Գործ թիվ ԵԿԴ/0178/01/16

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով.
նախագահող դատավոր` Ռ.Մխիթարյան
դատավորներ` Ա.Դանիելյան
Մ.Հարությունյան

քարտուղարությամբ` Հ.Հակոբյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող Հ.Խաչատրյանի
ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանի
պաշտպան Ա.Ֆանյանի

2018 թվականի նոյեմբերի 26-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Սոկրատի Հովհաննիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2016 թվականի մարտի 31-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 266-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13134916 քրեական գործը:
2016 թվականի հունիսի 13-ին քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Դ.Կիրակոսյանի (այսուհետ նաև` Քննիչ) վարույթ:
2016 թվականի հունիսի 17-ին Արթուր Սոկրատի Հովհաննիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2016 թվականի հունիսի 24-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի (այսուհետ նաև` Առաջին ատյանի դատարան)` 2018 թվականի փետրվարի 20-ի թիվ ԵԿԴ/0178/01/16 դատավճռով Արթուր Սոկրատի Հովհաննիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ճանաչվել է անպարտ և արդարացվել` կատարված հանցանքում նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու և նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով:
Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել գործով մեղադրող, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ Հ.Խաչատրյանը:
Վերաքննիչ դատարանի՝ 2018 թվականի ապրիլի 16-ի որոշմամբ վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ:

Գործի փաստական հանգամանքները և վերաքննիչ բողոքի քննության համար նշանակություն ունեցող փաստերը.
2. Նախաքննության մարմինը Ա.Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրել այն բանի համար, որ. «[Ն]ա, հանդիսանալով «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի կալանավոր առանց իրացնելու նպատակի գործով չպարզված անձից և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի վիրաբուժական բաժանմունքի թիվ 2 հիվանդասենյակում գտնվող իր մահճակալի ներքնակի տակ պահել է զգալի չափերի` 0.17 գրամ քաշով «Մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2016թ. մարտի 21-ին` ժամը 14.45-ի սահմաններում, նշված հիվանդասենյակում կատարված ոչ նախատեսված խուզարկության արդյունքում»:
3. Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ 2018 թվականի փետրվարի 20-ի թիվ ԵԿԴ/0178/01/16 դատավճռի` «Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները» վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է. «Դատաքննությամբ չապացուցվեց, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի վիրաբուժական բաժանմունքի թիվ 2 հիվանդասենյակում կատարված ոչ նախատեսված խուզարկությամբ հայտնաբերված 0.17 գրամ քաշով թմրամիջոցն ապօրինի ձեռք է բերել և պահել ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը։
Դատաքննությամբ հաստատվեց, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը, մեկ այլ քրեական գործով 2016թ. մարտի 1-ից գտնվելով նախնական կալանքի տակ, 2016թ. մարտի 16-ին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից տեղափոխվել է «Դատա-պարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկ։
2016 թվականի մարտի 21-ին՝ ժամը 1445-ի սահմաններում, ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալ-ների հիվանդանոց» քրեակատարողական հինարկի օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ Գ.Ծատուրյանը, նույն բաժնի առաջատար մասնագետ Դ.Կիրակոսյանը և անվտանգության ապահովման բաժնի առաջատար մասնագետ Գ.Ղազարյանը ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի վիրաբուժական բաժանմունքի երկու անձի համար նախատեսված թիվ 2 հիվանդասենյակում` առանց ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիս-յանի մասնակցության, իրականացրել են ոչ նախատեսված խուզարկություն, որի արդյուն-քում նշված հիվանդասենյակից՝ ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանին հատկացված մահճա-կալի ներքնակի տակից, հայտնաբերել են ապակյա տարրայով 4.5 մլ ծավալով անգույն պղտոր հեղուկ, ներարկիչի ասեղ և բամբակյա խծուծ, որոնց լվացումից ստացված չոր մնա-ցորդը` 0.17 գրամը, ըստ փորձաքննության եզրակացության` հանդիսացել է «Մեթադոն» տե-սակի թմրամիջոց։
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը ապացուց-ված է համարել բացառապես խուզարկությունը կատարած ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների ցուցմունքներով, նրանց կողմից կատարված խուզարկության արձանագրությամբ, նշված խուզարկությամբ հայտնա-բերված թմրամիջոցի դատաքիմիական փորձաքննության եզրակացությամբ և իրեղեն ապա-ցույց ճանաչված թմրամիջոցի առկայությամբ։
Նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և, ցուցմունք տալով, որ ինքը որևէ թմրամիջոց չի պահել ու «խաբար չէ» (ոչնչից տեղյակ չէ), օգտվել է իր իրավունքից ու հրաժարվել է այլևս ցուցմունք տալուց»:
4. Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ 2018 թվականի փետրվարի 20-ի թիվ ԵԿԴ/0178/01/16 դատավճռի «Ապացույցների հետազոտում և գնահատում» վերտառությամբ բաժնում արձանագրել է. «Դատաքննությամբ նույնպես ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանն իրեն մեղավոր չճանաչեց առաջադրված մեղադրանքում։
Ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանի ցուցմունքի համաձայն` «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկում գտնվելու ժամանակ իր երեխաների հետ տեսակցելու համար դիմում է գրել, ու քանի որ ինքը հայերեն գրել չի իմանում, դիմումն իր փոխարեն գրել է իր հետ նույն հիվանդասենյակում պահվող Արսեն Թադևոսյանը։ Դիմումի մեջ առկա սխալներն ուղղելու համար ինքն ու Արսենը գնացել են հերթապահ մաս, որտեղ իրեն անձնական խուզարկության են ենթարկել և իր մոտից բջջային հեռախոս են հայտ-նաբերել։
Հերթապահ մասից Արսենին տարել են հիվանդասենյակ, իսկ իրեն՝ տեսակցության սենյակ։
Ինքը հետագայում քննիչից իմացել է, որ իր հիվանդասենյակի խուզարկության արդ-յունքում իր մահճակալի տակից թմրամիջոց են գտել։ Արսենը խուզարկությանը ներկա է գտնվել, սակայն հայտնաբերված թմրամիջոցը նրան ցույց չեն տվել և մոտ 150 մետր դեպի հերթապահ մաս քայլելուց հետո նոր միայն այն ցույց են տվել վերջինիս։ Ինքը տեսակ-ցության սենյակից լսել է, թե ինչպես է Արսենը հերթապահ մասում ասում, որ եթե թմրա-միջոցը սենյակից են գտել, ապա ինչու իրեն այնտեղ ցույց չեն տվել։
Հայտնաբերված թմրամիջոցն իրեն չի ներկայացվել և ոչ ոք իրեն չի առաջարկել խու-զարկության արձանագրություն ստորագրել։
Վկաներ, ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿ հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի առաջատար մասնագետ Գևորգ Ղազարյանի, օպերատիվ բաժնի գլխավոր և առաջատար մասնագետներ Գարիկ Ծատուրյանի ու Դավիթ Կիրակոսյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքննական նույնաբովանդակ ցուցմունքների համա-ձայն` 2016թ. մարտի 21-ին` ժամը 14։30-ի սահմաններում, քրեակատարողական հիմնարկի հերթապահ մաս են հրավիրել մեկ այլ բաժանմունք գնալ ցանկացող կալանավոր Արթուր Հովհաննիսյանին` անձնական խուզարկության ենթարկելու նպատակով։ Անձնական խու-զարկության են հրավիրում այն անձանց, ովքեր ցանկանում եմ մի բաժանմունքից տեղա-փոխվել մյուսը, ինչն էլ կասկած է հարուցում, որ կալանավորված անձը հնարավոր է իր մոտ պահելիս լինի արգելված առարկա։ Ա.Հովհաննիսյանի խուզարկությամբ նրա մոտից հայտ-նաբերել են «Սամսունգ» մոդելի բջջային հեռախոս` բաժանորդային քարտերով։ Նույն պա-հին այցելել են Ա.Հովհաննիսյանի` վիրաբուժական բաժանմունքի թիվ 2 հիվանդասենյակ, որտեղ իրականացված ոչ նախատեսված խուզարկության արդյունքում վերջինիս մահճակա-լի ներքնակի տակի անտեսանելի հատվածից հայտնաբերել են «Վալերիանի Էքստրակտ» գրառմամբ 20 մգ տարողությամբ ապակյա տարա, որի մեջ եղել է կասկածելի թափանցիկ հեղուկ, բամբակ և ներարկիչի ասեղ, որոնց վերաբերյալ Ա.Հովհաննիսյանը հրաժարվել է բացատրություն տալ։
Հետագայում տեղեկացել են, որ հայտնաբերվածը «Մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց է։
Վկաները դատաքննությամբ պնդեցին իրենց նախաքննական ցուցմունքները։
Վկա Դ.Կիրակոսյանը դատաքննությամբ նաև ցուցմունք տվեց այն մասին, որ իրենց կողմից խուզարկվել է ամբողջ հիվանդասենյակը։ Խուզարկությանը ներկա է գտնվել նույն հիվանդասենյակի մյուս կալանավոր Արսենը, իսկ Ա.Հովհաննիսյանն այդ խուզարկությանը ներկա չի եղել։ Ա.Հովհաննիսյանին հերթապահ մաս իրենք չեն կանչել, որևէ մեկն իրենց չի կարգադրել հիվանդասենյակը խուզարկել, այն խուզարկել են, քանի որ Ա.Հովհաննիսյանի մոտից անձնական խուզարկությամբ բջջային հեռախոս են հայտնաբերել։
Վկա Գ.Ծատուրյանը դատաքննությամբ նաև ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ամբողջ հիվանդասենյակն է խուզարկվել, ոչ թե կոնկրետ Ա.Հովհաննիսյանի մահճակալը։ Հիվանդա-սենյակի խուզարկությունը կատարելիս նույն հիվանդասենյակի կալանավոր Արսենին տա-րել են հիվանդասենյակ։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ «Կալանավոր Արթուր Սոկրատի Հովհաննիսյանին անձնական խուզարկության ենթարկելու և վիրաբուժական բաժանմունքի թիվ 2 հիվանդասենյակում ոչ նախատեսված խուզարկություն կատարելու մասին» 21.03. 2016թ. արձանագրության համաձայն` ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿ հիմ-նարկի վիրաբուժական բաժանմունքի թիվ 2 հիվանդասենյակում 2016թ. մարտի 21-ին` ժամը 14։45-ի սահմաններում, իրականացված ոչ նախատեսված խուզարկության արդյունքում կա-լանավոր Ա.Հովհաննիսյանի մահճակալի ներքնակի տակից հայտնաբերվել է «Վալերիանի Էքստրակտ» գրառմամբ 20 մգ տարողությամբ ապակյա տարա, որի մեջ եղել է թափանցիկ հեղուկ զանգված, բամբակ և ներարկիչի ասեղ։
Նյութագիտական փորձաքննության 30.03.2016թ. եզրակացության համաձայն` փոր-ձաքննությանը ներկայացված ապակյա տարայում առկա 4.5 մլ ծավալով անգույն պղտոր հեղուկից ու ներարկիչի ասեղի և բամբակյա խծուծի լվացումից ստացված չոր մնացորդը հան-դիսանում է «Մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց, որի վերջնական քաշը կազմում է 0.17 գրամ։
Փորձագետ Հ.Ալեքսանյանի ցուցմունքի համաձայն` կատարված նյութագիտական փորձաքննության ընթացքում 4.5 մլ ծավալով պղտոր հեղուկից ինքն ստացել է 0.17 գրամ բյուրեղանման զանգված, որն էլ ամբողջությամբ օգտագործվել է, քանի որ եզրակացություն տալու համար բավարար քանակ է անհրաժեշտ եղել։
Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և քրեական գործին կցելու մասին 19.04.2016թ. որոշման համաձայն` Արթուր.Հովհաննիսյանի մահճակալի ներքնակի տակից հայտնաբերված զգալի չափով` 0.17 գրամ քաշով, «Մեթադոն» տեսակի թմրամիջոցը ճանաչվել է իրեղեն ապացույց, թեև դատաքննությամբ պարզվեց, որ նշված թմրամիջոցն ամբողջությամբ օգտագործվել է փորձաքննության ընթացքում»:
5. Առաջին ատյանի դատարանն իր՝ 2018 թվականի փետրվարի 20-ի թիվ ԵԿԴ/0178/01/16 դատավճռի «Դատարանի վերլուծություն» վերտառությամբ բաժնում նշել է. «Սույն գործի փաստական տվյալներից և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներից երևում է, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ Գ.Ծատուրյանը, նույն բաժնի առաջատար մասնագետ Դ.Կիրակոսյանը և ԱԱ բաժնի առաջատար մասնագետ Գ.Ղազարյանը ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի վիրաբուժական բաժանմունքի 2-րդ հիվանդասենյակում առանց Ա.Հովհաննիսյանի մասնակցության իրականացված ոչ նախատեսված խուզարկության արդյունքում ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանին հատկացված մահճակալի ներքնակի տակից հայտնաբերել են ապակյա տարրայով 4.5 մլ ծավալով անգույն պղտոր հեղուկ, ներարկիչի ասեղ և բամբակյա խծուծ, որոնց լվացումից ստացված չոր մնացորդը` 0.17 գրամը, ըստ փորձաքննության եզրակացության` հանդիսացել է «Մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց։ Չնայած ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանը նախաքննության ընթացքում պնդել է, որ ինքը որևէ թմրամիջոց չի պահել իր մոտ, նախաքննության մարմինը, ապացուցման ա-ռարկայի՝ ամբաստանյալի կողմից առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու և պահելու վերաբերյալ ձեռք չբերելով գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաս-տի ապացույցների բավարար ամբողջություն, իսկ նրան առաջադրված մեղադրանքն ապա-ցուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր չփարատված կասկածները չմեկնաբանելով հօգուտ նրա, այնուամենայնիվ նրան մեղադրանք է առաջադրել՝ մանրամասնորեն և հստակ չնշելով նրան վերագրվող արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագործութ-յան դեպքի ու դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը, և մե-ղադրանքը ձևակերպելիս բավարարվել է միայն քրեական օրենքով արգելված արարքի ընդ-հանրական նկարագրությամբ։
Դատարանը, համադրելով և համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ ձեռք բերված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներն ու գործի փաստական տվյալները, զերծ մնալով ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից, հաշվի առնելով վերը նշված հիմնավորումներն ու վերլուծությունը, գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմամբ թեև ընդունում է ամբաստանյալին հատկացված մահճակալի ներքնակի տակից թմրամիջոցի հայտնաբերման փաստը, սակայն գտնում է, որ ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դա-տաքննությամբ ձեռք չի բերվել թմրամիջոցն իրենը չլինելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի ցուցմունքը հերքող ապացույցների բավարար համակցություն, այսինքն՝ չի ապացուցվել, որ հայտնաբերված թմրամիջոցը պատկանում է ամբաստանյալ Ա.Հովհան-նիսյանին, այլ ոչ թե մեկ այլ անձի։
Այսինքն, դատարանն ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կաս-կածից վեր ապացուցողական չափանիշներով հաստատված չի համարում, որ ամբաստան-յալն առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի ձեռք է բերել և պահել զգալի չափով թմրամի-ջոց։
Այսպես`
ա) Ամբաստանյալը նախաքննության և դատաքննության ընթացքում հերքել է խու-զարկությամբ հայտնաբերված թմրամիջոցն իր կողմից ձեռք բերված լինելու և պահվելու հանգամանքը,
բ) նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց-ներով հաստատվում է թմրամիջոց հայտնաբերու փաստը, այսինքն՝ նշված ապացույցներով հաստատվում է միայն այն փաստական հանգամանքը, որ հիվանդասենյուկում գտնվող մահ-ճակալի ներքնակի տակից խուզարկությամբ հայտնաբերվել է նյութ, որը փորձագետի եզրա-կացության համաձայն հանդիսանում է թմրամիջոց,
գ) քննությամբ հաստատվել է, որ վերը նշված մահճակալը հատկացված է եղել ամ-բաստանյալին։
Դատարանը, ստուգելով և վերլուծելով դատաքննությամբ հետազոտված ու սույն դա-տավճռում նշված բոլոր ապացույցները, դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերե-լիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ, գտնում է, որ դրանք բավարար չեն, որպեսզի հաղթահարվի անմեղության կանխավարկածը` անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն ամբաստանյալի մեղա-վորության վերաբերյալ, ինչպես նաև հաստատվի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքներն ու հնարավորություն տա կայացնելու հիմնավորված և պատճառա-բանված մեղադրական դատավճիռ։ Եղած ապացույցները թույլ չեն տալիս պարզել ապա-ցուցման առարկա հանդիսացող հանգամանքներն անհրաժեշտ խորությամբ ու լրիվությամբ, և ամբաստանյալի կողմից ապօրինի թմրամիջոց ձեռք բերելու ու պահելու հանգամանքի ա-պացուցվածությունը կասկած է հարուցում և բացակայում է փաստական տվյալների (ապա-ցույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանակա-նությունը։ Այլ խոսքով՝ ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը կազմող փաստական հանգամանքները չեն հիմնավորվել ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Այսինքն` տվյալ պարագայում ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանին դատապարտելու համար ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հաղթահարվում նրա անմեղության կանխավարկածը, նրան առաջադրված մեղադրանքում նշված արարքը նրա կողմից կատարելու կասկածը չի փարատվում ու չի ապացուցվում նրա մեղավորությունը։
Հետևաբար ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանին առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չեն փարատվել, դատարանը մեկնաբանում է հօգուտ նրա։
Այսպիսով, դատարանը, մեջբերված փաստերը վերլուծելով Վճռաբեկ դատարանի վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համարում, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվել, իսկ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չհաստատվեց ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը։
Դատարանն արձանագրում է, որ փաստորեն, նախաքննական մարմինը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերով երաշխա-վորված` անձի մեղավորության մասին հետևությունը ենթադրությունների վրա չհիմնելու, ինչպես նաև բոլոր չփարատված կասկածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու սկզբունքների խախտում։
Դատարանը նաև հարկ է համարում նշել, որ քրեակատարողական հիմնարկի կացա-րանում (հիվանդասենյակում) կատարված խուզարկությունն իրականացվել է խախտումնե-րով։
Այսպես՝
Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակատա-րողական ծառայության՝ կալանավորվածներին պահելու վայրերի և ուղղիչ հիմնարկների՝ ՀՀ կառավարության 03.08.2006թ. հ. 1543-Ն որոշմամբ հաստատված ներքին կանոնակարգի 92-րդ կետի համաձայն՝ «Կալանավորված անձի կամ դատապարտյալի անձնական խուզարկության կամ խցի կամ կացարանի խուզարկության, ինչպես նաև իրերի զննման ժամանակ առգրավման ենթակա առարկաների հայտնաբերման դեպքում կազմվում է արձանագրություն արգելված իրերի հայտնաբերման և առգրավման մասին։ Արձանագրությունն ստորագրվում է խուզարկություն կատարող անձանց և խուզարկության ենթարկված անձի կամ զննման ենթարկված իրեր ունեցող անձի կողմից։ Վերջինիս կողմից արձանագրության ստորագրումից հրաժարվելու դեպքում արձանագրության մեջ կատարվում է համապատասխան նշում։ Արձանագրությունը կցվում է կալանավորված անձի կամ դատապարտյալի անձնական գործին»։
Նշված կետի մեկնաբանությունից հետևում է, որ ամբաստանյալի հիվանդասենյակի (կացարանի) խուզարկությունը պետք է կատարվեր նրա ներկայությամբ, մինչդեռ դատա-քննությամբ հաստատվեց, որ նշված հիվանդասենյակը խուզարկվել է նրա բացակայութ-յամբ, այսինքն՝ խուզարկությունը կատարվել է կանոնակարգի պահանջի խախտմամբ։
«Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության քրեակա-տարողական ծառայության անվտանգության ապահովման կառուցվածքային ստորաբաժա-նումների գործունեության կարգը հաստատելու մասին ՀՀ արդարադատության նախարարի 21.11.2011թ. հ. 194-Ն հրամանի (...) համաձայն՝ (...):
Քրեական գործի նյութերի համաձայն՝ ամբաստանյալի հիվանդասենյակում կատար-ված խուզարկությունը չի կազմակերպվել հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի պետի կողմից։ Ավելին, խուզարկությունն իրարականացվել է առանց հիմնարկի պատաս-խանատու հերթապահին (ՊՀ) իրազեկելու։ Վերջինիս կողմից նաև խուզարկություն կատա-րելու ցուցում չի տրվել հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի առաջատար մաս-նագետ Գ.Ղազարյանին։
ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ Գ.Ծատուրյանի, նույն բաժնի առաջատար մասնագետ Դ.Կիրակոսյանի և ԱԱ բաժնի առաջատար մասնագետ Գ.Ղազարյանի կողմից խուզարկությունը կատարվել է նրանց նախաձեռնությամբ՝ ոչ հիվանդասենյակում արգելված իրերի, առարկաների առկայության վերաբերյալ ստացված տեղեկությունների հիման վրա։
(...)
Հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում Ա.Հովհաննիսյանը պետք է ճանաչվի անմեղ և արդարացվի։
Դատարանն արձանագրում է, որ սույն գործով ամբաստանյալի նկատմամբ խափանման միջոց չի կիրառվել։
(…)»:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
6. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա. ճիշտ չի գնահատել քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննության ընթացքում հետազոտված ապացույցները, որպիսի պայմաններում դատական ակտը ենթակա է փոփոխման։
Ի հիմնավորումն իր վերոշարադրյալ փաստարկի՝ բողոքի հեղինակը, մեջբերում կատարելով Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտից, մասնավորապես նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2018 թվականի փետրվարի 20-ի դատական ակտը հիմնավոր չէ և ենթակա փոփոխման՝ նկատի ունենալով, որ քրեական գործով ձեռք են բերվել թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներ, որոնք իրենց համակցության մեջ բավարար են եղել գործի լուծման տեսանկյունից, նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար են եղել մեղադրական դատավճիռ արձակելու համար: Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանին հատկացված մահճակալի ներքնակի տակից թմրամիջոց հայտնաբերելու փաստը, իսկ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներ, քրեական գործով որպես վկաներ հարցաքննված Գևորգ Էդուարդի Եղիազարյանը, Դավիթ Էդուարդի Կիրակոսյանը և Գարիկ Սեյրանի Ծատուրյանն իրենց նույնաբովանդակ ցուցմունքներով հաստատել են, որ նույն հիմնարկի կալանավորված անձ Արթուր Հովհաննիսյանի հիվանդասենյակում կատարված ոչ նախատեսված խուզարկության արդյունքում կոնկրետ նրա մահճակալի ներքնակի տակից են հայտնաբերել «Վալերիանի էքստրակտ» գրառմամբ, 20 մգ տարողությամբ ապակյա տարրա, որի մեջ եղել է կասկածելի թափանցիկ հեղուկ, որից էլ, ինչպես նաև փորձաքննությանը ներկայացված ներարկիչի ասեղի և բամբակյա խծուծի լվացումից ստացված չոր մնացորդը համաձայն դատաքիմիական փորձաքննության թիվ 11931605 եզրակացության՝ հանդիսացել է 0,17 գրամ մեթադոն տեսակի թմրամիջոց։
Ըստ բողոքի հեղինակի` չնայած Առաջին ատյանի դատարանն արդարացման դատավճիռ է կայացրել՝ կատարված հանցագործությանն ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու և նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով, այնուհանդերձ արձանագրել է նաև ամբաստանյալի հիվանդասենյակում կատարված ոչ նախատեսված խուզարկության կատարման ընթացքում քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից թույլ տրված խախտումները, որպիսի հետևությունները, համարում է ոչ հիմնավոր, քանի որ քրեական գործով վկաներն իրենց ցուցմունքներով հայտնել են, որ մինչև ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի հիվանդասենյակում ոչ նախատեսված խուզարկություն կատարելը, վերջինս քրեակատարողական հիմնարկի հերթապահ մասում ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի արդյունքում հայտնաբերվել է բջջային հեռախոս՝ երկու բջջային հեռախոսաքարտերով, որպիսի հանգամանքն էլ հիմք է հանդիսացել նրա հիվանդասենյակում ոչ նախատեսված խուզարկություն կատարելու համար, ուստի նման պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանի այն հետևությունները, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցներ Գ.Ծատուրյանի, Դ.Կիրակոսյանի և Գ.Ղազարյանի կողմից խուզարկությունը կատարվել է նրանց նախաձեռնությամբ՝ ոչ հիվանդասենյակում արգելված իրերի, առարկաների առկայության վերաբերյալ ստացված տեղեկությունների հիման վրա, հիմնավոր չեն կարող համարվել, քանի որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ արգելված իր` բջջային հեռախոս, հայտնաբերելն արդեն իսկ հիմք է տվել ենթադրելու, որ հիվանդասենյակում ևս կարող են լինել արգելված այլ իրեր։
Բողոքի հեղինակը նաև նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թեև եկել է հետևության, որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի հիվանդասենյակի /կացարանի/ խուզարկությունը պետք է կատարվեր նրա ներկայությամբ, իսկ քննությամբ հաստատվել է, որ նշված հիվանդասենյակը խուզարկվել է նրա բացակայությամբ, այսինքն՝ խուզարկությունը կատարվել է կանոնակարգի խախտմամբ, այդուհանդերձ նշված ձևակերպման բառացի մեկնաբանության արդյունքում պարզ է դառնում, որ վերը նշված բոլոր դեպքերում պարտադիր պետք է կազմվի արձանագրություն, ընդ որում, չի նշվում, որ կալանավորված անձի կամ դատապարտյալի խցում կամ կացարանում կատարվող խուզարկությանը նրա մասնակցությունը, այսպես ասած, ներկա գտնվելը պարտադիր է, այլ խուզարկության արձանագրությունը կազմելուց հետո վերջինս ևս պետք է ստորագրի այն, սակայն կարող է հրաժարվել, որպիսի հանգամանքի մասին պետք է նշում կատարվի, քանի որ չի բացառվում, որ կալանավորված անձը կամ դատապարտյալը հրաժարվի մասնակցել իր խցի խուզարկությանը, դեռ ավելին, ինչ որ օբյեկտիվ պատճառներով ի վիճակի չլինի ներկա գտնվել խուզարկության ընթացքին, որպիսի պայմաններում կատարված խուզարկությունը չի կարող համարվել կանոնակարգի խախտմամբ կատարված՝ նկատի ունենալով նաև, որ նույն կանոնակարգի 88-րդ կետի համաձայն՝ քրեակատարողական հիմնարկում խուզարկությունները կատարվում են առնվազն երկու քրեակատարողական ծառայողի մասնակցությամբ։
Վերոգրյալի հիման վրա խնդրել է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը փոփոխել, ամբաստանյալ Արթուր Սոկրատի Հովհաննիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել ազատազրկման 3 ամիս ժամկետով, նշանակված պատիժը լրիվ գումարել Արարատի և Վայոց ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատժին՝ վերջնական պատժին հաշվանցելով նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը։

Վերաքննիչ դատարանի դատական նիստում կողմերի արտահայտած դիրքորոշումները.
7. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության ավագ դատախազ, գործով մեղադրող Հ.Խաչատրյանը պնդել է իր վերաքննիչ բողոքը և խնդրել է այն բավարարել:
Ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանի պաշտպան Ա.Ֆանյանն առարկել է վերաքննիչ բողոքի դեմ և խնդրել է այն մերժել:
Ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանը ևս առարկել է վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ միանալով պաշտպանին:

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
8. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում»:
Մեջբերված քրեադատավարական իրավադրույթների լույսի ներքո վերլուծելով սույն որոշման 6-րդ կետում շարադրված վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ տվյալ դեպքում պետք է պատասխանել այն հարցին, թե հիմնավոր է արդյոք ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանին վերագրվող ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարք կատարելը ապացուցված չլինելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի հետևությունը:
9. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
(…)»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ:
2. Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն`
«Գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից:
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`
1) ապացուցված է արդյոք արարքը, որի կատարման մեջ մեղադրվում է ամբաստանյալը.
2) այդ արարքը համապատասխանում է արդյոք քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին.
3) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը.
4) ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի մեղավորությունը տվյալ հանցանքը կատարելու մեջ և, եթե այո, ապա քրեական օրենսգրքի որ հոդվածով, մասով, կետով է նախատեսված այն.
(...)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
Մեջբերված նորմերը վերլուծության ենթարկելիս ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մշտապես ընդգծել է, որ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, ինչը՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն մի կողմից պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ընդ որում, թեև ապացույցները գնահատվում են ներքին համոզմունքի հիման վրա, այնուամենայնիվ, այն չի կարող կամայական լինել և պետք է բխի գործի հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունից։ Այլ կերպ՝ յուրաքանչյուր գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքները հաստատելիս (հանցագործության դեպքը և հանգամանքները, կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին, անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ և այլն) դատարանը կրում է առկա ապացույցները բարեխիղճ գնահատման ենթարկելու պարտականություն, ինչն էլ իր հերթին պետք է արտահայտվի պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով (տե՛ս, mutatis mutandis, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի գործով 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 և Հմայակ Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ՇԴ/0126/01/12 որոշումները)։
«Ապացույցների բավարարություն» եզրույթի էությանը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշներին և բնութագրին վերաբերող հարցերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից քննարկվել և վերլուծվել են, ի թիվս այլնի, Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում:
Մասնավորապես, վկայակոչված որոշման մեջ համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները` ՀՀ վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ. «(…) [Ե]թե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության: Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ինչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ինչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար:
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը:
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև երբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած: Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե երբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը:
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները`
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք,
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն,
3) անմեղության կանխավարկած:
(…) Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով, այդ պատճառով ՀՀ քրեադատավարական օրենքն օգտագործում է «ապացույցների համակցություն» հասկացությունը: Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշումը):
Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ անդրադառնալով անձի մեղավորության հաստատման համար հաղթահարման ենթակա անհրաժեշտ չափանիշներից անմեղության կանխավարկածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ. «[Ա]պացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված` ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում` կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով: Այլ խոսքով` հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա: Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի: Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշումը):
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումները ՀՀ վճռաբեկ դատարանն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ ընդգծելով, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար։ Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն։ Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով:
Նշված որոշմամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ. «[Ք]րեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած» (տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը)։
Ընդհանրացնելով վերը շարադրվածը՝ պետք է փաստել, որ հանցագործության համար դատապարտումը չի կարող պայմանավորված լինել անձի հավանական մեղավորության վերաբերյալ հետևություններով կամ ենթադրություններով, այլ պետք է բխի նրա կողմից տվյալ արարքը կատարելու հարցում դատարանի համոզմունքից։ Միաժամանակ դատարանի համոզմունքը չի կարող կամայական և սուբյեկտիվ լինել. այն պետք է ձևավորվի պատշաճ ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ հետազոտման և գնահատման արդյունքում։
10. Սույն գործի նյութերի համաձայն՝ ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, հանդիսանալով «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի կալանավոր առանց իրացնելու նպատակի գործով չպարզված անձից և հանգամանքներում ապօրինի ձեռք է բերել և «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի վիրաբուժական բաժանմունքի թիվ 2 հիվանդասենյակում գտնվող իր մահճակալի ներքնակի տակ պահել է զգալի չափերի` 0.17 գրամ քաշով «Մեթադոն» տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2016թ. մարտի 21-ին` ժամը 14.45-ի սահմաններում, նշված հիվանդասենյակում կատարված ոչ նախատեսված խուզարկության արդյունքում (տե՛ս սույն որոշման 2-րդ կետը):
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է առանց իրացնելու նպատակի զգալի չափերով թմրամիջոցներ կամ հոգեմետ (հոգեներգործուն) նյութեր ապօրինի պատրաստելու, վերամշակելու, ձեռք բերելու, պահելու, փոխադրելու կամ առաքելու ձևով, այն, ըստ տիպային բնութագրի և հանրության համար վտանգավորության աստիճանի, դասվում է դիտավորությամբ կատարվող ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների շարքին, որի համար օրենսդիրը պատիժ է նախատեսել պատժվում է կալանք՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը մեկ տարի ժամկետով:
Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում՝ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել, որ.
- դատաքննությամբ չի ապացուցվել, որ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի վիրաբուժական բաժանմունքի թիվ 2 հիվանդասենյակում կատարված ոչ նախատեսված խուզարկությամբ հայտնաբերված 0.17 գրամ քաշով թմրամիջոցն ապօրինի ձեռք է բերել և պահել ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը,
- ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանը, մեկ այլ քրեական գործով 2016թվականի մարտի 1-ից գտնվելով նախնական կալանքի տակ, 2016 թվականի մարտի 16-ին ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկից տեղափոխվել է «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկ,
- 2016 թվականի մարտի 21-ին՝ ժամը 1445-ի սահմաններում, ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալ-ների հիվանդանոց» քրեակատարողական հինարկի օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ Գ.Ծատուրյանը, նույն բաժնի առաջատար մասնագետ Դ.Կիրակոսյանը և անվտանգության ապահովման բաժնի առաջատար մասնագետ Գ.Ղազարյանը ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի վիրաբուժական բաժանմունքի երկու անձի համար նախատեսված թիվ 2 հիվանդասենյակում` առանց ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիս-յանի մասնակցության, իրականացրել են ոչ նախատեսված խուզարկություն, որի արդյուն-քում նշված հիվանդասենյակից՝ ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանին հատկացված մահճա-կալի ներքնակի տակից, հայտնաբերել են ապակյա տարրայով 4.5 մլ ծավալով անգույն պղտոր հեղուկ, ներարկիչի ասեղ և բամբակյա խծուծ, որոնց լվացումից ստացված չոր մնա-ցորդը` 0.17 գրամը, ըստ փորձաքննության եզրակացության` հանդիսացել է «Մեթադոն» տե-սակի թմրամիջոց,
- նախաքննության մարմինն ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքը ապացուց-ված է համարել բացառապես խուզարկությունը կատարած ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների ցուցմունքներով, նրանց կողմից կատարված խուզարկության արձանագրությամբ, նշված խուզարկությամբ հայտնա-բերված թմրամիջոցի դատաքիմիական փորձաքննության եզրակացությամբ և իրեղեն ապա-ցույց ճանաչված թմրամիջոցի առկայությամբ,
- նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և, ցուցմունք տալով, որ ինքը որևէ թմրամիջոց չի պահել ու «խաբար չէ» (ոչնչից տեղյակ չէ), օգտվել է իր իրավունքից ու հրաժարվել է այլևս ցուցմունք տալուց,
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաստատված համարված վերոնշյալ փաստական հանգամանքներն ընդհանուր առմամբ բխում են դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների և գործի նյութերի բարեխիղճ վերլուծությունից (տե՛ս, ի թիվս այլնի, սույն որոշման 4-5-րդ կետերը և դատական նիստի արձանագրությունը), և հիմնավորվածության տեսանկյունից կասկած չեն հարուցում:
Առաջին ատյանի դատարանը, գնահատելով գործում առկա ապացույցները, եզրահանգել է, որ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հաղթահարվում Ա.Հովհաննիսյանի անմեղության կանխավարկածը, և նրան առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չեն փարատվել, պետք է մեկնաբանել հօգուտ վերջինիս։ Արդյունքում Առաջին ատյանի դատարանը կայացրել է արդարացման դատավճիռ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հիմքով (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
Ընդ որում, Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ թեև ընդունում է ամբաստանյալին հատկացված մահճակալի ներքնակի տակից թմրամիջոցի հայտնաբերման փաստը, սակայն ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ ձեռք չի բերվել թմրամիջոցն իրենը չլինելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա. Հովհաննիսյանի ցուցմունքը հերքող ապացույցների բավարար համակցություն, այսինքն՝ չի ապացուցվել, որ հայտնաբերված թմրամիջոցը պատկանում է ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանին, այլ ոչ թե մեկ այլ անձի։
Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է նաև, որ քրեակատարողական հիմնարկի կացարանում (հիվանդասենյակում) կատարված խուզարկությունն իրականացվել է խախտումներով, քանի որ ամբաստանյալի հիվանդասենյակի (կացարանի) խուզարկությունը պետք է կատարվեր նրա ներկայությամբ, մինչդեռ դատաքննությամբ հաստատվել է, որ նշված հիվանդասենյակը խուզարկվել է նրա բացակայությամբ, այսինքն՝ խուզարկությունը կատարվել է կանոնակարգի պահանջի խախտմամբ։ Բացի այդ` քրեական գործի նյութերի համաձայն՝ ամբաստանյալի հիվանդասենյակում կատարված խուզարկությունը չի կազմակերպվել հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի պետի կողմից։ Ավելին, խուզարկությունն իրարականացվել է առանց հիմնարկի պատասխանատու հերթապահին (ՊՀ) իրազեկելու։ Վերջինիս կողմից նաև խուզարկություն կատարելու ցուցում չի տրվել հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի առաջատար մասնագետ Գ.Ղազարյանին։
Գործով չփարատված կասկածներն ամբաստանյալի օգտին մեկնաբանելով՝ Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում առկա չէ փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը հիմք կտար, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, անվերապահ հետևության հանգելու առ այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված արարքը կատարվել է հենց նրա կողմից կամ, որ նույնն է՝ հաստատող պատասխան տալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով սահմանված այն հարցին, թե ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում Ա.Հովհաննիսյանը պետք է ճանաչվի անմեղ և արդարացվի։
11. Նախորդ կետում շարադրված և վերլուծված փաստական հանգամանքների ու սույն որոշման 9-րդ կետում մեջբերված իրավադրույթների և իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո վերլուծելով Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները (տե՛ս նաև սույն որոշման 3-րդ կետը), դրանցից յուրաքանչյուրը գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, ինչպես նաև ստացման աղբյուրի և ձևավորման ընթացքի համատեքստում, այդ ապացույցներից յուրաքանչյուրը համադրելով մյուս աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատված կասկածները մեկնաբանելով նրա օգտին` Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ սույն գործով ձեռք չի բերվել փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը հիմք կտար, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, անվերապահ հետևություն անելու առ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանը մեղավորությամբ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով իրեն մեղսագրված արարքը, և որ կատարված հանցանքում նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու մասին հետևության հանգելիս Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել ապացույցների գնահատման քրեադատավարական կանոնների խախտում, ինչը կարող էր հանգեցնել դատական սխալի:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Առաջին ատյանի դատարանն անհրաժեշտ խորությամբ վերլուծել և գնահատման է ենթարկել դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները՝ վերաբերելիության, թույլատրելիության, արժանահավատության և համակցության մեջ ամբաստանյալի մեղադրանքը գնահատելու համար դրանց բավարարության տեսանկյունից, արդյունքում իրավաչափ եզրահանգման է եկել այն մասին, որ գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված համարելու, որ Ա. Հովհաննիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք և որ գործում առկա ապացույցների համակցությունը բավարար չէ Ա.Հովհաննիսյանին մեղսագրվող հանցավոր արարքի փաստական հանգամանքները հաստատված համարելու այն ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վերաքննիչ դատարանն անհիմն է համարում բողոքաբերի այն պնդումը, որ «ամբաստանյալի հիվանդասենյակում կատարված ոչ նախատեսված խուզարկության կատարման ընթացքում քրեակատարողական հիմնարկի աշխատակիցների կողմից թույլ չեն տրվել խախտումները, քանի որ քրեական գործով վկաներն իրենց ցուցմունքներով հայտնել են, որ մինչև ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի հիվանդասենյակում ոչ նախատեսված խուզարկություն կատարելը, վերջինս քրեակատարողական հիմնարկի հերթապահ մասում ենթարկվել է անձնական խուզարկության, որի արդյունքում հայտնաբերվել է բջջային հեռախոս՝ երկու բջջային հեռախոսաքարտերով, որպիսի հանգամանքն էլ հիմք է հանդիսացել նրա հիվանդասենյակում ոչ նախատեսված խուզարկություն կատարելու համար, և որ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ արգելված իր՝ բջջային հեռախոս, հայտնաբերելն արդեն իսկ հիմք է տվել ենթադրելու, որ հիվանդասենյակում ևս կարող են լինել արգելված այլ իրեր» (տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը)։ Վերաքննիչ դատարանի այս դատողությունը պայմանավորված է նրանով, որ սույն գործի նյութերից երևում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը համապատասխան ենթաօրենսդրական ակտերի վերլուծության արդյունքում եկել է հիմնավոր եզրահանգման առ այն, որ քրեակատարողական հիմնարկի կացարանում (հիվանդասենյակում) կատարված խուզարկությունն իրականացվել է խախտումներով, քանի որ ամբաստանյալի հիվանդասենյակի (կացարանի) խուզարկությունը պետք է կատարվեր նրա ներկայությամբ, մինչդեռ նշված հիվանդասենյակը խուզարկվել է նրա բացակայությամբ` առանց վերջինիս ներկայությունը հիշյալ գործողության կատարմանը բացառող որևէ հանգամանք արձանագրելու, բացի այդ` ամբաստանյալի հիվանդասենյակում կատարված խուզարկությունը չի կազմակերպվել հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի պետի կողմից, ավելին, խուզարկությունն իրարականացվել է առանց հիմնարկի պատասխանատու հերթապահին (ՊՀ) իրազեկելու և վերջինիս կողմից նաև խուզարկություն կատարելու ցուցում չի տրվել հիմնարկի անվտանգության ապահովման բաժնի առաջատար մասնագետ Գ.Ղազարյանին։ ՀՀ ԱՆ «Դատապարտյալների հիվանդանոց» ՔԿՀ-ի օպերատիվ բաժնի գլխավոր մասնագետ Գ.Ծատուրյանի, նույն բաժնի առաջատար մասնագետ Դ.Կիրակոսյանի և ԱԱ բաժնի առաջատար մասնագետ Գ.Ղազարյանի կողմից խուզարկությունը կատարվել է նրանց նախաձեռնությամբ՝ ոչ թե հիվանդասենյակում արգելված իրերի, առարկաների առկայության վերաբերյալ ստացված տեղեկությունների հիման վրա, այլ ամբաստանյալ Արթուր Հովհաննիսյանի անձնական խուզարկությամբ արգելված իր՝ բջջային հեռախոս, հայտնաբերելու պատճառով (տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը)։
Բացի այդ, անդրադառնալով նաև վերաքննիչ բողոքում նշված այն փաստարկին, որ տվյալ դեպքում առկա է եղել համապատասխան խուզարկություն կատարելու հիմք, ապա հարկ է նշել, որ խուզարկություն կատարելու հիմքի առկայությունը ինքնին չի կարող վկայել համապատասխան խուզարկության կատարման ընթացակարգի իրավաչափության մասին և չի կարող փարատել նշված փաստական տվյալի հավաստիության մասով առկա կասկածը, որը ձևավորվել է խուզարկության կարգը չպահպանելու արդյունքում: Այս առումով, բացի սույն որոշմամբ վերը նշված հանգամանքներից, ուշադրության է արժանի նաև այն հանգամանքը, որ համապատասխան խուզարկությունների` անձնական խուզարկության և համապատասխան կացարանի խուզարկության վերաբերյալ կազմվել է մեկ արձանագրություն և մյուս փաստական տվյալները իրենց համակցությամբ վկայում են այն մասին, որ ամբաստանյալը չի մասնակցել կացարանի խուզարկությանը, որի կատարման արդյունքում ենթադրաբար հայտմաբերվել է համապատասխան թմրամիջոցը:
Անդրադառնալով նաև վերաքննիչ բողոքում նշված այն փաստարկին, որ իրավաչափ է ամբաստանյալի բացակայությամբ կատարված խուզարկությունը և դրա արդյունքում կազմված արձանագրությունը, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ բացի նրանից, որ տվյալ դեպքում բացակայել են առանց ամբաստանյալի մասնակցության խուզարկություն իրականացնելու իրավաչափ պայմաններն ու հիմքը, նաև ուշադրության է արժանի այն, որ անձի` համապատասխան խուզարկության արդյունքում կազմված արձանագրությունը ստորագրելու իրավասությունն արդեն իսկ բավարար է փաստելու` այդ արձանագրությամբ նկարագրված գործողություններին նրա մասնակցության իրավասության և անհրաժեշտության մասին: Ուստի վերաքննիչ բողոքում նշված այս փաստարկը ևս անհիմն է և չի բխում առկա իրավակարգավորումներից և հետազոտված փաստական տվյալներից:
Ինչ վերաբերում է վերաքննիչ բողոքում որպես ամբաստանյալ Ա.Հովհաննիսյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանք կատարելու մեջ մեղավորության մասին հիմնավորումներ ներկայացված մյուս պնդումներին ու դատողություններին (մանրամասն տե՛ս սույն որոշման 6-րդ կետը), ապա Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ դրանք ամբողջությամբ կառուցված են գործի հանգամանքները միակողմանի և բացառապես մեղադրանքի կողմի համար նախընտրելի սուբյեկտիվ մեկնաբանումների վրա, որպիսիք էության մեջ անհրաժեշտ ու բավարար խորությամբ քննվել, վերլուծվել և Վերաքննիչ դատարանի համար ընդունելի՝ փաստարկված ու իրավաչափ գնահատականների են արժանացել նաև Առաջին ատյանի դատարանի կողմից (տե'ս, ի թիվս այլնի, սույն որոշման 5-րդ կետը), ուստի սույն որոշմամբ արձանագրված վերլուծությունների ու իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո դրանց մանրամասն անդրադառնալու իրավական արժեքն այլևս բացակայում է:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ տվյալ դեպքում առկա չէ փոխկապակցված ապացույցների այնպիսի բավարար համակցություն, որը հիմք կտար, բացառելով հակառակի ողջամիտ հավանականությունը, անվերապահ հետևության հանգելու առ այն, որ ամբաստանյալին մեղսագրված արարքը կատարվել է հենց նրա կողմից կամ, որ նույնն է՝ հաստատող պատասխան տալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետով սահմանված այն հարցին, թե ապացուցված է արդյոք ամբաստանյալի կողմից այդ արարքը կատարելը:
Ամփոփելով վերը շարադրվածը՝ Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից սույն գործով թույլ չի տրվել նյութական կամ դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ բողոքարկված արդարացման դատական ակտը բեկանելու և մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը բավարարելու համար: Ուստի բողոքարկված դատական ակտը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ դրա դեմ բերված վերաքննիչ բողոքը՝ մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով՝ Վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Ամբաստանյալ Արթուր Սոկրատի Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանի` 2018 թվականի փետրվարի 20-ի թիվ ԵԿԴ/0178/01/16 արդարացման դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ՝ Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Մ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ