Գործ ԵԿԴ/0204/01/16

ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`

նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Վլադիմիր Շահինյանի,
մասնակցությամբ`

մեղադրող« Երևանի Կենտրոն և
Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
դատախազության դատախազ` Նարեկ Խաչատրյանի,

տուժող` Գալուստ Գալստյանի,
տուժողի ներկայացուցիչ` Աշոտ Մանասերյանի,

պաշտպան (հանրային)` Ռուզաննա Սիրեկանյանի,


նույն դատարանում` 2016թ. օգոստոսի 22-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, արա¬գաց¬ված դա¬տա¬կան քննության կարգով քննեց և ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մե¬ղադ¬րանքի`
Արման Արթուրի Սարգսյանի` (ծնված 1990թ. ապրիլի 15-ին« Երևան քաղաքում, ազ¬¬¬գութ¬յամբ հա¬յ« ՀՀ քա¬ղաքացի« ութամյա կրթությամբ, ամուրի, նախկինում դա¬տա¬պարտ¬ված Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վար¬չական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. հուլիսի 3-ի դա¬տավճռով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառ¬մամբ ազատազրկման 3 տարի ժամ¬կետով, ազատվել է 2015թ. դեկտեմբերի 28-ին` պատիժը լրիվ կրելով, դատվածությունը չմարված, հաշվառման և մշտական բնակության վայր չունի, սույն քրեական գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (2 դրվագներով) և 34-177-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարքների կատարում, արգելանքի տակ է 2016թ. մայիսի 31-ից)։

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
Թիվ 15112416 քրեական գործը հարուցվել է 2016թ. մայիսի 30-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկա¬նիշ¬նե¬րով ՀՀ քննչական կո¬միտեի Երևանի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչա¬կան բաժ¬նում` տու¬ժող «Նյուվենդ» ընկերության տնօրեն Աշոտ Մանասերյանի հաղորդման կապակցությամբ (տուժող «Նյու¬վենդ» ՍՊ ընկերության դրվագ)։
Թիվ 15112416 քրեական գործին են միացվել և համատեղ քննվել՝
- ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում տուժող` «Նյուվենդ» ընկերության տնօրեն Աշոտ Ռուբենի Մանասերյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով 2016թ. մայիսի 30-ին հարուցված թիվ 15112516 քրեական գործը։
- ՀՀ քննչական կոմիտեի Արաբկիր վարչական շրջանի քննչական բաժնում քաղ. Ռոմանոս Շիրակյանի հաղորդման կապակցությամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով 2016թ. մայիսի 26-ին հարուցված թիվ 14130816 քրեական գործը (տուժող «Գամա-Էֆ» ընկերության դրվագ )։
- Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների քննչական բաժնում ոստիկանների զեկուցագրի հիման վրա ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով 2016թ. հունիսի 2-ին հա¬րուցված թիվ 12125416 քրեական գործը (տուժող Գալուստ Գալստյանի դրվագ)։
2016թ. մայիսի 31-ին ձերբակալվել է նույն օրը ՀՀ ոստիկանության բաժին ինքնակամ ներկայացած Արման Սարգսյանը։
2016թ. հունիսի 2-ին Արման Սարգսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով։
2016թ. հունիսի 3-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդությունը, Արման Սարգսյա¬նի նկատ¬մամբ որպես խափանման միջոց է ընտրել կալանավորումը, որի ժամկետը հե¬տա¬գայում երկարացվել է։
2016թ. հուլիսի 21-ին նախաքննական մարմինը որոշում է կայացրել Արման Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նոր (վերջնական) մե¬ղադրանք առաջադրելու մասին։
2016թ. հուլիսի 25-ին քրեական գործը Արման Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով և 34-177 հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով հաստատված մեղադրական եզրա¬կա¬ցութ¬յամբ ու¬ղարկ¬վել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սության դատարան (ստացվել է 2016թ. հուլիսի 26-ին), 2016թ. հուլիսի 28-ին ընդունվել վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դատական քննության։

2. Առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը.
Նախաքննական մարմինը գործով ամբաստանյալ Արման Սարգսյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (երկու դրվագներով) և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատ¬կանիշ¬ներով մե¬ղադ¬րանք է առաջադրել այն բանի համար, որ նա «2016թ. մայիսի 26-ին` ժամը 02։00-ի սահմաններում, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, քարով կոտրելով Երևան քաղաքի Բաղ¬րամյան և Իսահակյան փողոցների խաչմերուկում տեղադրված «Գամա-Էֆ» ՍՊԸ-ին պատկանող կրպակի պատուհանի ապակին, ապօրինի մուտք է գործել շինություն համարվող հիշյալ կրպակ և այնտեղից գաղտնի հափշտակել ընդհանուր 250.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ տարբեր տեսակի ծխախոտներ և 5.000 ՀՀ դրամ գումար։
Բացի այդ, 2016թ. մայիսի 30-ին` ժամը 02։26-ին, ուրիշի գույքի գաղտնի հափշտակություն կա¬տարելու մեկ միասնական դիտավորությամբ, մետաղյա ձողով բացել է «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերությանը պատ¬կանող, պահեստարան հանդիսացող Երևան քաղաքի Իսահակյան փողոցի 30 հասցեում և դրանից քիչ հեռու գտնվող Տերյան փողոցի 62 հասցեներում տեղադրված սուրճի պատրաստման համար նախատեսված սարքերի պաշտպանիչ կաղապարների դռները և գաղտնի հափշտակել դրանց մեջ տեղադրված դրա¬մարկղերը, որոնց մեջ եղել է զգալի չափի ընդհանուրը 15.600 ՀՀ դրամ` համապատասխանաբար 9.250 և 6.350 ՀՀ դրամ գումար։
Բացի այդ, 2016թ. մայիսի 31-ին` ժամը 02։30-ի սահմաններում, ուրիշի գույքի հափշտա¬կություն կատարելու դիտավորությամբ մետաղյա լինգով բացել է Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայի 59-րդ շենքի հարևանությամբ տեղադրված, Գալուստ Սերյոժայի Գալստյանին պատ¬կանող սրճեփ սարքի երկաթյա ճաղավանդակի դռան վրա առկա երկու կողպեքներից մեկը, այնուհետև փորձել է բացել մյուս կողպեքը և գաղտնի հափշտակել սարքի դրամապահոցում առկա զգալի չափի` 30.000 ՀՀ դրամ կանխիկ գումարը, սակայն իր կամքից անկախ հանգամանքներով հանցագործությունն ավարտին չի հասցրել, քանի որ բռնվել է տարածքում ծառայություն իրակա¬նացնող ոստիկանության ՊՊԾ գնդի ծառայողների կողմից»։

3. Արագացված դատական քննություն.
Մինչ դատաքննություն սկսելն ամբաստանյալ Արման Սարգսյանը միջնորդեց գործը քննել դա¬տա¬կան քննության արագացված կարգով` հայտարարելով« որ վերը նշված միջ¬նոր¬¬դութ¬¬յունը ներ¬կա¬յացնում է կամավոր` նախա¬պես խորհրդակցելով իր պաշտպանի հետ« գիտակ¬ցում է արա¬գացված կարգով դա¬տաքննութ¬յուն անցկացնելու իրավական հետևանք¬ները։ Ամ¬բաս¬¬¬տան¬յալը նաև հայտարա¬րեց« որ առա¬ջադրված մե¬ղադրանքն իրեն պարզ և հասկանալի է« հա¬¬մա¬ձայն է դրա հետ« ավելին` առա¬¬ջադրված մե¬ղադրան¬ք¬ում իրեն լիովին մեղավոր է ճանա¬չում։
Քննության առնելով ամբաստանյալ Արման Սարգսյանի վերոնշյալ միջնոր¬դութ¬յունը« հաշվի առ¬նելով այն, որ մեղադրողը Դատարանում չառարկեց գործն արա¬գաց¬ված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննե¬լու դեմ, տուժող Գալուստ Գալստյանը և տուժող «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Աշոտ Մանասերյանը` Դա¬տա¬րանում, տուժող «Գամա-Էֆ» ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Նաիրա Ղազարյանը` Դատարանին հասցեագրած դիմումով մե¬ղադրանքի փաստական կողմը չեն վիճար¬կել` նշելով նաև, որ ամբաս¬տան¬յալի դեմ նյու¬թա¬իրա¬վական պա¬հանջ չունեն, նկատի ունե¬նալով« որ ամ¬բաս¬տանյալը չա¬փահաս է« մեղ¬սու¬նակ« փաս¬տելով« որ առկա են ՀՀ քրեական դատա¬վա¬րության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդված¬ներով նախա¬տեսված` գործն արա¬գացված դա¬տաքննութ¬յան կարգով քննելու հիմ¬քն ու բոլոր պայ¬ման¬¬ները` Դա¬տա¬¬րա¬նը« համապա¬տաս¬¬խան որոշ¬ման կայաց¬մամբ« գործը քննեց արա¬գաց¬ված դա¬տական քննութ¬¬յան կար¬գով։



4. Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ (2 դրվագներով) և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով Արման Սարգսյանին առա¬ջադրված մե¬ղադրանքը Դա¬տարանը հաստատված համարեց նախաքննությամբ ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով` իր իսկ խոստովա¬նական, տուժողների ներկայացուցիչներ Նաիրա Գագիկի Ղազարյանի և Աշոտ Ռուբենի Մանասերյանի, տուժող Գալուստ Սերյոժայի Գալստյանի, վկաներ Ռոման Ռաֆիկի Շիրակյանի, Արտակ Ղազարի Ավետիս¬յանի, Արմեն Վանիկի Դումանյանի նախաքննական ցուցմունքներով, իրեղեն ապացույց ճանաչված և դեպքի վայրերից առգրավված 3 կողպեքներով և ներկայացված մետաղյա ձողով, Արման Սարգսյանի մասնակցությամբ կա¬տար¬ված քննչական փորձարարությունների 2016թ. հունիսի 1-ին և 2016թ. հունիսի 3-ին կազմված արձա¬նագրություններով, դեպքերի վայրերի զննության արձանագրություններով և դրանց կից լուսանկարչական հավելվածներով, Արման Սարգսյանի մասնակցությամբ կատարված սկավառակի զննության արձա¬նագրությամբ, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթի` ՀՀ ոստիկանության ԵՔՎ ՊՊԾ գնդի 1-ին վաշտի 2-րդ դասակի ջոկի հրամանատար Արմեն Դումանյանի կողմից ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Էրեբունու բաժնի պետին ներկայացված 2016թ. մայիսի 31-ի զեկուցագրով։
Նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցները գնահատելիս` Դատարա¬նը հան¬գում է այն հետևության« որ ամբաստանյալ Արման Սարգսյանին առա¬ջադրված մեղադ¬րանքի հիմ¬քում դրված այդ ապա¬ցույցներն ըստ էության հա¬մա¬պա¬տաս¬խանում են ՀՀ քրեա¬կան դատա¬վա¬րութ¬¬յան օրենսգրքով սահմանված թույլատրելիության և վերա¬բերե¬լիության« իսկ համակ¬¬ցութ¬¬¬յամբ գործի ճիշտ լուծման տեսանկյու¬նով` բավա¬րա¬¬րութ¬յան չափա¬նիշներին։
Դատարանը հաստատված է համարում այն, որ ամբաստանյալ Արման Սարգսյանին մեղ¬սագրվող արարքները` պահեստարան ապօրինի մուտք գործելով ուրիշի գույքի զգալի չափի գաղտնի հափշտա¬կությունը (երկու դրվագներով) և նույն արարքի փորձը, կա¬տարել է մեղավո¬րութ¬յամբ, այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 3-րդ կե¬տով (երկու դրվագներով) և 34-177-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 3-րդ կե¬տով որակված է ճիշտ, վերջինս քրեական պատաս¬խա¬նատ¬վության ու պատժի ենթակա է այդ հոդ¬վածների համապատասխան մասով և կետով։
Ամբաստանյալ Արման Սարգսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակը և չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունեցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬¬նա¬վո¬րումները« այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յուն¬ները« պարտադիր են դատարանի հա¬մար նույ¬¬¬¬նանման փաստական հանգա¬մանք¬ներով գործի քննության ժամա¬նակ։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արման Սարգսյանի անձը բնութագրող տվյալ է գնահա¬տում երի¬տասարդ լինելը (համաձայն AG0698494 անձնագրի տվյալների` ծնվել է 1990 թվականին), իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հանգամանքներ` մինչդատական վարույ¬թից իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելն ու անկեղծորեն զղջալը, վարույթն իրա¬կա¬նացնող մարմին ինքնակամ ներկայանալը, խոստովանական ցուցմունքներ տալն ու քննչական փոր¬ձա¬րարությունների կատարմանը մասնակցելու եղանակով հանցագործության բացահայտմանն ակտիվորեն աջակցելը։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արման Սարգսյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬¬րաց¬նող հանգամանք է գնահատում հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը` հաշվի առնելով, որ վեր¬¬ջինս, համաձայն ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն կատար¬ված հարցման արդյունքների, ինչպես նաև Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հա¬նուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԿԴ0101/01/13 քրեական գործով 2013թ. հուլիսի 3-ի դատավճռի` նաև միջին ծանրության դի¬տավորյալ հան¬ցանքներ¬ կատա¬րելու համար դատա¬պարտ¬¬վել է ազա¬տազրկման, պատիժը լրիվ կրելով՝ 2015թ. դեկտեմբերի 28-ին ազատվել է պատժի կրումից, սակայն 2016թ. մայիսի 30-ին, այսինքն` մինչև վերոնշյալ դատ¬վածութ¬յան մա¬ր¬վելը, կատար¬ել է սույն գործով նրան վերագրված նոր, ըստ բնույթի և վտան¬գավորության աստի¬ճանի` միջին ծան¬րության դի¬տա¬վոր¬յալ հան¬¬ցա¬գործութ¬յունները։ Սույն գործով ամբաստանյալ Արման Սարգս¬յանի նա¬խորդ դատ¬վա¬ծության մարման ժամկետն (հինգ տարին) ընդհատվել է հաջորդած միջին ծան¬րութ¬յան նոր դիտավորյալ հան¬ցագործությունների կա¬տար¬մամբ։
Պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող վերոնշյալ հան¬գամանքները հաս¬¬տատվել են գոր¬ծով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերա¬¬բե¬րելիության չա¬փա¬նիշներին համապատասխանող ապացույց¬ներով և ող¬ջամտո¬րեն համապա¬տասխա¬նա¬բար նվազեցնում և բարձրացնում են ամբաս¬տանյալ Ա.Սարգսյանի հանրային վտան¬գավո¬րութ¬յունը։
Անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Արման Սարգսյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տե¬սակին և այն կրելու անհրաժեշտութ¬յան հարցին` հաշվի առնելով նրան վերագրվող հանցագործութ¬յունների բնույթն ու վտանգա¬վորության աստիճանը (միջին ծանրության հանցագործություն է), դրանց բազմաթվությունը, հանցանք¬ների (պարզ) ռեցիդիվի առկայությունը, նախկինում դիտավորյալ հանցագործության կա¬տարման համար դատա¬պարտ¬վե¬լու, պատիժը լրիվ կրելու, սակայն պատ¬շաճ հետևութ¬յունների չհանգելու և չուղղվելու փաստը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի տես¬անկյու¬նով բացառիկ հանգա¬մանք¬ների, ինչպես նաև ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախա¬տես¬ված պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հիմքերի բա¬ցա¬կա¬յութ¬յունը` Դատա¬րանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տես¬անկյու¬նով վեր¬ջինիս նկատ¬¬մամբ պատիժ կարող է և պետք է նշանակվի բացառապես ազա¬¬տազրկման ձևով, որն ամբաստանյալ Արման Սարգսյանը պետք է կրի, այն արդա¬րացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հան¬ցագոր¬ծութ¬յունների կատա¬րումը կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերա¬¬¬կանգ¬նելու համար։
Հանցագործությունների պարզ ռեցիդիվի առկայության վերաբերյալ հետևության Դատա¬րանը հան¬¬գեց հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքում.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ների ռեցի¬դիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախ¬կի¬նում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդվածի համաձայն` անձը դատվածություն ունեցող է հա¬մար¬¬վում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատ¬վա¬ծությունը մարվելու կամ հանվելու պահը, ընդ որում` դատվածության ժամկետի հոսքը սկսվում է նշանակված պատիժը կրելու ա¬վարտից կամ պատիժը կրելուց ազատ¬վելու պահից։
Սույն գործով նրան մեղսագրվող արարքներն ամբաստանյալ Արման Սարգսյանը կա¬տա¬րել է 2016թ. մայիսի 26-ից 31-ն ընկած ժամանակահատվածում, այսինքն` 2011թ. մայիսի 23-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքում 67.1-րդ հոդ¬վա¬ծի լրա¬ցում կա¬տա¬¬րելուց հետո, հետևաբար` նրա նկատմամբ պատիժը պետք է նշա¬նակվի 67.1-րդ հոդ¬վա¬ծով սահ¬ման¬ված կանոններով, ինչը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդ¬վածի պահանջից։
Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի ուժով` ամբաս¬տան¬յալ Արման Սարգսյանի պարագայում առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ, քա¬նի որ վերջինս նախկինում չափահաս տարիքում դիտավորյալ միջին ծանրության հանցանքներ կատա¬րելու համար ազա¬¬¬տազրկման դատա¬պարտվելով և նշանակված վերջնական պատիժը լրիվ կրելու հիմքով 2015թ. դեկտեմբերի 28-ին պատ¬¬ժից ազատ¬վելով՝ ունի չմարված և չվերացված դատվածություն, որի պայմաններում կատարել է նոր, ըստ բնույթի և վտան¬գավորության աստիճանի՝ միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագոր¬ծութ¬յուններ։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի համաձայն` հանցագործությունների ռեցիդիվի, վտան¬¬գա¬վոր և առանձնապես վտանգավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս անհրա¬ժեշտ է հաշ¬վի առնել կատարված հանցագործությունների բնույթը, քանակը, և ծան¬րության աստի¬ճանը, այն հան¬գա¬¬մանք¬¬ները, որոնց հետևան¬քով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչ¬պես նաև նոր հան¬ցագործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները։
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին պարբերության համաձայն` հանցագործության ռեցիդիվի համար նշանակված պա¬տիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համա¬պա¬տաս¬խան հոդ¬վածի սանկցիա¬յով նախատեսված առավելագույն պատժի կեսից։
Այսպիսով, վերոնշյալ վերլուծությունների և դատողությունների լույսի ներքո Դատարանը փաս¬տում է, որ տվյալ դեպքում հանցա¬գոր¬ծությունների ռեցիդիվը Դատարանը պետք է հաշվի առնի ոչ միայն որպես ամբաս¬տանյալ Արման Սարգսյանի պատասխանատվությունն ու պա¬տիժը ծան¬րացնող հանգա¬մանք, այլև վերջինիս նկատմամբ պատիժ նշանակելու հա¬տուկ կար¬գի կիրա¬ռումն հիմ¬նա¬¬վորող փաս¬տարկ։ Ընդ որում` Դա¬տա¬րանը փաստում է, որ հանցանքների ռեցիդիվի առ¬կայության պայմաններում օրենսդիրը պատժա¬տեսակի և պատժաչափի հարցն արդեն որոշա¬կիաց¬¬րել է, այսինքն՝ գործով ամբաս¬տանյալ Արման Սարգսյանի նկատմամբ պատիժ կարող է նշանակվել բացառապես ազատազրկման ձևով, ընդ որում, տվյալ դեպքում վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ազատազրկման ձևով նշա¬նակվող պատիժը չի կարող պակաս լինել երկու տարի վեց ամսից։
Ամբաստանյալ Արման Սարգսյանի նկատմամբ սույն դատավճռով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պա¬հանջն առ այն, որ արագացված դատական քննության կարգով մեղադրական դատավճիռ կա¬յաց¬¬նելիս դա¬տա¬¬րա¬նի նշանա¬կած պատիժը չի կարող գերազանցել կատարված հանցագոր¬ծութ¬յան համար նա¬խա¬¬տեսված առավել խիստ պատժի երկու երրորդը, տվյալ դեպքում` 3 տարի 4 ամիս ժամկետով ազա¬տազրկումը։
Ամբաստանյալ Արման Սարգսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 4.1 մասի պահանջը, համաձայն որի` հանցափորձի համար պատիժ նշանակելու արտոնյալ պայմանը հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում չի գործում։
Այսպիսով, Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի կատարած յուրա¬քանչյուր հան¬ցագործության համար նշանակվող պատիժը չի կարող նվազ լինել 2 տարի 6 ամսից և գերազանցել 3 տարի 4 ամիս ժամկետով ազատազրկումը։ Տվյալ հետևության հանգելիս Դատարանը փաստում է, որ բա¬ցակայում են պատիժ նշանակելու վերոնշյալ ինստիտուտների միաժամանակյա կիրառությանը խոչընդոտող իրավական արգելքները, դրանց միջև հակասությունը(կոլիզիան)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` եթե հանցագոր¬ծութ¬յունների հա¬մակցությունն ընդգրկում է միայն միջին ծանրության կամ միջին ծանրության և ոչ մեծ ծանրության հան¬ցանք¬¬ներ, ապա վերջ¬նական պատիժը նշանակվում է պատիժները լրիվ կամ մասնակիորեն գու¬մարելու մի¬ջոցով, այսինքն` միջին հանցագործությունների կատարման մեջ մեղսագրվող ամբաս¬տան¬յալ Արման Սարգսյա¬նի նկատ¬մամբ վերջնա¬կան պատիժ նշանակելիս կիրառելի է նաև պատիժները մասնակիորեն գու¬մա¬րելու կանոնը։
Քննարկելով ամբաստանյալ Արման Սարգսյանի նկատ¬մամբ ընտրված խափանման մի¬ջոց կալա¬նա¬վորման հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այդ խափանման միջոցը վերացնելու կամ փո¬փո¬խելու հիմ¬քերը բացակայում են` պայմա¬նա¬վորված նրան իրական պատժի` ազա¬տազրկման դա¬տա¬¬պարտելու և դա¬¬¬տավճռի կա¬տա¬¬րումն ապահովելու անհրաժեշ¬տութ¬յամբ։ Միաժա¬մա¬նակ անդրա¬¬¬դառ¬նալով ամբաս¬տան¬¬յալի պատ¬ժի կրման սկիզբը հաշ¬վարկելու և անազա¬տության մեջ գտնվելու ժամկետն հաշվակցելու հար¬ցերին` Դատա¬րանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Սարգսյանի պատ¬ժի կրման սկիզբն անհրա¬ժեշտ է հաշ¬վար¬կել վերջինիս փաս¬տացի անազատության մեջ վերցնելու օրվանից՝ 2016թ. մայիսի 31-ից, որի դեպքում նրան կալանքի տակ պահելու ժամկետը լրացուցիչ հաշ¬վակցե¬լու անհրա¬ժեշտութ¬¬յունը վերանում է, քանի որ հաշվակցման ենթակա ժամկետը, առանց ընդհատման, ընդգրկում և ընդգրկելու է 2016թ. մայիսի 31-ից մինչև սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելն ըն¬կած ողջ ժամանա¬կա¬¬հատ¬վածը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կա¬յացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հարցերին« սա¬կայն Դա¬տարանը« պարզելով« որ սույն քրեական գործով Արման Սարգսյանի գույքի վրա ար¬գե¬լանք չի կիրառվել« սահմա¬նա¬փակվում է այդ փաստի ար¬ձա¬նագրմամբ։
Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցին` Դատարանը գտնում է, իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` հանցագործության գործիք հանդի¬սացած մետաղյա ձողն ենթակա է ոչնչացման, իսկ երեք կողպեքներն ենթակա են վերադարձման տուժողներին կամ նրանց ներկա¬յացու¬ցիչ¬ներին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Ինչ վերաբերում է տուժող Գալուստ Գալստյանին, ինչպես նաև տուժող «Գամա-Էֆ» և «Նյուվենդ» ՍՊ ընկերություններին հանցագոր¬ծությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման խնդրին, ապա Դատարանն այդ հարցն համարում է լուծված` Դատարանում ամբաստանյալ Արման Սարգսյանի դեմ նման պահանջ ներ¬կայացնելուց հրաժարվելու պատ¬ճա¬ռա¬բա¬նությամբ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-8-րդ կետերով թվարկ¬ված դատական ծախսերը« ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 375.3 հոդվածի 8-րդ մասի համա¬¬ձայն, ամբաստանյալից բռնագանձման ենթակա չեն, հետևաբար՝ Դատա¬րանն այդ հարցը ևս համարում է լուծված։
Գնահատելով և ամփոփելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, ղեկավար¬վելով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ, ինչպես նաև 375.1-375.4-րդ հոդված¬ներով, Դատա¬րանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց ՝

Արման Արթուրի Սարգսյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդ¬վածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով (2 դրվագներով) և 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67.1 հոդվածի կիրառմամբ նշանակել պատիժ`
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` ազատազրկում 3 (երեք) տարի ժամկետով,
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-177-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով` ազատազրկում 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 3-րդ մասի կիրառմամբ ազատազրկման ձևով նշա¬նակված պատիժները մասնակիորեն գումարելով` Արման Արթուրի Սարգսյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Արման Սարգսյանի պատժի կրման սկիզբն հաշվել 2016թ. մայիսի 31-ից, նրա նկատմամբ որ¬պես խափանման միջոց ընտրված կալանա¬վորումը թողնել ան¬փոփոխ` մինչև սույն դատավճիռն օրի¬նա¬կան ուժի մեջ մտնելը։
Տուժող Գալուստ Գալստյանին, ինչպես նաև տուժող «Գամա-Էֆ» և «Նյուվենդ» ՍՊ ընկե¬րութ¬յուններին հանցագոր¬ծությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցն համարել լուծված` Արման Սարգսյանի դեմ նման պահանջ ներկայացնելուց հրաժարվելու պատ¬ճա¬ռա¬բա¬նությամբ։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Դատարանում պահվող` հանցագործության գործիք հանդի¬սացած մետաղյա ձողը ոչնչացնել, իսկ երեք կողպեքները վերադարձնել տուժողներին կամ նրանց ներկա¬յա¬ցու¬ցիչներին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատական ծախսերի հատուցման հարցն համարել լուծված։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողո¬քարկվել ՀՀ վե¬րաքննիչ քրեական դատարան` բացառությամբ գործի փաստական հանգամանքների վերաբերյալ Դատարանի հետևությունների։


ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.Ժ.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ