Գործ ԵԿԴ/0224/01/16


ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Դարինա Բեգլարյանի,


մասնակցությամբ`


մեղադրող« Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատա-
խազության դատախազ` Հայկ Խաչատրյանի,


պաշտպան(հանրային)` Աննա Ջուվանովայի,


նույն դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց և 2016թ. նոյեմբերի 22-ին ավարտեց քրեա¬կան գործն ըստ մեղադրանքի`
Հարություն Գևորգի Թադևոսյանի` (ծնված 1989թ. հոկտեմբերի 11-ին« Երևանում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« ութամյա կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին մինչև 14 տարեկան երե¬խան, ֆիզիկապես վատառողջ, նախկինում երկու անգամ դատապարտված, մասնավորապես՝ 1. Երևանի քրեա¬կան դատարանի 2008թ. հուլիսի 3-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով, 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով, 183-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման 2 տարի 6 ամիս ժամկետով, 2009թ. ապրիլի 23-ին պատժից պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է, 2. Երևա¬նի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հուլիսի 9-ի դա¬տավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով երեք դրվագներով, 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով վեց դրվագներով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ ազատազրկման 6 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 2013թ. դեկտեմբերի 17-ին համաներման ակտի կիրառմամբ թողնվել է կրելու ազատազրկման 4 տարի 10 ամիս 23 օրը, 2016թ. փետրվարի 8-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատ¬վել է 10 ամիս 9 օր ազատազրկման կրումից, դատվածությունները չմարված, հաշ¬վառ¬ված և բնակվել է Արարատի մարզի Արբատ գյուղի 3-րդ փողոցի 44-րդ տանը, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված հան¬¬ցա¬վոր արարքի կատարում, որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրություն)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15132216 քրեական գործը հարուցվել է 2016թ. հուլիսի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում։
2016թ. հուլիսի 22-ին Հարություն Թադևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրություն։
2016թ. հուլիսի 25-ին Հարություն Թադևոսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2016թ. օգոստոսի 26-ին քրեական գործը Հարություն Գևորգի Թադևոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատա¬րան, 2016թ. օգոստոսի 30-ին ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

2. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատված հա¬մա¬րեց այն, որ Հարություն Թադևոսյանը 2016թ. հուլիսի 3-ին Սևան-Երևան ավտոճանապարհի հարակից կանաչապատ տարածքից վայրի աճած կանեփի թփի տերևները քաղելու և չորացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի՝ իր օգտագործման համար ապօրինա¬բար պատ¬րաստել և պահել է զգալի չափի՝ 0«77 գրամ հաստատուն քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոց« որը 2016թ. հուլիսի 5-ին հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում կատարված նրա անձնական խուզարկության արդյունքներով, այսինքն` Հ.Թադևոսյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս իրեն լիովին մեղավոր ճանաչեց և ցուցմունք տվեց այն մասին, որ 2016թ. հուլիսի 3-ին գնացել է Սևանա լիճ« որտեղ մի քանի ժամ անցկացնելուց հետո տաքսի ավտոմեքենայով վերա¬դարձել է տուն։ Ճանապարհին` Սևան-Երևան ավտոճանապարհի հարակից տարածքում, նկատելով աճած կանեփի թուփ« հիշյալ թփից քաղել է տերևները« ապա դրանք փոխադրելով տուն` չորացրել ու իր գոր¬ծածման համար թմրամիջոց է պատրաստել։
2016թ. հուլիսի 4-ին` ժամը 22-ին իր անձնական գործերով գնացել է Երևան քաղաք` իր գործածելու համար պատրաստված վերոնշյալ թմրամիջոցը թաքցնելով գուլպայի մեջ։ Երևանում հանդիպել է ընկեր Էդգար Պետրոսյանին« իսկ երբ վերջինիս հետ քայլելով գնացել են «Երևան Սիթի» սուպերմարկետի ուղղությամբ« իրենց են մոտեցել ոստիկանները և բերման ենթարկել Կենտրոնական բաժին« որտեղ էլ կատարված անձնական խուզարկության ընթացքում հայտնաբերվել է իր գուլպայի մեջ գտնվող թմրամիջոցը։ Ընդունեց նաև վերոնշյալ թմրամիջոցից գործածելու փաստը` այդ կերպ համաձայնելով տոքսիկաքիմիական փորձաքննության եզրակացության հետևությունների հետ։
Ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանի մեղավորությունը, նրա խոստովանական ցուցմունք¬ներից բա¬ցի, հիմնավորվել է պատշաճ իրա¬վական ընթա¬ցա¬կարգերի շրջանակներում դա¬տաքննութ¬¬յամբ հետա¬զոտված հետևյալ ապացույցների հա¬մադրման և գնահատման արդյունքներով.
Հարություն Թադևոսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու արձանագրությամբ« համա¬ձայն որի` 2016թ. հուլիսի 5-ին կատարված այդ քննչական գործողության արդյունքներով վեր¬ջինիս աջ գուլպայի մեջ հայտնաբերվել և վերցվել է թղթե փաթեթ` մոտ 0«8 գրամ դեղնա¬կանաչավուն զանգ¬վածի պարունակությամբ« ինչը փաթեթավորվել և կնքվել է։
Դատաքիմիական փորձաքննության 2016թ. հուլիսի 13-ի թիվ 225 Ք-16 եզրակացությամբ« համա¬ձայն որի` Հ.Թադևոսյանի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությանը տրա¬մադրված բուսական ծագմամբ 0«77 գրամ հաստատուն քաշով նյութը հանդիսանում է «մարի¬խուանա» տեսակի թմրամիջոց։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և քրեական գործին կցված նյութի՝ Հարություն Թադևոսյանի անձ¬նական խուզարկությամբ հայտնաբերված և փորձաքննությամբ մնացած 0,67 գրամ «մարի¬խուա¬նա» տե¬սակի թմրամիջոցի առկայությամբ և Դատարանում դրա զննության արդյունքներով (արձա¬նագրութ¬յամբ)։
Տոքսիկաքիմիական փորձաքննության 2016թ. սեպտեմբերի 5-ի թիվ 16-1771 եզրակացությամբ« համաձայն որի` Հ.Թադևոսյանից վերցված մեզի և մազի փորձանմուշներում հայտնաբերվել են կանա¬բինոիդների խմբին պատկանող թմրամիջոցի գործածման հետքեր՝ թմրալկալոիդներ։
Դատարանում հրապարակվեց և հետազոտվեց գործով վկա Էդգար Աշոտի Պետրոսյանի նա¬խաքննական ցուցմունքը, սակայն Դատարանը, անդրադառնալով այդ ապացույցի թույլատրելիութ¬յան ու օգտագործման հնարավորության հարցին, փաստելով, որ այն ամբաստանյալ Հարություն Թադևոս¬յանի մեղադրանքի հիմքում դրված միակ և վճռորոշ ապացույցը չէ, այնուամենայնիվ, սույն դա¬տական ակտի հիմքում չի դնում` հաշվի առնելով, որ չի ապահովել տվյալ վկային հակընդդեմ հարցում իրականացնելու (կոնֆրոնտացիայի) պաշտ¬պանական կողմի իրավունքը (ՄԻ եվրոպական դատարանի «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաս¬տանի» գան¬գատի քննարկման շրջա¬նակ¬ներում 2010թ. փետրվա¬¬րի 23-ին կայացրած վճիռ, «Գաբրիել¬յանն ընդդեմ Հայաստանի» գան¬գատի շրջա¬նակներում 2012թ. ապրիլի 10-ի վճռում, Արտակ Գաբրիելյանի վե¬րա¬բերյալ ՎԲ-04/13 գոր¬ծով ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2013թ. սեպտեմ¬բերի 13-ի որոշմամբ արտա¬հայտված իրա¬վական դիրքորոշումներ)։

3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնա¬հատելով դա¬տաքննութ¬¬¬յամբ հե¬տա¬¬զոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դա¬տա¬¬րանը հաստատված հա¬մարեց այն, որ ամբաս¬տան¬յալ Հարություն Թադևոսյանն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինաբար պատրաստել և պահել է զգալի չափի թմրամիջոց, այսինքն` մեղավորությամբ կատարել է հան¬ցա¬վոր արարք« որը համա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցա¬գործութ¬յան հատ¬կա¬նիշ¬¬ներին, հետևաբար` վեր¬ջինս քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է նշված հոդ¬ված¬ի համապատասխան մասով։
Ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬նանման փաստական հանգամանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` վատառողջ լինելը (ըստ Էրեբունի բժշկական կենտրոն նեյրովիրաբուժական բաժան¬մուն¬քի վարչակազմի տրված էպիկրիզի` ավտովթարի հետևանքով ախտորոշվել է գանգուղեղային վնաս¬վածք, (Ա.Գ.Փ), (Ա.Գ.Փ), աջ քունքոսկրի գծային կոտրվածք, գլխուղեղի սալջարդ), երիտասարդ և ամուս¬նացած լինելը (ըստ AG սերիայի թիվ 0575590 անձնագրի և ԱԲ սերիայի թիվ 077121 ամուս¬նության վկայականի պատճենի), իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հան¬գա¬մանքներ` մինչդատական վարույ¬թից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, խնամ¬քին մինչև 8 տարեկան երեխայի` 2011թ. ապրիլի 20-ին ծնված Մովսես Հարությունի Տոնոյանի առկայությունը։
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրաց¬նող հանգամանք է գնահատում հանցանքները կատարելու վտանգավոր ռեցիդիվը, որի առկայության վերաբերյալ հետևության Դատա¬րանը հան¬¬¬գեց հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ների ռեցի¬դիվը վտանգավոր է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելու դեպքում, եթե անձը նախկինում 2 անգամից ոչ պակաս ազատազրկման է դատապարտվել դիտավորյալ հանցագոր¬ծության համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է հա¬մար¬¬վում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատ¬վա¬ծությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ա¬վարտից կամ պատիժը կրելուց ազատ¬վելու պահից, իսկ եթե անձը պատիժը կրելուց պայմանական վաղաժամկետ է ազատվել է, դատվածությունը մարելու ժամկետն հաշվարկվում է հիմնական և լրացուցիչ պատիժը կրելուց ազատվելու պահից։
Համաձայն դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների` դատվածության մասին տեղե¬կանքի և Հարություն Թադևոսյանի նկատմամբ թիվ ԵՄԴ/0046/01/12 քրեական գործով 2012թ. հուլիսի 9-ին կայացված դատական ակտի` Երևանի քրեական դատարանի 2008թ. հուլիսի 3-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով, 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ կետերով, 183-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 2 տարի 6 ամիս ժամկե¬տով, 2009թ. ապրիլի 23-ին պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 1 տարի 13 օր ազատազրկման կրումից, սակայն դատ¬¬վածությունը չմարված կամ չվերացված`վերստին դատապարտվել է Երևանի Մալաթիա-Սե¬բաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հուլիսի 9-ի դա¬տավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով երեք դրվագներով, 34-177-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1.1 կետով վեց դրվագներով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ ազատազրկման 6 տարի 6 ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման, 2013թ. դեկտեմբերի 17-ին նրա նկատմամբ համաներման ակտի կիրառմամբ թողնվել է կրելու ազա¬տազրկում 4 տարի 10 ամիս 23 օր ժամկետով, 2016թ. փետրվարի 8-ին պայմա¬նա¬կան վա¬ղաժամկետ ազատվել է 10 ամիս 9 օր ազատազրկման կրումից։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով նրան վերագրվող ոչ մեծ ծանրության դի¬տավորյալ հան¬ցավոր արարք¬ը գործով ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանը կատարել է 2016թ. հուլիսի 5-ին, այսինքն՝ նախկինում երկու դատավճիռներով դիտավորյալ հանցագործությունների կա¬տարման համար ազատազրկման դատապարտվելով և 2016թ. փետրվարի 8-ին պատժից պայմա¬նական վաղաժամկետ ազատվելով, դրանց համար դատվա¬¬ծությունները մինչև սույն գոր¬ծով նրան մեղսագրվող դիտավորյալ հան¬ցանքի կատա¬րումը չեն մարվել կամ հանվել, դրանցից յուրաքանչյուրի մարման ժամ¬կե¬տի հոսքը ընդհատվել է հաջորդած նոր, այդ թվում՝ սույն գործով վերագրված դիտա¬վորյալ հան¬ցագոր¬ծության կատար¬մամբ։
Նման պայմաններում Հ.Թադևոսյանի պարագայում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի ուժով առկա է հանցագործությունների վտանգավոր ռեցիդիվ, քանի որ վերջինս չափահաս տարիքում նախկինում դիտավորյալ հանցանքներ կատա¬րելու համար երկու անգամ ազա¬¬¬տազրկման դատա¬պարտ¬վելով և ունենալով չմարված և չվե¬րացված դատվածություններ, կա¬տարել է սույն գործով նրան վերագրված նոր, ըստ բնույթի և վտանգավորության աստի¬¬ճանի՝ ոչ մեծ ծանրության դիտավորյալ հան¬ցագոր¬ծութ¬յունը։
Դատարանն ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծանրաց¬նող այլ հանգամանքներ չարձանագրեց։
Պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները, ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանի անձը բնու¬թագրող տվյալներն հաս¬տատված են գործով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափա¬նիշ¬ներին համապա¬տաս¬խանող ապա¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն մեղմացնում և միաժամանակ բարձրացնում են նրա հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տան¬յալ¬ Հարություն Թադևոսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդ¬վածի 1-ին մասով սահմանված հան¬ցա¬¬¬կազ¬մի պատժամասն այլ¬ընտրան¬¬քային է, նախա¬տեսում է պատժատեսակներ, որոնք ուղեկց¬վում են հասա¬րակութ¬յունից անձի մեկու¬¬սաց¬մամբ` կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկման ձևով, հետևա¬բար` քննարկման ենթակա է ամբաստանյալի նկատմամբ պատժա¬տեսակ ընտրելու, նշանակ¬վող պատ¬ժաչա¬փի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նա¬խա¬¬տեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պա¬տիժ կամ ավելի մեղմ պատժա¬տեսակ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի և 67-րդ հոդվածի կիրառմամբ վերջնական պատիժ նշանակելու, այն ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կի¬րա¬ռում) հար¬ցերը։
Ամբաստանյալ Հ.Թադևոսյանի խնամքին է գտնվում 2011թ. ապրիլի 20-ին ծնված Մովսես Հարությունի Տոնոյանը, ինչը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի ուժով` նրա նկատ¬մամբ կալանքն որպես պատժատեսակ նշանակելու իրավական խոչընդոտ է։
Հաշվի առնելով ամբաս¬տանյալ Հարություն Թադևոսյանին վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է), նախկինում դիտավորյալ հանցագործությունների կատարման համար երկու անգամ դատապարտվելու, պատիժներից պայմանա¬կան վաղաժամկետ ազատվելու, սակայն պատ¬շաճ հետևությունների չհան¬գելու և չուղղվելու փաստը, հանցանք¬ների վտանգավոր ռեցիդիվի առկայությունը, ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տեսանկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների բացակա¬յութ¬յունը` Դա¬տա¬րանն արձա¬նագրում է, որ ամբաս¬տան¬յալի նկատմամբ պատիժ կարող է նշանակվել բացառապես ազատազրկման ձևով և նրա նկատմամբ ազա¬տազրկման նվա¬զագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատ¬¬ժատե¬սակ նշա¬նակելու հիմքերը բացա¬կայում են։ Նույն պատճա¬ռաբանությամբ Դատարանը նաև փաս¬տում է, որ ազա¬տազրկման ձևով նշա¬նակվող վերջնական պա¬տիժն ամբաս¬տանյալ Հարություն Թադևոսյա¬նը պետք է կրի, այն արդա¬րացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծութ¬յունների կատա¬րումը կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերա¬¬¬կանգ¬նելու համար։ Ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները, պատաս¬խա¬¬նատ¬վություն ու պատիժը մեղ¬մաց¬¬նող հանգա¬մանքները, պատասխանատ¬¬վությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգա¬մանքը Դատա¬րանը հաշվի է առնում նրա նկատ¬մամբ պատժաչափ և դատավճիռների համակ¬ցութ¬յամբ վերջնական պատիժ սահմա¬նելիս։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածով սահմանված հանցագործություն¬ների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կարգն ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանի նկատմամբ կիրառելու հարցին՝ Դատարանը փաստում է« որ նշված հոդվածով սահմանված պատիժ նշանակելու կանոնները ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանի նկատմամբ կիրառելի են« քանի որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1-րդ հոդվածն ընդունվել է 2011թ. մայիսի 23-ին, իսկ նա սույն քրեական գործով դիտա¬վոր¬¬յալ միջին ծանրության նոր հանցանքը կատարել է 2016թ. հուլիսի 5-ին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտան¬¬գա¬վոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս անհրա¬ժեշտ է հաշ¬վի առնել կատարված հանցագործությունների բնույթը, քանակը և ծան¬րության աստի¬ճանը, այն հան¬գա¬¬մանք¬¬նե¬րը, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչ¬պես նաև նոր հանցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ պարբերության համաձայն` հանցագործության վտանգավոր ռեցիդիվի համար նշանակված պա¬տիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համա¬պա¬տաս¬խան հոդ¬վածի սանկցիա¬յով նախատեսված առավելագույն պատժի երկու երրորդից։
Այսպիսով, վերոնշյալ վերլուծությունների և դատողությունների լույսի ներքո Դատարանը փաս¬տում է, որ տվյալ դեպքում հանցա¬գոր¬ծությունների վտանգավոր ռեցիդիվը Դատարանը պետք է հաշվի առնի ոչ միայն որպես ամբաս¬տանյալ Հարություն Թադևոսյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգա¬մանք, այլև վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հա¬տուկ կար¬գի կիրա¬ռումն հիմ¬նա¬¬վորող փաս¬¬տարկ։ Ընդ որում` Դատարանը փաստում է, որ հանցանքների վտան¬գա¬վոր ռեցիդիվի առ¬կայության պայման¬ներում օրենսդիրը պատժատեսակի և դրա պատժաչափի նվազա¬գույն շեմի հարցն արդեն որո¬շա¬կիաց¬¬րել է, այսինքն՝ ամբաս¬տանյալ Հարություն Թադևոսյանի նկատմամբ սույն գործով պատիժ կա¬րող է նշանակվել բացա¬ռա¬պես ազա¬տազրկման ձևով, որի չափը չի կարող պակաս լինել 8 ամսից։
Դատարանը փաստում է նաև, որ ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանի նկատմամբ վերջ¬նական պատիժ պետք է նշանակվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետի և 67-րդ հոդվածի կիրառմամբ` նկատի ունենալով, որ վերջինս սույն քրեական գործով նրան մեղ¬սագրված հանցավոր արարքը կատարել է 2016թ. հուլիսի 5-ին` մինչև թիվ ԵՄԴ/0046/01/12 քրեական գործով Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2012թ. հուլիսի 9-ի դատավճռով նշանակված ու չկրած 10 ամիս 9 օր ազատազրկման լրանալը (պայ¬մանական վաղաժամկետ ազատվել է 2016թ. փետրվարի 8-ին)։ Հետևաբար` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ հոդվածի 6-րդ մասի 3-րդ կետի ուժով նրա նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող պատժին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կարգով լրիվ կամ մասնակի պետք է գումա¬րվի նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը։
Ամբաստանյալ Հարություն Թադևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհե¬ռա¬նալու մասին ստորագրության հարցը քննարկելիս` Դատարանը գտնում է« որ այն անհրա¬ժեշտ է թողնել ան¬փոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ Հարություն Թադևոս¬յանի պատժի կրման սկիզբը՝ հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օր¬վա¬նից։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների« դատական ծախսերի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղաքացիական հայցի հարցերին« սակայն Դատարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով Հարություն Թադևոսյանի գույքի վրա արգելանք չի կիրառվել« նրա դեմ քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, դատական ծախսեր չկան, սահմանափակվում է այդ փաստերի արձանագրմամբ։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, որ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված, դատաքիմիական փորձաքննությամբ մնացած 0,67 գրամ քաշով «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցն անհրաժեշտ է ոչնչացնել։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ և 369-373-րդ հոդվածներով, Դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝
Հարություն Գևորգի Թադևոսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ, նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կիրառմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 8 (ութ) ամիս ժամկետով։
Կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 76-րդ և 67-րդ հոդվածները` սույն դատավճռով նշանակված 8 (ութ) ամիս ժամկետով ազատազրկմանը մասնակիորեն գումարել ԵՄԴ/0046/01/12 գործով Երևանի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատա¬րանի 2012թ. հուլիսի 9-ի դատավճռով նշանակված ու չկրած 10 ամիս 9 օր ազատազրկումից 4 (չորս) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և Հարություն Գևորգի Թադևոսյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Հարություն Թադևոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նրա պատժի կրման սկիզբը հաշվել փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված` դատաքիմիական փորձաքննությամբ մնացած 0.67 գրամ «մարիխուանա» տեսակի թմրամիջոցը ոչնչացնել։
Դատական ծախսերի հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մեկամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։



ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ