Գործ հ.
ԵԿԴ/0176/01/16






Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ ՈՒ Թ Յ ՈՒ Ն
Վ Ե Ր Ա Ք Ն Ն Ի Չ Ք Ր Ե Ա Կ Ա Ն Դ Ա Տ Ա Ր Ա Ն

Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների ընդհանուր
իրավասության դատարանի դատավճիռ,
գործ թիվ ԵԿԴ/0176/01/16
դատավոր` Ա.Վարդանյան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
/այսուհետ նաև`Վերաքննիչ դատարան/ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահությամբ` դատավոր Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ` դատավորներ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆԻ
Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ

քարտուղարությամբ` Մ.ՄԵԼՔՈՆՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
պաշտպան Հ.ԴԱՎԹՅԱՆԻ

մեղադրող Մ.ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆԻ

ամբաստանյալ Ջ.ՎԱԼԻԶԱԴԵԻ

թարգմանիչ Հ.ԹԱԽՄԱՍՅԱՆԻ

տուժող Հ.ՎԱԼԻԶԱԴԵԻ


2017 թվականի հունվարի 20-ին, Երևան քաղաքում,

դռնբաց դատական նիստում, քննության առնելով ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի և նրա շահերի պաշտպան Հայկանուշ Դավթյանի վերաքննիչ բողոքը` բերված Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ նաև` Դատարան/ 2016 թվականի սեպտեմբերի 01-ի դատավճռի դեմ, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Ջավադ Ղասեմի Վալիզադեի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում` 2016թ. մարտի 21-ին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 13129716 քրեական գործը:
2016թ. մարտի 21-ին Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ որպես կասկածյալի` խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
2016թ. մարտի 25-ին Ջավադ Վալիզադեին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2016թ. հունիսի 9-ին Ջավադ Վալիզադեին նախկինում առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է և նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նոր մեղադրանք է առաջադրվել` մեղադրանքի ծավալում ընդգրկելով դատաբժշկական փորձաքննության թիվ 0692 եզրակացության հետևությունները։
2016թ. հունիսի 22-ին թիվ 13129716 քրեական գործը հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Դատարան:
Դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 01-ի դատավճռով` ամբաստանյալ Ջավադ Ղասեմի Վալիզադեն մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել ազատազրկման` 3/երեք/ տարի 6/վեց/ ժամկետով։
Ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի պատժի կրման սկիզբը պետք է հաշվել նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Տուժող Հոսեին Վալիզադեին հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցը համարվել է լուծված` նյութաիրավական պահանջ ներկայացնելուց հրաժարվելու պատճառաբանությամբ։
Դատական ծախսերի հարցը համարվել է լուծված։
Դատավճռի դեմ ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեն և նրա շահերի պաշտպան Հայկանուշ Դավթյանը բերել են վերաքննիչ բողոք, որով խնդրել են քրեական գործը քննել վերաքննության կարգով, փոփոխել վիճարկվող դատական ակտը, ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրվող արարքում ճանաչել անմեղ և կայացնել արդարացման դատական ակտ: Հակառակ դեպքում, խնդրել են, հաշվի առնելով գործում առկա հանգամանքները, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել համաչափ մեղմ պատիժ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:
Վերաքննիչ բողոքի առթիվ գրավոր պատասխան չի ստացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հոկտեմբերի 18-ի որոշմամբ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և գործը նշանակվել է քննության` ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով:

2.Գործի փաստական հանգամանքները.
Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2016թ. մարտի 20-ին՝ ժամը 18.00-ի սահմաններում Երևանի Ռոստոմի 29 շենքի 74 բնակարանի հյուրասենյակում գտնվելով ալկոհոլ օգտագործած վիճարկում, կենցաղային հարցերի շուրջ ծագած վիճաբանության ժամանակ գործով չպարզված, սուր ծայր ունեցող առարկայով հարված է հասցրել իր հորեղբորորդի` Հոսեին Վալի Վալիզադեի պարանոցի շրջանին և դիտավորությամբ վերջինիս առողջությանը պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս` աջ վերանրակային շրջանի կրծքավանդակի խոռոչ թափանցող ծակած վերքի ձևով, որն ուղեկցվել է ենթամաշկային էմֆիզեմայով և աջակողմյան պնևմոթորաքսով։

3.Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, փաստարկները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոնշյալ հիմնավորումներով:
Բողոքաբերը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները, գտել է, որ Դատարանի դատավճիռը ենթակա է փոփոխման նյութական և դատավարական իրավունքի խախտման հիմքով, այն խաթարում է արդարադատության բուն էությունը։ Գտել է, որ քրեական գործի նյութերով չի հիմնավորվել Ջավադ Վալիզադեի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը։
Ըստ բողոքաբերի, Դատարանը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերով սահմանված քրեական դատավարության սկզբունքի անմեղության կանխավարկածի խախտում։
Մասնավորապես, հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար, ամբողջությամբ։ Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
Փաստել է, որ դատաքննությամբ, ձեռք են բերվել նախաքննությունից տարբերվող նոր փաստական տվյալներ և նոր ապացույցներ, և Դատարանը դրանց համապատասխան իրավական գնահատական չի տվել։
Ըստ բողոքաբերի, գործով չի կատարվել բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննություն, մեղադրանքի հիմքում դրվել են չստուգված տվյալներ և ենթադրություններ, կասկածելի հանգամանքները գնահատվել են ի վնաս ամբաստանյալի։
Ինչպես նախաքննության ժամանակ, այնպես էլ դատարանում չի հիմնավորվել հատկապես այն փաստը, որ ամբաստանյալը ինչ-որ սուր ծակող գործիքով կամ առարկայով հարվածել է տուժողին։
Եթե անգամ արարքը կատարված լիներ ամբաստանյալի կողմից, ապա պետք է կիրառվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 120-րդ հոդվածը` անզգուշությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, քանի որ բացակայում է դիտավորությունը որևէ գործողություն կատարելու գործոնը։ Մեղադրանքն առաջադրվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ հոդվածի պահանջների խախտմամբ:
«Անձին որպես մեղադրյալ ներգրավելու հիմքը նրա կողմից հանցանքի կատարումը վկայող բավարար ապացույցների համակցությունն է»։
Գտել է, որ ճիշտ գնահատական տալու համար կարևոր նշանակություն ունի նաև այնպիսի հատկանիշների բացահայտումը, ինչպիսիք են` հանցանքի կատարման շարժառիթներն ու նպատակը։
Փաստել է, որ ամբաստանյալը որևէ շարժառիթ կամ նպատակ չի ունեցել իր եղբորը դիտավորությամբ վնաս պատճառելու։
Նման պարագայում, քրեական գործը հարուցվել է հանցակազմի բացակայության հիմնավորումներով և ԻԻՀ քաղաքացին անհիմն կերպով տևական ժամանակով զրկվել է իր երկիրը վերադառնալու հնարավորությունից և խախտվել են նրա քաղաքացիական իրավունքները։
Դատաքննությամբ հիմնավորված ապացույցներով չի հաստատվել Ջավադ Վալիզադեի կողմից իրեն մեղսագրվող հանցավոր արարքը կատարելու հանգամանքը։
Տուժող Հոսեին Վալիզադեն հաղորդում չի տվել, որևէ բողոք չի ներկայացրել և չի ցանկացել փորձաքննության ներկայանալ, քանի որ ծանր մարմնական վնասվածք իրեն չի պատճառվել Ջավադ Վալիզադեի կողմից։
Նույնը նա պնդել է դատարանում՝ նշելով, որ Ջավադը իր հորեղբոր որդին է, նրա հետ գտնվում է մտերմիկ հարաբերությունների մեջ, թշնամանք չի եղել, իսկ ընդհարվել են միայն այն պատճառով, քանի որ երկուսն էլ եղել են խմիչքի ազդեցության տակ։ Նա շեշտել է, որ հրաժարվում է հաղորդում տալուց և դատաբժշկական փորձաքննության ներկայանալուց, քանի որ եղբոր` Ջավադի դեմ բողոք չունի և չի ցանկանում քրեական գործի հարուցում։ Նա հրաժարվել է ստացիոնար բուժօգնությունից և նշել է, որ լավ է զգում, լուրջ վնասվածք չունի։
Այնուհետև ներկայացրել է Երևանի առողջապահության վարչության հակատուբերկուլյոզային դիսպանսեր ՓԲԸ-ի ռենտգեն բաժնի կողմից 18.04.2016թ. տրված տեղեկանքն այն մասին, որ թոքերում որևէ պաթոլոգիկ փոփոխություն չունի և իրեն լավ է զգում։
Ըստ բողոքաբերի, կասկածելի է նաև այն հանգամանքը, որ փորձաքննության եզրակացության համաձայն` պատճառված վնասվածքը ծանր է կյանքին վտանգ սպառնացող, սակայն տուժողը դատարանում էլ պնդել է, որ Ջավադը իրեն չի հարվածել և առարկել է փորձագետի տված եզրակացության հետևությունների դեմ, իսկ ամբաստանյալը նախաքննական մարմնին միջնորդել է կրկնակի փորձաքննություն նշանակել, սակայն նրա այդ միջնորդությունը մերժվել է անհիմն կերպով։
Գործի փաստական հանգամանքները բերում են նրան, որ Ջավադ Վալիզադեի կողմից Հոսեին Վալիզադեի առողջությանը դիտավորությամբ կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս պատճառելու փաստական հանգամանքները բացահայտված չեն, և գործում եղած բոլոր ապացույցները միմյանց հետ համադրելու և դրանք վերաբերելիության և թույլատրելության սահմաններում գնահատելու արդյունքում գտել է, որ գործով որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել, որը կհիմնավորեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112 հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի հատկանիշները։
Ինչպես երևում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայից, նշված հանցակազմի գիտական վերլուծություններից և պաշտոնական մեկնաբանություններից դրա օբյեկտիվ կողմի հատկանիշն է դիտավորությամբ առողջությանը ծանր վնաս պատճառելը, նշված հանցագործության անմիջական օբյեկտը մարդու առողջության անվտանգության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։ Հանցավորի գործողություններն արտահայտվում են տուժողի վրա ֆիզիկական, հոգեկան, մեխանիկական և նմանատիպ այլ ազդեցության գործադրմամբ։
Տվյալ դեպքում հանցակազմի մի տարրի բացակայությունն արդեն իսկ բավարար է այդ հոդվածով մեղադրանք չառաջադրելու համար։
Նման պարագայում գտել է, որ Ջավադ Վալիզադեի գործողություններում բացակայում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի դրույթներով նախատեսված հանցակազմը։ Դեպքի վայրում և նրանց մոտ որևէ սուր ծայր ունեցող առարկա չի եղել, և Ջավադ Վալիզադեն էլ չի հարվածել եղբորը։
Ջավադ Վալիզադեն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, նա որևէ մտադրություն, դիտավորություն և դրդապատճառ չի ունեցել իր հորեղբոր որդուն վնաս պատճառելու։ Այդ ամենը նա պնդել է նաև դատաքննության ժամանակ։
Նման ցուցմունքներ են տվել նաև մյուս վկաները, որոնք ըստ էության նույնպես չեն հաստատել Ջավադի կողմից հարվածելու փաստը։ Նրանք պնդել են, որ միջադեպը տևել է 1-2 րոպե և սուր ծակող գործիք, իր կամ առարկա Ջավադի ձեռքին չի եղել։
Փաստել է, որ վերջնական եզրակացության հանգելիս, Դատարանը հաշվի չի առել ամբաստանյալի արարքի կատարման եղանակը, օգտագործված միջոցները, գործիքները, առարկաները, որոնք չկան և չեն եղել, մարմնական վնասվածքների քանակը, բնույթը և տուժողի առողջական վիճակը։ Համապատասխան գնահատականի պետք է արժանացվի նաև արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ հանցավորի դրսևորած վերաբերմունքը։ Ի սկզբանե եղբայրները եկել էին Հայաստանը տեսնելու և իրենց տոնը այստեղ նշելու, սակայն այդ ճամփորդությունը նրանց համար վեր է ածվել մի մղձավանջի և այստեղից պետք է տխուր հուշեր տանեն։ Ավելի քան 7 ամիս գտնվելով Հայաստանի Հանրապետությունում, չտիրապետելով լեզվին, Ջավադ Վալիզադեն բախվել է բազմաթիվ դժվարությունների հետ, մի կերպ է գոյատևում այստեղ, նա լիովին գիտակցել է իր դրսևորած տաքարյուն վարքագծի հետևանքները, որը, ըստ բողոքաբերի, գուցե և կատարվել է հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ։
Իսկ եղբայրը` տուժող Հոսեին Վալիզադեն որևէ պահանջ և բողոք չունի, հաղորդում չի տվել, դիմել է դատարանին հայտնելով, որ Ջավադ Վալիզադեն որևէ դիտավորություն իր նկատմամբ չի ունեցել և խնդրել է ներել իր եղբորը և չպատժել։
Նշել է, որ Դատարանն անտեսել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365 հոդվածի 2-րդ մասը, և մեղադրական դատական ակտ կայացնելիս չի ղեկավարվել այն սկզբունքով, թե արդյոք առկա է այն արարքը, որում մեղադրվում է ամբաստանյալը։
Վճիռը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48 հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը։
Դատարանը հաշվի չի առել ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները։ Մասնավորապես հաշվի չեն առնվել այն հանգամանքները, որ Ջ.Վալիզադեն բնութագրվում է դրական, հարգալից և դաստիարակված մարդ է, նա օտարերկրացի է, Հայաստանի Հանրապետության բարեկամ ԻԻՀ քաղաքացի, երիտասարդ է, չամուսնացած, աշխատում է իր հայրենիքում, ունի ծեր ծնողներ, ընտանիքը բազմանդամ է՝ բաղկացած 11 անձից, մայրը ծանր հիվանդ է, սակայն դրա մասին ինքը չգիտի, այս մեղադրանքը խաթարել է նաև նրա ընտանիքի անդորրը։
Վերոգրյալի հիման վրա, բողոքաբերը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է փոփոխել Դատարանի վիճարկվող դատավճիռը և Ջավադ Վալիզադեին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրվող արարքում ճանաչել անմեղ և կայացնել արդարացման դատավճիռ, հակառակ պարագայում հաշվի առնելով գործում առկա վերը թվարկված հանգամանքները, նրա նկատմամբ նշանակել համաչափ մեղմ պատիժ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով պատիժը պայմանականորեն չկիրառել:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Ըստ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 381-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը ներկայացվում են բացառապես վերաքննիչ բողոքում, և դրանք չեն կարող փոփոխվել և լրացվել գործի դատական քննության ընթացքում:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 386-րդ հոդվածի պահանջների` վերաքննիչ բողոքի հիման վրա վերաքննիչ դատարանն ստուգում է գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման և քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեական դատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը:
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ պաշտպանության կողմի հիմնավորումներն ու մեղադրողի պատասխանը, ներքին համոզմամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները սույն գործի շրջանակներում չեն կարող բավարար հիմք հանդիսանալ դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու համար, ուստի այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքներով Դատարանը հաստատված է համարել հետևյալը.
2016թ. մարտի 20-ին՝ ժամը 18.00-ի սահմաններում, Երևանի Ռոստոմի 29 շենքի 74 հասցեում գտնվող վարձակալած բնակարանի հյուրասենյակում ԻԻՀ քաղաքացի Ջավադ Վալիզադեն գտնվելով ալկոհոլի ազդեցության տակ վիճաբանել է նույն պետության քաղաքացի, իր հորեղբորորդի, գործով որպես տուժող ճանաչված Հոսեին Վալի Վալիզադեի հետ։ Վիճաբանությունը վերաճել է ծեծկռտուքի, որի ընթացքում վերջիններս դիտավորությամբ փոխադարձ մարմնական վնասվածքներ են պատճառել միմյանց, մասնավորապես` տուժող Հոսեին Վալիզադեն ճանկռել է Ջավադ Վալիզադեի դեմքը` աջ քունքային, աջ այտային, աջ թշային, պարանոցի աջ և ձախ կողմնային մակերեսները, քթի մեջքը, ձախ նախաբազկի վերին երրորդականը, ձախ ուսահոդը` պատճառելով ճանկռվածքներ, իսկ վերջինս իր հերթին սուր ծայր ունեցող առարկայով վերից վար ուղղությամբ հարված է հասցրել Հոսեին Վալի Վալիզադեի պարանոցի շրջանին` նրա առողջությանը դիտավորությամբ պատճառելով կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս` աջ վերանրակային շրջանի կրծքավանդակի խոռոչ թափանցող ծակած վերք, որն ուղեկցվել է ենթամաշկային էմֆիզեմայով և աջակողմյան պնևմոթորաքսով։
Ջավադ Վալիզադեն կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, իսկ Հոսեին Վալիզադեի նկատմամբ նախաքննական մարմինը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չի իրականացրել` տուժող Ջ.Վալիզադեի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեն իրեն մեղավոր չի ճանաչել, չի ընդունել հորեղբորորդուն`Հոսեին Վալիզադեին դիտավորությամբ հարված, առավել սև` սուր գործիքով հարված հասցնելու հանգամանքը` պատճառաբանելով, որ ծակած վերքը վերջինս ստացել է բազմոցի հենակի վրա վայր ընկնելու հետևանքով։
Դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալ Ջ.Վալիզադեի վերոնշյալ պատճառաբանությունն անհիմն է, հետապնդում է քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ։ Վերոնշյալ հետևության Դատարանը հանգել է դատաքննությամբ հետազոտված հետևյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով.
Ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի հակասական և իրարամերժ ցուցմունքներով.
Այսպես, Դատարանում հարցաքննվելիս վերջինս հայտնել է, որ 2016թ. մարտի 18-ին իր հորեղբորորդի Հոսեին Վալի Վալիզադեի և ընկերներ Ռասուլ Էբրահիմի և Ալիռեզա Ալահվերդիզադեի հետ ժամանել են Հայաստանի Հանրապետություն՝ «Նովրուզը» նշելու, վարձակալական հիմունքներով բնակություն են հաստատել Երևանի Ռոստոմի փողոցի թիվ 29 շենքի 74 բնակարանում։
2016թ. մարտի 19-ին շրջագայել են Երևանի տեսարժան վայրերով, որից հետո արդեն մարտի 20-ին՝ ժամը 14.00-ից, վերը նշված բնակարանի հյուրասենյակում իր հորեղբորորդու և երկու ընկերների հետ սկսել են ոգելից խմիչք գործածել։ Նշել է, որ Հոսեինի հետ հարազատ եղբայրների պես են, միասին են մեծացել, ինքը նրան վնաս պատճառելու որևէ նպատակ ունենալ չէր կարող, մշտապես միասին են անցկացնում իրենց հանգիստը։ Այդ օրը խմիչքը մի քիչ չարաշահել են, որը և դեպքի պատճառ է դարձել, ուղղակի դեպք էր, որ պատահել է, սակայն ինքը որևէ մեղավորություն չունի։
Դեպքի օրը վերը նշված տանը հավաքվել էին, իրենց հետ էին նաև երկու ընկերները, լրագրասեղանին միայն հյութեր և խմիչք էր, որևէ սուր գործիք չի եղել։
Հոսեինի հետ ընդհարումն առաջացել է այն բանից հետո, երբ նա խմիչքը չարաշահել է, որի կապակցությամբ նրան հանդիմանել է։ Իր և Հոսեինի միջև ծագած այդ խոսակցությունը տևել է 5-10 րոպե, միմյանց չեն հարվածել։ Հոսեինի ձեռքն եղել է իր վզին, նա եղունգներով ճանկռել է իրեն։ Միմյանց չեն հայհոյել, ինքը Հոսեինին չի հարվածել, շատ մոտ էին կանգնած, ինքը մի պահ հետ է քաշվել, որից հետո Հոսեինը կորցրել է հավասարակշռությունը և ընկել է։ Կանգնել է Հոսեինի գլխավերևում և հետաքրքրվել, թե ինչ է պատահել։ Հոսեինը պատասխանել է, որ գլուխն է ցավում, որից հետո բնակարանի տիրոջ օգնությամբ շտապօգնություն են կանչել և Հոսեինին տեղափոխել հիվանդանոց, թեև շատ անհանգիստ էր, սակայն ընկերների խորհրդով ինքը հիվանդանոց չի գնացել, մնացել է բնակարանում։ Այնուհետև, գնացել է ծխախոտ գնելու, երբ վերադարձել է, տան մոտ հանդիպել է ոստիկանության աշխատակիցներին, ովքեր իրեն հրավիրել են ոստիկանության բաժին, որտեղ և տեղեկացել է Հոսեինի ստացած մարմնական վնասվածքի մասին։ Բաժնում բացատրություն է տվել, որը նույնաբովանդակ է Դատարանում հայտնած սույն ցուցմունքին։
Նշել է նաև, որ ընկնելու հետևանքով ցավում էր Հոսեինի կողքը, իսկ նրա պարանոցի և ուսի վնասվածքը չի էլ նկատել, այդ մասին տեղեկացել է միայն ոստիկանությունում։ Ընդունել է, որ մինչ վերոնշյալ դեպքը Հոսեինը նման վնասվածք չի ունեցել, թեև չի կարող պնդել, որ այդ վնասվածքը հենց վերոնշյալ դեպքի ժամանակ է ստացել։
Իր դեմքի ճանկռվածքները ստանալու հանգամանքների շուրջ հայտնեց, որ երբ երկուսով կանգնած են եղել, ցանկացել է դուրս գալ, Հոսեինի ձեռքը գտնվել է իր պարանոցին, սակայն վերջինս չի ցանկացել, որ ինքը դուրս գա, քաշել և պահել է իրեն։ Ինքն էլ իր հերթին քաշել է, որ հետ գնա, որի ընթացքում էլ ստացել է դեմքի վերոնշյալ վնասվածքները։ Նշել է, որ սկզբում Հոսեինը մի ձեռքով էր բռնել իր պարանոցից, իսկ երբ ինքը ցանկացել է դուրս գալ, իր պարանոցից բռնել է արդեն երկու ձեռքով։ Միմյանց չեն հարվածել կամ քաշքշել, Հոսեինն ընդամենը քաշել է իր պարանոցից, որ դուրս գա, իրենց միջև վիճաբանություն չի եղել, դատաբժշկի մոտ վիճաբանության մասին որևէ հայտարարություն չի արել, ընդամենը հայտնել է, որ Հոսեինի հետ կատակել են։
Նշել է, որ գործածել են վիսկի, խմել են չորսով, իսկ գարեջուրն ինքն է խմել` խանութից վերադառնալուց հետո։ Ընդունել է, որ վիսկիում սպիրտի տոկոսային պարունակությունն ավելի բարձր է, քան գարեջրում, նշել է, որ երկուսն էլ գործածել է, հավանաբար այդ պատճառով է, որ ստուգմամբ միայն իր մոտ է խմածություն հայտնաբերվել։ Պնդել է, որ ինքն ու Հոսեինն ավելի շատ են խմել, քանի իրենց ընկերները։
Հրաժարվել է հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքից` նշելով, որ փոխադարձաբար իրար հարվածելու վերաբերյալ ցուցմունք քննիչի մոտ չի տվել, հայտնել է միայն, որ միմյանց հետ ընդամենը կատակել են։ Նշել է նաև, որ քաշքշուկի ընթացքում իր և տուժողի մոտակայքում սուր, արտացցված առարկաներ չի նկատել, չի կարող բացատրել, թե Հոսեինը ինչ հանգամանքներում է ծակած վերքը ստացել։
Ընդունել է, որ դեպքի պահին բնակարանում գտնված իրենց երկու ընկերները Հոսեինին մարմնական վնասվածքներ չեն պատճառել, վերոնշյալ վնասվածքը Հոսեինը չի ստացել հիվանդանոց տեղափոխվելու ճանապարհին, բժիշկները չեն այն պատճառել։ Տուժողի պարանոցի վրա առկա վնասվածքը բնակարանում չի նկատել, Հոսեինը չի բողոքել պարանոցի հատվածի ցավերից, ուղղակի ընկնելու հետևանքով կողքն էր ցավում և շունչն էր կտրվում։ Դեպքի օրը` մինչև վեճի սկիզբը, բացիչ, դանակ կամ սուր ծայր ունեցող կենցաղային այլ իր չեն օգտագործել։ Նշել է նաև, որ ներկա է գտնվել շտապօգնության աշխատակիցների կողմից Հոսեինի զննմանը, բժիշկները բարձրացրել են Հոսեինի մայկան, ինչին վերջինս չի առարկել։
Նշել է, որ իր առաջին հարցաքննությանը ներկա գտնված թարգմանչի և պաշտպանի աշխատանքից դժգոհ է, արդեն նախաքննությունն ավարտելուց հետո թարգմանչին խնդրել է ամբողջությամբ ընթերցել ցուցմունքները, սակայն մի քանի էջ կարդալուց հետո բողոքել է, որ նման բան ինքը չէր հայտնել։ Դատաբժշկական եզրակացությունների վերաբերյալ որևէ առարկություն, դատաբժշկից որևէ դժգոհություն չունի այնքանով, որքանով չգիտի, թե ծակած վերքն ինչպես է առաջացել, այլևս չի վիճարկում այն, որ տուժողը կլինիկա է ընդունվել վերոնշյալ մարմնական վնասվածքով։
Տուժողի հետ առերես հարցաքննության արձանագրության իր ցուցմունքների հատվածը հրապարակելուց հետո նշել է, որ միմյանց փոխադարձ հարվածներ հասցնելու մասին ինքն ու Հոսեինը քննիչի մոտ չեն հայտնել, դրան մասնակցած թարգմանիչը հայտնել է, թե իբր թարգմանել է ըստ իրենց պատմածի, ինչը սակայն իրականությանը չի համապատասխանում։
Ամբաստանյալ Ջ.Վալիզադեի հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքի համաձայն` դեպքի օրը` օրվա երկրորդ կեսին, կապված այն հանգամանքի հետ, թե ով կարող է ավելի շատ ոգելից խմիչք գործածել, վիճաբանել է իր հորեղբորորդի Հոսեին Վալիզադեի հետ, որի ընթացքում ձեռքերով միմյանց փոխադարձաբար հարվածել են, հրել ու գետնին է գցել Հոսեինին, իսկ վիճաբանությունը դադարեցվել է ընկերներ Ռ.Էբրահիմի և Ա.Ալահվերդիզադեի միջամտության արդյունքում, ովքեր իրեն ու Հ.Վալիզադեին չեն հարվածել, ուղղակի հանդարտեցրել են։ Նշված մարմնական վնասվածքը ստանալուց հետո Հ.Վալիզադեի ինքնազգացողությունը վատթարացել է, որից հետո Ռ.Էբրահիմին զանգահարել է բնակարանը վարձակալությամբ տրամադրած Հմայակ Գաբրիելյանին ով բնակարան է հրավիրել «Շտապօգնություն» ՓԲ ընկերության աշխատակիցների։
Տուժող Հոսեին Վալիզադեի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2016թ. մարտի 18-ին իր հորեղբորորդի Ջավադ Ղասեմի Վալիզադեի, ինչպես նաև ընկերներ Ռասուլ Էբրահիմի և Ալիռեզա Ալահվերդիզադեի հետ ժամանել են Հայաստանի Հանրապետություն՝ «Նովրուզը» նշելու և ժամանակավորապես բնակություն հաստատել Երևանի Ռոստոմի փողոցի թիվ 29 շենքի 74 բնակարանում։
Հայաստան ժամանելու երրորդ օրը` մարտի 20-ին, բնակարանի հյուրասենյակում ընկել է հատակին, որի հետևանքով դիպչել է սեղանին, պարանոցին ստացել ոչ մեծ վնասվածք։ Հայտնել է, որ ինքն ու իր հորեղբորորդի Ջավադը չեն վիճել, միմյանց չեն հարվածել, այլ կատակ են արել, որը գնալով լրջացել է։ Ներկա գտնվող իրենց երկու ընկերները փորձել են հանդարտեցնել իրենց։ Նշված մարմնական վնասվածքը ստանալուց հետո ինքնազգացողությունը վատթարացել է, որից հետո Ռ.Էբրահիմին զանգահարել է բնակարանը վարձակալությամբ տրամադրած Հմայակ Գաբրիելյանին, ով բնակարան է հրավիրել «Շտապօգնության» աշխատակիցների, ովքեր և իրեն տեղափոխել են «Թիվ 1 համալսարանական» հիվանդանոց։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նշել է, որ ծակած վնասվածքը ստացել է ընկնելու հետևանքով` լրագրասեղանի մետաղական հատվածին դիպչելիս։ Ինքը և իր հորեղբորորդին միմյանց չեն հարվածել, վիճաբանության ընթացքում իրենց մոտ դանակ կամ այլ սուր ծայր ունեցող առարկա չի եղել։ Հայտնել է, որ վերոնշյալ դեպքի ժամանակ բնակարանում են եղել նաև Ալիռեզան և Ռասուլը։
Վկա Հմայակ Գաբրիելյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2016թ. մարտի 18-ին Երևանի Ռոստոմի փողոցի թիվ 29 շենքի 74 բնակարանը վարձակալությամբ տրամադրել է Ջավադ Վալիզադեին, Հոսեին Վալիզադեին, Ռասուլ Էբրահիմին և Ալիռեզա Ալահվերդիզադեին։
2016թ. մարտի 20-ին՝ ժամը 17.00-ից մինչև 18.00-ն ընկած ժամանակահատվածում իրեն զանգահարել է Ռ.Էբրահիմին և հայտնել, որ նրա հետ բնակարանը վարձակալած պարսիկներից մեկը խմիչք օգտագործելու պատճառով վատ է զգում, խնդրել է զանգահարել և բնակարան հրավիրել «Շտապօգնության» աշխատակիցների, որից հետո ինքը զանգահարել է շտապօգնություն ու գնացել է բնակարան, իսկ մինչ այդ բնակարան է ուղարկել իր ընկերուհի Լիլիա Աթոյանին` բնակարանը մաքրելու համար։ Բնակարանում նկատել է Հոսեին Վալիզադեին, ով պառկած էր ննջասենյակում։ Վերջինս հայտնել է, որ խմել է, ընկնելիս կողը հարվածել բազկաթոռին, իսկ Ռասուլ Էբրահիմին և Ալիռեզա Ալահվերդիզադեին գտնվել են հյուրասենյակում։ Այնուհետև ժամանել են «Շտապօգնություն» ՓԲ ընկերության աշխատակիցները և Հոսեին Վալիզադեին հետագա բուժօգնություն ցուցաբերելու նպատակով տեղափոխել են «Թիվ 1 համալսարանական» հիվանդանոց։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնել է, որ չի հիշում, թե տուժող Հոսեինի հագին ինչ հագուստ է եղել, բնակարանում արյան հետքեր, իսկ սեղանին դանակ չի նկատել, Հոսեին Վալիզադեի վրա վնասվածքներ չեն եղել։ Հիվանդանոց է գնացել իր մեքենայով, հիվանդանոցում է իմացել, որ տուժողն ունի ծակած վնասվածք։
Վկա Լիլիա Աթոյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ Հմայակ Գաբրիելյանն իր ընկերն է, ում խնդրանքով 2016թ. մարտի 20-ին՝ ժամը 17.00-ի սահմաններում, գնացել է բնակարան մաքրելու ու նկատել, որ պարսիկներից մեկը` որովայնը բռնած, պառկած է հյուրասենյակի հատակին, ընկածի ընկերները հասկացրել են, որ շատ է խմել։ Պարսիկներից մեկը նրա գլխի վերևում էր, փորձում էր օգնություն ցույց տալ Հոսեինին։ Զանգահարել է Հմայակ Գաբրիելյանին, վերջինս գալուց հետո «Շտապօգնություն» է կանչել, ովքեր Հոսեինին հետագա բուժօգնություն ցուցաբերելու համար տեղափոխել են «Թիվ 1 համալսարանական» հիվանդանոց։ Շտապօգնության մեքենայով ինքը և տուժողի ընկերներից մեկը նույնպես գնացել են հիվանդանոց։
Դատարանում հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնել է, որ տուժողի հագին եղել է սպիտակ վերնաշապիկ, վերջինիս պարանոցի աջ հատվածում նկատել է վնասվածք։ Բնակարանում կոտրված ոչինչ չի եղել, սեղանին եղել է խմիչք, սենյակում արյան հետքեր չի նկատել։
Վկա Ռասուլ Էբրահիմի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2016թ. մարտի 18-ին իր ընկերներ Ալիռեզա Ալահվերդիզադեի, Ջավադ Վալիզադեի և Հոսեին Վալիզադեի հետ ժամանել են Հայաստանի Հանրապետություն՝ պարսկական «Նովրուզի» տոնը նշելու և ժամանակավորապես բնակություն են հաստատել Երևանի Ռոստոմի փողոցի թիվ 29 շենքի 74 բնակարանում։
Մարտի 19-ին շրջագայել են Երևանի տեսարժան վայրերով, որից հետո արդեն մարտի 20-ին՝ ժամը 14.00-ից, վերը նշված բնակարանի հյուրասենյակում իր երեք ընկերների հետ սկսել են ոգելից խմիչք գործածել։
Նույն օրը՝ կոնկրետ ժամը չի հիշում, կապված այն հանգամանքի հետ, թե ով կարող է ավելի շատ ոգելից խմիչք գործածել, Հոսեին Վալիզադեն կատակել է իր հորեղբորորդի Ջավադ Վալիզադեի հետ, կատակը շատ է երկարել, իրենք անգամ հորդորել են դադարեցնել այն, քանի որ Հայաստան են եկել հանգստանալու։ Այդ պահին Հոսեինն ընկել է գետնին, իրենք ոգելից խմիչք էին գործածել և հնարավոր է, որ դրա պատճառով է Հոսեինը հավասարակշռությունը կորցնել և գետնին հայտնվել։ Այնուհետև, ապահովության համար հրավիրել են շտապօգնություն և Հոսեինին տեղափոխել հիվանդանոց։ Դեպքի օրը բոլորը վիսկի էին օգտագործել, սեղանին սպասքից դրված է եղել միայն ափսե և բաժակ, վիսկիի փականը բացել են առանց որևէ իր օգտագործելու։
Պնդել է, որ Ջավադն ու Հոսեինը կատակել են խմել-չխմելու թեմայով, եթե նրանք միմյանց հանդեպ որևէ լարվածություն ունենային, հանգստանալու միասին չէին գա։ Վեճ չի առաջացել, հակառակ դեպքում Հոսեինը կբողոքեր և ներկայումս էլ չէր գա Դատարան Ջավադի օգտին ցուցմունք տալու համար։
Վերահաստատել է, որ Հոսեինն ընկել է խմածության արդյունքում հավասարակշռությունը կորցնելու հետևանքով, չի հիշում, աջ, թե ձախ կողմով է ընկել, ընկնելիս համահարվածել է բազկաթոռի փայտյա հատվածին, գլխով չի հարվածել, այդ կահույքի կողքին որևէ այլ իր չի եղել։ Մինչ Հոսեինի ընկնելը որևէ մեկը նրան չի հարվածել, նա նստած է եղել, այնուհետև վեր է կացել ու ընկել, Ջավադը և Հոսեինը միմյանց չեն քաշքշել։ Մինչ դեպքը Հոսեինը չի գանգատվել մարմնի որևէ մասում ցավեր ունենալուց։ Շտապօգնության աշխատակիցների կողմից Հոսեինին զննելիս ներկա է գտնվել նաև ինքը, սակայն նրա վրա վնասվածք չի տեսել, Հոսեինը գանգատվել է կողերի հատվածում ցավերից, շնչա¬հեղձությունից, ինչն իրենք կապել են կողային հատվածով ստացած վնասվածքի հետ։ Շտապօգնության մեքենայի մեջ միայն ինքն էր ուղեկցում Հոսեինին, այդ ընթացքում նա որևէ վնասվածք չի ստացել։ Պնդեց, որ Հոսեինը որևէ վնասվածք չի ստացել, ոստիկանի խոսքերից գիտի, որ Հոսեինը պարանոցի շրջանում վնասվածք է ստացել, տեղյակ չէ, թե ինչ հանգամանքներում է այն առաջացել։ Մինչ խմելը Հոսեինն որևէ վնասվածք չի ունեցել, պնդում է, որ ընկնելու հետևանքով է նա վերոնշյալ վնասվածքը ստացել։ Կտրող-ծակող գործիք իրենցից որևէ մեկի ձեռքին չի եղել, լինելու դեպքում կնկատեր։ Ալիռեզան անդադար հեռախոսով էր զրուցում, Ջավադը, Հոսեինը և ինքն իրար մոտեցել էին, քանի որ տարածքը փոքր էր։ Նշել է, որ Հոսեինը Ջավադին չի ճանկռել, նրա դեմքը մի քիչ կարմրել էր, ինչն առաջացել էր Հոսեինի ձեռքից կամ եղունգից։ Ջ.Վալիզադեի վերաբերյալ դատաբժշկական եզրակացության հետևությունների հետ ծանոթանալով՝ նշել է, որ Հոսեինի կողմից Ջավադին ճանկռելու պահը չի նկատել, ականատես է եղել միայն նրանց խոսակցությանը, նրանք շատ մոտ էին կանգնած և ձեռքերի շարժումով էին խոսում։ Նշեց նաև, որ լրագրասեղանին դանակ չկար, որ այդ պահին Ջավադը վերցներ այն։
Ինքը նույնպես օգտագործել է ոգելից խմիչք, բոլորը խմել են, սակայն ով է ավելի շատ խմել, չի կարող ասել, իր հիշելով` իր և Ալիռեզային են տարել խմածությունը ստուգելու, Հոսեինը հիվանդանոցում էր, վերջինիս ավելի ուշ են ստուգել։ Ջավադի խոսքերից գիտի, որ իրենց գնալուց հետո նա գարեջուր է խմել։ Թեև սկզբում նշեց, որ «ով շատ կխմի» թեմայով խոսակցություն չի եղել, սակայն ի վերջո վկա Ռասուլ Էբրահիմին Դատարանում հայտնեց, որ հնարավոր է, որ նման խոսակցությունը եղել է, սակայն ներկայումս դա չի հիշում։
Պնդել է, որ ինքը որևէ մեկին չի հարվածել, Ալիռեզան` նույնպես, խոսակցությունը եղել է Ջավադի և Հոսեինի միջև։ Քանի որ Ալիռեզան առաջին անգամ էր տեսնում նրանց, Հոսեինի և Ջավադի հետ առանձնապես չի զրուցել։
Հոսեինն իր պարանոցի ցավից չի բողոքել, միայն կողքն էր ցավում, արյան հետք չի տեսել։ Քննիչի մոտ հարցաքննվել է թարգմանչի ներկայությամբ, ով իրենց չէր թողնում խոսել և ասում էր, որ լռեն՝ պատճառաբանելով, թե իբր նրանք գիտեն ինչ գրել, իրենք կարճ միտք էին ասում, սակայն այն արձանագրության մեջ երկար էր շարադրվում։
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո պնդել է, որ Հոսեինի ընկնելուն նախորդել է ոչ թե շատ կամ քիչ խմելու շուրջ խոսակցությունը, այլ ինքն ընդամենը հայտնել էր, որ խոսակցությունը վերաբերել է խմելուն կամ չխմելուն, խոսակցության ժամանակ Հոսեինն ու Ջավադը միմյանց չեն հայհոյել, վիրավորել կամ քաշքշել, իրենք նրանց չեն բաժանել, ուղղակի հորդորել են, որ վերջացնեն, ինքը բաժանելու նպատակով որևէ մեկին չի գրկել։
Նշել է նաև, որ Ալահվերդիզադեն Հոսեինի պարանոցի շրջանին անձեռոցիկ չի դրել, որ արյունահոսությունը դադարի։ Մրգերն իր կողմից կտրելու և դանակը խոհանոցում թողնելու վերաբերյալ նախաքննական ցուցմունքի այդ հատվածը հրապարակելուց հետո նշեց, որ չի հիշում՝ նման ցուցմունք տվել է, թե՝ ոչ։ Ինքը քննիչի մոտ չի ասել, թե Հոսեինն ու Ջավադը միմյանց հարվածել են, ընդամենը հայտնել էր, որ հնարավոր է Հոսեինը սայթաքել է, որի պատճառն իրեն հայտնի չէ։
Վկա Ալիռեզա Ալահվերդի Ալահվերդիզադեի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2016թ. մարտի 18-ին իր ընկերներ Ռասուլ Էբրահիմի« Ջավադ Վալիզադեի և Հոսեին Վալիզադեի հետ ժամանել են Հայաստանի Հանրապետություն՝ «Նովրուզի» տոնը նշելու և ժամանակավորապես բնակություն են հաստատել Երևան քաղաքի Ռոստոմի փողոցի 29-րդ շենքի 74-րդ բնակարանում։
Մարտի 19-ին շրջագայել են Երևանի տեսարժան վայրերով, որից հետո արդեն մարտի 20-ին՝ ժամը 14.00-ից վերը նշված բնակարանի հյուրասենյակում իր երեք ընկերների հետ սկսել են գործածել ոգելից խմիչք։
Հոսեինի ոտքը սայթաքել է, որի հետևանքով վերջինս վայր է ընկել փափուկ կահույքի կողքին, ինքը հիվանդանոց չի գնացել, ուստի տեղյակ չէ, թե ինչ վնասվածք էր Հոսեինը ստացել, իսկ բնա¬կա¬րանում շտապօգնության աշխատակիցը նրան ներարկել է։ Հոսեինը գանգատվել է կողքի հատվածի ցավից, պարանոցի վնասվածքն ինքը չի նկատել, Հոսեինի ու Ջավադի միջև վիճաբանություն չի եղել, նրանք կատակում էին, միմյանց չեն հարվածել։ Իրենցից որևէ մեկը Հոսեինին չի հարվածել, Հոսեինն ուղղակի սայթաքել և ընկել է։ Սեղանին որևէ կտրող գործիք չի եղել, մինչ օրս տեղյակ չէ, թե Հոսեինն ինչ վնասվածք է ստացել։ Մինչ ընկնելը Հոսեինը որևէ առողջական խնդրից չի գանգատվել, բաժնում մեկ անգամ է ցուցմունք տվել և պատմել դեպքի մասին։ Ջավադի կողմից Հոսեինին վնաս պատճառելու պա¬հը չի տեսել, եթե նման բան լիներ, կնկատեր, Հոսեինի ընկնելու տեղում որևէ սուր գործիք, իր չի եղել, Հոսեինի մարմնի վրա առկա վնասվածքը իրենցից որևէ մեկը չի մշակել, Ջավադի դեմքը Հոսեինը չի ճանկռել, հնարավոր է կատակելու ընթացքում է դա ճանկռվել։ Հոսեինի ընկնելուց հետո Ջավադը ձեռքերով ապտակում էր ինքն իրեն` ասելով` «այս ինչ եղավ», հնարավոր է, որ այդ հանգամանքներում են նրա մարմնի վրա վերոնշյալ ճանկռվածքները առաջացել։ Տեղյակ չէ, որ Հոսեինի պարանոցին մարմնական վնասվածք է հայտնաբերվել, իր համար հանելուկ է, թե ինչ հանգամանքներում է Հոսեինն այդ վնասվածքը ստացել։
Նախաքննական հակասական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո՝ նշեց, որ Ջավադն ու Հոսեինը միմյանց չեն վիրավորել, կատակով զրուցել են, ինքն ու ընկերը Հոսեինին ու Ջավադին չեն բաժանել, ինքը որևէ վիճաբանության կամ մարմնական վնասվածք պատճառելու պահի ականատես չի եղել։ Քննիչի մոտ չի հայտնել նաև, թե իբր անձեռոցիկով մաքրել է Հոսեինի վերքը, չի նշել նաև եղունգով քերծելու հետևանքով վերոնշյալ վերքի առաջացման հավանականության մասին, նրանք չեն վիճաբանել, ուստի բաժանելու կարիք չկար, եթե նրանք վիճելու պատճառ ու ցանկություն ունենային, Իրանում կվիճեին։ Փորձելով հրաժարվել հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքներից՝ նշեց, որ քննիչի մոտ թարգմանիչն է իր ցուցմունքը թելադրել, որն ինքն այնուհետև ստորագրել է։
Գնահատելով վիճաբանության և ծեծկռտուքի հանգամանքների վերաբերյալ տուժողի և վկաներ Ռասուլ Էբրահիմի և Ալիռեզա Ալահվերդիզադեի իրարամերժ նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքները, դրանք համադրելով դատաքննությամբ հետազոտված և ստորև ներկայացվող այլ ապացույցների հետ` Դատարանը, ի հաշիվ դատաքննականի, առավել արժևորել է նախաքննականը` արձանագրելով, որ դատաքննական ցուցմունքները պայմանավորված են ամբաստանյալի և տուժողի միջև առկա ազգակցական, իսկ վկաների դեպքում` ընկերական կապերով և ամբաստանյալին ամեն կերպ քրեական պատասխանատվությունից զերծ պահելու մղումներով։
Առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ջ.Վալիզադեի մեղավորության վերաբերյալ հետևության Դատարանը հանգեց նաև հետևյալ ապացույցների գնահատման արդյունքներով.
Դատաբժշկական փորձաքննության 2016թ. մարտի 21-ի թիվ 0692 եզրակացությամբ, համաձայն որի` գործով տուժող Հոսեին Վալիզադեի ստացած մարմնական վնասվածքը՝ աջ վերանրակային շրջանի կրծքավանդակի խոռոչ թափանցող ծակած վերքի ձևով, որն ուղեկցվել է ենթամաշկային էմֆիզեմայով և աջակողմյան պնևմոթորաքսով, պատճառվել է սուր ծայր ունեցող առարկայի կամ սուր ծակող գործիքի ներգործությամբ, հնարավոր է քննվող դեպքի ժամանակահատվածում՝ 2016թ. մարտի 20-ին, բացառվում է առաջանար իր հասակի բարձրությունից վայր ընկնելու և բութ առարկաներին համահարվածելու հետևանքով, որոնք առողջությանը պատճառել են ծանր վնաս, կյանքին վտանգին սպառնացող։
Ըստ փորձաքննվողի խոսքերի՝ քննվող դեպքի օրը՝ ժամը 16.00-ի սահմաններում, Ռոստոմի 29-րդ շենքի 74-րդ բնակարանում վիճաբանել է իր հորեղբորորդի Ջավադի հետ, որի ընթացքում վերջինս ձեռքով հարվածել է իր դեմքին և ինքը վայր է ընկել՝ պարանոցի աջ կողմնային մակերեսին ստանալով վնասվածք։ Նշել է նաև, որ իրեն որևէ գործիքով չեն հարվածել։
Փորձագետ Սամվել Հարությունյանի ցուցմունքներով. Վերջինս գործով տուժող Հոսեին Վալիզադեի վերաբերյալ դատաբժշկական փորձաքննության 2016թ. մարտի 21-ի թիվ 0692 եզրակացության շուրջ Դատարանում հարցաքննվելիս հստակեցրել է, որ փորձաքննվողի վերքային խողովակի խորությունը պետք է արտացոլված լիներ բժշկական փաստաթղթերով, ինչը, սակայն չի կատարվել։ Տուժողի վնասվածքը ներթափանցել է կրծքավանդակի խոռոչ, ունեցել է վերևից ներքև ուղղություն, բացառվում է, որ պատճառվեր հորիզոնական ուղղությամբ։ Դեպքի վայրի զննության արձանագրությանը և դրան կից լուսանկարչական հավելվածին Դատարանում ծանոթանալով՝ փորձագետը նշել է, որ լուսանկարում պատկերված առարկաները հանդիսանում են բութ առարկաներ և դրանցով բացառվում է տուժողի ստացած վնասվածքի առաջացումը՝ ելնելով վնասվածքի բնույթից և տեղակայումից։
Բացառվում է տվյալ մարմնական վնասվածքի առաջացումը նաև տուժողի ընկնելու հետևանքով։ Նշել է, որ դեպքից մեկ ամիս անց ապաքինման հետևանքով հնարավոր է, որ վնասվածքն անտեսանալի դառնար։ Նշել է նաև, որ տուժողի վայր ընկնելու հետևանքով կարող էր առաջանալ միայն նրա բազկի հետին մակերեսի վնասվածքը` քերծվածը։
Դատաբժշկական փորձաքննության 2016թ. մարտի 21-ի թիվ 0693 եզրակացությամբ, համաձայն որի` գործով ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի մարմնական վնասվածքները աջ քունքային, աջ այտային, աջ թշային, պարանոցի աջ և ձախ կողմնային մակերեսների, քթի մեջքի, ձախ նախաբազկի վերին երրորդական, ձախ ուսահոդի շրջանների քերծվածքների ձևով, պատճառվել են սուր ծայր ունեցող առարկայի ներգործությամբ, հնարավոր է փորձաքննվողի կողմից նշված ժամանակին և հանգամանքներում, որոնք առողջության թեթև վնասի հատկանիշներ չեն պարունակում։ Ըստ փորձաքննվողի խոսքերի՝ քննվող դեպքի օրը՝ ժամը 16.00-ի սահմաններում, Ռոստոմի 29-րդ շենքի 74-րդ բնակարանում վիճաբանել է իր հորեղբորորդու հետ, որի ընթացքում վերջինս ճանկռել է իրեն։
Դեպքի վայրի (սկզբնական) զննության արձանագրությամբ, համաձայն որի` 2016թ. մարտի 21-ին` ժամը 00.00-ից մինչև 01.10-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևանի Ռոստոմի 29-րդ շենքի 74-րդ բնակարանում գործով տուժող Հոսեին Վալիզադեի մասնակցությամբ կատարված այդ քննչական գործողության ընթացքում արյան, քննվող դեպքին առնչվող այլ հետքեր և առարկաներ չեն հայտնաբերվել։ Մասնակից Հ.Վալիզադեն հայտարարել է, որ մարմնական վնասվածքը ստացել է հյուրասենյակում դրված բազմոցի մոտ տեղի ունեցած վիճաբանության ժամանակ։
Դեպքի վայրի լրացուցիչ զննության արձանագրություններով և դրանց կից լուսանկարչական հավելվածներով, համաձայն որոնց՝ 2016թ. մարտի 22-ին գործով վկաներ Ռասուլ Էբրահիմի ու Ալիռեզա Ալահվերդիզադեի մասնակցությամբ կատարված քննչական այդ գործողությունների ընթացքում նրանցից յուրաքանչյուրը որոշակիորեն նկարագրել է դեպքի հանգամանքները (համապատասխանում են նրանցից յուրաքանչյուրի նախաքննական ցուցմունքներին)։ Զննման արդյունքներով դեպքի վայրում, հատկապես բազմոցի և լրագրասեղանի վրա կամ դրանց մոտակայքում սուր ծայր ունեցող որևէ առարկա չի հայտնաբերվել:
Դատարանը, դատական ակտի «Դատարանի իրավական վերլուծությունները և եզրահանգումը» բաժնում արձանագրել է հետևյալը.
Դատարանը հաստատված է համարել այն, որ ամբաստանյալ Ջավադ Վալիազադեն Հոսեին Վալիզադեի առողջությանը դիտավորությամբ պատճառել է կյանքին վտանգ սպառնացող ծանր վնաս, այսինքն` կատարել է հանցավոր արարք, որը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` նա քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է այդ հոդվածի վերոնշյալ մասով։
Դատարանը փաստել է, որ տուժող Հոսեին Վալիզադեն վերոնշյալ մարմնական վնասվածքը ստացել է գործով ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի դիտավորյալ գործողության հետևանքով, որի մասին են վկայում հետևյալ փաստարկները.
1. Քննվող դեպքը տեղի է ունեցել Ռոստոմի 29-րդ շենքի 74-րդ բնակարանում, որտեղ թեև գտնվել են չորս անձինք, սակայն տուժող Հոսեին Վալիզադեի հետ անմիջականորեն վիճաբանել և ծեծկռտուքի մեջ է մտել գործով ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեն, ինչի մասին է վկայում վերջինիս մարմնի տարբեր մասերին, մարմնի տարբեր ուղղություններով, մասնավորապես՝ աջ քունքային, աջ այտային, աջ թշային, պարանոցի աջ և ձախ կողմնային մակերեսների, քթի մեջքի, ձախ նախաբազկի վերին երրորդականի, ձախ ուսահոդի շրջաններին պատճառված և դատաբժշկական փորձաքննությամբ հայտնաբերված ճանկռվածքները։
2. Մյուս երկու անձինք՝ որպես վկա հարցաքննված Ռասուլ Էբրահիմին և Ալիռեզա Ալահվերդիզադեն, բաժանել են վիճաբանողներին՝ փորձելով կանխել ծեծկռտուքը՝ ըստ էության չունենալով գործով տուժող Հոսեին Վալիզադեին (առավել ևս՝ ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեին) մարմնական վնասվածք պատճառելու շարժառիթ և դիտավորություն։
3. Տուժող Հոսեին Վալիզադեն կյանքի համար վտանգավոր, սուր ծայր ունեցող կամ ծակող գործիքով պատճառված ծանր մարմնական վնասվածքը՝ աջ վերանրակային շրջանի կրծքավանդակի խոռոչ թափանցող ծակած վերք, որն ուղեկցվել է ենթամաշկային էմֆիզեմայով և աջակողմյան պնևմոթորաքսով, ստացել է վիճաբանության և ծեծկռտուքի ընթացքում և արդյունքներով, մասնավորապես՝ մինչև վայր ընկնելն ու գետնին հայտնվելը, քանի որ մինչ այդ կողային հատվածում ցավի զգացում և դժվարաշնչություն տուժողը չի ունեցել, դրանից հետո ծեծկռտուքը դադարել է։
4. Դատաբժշկական բնագավառի փորձագետի 2016թ. մարտի 21-ի թիվ 0692 եզրակացության, ինչպես նաև այդ եզրակացության շուրջ փորձագետ Սամվել Հարությունյանի տված ցուցմունքի համաձայն՝ տուժողի մարմնին հայտնաբերված վերոնշյալ վնասվածքը չէր կարող առաջանար իր հասակի բարձրությունից վայր ընկնելու և բութ առարկաներին համահարվածելու հետևանքով։ Տուժողի վնասվածքը ներթափանցել է կրծքավանդակի խոռոչ, ունի վերևից ներքև ուղղություն, բացառվում է, որ պատճառվեր հորիզոնական ուղղությամբ, այսինքն՝ ցանկացած, բացառությամբ գլխի վրա ուղղահայաց դիրքով վայր ընկնելու, տուժողը չէր կարող նման վնասվածք ստանալ։
5. Տուժող Հոսեին Վալիզադեի, ինչպես նաև գործով վկաներ Ռասուլ Էբրահիմի ու Ալիռեզա Ալահվերդիզադեի մասնակցությամբ իրականացված դեպքի վայրի զննությունների ընթացքում չեն հայտնաբերվել սուր ծայր ունեցող որևէ առարկա, որին համահարվածելու հետևանքով, թեկուզ տեսականորեն, տուժողը կարող էր նման վնասվածք ստանալ։
6. Դեպքի վայրի զննության արձանագրությանը և դրան կից լուսանկարչական հավելվածին ծանոթանալով՝ փորձագետ Ս.Հարությունյանը Դատարանում նշել է, որ լուսանկարում պատկերված առարկաները, այդ թվում՝ բազմոցը և լրագրասեղանը, դրանց բոլոր հատվածները, հանդիսանում են բութ առարկաներ և ելնելով տուժողի վնասվածքի բնույթից և տեղակայումից, դրանցով նրան ծակած վնասվածք պատճառվել չէր կարող։ Բացառվում է տվյալ մարմնական վնասվածքի առաջացումը նաև տուժողի վայր ընկնելու հետևանքով։
Վերոնշյալ վերլուծությունների և դատողությունների լույսի ներքո Դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալ Ջ.Վալիզադեն տուժող Հ.Վալիզադեին մարմնական վնասվածք է պատճառել նրա հետ ծագած ծեծկռտուքի ընթացքում, մարմնական վնասվածք պատճառելու ծանրության աստիճանի առումով դրսևորելով անորոշ դիտավորություն, այդ գործողության հետևանքով տուժող Հ.Վալիզադեին պատճառել է վերջինիս կյանքի համար վտանգավոր ծանր վնաս, հետևաբար` նրա արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով որակված է ճիշտ, այդ կապակցությամբ պաշտպանական ճառում ներկայացված փաստարկներն ու վիճարկումներն անհիմն են։
Դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Ջ.Վալիզադեն գիտակցել է, որ իր հակաօրինական գործողությունով, այն է՝ սուր ծայր ունեցող առարկայով կամ սուր ծակող գործիքով հարվածելով՝ մարմնական վնասվածք է պատճառում տուժողին, նախատեսել է իր այդ գործողության հետևանքով տուժողին մարմնական վնասվածք, այդ թվում՝ մարմնի այդ հատվածին վերոնշյալ գործիքով կրծքավանդակի խոռոչ թափանցող մարմնական վնասվածք պատճառելու հնարավորությունը, ու թեև ըստ իր, գործով ամբաստանյալի և դեպքին ականատես վկաների ցուցմունքների՝ չի ցանկացել ծանր մարմնական վնասվածք պատճառել տուժողին (նման փաստական տվյալներ նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք չեն բերվել և հետազոտվել), սակայն գիտակցաբար թույլ է տվել այդ վնասվածքի առաջացումը, այսինքն՝ տուժող Հոսեին Վալիզադեին նրա կյանքի համար վտանգավոր ծանր մարմնական վնաս պատճառելիս գործել է անուղղակի դիտավորությամբ։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանի եզրահանգումներն այն մասին, որ ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեն կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հիմնավոր են, բխում են ինչպես գործող օրենսդրության պահանջներից, այնպես էլ գործի փաստական հանգամանքներից ու տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը վերլուծության և գնահատության ենթարկելով քրեական գործով ձեռք բերված, գործի դատաքննության ընթացքում հետազոտված և սույն որոշման մեջ շարադրված ապացույցներն իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ Դատարանն ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերագրվող հանցավոր արարքի որակման առումով հիմնավոր հետևության հանգելու համար, անհրաժեշտ և բավարար վերլուծության և գնահատման է ենթարկել գործի լուծման համար անհրաժեշտ բացահայտման ենթակա հանգամանքները, որի արդյունքում ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի հանցավոր արարքին տրվել է ճիշտ քրեաիրավական գնահատական և կիրառվել է քրեական օրենքի այն նորմը, որը ենթակա է եղել կիրառման, ուստի սույն գործի շրջանակներում ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան:
Սույն գործով կայացված դատական ակտի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Դատարանն ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, արձանագրել է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, իսկ նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և/կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանի համար նույնանման փաստական հանգամանքներով գործի քննության ժամանակ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը, Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ 2007թ. հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված նորմը, նշել է, որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ, քանի որ պատիժ նշանակելիս Դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգամանքներ, որոնք նույն հոդվածի առաջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի անձը բնութագրող տվյալներ դիտել է նախկինում դատապարտված չլինելը, երիտասարդ լինելը (համաձայն ԻԻՀ քաղաքացու թիվ Լ33315580 անձնագրի` ծնվել է 1981թ.)։
Դատարանն ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ չի արձանագրել։
Ալկոհոլի ազդեցության տակ հանցանք կատարելը սույն գործով որպես ծանրացնող հանգամանք գնահատելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը կիրառելի է համարել Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման մեջ արտահայտած մեկնաբանությունը, համաձայն որի` այն որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք գնահատելու համար դատարանը պարտավոր է հանգամանորեն պարզել և հաշվի առնել, թե հանցավոր արարքն իր բնույթով կապվա՞ծ է արդյոք հանցանք կատարած անձի՝ ալկոհոլ օգտագործած լինելու հետ, այսինքն` ալկոհոլի օգտագործումն հանցանքը կատարելուն նպաստող պայման հանդիսացել է, թե` ոչ։
Դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցի` սթափության վիճակի զննման վերաբերյալ 2016թ. մարտի 21-ի թիվ 101499 արձանագրության համաձայն` հանցանքը կատարելիս ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեն գտնվել է ալկոհոլի ազդեցության տակ։
Թեև վերոնշյալ հանգամանքը նախատեսված է պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասում սպառիչ թվարկված հանգամանքների ցանկում, սակայն նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` ելնելով հանցագործության բնույթից Դատարանը կարող է վերոնշյալ հանգամանքը ծանրացնող չհամարել։
Ալկոհոլի ազդեցության տակ հանցանք կատարելը սույն գործով որպես ծանրացնող հանգամանք գնահատելու հարցը քննարկելիս` Դատարանը կիրառելի է համարել Դ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2009թ. դեկտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման մեջ արտահայտած մեկնաբանությունը, համաձայն որի` այն որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք գնահատելու համար դատարանը պարտավոր է հանգամանորեն պարզել և հաշվի առնել, թե հանցավոր արարքն իր բնույթով կապվա՞ծ է արդյոք հանցանք կատարած անձի՝ ալկոհոլ օգտագործած լինելու հետ, այսինքն` ալկոհոլի օգտագործումն հանցանքը կատարելուն նպաստող պայման հանդիսացել է, թե` ոչ։
Ելնելով ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեին մեղսագրվող արարքի բնույթից, քննվող դեպքի հանգամանքներից` Դատարանը գտել է, որ ալկոհոլի օգտագործումը նախորդել և նպաստել է ծանր մարմնական վնասվածք հասցնելուն, ուստի ալկոհոլի օգտագործումը գնահատել է որպես ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք։
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատարանը փաստել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պատիժ բացառապես ազատազրկման ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկման ենթակա են՝ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափի, տվյալ հոդվածով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ կամ պատժաչափ նշանակելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառում), նշանակվող պատիժը կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառում) հարցերը։
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի անձը, նրան վերագրվող հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը (անձի առողջության դեմ ուղղված ծանր հանցագործություն է), հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելու հանգամանքը, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի տեսանկյունով բացառիկ հանգամանքների բացակայությունը` Դատարանը գտել է, որ վերջինիս նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի բացառապես ազատազրկման ձևով և տվյալ հոդվածի պատժամասի սահմաններում։
Ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս Դատարանը հաշվի է առել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի հատկանիշներով ավարտված քրեական գործերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման իրավաչափության վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը.
Այսպես, Վանյա Բեգյանի վերաբերյալ 2013թ. հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13, ինչպես նաև Գարեգին Մուրադյանի վերաբերյալ 2013թ. նոյեմբերի 28-ի թիվ ՇԴ/0032/01/13 որոշումներով ՀՀ վճռաբեկ Դատարանը այն իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցի լուծման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցագործության կատարման եղանակը (...)։
Տվյալ պարագայում ամբաստանյալ Ջ.Վալիզադեի անձը դրականորեն բնութագրող հատկանիշները, տուժողի դիրքորոշումը` նրան քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելու վերաբերյալ, վերջինիս կողմից ամբաստանյալի դեմ նյութաիրավական պահանջ ներկայացնելուց հրաժարվելու հանգամանքների առկայությունը ինքնին որոշակիորեն նվազեցնում են ամբաստանյալ Ջ.Վալիզադեի անձի և կատարածի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, և Դատարանը դրանք հաշվի է առել նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս։ Սակայն կատարված արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի, գործադրած գործիքի, հանցանքն ալկոհոլի ազդեցության տակ կատարելու հանգամանքների համադրությամբ Դատարանը նաև փաստել է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերը բացակայում են։
Վերոնշյալ պատիժն ամբաստանյալ Ջ.Վալիզադեն պետք է կրի, այն արդարացի և անհրաժեշտ է սոցիալական արդարությունը վերականգնելու, ամբաստանյալ Ջ.Վալիզադեին ուղղելու, նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Դատարանն ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված իր հայեցողության շրջանակներում ղեկավարվելով պատժի նշանակման օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, բավարար չափով հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով կատարված հանացագործության բնույթը, վտանգավորության և ծանրության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում` ամբաստանյալի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայի շրջանակներում նշանակել է արդարացի և համաչափ պատիժ, որը կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները, ուստի դատական ակտն ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ նշանակված պատժի մասով` մեղմացման առումով բեկանելու կամ փոփոխելու հիմքեր չկան, հետևաբար պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքն այդ առումով նույնպես պետք է մերժել:
Քննության առնելով ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառելիության հարցը, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի պահանջների` եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջների` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները: Ընդ որում, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը, ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ հատուկ սահմանափակում չի նախատեսել:
Հիշյալ հոդվածի վերլուծությունից հետևում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար անհրաժեշտ է դատարանի համոզվածությունը, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատժատեսակն իրական կրելու: Ընդ որում, այդ համոզվածությունը պետք է հիմնված լինի գործի օբյեկտիվ տվյալների վրա, և պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Վերաքննիչ դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի պահանջների համատեքստում անդրադառնալով ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հարցին, հաշվի առնելով ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը, վերջինիս անձը բնութագրող տվյալները, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների բացակայությունը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքը, ինչպես նաև ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցագործության կատարման եղանակն ու ձևերը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանգում է այն հետևության, որ սույն քրեական գործի շրջանակներում վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը կիրառելի չէ, քանի որ Վերաքննիչ դատարանի մոտ չկա համոզվածություն առ այն, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը ռեալ կրելու, ուստի վերաքննիչ բողոքն այդ առումով նույնպես պետք է մերժել:
Վերաքննիչ դատարանը միևնույն ժամանակ արձանագրում է, որ գործը քննելիս և լուծելիս Դատարանի կողմից քրեադատավարական իրավունքի այնպիսի էական խախտումներ, որոնք ազդել կամ կարող էին ազդել սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա` թույլ չեն տրվել:
Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ սույն գործի շրջանակներում Դատարանի կողմից կայացվել է գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտ, այն օրինական է, հիմնավորված և պատճառաբանված, ուստի պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ:
Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցի հարցին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն հիմնավոր է և պետք է թողնել անփոփոխ։
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի սեպտեմբերի 01-ի դատավճիռը, քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Ջավադ Ղասեմի Վալիզադեի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ բերված վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ամբաստանյալ Ջավադ Վալիզադեի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` ստորագրություն չհեռանալու մասին, թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ այն հրապարակելու պահից մեկամսյա ժամկետում։



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ


ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ


Մ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ