ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԿԴ/0181/01/01/16

22 փետրվարի 2017թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Կ.ՂԱԶԱՐՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ն.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՆԻԿՈՂՈՍՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 16.11.2016թ. դատավճռի դեմ.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2016 թվականի ապրիլի 07-ին հարուցված թիվ 13138716 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2016 թվականի հունիսի 03-ին որոշում է կայացվել Անդրանիկ Նկիողոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2016 թվականի հունիսի 29-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 16.11.2016թ. դատավճռով.
Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 3 /երեք/ ամիս ժամկետով։
Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 16.11.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպան Ա.Հակոբյանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.
Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանը մեղադրվում է այն բանի համար, որ նա 2016թ. հունվարի 12-ին յուրացմամբ հափշտակել է իրեն վստահված, Անահիտ Ադամյանին պատկանող զգալի չափի գույքը։
Այսպես.
Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանն իր կնոջ՝ Հրանուշ Սուքիասյանի, մորաքրոջ՝ Անահիտ Ադամյանի, խնդրանքով 2015 թվականի մայիս ամսին իր անվամբ <Ֆասթ Կրեդիտ կապիտալ> ՈւՎԿ-ում գրավադրել է վերջինիս պատկանող ընդհանուր 22.3 գրամ քաշով ոսկյա զարդեր, ստացել է 128.000 ՀՀ դրամ վարկ, որը հանձնել է Ա.Ադամյանին։
2016 թվականի հունվարի 06-ին Ա.Ադամյանը, մարելով վարկի ամբողջ գումարը, Ա.Նիկողոսյանին խնդրել է գրավատնից ստանալ և իրեն վերադարձնել ոսկյա զարդերը, սակայն Ա.Նիկողոսյանն իրեն վստահված, Ա.Ադամյանին պատկանող զգալի չափի 400.000 ՀՀ դրամ արժողության ոսկյա զարդերը 2016 թվականի հունվարի 12-ին հիշյալ գրավատնից ստացել է և Ա.Ադամյանին հետ չվերադարձնելով, յուրացրել է դրանք։
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպանը վկայակոչելով վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է ամբողջությամբ բավարարել վերաքննիչ բողոքը: Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 16.11.2016թ. դատավճիռը: Իր պաշտպանյալ Ա.Նիկողոսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը փոփոխել, նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով:
Միաժամանակ նշել է, որ եթե դատարանն այնուամենայնիվ գտնի, որ պաշտպանյալի նկատմամբ չի կարող տուգանքի ձևով պատիժ նշանակել` ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառաբանությամբ, ապա խնդրել է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, սահմանելով որոշակի ժամկետով փորձաշրջան:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Դատարանն արձանագրել է, որ Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանը կատարել է հանցավոր արարք՝ նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հողվածի 1-ին մասով, ուստի, վերջինս կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի:
Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը իր պաշտպանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանագմանք չի հայտանաբերել, իսկ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանագմանք է դիտել այն, որ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ է գտնվում մանկահասակ երեխան ՝ 30.10.2013թ–ին ծնված Մանե Անդրանիկի Նիկողոսյանը։ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հողվածի 2֊-րղ մասի համաձայն՝ որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանի պատասխանատվությանը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտել նաև՝ մեղքը մասնակիորեն ընդունելը դատարանում և նախաքննության ժամանակ խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, ՀՀ ոստիկանություն ինքնակամ ներկայանալը։ Իսկ որպես անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առել այն, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանը ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ: Սակայն այս ամենը հաշվի առնելով հանդերձ, դատարանը այնուամենայնիվ խախտելով ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված պատասխանատվության անձնական, անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքները, որոնք ամրագրված են նույն օրենսգրքի 8-11-րդ հոդվածներում, իր պաշտպանյալ Ա. Նիկողոպանի նկատմամբ նշանակել է ակնհայտ խիստ պատիժ:
Վերը նշված սկզբունքների վերաբերյալ իր իրավական դիրքորոշումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը արտահայտել է իր մի շարք նախադեպային որոշումներում:
Պատժի անհատականացման չափանիշներից առաջինին հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին, Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ (տես Գարուշ Նորիկի Մադաթյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009թվականի փետրվարի 17-իթիվ ԵՇԴ/0029/01/08որոշումը, կետ 14)։
Գ.Մադաթյանի վերաբերյալ որոշման մեջ վերլուծված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը սերտորեն կապված են պատժի անհատականացման երկրորդ չափանիշի հանցավորի անձի հետ։ Հ. Հարությունյանի վերաբերյալ որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին, որ <Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրղագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությանը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությանը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն): (տես Հազարապետ Ալբերտի Հարությունյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2007թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07որոշումը):
Եթե, դատարանը պաշտպանյալիս մեղավորությունը հիմնավորված է համարել ապա այնուամենայնիվ պետք է պատշաճ գնահատականի արժանացներ պաշտպանյալի անձը, գործում առկա մեղմացուցիչ հանգամանքները և կիրառեր ՀՀ քր. օր-ի 70 հոդվածը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը. <(…) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (...)> (տես Թամարա Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07որոշումը, Հուսիկ Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով 2008թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումը)։
Ընդ որում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելու համար պարտադիր չէ, որպեսզի հանցավորի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները էականորեն նվազեցնեն արարքի՝հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։ Դրանք <սովորական> մեղմացնող հանգամանքներ են, կարևորը այն է, որ դրանք բավարար լինեն գալու հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց քրեական պատիժը կրելու։
Իր պաշտպանյալին մեղսագրվող արարքի համար քրեական օրենսգիրքը նախատեսում է այլընտրանքային պատիժ, տուգանքի կամ ազատազրկմաև ձևով և հաշվի առնելով Ա.Նիկողոսյանի անձը, դատարանը կարող էր նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանքի ձևով։
Գտել է, որ դատարանը իր պաշտպանյալի նկատմամբ կայացրել է ակնհայտ, խիստ պատիժ, որը հակասում է պատժի անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներին, և չի համապատասխանում իր պաշտպանյալի անձին։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի, վերաքննիչ դատարանը կարող է փոփոխել առաջին ատյանի դատարանի կողմից նշանակված պատիժը, եթե այն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ չինելու պատճառով։
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանի շահերի պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝մեկից հինգ տարի ժամկետով>:
</…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
</…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: /…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
</…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
< /…/ Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ/ այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի` Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-84/07 որոշումը/:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-իԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 17, արձանագրվել է, որ. < /…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին/…/>:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 18, եզրահանգել է, որ. <Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավոր անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք դատարանը հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ:
Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում այն, որ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ է մանկահասակ երեխան` 30.10.2013թ. ծնված Մանե Անդրանիկի Պողոսյանը, դատարանում և նախաքննության ժամանակ խոստովանական ցուցմունքներով հանդես գալը, ՀՀ ոստիկանություն ինքնակամ ներկայանալը:
Որպես ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Հարկ է արձանագրել նաև, պատճառված վնասը հարթելուն ուղղված որևէ փաստական տվյալ չի արձանագրվել:
Դատարանը գտել է, որ Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանն իր կողմից կատարած ՀՀ օրենսգրքի քրեական 179-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստ պատժի ազատազրկման ձևով, քանի որ տվյալ դեպքում պատժի ավելի մեղմ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները` ուղղել պատժի ենթարկված անձին, վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ինչպես նաև ապագայում կանխել նմանատիպ հանցագործությունները:
Որպիսի պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, ամբաստանյալ Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիաների շրջանակներում արդեն իսկ նշանակվել է ազատազրկման ձևով համաչափ պատիժ՝ 3 /երեք/ ամիս ժամկետով ազատազրկում:
Անդրադառնալով նաև, ամբաստանյալ Անդրանիկ Նիկողոսյանի նկատմամբ նվազ խիստ պատժատեսակ /տուգանքի ձևով/ պատիժ, ինչպես նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալ Անդրանիկ Նիկողոսյանի նկատմամբ նվազ խիստ պատժատեսակ /տուգանքի ձևով/ պատիժ նշանակելն, ինչպես նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը` 3 /երեք/ ամիս ժամկետով ազատազրկումը, պայմանականորեն չկիրառելը, չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Անդրանիկ Նիկողոսյանի նկատմամբ նշանակված պատժատեսակի և չափի, ինչպես նաև ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար` սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը, հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` նյութական և դատավարական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Անդրանիկ Ռոբերտի Նիկողոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 179-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 16.11.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է.

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ