար լինելու մասին արված դատողությունները, նույն խնդրի վերաբերյալ իրավական դիրքորոշում է արտահայտել հետևյալի մասին.
«I. 28. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական-պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը, իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի, դատավարական որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության, անմեղության կանխավարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը)։
29. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1. անմեղության կանխավարկածը,
2. վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,

3. դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։
Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին։
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները (...) »»։
Այսպիսով, սույն գործի քննությամբ ուսումնասիրված ապացույցների, դրանց գնահատման, մեկը մյուսի հետ համադրելու, իսկ դրա արդյունքում` վերլուծության միջոցով, ինչպես նաև այդ ապացույցները դիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը շարադրված նախադեպային որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, դատարանն ապացուցված և հաստատված չհամարեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Բադալյանը Արմեն Խաչատրյանին իրացնելու նպատակով ձեռք է բերել թմրամջոց և պրեկուրսորներ։
Հետևաբար, վերը շարադրված պատճառաբանություններով արժանահավատ համարելով ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի դատաքննական և նախաքննության ընթացքում առերես հարցաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքը, գործով ձեռք բերված ապացուցների ամբողջության մեջ մեղադրանքի մարմինները չեն կարող հաստատապես պնդել, որ ամբաստանյալ Արթուր Բադալյանը թմարմիջոց և պրեկուրսոր է իրացրել Արմեն Խաչատրյանին։
Նման պարագայում, գործի փաստական հանգամանքները դիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշման լույսի ներքո, դատարանը հաստատված է համարում այն, որ՝
ա) Ա.Բադալյանը թմրամիջոցն այլ անձից ձեռք բերելուն ուղղված գործողություններն իրականացրել է այն սպառողի՝ Ա.Խաչատրյանի, խնդրանքով, վերջինիս կողմից ստացված առաջարկից ելնելով, նրա միջոցներով ու նախաձեռնությամբ, ելնելով Ա.Խաչատրյանին այդ հարցում օգնելու մղումներից,
բ) սպառողի՝ Ա.Խաչատրյանի, անձնական գործածմանը համապատասխան քանակով /քրեական գործով նշված փաստը հերքող որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել/,
գ) առանց դրանց նկատմամբ տնօրինման իրավունքի,
դ) Ա.Բադալյանի դիտավորությունն ընդգրկել է ոչ թե տվյալ թմրամիջոցի իրացումը, այլ ինչպես իր համար ձեռք բերելը, այնպես էլ` Ա.Խաչատրյանի կողմից դրա ձեռքբերմանն աջակցելը՝ օժանդակելը։
Դատարանն արձանագրում է, որ պարտադիր չէ, որպեսզի թմրամիջոցների ձեռք բերման օժանդակությունը դիտարկվի դրա միայն դասական եղանակով, որի ժամանակ, անձը, ցանկանալով ձեռք բերել թմրամիջոց կամ դրան ուղեկցող պրեկուրսոր, գումար տա կամ պատվիրի այլ անձին, անմիջականորեն գնալ, վերցնել, բերել և իրեն տալ թմրամիջոցը՝ անպայմանորեն կատարելով նաև դրա՝ ֆիզիկապես փոխադրողի, տեղափողողի դերը։ Դատարանը գտնում է, որ բավական է, որպեսզի նախաձեռնությունը մեկ անձինց դուրս գալու դեպքում, վերջինիս՝ թմրամիջոց ձեռք բերելու խնդրանքից ելնելով, մյուս անձը համաձայնի օգնել նրան այդ հարցում և դրա ուղղությամբ ձեռնարկի կոնկրետ քայլեր՝ ինչպես քննվող գործով։

Հետևաբար, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված նախադեպային որոշման համատեքստում քննարկելով սույն գործով ձեռք բերված ապացույցները, դատարանը գտնում է, որ Ա.Բադալյանի արարքներում բացակայում են թմրամիջոցի իրացման նպատակի հատկանիշները, ուստի նրա գործողությունները չեն կարող որակվել որպես իրացնելու նպատակով թմրամիջոցի ապօրինի ձեռքբերում, փոխադրում և ապօրինի իրացում, ինչպես նաև՝ թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր պատրաստելու նպատակով պրեկուրսորների ապօրինի ձեռքբերում, փոխադրում, և ապօրինի իրացում` որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի համապատասխան որակյալ հատկանիշներով։
Դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալը գործել է՝ ելնելով ձեռք բերողի խնդրանքից, նրա նախաձենությամբ ու նրա համար, հետևաբար նրա արարքը պետք է որակվի որպես ձեռքբերման հանցակցություն։
Նման պայմաններում սույն բաժնում շարադրված իրավական հարցին լիարժեք պատասխանելու համար դատարանն անհրաժեշտ է համարում անդրադառնալ նաև հանցակցության՝ մասնավորապես հանցագործությանն օժանդակելու հասկացությանը։
Այսպես՝
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործությանը»։
Հանցակցության հատկանիշների մասին Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ։ Ըստ այդ որոշման`
« … Հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ.
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից
2. գործողությունների համատեղությունը
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակիցներ կարող են լինել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու տարիքի հասած մեղսունակ ֆիզիկական անձինք։ Հանցակցության համար անհրաժեշտ է հանցագործության սուբյեկտի բոլոր հատկանիշներով օժտված ոչ պակաս երկու անձի առկայությունը։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում (տե՛ս Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի վերաբերյալ 48/08 գործով 2008թ. հուլիսի 25-ի որոշման 28-րդ կետը)…»»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն՝
1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը, դրդիչը և օժանդակողը։
2. Կատարող է համարվում այն անձը, ով անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանն անմիջականորեն մասնակցել է այլ անձանց (համակատարողների) հետ համատեղ, ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այլ այնպիսի անձանց օգտագործելու միջոցով, ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության կամ հանցանքը կատարել են անզգուշությամբ։
(…)
5. Օժանդակող է համարվում այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն կամ միջոցներ, գործիքներ տրամադրելով կամ խոչընդոտները վերացնելով, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է պարտակել հանցագործին, հանցագործության միջոցները կամ գործիքները, հանցագործության հետքերը կամ հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաները, ինչպեu նաև այն անձը, ով նախապեu խոuտացել է ձեռք բերել կամ իրացնել այդպիuի առարկաները։
Եթե հանցակիցներից երկուսը կամ ավելին անմիջականորեն կատարում են հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը, ապա հանցակցությունը դրսևորվում է համակատարման ձևով։
Համակատարում չէ հանցագործությանն այնպիսի մասնակցությունը, երբ հանցակիցներից մեկը տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող ոչ մի գործողություն չի կատարել, այլ միայն օժանդակել է հանցագործությանը, այսինքն՝ եղել է օժանդակող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասի իմաստով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի 5-րդ մասում սպառիչ թվարկված են այն եղանակները և միջոցները, որոնցով օժանդակողը, չկատարելով տվյալ հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող որևէ գործողություն, մասնակցում է հանցագործությանը։ Օրենքում չնշված այլ եղանակներով օժանդակությունը բացառվում է։
Մասնավորապես, օժանդակող է այն անձը, ով հանցագործությանն oժանդակել է.
ա) Միջոցներ կամ գործիքներ տրամադրելով (ֆիզիկական օժանդակություն)։ Օժանդակության այս տեսակն արտահայտվում է այնպիսի գործողություններով, որոնք ուղղված են հանցագործության միջոցներ և գործիքներ տրամադրելու, խոչընդոտներ վերացնելու միջոցով կատարողի կողմից հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի իրականացումը հեշտացնելուն։
բ) Խորհուրդներով, ցուցումներով, տեղեկատվություն տրամադրելով (ինտելեկտուալ օժանդակություն)։ Այն արտահայտվում է արարքի հոգեբանական կողմին վերաբերող գործողություններով, որոնք ուղղված են կատարողի մոտ հանցագործության կատարման վճռականությունն ամրապնդելուն, առավել արդյունավետ գործողություններ կատարելու ուղիներ գտնելուն և այլն։
Անհրաժեշտ է նկատի ունենալ, որ պարտակման, հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկաների ձեռք բերման կամ իրացման նախապես խոստումը ոչ թե ֆիզիկական, այլ ինտելեկտուալ օժանդակություն է։ Այլ կերպ` արարքն օժանդակություն որակելու համար այս դեպքերում չի պահանջվում խոստման ռեալ (իրական) կատարում և նույնիսկ այն կատարելու մտադրություն։
գ) Խոչընդոտները վերացնելով (կարող է լինել ինչպես ֆիզիկական, այնպես էլ ինտելեկտուալ)։
Սուբյեկտիվ կողմից օժանդակությունը դրսևորվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ ինքը մասնակցում է կատարողի կողմից իրականացվող հանցագործությանը և ցանկանում է մասնակցել։ Ինչ վերաբերում է հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող մեղքի ձևին, ապա դրանց նկատմամբ կարող է դրսևորվել և՛ ուղղակի, և՛անուղղակի դիտավորություն»»։
Ընդհանրացնելով վերը շարադրվածը, դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով ամբաստանյալ Ա.Բադալյանը, գործելով թմրամիջոց սպառողի՝ Ա.Խաչատրյանի, շահերից, նրան խոuտացել է օգնել ձեռք բերել հանցավոր ճանապարհով ձեռք բերված առարկա՝ թմրամիջոց և քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրելուրսոր։ Այսինքն, առկա է թմրամիջոցի ձեռքբերման հանցակցություն` ինտելեկտուալ օժանդակության ձևով։ Ավելին, նա իր ծանոթ ոմն Արամից հետաքրքրվել է, թե հնարավոր է արդյոք ձեռք բերել թմարմիջոց, որից հետո ոմն Արամը տվել է դրական պատասխան և Ա.Բադալյանի ու Ա.Խաչատրյանի կողմից տրված գուամրներով բերել երկու առանձին փաթեթեներ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Գործի քննությունը դատարանում կատարվում է միայն ամբաստանյալի նկատմամբ և միայն այն մեղադրանքի սահմաններում, որով նրան մեղադրանք է առաջադրվել։
2. Դատական քննության ընթացքում մեղադրանքի փոփոխություն թույլատրվում է, եթե դրանով չի վատթարանում ամբաստանյալի վիճակը, և չի խախտվում ամբաստանյալի պաշտպանության իրավունքը։ Մեղադրանքը խստացման առումով փոխելը թույլատրվում է միայն սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով և դեպքերում»։
Ուստի, դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ`
«Արթուր Ժորայի Բադալյանը 2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին, ժամը 17։00-ի սահմաններում իր հետ այդ պահին գտնվող Ա.Խաչատրյանի խնդրանքով և նրա համար ևս թմրամիջոց ու պրեկուրսոր ձեռք բերելուն օժանդակելու նպատակով, Երևանի «Հանրապետության» հրապարակի շատրվանների մոտ հանդիպելով իր ծանոթին, նրան են հանձնել գումարներ՝ Ա.Բադալյանը 20.000 ՀՀ դրամի, իսկ Ա.Խաչատրյանը՝ 50 ԱՄՆ դոլարի չափով, որից հետո, հիշյալ ծանոթից իրենց համար ձեռք են բերել խոշոր չափի՝ 0.56 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և դրա պրեկուրսոր հանդիսացող՝ 0.45 գրամ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ»։
Ինչպես նշվեց վերևում, նախաքննական մարմնի կողմից Արթուր Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքի էությունը կայանում է նրանում, որ վերջինս՝ իրացման նպատակով ձեռք է բերել և պահել թմրամիջոց ու քացախաթթվի անհիդրիդ, ինչպես նաև դրանք իրացրել կոնկրետ անձի՝ գործով մյուս ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանին։ Առաջին հայացքից պետք է օրինաչափ համարվեր, որ նման պայմաններում նույն Արմեն Խաչատրյանի մեղադրանքը պետք է բխեր Արթուր Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքից և հստակ նշվեր, որ թմրամիջոցն Արմեն Խաչատրյանը ձեռք է բերել Արթուր Բադալյանից։ Մինչդեռ, նույն պայմաններում Ա.Խաչատրյանին մեղադրանք առաջադրելիս, վարույթն իրականացնող մարմինը չի կոնկրետացրել, թե ումից է թմրամիջոցն ու քացախաթթվի անհիդրիդը ձեռք բերել Ա.Խաչատրյանը։
Հետևաբար, դատարանը ցանկանում է անդրադառնալ նաև նախաքննական մարմնի կողմից Ա.Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանք էությանը, դրա ձևակերպմանը, փաստական կողմին ու դրանցով հանդերձ՝ առաջադրված մեղադրանքի որոշակիությանը.
Այսպես.
Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանին նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ`
« (...) նա առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար, [...] ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի՝ 0.56 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և 0.45 գրամ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք վերջինիս բաճկոնի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է 2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի ծառայողների կողմից կատարված խուզարկության ժամանակ (...) »։
Ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանին քրեական գործի նախաքննության ընթացքում առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունից բխում է, որ նրան մեղադրանք է առաջադրվել՝ անհայտ անձից խոշոր չափի՝ 0.56 գրամ հաստատուն քաշով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոց և 0.45 գրամ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր ձեռք բերելու համար։ Այլ կերպ, նախաքննական մարմինն իր կարծիքով հաստատված համարելով որոշակի փաստեր, մասնավորապես, Արթուր Բադալյանի կողմից Արմեն Խաչատրյանին 0.56 գրամ հաստատուն քաշով «ափիոն» տեսակի թմրամիջոցն ու 0.45 գրամ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորն իրացնելու հանգամանքը, Ա.Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանքում չի կոնկրետացրել ու հստակցրել, թե հատկապես ումից է վերջինս ձեռք բերել թմրամիջոցը և քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը։ Նախաքննական մարմնի տրամաբանությունից ելնելով Արմեն Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանքում պետք է նշվեր, որ վերջինս թմրամիջոցը և քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսորը ձեռք է բերել Արթուր Բադալյանից, ինչը սակայն, մեղադրանքի ձևակերպման մեջ առկա չէ։
Մինչդեռ, հիշյալ հարցի կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 24.08.2012թ.-ին թիվ ԵՇԴ/0002/01/11 քրեական գործով իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ՝

« (...) 14. Մեղադրանք հասկացության օրենսդրական ձևակերպումը տրված է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 6-րդ հոդվածի 20-րդ կետում։ Նշված իրավանորմի համաձայն` մեղադրանքը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով նախատեսված կարգով ներկայացված հիմնավորումն է` որոշակի անձի կողմից քրեական օրենսգրքով չթույլատրված կոնկրետ արարքի կատարման մասին։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի համաձայն` «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի նպատակների իրացման առումով մեղադրանքը բնորոշվում է որպես լիազորված պետական մարմնի կողմից անձին արված պաշտոնեական ծանուցում այն մասին, որ հիմքեր կան պնդելու, թե նա քրեական հանցանք է գործել (տե՛ս Eckle v. Germany, 1982 թվականի հուլիսի 15-ի վճիռը, կետ 73) ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու հիմքը նրա կողմից հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցությունն է ։
2. Սույն հոդվածի առաջին մասում նախատեսված հիմքերի առկայության դեպքում քննիչը, դատախազը պատճառաբանված որոշում են կայացնում անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին։
3. Որոշման նկարագրական-պատճառաբանական մասում նշվում են (…) մեղադրանքի ձևակերպումը՝ նշելով հանցագործության տեղը, ժամանակը, եղանակը և մյուս հանգամանքները, որքանով դրանք պարզված են գործի նյութերով։ Եզրափակիչ մասում շարադրվում է անձին գործով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը և քրեական օրենսգրքի հոդվածը, հոդվածի մասը կամ կետը, որով նախատեսված է կատարված հանցանքի համար պատասխանատվությունը (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 270-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Մեղադրական եզրակացությունը բաղկացած է նկարագրական-պատճառաբանական և եզրափակիչ մասերից։
2. Նկարագրական-պատճառաբանական մասում քննիչը շարադրում է հանցագործության հանգամանքները, մեղադրյալին, ինչպես նաև տուժողին բնութագրող հանգամանքները, մեղադրյալի մեղավորությունը հաստատող ապացույցները, ի պաշտպանություն նրա բերվող փաստարկները և այդ փաստարկների ստուգման արդյունքում հավաքված ապացույցները (…)։
3. Եզրափակիչ մասում շարադրվում են մեղադրյալի մասին տեղեկությունները և առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումը՝ նշելով տվյալ հանցագործությունը նախատեսող քրեական օրենքի նորմերը (…)»։
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները Վճռաբեկ դատարանի կողմից վերլուծության են ենթարկվել Ա.Պապյանի գործով կայացված որոշման մեջ, որտեղ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ «ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ և 270-րդ հոդվածների վերլուծությունից երևում է, որ օրենսդիրը երկու դեպքում էլ օգտագործել է «մեղադրանքի ձևակերպում» եզրույթը, որի կառուցվածքն իրենից ներկայացնում է.
ա) գործով հաստատված, հանրության համար վտանգավոր և հակաիրավական փաստերը, որոնք համապատասխանում են կոնկրետ հանցակազմի հատկանիշներին,
բ) քրեական օրենքի կոնկրետ նորմը, որի հատկանիշներին համապատասխանում են մեղադրյալի գործողությունները կամ անգործությունը կազմող փաստերը։
Վերոնշյալ դատողության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները։ Փաստական տվյալների ներառումն անհրաժեշտ նախապայման է, որպեսզի մեղադրանքի մեջ նշվի այն քրեական օրենքը, որով նախատեսված են հանրության համար վտանգավոր, հակաիրավական և քրեորեն պատժելի արարքի հատկանիշները, այսինքն` հանգեցնի մեղադրանքում ձևակերպված արարքին համապատասխան իրավաբանական գնահատական տալուն» (տե՛ս Արկադի Պատվականի Պապյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ՏԴ/0115/01/09 որոշման 18-րդ կետը)։
15. Հիմք ընդունելով սույն որոշման նախորդ կետում մեջբերված իրավական դիրքորոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրանքը հանդիսանում է քրեադատավարական այն ինստիտուտը, որի միջոցով ապահովվում է հանրային քրեական հետապնդման կառուցակարգի գործունեությունը։ Մեղադրանքը հանցակազմը կոնկրետ հանցագործության հանգամանքների և այն կատարած անձի հետ կապող դատավարական միջոցն է և այդ պատճառով էլ մեղադրանքը կարելի է դիտարկել որպես հանցակազմի հատկանիշների դատավարական արտահայտություն, որից ածանցյալ է նաև քրեական արդարադատության իրականացման գործառույթը։
Քրեական դատավարությունում մեղադրանքը բնորոշվում է որպես կոնկրետ անձին մեղսագրվող հանցավոր գործողության կամ անգործության նկարագրություն դատավարական փաստաթղթերում։ Կառուցվածքային առումով մեղադրանքը բաղկացած է գործով հաստատված՝ հանրության համար վտանգավոր և հակաիրավական արարքի կատարման հանգամանքների ամբողջությունից և քրեական օրենքի կոնկրետ նորմից, որի հատկանիշներին համապատասխանում է նշված փաստական հանգամանքների ամբողջությունը։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքի տարրեր են կազմում մեղադրանքի ձևակերպումը և դրա իրավաբանական որակումը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 203-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Քննիչը, հավաստիանալով մեղադրյալի ինքնության մեջ, նրան հայտարարում է որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումը և բացատրում առաջադրված մեղադրանքի էությունը։ Այդ գործողությունների կատարումը մեղադրյալի և քննիչի ստորագրությամբ հաստատվում է (…)»։

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը նշված նախադեպային որոշման լույսի ներքո վերլուծելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, դատարանն ընդգծում է, որ մեղադրանքի ձևակերպումը պետք է արտացոլի մեղսագրվող գործողությունների կամ անգործության բովանդակությունը, հետևաբար պետք է ներառի հանցակազմի բոլոր պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալները։ Ա.Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանքի տառացի մենկաբանմամբ դատարանը գալիս է այն եզրահանման, որ նախաքննական մարմինը իր կարծիքով բավարար ապացույցների համակցությամբ վերջինիս առաջադրել է համապատասխան մեղադրանք, սակայն, այդ մեղադրանքում չի հստակեցրել, թե ով է հանդիսանում Ա.Խաչատրյաին թմանյութ իրացնողը։ Մինչդեռ, Ա.Բադալյանին առաջադրված մեղադրանքում հստակ նշել է, որ «... նա Ա.Խաչատրյանին վաճառքի եղանակով իրացրել է թմրամիջոց և քացախաթթվի անհիդրիդ»։
Այլ կերպ, դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Խաչատրյանին առաջադրված մեղադրանքն անորոշ է և այդ մեղադրանքում հստակ նշված չէ, թե ով է հանդիսանում նրան թրմանյութ իրացնող անձը։

Ընդհանրացնելով վերոգրյալը, դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքներն ու դատական քննությամբ ձեռք բերված, ուսումնասիրված ու հաստատված ապացույցները դիտարկելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված նախադեպային որոշումների լույսի ներքո, դատարանն արձանագրում է, որ Արթուր Ժորայի Բադալյանը պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի այն բանի համար, որ նա՝
2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին, ժամը 17։00-ի սահմաններում Երևանի «Հանրապետության» հրապարակի շատրվանների մոտ հանդիպելով իր ծանոթին, իր հետ այդ պահին գտնվող Ա.Խաչատրյանի խնդրանքով և վերջինիս համար ևս թմրամիջոց ու դրա պրեկուրսոր հանդիսացող քացախաթթվի անհիդրիդ ձեռք բերելուն օժանդակելու վերաբերյալ խնդրանքից ելնելով, հիշյալ ծանոթին են հանձնել գումարներ՝ Ա.Բադալյանը 20.000 ՀՀ դրամի, իսկ Ա.Խաչատրյանը՝ 50 ԱՄՆ դոլարի չափով, որից հետո, հիշյալ ծանոթից իրենց համար ձեռք են բերել խոշոր չափի՝ 0.56 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և դրա պրեկուրսոր հանդիսացող՝ 0.45 գրամ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ։
Բացի այդ, Արթուր ժորայի Բադալյանը, քննությամբ չպարզված ժամանակ և հանգամանքներում ձեռք է բերել և առանց իրացնելու նպատակի, իր բնակության վայրում՝ Երևան քաղաքի Զաքիյան 3-րդ շենքի թիվ 109-րդ բնակարանում, ապօրինի պահել է զգալի չափի՝ 1.9 գրամ հաստատուն քաշով, մարիխուանա տեսակի թմրամիջոց և զգալի չափի՝ 0.036 գրամ քաշով տետրահիդրոկաննաբինոլ տեսակի թմրամիջոց, որոնք հայտնաբերվել են 2015թ.-ի դեկտեմբերի 23-ին՝ հիշյալ բնակարանում կատարված խուզարկության ժամանակ։
Բացի այդ, Արթուր ժորայի Բադալյանը, 2015թ.-ի դեկտեմբերի 23-ին, ապօրինի կերպով կրել է գործարանային արտադրության, հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող՝ կոմբինացված սառը զենք հանդիսացող բռնակով և սևեռվող շեղբով ծալովի դանակ-կռփազենք, որը հայտնաբերվել է նույնը օրը՝ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։
Այսինքն, Արթուր ժորայի Բադալյանը կատարել է հանցանքներ՝ նախատեսված՝ ՀՀ օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 38-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Իր հերթին Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանը պետք է քրեական պատասխանատվության ենթարկվի այն բանի համար, որ նա՝
առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար, Արթուր Ժորայի Բադալյանի օժանդակությամբ և այլ անձից՝ 2015թ.-ի հոկտեմբերի 17-ին ապօրինի ձեռք է բերել և պահել խոշոր չափի՝ 0.56 գրամ հաստատուն քաշով ափիոն տեսակի թմրամիջոց և 0.45 գրամ քաշով քացախաթթվի անհիդրիդ տեսակի պրեկուրսոր, որոնք վերջինիս բաճկոնի ձախ գրպանից հայտնաբերվել է նույն օրը՝ ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնի ծառայողների կողմից կատարված անձնական խուզարկության ժամանակ։
Այսինքն, Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանը կատարել է հանցանքներ՝ նախատեսված՝ ՀՀ օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով։
Նշված պայմաններում, դատարանը գտնում է, որ վերջիններս պետք է ենթարկվեն քրեական պատասխանատվության և պատիժների իրենց կողմից կատարված այդ արարքների համար։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, նրանցից յուրաքանչյուրի կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքների քանակը, այնպես էլ նրանց անձը բնութագրող, նրանցից յուրաքանչյուրի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Արթուր Ժորայի Բադադլյանի անձը բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։

Բացի այդ, որպես Արթուր Ժորայի Բադալյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում նաև ՂՊՎ միության նախագահի կողմից «ՀՀ բանակի 20 ամյակի կապակցությամբ՝ Ղարաբաղյան պատերազմի վետերաններին մշտապես աջակցելու համար պատվոգրով» պարգևատրվելը։
Միևնույն ժամանակ, դատարանը որպես Արթուր Ժորայի Բադադլյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առնում այն, որ վերջինս ունի առողջական խնդիրեր՝ տառապում է «խոշորբջջային լիմֆոմա, անապլաստիկ ձև հիվանդությամբ»։ Հիշյալ փաստի կապակցությամբ գործում առկա է երևանի Մխիթար Հերացու անվան պետական բժշկական համալսարանի «Մուրացան» համալսարանական հիվանդանոց քիմիաթերապիայի կլինկիայի ղեկավարի կողմից տրված գրութունը, համաձայն որի՝
«Հիվանդը գանգատվում է արտահայտված ընդհանուր թուլությունից, քրտնարտադրությունից հատկապես գիշերային ժամերին, հաճախակի նոպայաձ ցավերից որովայնում, քթային արյունահոսության Էպիզոդներից։ 2016թ. ապրիլին կատարված ՄՌՏ քննությամբ հիվանդի մոտ նկարագրվել է հետորովայնամզային լիմֆադենոպաթիա, որովայնի ստորին ձախ քառակուսում՝ գոյացություն։ 10.01.2017-18.01.2017թթ հիվանդը հոսպիտալիգացվել է Հերացի թիվ 1 հիվանդանոցային համալիրի վիրաբուժության բաժանմունքում՝ վիճակի կտրուկ վատացման պատճառով։ Կատարված հետազոտություններով՝ ՈԻՁՀ, ԿՏ,ռենտգեն քննություն, նկարագրվել է ներորովայնային լիմֆադենոպաթիա։ Հիվանդը ստացել է կոնսերվատիվ-ինֆուգիոն թերապիա։
Հիվանդը դիմել է հետագա բուժման համար, հետազոտվել է ամբուլատոր։ Հաշվի առնելով անամնեզը, ներկայիս ընդհանուր վիճակը, հետազոտությունների արդյունքում հայտնաբերված լիֆադենոպաթիան, խորհուրդ է տրվում 1-խոշոր բջջային լիմֆոմայի ռեցիդիվի վերիֆիկացիա և հակառեցիդիվային բարձր դոզավորված քիմիաթերապնտիկ բուժում՝ հնարավոր ցողունային բջիջների փոխպատվաստմամբ, փորձառու մասնագիտացված կլինիկայում»։
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արթուր Ժորայի Բադալյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նրա խնամքին անչափահաս երեխայի՝ Լիլիթ Արթուրի Բադալյանի, առկայությունը` ծնված 25.01.2000թ.-ին` հիմք թիվ 259216 ծննդյան վկայականը։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Ժորայի Բադադլյանի արաքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Որպես ամբաստանյալ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
Բացի այդ, դատարանը որպես Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ հաշվի է առնում «ՎԱԴՈ-ՐՅՈւ կարատե ԴՈ հայկական ֆեդերացիայի» նախագահի և ՎԿՀՖ-ի նախագահի կողմից տրված փաստաթղթերը։
«ՎԱԴՈ-ՐՅՈւ կարատե ԴՈ հայկական ֆեդերացիայի» նախագահ Տ.Մուրադյանի կողմից տրված շնորհակալագրի համաձայն՝
«Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանը 2003 թվականից հանդիսանում Է ՎԿՀՖ-ի պատվավոր նախագահ։ Իր գործունեության ընթացքում Արմեն Խաչատրյանը բազմիցս օգնել է հայ մարզիկներին, բարենպաստ պայմաններ ստեղծելով որակյալ մարզումներ անցկացնելու համար՝ ֆեդերացիային մարզագույք նվիրատվություն անելով, անապահով ընտանիքների երեխաներին հովանավորելով միջազգային մրցումներին մասնակցելու համար, որի շնորհիվ հայ մարզիկները կարողանում են բարձր պահել հայ ազգի պատիվը բարձրացնելով հայկական դրոշը։
Արմեն Խաչատրյանը նաև իր օգնությունն է ցուցաբերում մարզիչներին որակավորում բարձացնելու համար, որոնք պարտավոր են 3 տարին մեկ մասնակցել միջազգային մարզչական սեմինարներին։
Նախկինում լինելով մարզիկ, նա քաջ գիտակցում է սպորտի աշխարհում առկա դժվարությունները, ֆինանսապես և հոգեպես աջակցելով հայ մարզիկներին և մարզիչներին»։
ՎԿՀՖ-ի նախագահի կողմից տրված շնորհակալագրի համաձայն՝
«Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանը պարգևատրվել է հայկական կարատեի զարգացման գործընթացում ներդրումներ կատարելու համար»։
Դատարանը, որպես Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի անձը բնութագրող հանգամանք է դիտում նաև այն, որ վերջինս ունի առողջական խնդիրներ, մասնավորապես, տառապում է «Հեպատիտ ,,C,, ընդհանուր հիվանդությամբ»։
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում ՀՀ օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներն ի սկզբանե ընդունելը, դրանցում իրեն մեղավոր ճանաչելը, նախաքննության որոշակի ժամանակահատվածից սկսած մինչև դատական քննության ավարտը ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, ինչպես նաև կատարած հանցանքների համար դատարանում անկեղծորեն զղջալը։
Միաժամանակ, դատարանը որպես ամբաստանյալի պատիժը մեղմացնող հանգամանք է գնահատում այն, որ նրա խնամքին են գտնվում ընտանիքի մյուս անդամները՝ կինը՝ Գայանե Անտինյանը և դուստրը՝ Լիա Խաչատրյանը։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի արաքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Արթուր Բադալյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքների համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվեն պատիժներ` ազատազրկման և տուգանքի ձևով, որպիսի պատիժները նա պետք է կրի։
Ինչ վերաբերվում է գործով մյուս ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանին, ապա դատարանը գտնում է, որ նրա նկատմամբ նույնպես պետք է պատիժներ նշանակվեն՝ ազատազրկման և տուգանքի ձևով, սակայն հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, մեղսագրված հանցանքների քանակն ու դրանց նվազ ծանրության աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի առկայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք՝ նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը հնարավոր է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։
Անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակների ընտրության և պատժաչափերի հարցերին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ` մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ յուրաքանչյուրի կողմից դրանց կատարման քանակը, նրանցից յուրաքանչյուրի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, հանցանքների կատարման մեջ նրանցից յուրաքանչյուրի մասնակցության աստիճանն ու դերակատարությունը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Արթուր Բադալյանի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, խախտված հասարակական հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքների հետ, դատարանը գտնում է, որ վերը շարադրված հանգամանքների համակցությունը չի կարող իր միասնության մեջ դիտվել որպես պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պայման և հիմք հանդիսանալ նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատիժները ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն չկիրառելու համար։
Նշված եզրահանգումը դատարանն առավելապես պայմանավորում է նրանով, որ թեև ամբաստանյալ Ա.Բադալյանը ևս տառապում է ծանր հիվանդություններով, սակայն նրա կողմից կատարված արարքների տարաբնույթ լինել, դրանց քանակն ու մեկ միասնության մեջ արդեն հասարակական վտանգավորության բարձր աստիճանը, դատարանին բերում են այն համոզման, որ հիմնավոր չէ ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում այն պայմանականորեն չկիրառելն ու փորձաշրջան սահմանելը, քանի որ դրանով հնարավոր չէ հասնել պատժի նպատակների իրացման խնդրին։
Ինչ վերաբերվում է Արմեն Խաչատրյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափության հարցին, ապա դատարանն արձանագրում է հետևյալը։
Ինչպես արդեն նշվեց վերևում, սույն գործով դատարանը եկավ այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի նկատմամբ, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքների համար պետք է պատիժներ նշանակվեն ազատազրկման և տուգանքի ձևով։

Նշված պայմաններում, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և դրանց համատեքստում քննարկելով ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժը պայմանական չկիրառելու վերաբերյալ հարցը, դատարանն արձանագրում է, որ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը նրա կողմից փաստացի կրելու անհրաժեշտության բացակայությունը հիմնավորվում է հետևյալով.

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 18.12.2015թ-ին կայացված ԵԱՔԴ 0091/01/14 քրեական գործով նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը`

«...11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)։
Սույն քրեաիրավական նորմը Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել, և մշտապես վերահաստատվել դիրքորոշումն առ այն, որ առանց պատիժը փաստացի կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների, հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի համակողմանի ու ամբողջական գնահատման վրա։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանն այն կիրառելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված պատժի նպատակների իրացվելիությունը (տես, ի թիվ այլնի, Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13 որոշումները)։

12. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել.«(...) «հանցավորի անձնավորությունեզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն» եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։

Հիմք ընդունելով (...) ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ‰ (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։

Ս.Աղախանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է.

«(…) Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։

Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։

Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։

Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ (…)‰ (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։

13. Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է նախորդ կետում մեջբերված` Սերոբ Սարգսյանի և Սեյրան Աղախանյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն այն մասին, որ յուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։

Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։

Այլ խոսքով` հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը (տե՛ս, mutatis mutandis, Արտաշ Շաքարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշման 13-րդ կետը)։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը (…) »»։

Քննվող քրեական գործով ձեռք բերված տվյալները դիտարկելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված նախադեպային որոշման լույսի ներքո, դատարանը ցանկանում է ընդգծել, որ ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի անհատականացման ժամանակ վերջիններիս անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ՝ արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ։
Դատարանը, գնահատելով Արմեն Խաչատրյանի` որպես հանցավորների անձը բնութագրող տվյալները, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս վերջիններիս դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարողի, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձի՝ իր անհատական հատկանիշներով, փաստում է հետևյալը`
ինչպես նշվեց վերևում, ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանն իր սոցիալական միկրոմիջավայրում, բնութագրվում է բացառապես դրական կողմերով, վերջինս ունի առողջական լուրջ խնդիրներ՝ տառապում է «Հեպատիտ ,,C,, ընդհանուր հիվանդությամբ», նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։

Միևնույն ժամանակ դատարանը, սույն գործով որպես ամբաստանյալի` հետագայում նմանատիպ կամ այլ հանցավոր արարքներ չկատարելու փաստարկված հիմք է դիտում նաև այն, որ վերջինս գիտակցել է իր կողմից կատարած արարքների բնույթը, դրանց վտանգավորության աստիճանը և դատաքննության ընթացքում տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, իսկ դատարանում խորապես զղջացել իր կողմից կատարված հանրորեն վտանգավոր արարքների համար։ Ի լրումն դրա, ամբաստանյալի խնամքին է գտնվում նաև ընտանիքը։

Այլ խոսքով, վերը շարադրված պայմաններում դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառում, քանի որ առկա է դատարանի համոզվածությունն ու վստահությունը` Ա.Խաչատրյանի ուղղվելու հնարավորության մասին։

Դատարանն արձանագրում է, որ նման պայմաններում չի իրագործվի, ավելին, կխաթարվի պատժի նշանակման օրենսդրական նպատակների առնվազն մեկ բաղադրիչի՝ պատժի արդարացիության, էությունը, որն իր հերթին կբերի նաև արդարության և արդարադատության իմաստազրկմանը՝ նկատի ունենալով, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի այլ այն պետք է իրականացվի և հանրության կողմից լինի տեսանելի և ընկալելի։

Այսպիսով, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, ինչպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, ուստի գտնում է, որ նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվելիք պատիժը պետք է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։

Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Ա.Խաչատրյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը։ Նման որոշումը դատարանը պայմանավորում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում շարադրված հիմքերի հաշվառմամբ փորձաշրջանի ընթացքում ամբաստանյալի վրա պարտականություն դնելու, այն է՝ իր ընտանիքին նյութական օգնություն ցույց տալու անհրաժեշտությամբ։
Միաժամանակ, դատարանը, հիմք ընդունելով քրեական գործի նախաքննության ընթացքում անցկացված փորձաքննությունը, գտնում է, որ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ հոգեբույժի մոտ պետք է նշանակել հարկադիր բուժում և հսկողություն՝ արտահիվանդանոցային պայմաններում։
Անդրադռանալով գործով մյուս ամբաստանյալ Ա.Բադալյանի նկատմամբ նշանակվելիք պատժի հաշվարկման առանձնահատկություններին, դատարանը փաստում է հետևյալը.
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն`
«Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ մեկ օրը երեք ժամի դիմաց»։
Հաշվի առնելով այն փաստը, որ Արթուր Բադալյանը սույն գործով նախաքննության որոշակի ժամանակահատվածում գտնվել է անազատության մեջ, դատարանը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն, պետք է նշված հանգամանքը հաշվի առնի նրա նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։
Նման պայմաններում, անդրադառնալով Արթուր Բադալյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոցը ընտրված գրավի հարցին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետ՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում՝ 26.12.2015թ-ին, «Յունիբանկ» ՓԲԸ-ում Ժորա Խաչիկի Բադալյանի թիվ 151226000516032 վճարման անդորրագրով վճարված 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը պետք է վերադարձնել գրավատուին։

Ինչ վերաբերվում է գործով մյուս ամբաստանյալ Արմեն Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի՝ չհեռանալու մասին ստորագրության մասին հարցին, ապա դատարանը գտնում է, որ վայն պետք է թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Լուծելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենգրքի 119-րդ հոդվածով, դատարանը գտնում է, որ անցկացված փորձաքննություններից հետո առկա՝ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Ա.Բադալյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված «մարիխուանա», «տետրահիդրոկաննաբինոլ», Ա.Խաչատրյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «ափիոն» տեսակների թմրամիջոցները և քացախաթթվի «անհիդրիդ» տեսակի պրեկուրսորը պետք է ոչնչացնել, իսկ Ա.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ սևեռվող շեղբով ծալովի դանակ-կռփազենքը, հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող դանակը, որոնք պահվում են ՀՀ ոստիկանության ՓՔ վարչությունում, պետք է թողնել վերջինիս տնօրինությանը։
Դատարանը գտնում է, որ Արթուր ժորայի Բադալյանից և Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանից՝ հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի պետք է բռնագանձել՝ համապաատասխանաբար 48.090 /քառասունութ հազար իննսուն/ և 38.472 /երեսունութ հազար չորս հարյուր յոթանասուներկու/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։

4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Արթուր Ժորայի Բադալյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, 38-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով, 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Արթուր Ժորայի Բադալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 38-266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով պատիժ նշանակել տուգանք՝ ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300.000 ՀՀ դրամի, չափով։ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով պատիժ նշանակել ազատազրկում` 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 4-րդ մասով պատիժ նշանակել տուգանք՝ ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300.000 ՀՀ դրամի, չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժները մասնակիորեն, իսկ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժները՝ լրիվ գումարելու միջոցով՝ Արթուր Ժորայի Բադալյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի 3 /երեք/ ամիս ժամկետով և տուգանք՝ ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի՝ 600.000 ՀՀ դրամի, չափով։
Նշանակված պատժում հաշվակցել՝ Արթուր Ժորայի Բադալյանի նախաքննության ընթացքում 3 /երեք/ օր կալանավորման տակ գտնվելու ժամկետը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 2 /երկու/ տարի 2 /երկու/ ամիս 27 /քսանյոթ/ օր ժամկետով և տուգանք՝ ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի՝ 600.000 ՀՀ դրամի, չափով։
Արթուր Ժորայի Բադալյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո՝ օրինական հիմքերի առկայության դեպքում՝ 26.12.2015թ-ին «Յունիբանկ» ՓԲԸ-ում Ժորա Խաչիկի Բադալյանի կողմից թիվ 151226000516032 անդորրագրով վճարված 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ գումարը վերադարձնել գրավատուին։
Արթուր Ժորայի Բադալյանի նկատմամբ նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից։

2. Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով։ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 4-րդ մասով պատիժ նշանակել տուգանք՝ ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300.000 ՀՀ դրամի, չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կարգով, հանցանքների համակցությամբ՝ նշանակված պատիժները լրիվ գումարելու միջոցով՝ Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 /մեկ/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով և տուգանք՝ ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկի՝ 300.000 ՀՀ դրամի, չափով։
ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով՝ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման վրա։ Փորձաշրջանի ընթացքում Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի վրա պարտականություն դնել՝ նյութական օգնություն ցույց տալ իր ընտանիքին։
Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ հոգեբույժի մոտ նշանակել հարկադիր բուժում և հսկողություն՝ արտահիվանդանոցային պայմաններում։
Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Անցկացված փորձաքննություններից հետո առկա՝ քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ Ա.Բադալյանի բնակարանի խուզարկությամբ հայտնաբերված «մարիխուանա», «տետրահիդրոկաննաբինոլ», Ա.Խաչատրյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված «ափիոն» տեսակների թմրամիջոցները և քացախաթթվի «անհիդրիդ» տեսակի պրեկուրսորը՝ ոչնչացնել, իսկ Ա.Բադալյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված՝ սևեռվող շեղբով ծալովի դանակ-կռփազենքը, հարվածող-փշրող սառը զենքերի շարքին դասվող դանակը, որոնք պահվում են ՀՀ ոստիկանության ՓՔ վարչությունում՝ թողնել վերջինիս տնօրինությանը։
Արթուր Ժորայի Բադալյանից և Արմեն Ալբերտի Խաչատրյանից՝ հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել՝ համապատասխանաբար 48.090 /քառասունութ հազար իննսուն/ և 38.472 /երեսունութ հազար չորս հարյուր յոթանասուներկու/ ՀՀ դրամ՝ որպես դատական ծախսեր։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան հրապարակման օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։


Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ.Մ Ա Կ Յ Ա Ն