ԵԿԴ/0217/01/16



Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,
Հ. Համբարձումյանի,

մասնակցությամբ`
մեղադրող,
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Նարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Հ. Խաչատրյանի,

տուժողներ Հ. Շահնազարյանի,
Ս. Քոչարյանի,

2016թ. հոկտեմբերի 06-ին Երևանում,

դռնբաց դատական նիստում քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Աշոտ Վարդանի Սարգսյանի`
ծնված 1996թ. դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, չի աշխատում, նախկինում չդատված, հաշվառված է և փաստացի բնակվել է Երևան քաղաքի Շիրակի փողոցի թիվ 2Ա շենքի թիվ 707 բնակարանում, կալանքի տակ է 2016թ. հուլիսի 07-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

Քրեական գործի նյութերի համաձայն`
1. Հրայր Հրանտի Շահնազարյանը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում 2015թ. դեկտեմբերի 20-ին հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերի 19-ին, ժամը 21։30-ի սահմաններում, անհայտ անձը Երևան քաղաքի Տերյան-Իսահակյան փողոցների խաչմերուկի մոտակայքում, իրեն պատկանող «Օպել» մակնիշի 35 OD 634 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է իրեն պատկանող «Սամսունգ» մակնիշի բջջային հեռախոսը, պատճառելով զգալի չափի` 130.000 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս։
Դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2015թ. դեկտեմբերի 30-ին հարուցվել է թիվ 15817515 քրեական գործը։
2016թ. հունվարի 19-ին, գողություն կատարելու կասկածանքով Աշոտ Վարդանի Սարգսյանը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին և նախաքննության մարմնի նույն օրվա որոշմամբ նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2016թ. հունվարի 26-ին Ա. Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և հայտարարվել է նրա հետախուզումը։
2016թ. փետրվարի 1-ին Ա. Սարգսյանը հայտնաբերվել, բերման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժին և ներկայացվել է քննությանը։
1.1. Լևոն Կոլյայի Հարությունյանը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում 2015թ. դեկտեմբերի 24-ին հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 21։30-ի սահմաններում, անհայտ անձը Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի և Կորյուն փողոցի խաչմերուկի մոտակայքում, իրեն պատկանող, «Մերսեդես» մակնիշի 34 ZU 679 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է իրեն պատկանող «Սամսունգ» մակնիշի բջջային հեռախոսը, պատճառելով զգալի չափի` 278.000 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս։
Դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2015թ. դեկտեմբերի 30-ին հարուցվել է թիվ 15817915 քրեական գործը։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. փետրվարի 29-ի որոշմամբ թիվ 15817915 և 15817515 քրեական գործերը միացվել են մեկ վարույթում և այդ քրեական գործի նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 15817515 համարով։
1.2. Սմբատ Միշայի Քոչարյանը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժնում 2016թ. մայիսի 29-ին հաղորդում է տվել այն մասին, որ նույն օրը, ժամը 01։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածի Գայի պողոտայի և Թոթովենց փողոցի խաչմերուկի մոտ մի երիտասարդ նստել է «Զեթ պլյուս» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությանը պատկանող, իր կողմից վարվող, «Ռենո» մակնիշի 133 OP 61 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենան և պատվիրել ուղևորվել Աջափնյակ վարչական շրջան, իսկ երբ նրան ասել է, որ չի կարող կատարել պատվերը` նա բացահայտ հափշտակել է իրեն պատկանող, շուրջ 60.000 ՀՀ դրամ արժողության պլանշետային համակարգիչն ու դիմել փախուստի։
Ս. Քոչարյանի վերոհիշյալ հաղորդման հիման վրա նախապատրաստված նյութերով ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2016թ. մայիսի 30-ին հարուցվել է թիվ 17165916 քրեական գործը, որը նախաքննություն կատարելու համար ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Ավան և Նոր Նորք վարչական շրջանների քննչական բաժին և նույն օրն ընդունվել է վարույթ։
Քննիչի 2016թ. հունիսի 16-ի որոշմամբ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել է չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության պետի 2016թ. հունիսի 20-ի թիվ 40-231քր-16 գրությամբ թիվ 17165916 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին` այդտեղ քննվող թիվ 15817515 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը շարունակելու համար։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. հունիսի 23-ի որոշմամբ թիվ 17165916 քրեական գործը միացվել է թիվ 15817515 քրեական գործին։ Այդ քրեական գործի նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 15817515 համարով։
1.3. Վարդան Կառլոսի Հայրապետյանը ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում 2016թ. հունիսի 10-ին հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016թ. ապրիլի վերջերին, ժամը 02։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Սայաթ Նովա և Տերյան փողոցների խաչմերուկի մոտ կայանված, իր կողմից վարվող, «Օպել Աստրա» մակնիշի 34 ON 075 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի սրահի առջևի նստատեղերի միջնամասից հափշտակվել է իրեն պատկանող, «Սամսունգ Գալաքսի-2» մակնիշի բջջային հեռախոսը, որի հետևանքով իրեն պատճառվել է շուրջ 110.000 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս։
ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության աշխատակիցների կողմից նույն օրը ձեռնարկված միջոցառումների արդյունքում պարզվել է, որ գողություն կատարած անձը հանդիսանում է Ա. Սարգսյանը։
Վ. Հայրապետյանին պատկանող զգալի չափի գույքն Ա. Սարգսյանի կողմից գաղտնի հափշտակելու դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 2016թ. հունիսի 20-ին հարուցվել է թիվ 15120616 քրեական գործը։
Նախաքննության մարմնի 2016թ. հունիսի 30-ի որոշմամբ թիվ 15120616 քրեական գործը միացվել է թիվ 15817515 քրեական գործին։ Այդ քրեական գործի նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 15817515 համարով։
1.4. Հայկ Համլետի Խանգելդյանը 2016թ. հուլիսի 06-ին ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Կենտրոնական բաժնում հաղորդում է տվել այն մասին, որ 2016թ. հուլիսի 04-ին, ժամը 21։30-ի սահմաններում, իր ծանոթներից ոմն Աշոտն իր ընկերների հետ, կենցաղային հարցերի շուրջ վիճաբանել է իր հետ, որի ընթացքում վերջիններս ձեռքերով և տարբեր առարկաներով հարվածել են իր մարմնի տարբեր մասերին, իսկ Աշոտը դանակով մեկ անգամ հարվածել է աջ ազդրի շրջանին` պատճառելով մարմնական վնասվածք։
1.5. 2016թ. հուլիսի 07-ին Ա. Սարգսյանը ձերբակալվել է։
1.6. 2016թ. հուլիսի 08-ին Ա. Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով 2016թ. հունվարի 26-ին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, Ա. Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, վերջինիս նոր մեղադրանք է առաջադրվել երեք դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և մեկ դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Նույն օրը քննիչի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` մեղադրյալի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ, որը դատարանի կողմից բավարարվել է։
1.7. Հ. Խանգելդյանի առողջությանը թեթև վնաս հասցնելու դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, 2016թ. հուլիսի 21-ին հարուցվել է թիվ 15133316 քրեական գործը։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա որոշմամբ թիվ 15133316 քրեական գործը միացվել է թիվ 15817515 քրեական գործին։ Այդ քրեական գործի նախաքննությունը շարունակվել է թիվ 15817515 համարով։
1.8. 2016թ. օգոստոսի 09-ին քննիչը որոշում է կայացրել Ա. Սարգսյանին 2016թ. հուլիսի 08-ին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և լրացնելու մասին, Ա. Սարգսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` երեք դրվագներով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեկ դրվագով` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
1.9. Նույն օրը քննիչը որոշում է կայացրել` տուժող Հ. Խանգելդյանի առողջությանը թեթև վնաս հասցնելու դրվագով, Ա. Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` տուժողի և մեղադրյալի հաշտության պատճառաբանությամբ։
Այդ որոշմամբ քննիչն անդրադարձել է նաև Ա. Սարգսյանի կողմից Լ. Հարությունյանին խաբեությամբ գույքային վնաս պատճառելու հանգամանքին և գտել է, որ Ա. Սարգսյանի արարքում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հանցակազմը։ Քննիչը որոշում է կայացրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 184-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործություն կատարելու համար Ա. Սարգսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
1.10. Ա. Սարգսյանը 2016թ. օգոստոսի 9-ին ներգրավվել է որպես մեղադրյալ հետևյալ արարքների համար, որ նա` «2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ից մինչև 2016 թվականի մայիսի 29-ը ընկած ժամանակահատվածում, Երևան քաղաքի տարբեր հատվածներից կատարել է ուրիշի գույքի գաղտնի և բացահայտ հափշտակություններ։
Այսպես.
Աշոտ Վարդանի Սարգսյանը, 2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ին, ժամը 21։30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցում գործող «Առագաստ» սրճարանի մոտակայքում կայանված՝ «Օպել» մակնիշի 35 OD 634 հ/հ-ի ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է Հրայր Հրանտի Շահնազարյանին պատկանող, զգալի չափի 130.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը։
Այսինքն` Աշոտ Վարդանի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, Աշոտ Վարդանի Սարգսյանը, 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին, ժամը 21։30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտա և Կորյուն փողոցների հատման հատվածում կայանված՝ «Մերսեդես» մակնիշի 34 ZU 679 հ/հ-ի ավտոմեքենայի դիմացի նստատեղերի միջնամասից գաղտնի հափշտակել է Լևոն Կոլյայի Հարությունյանին պատկանող զգալի չափի 278.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը։
Այսինքն` Աշոտ Վարդանի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, Աշոտ Վարդանի Սարգսյանը, 2016 թվականի ապրիլ ամսվա ընթացքում, գիշերային ժամին, Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա և Տերյան փողոցների հատման հատվածում կայանված «Օպել Աստրա» մակնիշի 34 ON 075 հ/հ-ի ավտոմեքենայի նստատեղերի միջնամասից գաղտնի հափշտակել է Վարդան Կառլոսի Հայրապետյանին պատկանող զգալի չափի 110.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը։
Այսինքն` Աշոտ Վարդանի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Բացի այդ, Աշոտ Վարդանի Սարգսյանը, 2016 թվականի մայիսի 29-ին, ժամը 01։30-ի սահմաններում, նստել է Երևան քաղաքի Գայի պողոտա-Թոթովենց փողոցների հատման հատվածում կայանված «Զեթ պլյուս» ՍՊ ընկերությանը պատկանող և Սմբատ Միշայի Քոչարյանի կողմից վարվող «Ռենո» մակնիշի 133 OP 61 հաշվառման համարանիշների տաքսի ավտոմեքենան և ցանկություն հայտնել ուղևորվել Երևան քաղաքի 15-րդ կվարտալ։ Ս.Քոչարյանը մերժել է և խնդրել այլ տաքսի ավտոմեքենա նստել։ Ա.Սարգսյանը ավտոմեքենայի սրահից դուրս գալու ժամանակ նստատեղերի միջնամասից բացահայտ հափշտակել է Ս.Քոչարյանին պատկանող զգալի չափի «Ալկատել» մոդելի 27.200 ՀՀ դրամ արժողության դյուրակիր համակարգիչը և դիմել փախուստի։
Այսինքն` Աշոտ Վարդանի Սարգսյանին մեղսագրվում է հանցավոր արարք, որը նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Այսպիսով` Աշոտ Վարդանի Սարգսյանը կատարել է հանցավոր արարքներ, որոնք նախատեսված են` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով։»։
1.11. 2016թ. օգոստոսի 16-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2016թ. օգոստոսի 18-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2016թ. օգոստոսի 29-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2016թ. սեպտեմբերի 08-ին նշանակելու մասին։
1.12. Դատարանի 2016թ. սեպտեմբերի 30-ի որոշումներով, տուժող Լ. Հարությունյանից զգալի չափի` 278.000 ՀՀ դրամ արժողության, «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոս գաղտնի հափշտակելու դրվագով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և տուժող Վարդան Կառլոսի Հայրապետյանից զգալի չափի` 130.000 ՀՀ դրամ արժողության, «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոս գաղտնի հափշտակելու դրվագով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված քրեական գործի վարույթը կարճվել է և ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ այդ դրվագներից յուրաքանչյուրով քրեական հետապնդումը դադարեցվել է` ամբաստանյալի հետ տուժողներ Լ. Հարությունյանի և Վ. Հայրապետյանի հաշտվելու պատճառաբանությամբ։
1.13. Ըստ նախաքննության մարմնի՝ Ա. Սարգսյանին մեղսագրվող մնացած դրվագներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքները հիմնավորվել են քրեական գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
«Տուժող Հրայր Հրանտի Շահնազարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ին,ժամը 21։30-ի սահմաններում իր կողմից վարվող«Օպել» մակնիշի 35 OD 634 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով երթևեկել է Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցով։ Նույն այդ փողոցի վրա գտնվող «Առագաստ» սրճարանի մոտակայքում իր մեքենան կանգնեցրել են իրեն անծանոթ թվով 4 անծանոթ անձինք և իր հետ բռնվել խոսակցության Երևան քաղաքից Մասիսի շրջան տանելու համար նախատեսված ուղեվարձը ճշտելու համար։ Համաձայնության չգալով նշված անձինք հեռացել են, որից հետո Երևան քաղաքի Տերյան և Իսահակյան փողոցների խաչմերուկի մոտ նկատել է, որ ավտոմեքենայի սրահից անհետացել է իրեն պատկանող «Սամսունգ» մոդելի 130.000 ՀՀ դրամ արժողության բջջային հեռախոսը։
Դիմել է ոստիկանություն և կատարվածի կապակցությամբ հաղորդում տվել։Քննության ընթացքում տեղեկացել է, որ իր բջջային հեռախոսը հափշտակած անձնավորությունը հանդիսանում է Աշոտ Վարդանի Սարգսյանը։
Տուժող Հ.Շահնազարյանն իր ցուցմունքը պնդել է մեղադրյալ Ա.Սարգսյանին առերես։
Գ. Թ.Հատոր 1-ին18-20, 83, 185, 210
Հատոր 2-րդ 7-8
(...)
Տուժող Սմբատ Միշայի Քոչարյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2016 թվականի մայիսի 29-ին, ժամը 01։20-ի սահմաններում իր կողմից վարվող «Ռենո» մանկնիշի 133 OP 61 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով, ուղևոր վերցնելու նպատակով, երթևեկել է Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանում։ Գայի պողոտա և Թոթովենց փողոցի խաչմերուկի մոտ ավտոմեքենան կանգնեցրել է իրեն անծանոթ մի երիտասարդ, ով նստելով ավտոմեքենայի մեջ, ցանկություն է հայտնել ուղևորվել Երևան քաղաքի 15-րդ թաղամաս։ Մերժել է նրա պատվերը, վերջինիս խնդրելով մեկ այլ տաքսի ավտոմեքենա նստել։ Ավտոմեքենայից դուրս գալու ընթացքում նշված երիտասարդը դիմացի նստատեղերի միջնամասից բացահայտ հափշտակել է իրեն պատկանող «Ալկատել» մոդելի 27.200 ՀՀ դրամ արժողության դյուրակիր համակարգիչը և դիմել փախուստի։
Դիմել է ոստիկանություն և կատարվածի կապակցությամբ հաղորդում տվել։ Քննության ընթացքում տեղեկացել է, որ իր բջջային հեռախոսը հափշտակած անձնավորությունը հանդիսանում է Աշոտ Վարդանի Սարգսյանը։
Տուժող Ս.Քոչարյանն իր ցուցմունքը պնդել է մեղադրյալ Ա.Սարգսյանին առերես։
Գ. Թ.Հատոր 2-րդ 96-98, 115, 188-189
(...)
Վկա Նունե Ալբերտի Սարգսյանի ցուցմունքով այն մասին, որ հադիսանում է Աշոտ Վարդանի Սարգսյանի մայրը։ Իր մանկահասակ աղջկա ուսուցչուհուց՝ Դիաննա Հայրիյանից տեղեկացել է, որ իր որդուն կասկածում են բջջային հեռախոսի գողություն կատարելու մեջ և 2016 թվականի հունվարի 16-ին վերջինիս կողմից շահագործվող 094-09-00-88 բջջային հեռախոսահամարով զրուցել է իրեն անծանոթ տաքսի ավտոմեքենայի վարորդի հետ։ Խոսակցության ընթացքում վարորդից տեղեկացել է, որ նա իր բջջային հեռախոսի գողության մեջ կասկածում է Աշոտ Սարգսյանին, որից հետո նույն այդ վարորդի հետ եկել է համաձայնության, որ իր եղբայրը նրա հետ կզրուցի նշված հարցով, սակայն վերջինիս չի դիմել, քանի որ տաքսի ավտոմեքենայի վարորդը իրեն այլևս չի զանգահարել։
Գ. Թ. Հատոր 2-րդ 57-58
(...)
Անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ, համաձայն որի տուժող Հ.Շանհազարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է մեղադրյալ Ա.Սարգսյանին և հայտարարել, որ վերջինս հանդիսանում է այն անձնավորությունը, ով 2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ին Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի վրա գործող «Առագաստ» սրճարանի մոտակայքում կանգնեցրել է իր տաքսի ավտոմեքենան և իր հետ բռնվել խոսակցության, որից անմիջապես հետո հայտնաբերել է, որ ավտոմեքենայի սրահից անհետացել է իրեն պատկանող «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը։
Գ. Թ. Հատոր 1-ին 206-207
(...)
Անձին ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ, համաձայն որի տուժող Ս.Քոչարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է մեղադրյալ Ա.Սարգսյանին և հայտարարել, որ վերջինս հանդիսանում է այն անձնավորությունը, ով 2016 թվականի մայիսի 29-ին, ժամը 01։20-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում կանգնեցրել է իր կողմից վարվող «Ռենո» մակնիշի 133 OP 61 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան և նստելով մեքենայի մեջ՝ պատվիրել երթևեկել 15-րդ թաղամաս, սակայն ինքը մերժել է, իսկ վերջինս ավտոմեքենայի դիմացի նստատեղերի միջնամասից բացահայտ հափշտակելով իրեն պատկանող «Ալկատել» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը՝ դիմել է փախուստի։
Գ. Թ. Հատոր 2-րդ 112-114
Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժնում Աշոտ Վարդանի Սարգսյանի անձնական խուզարկության ժամանակ վերջինիս մոտ հայտնաբերվել է թվով 1 հատ «Ալկատել» մոդելի դյուրակիր համակարգիչ իր պատյանով։
Գ. Թ. Հատոր 2-րդ 78
Ավտոմեքենայի զննություն կատարելու մասին կազմված արձանագրությամբ, համաձայն որի ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի Նոր Նորքի բաժնում Սմբատ Միշայի Քոչարյանի մասնակցությամբ «Ռենո» մակնիշի 133 OP 61 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի զննության ընթացքում վերջինս մատնացույց է արել նշված ավտոմեքենայի դիմացի նստատեղերի միջնամասում առկա հատվածը և հայտարարել, որ իրեն պատկանող «Ալկատել» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը նշված վայրից բացահայտ հափշտակել են։
Գ. Թ. Հատոր 2-րդ 78
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության թիվ 530-ԱՊ-16 եզրակացությամբ, համաձայն որի փորձաքննության տրամադրված «Ալկատել» մոդելի դյուրակիր համակարգչի արժեքը 2016 թվականի մայիսի 29-ի դրությամբ կազմել է 26.000 ՀՀ դրամ, իսկ վերջինիս պատյանի արժեքը 1.200 ՀՀ դրամ։
Գ. Թ.Հատոր 2-րդ165-167
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Սմբատ Միշայի Քոչարյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված «Ալկատել» մոդելի դյուրակիր համակարգչով և դրա պատյանով։
Գ. Թ. Հատոր 2-րդ 314-316»։
Մեղադրական եզրակացության համաձայն` նախաքննության ընթացքում Ա. Սարգսյանն իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել և խոստովանական ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ.
«2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ժամը 22։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցում գործող «Առագաստ» սրճարանի մոտակայքում կանգնեցրել է «Օպել» մակնիշի տաքսի ավտոմեքենան, նստել ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին և ցանկություն հայտնել ուղևորվել Երևան քաղաքի Խանջյան փողոց։ Այնուհետև, օգտվելով այն հանգամանքից, որ վարորդն իր կողմ չի նայում, ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս պատկանող «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը և չեղյալ հայտարարելով իր պատվերը հեռացել է։ Իր կողմից վերը նշված բջջային հեռախոսը գողանալու վերաբերյալ որևէ մեկը տեղյակ չի եղել և դրա մասին որևէ մեկին չի ասել։
(...)
2016 թվականի մայիսի 29-ին ժամը 01։30-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածի Գայի պողոտայի և Թոթովենց փողոցի խաչմերուկի մոտակայքում կայանել է «Ռենո» մակնիշի133 OP 61 հաշվառման համարանիշի տաքսի ավտոմեքենան, նստել վարորդի կողքին առկա նստատեղին և ցանկություն հայտնել ուղևորվել Երևան քաղաքի 15-րդ թաղամաս։ Մերժում է ստացել վարորդից և ավտոմեքենայից դուրս գալու ընթացքում նստատեղերի միջնամասում առկա հատվածից բացահայտ հափշտակել է վերջինիս «Ալկատել» մոդելի դյուրակիր համակարգիչը և դիմել փախուստի։»։
/հատոր 1, գ.թ. 70-71, 101, հատոր 2, գ.թ. 7-8, 109-110, 176, 188-189, 198, 312, 334/

2. Դատարանի կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները
Դատաքննությամբ, գործի տվյալներով, դատարանը հիմնավորված է համարում հետևյալը.
Ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանը, 2016 թվականի մայիսի 29-ին, ժամը 01։30-ի սահմաններում գտնվել է Երևան քաղաքի Գայի պողոտայի և Թոթովենց փողոցի խաչմերուկում։ Նա մոտեցել է այդտեղ կայանված, տուժող Սմբատ Միշայի Քոչարյանի կողմից վարվող, «Ռենո» մակնիշի, 133 OP 61 պետհամարանիշի, տաքսու տարբերանշանով ավտոմեքենային, նստել է այդ ավտոմեքենայի մեջ և պատվիրել է ուղևորվել Երևան քաղաքի 15-րդ թաղամաս։ Այդ ավտոմեքենայի վարորդ, տուժող Ս. Քոչարյանը հրաժարվել է կատարել նրա պատվերը և խնդրել է այլ տաքսի ավտոմեքենա պատվիրել։ Դրանից հետո, Ա. Սարգսյանն ավտոմեքենայից դուրս գալիս, ավտոմեքենայի սրահի առջևի հատվածում տեղադրված նստատեղերի միջնամասից բացահայտ հափշտակել է Ս. Քոչարյանին պատկանող, զգալի չափի, «Ալկատել» մոդելի, 27.200 ՀՀ դրամ արժողության պլանշետային համակարգիչը և դիմել փախուստի։

Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանը դատված չէ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, տալով խոստովանական ցուցմունք` զղջացել է կատարած արարքի համար։

Գործով քաղաքացիական հայց և գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել։

3. Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքներն հիմնավորվում են հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Սմբատ Միշայի Քոչարյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2016թ. մայիսի 29-ին, ժամը 01։20-ի սահմաններում իր կողմից վարվող «Ռենո» մանկնիշի 133 OP 61 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենայով, ուղևոր վերցնելու նպատակով երթևեկել է Երևան քաղաքի Նոր Նորք վարչական շրջանում։ Գայի պողոտայի և Թոթովենց փողոցի խաչմերուկի մոտ իրեն անծանոթ մի երիտասարդ ավտոմեքենան կանգնեցրել է և նստելով ավտոմեքենայի մեջ` ցանկություն է հայտնել ուղևորվել Երևան քաղաքի 15-րդ թաղամաս։ Նրա պատվերը մերժել է և խնդրել մեկ այլ տաքսի ավտոմեքենա նստել։ Ավտոմեքենայից դուրս գալու ընթացքում նշված երիտասարդը դիմացի նստատեղերի միջնամասից բացահայտ հափշտակել է իրեն պատկանող, «Ալկատել» մոդելի, 27.200 ՀՀ դրամ արժողության պլանշետային համակարգիչը և դիմել փախուստի։ Կատարվածի կապակցությամբ ՀՀ ոստիկանության Նոր Նորքի բաժնում հաղորդում է տվել։ Նախաքննության ընթացքում տեղեկացել է, որ իր պլանշետային համակարգիչը հափշտակած անձը հանդիսանում է Աշոտ Վարդանի Սարգսյանը։
Տուժող Ս. Քոչարյանն իր ցուցմունքը պնդել է Ա. Սարգսյանին առերես։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 2, գ.թ. 96-98, 115, 188-189/
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 2016թ. հունիսի 23-ի թիվ 530-ԱՊ-16 եզրակացությամբ, որի համաձայն` «(…) Պլանշետն օգտագործված է, լավ պահպանված ապրանքային տեսքով, գտնվում է աշխատունակ վիճակում, ինչը ստուգվեց մեր կողմից, արտաքինից չնչին քերծված տեղամասերով, պիտանի հետագա նպատակային օգտագործման համար, ինչի հաշվառմամբ դրա միջին շուկայական արժեքը` գնահատվում է 26000(քսանվեց հազար) դրամ։
Փորձաքննությանը տրամադրված վերը նշված պլանշետի պատյանի զննությամբ պարզվեց, որ այն կարված է սև գույնի կաշվից, փակ վիճակում 19X11.7X2սմ չափերով, վրան էկրանի և ֆոտոխցիկի հարմարեցված կտրվածքներով, հետնամասում ամրացման հարթակով, կոճկվում է ձգող մագնիսների միջոցով, օգտագործված է, լավ պահպանված ապրանքային տեսքով, ինչի հաշվառմամբ դրա միջին շուկայական արժեքը գնահատվում է 1200(մեկ հազար երկու հարյուր) դրամ։
(…)
Փորձաքննությանը տրամադրված պլանշետի և դրա պատյանի միջին շուկայական արժեքներն առանձին-առանձին, 2016թ-ի մայիսի 29-ի դրությամբ, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, բերված է «Հետազոտություն» բաժնում։»։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 2, գ.թ. 165-167/
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2016թ. հունիսի 16-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` տուժող Ս. Քոչարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց շարքում ճանաչել է Ա. Սարգսյանին և հայտարարել, որ վերջինս հանդիսանում է այն անձը, ով 2016թ. մայիսի 29-ին, ժամը 01։20-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Գայի պողոտայում կանգնեցրել է իր կողմից վարվող «Ռենո» մակնիշի 133 OP 61 պետհամարանիշի ավտոմեքենան և նստելով ավտոմեքենայի մեջ` պատվիրել է երթևեկել Երևան քաղաքի 15-րդ թաղամաս, սակայն ինքը մերժել է, իսկ վերջինս ավտոմեքենայի դիմացի նստատեղերի միջնամասից բացահայտ հափշտակելով իրեն պատկանող «Ալկատել» մակնիշի պլանշետային համակարգիչն իր պատյանով` դիմել է փախուստի։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 2, գ.թ. 112-114/
Անձնական խուզարկություն կատարելու մասին 2016թ. մայիսի 29-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Նոր Նորքի բաժնում Աշոտ Վարդանի Սարգսյանը ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի ժամանակ նրա սպորտային համազգեստի աջ գրպանից հայտնաբերվել է մեկ հատ «Ալկատել» մակնիշի պլանշետային համակարգիչ սև կաշվե պատյանով։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 2, գ.թ. 78/
Սմբատ Միշայի Քոչարյանի մասնակցությամբ «Ռենո» մակնիշի 133 OP 61 պետհամարանիշի ավտոմեքենան զննելու մասին 2016թ. մայիսի 30-ի արձանագրությամբ, որի համաձայն` Ս. Քոչարյանը մատնացույց է արել նշված ավտոմեքենայի դիմացի նստատեղերի միջնամասում առկա հատվածը և հայտարարել, որ իր ավտոմեքենան նստած երիտասարդն այդտեղից հափշտակել է իրեն պատկանող «Ալկատել» մակնիշի պլանշետային համակարգիչը և դիմել փախուստի։
/դատական նիստի արձանագրություն, հատոր 2, գ.թ. 83-85/
Ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նախաքննական, խոստովանական ցուցմունքներով այն մասին, որ 2016թ. մայիսի 29-ին, ժամը 01։30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Նոր Նորքի 2-րդ զանգվածի Գայի պողոտայի և Թոթովենց փողոցի խաչմերուկի մոտակայքում կանգնեցրել է «Ռենո» մակնիշի 133 OP 61 պետհամարանիշի տաքսի ավտոմեքենա, նստել վարորդի կողքի նստատեղին և պատվիրել է ուղևորվել Երևան քաղաքի 15-րդ թաղամաս։ Վարորդից մերժում է ստացել, որից հետո, ավտոմեքենայից դուրս գալու ընթացքում, ավտոմեքենայի սրահի նստատեղերի միջնամասից բացահայտ հափշտակել է վերջինիս «Ալկատել» մակնիշի պլանշետային համակարգիչը և դիմել փախուստի։
/հատոր 1, գ.թ. 70-71, 109-110, 176, 188-189,198, 192, 334/

4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

Վերլուծելով ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքը, նրա ցուցմունքները և գործով ձեռք բերված ապացույցները, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ ձեռք բերված և հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ կողոպուտ կատարելն ապացուցված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
5. Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության հարցին` դատարանը փաստում է հետևյալը.
5.1 Տուժող Հրայր Հրանտի Շահնազարյանը նախաքննության ընթացքում, 2016թ. հունվարի 12-ին ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «(...)
Աշխատում եմ և իմ սեփական ավտոմեքենան վարում եմ որպես տաքսի ավտոմեքենա մոտ 1 տարի։ Ցանկանում եմ նշել, որ իմ «Օպել» մակնիշի 35 OD 634 հ/հ-ի ավտոմեքենան վարում եմ միայն ես և այն իմն է, սակայն գրանցված է եղբորս Արմեն Շահնազարյանի անվամբ։ Մշտական աշխատանք չունենալու պատճառով վարում եմ տաքսի ավտոմեքենա և հիմնականում հաճախորդ գտնելու նպատակով շրջում եմ քաղաքով և կոնկրետ որևէ տեղ չեմ կայանում ավտոմեքենան։ 2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ին ժամը 21։30-ի սահմաններում իմ ավտոմեքենայով երթևեկում էի Երևան քաղաքի փողոցներով հաճախորդ վերցնելու նպատակով։ Այդ ժամանակ վարում էի Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցով դեպի Երիտասարդականի ուղղությամբ։ Երբ հասա այդ փողոցի վրա գտնվող «Առագաստ» սրճարանի մոտակայք, լսեցի սուլոց և նկատեցի, որ երեք տղա և մեկ աղջիկ քայլում են դեպի իմ մեքենան։ Մտածելով, որ նրանք ցանկանում են օգտվել տաքսի ավտոմեքենայից ես կայանեցի ավտոմեքենան, որպեսզի նրանց մոտիկ լինեմ։ Քիչ անց նրանցից աղջիկը, որին ես նախկինում երբևէ չէի տեսել և չեմ ճանաչի բացեց ավտոմեքենայի դիմացի աջ դուռը և հենց այդ պահին թակեցին իմ կողմի պատուհանը։ Ցանկանում եմ նշել, որ իմ կողմից նշված աղջիկը իմ ավտոմեքենան չնստեց, սակայն թե կոնկրետ ինչ նա արեց ես չնկատեցի, քանի որ իմ կողմից վերը նշված տղաները թակեցին պատուհանը։ Ես թեքվեցի թակոցի ուղղությամբ և մի փոքր բացեցի պատուհանը և հարցրեցի թե ինչ են ուզում։ Նրանցից մեկը ինձ հարցրեց, թե որքան գումար է հարկավոր Մասիսի շրջան տանելու համար, ինչին ես պատասխանեցի, որ կմիացնեմ հաշվիչը և նրանք այդքան էլ կվճարեն։ Այդ պահին ավտոմեքենայի հետևի հատվածում կանգնած մյուս երկու երիտասարդներից մեկը ինձ հարցրեց, թե մոտավորապես ինչքան կկազմի գումարը, ինչին ես պատասխանեցի, որ հարմար գումարով կտանեմ։ Ցանկանում եմ նշել, որ երեք տղաները նույն այն տղաներն էին, ովքեր աղջկա հետ մոտենում էին ավտոմեքենային։ Տղաներին նույնպես ես տեսնում էի առաջին անգամ և նրանց նախկինում չեմ ճանաչել։ Երբ ես պատասխանեցի վերը նշված հարցին նրանցից առաջինը ասաց, որ նստեն ավտոմեքենան և այդ պահին ինձ անակնկալ կերպով նրանք սկսեցին վազել դեպի Մաշտոցի պողոտայի ուղղությամբ։ Ցանկանալով իմանալ նրանց վազելու պատճառը ես դուրս եկա ավտոմեքենայից և նկատեցի ավտոմեքենայի դուռը բացած աղջիկը անհետացել է, սակայն թե որ ուղղությամբ ես չնկատեցի։ Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ այդ պահին ես չհասկացա, թե ինչն էր աղջկա անհետանալու և այդ տղաների վազելու պատճառը։ Հենց այդ պահին ինձ մոտեցավ միջին տարիքի մի կին և հարցրեց, թե արդյոք կտանեմ նրան Կիևյան փողոց։ Ես պատասխանեցի, որ այո և մենք նստեցինք ավտոմեքենայի մեջ։ Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ այդ կնոջը ես նույնպես տեսնում էի առաջին անգամ և նախկինում չեմ ճանաչել և բացի այդ էլ նրա վերաբերյալ որևէ տեղեկություն չեմ կարող հայտնել, քանի որ չգիտեմ։ Այդ պահին ես նույնիսկ մտածեցի, որ իմ բախտը բերեց և ես ազատվեցի այդ կրմինալ անձանցից, քանի որ նրանց տեսքը վստահություն չէր ներշնչում։ Այդ կինը նստելով ավտոմեքենայի մեջ ինձ հարցրեց, թե ինչու էին վազում այդ տղաները, ինչին ես պատասխանեցի, որ ըստ իս նրանք կրիմինալ անձինք էին և իմ կարծիքով նրանք փորձում էին փախցնել այդ աղջկան, սակայն հետագայում ավելի սառը դատելուց հետո հասկացա, որ այդպիսի բան չկար, քանի որ այդ աղջիկը իր ցանկությամբ էր բացել մեքենայիս դուռը։ Այդ կնոջ հետ խոսակցության ժամանակ չհասած Երևան քաղաքի Տերյան և Իսահակյան փողոցների խաչմերուկ ես նկատեցի, որ ավտոմեքենայիս միջից, մասնավորապես ձայնարկիչի վերևի հատվածից անհետացել է իմ «Սամսունգ» մոդելի 354619070010318 գործարանային համարով բջջային հեռախոսը, որի մեջ տեղադրված էին իմ կողմից օգտագործվող 091-36-00-47 և 077-36-00-47 բջջային հեռախոսահամարները։
Ցանկանում եմ նշել որ այդ հեռախոսահամարները ես 1 կամ 2 օր հետո կասեցրել եմ և կրկին վերականգնել։ Հայտնաբերելով, որ բջջային հեռախոսս անհետացել է ես ներկայացա ոստիկանություն և դրա վերաբերյալ տվեցի հաղորդում, քանի որ վստահ եմ որ այն գողացել է վերը նշված աղջիկը, իսկ տղաները ըստ իս փորձում էին շեղել իմ վստահությունը, որպեսզի ես ոչինչ չտեսնեմ, որը և տեղի ունեցավ։ Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ որևէ այլ իր ավտեմեքենայից չի անհետացել։ Վերջին անգամ բջջային հեռախոսը ես նկատել իմ կողմից վերը նշված տեղում նախքան այդ երիտասարդների մոտենալը։ Այդ անձնացից աղջիկը կլիներ մոտ 20 տարեկան, ուներ նիհարավուն կազմվածք, միջին հասակ, շեկավուն գույնի մինչև ուսերը հասնող մազեր, երկարավուն դեմք, իսկ հագին կրում էր վանդակների նման նախշերով, բաց գույնի ծնկից մի փոքր վերև հասնող վերարկու։ Այդ աղջկա վերաբերյալ որևէ այլ բան չեմ կարող հայտնել, քանի որ նրան լավ չեմ տեսել և այն պահին երբ նա բացեց դուռը այդ տղաները թակեցին պատուհանը։ Ձեր բանավոր հարցին պատասխանում եմ, որ այդ աղջկան հնարավոր է ճանաչեմ, հնարավոր է, որ ոչ։ Տղաներից առաջինը ինձ հարց տվողը կլիներ մոտ 20 տարեկան, նրա ձեռքերը խոսալուց ջղաձգվում էին, նա միջին հասակի էր, սև գույնի երկար մազերով, որոնք թել թել իջեցված էին ճակատի վրա մինչև աչքերը, թեթև այտորուսով, իսկ հագին կրում էր սև բաճկոն, սև տաբատ։ Այդ տղայի վերաբերյալ որևէ այլ բան չեմ կարող հայտնել, քանի որ չեմ հիշում, սակայն նրան տեսնելու դեպքում ես կճանաչեմ վերը նշված հատկանիշներից։ Մյուս երկու տղաներին ես ընդհանրապես չեմ կարող նկարագրել, քանի որ որևէ բան չեմ հիշում, նույնիսկ թե ինչ էին կրում։ Ցանկանում եմ նշել, որ բջջային հեռախոսս արժեր մոտ 130.000 ՀՀ դրամ։
Հարց Ձեր բջջային հեռախոսը հափշտակելու մեջ որևէ մեկին կասկածում եք, թե ոչ։
Պատասխան Այո կասկածում եմ, իմ կողմից վերը նշված աղջկան, սակայն նրա վերաբերյալ բացի վերը նշվածից ես որևէ այլ տեղեկություն չեմ կարող հայտնել, բացի այդ ըստ իս մյուս երեք տղաները եղել են նրա հետ և փորձել շեղել իմ ուշադրությունը։
Հարց Բացի վերը նշված աղջկանից և տղաներից որևէ այլ կասկածելի պահվածքով և արտաքինով անձանց նկատել եք, թե ոչ։
Պատասխան Ոչ չեմ նկատել։
Ցանկանում եմ նշել, որ վերը նշված արարքով ինձ պատճառվել է մոտ 130.000 ՀՀ դրամ գումարի գույքային վնաս, որի վերաբերյալ ներկայումս քաղաքացիական հայց չեմ ցանկանում ներկայացնել, այն կներկայացնեմ հետագայում,։ Հանցագործության կատարման մեջ կասկածում եմ վերը նշված աղջկան, որի վերաբերյալ որևէ այլ տեղեկություն չեմ կարող նշել, քանի որ չգիտեմ։ Բողոքում եմ հանցագործությունը կատարած անձի դեմ ցանկանում եմ, որպեսզի նա հայտնաբերվի և ենթարկվի քրեական պատասխանատվության։
(...)»։
/հատոր 1, գ.թ. 18-20/
Տուժող Հ. Շահնազարյանը նույնաբովանդակ ցուցմունքներ է տվել նաև 2016թ. մարտի 1-ի և մարտի 2-ի լրացուցիչ հարցաքննությունների ժամանակ, իր ցուցմունքը պնդել է ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի հետ 2016թ. մայիսի 12-ի առերես հարցաքննության ժամանակ։
/հատոր 1, գ.թ. 185, 210, հատոր 2, գ.թ. 7-8/
Դատաքննության ընթացքում տուժող Հ. Շահնազարյանը նույնաբովանդակ ցուցմունք է տվել` հայտնելով, որ ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանն իր ավտոմեքենայից որևէ իր չի վերցրել։ Նա պարզապես երկու այլ երիտասարդ տղաների հետ մոտեցել է իրեն և հարցրել, թե Մասիս տանելու դեպքում որքան գումար է անհրաժեշտ։ Այդ ընթացքում նկատել է, որ նրանց հետ գտնվող աղջիկը փորձում է նստել ավտոմքենան։ Տեսել է, որ այդ աղջիկը ոտքը դնում է ավտոմեքենայի մեջ։
Ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանն իր ավտոմեքենան չի նստել, ավտոմեքենայի դուռը չի բացել։ Ինքն ու ամբաստանյալը միմյանցից շուրջ մեկ մետր հեռավորության վրա, դեմ առ դեմ զրուցելիս են եղել։ Այդ զրույցը տևել է մեկից երկու րոպե։ Այնուհետև ամբաստանյալն ու նրա հետ գտնվող երկու երիտասարդներն անսպասելիորեն դիմել են փախուստի։ Դրանից հետո նկատել է, որ նշված աղջիկն ավտոմեքենայից իջել է։ Այնուհետև մեկ այլ կին է մոտեցել իրեն և ցանկություն հայտնել ուղևորվել։ Երբ այդ կինը նստել է ավտոմեքենան և շարժվել են` շուրջ 15 մետր չանցած նկատել է, որ ավտոմեքենայի սրահի առջի հատվածում դրված իր բջջային հեռախոսը բացակայում է։ Այդ կինը նույնպես նկատել է փախչող երիտասարդներին, որի մասին հայտնել է իրեն։
Բացառում է ամբաստանյալի կողմից իր բջջային հեռախոսը հափշտակելու հանգամանքը, քանի որ նա կանգնած է եղել ավտոմեքենայի ձախ կողմում և դեմ առ դեմ զրուցելիս է եղել իր հետ։ Նա նույնիսկ ձեռքն ավտոմեքենայի սրահ չի մտցրել, հեռախոսը հափշտակելու համար նմանատիպ որևէ գործողություն չի կատարել, մինչև փախչելը գտնվել է իր տեսադաշտում։
Քանի որ չի պատկերացրել, որ տասնյոթ-տասնութ տարեկան աղջիկը կարող է հափշտակություն կատարել` այդ պատճառով նրա գործողություններին ուշադրություն չի դարձրել։
Պնդում է, որ ամբաստանյալն իր ավտոմեքենայից որևէ իր չի վերցրել և այդ գողությունը նա չի կատարել։
/դատական նիստի արձանագրություն/
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանն այդ դրվագի վերաբերյալ ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2015թ. դեկտեմբերի 19-ին, ժամը 22։00-ի սահմաններում Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցում գործող «Առագաստ» սրճարանի մոտակայքում կանգնեցրել է «Օպել» մակնիշի տաքսի ավտոմեքենան, նստել ավտոմեքենայի հետևի նստատեղին և ցանկություն հայտնել ուղևորվել Երևան քաղաքի Խանջյան փողոց։ Այնուհետև, օգտվելով այն հանգամանքից, որ վարորդն իր կողմ չի նայում` ավտոմեքենայի սրահից գաղտնի հափշտակել է վերջինիս պատկանող, «Սամսունգ» մակնիշի բջջային հեռախոսը և չեղյալ հայտարարելով իր պատվերը` հեռացել է։ Իր կողմից վերը նշված բջջային հեռախոսը գողանալու վերաբերյալ որևէ մեկը տեղյակ չի եղել և դրա մասին որևէ մեկին չի ասել։
Ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանը դատաքննության ընթացքում այդ դրվագի վերաբերյալ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ փողոցում տաքսի ավտոմեքենա է նկատել, մոտեցել է այդ ավտոմեքենային, դուռը բացել և նստել է ավտոմեքենայի մեջ, որպեսզի ուղևորվի։ Այդ ավտոմեքենայի վարորդ, տուժող Հ. Շահնազարյանը մերժել է իրեն։ Իր աջ կողմում նկատել է, որ պլանշետային համակարգիչ է դրված։ Այն վերցրել և իջնելով ավտոմեքենայից` անկախ իրենից վազելով հեռացել է։
Ինքը տուժողի ձախ կողմում կանգնած չի եղել, նրա հետ չի զրուցել։ Ինքը կանգնած է եղել տուժողի աջ կողմում։ Տուժողի ձախ կողմում այլ անձ է կանգնած եղել և նա է զրուցելիս եղել տուժողի հետ։ Երբ ինքը դուռը բացել է, որ լսի ուղևորվելու մասին նրանց խոսակցությունը` այդ ժամանակ նկատել է ավտոմեքենայի մեջ դրված պլանշետային համակարգիչը։ Այնուհետև ավտոմեքենայի հետևի դուռը բացելով և նստելով ավտոմեքենայի մեջ` պլանշետային համակարգիչը վերցրել է այնպես, որ ոչ աղջիկը, ոչ էլ վարորդը չընկատեն, թե ինչպես է վերցնում այն։ Նրանք չեն տեսել, որ ինքը գողացել է պլանշետային համակարգիչը։ Իր հետ եղած տղային մեկ անգամ դեպքից առաջ է տեսել, մեկ անգամ էլ դեպքի օրը։ Պնդում է, որ պլանշետային համակարգիչն ինքն է տարել և Հ. Շահնազարյանը սխալվում է։
Առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, զղջում է կատարած արարքների համար։
/դատական նիստի արձանագրություն/
5.2. Հետազոտելով սույն գործով ամբաստանյալին վերագրվող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման վերաբերյալ ձեռք բերված վերոգրյալ ապացույցներն ու փաստաթղթերը, համադրելով դրանք քրեական գործի դատական քննությամբ հետազոտված ապացույցների հետ, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` դատարանը գտնում է հետևյալը.
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ոք, երբ որոշվում են նրա քաղաքացիական իրավունքներն ու պարտականությունները կամ նրան ներկայացված ցանկացած քրեական մեղադրանքի առնչությամբ, ունի օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ ու անաչառ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում արդարացի և հրապարակային դատաքննության իրավունք (…)։
2. Յուրաքանչյուր ոք, ով մեղադրվում է քրեական հանցագործության մեջ, համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղավորությունն ապացուցված չէ օրենքին համապատասխան։(…)»։
«Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Ոչ ոք չպետք է մեղավոր ճանաչվի որևէ գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին գործող ներպետական կամ միջազգային իրավունքի համաձայն, հանցագործություն չի համարվել։ (…)»։
ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք։ (…)»։
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ, քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով՝ դատարանի՝ օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն`
«Քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները։»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով։
2. Քրեական օրենքն անալոգիայով կիրառելն արգելվում է։»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն`
«(…) Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն`
«Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
5.3. «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը ՀՀ վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս. Սաքանյանի վերաբերյալ ԵԷԴ/0058/01/10 քրեական գործով 2011թ. դեկտեմբերի 22-ի որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման 15-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանը համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները` նշել է.
«(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած»։
Վերահաստատելով և զարգացնելով վերոհիշյալ որոշմամբ մեջբերված իրավական դիրքորոշումները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման 29-33-րդ կետերում արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
«1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև, որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը, ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը, այլև՝ դրա հաղթահարման, նույնն է, թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դատավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044/01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս, ի թիվս այլոց, Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ. «(…) Ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր, անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց, ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության, վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները, որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դատավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահմանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս),
ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույցների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պահանջները,
դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը, դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման,
լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազորությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննության ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի, եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակություն ունեցող փաստի մասին։
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրավական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափանիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության ենթարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի 4-րդ մասի պահանջից, որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարադրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»։
(…)
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։»։
5.4. Դատարանը, հիմք ընդունելով մեջբերված իրավանորմերը, դատողությունները և ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումները, անհրաժեշտ է համարում առավել հանգամանորեն անդրադառնալ «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի էության պարզաբանմանը։ Այս կանոնն իր ամրագրումն է ստացել ինչպես մարդու իրավունքների վերաբերյալ միջազգային իրավական փաստաթղթերում, այնպես էլ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի մեջ և հանդիսանում է մեղադրյալի անմեղության կանխավարկածի իրավունքի գործնական երաշխիք քրեական դատավարության և մասնավորապես, դատական քննության ընթացքում։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կարծիքով, անմեղության կանխավարկածը, inter alia, պահանջում է, որ իրենց պարտականությունները կատարելիս դատարանի անդամները չունենան կանխակալ կարծիք առ այն, որ մեղադրյալը կատարել է մեղսագրվող արարքը, իսկ ապացուցման պարտականությունը պետք է կրի մեղադրանքի կողմը, և ցանկացած կասկած պետք է մեկնաբանվի հօգուտ մեղադրյալի։ Դատարանի գնահատմամբ՝ «չփարատված կասկածները» հասկացությունը վերաբերում է ինչպես մեղադրանքի ողջ ծավալին, այնպես էլ մեղադրանքի առանձին դրվագներին, մեղքի ձևին, հանցագործությանը անձի մասնակցության աստիճանին և բնույթին, պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին, առանձին վերցրած ապացույցներին։
Դատարանն արձանագրում է, որ իրավական հետևանք կարող է ունենալ ոչ թե յուրաքանչյուր կասկած, այլ միայն չփարատված կասկածները։ Կասկածները համարվում են չփարատված, եթե դրանք շարունակում են մնալ, երբ քրեական գործի բոլոր հանգամանքները հետազոտվում են լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի, քրեադատավարական ապացուցման բոլոր միջոցներով։ Կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելը նշանակում է, որ հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության, մեղադրյալին մերկացնող, նրա պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքներն ապացուցող փաստերը ճանաչվում են գոյություն չունեցող և հակառակը՝ մեղադրյալի մեղավորությունը կասկածի տակ դնող, նրան արդարացնող կամ մեղմացնող հանգամանքները ճանաչվում են հաստատված, եթե դրանց գոյությունն արժանահավատորեն հերքված չէ։
Չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու կանոնը ենթադրում է հանցագործության դեպքի, դրանում մեղադրյալի մասնակցության աստիճանի, բնույթի, մեղավորության և այլ հարցերի հաստատված լինելու վերաբերյալ դատարանի մոտ անվստահության վիճակ, որը հիմնված է հիմնավորված և պատճառաբանված դատական ակտ կայացնելու համար անհրաժեշտ ապացուցողական տեղեկատվության պակասի վրա։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու և ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։ Անմեղության կանխավարկածն այս տեսանկյունից կարելի է համարել հաղթահարված, եթե ապացուցման առարկան կազմող հանգամանքներն ապացուցված են անկասկած, այսինքն` այնպես են ապացուցված, որ դրանց ճշտությունը՝ առկա բավարար ապացույցներով հաստատված ճանաչելու դեպքում չի կարող կասկածներ առաջացնել։ Հակառակ դեպքում, եթե այդ հանգամանքներն ապացուցված չեն անկասկած, անվերապահորեն, ապա չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու կանոնի (in dubio pro reo) կիրառմամբ պետք է ապացուցված համարել հակառակը։
Ընդհանրացնելով վերոգրյալը` հարկ է փաստել, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից։ Միաժամանակ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում։
5.5. Վերոգրյալ չափանիշների հաշվառմամբ գնահատելով սույն գործի փաստական հանգամանքները` դատարանն արձանագրում է, որ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հնարավոր չէ հետևություն անել Ա. Սարգսյանի կողմից տուժող Հ. Շահնազարյանից զգալի չափի` 130.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը գաղտնի հափշտակելու մասով նրան առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության և օրինականության վերաբերյալ։
Դատարանի գնահատմամբ սույն գործով չի ձևավորվել վերաբերելի, թույլատրելի և հավաստի ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որպեսզի դրանք ապահովեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված կոնկրետ հանցանքի, մասնավորապես՝ այդ հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի հատկանիշների ապացուցվածության վերաբերյալ դատարանի հետևությունների արժանահավատությունը, այլ ոչ թե ենթադրությունը, ինչպես ներկայացված է մեղադրական եզրակացությունում։
Այսպիսով` սույն գործով ապացույցների անհրաժեշտ և բավարար համակցություն ձեռք չի բերվել, որպեսզի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի հատկանիշները կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք դատարանը հաստատված համարի այն խորությամբ և աստիճանի, որ կասկած չմնա դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ և հերքի տուժող Հ. Շահնազարյանի կողմից բերվող փաստարկները, իսկ դատարանին ներկայացված ապացույցներով այդ հանգամանքների ապացուցվածությունը խիստ կասկած է հարուցում։ Այսինքն՝ առկա է չփարատված կասկած Ա. Սարգսյանի կողմից ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու վերաբերյալ, որոնք պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ նրա։
5.6. Դատարանի վերոգրյալ հետևությունները հիմնավորված են նաև հետևյալով.
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի հիմքում որպես ապացույցներ, բացի ամբաստանյալի խոստովանական ցուցմունքից` դրված են տուժող Հ. Շահնազարյանի ցուցմունքներն ու անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2016թ. մարտի 02-ի արձանագրությունը։
Անդրադառնալով տուժողի ցուցմունքներին` դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Տուժող Հ. Շահնազարյանը թե նախաքննական և թե դատաքննական ցուցմունքներով բացառել է ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի կողմից իր բջջային հեռախոսը գաղտնի հափշտակելու հանգամանքը և բազմիցս հայտնել է, որ այդ հեռախոսը գաղտնի հափշտակելու մեջ կասկածում է ոմն աղջկա, ով ամբասանյալի և երկու այլ երիտասարդների հետ մոտեցել է իր ավտոմեքենային, բացել է ավտոմեքենայի աջ կողմի դուռը, փորձել է նստել ավտոմեքենայի մեջ` ոտքը դնելով ներս։ Այդ ժամանակ ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանն ու մյուս երկու երիտասարդները կանգնած են եղել ավտոմեքենայի ձախ կողմում, թակել են պատուհանը` շեղելով իր ուշադրությունը։ Մասնավորապես` ամբաստանյալն ավտոմեքենայի ձախ կողմից, շուրջ մեկ մետր հեռավորության վրա, դեմ-դիմաց կանգնած զրուցելիս է եղել իր հետ։ Ամբաստանյալը ձեռքն ավտոմեքենայի սրահ չի մտցրել կամ հեռախոսը հափշտակելու համար նմանատիպ որևէ գործողություն չի կատարել։
Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2016թ. մարտի 02-ի արձանագրության համաձայն` տուժող Հ. Շահնազարյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանցից ճանաչել է Ա. Սարգսյանին` նրա դիմագծերից, կառուցվածքից, մազերից և հայտարարել, որ նա հանդիսանում է այն անձը, ով 2015թ. դեկտեմբերի 19-ին կանգնեցրել է իր կողմից վարվող տաքսի ավտոմեքենան և իր հետ զրույցի է բռնվել։Դրանից հետո նկատել է, որ իր բջջային հեռախոսը բացակայում է ավտոմեքենայի միջից։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի խոստովանական ցուցմունքներին` դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանը նախաքննության ժամանակ խոստովանական ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ տուժող Հ. Շահնազարյանին պատկանող, զգալի չափի` 130.000 ՀՀ դրամ արժողության, «Սամսունգ» մակնիշի բջջային հեռախոսն ինքն է հափշտակել տուժողի կողմից վարվող տաքսի ավտոմեքենայի միջից, որը պնդել է նաև դատարանում։
Մեղադրյալի իրավունքներն ու պարտականություններն ամրագրած` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3-րդ մասի համաձայն` «(...) Մեղադրյալի վրա չի կարող որևէ պատասխանատվություն դրվել իր տված ցուցմունքների և բացատրությունների համար, բացի այն դեպքերից, երբ նա հայտարարել է հանցագործությանն ակնհայտորեն առնչություն չունեցող անձի կողմից հանցանք կատարելու մասին։»։
Մեջբերված դրույթի վերլուծությունից երևում է, որ մեղադրյալի` իր իրավունքներից օգտվելն ի վնաս իրեն մեկնաբանելու կամ իր համար որևէ անբարենպաստ հետևանք առաջացնելու անթույլատրելիությունն ամրագրված և երաշխավորված է ՀՀ ներպետական օրենսդրությամբ։
Տուժող Հ. Շահնազարյանի և ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի վերոգրյալ ցուցմունքների համակարգային վերլուծության արդյունքում դատարանը փաստում է, որ դրանք իրարամերժ են, չեն համընկնում և փոխկապակցվում միմյանց հետ, դրանցում առկա են հակասություններ, որոնք էական նշանակություն ունեն գործով բազմակողմանի, լրիվ քննություն իրականացնելու տեսանկյունից և նախաքննության մարմնի կողմից բավարար չափով քննության առարկա չեն դարձվել, իսկ դատարանը դրանք քննության առարկա դարձնելուց հետո գալիս է այն եզրահանգման, որ տուժող Հ. Շահնազարյանին պատկանող բջջային հեռախոսն ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի կողմից գաղտնի հափշտակելու վերաբերյալ քրեական գործով ձեռք բերված փաստարկներն անհիմն են և արժանահավատ չեն։ Դատարանն արժանահավատ չի համարում ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի պնդումն այն մասին, որ վերոհիշյալ արարքն ինքն է կատարել։
Հարկ է նշել, որ արժանահավատության և գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից վերոհիշյալ անձանց ցուցմունքները գնահատելիս կարևոր է դրանց բովանդակությունը հաստատող նույն տեղեկատվության ստացումը մեկ այլ անձից կամ այլ օբյեկտիվ աղբյուրից, որն առանց ներքին հակասությունների, գործում առկա մյուս ապացույցներին համահունչ կպարունակի ապացուցման ենթակա հանգամանքների, մասնավորապես՝ ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրող գործողությունները կատարելու վերաբերյալ ճշմարտացի և արժանահավատ տեղեկատվություն։ Դատարանն արձանագրում է, որ այդպիսի օբյեկտիվ աղբյուր քրեական գործում առկա չէ և մեղադրանքի կողմը այդպիսի ապացույց դատարանին չի ներկայացրել։
Այսպիսով, վերոգրյալ իրավանորմերի, դատողությունների և փաստերի համատեքստում ստուգելով տուժող Հ. Շահնազարյանի և ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, իրենց համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի ցուցմունքները` տուժող Հ. Շահնազարյանին պատկանող բջջային հեռախոսն իր կողմից բացահայտ հափշտակելու, դեպքի ժամանակ իր հետ գտնվող անձինք այդ հափշտակության հետ առնչություն չունենալու վերաբերյալ` իրականությանը չեն համապատասխանում, արժանահավատ չեն, այլ անձանց քրեական պատասխանատվության չենթարկելու, նրանց` ենթադրյալ հանցագործության կատարման մեջ չմերկացնելու նպատակ են հետապնդում և հերքվում են վերոհիշյալ ապացույցներով, իսկ տուժող Հ. Շահնազարյանի ցուցմունքներն արժանահավատ են, հաստատվում են վերոհիշյալ ապացույցներով, հանդիսանում են հանցագործությունը բացահայտելուն և ենթադրյալ հանցագործություն կատարած անձին մերկացնելուն աջակցող բնույթի ցուցմունքներ։ Ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի ցուցմունքները տուժող Հ. Շահնազարյանի ցուցմունքների հետ չեն համադրվում և փոխկապակցվում, դեպքի կապակցությամբ դրանցում հայտնված տվյալների ճշմարտացիությունը կասկած է հարուցում, ուստի դրանք չեն կարող դրվել դատավճռի հիմքում։
Մեղադրական եզրակացության մեջ նշված` անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին 2016թ. մարտի 02-ի արձանագրության բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ այն ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չի հաստատում կոնկրետ գործով ապացուցման առարկան կազմող այնպիսի հանգամանքներ, ինչպիսիք են` Ա. Սարգսյանի կողմից տուժող Հ. Շահնազարյանի «Օպել» մակնիշի 35 OD 634 պետհամարանիշի ավտոմեքենայի սրահից, Հ. Շահնազարյանին պատկանող, զգալի չափի` 130.000 ՀՀ դրամ արժողության «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը գաղտնի հափշտակելը։
Վերոգրյալի հիման վրա դատարանը գտնում է, որ Ա. Սարգսյանի կողմից տուժող Հ. Շահնազարյանից զգալի չափի` 130.000 ՀՀ դրամ արժողության, «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոս գաղտնի հափշտակելու վերաբերյալ մեղադրանքի կողմի հետևությունը ենթադրություն է, վարկած, գնահատողական դատողություն, կարծիք, քանի որ այն չի հաստատվում գործում առկա և դատարանում օբյեկտիվ, լրիվ և բազմակողմանի հետազոտված փոխկապակցված թույլատրելի, վերաբերելի և հավաստի ապացույցների բավարար համակցությամբ։
Այսպիսով, Ա. Սարգսյանի կողմից տուժող Հ. Շահնազարյանից զգալի չափի` 130.000 ՀՀ դրամ արժողության, «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսը գաղտնի հափշտակելու վերաբերյալ դատարանի մոտ առկա է չփարատված կասկած, ուստի, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի հիման վրա և «չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու» (in dubio pro reo) կանոնի կիրառմամբ այն պետք է մեկնաբանվի հօգուտ ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի։ Դատարանի վերջին եզրահանգումը մեծապես պայմանավորված է նաև նրանով, որ քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույց և նման ապացույց չի ներկայացրել մեղադրանքի կողմը, որը ոչ միայն կհաստատեր Ա. Սարգսյանի մեղքը, այլև կհերքեր տուժող Հ. Շահնազարյանի կողմից բերված այն փաստարկները, որ վերջինիս ավտոմեքենայի սրահից զգալի չափի` 130.000 ՀՀ դրամ գումար արժողության, «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոսն այլ անձ է հափշտակել և ոչ թե ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանը։ Այսինքն, մեղադրանքի կողմը դատարանին չի ներկայացրել թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրող գործողություններն ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի կողմից կատարելու վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի այդ մեղադրանքի մասով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնելու հիմնավորված ու պատճառաբանված որոշում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
(...)
2) արարքի մեջ հանցակազմ չկա. (...)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Արդարացման դատավճիռը ճանաչում և հռչակում է հանցանքի կատարման մեջ ամբաստանյալի անմեղությունը` այն մեղադրանքով, որով նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ։
2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։ (...)»։
Այսպիսով, շարադրված փաստերը գնահատելով վերոհիշյալ իրավական վերլուծության լույսի ներքո՝ դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Ա. Սարգսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք։ Մեղադրական եզրակացության հիմքում դրված ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Ա. Սարգսյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու համար այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած, իսկ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից, որպիսին սույն քրեական գործով ձեռք բերված և պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման արդյունքում դատարանի մոտ չի ձևավորվել։
Հետևաբար ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման և այդ մեղադրանքում նա պետք է արդարացվի` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
6. Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ, նրա կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, տուժողի կողմից ամբաստանյալին պահանջ չներկայացնելը, հանցավորի անձը, այն, որ նա նախկինում դատված չի եղել։
Ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007թ. նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի, կալանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009թ. փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
Դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի անձը, նախկինում դատված չլինելը, կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալի կատարած արարքը միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին դասվելը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, տուժողի կողմից ամբաստանյալին որևէ պահանջ չներկայացնելը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը` այն, որ Ա. Սարգսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, խոստովանական ցուցմունքներ է տվել և ընդունելով մեղքը` անկեղծորեն զղջացել է կատարած արարքի համար։ Դրանք համադրելով նրա անձը բնութագրող հանգամանքների հետ, հաշվի առնելով նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքի բացակայությունը` դատարանը գտնում է, որ` ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն`
«Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց։»։
Նշված իրավանորմի ուժով դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակվող պատիժը ենթակա է մեղմացման, իսկ Ա. Սարգսյանի նկատմամբ սույն քրեական գործով 2016թ. հուլիսի 08-ի որոշմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը ենթակա է փոփոխման։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։
Քննելով իրեղեն ապացույցների հարցը` դատարանը գտնում է, որ դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2016թ. օգոստոսի 04-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Սմբատ Միշայի Քոչարյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված, «Ալկատել» մակնիշի պլանշետային համակարգիչն իր պատյանով պետք է թողնել Սմբատ Քոչարյանի տնօրինմանը։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը ենթակա է փոփոխման, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց պետք է ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը և նրան պետք է անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում, քանի որ նրա` տուգանքի ձևով պատժի դատապարտվելու պարագայում, պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը նվազում է։
Գործով դատական ծախսերի վերաբերյալ տեղեկություններ չեն ներկայացվել։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 119-րդ, 134-136-րդ, 142-րդ, 144-րդ, 151-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 366-րդ, 369-373-րդ, 374-375-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ճանաչել և հռչակել ամբաստանյալ Աշոտ Վարդանի Սարգսյանի անմեղությունը` Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, Աշոտ Սարգսյանի նկատմամբ այդ մեղադրանքով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և նրան արդարացնել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ամբաստանյալ Աշոտ Վարդանի Սարգսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի վեցհարյուրապատիկի` 600.000 /վեց հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված` նշանակված պատժի մեղմացման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Աշոտ Վարդանի Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Ամբաստանյալ Աշոտ Սարգսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում։
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, նախաքննության մարմնի 2016թ. օգոստոսի 04-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և տուժող Սմբատ Միշայի Քոչարյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված, «Ալկատել» մակնիշի պլանշետային համակարգիչն իր պատյանով թողնել Սմբատ Քոչարյանի տնօրինմանը։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։


ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ