ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական ԵԿԴ/0209/01/16
շրջանների ընդհանուր իրավասության
առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը
կայացրած դատարանի կազմը
նախագահող դատավոր` Ա.Վարդանյանի


Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

16 մարտի 2017թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ
Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Վ.ԳԵՎՈՐԳՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ք.ԲՈՂՍՅԱՆԻ

դռնբաց դատական նիստում Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Սիմոնյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Քրիստաբուր Գարաբետի Բողսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Զ.Դադայանի /այսուհետ` Քննիչ/ 2015 թվականի հոկտեմբերի 02-ի որոշմամբ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13821615 քրեական գործը;
Քննիչի 2016 թվականի մայիսի 30-ի որոշմամբ Քրիստաբուր Բողսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
Քննիչի 2016 թվականի հուլիսի 16-ի որոշմամբ Քրիստաբուր Բողսյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել է և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ մասով նոր մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ <<նա, 2014թ. նոյեմբեր ամսին խաբեության եղանակով չարաշահելով Օդիսեյ Յուրիի Հարությունյանի վստահությունը, մի քանի ժամով, իրեր տեղափոխելու պատրվակով վերցրել է վերջինիս շահագործած, Միքայել Ֆերդինանդի Ապոզյանին պատկանող <<Օպել Աստրա>> մակնիշի 29LO818 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, սակայն նախապես ունենալով հիշյալ ավտոմեքենան չվերադարձնելու դիտավորություն` խոստումը չի կատարել և խաբեությամբ հափշտակել է խոշոր չափի` 4.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք 1.662.000 ՀՀ դրամ արժեքով վերոնշյալ ավտոմեքենան>>։
2016 թվականի հուլիսի 29-ին քրեական գործը Քրիստաբուր Գարաբետի Բողսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան (այսուհետ նաև` Դատարան):
Դատաքննությունն անց է կացվել արագացված կարգի կիրառմամբ:
Դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 01-ի դատավճռով Քրիստաբուր Գարաբետի Բողսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտվել է տուգանքի` նվազագույն աշխատավարձի յոթհարյուրապատիկի` 700.000 (յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Քրիստաբուր Բողսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված` գործն արագացված դատաքննության կարգով քննելու հիմքով։
Դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 14.12.2016 թվականին վերաքննիչ բողոք է բերել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Ա.Սիմոնյանը:
Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Թիվ ԵԿԴ/0209/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարանի դատավոր Մ.Պետրոսյանին և կոլեգիալ կազմում ընդգրկված դատավորներին է հանձնվել 13.01.2017 թվականին, Վերաքննիչ դատարանի 18.01.2017 թվականի որոշմամբ` վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ, և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Քրիստաբուր Գարաբետի Բողսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկներն ու պահանջը.
Ըստ մեղադրող Ա.Սիմոնյանի վերաքննիչ բողոքի` Դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբեր 01-ի դատավճռով չեն պահպանվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված պահանջները, խախտվել են կատարած արարքի և նշանակված պատժի համաչափության վերաբերյալ նյութական իրավունքի նորմերը, խաթարվել են պատժի նպատակները, որպիսի պայմաններում դատական ակտը ենթակա է բեկանման:
Բողոքաբերը` հղում կատարելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ, 61-րդ հոդվածների պահանջներին, վկայակոչելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 30.11.2007 թվականի թիվ ՎԲ-201/07, Գ.Ավետիսյանի և Ա.Հովակիմյանի վերաբերյալ գործով ՍԴ/0293/01/09, Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ գործով 17.02.2009 թվականի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Ն.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 22.12.2011 թվականի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով 01.06.2007 թվականի թիվ ՎԲ-84/07 նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, նշել է, որ Դատարանի 15.11.2016 թվականի դատական նիստում` ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի ինքնությունը պարզելու ժամանակ, վերջինս, ի պատասխան Դատարանի հարցերի, ի թիվս այլնի հայտնել է, որ կնոջից բաժանված է, ունի մինչև 14 տարեկան երկու երեխա, վերջիններիս հետ համատեղ չի բնակվում, իսկ երեխաները բնակվում են նախկին կնոջ հետ:
Բացի այդ, քրեական գործում չկա որևէ փաստական տվյալ, որը կհավաստի երեխաների` Ք.Բողսյանի խնամքի տակ գտնվելու հանգամանքը։
Նշել է, որ այդ պայմաններում Դատարանի կողմից որպես ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` ամբաստանյալի խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխա ունենալու փաստը հաշվի առնելն առնվազն իրավաչափ չէ, ինչպես նաև ամբաստանյալը չի վերականգնել տուժողին պատճառված վնասը։
Բողոքաբերի կարծիքով վկայակոչված մեղմացնող հանգամանքներն իրենց որոշակի նշանակությամբ հանդերձ, ամբաստանյալին մեղսագրվող հանցագործության հանրային վտանգավորության, դրա բնույթի պայմաններում չէին կարող գնահատվել այն նշանակությամբ, որը հիմք կհանդիսանար ամբաստանյալի նկատմամբ նման մեղմ պատիժ նշանակելու համար։
Ըստ բողոքաբերի` Դատարանն ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ մեղմ պատիժ, որը չի համապատասխանում ինչպես մեղսագրվող հանցագործության բնույթին, դրա վտանգավորության աստիճանին, այնպես էլ այն կատարողի անձը բնութագրող հանգամանքներին։ Այսինքն` Դատարանը Ք.Բողսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, խախտել է քրեական օրենսդրության` արդարության, պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքները, ինչպես նաև պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները, որոնք հանգեցրել են ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի նկատմամբ ակնհայտ մեղմ պատիժ սահմանելուն։
Ելնելով վերոգրյալից, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 52-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 54-րդ հոդվածի 1-ին մասի 11-րդ կետով, 376-376.1-րդ, 378-379-րդ, 380.1-րդ, 381-րդ, 395-րդ, 399-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է.
<<1. Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ,
2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԿԴ/0209/01/16 գործով 2016 թվականի դեկտեմբերի 1-ին կայացրած դատավճիռը բողոքարկվող մասով բեկանել և փոփոխել` ամբաստանյալ Քրիստաբուր Գարաբետի Բողսյանին դատապարտել ազատազրկման 2 տարի 6 ամիս ժամկետով>>:

3.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը` ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, լսելով մեղադրողի հիմնավորումները վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ, ամբաստանյալի ու նրա շահերի պաշտպանի պատասխան առարկությունները, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի ու հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, հանգում է այն հետևության, որ մեղադրող Ա.Սիմոնյանի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Վերաքննիչ դատարանը վերաքննիչ բողոքում բարձրացված և վերլուծման ենթակա հարցերին անդրադառնալուց առաջ անհրաժեշտ է համարում արձանագրել հետևյալը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում>>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
<<Վերաքննիչ դատարանում բողոքի քննության ժամանակ առաջին ատյանի դատարանում հաստատված փաստական հանգամանքներն ընդունվում են որպես հիմք, բացառությամբ այն դեպքի, երբ բողոքում վիճարկվում է որևէ փաստական հանգամանք և վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն եզրակացության, որ տվյալ փաստական հանգամանքի վերաբերյալ եզրակացության հանգելիս առաջին ատյանի դատարանն այն ճիշտ չի գնահատել>>:
Ամբաստանյալ Քրիստաբուր Գարաբետի Բողսյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը դատավարության որևէ մասնակցի կողմից չի վիճարկվում:
Չի վիճարկվում նաև առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով հաստատված ճանաչված որևէ փաստական հանգամանք:
Մեղադրողը` պատճառաբանելով, որ ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի ուղղվելը հնարավոր չէ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու միջոցով, խնդրել է` վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայի սահմաններում նշանակել պատիժ` ազատազրկում 2 տարի 6 ամիս ժամկետով: Նկատի առնելով վերոգրյալը` Վերաքննիչ դատարանն ամբաստանյալ Քրիստաբուր Գարաբետի Բողսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված հանցանքի հիմնավորվածությունը` քննության առարկա չի դարձնում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
(…)
5) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների առկայությունը.
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
(…)>>:
Նշված իրավադրույթից երևում է, որ կոնկրետ պատժաչափով կոնկրետ պատժատեսակի նշանակումը և արդեն իսկ նշանակված պատիժը կրելու անհրաժեշտության հարցի լուծումն իրենցից ներկայացնում են պատժի հարցերի դատական լուծման գործընթացի ինքնուրույն և հաջորդական փուլեր:
Այսինքն` դատարանը նախ և առաջ որոշում է ամբաստանյալի` պատժի ենթակա լինելու հարցը, այնուհետև` դրա տեսակը և չափը:
Պատիժ նշանակելը քրեական գործերով արդարադատության իրականացման կարևոր և պատասխանատու բաղադրամասերից է, ուստի օրենսդրի կողմից մեծապես կարևորվում է յուրաքանչյուր դեպքում անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս քրեաիրավական նորմերով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանումը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
<<Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
<<Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող <<պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
Շարադրված հոդվածների բովանդակային վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված` սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Մասնավորապես, նշված հոդվածի այն պահանջից, ըստ որի` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ-142/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԵԿԴ/0042/01/11, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում:
Նշված որոշումներում ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն` պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրավական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ: Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից: Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման: Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի, իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են: Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևավորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի, հանցավորի անձի, պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա: Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված` պատժի նպատակների իրացումն ապահովելու անհրաժեշտությունից:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, որոնք հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, հանցավորի անձնավորության մասին, և յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատականացնել պատիժը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում ինչպես տուգանքի, այնպես էլ ազատազրկման ձևով։
Այլընտրանքային սանկցիաների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի գործով որոշման մեջ, որտեղ իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ. <<(…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։ (…)» (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 որոշումը)։
Սույն քրեական գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունից երևում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Քրիստաբուր Բողսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, հաշվի է առել վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալ Ք.Բողսյանը նախկինում դատապարտված չի եղել, երիտասարդ է, <<Շենքերի կառավարման համատիրություն>> թիվ 3 մ/ք տնօրեն Ս.Բադալյանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 1-ի բնութագրի համաձայն` բնակության վայրից բնութագրվում է դրական, ամուսնացած է, խնամքին են գտնվում մինչև 14 տարեկան երկու երեխաները` 2013 թվականի մարտի 31-ին ծնված Կարո Քրիստաբուրի Բողսյանը և 2015 թվականի հուլիսի 1-ին ծնված Մարիա Քրիստաբուրի Բողսյանը, իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչել, անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքի համար, և չարձանագրելով ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որև հանգամանք, վերջինիս նկատմամբ նշանակել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով նախատեսված առավել մեղմ պատժատեսակը` տուգանքի ձևով, հանգելով այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելը պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով լիովին արդարացված է:
ՀՀ քրեական օրենսդրության պատժի նշանակումը կանոնակարգող իրավադրույթների, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերը նշված նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումների համատեքստում բազմակողմանի ստուգման և օբյեկտիվ գնահատության ենթարկելով քրեական գործի տվյալները, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ Դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիայով տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելը` բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները:
Վերաքննիչ դատարանը, ի թիվս առաջին ատյանի դատարանի կողմից որպես ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` որպես վերջինիս պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, հաշվի է առնում նաև տուժող Մ.Ապոզյանին հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը վերջինիս կողմից հարթելուն ուղղված գործողություններ կատարելը, ինչը հաստատված է պաշտպանության կողմից Վերաքննիչ դատարան ներկայացված <<Արդշինբանկ>> ՓԲԸ-ի 26.12.2016թ.-ի N 161226042085006, <<Արցախբանկ>> ՓԲԸ-ի 27.12.2016թ.-ի N 161227056611007, <<ՎՏԲ-Հայաստան Բանկ>> ՓԲԸ-ի 11.01.2017թ.-ի N 170111379950076 և <<Կոնվերս Բանկ>> ՓԲԸ-ի 11.03.2017թ.-ի N 900013298014 վճարման անդորրագրերով, որոնց համաձայն` ամբաստանյալ Ք.Բողսյանը համապատասխանաբար 30.000, 20.000, 35.000 և 70.000 ՀՀ դրամ փոխանցել է տուժող Միքայել Ապոզյանին` որպես պատճառված վնասի փոխհատուցում:
Անդրադառնալով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկին, որով վերջինս վիճարկում է Դատարանի կողմից որպես ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք` ամբաստանյալի խնամքին մինչև 14 տարեկան երկու երեխա ունենալու հանգամանքը ոչ իրավաչափ լինելու հարցը` փաստելով, որ ըստ ամբաստանյալի հայտարարության, ինքը կնոջից բաժանված է, իսկ երեխաները բնակվում են նախկին կնոջ հետ, ապա Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ մեղադրողի կողմից վիճարկվող փաստը չի բխում սույն քրեական գործի տվյալներից և հերքվում է ներքոհիշյալ հետևյալ ապացույցով.
<<Շենքերի կառավարում>> համատիրության նախագահ Ա.Բադալյանի կողմից 15.03.2017 թվականին տրված տեղեկանքի համաձայն` Քրիստաբուր Գարաբետի Բողսյանը կնոջ` Անահիտ Բալասանյանի, երեխաների` Կարո Բողսյանի և Մարիա Բողսյանի հետ միասին բնակվում է Երևան քաղաքի Ա.Ավետիսյան փողոցի 25-րդ շենքի թիվ 30 բնակարանում:
Ինչ վերաբերում է մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին, որով նա վիճարկելով ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի կողմից կատարած արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, փաստելով, որ Դատարանը վերջինիս նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելով` խախտել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջները և վերաքննիչ բողոքում մատնանշված ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ապա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ մեղադրողն իր հետևությունները պատճառաբանելիս անտեսել է դատավճռում արձանագրված ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցանքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, նրա անձը բնութագրող տվյալների, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և ծանրացնող հանգամանքների բացակայության մասին Դատարանի հիմնավորումներն ու հետևությունները, և այդ կապակցությամբ չի ներկայացրել իր պահանջը հիմնավորող ու սույն գործի տվյալներից բխող հիմնավոր փաստարկներ:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է նաև, որ ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելը կարող է ողջամտորեն բացասական ազդեցություն ունենալ նրա ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա:
Ամփոփելով վերոշարադրյալ բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցությամբ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների և գործի կոնկրետ տվյալների համակցությունը ողջամտորեն նվազեցնում են վերջինիս կողմից կատարած հանցանքի` հանրային վտանգավորության աստիճանը, որի պայմաններում հանգում է այն հետևության, որ Դատարանի կողմից ամբաստանյալ Ք.Բողսյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով նշանակված պատիժը` բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, համապատասխանում է կատարած հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Դատարանի կողմից թույլ չի տրվել նյութական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք հանգեցրել են դատական սխալի, ինչը կարող էր հիմք հանդիսանալ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու, այն է` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 01-ի դատավճիռը` ամբաստանյալ Քրիստաբուր Գարաբետի Բողսյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով փոփոխելու համար:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ և 402-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի դեկտեմբերի 01-ի դատավճիռը` Քրիստաբուր Գարաբետի Բողսյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ