Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0218/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
1.9
Պատասխանող
Հարություն Թանգամյան
Հարություն Թանգամյան Երջանիկի
Հարություն Թանգամյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արմեն Դանիելյան
Կարինե Ղազարյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Արմեն Դանիելյան
Կարինե Ղազարյան
Ռուզաննա Բարսեղյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2016-11-08 | 12:30 | 1-ին | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-09-09 | 16:30 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-09-08 | 14:00 | 2 | Կայացել է |
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԿԴ/0218/01/16
08 դեկտեմբերի 2016թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՇԱՀԲԱԶՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Մ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Հ.ԹԱՆԳԱՄՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.09.2016թ. դատավճռի դեմ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի սեպտեմբերի 01-ին հարուցված թիվ62223815 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2015 թվականի նոյեմբերի 3-ին որոշում է կայացվել Հարություն Թանգամյանին ՀՀ քր. օր-ի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 3-ին որոշում է կայացվել Հարություն Թանգամյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ի մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին, միջնորդություն է հարուցվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
Նույն օրը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
2016թ.-ի հուլիս 17-ին ժամը 21։40-ին Հ.Թանգամյանը հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել։
2016թ.-ի հուլիս 18-ին Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին, համաձայն որի՝ Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նույն դատարանի 17.07.2016թ.-ի որոշմամբ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատվել է։
2016թ. օգոստոսի 18-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.09.2016թ. դատավճռով` դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ.
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016թ.-ի հուլիսի 17-ից։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպանը:
Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննական մարմինը Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին դիտավորությամբ Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը պատճառել է նրա կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։
Այսպես՝
2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին ժամը 03.20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Մանուկյան փողոցի 15ա շենքի դիմաց, Հ.Թանգամյանը հանդիպել է իր ծանոթ Ներսես Գասպարյանին, վերջինիս ընկերոջը՝ Վարազդատ Խոցանյանին, և Կարեն Դավթյանին։ Խոսակցության ընթացքում տեղեկանալով, որ Վարազդատ Խոցանյանը նույնպես ծնվել է Վրաստանի Հանրապետությունում, նրա հետ նախկինում հանդիպած լինելու հանգամանքը ճշտելու համար հարցրել է <Վիրահայերի միասնություն> գրասենյակում հնարավոր հանդիպման մասին, ինչին վերջինս պատասխանել է վրդովված տոնով և հայհոյանքով։ Նման պատասխանից բարկանալով, Հարություն Թանգամյանը դիտավորությամբ բռունցքով ուժգին հարվածել է նրա դեմքին, ինչի արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանն ընկել է գետնին։ Այնուհետև, Հարություն Թանգամյանը, շարունակելով իր դիտավորյալ գործողությունները՝ անհարգալից խոսելու համար Վարազդատ Խոցանյանին <պատժելու> նպատակով նրա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դիտավորությամբ՝ ոտքերով առնվազն 7-10 անգամ հարվածել է գետնին ընկած Վարազդատ Խոցանյանի գլխին և մարմնի տարբեր հատվածներին։
Հարություն Թանգամյանի դիտավորյալ գործողությունների արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը՝ գլխի, կրծքավանդակի և վերին վերջույթների համակցված բութ վնասվածքների ձևով պատճառվել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։
Մասնավորապես, Վարազդատ Խոցանյանին պատճառվել է բաց բութ գանգուղեղային վնասվածք՝ գլխի ձախից գագաթ-ծոծրակային, աջ և ձախ ծոծրակային, ձախ հոնքի դրսային անկյան, ձախ ստորին կոպի, քթի մեջքի և աջ ականջախեցու այծիկից վեր շրջանների մեկական սալջարդ վերքերի, աջ ականջախեցու առաջային մակերեսի քերծվածքի, քթի, զույգ ակնակապճային, ձախից ճակատաքունքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների արյունազեղումների և արյունահավաքների, գլխուղեղի սալջարդի, ձախ ակնագնդի վնասման՝ ենթաշախկապենային արյունազեղման, աջ ակնագնդի վնասման ենթաշախկապենային արյունազեղման, մակուլային պատռվածքի, սուբռետինալ արյունազեղման և խորիոիդեայի պատռվածքի՝ ուղեկցված աջ աչքի միջին աստիճանի միդրիազով և տեսողության սրության իջեցումով, քթոսկրերի բաց բեկորային կոտրվածքների, զույգ ակնակապիճների ստորին պատերի /հայմորյան խոռոչների տանիքի/, զույգ ակնակապիճերի միջային պատերի /մաղոսկրի խորշիկների կողմնային պատերի/ առավելապես ձախից ներհրումով և հիմոսկրի ծոցի առաջային պատ անցումով կոտրվածքների ձևերով՝ աջից ակնակապճի փափուկ հյուսվածքների արտանկման, զույգ հայմորյան խոռոչներում, նաև մաղոսկրի խորշիկներում և հիմոսկրի խոռոչում արյան կուտակումով։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 09-ի դատավճիռը։ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ 3 /երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, պայմանականորեն չկիրառել սահմանելով փորձաշրջան։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Վկայակոչել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3811-րդ հոդվածը:
Դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա։ Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նշանակած ազատազրկման ձևով պատիժի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը չկիրառելով թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրեսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի՝ 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ և 70-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման, պատժի նպատակների, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պահանջների խախտում, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական, չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտի կայացմանը։
Վկայակոչել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պամանականոդեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հագամանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը ,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հաշվի առներ, որ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը խոստովանել ու զղջացել է կատարած արարքի համար, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցանքը պայմանավորվել է տուժողի վարքագծի հակաօրինականությամբ, հանցագործությունը կատարվել է հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ տուժողի դրդմամբ, կամովին ամբողջությամբ հատուցել է տուժողին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասը, հաշտվել է տուժողի հետ, տուժողը հայտնել է, որ նրանից պահանջ չունի, խնդրել է նրան ներել, հանցանքի կատարման եղանակը պայմանավորված է հանրային վտանգավորության համեմատաբար ցածր աստիճանով։
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք հաշվի առներ նաև ինչպես անձին մեղսագրվող հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ այդ հանցագործության կատարման հանգամանքները։
Սույն գործի նյութերից երևում է, որ դատարան իր իսկ կողմից նշված հանգամանքներն օբյեկտիվ գնահատման չի ենթարկել, որի արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ պատժի ռեալ /իրական/ կրման միջոցով միայն հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացվելիությանը։
Ամբաստանյալի անձի և կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը իրական և ողջամտորեն նվազեցնող վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես հանցավորի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի նվազ հանրային վտանգավորության մասին, և նման պայմաններում Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նշանակած պատժի վերաբերյալ դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումներր չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված և պաճառաբանված, ինչը հանգեցրել է նյութական իրավունքի այնպիսի խախտման, որը հիմք է դատական ակտը փոխելու համար։
Գտնում է, որ դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>:
/…/>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝մեկից հինգ տարի ժամկետով>:
</…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
</…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: /…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
</…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
< /…/ Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ/ այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի` Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-84/07 որոշումը/:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-իԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 17, արձանագրվել է, որ. < /…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին/…/>:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 18, եզրահանգել է, որ. <Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավոր անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը դրական բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել:
Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա Կենտրոն վարչական շրջանի թիվ 16 թաղամասի լիազոր ներկայացուցչի և ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզական և ներքին անվտանգության գլխավոր վարչության, անվտանգության վարչության պետի կողմից բնութագրվում է դրականորեն:
Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ. տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը, հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, տուժող Վ.Խոցանյանին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը, ինքնակամ ներկայանալը և կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը:
Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը` վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, դատական ակտում շարադրված ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպիսի պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ:
Անդրադառնալով նաև, ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը, պայմանականորեն չկիրառելը, չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և չափի, ինչպես նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար` սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` նյութական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 393-394 հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.09.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ԵԿԴ/0218/01/16
08 դեկտեմբերի 2016թ. ք.Երևան
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՇԱՀԲԱԶՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Մ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Հ.ԹԱՆԳԱՄՅԱՆԻ
Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.09.2016թ. դատավճռի դեմ.
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի սեպտեմբերի 01-ին հարուցված թիվ62223815 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2015 թվականի նոյեմբերի 3-ին որոշում է կայացվել Հարություն Թանգամյանին ՀՀ քր. օր-ի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 3-ին որոշում է կայացվել Հարություն Թանգամյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ի մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին, միջնորդություն է հարուցվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
Նույն օրը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
2016թ.-ի հուլիս 17-ին ժամը 21։40-ին Հ.Թանգամյանը հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել։
2016թ.-ի հուլիս 18-ին Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին, համաձայն որի՝ Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նույն դատարանի 17.07.2016թ.-ի որոշմամբ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատվել է։
2016թ. օգոստոսի 18-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.09.2016թ. դատավճռով` դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ.
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016թ.-ի հուլիսի 17-ից։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպանը:
Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննական մարմինը Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին դիտավորությամբ Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը պատճառել է նրա կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։
Այսպես՝
2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին ժամը 03.20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Մանուկյան փողոցի 15ա շենքի դիմաց, Հ.Թանգամյանը հանդիպել է իր ծանոթ Ներսես Գասպարյանին, վերջինիս ընկերոջը՝ Վարազդատ Խոցանյանին, և Կարեն Դավթյանին։ Խոսակցության ընթացքում տեղեկանալով, որ Վարազդատ Խոցանյանը նույնպես ծնվել է Վրաստանի Հանրապետությունում, նրա հետ նախկինում հանդիպած լինելու հանգամանքը ճշտելու համար հարցրել է <Վիրահայերի միասնություն> գրասենյակում հնարավոր հանդիպման մասին, ինչին վերջինս պատասխանել է վրդովված տոնով և հայհոյանքով։ Նման պատասխանից բարկանալով, Հարություն Թանգամյանը դիտավորությամբ բռունցքով ուժգին հարվածել է նրա դեմքին, ինչի արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանն ընկել է գետնին։ Այնուհետև, Հարություն Թանգամյանը, շարունակելով իր դիտավորյալ գործողությունները՝ անհարգալից խոսելու համար Վարազդատ Խոցանյանին <պատժելու> նպատակով նրա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դիտավորությամբ՝ ոտքերով առնվազն 7-10 անգամ հարվածել է գետնին ընկած Վարազդատ Խոցանյանի գլխին և մարմնի տարբեր հատվածներին։
Հարություն Թանգամյանի դիտավորյալ գործողությունների արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը՝ գլխի, կրծքավանդակի և վերին վերջույթների համակցված բութ վնասվածքների ձևով պատճառվել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։
Մասնավորապես, Վարազդատ Խոցանյանին պատճառվել է բաց բութ գանգուղեղային վնասվածք՝ գլխի ձախից գագաթ-ծոծրակային, աջ և ձախ ծոծրակային, ձախ հոնքի դրսային անկյան, ձախ ստորին կոպի, քթի մեջքի և աջ ականջախեցու այծիկից վեր շրջանների մեկական սալջարդ վերքերի, աջ ականջախեցու առաջային մակերեսի քերծվածքի, քթի, զույգ ակնակապճային, ձախից ճակատաքունքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների արյունազեղումների և արյունահավաքների, գլխուղեղի սալջարդի, ձախ ակնագնդի վնասման՝ ենթաշախկապենային արյունազեղման, աջ ակնագնդի վնասման ենթաշախկապենային արյունազեղման, մակուլային պատռվածքի, սուբռետինալ արյունազեղման և խորիոիդեայի պատռվածքի՝ ուղեկցված աջ աչքի միջին աստիճանի միդրիազով և տեսողության սրության իջեցումով, քթոսկրերի բաց բեկորային կոտրվածքների, զույգ ակնակապիճների ստորին պատերի /հայմորյան խոռոչների տանիքի/, զույգ ակնակապիճերի միջային պատերի /մաղոսկրի խորշիկների կողմնային պատերի/ առավելապես ձախից ներհրումով և հիմոսկրի ծոցի առաջային պատ անցումով կոտրվածքների ձևերով՝ աջից ակնակապճի փափուկ հյուսվածքների արտանկման, զույգ հայմորյան խոռոչներում, նաև մաղոսկրի խորշիկներում և հիմոսկրի խոռոչում արյան կուտակումով։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 09-ի դատավճիռը։ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ 3 /երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, պայմանականորեն չկիրառել սահմանելով փորձաշրջան։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Վկայակոչել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3811-րդ հոդվածը:
Դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա։ Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նշանակած ազատազրկման ձևով պատիժի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը չկիրառելով թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրեսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի՝ 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ և 70-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման, պատժի նպատակների, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պահանջների խախտում, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական, չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտի կայացմանը։
Վկայակոչել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը:
Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պամանականոդեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝
ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հագամանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը ,
դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հաշվի առներ, որ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը խոստովանել ու զղջացել է կատարած արարքի համար, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցանքը պայմանավորվել է տուժողի վարքագծի հակաօրինականությամբ, հանցագործությունը կատարվել է հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ տուժողի դրդմամբ, կամովին ամբողջությամբ հատուցել է տուժողին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասը, հաշտվել է տուժողի հետ, տուժողը հայտնել է, որ նրանից պահանջ չունի, խնդրել է նրան ներել, հանցանքի կատարման եղանակը պայմանավորված է հանրային վտանգավորության համեմատաբար ցածր աստիճանով։
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։
Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք հաշվի առներ նաև ինչպես անձին մեղսագրվող հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ այդ հանցագործության կատարման հանգամանքները։
Սույն գործի նյութերից երևում է, որ դատարան իր իսկ կողմից նշված հանգամանքներն օբյեկտիվ գնահատման չի ենթարկել, որի արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ պատժի ռեալ /իրական/ կրման միջոցով միայն հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացվելիությանը։
Ամբաստանյալի անձի և կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը իրական և ողջամտորեն նվազեցնող վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես հանցավորի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի նվազ հանրային վտանգավորության մասին, և նման պայմաններում Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նշանակած պատժի վերաբերյալ դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումներր չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված և պաճառաբանված, ինչը հանգեցրել է նյութական իրավունքի այնպիսի խախտման, որը հիմք է դատական ակտը փոխելու համար։
Գտնում է, որ դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>:
/…/>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝մեկից հինգ տարի ժամկետով>:
</…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
</…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: /…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
</…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
< /…/ Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ/ այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի` Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-84/07 որոշումը/:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-իԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 17, արձանագրվել է, որ. < /…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին/…/>:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 18, եզրահանգել է, որ. <Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավոր անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը դրական բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել:
Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա Կենտրոն վարչական շրջանի թիվ 16 թաղամասի լիազոր ներկայացուցչի և ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզական և ներքին անվտանգության գլխավոր վարչության, անվտանգության վարչության պետի կողմից բնութագրվում է դրականորեն:
Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ. տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը, հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, տուժող Վ.Խոցանյանին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը, ինքնակամ ներկայանալը և կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը:
Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը` վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, դատական ակտում շարադրված ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպիսի պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ:
Անդրադառնալով նաև, ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը, պայմանականորեն չկիրառելը, չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և չափի, ինչպես նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար` սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` նյութական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 393-394 հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.09.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Գործ
ԵԿԴ/0218/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,09,, սեպտեմբերի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ՝ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ա. Շահբազյանի
Տուժող Վ. Խոցանյանի
Պաշտպան Մ. Գրիգորյանի
դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի` ծնված 01.01.1989թ.-ին Վրաստանի Հանրապետության Սամցխե-Ջավախք Գանձա գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է՝ ՀՀ ֆինանսների նախարարության ՕՀ և ՆԱ գլխավոր վարչության անվտանգության վարչության 2-րդ բաժնում՝ որպես մաքսային տեսուչ, բնակվում է՝ ք.Երևան Ա.Մանուկյան փողոց 10-րդ շենք 24 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված մեղադրական եզրակացության և քրեական գործի նյութերի՝
«Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը մեղադրվում է այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին դիտավորությամբ Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը պատճառել է նրա կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։
Այսպես՝
2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին ժամը 03։20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Մանուկյան փողոցի 15ա շենքի դիմաց, Հ.Թանգամյանը հանդիպել է իր ծանոթ Ներսես Գասպարյանին, վերջինիս ընկերոջը՝ Վարազդատ Խոցանյանին, և Կարեն Դավթյանին։ Խոսակցության ընթացքում տեղեկանալով, որ Վարազդատ Խոցանյանը նույնպես ծնվել է Վրաստանի Հանրապետությունում, նրա հետ նախկինում հանդիպած լինելու հանգամանքը ճշտելու համար հարցրել է «Վիրահայերի միասնություն» գրասենյակում հնարավոր հանդիպման մասին, ինչին վերջինս պատասխանել է վրդովված տոնով և հայհոյանքով։ Նման պատասխանից բարկանալով, Հարություն Թանգամյանը դիտավորությամբ բռունցքով ուժգին հարվածել է նրա դեմքին, ինչի արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանն ընկել Է գետնին։ Այնուհետև, Հարություն Թանգամյանը, շարունակելով իր դիտավորյալ գործողությունները՝ անհարգալից խոսելու համար Վարազդատ Խոցանյանին «պատժելու» նպատակով նրա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դիտավորությամբ՝ ոտքերով առնվազն 7-10 անգամ հարվածել է գետնին ընկած Վարազդատ Խոցանյանի գլխին և մարմնի տարբեր հատվածներին։
Հարություն Թանգամյանի դիտավորյալ գործողությունների արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը՝ գլխի, կրծքավանդակի և վերին վերջույթների համակցված բութ վնասվածքների ձևով պատճառվել Է կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։
Մասնավորապես, Վարազդատ Խոցանյանին պատճառվել Է բաց բութ գանգուղեղային վնասվածք՝ գլխի ձախից գագաթ-ծոծրակային, աջ և ձախ ծոծրակային, ձախ հոնքի դրսային անկյան, ձախ ստորին կոպի, քթի մեջքի և աջ ականջախեցու այծիկից վեր շրջանների մեկական սալջարդ վերքերի, աջ ականջախեցու առաջային մակերեսի քերծվածքի, քթի, զույգ ակնակապճային, ձախից ճակատաքունքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների արյունազեղումների և արյունահավաքների, գլխուղեղի սալջարդի, ձախ ակնագնդի վնասման՝ ենթաշախկապենային արյունազեղման, աջ ակնագնդի վնասման ենթաշախկապենային արյունազեղման, մակուլային պատռվածքի, սուբռետինալ արյունազեղման և խորիոիդեայի պատռվածքի՝ ուղեկցված աջ աչքի միջին աստիճանի միդրիազով և տեսողության սրության իջեցումով, քթոսկրերի բաց բեկորային կոտրվածքների, զույգ ակնակապիճների ստորին պատերի /հայմորյան խոռոչների տանիքի/, զույգ ակնակապիճերի միջային պատերի /մաղոսկրի խորշիկների կողմնային պատերի/ առավելապես ձախից ներհրումով և հիմոսկրի ծոցի առաջային պատ անցումով կոտրվածքների ձևերով՝ աջից ակնակապճի փափուկ հյուսվածքների արտանկման, զույգ հայմորյան խոռոչներում, նաև մաղոսկրի խորշիկներում և հիմոսկրի խոռոչում արյան կուտակումով»։
Դեպքից հետո, նյութերի նախապատրաստման սկզբում՝ 21.08.2015թ.-ին ժամը 12։00-ին Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք։
Դեպքի առթիվ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից 2015 թվականի սեպտեմբերի 01-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2015 թվականի նոյեմբերի 03-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Նույն օրը Հ.Թանգամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին, միջնորդություն է հարուցվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
Նույն օրը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
17.07.2016թ.-ին ժամը 21։40-ին Հ.Թանգամյանը հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել։
18.07.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին, համաձայն որի՝ Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նույն դատարանի 17.07.2016թ.-ի որոշմամբ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատվել է։
2. Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Ա.Շահբազյանը, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս, չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Տուժող Վ.Խոցանյանը դատարանում նույնպես չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ, հայտնելով, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ բողոք կամ պահանջ չունի, վերջինս հատուցել է իրեն պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ, հետևաբար խնդրել է նրա նկատմամբ վերաբերվել հնարավորինս մեղմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալ Հ.Թանգամյանի, տուժող՝ Վ.Խոցանյանի, վկաներ` Ն.Գասպարյանի և Կ.Դավթյանի ցուցմուքները, դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, 21.08.2015թ.-ին Վ.Խոցանյանի հագին եղած հագուստների՝ կիսաթև շապիկի, անդրավարտիքի, գուլպաների և կոշիկների զննության արձանագրությունը, ապացույց ճանաչված՝ 03.09.2015թ.-ին «Փարկինգ Սիթի Սերվիս» ՓԲԸ-ից թիվ Պ-15/0909-2 գրությամբ ստացված հիշողության կրիչը, դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 382 եզրակացությունը, կրկնակի դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 16-1380 եզրկացությունը, ապացույց ճանաչված՝ «Արմենտել» ՓԲԸ-ից սեպտեմբերի 19-ին և 20.05.2016թ.-ին ստացված, «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից 17.09.2015թ.-ին և 20.05.2016թ.-ին ստացված Վ.Խոցանյանի, Ն.Գասպարյանի, Կ.Դավթյանի և Հ.Թանգամյանի և մյուսների մուտքային ու ելքային հեռախոսազանգերի, տեղանշման վերաբերյալ տեղեկությունները պարունակող լազերային սկավառակները և դրանց զննության արձանագրությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան հետազոտելով և գնահատելով վերը շարադրված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առնում նաև այն, որ նա Կենտրոն վարչական շրջանի թիվ 16 թաղամասի լիազոր ներկայացուցչի և ՀՀ Ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզական և ներքին անվտանգության գլխավոր վարչության, անվտանգության վարչության պետի կողմից բնութագրվում է դրականորեն։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 7-րդ, 9-րդ և 10-րդ կետերի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում համապատասխանաբար՝
- Տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը։ Մասնավորապես, այն, որ դեպքի օրը Վ.Խոցանյանը, հանդիպելով Հ.Թանգամյանին, զրուցել է վերջինիս հետ, այնուհետև, զրույցի ընթացքում հնչեցրել է անպարկեշտ հայհոյանքներ, ինչի հետևանքով Հ.Թանգամյանը հարվածել է նրան՝ առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս։ /տես՝ հատոր 2, գ.թ. 37-42, 206, 214-218, 243, հատոր 3, գ.թ. 162-163, ինչպես նաև՝ 17.07.2016թ.-ին կայացված՝ առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու և Հ.Թանգամյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումները/։
- Հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը։ Այն, որ Հ.Թանգամյանն ի սկզբանե՝ նյութերի նախապատրաստման փուլից մինչև քրեական գործով մինչդատական վարույթի ավարտը, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, պատմել դեպքի մանրամասները, ընդունելով և բացահայտելով, որ հանցագործությունը կատարել է ինքը։ /տես՝ հատոր 2, գ.թ. 37-42, 206, 214-218, 243, հատոր 3, գ.թ. 162-163/
- Տուժող Վ.Խոցանյանին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը /տես՝ հատոր 3, գ.թ. 5-6 և դատական նիստի արձանագրությունը/։
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև հանցագործությունը կատարելուց հետո ՀՀ ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք ինքնակամ ներկայանալը և կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումները։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Ինչպես նշվեց վերևում, պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ կամ արտահայտվել է դեմքի անջնջելի այլանդակմամբ, ինչպես նաև կյանքի համար վտանգավոր այլ վնաս է պատճառել առողջությանը կամ առաջացրել է դրա քայքայում՝ զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ հանցավորի համար ակնհայտ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով կամ առաջացրել է հղիության ընդհատում, հոգեկան հիվանդություն, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով»։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալին մեղսագրված հանցանքի կատարման եղանակը, գտնում է, որ դրա՝ հանրային վտանգավորության համեմատաբար ցածր աստիճանով պայմանավորված /այն է՝ մարմնական վնասվածքն առանց որևէ գործիքի պատճառելը/, արդարացված է ամբաստանյալի նկատմամբ՝ նրան մեղսագրված հոդվածի սանկցիայով սահմաններում, պատժի նվազագույն չափի նշանակումը։
Տվյալ եզրահանգմանը գալիս, դատարանը հիշյալ փաստարկը դիտարկում է նաև ամբաստանյալ Թանգամյանի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, ինչպես նաև՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համատեքստում և գտնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժատեսակի նվազագույն չափի նշանակումը տվյալ դեպքում հիմնավոր է և բավարար` պատժի նշանակման և դրա արդարացիության օրենսդրական սկզբունքները, նպատակներն ու պահանջներն իրագործելու և ապահովելու համար։
Նման պայմաններում, անդրադառնալով Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանավորման, հարցին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ նշանակված պատժի կրման սկիզբ պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 2016թ.-ի հուլիսի 17-ից։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2016թ.-ի հուլիսի 17-ից։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակման օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
ԵԿԴ/0218/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,09,, սեպտեմբերի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ՝ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Ա. Շահբազյանի
Տուժող Վ. Խոցանյանի
Պաշտպան Մ. Գրիգորյանի
դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի` ծնված 01.01.1989թ.-ին Վրաստանի Հանրապետության Սամցխե-Ջավախք Գանձա գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է՝ ՀՀ ֆինանսների նախարարության ՕՀ և ՆԱ գլխավոր վարչության անվտանգության վարչության 2-րդ բաժնում՝ որպես մաքսային տեսուչ, բնակվում է՝ ք.Երևան Ա.Մանուկյան փողոց 10-րդ շենք 24 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված մեղադրական եզրակացության և քրեական գործի նյութերի՝
«Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը մեղադրվում է այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին դիտավորությամբ Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը պատճառել է նրա կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։
Այսպես՝
2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին ժամը 03։20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Մանուկյան փողոցի 15ա շենքի դիմաց, Հ.Թանգամյանը հանդիպել է իր ծանոթ Ներսես Գասպարյանին, վերջինիս ընկերոջը՝ Վարազդատ Խոցանյանին, և Կարեն Դավթյանին։ Խոսակցության ընթացքում տեղեկանալով, որ Վարազդատ Խոցանյանը նույնպես ծնվել է Վրաստանի Հանրապետությունում, նրա հետ նախկինում հանդիպած լինելու հանգամանքը ճշտելու համար հարցրել է «Վիրահայերի միասնություն» գրասենյակում հնարավոր հանդիպման մասին, ինչին վերջինս պատասխանել է վրդովված տոնով և հայհոյանքով։ Նման պատասխանից բարկանալով, Հարություն Թանգամյանը դիտավորությամբ բռունցքով ուժգին հարվածել է նրա դեմքին, ինչի արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանն ընկել Է գետնին։ Այնուհետև, Հարություն Թանգամյանը, շարունակելով իր դիտավորյալ գործողությունները՝ անհարգալից խոսելու համար Վարազդատ Խոցանյանին «պատժելու» նպատակով նրա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դիտավորությամբ՝ ոտքերով առնվազն 7-10 անգամ հարվածել է գետնին ընկած Վարազդատ Խոցանյանի գլխին և մարմնի տարբեր հատվածներին։
Հարություն Թանգամյանի դիտավորյալ գործողությունների արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը՝ գլխի, կրծքավանդակի և վերին վերջույթների համակցված բութ վնասվածքների ձևով պատճառվել Է կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։
Մասնավորապես, Վարազդատ Խոցանյանին պատճառվել Է բաց բութ գանգուղեղային վնասվածք՝ գլխի ձախից գագաթ-ծոծրակային, աջ և ձախ ծոծրակային, ձախ հոնքի դրսային անկյան, ձախ ստորին կոպի, քթի մեջքի և աջ ականջախեցու այծիկից վեր շրջանների մեկական սալջարդ վերքերի, աջ ականջախեցու առաջային մակերեսի քերծվածքի, քթի, զույգ ակնակապճային, ձախից ճակատաքունքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների արյունազեղումների և արյունահավաքների, գլխուղեղի սալջարդի, ձախ ակնագնդի վնասման՝ ենթաշախկապենային արյունազեղման, աջ ակնագնդի վնասման ենթաշախկապենային արյունազեղման, մակուլային պատռվածքի, սուբռետինալ արյունազեղման և խորիոիդեայի պատռվածքի՝ ուղեկցված աջ աչքի միջին աստիճանի միդրիազով և տեսողության սրության իջեցումով, քթոսկրերի բաց բեկորային կոտրվածքների, զույգ ակնակապիճների ստորին պատերի /հայմորյան խոռոչների տանիքի/, զույգ ակնակապիճերի միջային պատերի /մաղոսկրի խորշիկների կողմնային պատերի/ առավելապես ձախից ներհրումով և հիմոսկրի ծոցի առաջային պատ անցումով կոտրվածքների ձևերով՝ աջից ակնակապճի փափուկ հյուսվածքների արտանկման, զույգ հայմորյան խոռոչներում, նաև մաղոսկրի խորշիկներում և հիմոսկրի խոռոչում արյան կուտակումով»։
Դեպքից հետո, նյութերի նախապատրաստման սկզբում՝ 21.08.2015թ.-ին ժամը 12։00-ին Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք։
Դեպքի առթիվ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից 2015 թվականի սեպտեմբերի 01-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2015 թվականի նոյեմբերի 03-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Նույն օրը Հ.Թանգամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին, միջնորդություն է հարուցվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։
Նույն օրը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։
17.07.2016թ.-ին ժամը 21։40-ին Հ.Թանգամյանը հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել։
18.07.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին, համաձայն որի՝ Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նույն դատարանի 17.07.2016թ.-ի որոշմամբ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատվել է։
2. Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Ա.Շահբազյանը, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս, չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։
Տուժող Վ.Խոցանյանը դատարանում նույնպես չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ, հայտնելով, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ բողոք կամ պահանջ չունի, վերջինս հատուցել է իրեն պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ, հետևաբար խնդրել է նրա նկատմամբ վերաբերվել հնարավորինս մեղմ։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալ Հ.Թանգամյանի, տուժող՝ Վ.Խոցանյանի, վկաներ` Ն.Գասպարյանի և Կ.Դավթյանի ցուցմուքները, դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, 21.08.2015թ.-ին Վ.Խոցանյանի հագին եղած հագուստների՝ կիսաթև շապիկի, անդրավարտիքի, գուլպաների և կոշիկների զննության արձանագրությունը, ապացույց ճանաչված՝ 03.09.2015թ.-ին «Փարկինգ Սիթի Սերվիս» ՓԲԸ-ից թիվ Պ-15/0909-2 գրությամբ ստացված հիշողության կրիչը, դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 382 եզրակացությունը, կրկնակի դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 16-1380 եզրկացությունը, ապացույց ճանաչված՝ «Արմենտել» ՓԲԸ-ից սեպտեմբերի 19-ին և 20.05.2016թ.-ին ստացված, «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից 17.09.2015թ.-ին և 20.05.2016թ.-ին ստացված Վ.Խոցանյանի, Ն.Գասպարյանի, Կ.Դավթյանի և Հ.Թանգամյանի և մյուսների մուտքային ու ելքային հեռախոսազանգերի, տեղանշման վերաբերյալ տեղեկությունները պարունակող լազերային սկավառակները և դրանց զննության արձանագրությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան հետազոտելով և գնահատելով վերը շարադրված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առնում նաև այն, որ նա Կենտրոն վարչական շրջանի թիվ 16 թաղամասի լիազոր ներկայացուցչի և ՀՀ Ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզական և ներքին անվտանգության գլխավոր վարչության, անվտանգության վարչության պետի կողմից բնութագրվում է դրականորեն։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 7-րդ, 9-րդ և 10-րդ կետերի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում համապատասխանաբար՝
- Տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը։ Մասնավորապես, այն, որ դեպքի օրը Վ.Խոցանյանը, հանդիպելով Հ.Թանգամյանին, զրուցել է վերջինիս հետ, այնուհետև, զրույցի ընթացքում հնչեցրել է անպարկեշտ հայհոյանքներ, ինչի հետևանքով Հ.Թանգամյանը հարվածել է նրան՝ առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս։ /տես՝ հատոր 2, գ.թ. 37-42, 206, 214-218, 243, հատոր 3, գ.թ. 162-163, ինչպես նաև՝ 17.07.2016թ.-ին կայացված՝ առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու և Հ.Թանգամյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումները/։
- Հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը։ Այն, որ Հ.Թանգամյանն ի սկզբանե՝ նյութերի նախապատրաստման փուլից մինչև քրեական գործով մինչդատական վարույթի ավարտը, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, պատմել դեպքի մանրամասները, ընդունելով և բացահայտելով, որ հանցագործությունը կատարել է ինքը։ /տես՝ հատոր 2, գ.թ. 37-42, 206, 214-218, 243, հատոր 3, գ.թ. 162-163/
- Տուժող Վ.Խոցանյանին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը /տես՝ հատոր 3, գ.թ. 5-6 և դատական նիստի արձանագրությունը/։
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև հանցագործությունը կատարելուց հետո ՀՀ ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք ինքնակամ ներկայանալը և կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումները։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Ինչպես նշվեց վերևում, պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝
«Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ կամ արտահայտվել է դեմքի անջնջելի այլանդակմամբ, ինչպես նաև կյանքի համար վտանգավոր այլ վնաս է պատճառել առողջությանը կամ առաջացրել է դրա քայքայում՝ զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ հանցավորի համար ակնհայտ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով կամ առաջացրել է հղիության ընդհատում, հոգեկան հիվանդություն, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում՝
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով»։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալին մեղսագրված հանցանքի կատարման եղանակը, գտնում է, որ դրա՝ հանրային վտանգավորության համեմատաբար ցածր աստիճանով պայմանավորված /այն է՝ մարմնական վնասվածքն առանց որևէ գործիքի պատճառելը/, արդարացված է ամբաստանյալի նկատմամբ՝ նրան մեղսագրված հոդվածի սանկցիայով սահմաններում, պատժի նվազագույն չափի նշանակումը։
Տվյալ եզրահանգմանը գալիս, դատարանը հիշյալ փաստարկը դիտարկում է նաև ամբաստանյալ Թանգամյանի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, ինչպես նաև՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համատեքստում և գտնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժատեսակի նվազագույն չափի նշանակումը տվյալ դեպքում հիմնավոր է և բավարար` պատժի նշանակման և դրա արդարացիության օրենսդրական սկզբունքները, նպատակներն ու պահանջներն իրագործելու և ապահովելու համար։
Նման պայմաններում, անդրադառնալով Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանավորման, հարցին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ նշանակված պատժի կրման սկիզբ պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 2016թ.-ի հուլիսի 17-ից։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։
Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2016թ.-ի հուլիսի 17-ից։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակման օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0218/01/16
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 19-08-2016 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | ՀՀ Գլխավոր դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 62223815 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2015թվականի օգոստոսի 21-ին դիտավորությամբ Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը պատճառել է նրա կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Թանգամյան |
| Հայրանուն | Երջանիկի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Լրացուցիչ ինֆորմացիա | Վ.Խոցանյանի վերաբերյալ բժշկական փաստաթղթերը` 1 փաթեթում` կնիքված վիճակում |
| Վիճակագրական տողի համարը | 1.9 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 19-08-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 22-08-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 22-08-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-09-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ա. |
| Ազգանուն | Շահբազյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Թանգամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մանվել |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վարազդատ |
| Ազգանուն | Խոցանյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 09-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 09-09-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Թանգամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Ամսաթիվ | 09-09-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0218/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ,,09,, սեպտեմբերի 2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետև` դատարան/ Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի Քարտուղարությամբ՝ Թ. Խաչատրյանի Մասնակցությամբ՝ Մեղադրող Ա. Շահբազյանի Տուժող Վ. Խոցանյանի Պաշտպան Մ. Գրիգորյանի դռնբաց դատական նիստերում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի` ծնված 01.01.1989թ.-ին Վրաստանի Հանրապետության Սամցխե-Ջավախք Գանձա գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չամուսնացած, նախկինում չդատված, աշխատում է՝ ՀՀ ֆինանսների նախարարության ՕՀ և ՆԱ գլխավոր վարչության անվտանգության վարչության 2-րդ բաժնում՝ որպես մաքսային տեսուչ, բնակվում է՝ ք.Երևան Ա.Մանուկյան փողոց 10-րդ շենք 24 բնակարանում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված կալանավորումը։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը Ըստ դատարան ուղարկված մեղադրական եզրակացության և քրեական գործի նյութերի՝ «Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը մեղադրվում է այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին դիտավորությամբ Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը պատճառել է նրա կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։ Այսպես՝ 2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին ժամը 03։20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Մանուկյան փողոցի 15ա շենքի դիմաց, Հ.Թանգամյանը հանդիպել է իր ծանոթ Ներսես Գասպարյանին, վերջինիս ընկերոջը՝ Վարազդատ Խոցանյանին, և Կարեն Դավթյանին։ Խոսակցության ընթացքում տեղեկանալով, որ Վարազդատ Խոցանյանը նույնպես ծնվել է Վրաստանի Հանրապետությունում, նրա հետ նախկինում հանդիպած լինելու հանգամանքը ճշտելու համար հարցրել է «Վիրահայերի միասնություն» գրասենյակում հնարավոր հանդիպման մասին, ինչին վերջինս պատասխանել է վրդովված տոնով և հայհոյանքով։ Նման պատասխանից բարկանալով, Հարություն Թանգամյանը դիտավորությամբ բռունցքով ուժգին հարվածել է նրա դեմքին, ինչի արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանն ընկել Է գետնին։ Այնուհետև, Հարություն Թանգամյանը, շարունակելով իր դիտավորյալ գործողությունները՝ անհարգալից խոսելու համար Վարազդատ Խոցանյանին «պատժելու» նպատակով նրա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դիտավորությամբ՝ ոտքերով առնվազն 7-10 անգամ հարվածել է գետնին ընկած Վարազդատ Խոցանյանի գլխին և մարմնի տարբեր հատվածներին։ Հարություն Թանգամյանի դիտավորյալ գործողությունների արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը՝ գլխի, կրծքավանդակի և վերին վերջույթների համակցված բութ վնասվածքների ձևով պատճառվել Է կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։ Մասնավորապես, Վարազդատ Խոցանյանին պատճառվել Է բաց բութ գանգուղեղային վնասվածք՝ գլխի ձախից գագաթ-ծոծրակային, աջ և ձախ ծոծրակային, ձախ հոնքի դրսային անկյան, ձախ ստորին կոպի, քթի մեջքի և աջ ականջախեցու այծիկից վեր շրջանների մեկական սալջարդ վերքերի, աջ ականջախեցու առաջային մակերեսի քերծվածքի, քթի, զույգ ակնակապճային, ձախից ճակատաքունքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների արյունազեղումների և արյունահավաքների, գլխուղեղի սալջարդի, ձախ ակնագնդի վնասման՝ ենթաշախկապենային արյունազեղման, աջ ակնագնդի վնասման ենթաշախկապենային արյունազեղման, մակուլային պատռվածքի, սուբռետինալ արյունազեղման և խորիոիդեայի պատռվածքի՝ ուղեկցված աջ աչքի միջին աստիճանի միդրիազով և տեսողության սրության իջեցումով, քթոսկրերի բաց բեկորային կոտրվածքների, զույգ ակնակապիճների ստորին պատերի /հայմորյան խոռոչների տանիքի/, զույգ ակնակապիճերի միջային պատերի /մաղոսկրի խորշիկների կողմնային պատերի/ առավելապես ձախից ներհրումով և հիմոսկրի ծոցի առաջային պատ անցումով կոտրվածքների ձևերով՝ աջից ակնակապճի փափուկ հյուսվածքների արտանկման, զույգ հայմորյան խոռոչներում, նաև մաղոսկրի խորշիկներում և հիմոսկրի խոռոչում արյան կուտակումով»։ Դեպքից հետո, նյութերի նախապատրաստման սկզբում՝ 21.08.2015թ.-ին ժամը 12։00-ին Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը ինքնակամ ներկայացել է ՀՀ ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք։ Դեպքի առթիվ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից 2015 թվականի սեպտեմբերի 01-ին հարուցվել է քրեական գործ։ 2015 թվականի նոյեմբերի 03-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Նույն օրը Հ.Թանգամյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։ 2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին, միջնորդություն է հարուցվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։ Նույն օրը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ 17.07.2016թ.-ին ժամը 21։40-ին Հ.Թանգամյանը հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել։ 18.07.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին, համաձայն որի՝ Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նույն դատարանի 17.07.2016թ.-ի որոշմամբ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատվել է։ 2. Արագացված դատական քննություն Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։ Մեղադրող Ա.Շահբազյանը, մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս, չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ։ Տուժող Վ.Խոցանյանը դատարանում նույնպես չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ, հայտնելով, որ ամբաստանյալի նկատմամբ որևէ բողոք կամ պահանջ չունի, վերջինս հատուցել է իրեն պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ, հետևաբար խնդրել է նրա նկատմամբ վերաբերվել հնարավորինս մեղմ։ Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։ 3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալ Հ.Թանգամյանի, տուժող՝ Վ.Խոցանյանի, վկաներ` Ն.Գասպարյանի և Կ.Դավթյանի ցուցմուքները, դեպքի վայրի զննության արձանագրությունը, 21.08.2015թ.-ին Վ.Խոցանյանի հագին եղած հագուստների՝ կիսաթև շապիկի, անդրավարտիքի, գուլպաների և կոշիկների զննության արձանագրությունը, ապացույց ճանաչված՝ 03.09.2015թ.-ին «Փարկինգ Սիթի Սերվիս» ՓԲԸ-ից թիվ Պ-15/0909-2 գրությամբ ստացված հիշողության կրիչը, դատակենսաբանական փորձաքննության թիվ 382 եզրակացությունը, կրկնակի դատաբժշկական հանձնաժողովային փորձաքննության թիվ 16-1380 եզրկացությունը, ապացույց ճանաչված՝ «Արմենտել» ՓԲԸ-ից սեպտեմբերի 19-ին և 20.05.2016թ.-ին ստացված, «Ղ-Տելեկոմ» ՓԲԸ-ից 17.09.2015թ.-ին և 20.05.2016թ.-ին ստացված Վ.Խոցանյանի, Ն.Գասպարյանի, Կ.Դավթյանի և Հ.Թանգամյանի և մյուսների մուտքային ու ելքային հեռախոսազանգերի, տեղանշման վերաբերյալ տեղեկությունները պարունակող լազերային սկավառակները և դրանց զննության արձանագրությունը և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան հետազոտելով և գնահատելով վերը շարադրված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։ Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առնում նաև այն, որ նա Կենտրոն վարչական շրջանի թիվ 16 թաղամասի լիազոր ներկայացուցչի և ՀՀ Ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզական և ներքին անվտանգության գլխավոր վարչության, անվտանգության վարչության պետի կողմից բնութագրվում է դրականորեն։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 7-րդ, 9-րդ և 10-րդ կետերի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում համապատասխանաբար՝ - Տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը։ Մասնավորապես, այն, որ դեպքի օրը Վ.Խոցանյանը, հանդիպելով Հ.Թանգամյանին, զրուցել է վերջինիս հետ, այնուհետև, զրույցի ընթացքում հնչեցրել է անպարկեշտ հայհոյանքներ, ինչի հետևանքով Հ.Թանգամյանը հարվածել է նրան՝ առողջությանը պատճառելով ծանր վնաս։ /տես՝ հատոր 2, գ.թ. 37-42, 206, 214-218, 243, հատոր 3, գ.թ. 162-163, ինչպես նաև՝ 17.07.2016թ.-ին կայացված՝ առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու և Հ.Թանգամյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին որոշումները/։ - Հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը։ Այն, որ Հ.Թանգամյանն ի սկզբանե՝ նյութերի նախապատրաստման փուլից մինչև քրեական գործով մինչդատական վարույթի ավարտը, տվել է խոստովանական ցուցմունքներ, պատմել դեպքի մանրամասները, ընդունելով և բացահայտելով, որ հանցագործությունը կատարել է ինքը։ /տես՝ հատոր 2, գ.թ. 37-42, 206, 214-218, 243, հատոր 3, գ.թ. 162-163/ - Տուժող Վ.Խոցանյանին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը /տես՝ հատոր 3, գ.թ. 5-6 և դատական նիստի արձանագրությունը/։ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև հանցագործությունը կատարելուց հետո ՀՀ ոստիկանության Մարաշի բաժանմունք ինքնակամ ներկայանալը և կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։ Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/ Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է կրի։ Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժաչափի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումները։ Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։ Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։ Ինչպես նշվեց վերևում, պատիժ նշանակելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք պատճառելը կամ առողջությանն այլ ծանր վնաս պատճառելը, որը վտանգավոր է կյանքի համար կամ առաջացրել է տեսողության, խոսքի, լսողության կամ որևէ օրգանի կամ օրգանի ֆունկցիայի կորուստ կամ արտահայտվել է դեմքի անջնջելի այլանդակմամբ, ինչպես նաև կյանքի համար վտանգավոր այլ վնաս է պատճառել առողջությանը կամ առաջացրել է դրա քայքայում՝ զուգորդված ընդհանուր աշխատունակության ոչ պակաս, քան մեկ երրորդի կայուն կորստով կամ հանցավորի համար ակնհայտ մասնագիտական աշխատունակության լրիվ կորստով կամ առաջացրել է հղիության ընդհատում, հոգեկան հիվանդություն, թմրամոլությամբ կամ թունամոլությամբ հիվանդացում՝ պատժվում է ազատազրկմամբ՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով»։ Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալին մեղսագրված հանցանքի կատարման եղանակը, գտնում է, որ դրա՝ հանրային վտանգավորության համեմատաբար ցածր աստիճանով պայմանավորված /այն է՝ մարմնական վնասվածքն առանց որևէ գործիքի պատճառելը/, արդարացված է ամբաստանյալի նկատմամբ՝ նրան մեղսագրված հոդվածի սանկցիայով սահմաններում, պատժի նվազագույն չափի նշանակումը։ Տվյալ եզրահանգմանը գալիս, դատարանը հիշյալ փաստարկը դիտարկում է նաև ամբաստանյալ Թանգամյանի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների, ինչպես նաև՝ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության համատեքստում և գտնում, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված ազատազրկման ձևով պատժատեսակի նվազագույն չափի նշանակումը տվյալ դեպքում հիմնավոր է և բավարար` պատժի նշանակման և դրա արդարացիության օրենսդրական սկզբունքները, նպատակներն ու պահանջներն իրագործելու և ապահովելու համար։ Նման պայմաններում, անդրադառնալով Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` կալանավորման, հարցին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը, իսկ նշանակված պատժի կրման սկիզբ պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից՝ 2016թ.-ի հուլիսի 17-ից։ 4. Եզրափակիչ մաս Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվել 2016թ.-ի հուլիսի 17-ից։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակման օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով սահմանված հիմքի։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 09-09-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 19-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 219,264,191,48 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 20-10-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 219,264,191,48 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-49317 |
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
| Ամսաթիվ | 07-02-2017 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 08-02-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 23-02-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 219, 264, 191, 124 |
| Գործին կից նյութերը | Քրեական գործի կից դատարանի գրասենյակ է հանձնվում բժշկական փաստաթղթեր՝ փաթեթավորված և կնքիված մեկ ծրարում |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 23-02-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 219, 264, 191, 124 |
| Գործին կից նյութերը | Քրեական գործի կից դատարանի գրասենյակ է հանձնվում բժշկական փաստաթղթեր՝ փաթեթավորված և կնքիված մեկ ծրարում |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0218/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 10-10-2016 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 10-10-2016 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Մանվել |
| Ազգանուն | Գրիգորյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Հարություն Թանգամյան Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի /ՀՀ քր.օր. 112 հոդ.1-ին մասով - ազատազրկում 3 տարի ժամկետով / վերաբերյալ 09.09.2016թ. դատավճիռը : Հարություն Թանգամյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակած պատիժը ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառել` սահմանելով փորձաշրջան : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 21-10-2016 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 21-10-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Դանիելյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Կարինե |
| Ազգանուն | Ղազարյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռուզաննա |
| Ազգանուն | Բարսեղյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 04-11-2016 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 11-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 15:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Կայացվել է |
| Պատճառը | Պաշտպանի դիմումի պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 23-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1 |
| Նիստը | Չի կայացվել |
| Պատճառը | Մեղադրողի չներկայանալու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 08-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 12:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 1-ին |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
| Անփոփոխ թողնված դատական ակտը | Պատճառաբանվել է |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 08-12-2016 |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Հարություն |
| Ազգանուն | Թանգամյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր.օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ ՈՐՈՇՈՒՄ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԵԿԴ/0218/01/16 08 դեկտեմբերի 2016թ. ք.Երևան ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՇԱՀԲԱԶՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Մ.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Հ.ԹԱՆԳԱՄՅԱՆԻ Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.09.2016թ. դատավճռի դեմ. Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2015 թվականի սեպտեմբերի 01-ին հարուցված թիվ62223815 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում. 2015 թվականի նոյեմբերի 3-ին որոշում է կայացվել Հարություն Թանգամյանին ՀՀ քր. օր-ի 113-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին: 2015 թվականի նոյեմբերի 3-ին որոշում է կայացվել Հարություն Թանգամյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ի մասով նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին: 2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում` Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2016 թվականի հուլիսի 17-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության կողմից կայացվել է որոշում՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին, միջնորդություն է հարուցվել Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան՝ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին։ Նույն օրը Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ հետախուզման մեջ գտնվող մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին և վերջինիս նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով։ 2016թ.-ի հուլիս 17-ին ժամը 21։40-ին Հ.Թանգամյանը հայտնաբերվել և բերման է ենթարկվել։ 2016թ.-ի հուլիս 18-ին Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում՝ մեղադրյալի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատելու միջնորդությունը քննության առնելու մասին, համաձայն որի՝ Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նույն դատարանի 17.07.2016թ.-ի որոշմամբ 2 /երկու/ ամիս ժամկետով որպես խափանման միջոց կիրառված կալանավորումը վերահաստատվել է։ 2016թ. օգոստոսի 18-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.09.2016թ. դատավճռով` դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ. Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 /երեք/ տարի ժամկետով։ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է 2016թ.-ի հուլիսի 17-ից։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպանը: Գործի փաստական հանգամանքները. Նախաքննական մարմինը Հարություն Երջանիկի Թանգամյանին ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն արարքի կատարման համար, որ նա 2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին դիտավորությամբ Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը պատճառել է նրա կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։ Այսպես՝ 2015թ.-ի օգոստոսի 21-ին ժամը 03.20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Ա.Մանուկյան փողոցի 15ա շենքի դիմաց, Հ.Թանգամյանը հանդիպել է իր ծանոթ Ներսես Գասպարյանին, վերջինիս ընկերոջը՝ Վարազդատ Խոցանյանին, և Կարեն Դավթյանին։ Խոսակցության ընթացքում տեղեկանալով, որ Վարազդատ Խոցանյանը նույնպես ծնվել է Վրաստանի Հանրապետությունում, նրա հետ նախկինում հանդիպած լինելու հանգամանքը ճշտելու համար հարցրել է <Վիրահայերի միասնություն> գրասենյակում հնարավոր հանդիպման մասին, ինչին վերջինս պատասխանել է վրդովված տոնով և հայհոյանքով։ Նման պատասխանից բարկանալով, Հարություն Թանգամյանը դիտավորությամբ բռունցքով ուժգին հարվածել է նրա դեմքին, ինչի արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանն ընկել է գետնին։ Այնուհետև, Հարություն Թանգամյանը, շարունակելով իր դիտավորյալ գործողությունները՝ անհարգալից խոսելու համար Վարազդատ Խոցանյանին <պատժելու> նպատակով նրա առողջությանը ծանր վնաս պատճառելու դիտավորությամբ՝ ոտքերով առնվազն 7-10 անգամ հարվածել է գետնին ընկած Վարազդատ Խոցանյանի գլխին և մարմնի տարբեր հատվածներին։ Հարություն Թանգամյանի դիտավորյալ գործողությունների արդյունքում Վարազդատ Խոցանյանի առողջությանը՝ գլխի, կրծքավանդակի և վերին վերջույթների համակցված բութ վնասվածքների ձևով պատճառվել է կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս։ Մասնավորապես, Վարազդատ Խոցանյանին պատճառվել է բաց բութ գանգուղեղային վնասվածք՝ գլխի ձախից գագաթ-ծոծրակային, աջ և ձախ ծոծրակային, ձախ հոնքի դրսային անկյան, ձախ ստորին կոպի, քթի մեջքի և աջ ականջախեցու այծիկից վեր շրջանների մեկական սալջարդ վերքերի, աջ ականջախեցու առաջային մակերեսի քերծվածքի, քթի, զույգ ակնակապճային, ձախից ճակատաքունքային շրջանների փափուկ հյուսվածքների արյունազեղումների և արյունահավաքների, գլխուղեղի սալջարդի, ձախ ակնագնդի վնասման՝ ենթաշախկապենային արյունազեղման, աջ ակնագնդի վնասման ենթաշախկապենային արյունազեղման, մակուլային պատռվածքի, սուբռետինալ արյունազեղման և խորիոիդեայի պատռվածքի՝ ուղեկցված աջ աչքի միջին աստիճանի միդրիազով և տեսողության սրության իջեցումով, քթոսկրերի բաց բեկորային կոտրվածքների, զույգ ակնակապիճների ստորին պատերի /հայմորյան խոռոչների տանիքի/, զույգ ակնակապիճերի միջային պատերի /մաղոսկրի խորշիկների կողմնային պատերի/ առավելապես ձախից ներհրումով և հիմոսկրի ծոցի առաջային պատ անցումով կոտրվածքների ձևերով՝ աջից ակնակապճի փափուկ հյուսվածքների արտանկման, զույգ հայմորյան խոռոչներում, նաև մաղոսկրի խորշիկներում և հիմոսկրի խոռոչում արյան կուտակումով։ Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը. Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 09-ի դատավճիռը։ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ 3 /երեք/ տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ, պայմանականորեն չկիրառել սահմանելով փորձաշրջան։ Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով. Վկայակոչել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3811-րդ հոդվածը: Դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա։ Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նշանակած ազատազրկման ձևով պատիժի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը չկիրառելով թույլ է տվել ՀՀ քրեական օրեսգրքի ընդհանուր մասի նորմերի՝ 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ և 70-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման, պատժի նպատակների, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու պահանջների խախտում, որը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածով նախատեսված քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում է և հանգեցրել է նույն օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին չհամապատասխանող անօրինական, չհիմնավորված և չպատճառաբանված դատական ակտի կայացմանը։ Վկայակոչել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը: Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պամանականոդեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել՝ ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հագամանքները, գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը , դ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջցները, ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը, զ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հաշվի առներ, որ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանը խոստովանել ու զղջացել է կատարած արարքի համար, աջակցել է հանցագործությունը բացահայտելուն, նախկինում դատապարտված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցանքը պայմանավորվել է տուժողի վարքագծի հակաօրինականությամբ, հանցագործությունը կատարվել է հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ տուժողի դրդմամբ, կամովին ամբողջությամբ հատուցել է տուժողին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասը, հաշտվել է տուժողի հետ, տուժողը հայտնել է, որ նրանից պահանջ չունի, խնդրել է նրան ներել, հանցանքի կատարման եղանակը պայմանավորված է հանրային վտանգավորության համեմատաբար ցածր աստիճանով։ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք հաշվի առներ նաև ինչպես անձին մեղսագրվող հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ այդ հանցագործության կատարման հանգամանքները։ Սույն գործի նյութերից երևում է, որ դատարան իր իսկ կողմից նշված հանգամանքներն օբյեկտիվ գնահատման չի ենթարկել, որի արդյունքում հանգել է այն հետևության, որ պատժի ռեալ /իրական/ կրման միջոցով միայն հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրացվելիությանը։ Ամբաստանյալի անձի և կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը իրական և ողջամտորեն նվազեցնող վերոնշյալ հանգամանքները վկայում են ինչպես հանցավորի, այնպես էլ նրա կատարած արարքի նվազ հանրային վտանգավորության մասին, և նման պայմաններում Հ.Թանգամյանի նկատմամբ նշանակած պատժի վերաբերյալ դատարանի դատական ակտում առկա եզրահանգումներր չեն կարող գնահատվել որպես հիմնավորված և պաճառաբանված, ինչը հանգեցրել է նյութական իրավունքի այնպիսի խախտման, որը հիմք է դատական ակտը փոխելու համար։ Գտնում է, որ դատարանը դատական ակտ կայացնելիս թույլ է տվել դատական սխալ, որն ազդել է գործի ելքի վրա: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը. Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները: Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>: /…/>: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/>: Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ>: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝մեկից հինգ տարի ժամկետով>: </…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/: </…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: /…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/: </…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն: Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս: Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/: < /…/ Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են. ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը գ/ այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի` Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-84/07 որոշումը/: Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-իԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 17, արձանագրվել է, որ. < /…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին/…/>: Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 18, եզրահանգել է, որ. <Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավոր անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը>: Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը: Որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը դրական բնութագրող տվյալներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել: Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առել այն, որ նա Կենտրոն վարչական շրջանի թիվ 16 թաղամասի լիազոր ներկայացուցչի և ՀՀ ֆինանսների նախարարության օպերատիվ հետախուզական և ներքին անվտանգության գլխավոր վարչության, անվտանգության վարչության պետի կողմից բնութագրվում է դրականորեն: Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առել այն, որ. տուժողի վարքագծի հակաբարոյականությունը, որով պայմանավորվել է հանցագործությունը, հանցագործությունը բացահայտելուն աջակցելը, տուժող Վ.Խոցանյանին հանցագործությամբ պատճառված նյութական վնասն ամբողջությամբ կամովին հատուցելը, ինքնակամ ներկայանալը և կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը: Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել: Պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ նշանակված պատժի հարցը` վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում նրա կատարած հանցագործության բնույթը և հասարակական վտանգավորության աստիճանը, կատարման հանգամանքները, դատական ակտում շարադրված ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը: Որպիսի պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ: Անդրադառնալով նաև, ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը, պայմանականորեն չկիրառելը, չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը: Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և չափի, ինչպես նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար` սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան: Նման պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` նյութական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող: Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քր. դատ. օր-ի 393-394 հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Հարություն Երջանիկի Թանգամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 09.09.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 08-12-2016 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 03-02-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 219, 264, 191, 115 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 03-02-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 219, 264, 191, 115 |
| Ուր | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Գրության համարը | Ե-3006/17 |