ԵԿԴ/0197/01/16



Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
(այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա. ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ

Մասնակցությամբ`

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ն. ՂՈՒԿԱՍՅԱՆԻ

2017 թվականի մարտի 20-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում վճռաբեկության կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետև` Առաջին ատյանի դատարան) 2016 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի վերաքննիչ բողոքը՝

ՊԱՐԶԵՑ

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

2016 թվականի հունիսի 14-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Գ. Հայրապետյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով հարուցվել է թիվ 15118716 քրեական գործը և ընդունվել վարույթ:
Նախաքննության մարմնի 2016 թվականի հունիսի 16-ի որոշմամբ Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանի նկատմամբ խափանման միջոց ընտրվել է ստորագրություն չհեռանալու մասին:
2016 թվականի հունիսի 23-ին նախաքննության մարմնի որոշմամբ Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով:
2016 թվականի հուլիսի 12-ին թիվ 15118716 քրեական գործով Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանին առաջադրված մեղադրանքը լրացվել և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով:
2016 թվականի հուլիսի 12-ին նախաքննության մարմնի որոշմամբ Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` վերջինիս մեղադրանք առաջադրելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով:
Նախաքննության մարմինը 2016 թվականի հուլիսի 12-ին որոշում է կայացրել թիվ 15118716 քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 182-րդ հոդվածի 1-ին և 139-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` հանցակազմի բացակայության հիմքով:
2016 թվականի հուլիսի 18-ին թիվ 15118716 քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, մեղադրական եզրակացությամբ` ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան, իսկ 2016թ. հուլիսի 19-ին` ընդունվել նույն դատարանի դատավոր Ա. Վարդանյանի վարույթ:
Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճռով Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` կալանք` 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
Նարեկ Ղուկասյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից, նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վճռվել է նաև`
Տուժող Մարինէ Սահակյանին պարզաբանել հանցագործությամբ նրան պատճառված ֆիզիկական վնասի նյութական փոխհատուցման պահանջով քաղաքացիադատավարական կարգով դատարան դիմելու իրավունքը։
Առաջին ատյանի դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ 2016 թվականի դեկտեմբերի 26-ին վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանը:
Թիվ ԵԿԴ/0197/01/16 քրեական գործը Վերաքննիչ դատարան է ստացվել 2017 թվականի հունվարի 10-ին:
Վերաքննիչ դատարանի 2017 թվականի հունվարի 11-ի որոշմամբ Նարեկ Ղուկասյանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել Վճռաբեկության կանոններով:
Վերաքննիչ բողոքի գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:

2. Գործի փաստական հանգամանքները

Նախաքննական մարմնի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանին մեղադրանք է առաջադրվել և Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ նա, 2016 թվականի մայիսի 30-ին, ժամը 01:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մաշտոցի 50 հասցեում գործող <<Բեյքեր սթրիթ 221b>> փաբ-բարում, անձնական հարցի շուրջ ծագած վիճաբանության ընթացքում, մի քանի անգամ ձեռքերով և ոտքերով հարվածել է Մարինէ Մհերի Սահակյանի մարմնի տարբեր մասերին` վերջինիս առողջությանը` ձախ բազկի, աջ նախաբազկի, աջ դաստակի 5-րդ մոտակա միջֆալանգային հոդի, ձախ աչքի վերին և ստորին կոպերի, ականջախեցու հետին և արտաքին մակերեսների վրա անցումով` աջ հետականջային շրջանում, ստորին ծնոտի աջ անկյան, աջ ուսային հոդի, աջ բազկի, ձախ ուսային հոդի, ձախ բազկի, աջ և ձախ ազդրերի շրջանների քերծվածքների, արյունազեղումների, գանգուղեղային տրավմայի ձևով, պատճառել թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայումով:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները, պահանջը

Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոքաբերը գտել է, որ դատական ակտը կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատավարական և նյութական իրավունքի նորմի խախտումներ, դատական ակտն օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, ինչն էլ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ հետազոտության բացակայության արդյունք է, ինչպիսի պարագայում դատարանը չէր կարող գալ ճիշտ եզրահանգման և կայացնել արդարադատության բուն էությունից բխող և անձի սահմանադրական երաշխիքներն ապահովող դատական ակտ։
Ըստ բողոքաբերի` դատարանը սխալ է կիրառել քրեական օրենքը, սույն քրեական գործի շրջանակներում Նարեկ Ղուկասյանի արարքին տրվել է ոչ համարժեք գնահատական։
Գործի նյութերով չի հաստատվել, որ Մարինե Սահակյանին հասցված թեթև մարմնական վնասվածքները պատճառվել են հենց Նարեկ Ղուկասյանի կողմից։ Դատարանը Նարեկ Ղուկասյանի մեղքը հաստատված է համարել բացառապես տուժողի ցուցմունքների հիման վրա, մինչդեռ նախաղեպային իրավունքը փաստում է, որ գործի ելքով շահագրգիռ անձանց ցուցմունքները, առանց դրանք հաստատող օբյեկտիվ ապացույցների առկայության, բավարար չեն հանգելու այն հետևության, որ հանցագործության դեպքը տեղի է ունեցել։ Նմանօրինակ դիրքորոշում է արտահայտել ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Սոնա Բալաբեկյանի գործով 2005թ.-ի հուլիսի 22-ի որոշմամբ։ Հետևաբար ստացվում է, որ յուրաքանչյուր դեպքում անձին մեղսագրված արարքում վերջինիս մեղքը հաստատված համարելիս դատարանը պետք է պատճառաբանված փաստի, թե որն է այն բավարար օբյեկտիվ ապացույցը, որով էլ պայմանավորված Դատարանը գալիս է անձին մեղսագրված արարքում մեղավոր ճանաչելու հավաստի եզրահանգման։ Քննարկվող դեպքում հատկանշական է այն փաստը, որ դատարանը, անտեսելով նախադեպային պրակտիկան, իր մեղքը հաստատված է համարել` հիմքում դնելով տուժողի ցուցմունքն ու տուժողի մարմնի վրա առկա և փորձագետի եզրակացությամբ հաստատված թեթև մարմնական վնասվածքների առկայությունը, մինչդեռ չի մասնավորեցրել, թե բացի տուժողի ցուցմունքից գործում առկա այլ որ ապցույցով է փաստվում` դրանք հենց իր` Նարեկ Ղուկասյանի կողմից պատճառված լինելու հանգամանքը։ Ավելին դատարանն անտեսել է, որ գործով վկաներ Սեղրակ Կարապետյանի և Գայ Ղազանչյանի ցուցմունքներով հերքվել է տուժողի փաստարկներն առ այն, որ ինքը տուժողին ոտքերով և ձեռքերով հարվածներ է հասցրել և տուժողն էլ իր հարվածներից պաշտպանվել է հենց վերը վկայակոչված վկաների միջամտությամբ։ Փոխարենը, վկաները նույնաբովանդակ ցուցմունք են տվել, որ Նարեկ Ղուկասյանի և Մարինե Սահակյանի վեճին ականատես չեն եղել և չեն տեսել իր կողմից Մարինե Սահակյանին հարվածներ հասցնելը, իսկ վեճի, բայց ոչ հարվածների մասին տեղեկացրել է նույն ինքը` տուժող Մարինե Սահակյանը։ Մինչդեռ դատարանն իր մեղքը հաստատված է համարել նաև վկաների ցուցմունքներով և որպես նմանօրինակ եզրահանգման հիմք վկայակոչել, որ Մարինե Սահակյանին մարմնական վնասվածքներ Նարեկ Ղուկասյանի կողմից պատճառած լինելու հանգամանքը հաստատվում է վկաների կցկտուր ցուցմունքներով, այսինքն դատարանը ենթադրում է, որ եթե վիճաբանություն է եղել, ապա մարմնական վնասվածքներն էլ պարտադիր պատճառվել են հենց Նարեկ Ղուկասյանի կողմից և հիմքում դնում վկաների ցուցմունքներ, որոնք էլ, ըստ էության, հենց հերքում են և անհիմն են դարձնում դատարանի նմանօրինակ ենթադրության հիման վրա կառուցված եզրահանգումը։
Բողոքաբերը գտել է, որ մեղադրական դատական ակտը չի կարող հիմնվել դատարանի ենթադրությունների վրա, մինչդեո համադրելով դատարանի հետևությունները գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ, ակնհայտ է, որ խախտված է անմեղության կանխավարկածը, իսկ սույն քրեական գործի վարույթն էլ ի սկզբանե ենթակա էր կարճման` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի հիմքով։
Վկայակոչելով Վճռաբեկ դատարանի մի շարք նախադեպային որոշումներ` բողոքաբերը նշել է, որ հիմք ընդունելով Վճռաբեկ դատարանի վերը վկայակոչած իրավական մեկնաբանությունները և համադրելով դրանք բողոքարկվող դատական ակտի, դրանում արտացոլված ապացույցների հետազոտության և դրանց հիման վրա դատարանի հետևությունների ու եզրահանգման հետ, ակնհայտ է, որ ինքը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այնպիսի արարքի համար, որի` վերջինիս կողմից կատարված լինելը չի հաստատվել հիմնավոր ապացույցների համակցությամբ։ Որպես վերջինիս դատապարտման միակ հիմք հանդիսացել են բացառապես գործով շահագրգիռ անձ տուժող Մարինե Սահակյանի ցուցմունքները և դատաբժշկի եզրակացությունը, որով փաստվել է մարմնական վնասվածքների առկայությունը, այլ ոչ թե դրանք մեղադրյալի կողմից պատճառված լինելու հանգամանքը։ Մեղադրանքի կողմը որևէ հիմնավոր ապացույցով չի հաստատել` ապացուցել մեղադրյալի և/կամ պաշտպանական կողմի կողմից վկայակոչված և մեղադրյալի անմեղությունը բացառող հանգամանքները, այսպիսով հակասելով ձևավորված իրավակիրառ պրակտիկային։ Ավելին վերոգրյալը վերլուծելով ամբողջությամբ` ստացվում է, որ տվյալ դեպքում իր անմեղությունն ապացուցելու ամբողջական բեռը կրել է հենց ինքը և քանի որ չի ապացուցել իր անմեղությունը, արդյունքում ճանաչվել է մեղավոր և դատապարտվել ազատազրկման ձևով պատժի` կալանքի։ Մինչդեռ դատարանն այս դեպքում ևս անտեսել է, որ պաշտպանական կողմը պարտավոր չէ ապացուցելու մեղադրյալի անմեղությունը և այդպիսի պարտականություն կրում է մեղադրանքի կողմը։
Չցանկանալով անդրադառնալ տուժողի վարքագծի մեկնաբանությանը` բողոքաբերն այնուամենայնիվ նշել է, որ դատարանին, ըստ էության, գործի նյութերի և տուժողի ցուցմունքների արդյունքում պարզ է դարձել, որ տուժողը կապի մեջ է եղել ինչպես մեղադրյալի, այնպես էլ այլ անձանց` տղաների հետ։ Մեղադրյալի բացասական վարքագծի դրսևորումը պայմանավորված է եղել հենց տուժողի վերը վկայակոչված վարքագծով` այն է ինտիմ բնույթի հաղորդագրությունների առկայությամբ վերջինիս բջջային հեռախոսում։ Այլ տղաների հետ անձնական կապը և հաղորդագրությունների առկայությունը չի ժխտել նաև տուժողը։ Տուժողը դեպքից առաջ ունեցել է վիճաբանություն իր տնօրենի հետ, որի արդյունքում էլ, ինչպես տուժողն է նշել, ստացել է վնասվածք` իբր ձեռքով պատին հարվածելու հետևանքով։ Բացի այդ տուժողը նույն օրը դեպքից հետո հաղորդում չի ներկայացրել` իր բացատրությամբ ամրագրելով, որ վատ զգալու հետևանքով գտնվել է տանը պառկած վիճակում։ Մինչդեռ հետագայում ցուցմունք է տվել, որ տվյալ օրը գտնվել է աշխատանքի վայրում և իբր ի պատասխան հորեղբոր և այլ աևձանց հարցադրմանը` հայտնել է, որ մարմնական վնասվածքները ստացել է ընկնելու հետևանքով և միայն հաջորդ օրը` ոստիկանություն դիմելուց հետո է հայտնել եղբորը և այլ աևձանց, որ վնասվածքները ստացել է Նարեկ Ղուկասյանի կողմից իբր իրեն ծեծի ենթարկելու արդյունքում։ Վերոգրյալի վերլուծությամբ փաստվում է, որ առկա են մի շարք էական հակասություններ տուժողի ցուցմունքներում, և հանրավոր է վնասվածքներն էլ տուժողի կողմից ներկայացված հանգամանքներում վերջինը չի ստացել։ Տուժողի ցուցմունքներից ակնհայտ է, որ վերջինի գործողությունները հետապնդում են ցանկացած գնով ու պայմանով Նարեկ Ղուկասյանին առավել խիստ պատժի դատապարտելու նպատակ, մասնավորապես թմրանյութերի, բռնաբարության և շորթման մեջ իրեն անհիմն մեղադրելը։ Հետևաբար այլ օբյեկտիվ ապացույցների բացակայությունը փաստում է, որ այս մեղադրանքը ևս տուժողի կողմից, ի թիվս այլոց, հետապնդել է իրեն պատժելու նպատակ, որն ի վերջո հաջողվել է տուժողին, քանի որ վերջինի մարմնի վրա առկա վնասվածքներով միայն դատարանը հաստատված է համարել դրանք` Նարեկ Ղուկասյանի կողմից պատճառած լինելու հանգամանքը։ Արդյունքում ստացվում է, որ առանց որևէ այլ հիմնավոր փաստի, բավարարվելով միայն տուժողի ունեցած մարմնական վնասվածքներով և վերջինի հայտնած տեղեկությամբ, թե իբր դրանք պատճառել է Նարեկ Ղուկասյանը, թե նախաքննության մարմինը, թե դատարանը բավարարվել են դրանով, և հնարավոր համարելով իր կողմից դրանք տուժողին պատճառած լինելու հանգամանքը, իր մեղքը համարել հաստատված։
Բողոքաբերը գտել է, որ դատարանի կողմից թույլ է տրվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի և 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետի խախտում, ինչպիսի պարագայում խախտվել են անձի` այդ թվում նաև ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված արդար դատաքննության և ազատության իրավունքը։ Անձը դատապարտվել է չափազանց խիստ պատժի` վերջինիս մեղքը հաստատված չլինելու պարագայում։ Ուստի և դատական ակտը ենթակա է բեկանման, իսկ ինքն էլ` արդարացման` իր մեղքը մեղսագրված արարքում ապացուցված չլինելու հիմքով:
Այնուամենայնիվ, եթե դատարանը կգա եզրահանգման, որ ինքը ենթակա է պատասխանատվության և պատժի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, բողոքաբերը խնդրել է հաշվի առնել, որ մեղադրող կողմը, հիմքում դնելով ստեղծված իրավիճակի շարժառիթը, մեղադրյալի վարքագիծը դեպքից առաջ և հետո, դատարանին միջնորդել է առավել մեղմ պատժի տուգանքի կիրառում։ Խնդրել է հաշվի առնել նաև, որ Նարեկ Ղուկասյանը թեև մեղսագրված արարքը ներկայացված ձևով չի կատարել, այլ ընդամենը դեպքի հանգամանքներով պայմանավորված ունեցել է վիրավորած արժանապատվություն, պահի բերումով նկատելով զուգընկերուհու ակնհայտ դավաճանությունը, կապը այլ տղաների հետ, որն իր տրամաբանական արտացոլումն է ունեցել տվյալ պահին Նարեկ Ղուկասյանի կողմից ընթերցված հաղորդագրություններում, չի գիտակցել իր արարքի վտանգավորությունն ու հետևանքները և միմյանց զուգորդող ապտակներ է հասցրել տուժողին, որի համար սակայն զղջում է։ Ուստի և ակնհայտ է, որ իր կողմից անգամ զուզընկերուհուն ապտակելու փաստը պայմանավորված էր առաջացած աֆեկտիվ վիճակով, ինչը ևս դատարանի կողմից անտեսվել և հաշվի չի առնվել նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման թույլատրելիության հարցը լուծելիս։ Հետևաբար բողոքաբերը գտել է, որ սույն հոդվածի կիրառելիությունը անթույլատրելի համարելիս դատարանը կրկին անգամ եկել է սխալ եզրահանգման և այս մասով ես կայացրել ոչ իրավաչափ դատական ակտ։ Դատարանն, ըստ էության, հաշվի չի առել քրեկան գործի նյութերում ուշադրության արժանի մի շարք կարևորագույն հանգամանքներ, օրինակ իր վարքագիծը միջադեպից առաջ և հետո, միջադեպի շարժառիթն ու հետևանքները, անձն ու սոցիալական կապը հասարակության հետ, մասնավորապես` մշտական բնակության վայր և աշխատանք ունենալու հանգամանքը ևս։ Անհասկանալի է նաև դատարանի եզրահանգումն առ այն, որ եթե գործում ծանրացնող հանգամանքներ չկան, ուստի մեղմացնող հանգամանքներից միայն անձի նախկինում դատապարտված չլինելու հանգամանքը, եթե բացակայում են այլ մեղմացնող հանգամանքներ, ինքնին բացառում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, և անձը պարտադիր ենթակա է պատասխանատվության և պատժի, որը պետք է կրի ազատազրկման ձեով, քանի որ այլ կերպ, օրինակ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով, հնարավոր չէ անձի ուղղվելը, այսինքն ըստ դատարանի կխախտվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի պահանջը։
Ելնելով վերոգրյալից` Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է Նարեկ Ղուկասյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով Երևանի Կենտրոն և Նորք Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության աոաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճիռը՝ բեկանել և փոփոխել, Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանին ճանաչել և հռչակել անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում` արարքում 117-րդ հոդվածի հանցակազմի բացակայության հիմքով, իր նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել։ Այն դեպքում, եթե Վերաքննիչ դատարանը կգա եզրահանգման, որ իր նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով նշանակված պատիժն իրավաչափ է և հիմնավորված, բացակայում են քրեկան գործի կարճման և քրեկան հեապանդման դադարեցման հիմքերը, ապա կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, սահմանելով փորձաշրջան` իր վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը դնելով համապատասխան մարմնի վրա։
Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանն ամբողջությամբ պնդեց վերաքննիչ բողոքը, խնդրեցին բավարարել այն:

4. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը

ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու մասին ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանի դիրքորոշումը, վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով դրանք վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության, որ ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.

1. Ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանի արդարացման մասով.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածի համաձայն`
<< Դիտավորությամբ մեկ ուրիշին մարմնական վնասվածք կամ առողջությանն այլ վնաս պատճառելը, որն առաջացրել է առողջության կարճատև քայքայում կամ ընդհանուր աշխատունակության աննշան կայուն կորուստ՝
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրհիսնապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով>>:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1/ անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2/ անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1/ քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2/ ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3/ ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Անմեղության կանխավարկածի հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական գործով ապացույցներ են ցանկացած փաստական տվյալներ, որոնց հիման վրա օրենքով որոշված կարգով հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարզում են քրեական օրենսգրքով նախատեսված արարքի առկայությունը կամ բացակայությունը, այդ արարքը կասկածյալի կամ մեղադրյալի կողմից կատարելը կամ չկատարելը և մեղադրյալի մեղավորությունը կամ անմեղությունը, ինչպես նաև գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ հանգամանքներ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1/ դեպքը և հանգամանքները/կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն/.
2/ կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3/ հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4/ անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5/ քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6/ այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
Քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրների, անմեղության կանխավարկածի, մրցակցության, ապացույցների, դրանց ստուգման, իրավական գնահատության, ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով Առաջին ատյանի դատարանի կայացրած դատավճռի օրինականությունը, հիմնավորվածությունը, պատճառաբանվածությունը, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը.
Ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննվելիս իրեն ըստ էության մեղավոր չի ճանաչել, ընդունել է տուժողին երկու անգամ ապտակելու հանգամանքը՝ պատճառաբանելով, որ այդ հարվածներից վերջինս որևէ մարմնական վնասվածք, առավել ևս՝ դատաբժշկական փորձաքննությամբ նրա մարմնին հայտնաբերված վնասվածքները չէր կարող ստանալ։
Դատարանում հայտնել է, որ 2016թ. մայիսի 30-ին` ժամը 01։30-ի սահմաններում, գտնվել է «Բեյքեր սթրիթ 221b» փաբ-ակումբում, երբ նշված ակումբ է այցելել Մարինէ Սահակյանը։ Նրա ձեռքին` կոճի հատվածում, վնասվածք է նկատել, ինչի կապակցությամբ իր հարցադրմանն ի պատասխան՝ Մարինէն նախ՝ ստել է, թե իբր այն ստացել է ընկնելու հետևանքով, ապա խոստովանել, որ տնօրենի հետ վիճաբանությունից հետո զայրացած հարվածել է պատին, միաժամանակ խնդրել է այդ միջադեպից աշխատանքի վայրում չհետաքրքրվել։ Բացի այդ, թեև տաք եղանակ էր, սակայն նա «փակ էր հագած»։ Մարինէ Սահակյանի հետ զրուցելու ընթացքում վերջինիս հեռախոսահամարին մի անծանոթ տղայից հաղորդագրություն է ստացվել, ինչից հասկացել է, որ Մարինէ Սահակյանը դավաճանում է իրեն։ Բջջային հեռախոսում առկա ինտիմ բնույթի հաղորդագրությունների բովանդակությունից իրեն պարզ է դարձել, որ նա տարբեր տղաների հետ է շփվում։ Նշված հանգամանքից զայրանալով` մեկ անգամ ապտակել է Մարինէ Սահակյանի դեմքի շրջանին, այնուհետև հաճախորդներին տեղեկացրել է, որ փաբը փակվում է։ Հաճախորդների դուրս գալուց հետո զրուցել է Մարինէ Սահակյանի հետ, վերջինս արդարացել է, թե իբր դա կատակ էր, սակայն համոզվել է, որ իրականում իրենց շփման ընթացքում նա բազմիցս դավաճանել է այլ տղաների հետ, ինչից բարկանալով` ևս մեկ անգամ ապտակել է Մարինէին։ Այնուհետև որոշել է նրանից հեռանալ ու ճանապարհել է տաքսիով` այլևս նրան չհանդիպելու ակնկալիքով։ Հաջորդ օրը Մարինէն զանգահարել է իրեն` սպառնալով, թե` «դու քո հալը կտեսնես», որից հետո միայն հարուցվել է քրեական գործ։
Հարցերին պատասխանելիս նաև հստակեցրել է, որ թեև նախաքննական ցուցմունքներում ձևակերպվել է, թե ապտակել է մեկ անգամ, ապա` ևս երկու անգամ, իրականում Մարինէին ընդհանուր առմամբ ապտակել է երկու անգամ։
Տուժող Մարինէ Սահակյանի հարցադրումներին պատասխանել է, որ դեպքի պահին փակ հագնվելու հանգամանքից կարելի էր ենթադրել, որ նա փաբ էր եկել արդեն իսկ վնասվածքներ ստացած վիճակում, թեև բարի մոտի լուսավորությունը բավարար չէր վնասվածքները տեսնելու համար։
Նախագահողի հարցադրումներին ի պատասխան` նշել է նաև, որ ապտակել է խանդի շարժառիթով, քանի որ իրենք համարյա ամուսիններ էին, մտերիմ էին, աջ ձեռքով է ապտակել նրա դեմքի այտի հատվածին, նրան վնասելու նպատակով չի ապտակել, հարվածից հնարավոր էր, որ դեմքն ընդամենը կարմրեր, տեսանելի վնասվածք չի առաջացել, արյուն չի եկել։ Բացառել է դատաբժշկական եզրակացության մեջ նշված վնասվածքներն իր կողմից հասցնելու հանգամանքը։ Նշել է, որ մինչ այդ Մարինէի ձեռքին նկատել է պատռվածք և արյուն, փաբի լուսավորությունն այնպիսին էր, որ կապտուկը կամ կարմրուկը տեսանելի չէր, սակայն վնասվածքները կնկատվեին։ Ապտակելիս որևէ անձ ականատես չի եղել։ Նշել է, որ տուժողի կողմից իրեն զրպարտելու իմաստը չի հասկանում, թեև նա ամեն բանի ունակ է։ Հնարավոր է, որ ապտակը Մարինեէի ականջի հատվածին դիպած լինի, բացառել է աչքին դիպչելու կամ տուժողի՝ սայթաքելու և գետնին ընկնելու հանգամանքը։
Տուժող Մարինէ Սահակյանը պնդել է, որ շարունակում է բողոքել ամբաստանյալի դեմ և խնդրել է նրան ենթարկել քրեական պատասխանատվության։ Դատարանում հայտնել է, որ Նարեկ Ղուկասյանի հետ երեք ամիս ընկերություն անելուց որոշել է խզել վերջինի հետ ունեցած հարաբերությունները։ 2016թ. մայիսի 30-ին` Նարեկը զանգահարել է իրեն և ասել, որ զրուցելու բան ունի։ Ժամը 01։30-ի սահմաններում գնացել է «Բեյքեր սթրիթ 221b» փաբ ակումբ։ Նշված ակումբում Նարեկ Ղուկասյանը բողոքել է, թե ինչու հաճախ չեն հանդիպում, իբր ինքը սառել է նրա հանդեպ։ Զրուցելու ընթացքում վերջինիս հայտնել է իր մտադրության մասին, որից Նարեկ Ղուկասյանը զայրացել է և աջ ձեռքով մեկ անգամ ապտակել իր դեմքի և քթի հատվածում, ինչից վայր է ընկել։ Գետնին ընկած ժամանակ Նարեկ Ղուկասյանը ձեռքերով և ոտքերով բազմիցս հարվածներ է հասցրել իր մարմնի տարբեր մասերին, որից հետո հաջողվել է ոտքի կանգնել և լվացվելու նպատակով գնալ ակումբի զուգարան։ Այնուհետև կրկին զրուցել է Նարեկի հետ, որի ընթացքում վերջինս վերցրել է իր բջջային հեռախոսը և կարդացել հաղորդագրությունները, ինչից բարկանալով` կրկին ձեռքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել իր գլխին։
Հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնել է, որ ակումբում երկուսով մնալուց հետո Նարեկը փակել է մուտքի դուռը և թույլ չի տվել ակումբից դուրս գալ, շարունակել է հարվածել, անգամ ոտքով հարվածել է իր դեմքին։ Փորձել է նաև իրեն բռնաբարել, թեև այդ մասին որևէ ապացույց չունի, այդ ընթացքում ինքը բռունցքով հարվածել է նրան, որից հետո Նարեկը սկսել է ավելի ուժգին հարվածել իր գլխի շրջանում, ստացել է կապտուկներ ականջախեցու հատվածում, ինչից նաև ուշաթափվել է։ Ընկնելուց վնասվածքներ չի ստացել, դրանք առաջացել են հարվածների հետևանքով։ Նարեկը միայն դրանից հետո է հանդարտվել ու սպառնացել՝ իր մասին արատավոր տեղեկություններ տարածել, եթե բանկից ինքը գումար չստանա ու նրան չհանձնի։ Նարեկ Ղուկասյանի պահվածքն այդ օրն իր համար զարմանալի էր, քանի որ անգամ ալկոհոլ օգտագործած վիճակում նա սովորաբար հանգիստ է պահում իրեն։
Մանրամասնել է, որ Նարեկն աջ ձեռքով նախ՝ ապտակել է իր ձախ այտին, որից ինքն ընկել է, քթից արյուն է եկել, ապա՝ սկսել է հարվածել նաև ոտքերով, սակայն ոտքերով պաշտպանվել է, իսկ ձեռքերով քիթն է պահել, որ նոր հարված չստանա, նաև ձեռքերից է քաշքշել իրեն, որի հետևանքով կապտուկներ են առաջացել։ Լվացվելուց հետո շարունակել է հարվածել, հարվածների քանակը չի հիշում, քանի որ գլխին ստացած հարվածներից ուշաթափվել էր, նույնիսկ այդ ժամանակ զգում էր իրեն ուղղված հարվածները։ Սեդրակն ականատես է եղել, թե ինչպես է Նարեկը հարվածել իր ոտքերին գետնին ընկած վիճակում, իսկ Գայը տեսել է աչքի տակի կապտուկը, քթի շրջանում արյան հետքերը, նկատել է նաև, որ ինքը վախեցած է, ցանկանում է փախչել, սակայն Նարեկը թույլ չի տալիս։ Լվացվելու ուղեկցել է Սեդրակի ընկեր մի անծանոթ տղա, ինքը Գային խնդրել է իրեն տանել այդտեղից, սակայն նա հեռացել է` մտածելով, որ դա իր և Նարեկի անձնական գործն է։ Սեդրակի և Գայի միջամտությունը կայացել է նրանում, որ Նարեկին փորձել են հանդարտեցնել, քաշել են մի կողմ։ Նշել է նաև, որ Սեդրակն ու Գայը Նարեկի ընկերներ են և վերջինիս դեմ վկայություն չեն տա։
Նշել է նաև, որ ընկերներ շատ ունի, հաղորդագրություններում ինտիմ բովանադակությամբ նամակներ չեն եղել, կատակներ էին։ Նարեկին բարկացրել է այն, որ ինքը հայտնել է իրենց հարաբերությունները խզելու մասին, նա այլևս նյութապես իրենից շահ չէր ունենալու, քանի որ միշտ գումարներ էր վերցնում։ Նարեկի հետ կապերը խզելու պատճառ է հանդիսացել այն, որ նա չէր հետաքրքրվում իրենով։ Դատաբժշկին հայտնել է, որ իր ձեռքին առկա վնասվածքը ստացել էր դեպքից մի քանի օր առաջ` բռունցքով պատին հարվածելու հետևանքով, որի պատճառով դատաբժիշկն այդ վնասվածքը եզրակացության մեջ չի ֆիքսել։ Վերոնշյալ դեպքի մասին հեռախոսով պատմել է եղբորը, վերջինս հանդիպել է Նարեկին, որից հետո հանդիպել և տեսել է իր վնասվածքները։ Ընդհանուր ծանոթներից իրեն տեսել են աշխատանքի վայրում, նաև` հորեղբայրը, սակայն նրանց ներկայացրել է, թե ընկնելու հետևանքով է ստացել այդ վնասվածքները և միայն հաջորդ օրը` ոստիկանություն դիմելուց հետո է պատմել իրականությունը, նրանց նախապես չի պատմել, քանի որ նպատակահարմար չի գտել։
Տուժող Մարինէ Սահակյանը, ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի հարցաքննությունից հետո լրացուցիչ ցուցմունք տալով, հերքել է Նարեկ Ղուկասյանի պատճառաբանությունները, պնդել, որ վերջինս ապտակելուց հետո քթից արյուն է եկել, ապտակն ականջին ու աչքին չի դիպել, ապտակից հետ-հետ է գնացել, սայթաքել ու ընկել է բարի ու սառնարանի մեջտեղի հատվածում, քթից եկած արյան հետքեր են առաջացել նաև իր հագուստին։ Իրեն է մոտեցել Սեդրակ Կարապետյանը, փորձել է Նարեկին հեռացնել իրենից, նրա ընկերներից մեկն իրեն օգնել է լվացվել, ստուգել է, արդյոք քիթը կոտրվել է, թե` ոչ, որից հետո եկել է Գայը և սկսել համոզել, թե` թող գնա, Նարեկը կհանգստանա, հաջորդ օրը կխոսեք։ Այնինչ, բոլորի գնալուց հետո Նարեկը շարունակել է իրեն ապտակել, անգամ ուշաթափվելուց հետո է ապտակել, ոտքով խփել է իր դեմքին։ Մանրամասնել է, որ Նարեկի հետ առանձնանալուց հետո է ուշաթափվել վերջինի ձեռքի հարվածներից, այդ հարվածներից մարմինը ցնցվել է, այնուհետև Նարեկը ջուր է լցրել իր գլխին, դեմքի շրջանում, սպառնացել է, թե` կմորթի, հետո դարձյալ շարունակել է հարվածել։ Նշել է նաև, որ նամակագրությունը եղել է միայն ընկերական բնույթի և խանդի տեսարան առաջացնելու առիթ չէր կարող առաջացնել, ընկերների հետ իրար դիմել են «կյանք, արև» բառերով։
Մինչև Դատարանի՝ խորհրդակցական սենյակ հեռանալը պնդել է, որ բողոքում է և ցանկանում է, որ Նարեկը ենթարկվի հնարավորինս խիստ քրեական պատժի։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2016թ. հունիսի 6-ի թիվ 1453 եզրակացության համաձայն՝ մարմնական վնասվածքներ են հայտնաբերվել Մարինէ Սահակյանի ոչ միայն դեմքի հատվածում, այլ նաև մարմնի այլ հատվածներում` ձախ բազկի, աջ նախաբազկի, աջ դաստակի 5-րդ մոտակա միջֆալանգային հոդի, ձախ աչքի վերին և ստորին կոպերի, ականջախեցու հետին և արտաքին մակերեսների վրա անցումով` աջ հետականջային շրջանում, ստորին ծնոտի աջ անկյան, աջ ուսային հոդի, աջ բազկի, ձախ ուսային հոդի, ձախ բազկի, աջ և ձախ ազդրերի շրջանների քերծվածքներ, արյունազեղումներ, գանգուղեղային տրավմա, որոնք պատճառվել են բութ առարկաներով, հնարավոր է քննվող դեպքի ժամանակահատվածում և հանգամանքներում, որոնք տուժողի առողջությանը պատճառել են թեթև վնաս` առողջության կարճատև քայքայմամբ՝ նկատի ունենալով վնասվածքների հետ անմիջական պատճառական կապի մեջ եղած հետևանքների տևողությունը` ոչ պակաս 6 օրից և ոչ ավել 21 օրից։
Դեպքի վայրի զննության արձանագրության համաձայն` 2016թ. հունիսի 1-ին կատարված քննչական այդ գործողության ընթացքում զննման մասնակից Նարեկ Ղուկասյանը հայտարարել և այդ կերպ ընդունել է, որ «Բեյքեր սթրիթ 221բ» փաբ-ակումբի նախասրահի բարի մոտ վիճաբանել է իր ընկերուհի Մարինէ Սահակյանի հետ, որի ընթացքում ապտակներ է հասցրել նրան։
Դեպքի վայրի լրացուցիչ զննության արձանագրության համաձայն` 2016թ. հունիսի 3-ին կատարված քննչական այդ գործողության ժամանակ զննման մասնակից Մարինէ Սահակյանը հայտարարել է, որ «Բեյքեր սթրիթ 221բ» փաբ-ակումբի հիմնական սրահում վիճաբանել է Նարեկ Ղուկասյանի հետ, որի ընթացքում վերջինն է հարվածներ հասցրել իրեն։
Վկա Սեդրակ Ռուստամի Կարապետյանը Դատարանին հայտնել է, որ 2016թ. մայիսի 30-ին, գիշերվա ժամերին, այցելել է «Բեյքեր սթրիթ 221բ» փաբ-ակումբ։ Մտնելուց նախ՝ տեսել է Նարեկին` բարի հետևում կանգնած, այնուհետև՝ մոտեցել է վերջինիս ընկերուհի Մարինէ Սահակյանը և բարևել, որից հետո ինքը գնացել է առանձնասենյակ։ Որոշ ժամանակ անց Մարինէն անցել է դեպի փաբ-ակումբի զուգարանի կողմը` գլուխը կախ վիճակում, նրա վերադարձը չի նկատել։ Նրա անցնելուց հետո Նարեկը հայտնել է, որ փաբ-ակումբը փակվում է։ Հաշիվը փակել է, այնուհետև մոտեցել է իր եղբայր Գայ Ղազանչյանը, և երկուսով դուրս են եկել փաբ-ակումբից։ Չի հիշում` դուրս գալուց Մարինէին տեսել է, թե` ոչ, նույնիսկ տեղյակ չէ, արդյոք Նարեկը դուռը փակել և Մարինէին դուրս գալն արգելել է, թե՝ ոչ։
Հարցերին պատասխանելիս նաև մանրամասնել է, որ Նարեկի հետ գտնվում է ընկերական հարաբերությունների մեջ։ Երաժշտությունը բարձր էր, վիճաբանության ձայները չի լսել, եթե լիներ, միևնույն է՝ չէր լսի, հետագայում Գայից է տեղեկացել, որ Մարինէն ու Նարեկը վիճել են։ Այդ օրն ինքն եղել է ալկոհոլ օգտագործած վիճակում։
Վկա Գայ Գագիկի Ղազանչյանը Դատարանում հայտնել է, որ 2016թ. մայիսի 30-ին, գիշերվա ժամերին, այցելել է «Բեյքեր սթրիթ 221բ» փաբ ակումբ եղբոր` Սեդրակ Կարապետյանի մոտ։ Մի քանի րոպեով մտել է նշված ակումբ, որտեղ տեսել է Սեդրակ Կարապետյանին, Մարինէ Սահակյանին և մի քանի անծանոթ մարդկանց, որոնք այդ պահին դուրս են եկել ակումբից։ Նկատելով, որ ակումբում լարված իրավիճակ է, Մարինէ Սահակյանը լացում է` փորձել է նրանից պարզել, թե որն է պատճառը։ Մարինէն պատմել է, որ Նարեկ Ղուկասյանի ու իր միջև կոնֆլիկտ է եղել, ինչը լսելով՝ որոշել է նրանց մենակ թողնել, որ զրուցեն և միմյանց հասկանան։ Մարինէն իրեն պատմել է լացելով, միաժամանակ երաժշտությունը բարձր է եղել և մութ, այդ պատճառով չի լսել մանրամասները, նրա մարմնին վնասվածք նույնպես չի տեսել։ Այդ օրն ինքն եղել է ալկոհոլ օգտագործած վիճակում։ Անձամբ ծեծին ականատես չի եղել, այդ մասին տեղեկացել է քննիչից, հետագայում նաև Մարինէն է իրեն հեռախոսով պատմել։ Նշել է, որ Սեդրակը բարում չէր կարող Մարինէին չտեսնել։ Դեպքից հետո վերջինիս այլևս չի տեսել, սակայն հաջորդ օրը հեռախոսով զրուցելիս իրեն հայտնել է, որ Նարեկը վիճել է նրա հետ ու ծեծկռտուք է տեղի ունեցել։ Սեդրակի հետ զրուցել է միջադեպի շուրջ, սակայն վերջինս ասել է, թե նրա նստած տեղից միջադեպը չի երևացել։
Վերաքննիչ դատարանը հիմնավոր է համարում Առաջին ատյանի դատարանի այն դիրքորոշումը, որ վկաներ Սեդրակ Կարապետյանի և Գայ Ղազանչյանի վերոնշյալ կցկտուր ցուցմունքները ևս հաստատում են այն, որ տուժողի հետ փաբ-ակումբում վիճել է բացառապես գործով ամբաստանյալը, դրանք ըստ էության համապատասխանում են տուժող Մարինէ Սահակյանի ցուցմունքներին, այն հաստատող դատաբժշկական եզրակացությանը։ Նշված պայմաններում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Առաջին ատյանի դատարանը իրավացիորեն ի հաշիվ վկաներ Սեդրակ Կարապետյանի և Գայ Ղազանչյանի ցուցմունքների առավել արժևորել է տուժողի ցուցմունքները, քանի որ դրանք առավել ամբողջականորեն են արտացոլել քննվող դեպքի իրական հանգամանքները, իսկ վկաների վերոնշյալ դիրքորոշումը պայմանավորված է եղել նրանց հետ ընկերական հարաբերությունների մեջ գտնվող գործով ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանին օգնելու, հնարավոր քրեական պատասխանատվությունից և պատժից զերծ պահելու շարժառիթով։
Ինչ վերաբերում է տուժող Մ. Սահակյանի տված ցուցմունքը` ներքին հակասություներով, անտրամաբանական և հիմնազուրկ ճանաչելու վերաքննիչ բողոքի պնդմանը, ապա Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ այն ողջամտորեն փաստարկված չէ, ավելին Մ. Սահակյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը հաստատվել է գործով ձեռք բերված այլ ապացույցներով` դատաբժշկական փորձաքննության 2016 թվականի հունիսի 06-ի թիվ 1453 եզրակացությամբ, դեպքի վայրի զննության արձանագրությամբ, դեպքի վայրի լրացուցիչ զննության արձանագրությամբ:
Իսկ ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանի դատաքննական ցուցմունքին` Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դա հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից ու պատժից խուսափելու նպատակ, բացի այդ դա հերքվում է գործով հետազոտված մյուս ապացույցների համակցությամբ և, ըստ էության, հանդիսանում է գործի տվյալներն իրենց ձեռնտու տարբերակներով ներկայացնելու տակտիկայի դրսևորում, ուստի այն արժանահավատ չէ, չի համապատասխանում իրականությանը, գործի փաստական հանգամանքներին:
Վերաքննիչ դատարանը նախ անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի անմեղության վերաբերյալ վերջինի փաստարկներին, քրեական գործի ուսումնասիրությամբ եզրահանգում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի հիմքում դրված ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրները, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով թույլատրելիության, վերաբերելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ղեկավարվելով օրենքով, ներքին համոզմամբ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի մեղավորության վերաբերյալ հանգել է ճիշտ հետևության:
Այսպիսով` ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի մեղքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով մեղսագրված արարքում հաստատված է և նրա կատարած հանցանքներն ապացուցված, իսկ ամբաստանյալի պատճառաբանությունները հերքվում են տուժող Մարինէ Սահակյանի, վկաներ Սեդրակ Կարապետյանի և Գայ Ղազանչյանի ցուցմունքներով, դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 1453 եզրակացությամբ, դեպքի վայրի զննության արձանագրություններով:
Ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում: Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ:
Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարությունը որոշելու հարցին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ գործով իր 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշմամբ: Մասնավորապես` իրացնելով օրենքի միատեսակ կիրառությունն ապահովելու իր սահմանադրական գործառույթը` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը հիշատակված դատական ակտում նախադեպային նշանակության իրավական դիրքորոշումներ է արտահայտել առ այն, որ. «(...) Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում:
(...) Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում (...):
Այսպիսով, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով` մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (...)»:
Բացի այդ, ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր վերը նշված` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման մեջ, վերլուծելով ապացույցների արժանահավատության հատկանիշը, արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը`
«(...) Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապացույցի բովանդակային գնահատմանը: Արժանահավատ է այն ապացույցը, որի ճշմարտացիությունը կասկած չի հարուցում: Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահատելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը, ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը, որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական հատկանիշները, վիճակը, ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու, մտապահելու, վերարտադրելու գործընթացի վրա),
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հանգամանքն ընկալելու պայմանները, պաշտպանի, ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն),
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը,
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը,
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից:
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատվի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաստական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը: Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում: Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկությունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը, համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ, պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը, հակասության դեպքում` դրա պատճառները:
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա (...)»:
Վերը նշված քրեադատավարական նորմերի, ինչպես նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքի լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանում պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտված ապացույցները` Վերաքննիչ դատարանը ողջամիտ և հիմնավոր է համարում Առաջին ատյանի դատարանի այն պատճառաբանությունը, որ ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչելը նպատակ է հետապնդում խուսափելու վերը նշված հոդվածով քրեական պատասխանատվությունից և պատժից, ինչպես նաև վերջինի կողմից քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակ են հետապնդում նաև վկաներ Սեդրակ Կարապետյանի և Գայ Ղազանչյանի տված ցուցմունքները:
Այդ առումով Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված ու պատճառաբանված են, իսկ քրեական գործի փաստական հանգամանքների մասին Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հետազոտված ապացույցներին չհամապատասխանելու և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանին առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորված չլինելու վերաբերյալ ամբաստանյալի փաստարկները քրեական գործի նյութերում իրենց հաստատումը չեն գտնում, հետևաբար` չեն կարող հիմք հանդիսանալ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը բեկանելու համար:

Ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանի նկատմամբ 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պատժից պայմանականորեն ազատելու մասով.

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Արարքի հանցավորությունը, դրա պատժելիությունը և քրեաիրավական այլ հետևանքները որոշվում են միայն քրեական օրենքով>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>>:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի համաձայն.
<<1. Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ:
2. Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
<<1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով:
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>>:
Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին և 2-րդ մասերի համաձայն`
<<Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները>>:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
...6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ.
8) ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը…>>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 2009թ. դեկտեմբերի 18-ին կայացված թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 քրեական գործով որոշման մեջ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի վերաբերյալ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
<<… 9. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները: Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից: Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար: Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար:
10. Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ: Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով՝ հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ է և բավարար այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Փաստորեն պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ (իրական) պատիժ կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին:
12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին:
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հանցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը:>>
Վերը նշված հարցերի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն իր դիրքորոշումներն է արտահայտել ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՆԴ/0060/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13, ՏԴ/0031/01/14, ՍԴ3/0174/01/14, ԵԱԴԴ/0011/01/14, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումներում:
Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս արձանագրել է հետևյալը.
<<... Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնահատում` նախկինում դատապարտված չլինելը (ըստ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոն 2016թ. հունիսի 23-ին կատարման հարցման արդյունքների), երիտասարդ լինելը (ըստ «AK» սերիայի թիվ 0406399 անձնագրային տվյալների)։
Անձը բնութագրող վերոնշյալ տվյալները հաստատված են գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված, թույլատրելիության ու վերաբերելիության չափանիշներին համապատասխանող ապացույցներով, որոշակիորեն մեղմացնում են ամբաստանյալի հանրային վտանգավորությունը։
Ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքներ Դատարանը չարձանագրեց։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով անդրադառնալով ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի խնդրին` Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմի պատժամասն այլընտրանքային է, նախատեսում է պատժատեսակներ տուգանքի կամ կալանքի ձևով, հետևաբար` քննարկման ենթակա է ամբաստանյալի նկատմամբ պատժատեսակ ընտրելու, նշանակվող պատժաչափի, այդ թվում՝ տվյալ հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի մեղմ պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի նկատմամբ նշանակվող պատժի տեսակին և այն կրելու անհրաժեշտության հարցին, հաշվի առնելով նրան վերագրվող հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (ոչ մեծ ծանրության հանցագործություն է), որպես թիրախ ընտրված տուժողի սեռը և միաժամանակ նրան պատճառված վնասվածքների բազմաթվությունը, մասնավոր մեղադրանքի վերաբերյալ սույն քրեական գործով տուժողի դիրքորոշումը՝ ամբաստանյալին հնարավորինս խիստ պատժելու վերաբերյալ, ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով նախատեսված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի բացակայությունը` Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյունով ամբաստանյալ Ն.Ղուկասյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված նվազ խիստ պատժատեսակի` տուգանքի նշանակումը չի ապահովվի պատժի նպատակները, ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ կարող է և պետք է նշանակվի բացառապես կալանքի ձևով։ Ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող տվյալները Դատարանը հաշվի է առնում նրա նկատմամբ կալանքի ժամկետը որոշելիս։
Դատարանը նաև փաստում է, որ կալանքի ձևով նշանակվող պատիժն ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանը պետք է կրի, այն արդարացի և անհրաժեշտ է նրան ուղղելու, նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու և սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար։...>>:
Վճռաբեկ դատարանի իրավական վերլուծությունների և ՀՀ քրեական օրենսդրության` պատժի կանոնակարգումը նախատեսող իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը փաստացի կրելու հարցը` Վերաքննիչ դատարանը, բացահայտելով ամբաստանյալի կատարած արարքի վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, օրենքով պաշտպանվող հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, հանցավորի անձը, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր չէ առանց պատիժը կրելու և միայն այդ կերպ կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ` Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ վերլուծության է ենթարկել կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթն ու աստիճանը, դրա առանձնահատկությունները, գործի կոնկրետ հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ ամբաստանյալը ոտնձգել է այնպիսի հասարակական հարաբերության դեմ, որի խախտումը բացասաբար է անդրադարձել տուժողի առողջական վիճակի վրա, ոտքերով և ձեռքերով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել տուժողի մարմնի տարբեր հատվածներին:
Վերաքննիչ դատարանը, ղեկավարվելով սույն որոշման մեջ նշված ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումներով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանի նկատմամբ նշանակված պատժի նպատակահարմարության հարցը քննության առնելիս՝ հաշվի է առնում նաև այն հանգամանքը, որ պատժի նպատակը միայն անձին ուղղելը չէ, այլ նաև սոցիալական արդարության վերականգնումը և հանցագործությունների կանխումը, ուստի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառումը պետք է վերլուծել պատժի բոլոր նպատակների իրականացման համատեքստում։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատիժը համապատասխանում է Ն. Ղուկասյանի կատարած հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, նրա անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է նրան ուղղելու ու նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել պատժի նպատակները` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել նրան, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը պատշաճ հիմնավորմամբ` հաշվի է առել ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանի կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատժի մասով ևս եկել է ճիշտ եզրահանգման:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերը նշված բոլոր հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ, գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանի նկատմամբ նշանակել է արդարացի պատիժ, հետևաբար Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը այդ մասով ևս բեկանելու օբյեկտիվ հիմքեր չկան:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ դատական ակտ կայացնելիս Առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, դատավճիռն օրինական է, հիմնավորված ու պատճառաբանված, համապատասխանում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի պահանջներին, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Ն. Ղուկասյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի 1-ին պարբերության համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 404-րդ, 412-րդ և 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Ամբաստանյալ Նարեկ Ղուկասյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Նարեկ Գեղամի Ղուկասյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի նոյեմբերի 24-ի դատավճիռը` թողնել օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ա. ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Մ. ՊԱՊՈՅԱՆ











ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ. ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ