գործ ԵԿԴ/0172/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի ընդհանուր իրավասության դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Կարինե Կարապետյանի
Գեորգի Սարգսյանի
Անի Ավագյանի
Անիկ Հակոբյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Գևորգ Սարգսյանի
Էդգար Արսենյանի
պաշտպաններ` Զորայր Հարությունյանի
Հակոբ Ղարախանյանի

2019 թվականի հունվարի 22-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանի` ծնված 04.04.1988 թվականին Լենինական քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՌԴ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, նախկինում չդատապարտված, բնակվում է Երևան քաղաքի, Մամիկոնյանց փողոցի 38/3-րդ շենքի 25-րդ բնակարանում:

Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
2015 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2017 թվականի ապրիլի 06-ին դատարանի կողմից կայացված որոշման համաձայն Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորման որպես այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրվել գրավը:

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի հունիսի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ.Ադիլխանյանի կողմից որոշում է կայացվել համաձայն, որի թիվ 69109715 քրեական գործից Ավթանդիլ Ավետիսյանիª մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ dommoskvy@mail.ru էլեկտրոնային փոստարկղի գաղտնաբառին ապօրինի տիրանալու և երկու դրվագովª դիտավորությամբ ծանր հետևանքներ առաջացրած §Վիվառո Բեթթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերություննեի կողմից օգտագործվող www.vivarobet.am և §Ինտերլոտո¦ ՍՊ ընկերությանª www.sport.totogamming.am կայքերի նկատմամբ համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելու վերաբերյալ մասը անջատելու և թիվ 69105316 համարը շնորհելու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ.Ադիլխանյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով թիվ 69109715 քրեական գործը հարուցելու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ.Ադիլխանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69109715 քրեական գործով §Վիվառո-Բեթթինգ¦ ՍՊ ընկերությանը որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ.Ադիլխանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69109715 քրեական գործով Կարեն Սարդարյանին որպես տուժողի ներկայացուցիչ ճանաչելու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ.Ադիլխանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69109715 քրեական գործով Ավթանդիլ Ավետիսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվելª ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով այն բանի համար, որ նա նպատակ ունենալով համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելու միջոցով խափանել §Վիվառո-Բեթթինգ¦ ՍՊ ընկերության www.vivarobet.am կայքը և դրանով իսկ կազմալուծել ընկերության բնականոն աշխատանքը, իսկ այնուհետև՝ հարձակումը դադարեցնելու համար ընկերության տնօրինությունից գումար պահանջել, արտերկրում գտնվող քրեական գործով դեռևս չպարզված մի խումբ անձանց գումարով պատվիրել Է ուղեփակել նշված կայքը։ 2015 թվականի նոյեմբերի 03-ին նշված անհայտ անձինք, ժամը 15-ի սահմաններից մինչև ժամը 24.00-ն DDos տեսակի համակարգչային հարձակման են ենթարկել www.vivarobet.am կայքը, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն Է՝ էական ժամանակով խափանվել Է կայքը և կազմալուծվել ընկերության բնականոն աշխատանքը։ Այդ ընթացքում Ավթանդիլ Ավետիսյանը, DDos տեսակի համակարգչային հարձակումը դադարեցնելու դիմաց, ընկերության տնօրեն Հարություն Համբարձումյանից պահանջել Է 5.000 ԱՄՆ դոլար և 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ին, 09-ին և 10-ին ստացել Է ընդհամենը՝ 1.912.600« դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար, այդ թվում նաև DDos տեսակի համակարգչային հրձակումները հետագայում չիրականացնելու համար։
Այսպիսով, Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանը կատարել Է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք։
Բացի այդ, նպատակ ունենալով համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելու միջոցով խափանել §Ինտերլոտո¦ ՍՊ ընկերության www.sport.totogaming.am կայքը դրանով իսկ կազմալուծել ընկերության բնականոն աշխատանքը՝ արտերկրում գտնվող քրեական գործով դեռևս չպարզված մի խումբ անձանց գումարի դիմաց պատվիրել Է ուղեփակել նաև նշված կայքը։ 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին նշված անհայտ անձինք, ժամը 09:25-ից մինչև ժամը 17-ի սահմանները DDos տեսակի համակարգչային հարձակման են ենթարկել www.sport.totogaming.am ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն Է՝ տևական ժամանակով խափանվել է կայքը և կազմալուծվել §Ինտերլոտո¦ ՍՊ ընկերության բնականոն աշխատանքը:
2015 թվականի նոյեմբերի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ.Ադիլխանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69109715 քրեական գործով Ավթանդիլ Ավետիսյանի անշարժ և շարժական գույքի վրա կալանք դնելու մասին:
2016 թվականի հունիսի 01-ին ՀՀ քննչական կոմտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ.Ադիլխանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69109715 քրեական գործով Ավթանդիլ Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նրան նոր մեղադրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-դ մասի 2-րդ կետով, 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրելու մասին:
2016 թվականի հունիսի 01-ին ՀՀ քննչական կոմտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ.Ադիլխանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69109715 քրեական գործով Ավթանդիլ Ավետիսյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-դ մասի 2-րդ կետով, 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով այն բանի համար, որ նա §Մոսկովյան մշակութագործարարական կենտրոն §Դոմ Մոսկվի¦ Երևանում¦ ՍՊ ընկերության տնօրեն Արմինե Թյությունջյանի կողմից օգտագործվող՝ dommoskvy@mail.ru էլեկտրոնային փոստարկղի գաղտնաբառին ապօրինի տիրանալու և դրա միջոցով տվյալ փոստարկղով փոխանցվող տեղեկատվությանը հասանելիություն ստանալու նպատակով, 2015 թվականի հուլիսի 15-ին, dommoskvy@mail.ru փոստարկղի գաղտնաբառի ապօրինի տիրանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել boroccomr@gmail.com էլեկտրոնային փոստարկղն օգտագործող անհայտ անձի հետ, ով համակարգչային տեխնիկայի կիրառմամբ ապօրինի տիրացել և գումարի դիմաց 2015 թվականի հուլիսի 15-ին Ավթանդիլ Ավետիսյանի կողմից օգտագործվող tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղին փոխանցել է dommoskvy@mail.ru էլեկտրոնային փոստարկղ մուտք իրականացնելու համար անհրաժեշտ՝ տվյալ էլեկտրոնային փոստարկղի գաղտնաբառը: Ավթանդիլ Ավետիսյանն ապօրինի տիրանալով համակարգչային տեղեկատվություն հանդիսացող dommoskvy@mail.ru էլեկտրոնային փոստարկղի գաղտնաբառին հնարավորություն է ստացել ապօրինի մուտք իրականացնել նշված փոստարկղ:
Այսպիսով, Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցավոր արարք:
Այնուհետև, Ավթանդիլ Ավետիսյանը, ծրագրավորել է համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելու միջոցով խափանել §Վիվառո-Բեթթինգ¦ և §Վիվառո-Գեյմ¦ ՍՊ ընկերությունների կողմից օգտագործվող www.vivarobet.am կայքի աշխատանքը և կազմալուծել ընկերությունների բնականոն գործունեությունը: Համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելուն ուղղված իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, Ուկրաինայում գտնվող իր ծանոթ Արման Ժորայի Բաղդասարյանի օժանդակությամբ կազմակերպել և ղեկավարել է անմիջականորեն համակարգչային հարձակում իրականացնող մի խումբ անձանց կողմից գումարի դիմաց կայքի ուղեփակման ուղղված գործողությունները: Այսպես, Արման Բաղդասարյանի միջոցով ստացած պատվերի շրջանակներում, 2015 թվականի նոյեմբերի 03-ին, նշված անհայտ անձինք, ժամը 15:00-ի սահմաններից մինչև նոյեմբերի 04-ը ժամը 04:30-ն ընկած ժամանակահատվածում DDoS տեսակի համակարգչային հարձակման են ենթարկել www.vivarobet.am կայքը, ինչի արդյունքում վրա են հասել Ավթանդիլ Ավետիսյանի, Արման Բաղդասարյանի և անմիջականորեն համակարգչային հարձակում իրականացրած անձանց դիտավորությամբ նախատեսված ծանր հետևանքները, այն է` տևական ժամանակով խափանվել է կայքը, որից օգտվող տասնյակ հազարավոր հաճախորդներ զրկվել են հնարավորությունից օգտվել §Վիվառո-Բեթթինգ¦ և §Վիվառո-Գեյմ¦ ՍՊ ընկերությունների կողմից մատուցվող ծառայություններից, ինչի հետևանքով ընկերությունների գործարար համբավին պատճառվել է ծանր վնաս, ինչպես նաև կազմալուծվել է նշված ընկերությունների բնականոն աշխատանքը, որի հետևանքով երկու ընկերությունների 1284 աշխատակից տևական ժամանակով մատնվել են պարապուրդի: DDoS տեսակի համակարգչային հարձակումը դադարեցնելու դիմաց Ավթանդիլ Ավետիսյանը §Վիվառո-Բեթթինգ¦ և §Վիվառո-Գեյմ¦ ՍՊ ընկերությունների գլխավոր տնօրեն Հարություն Համբարձումյանից պահանջել է վճարել 5.000 ԱՄՆ դոլար: Հարություն Համբարձումյանը առավել ծանր հետևանքներից խուսափելու նպատակով, համաձայնել է Ավթանդիլ Ավետիսյանին վճարել նրա պահանջած գումարը, որից 2015 թվականի նոյեմբերի 4-ին, 9-ին և 10-ին Ավթանդիլ Ավետիսյանն ստացել է ընդհամենը` 1.912.600 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար, այդ թվում նաև DDoS տեսակի համակարգչային հարձակումներ հետագայում չիրականացնելու համար:
Բացի այդ, Ավթանդիլ Ավետիսյանը, ծրագրավորել է համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելու միջոցով խափանել §Ինտերլոտո¦ ՍՊ ընկերության www.sport.totogaming.am կայքի աշխատանքը և դիտավորությամբ առաջացնելով ծանր հետևանքներ կազմալուծել ընկերության բնականոն գործունեությունը: Համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելուն ուղղված իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, Ուկրաինայում գտնվող իր ծանոթ Արման Ժորայի Բաղդասարյանի օժանդակությամբ կազմակերպել և ղեկավարել է անմիջականորեն համակարգչային հարձակում իրականացնող մի խումբ անձանց կողմից գումարի դիմաց կայքի ուղեփակման ուղղված գործողությունները: Այսպես, Արման Բաղդասարյանի միջոցով ստացած պատվերի շրջանակներում, 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին ժամը 09:25-ից մինչև ժամը 15:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, նշված անհայտ անձինք DDoS տեսակի համակարգչային հարձակման են ենթարկել www.sport.totogaming.am կայքը, ինչի արդյունքում վրա են հասել Ավթանդիլ Ավետիսյանի, Արման Բաղդասարյանի և անմիջականորեն համակարգչային հարձակում իրականացրած անձանց դիտավորությամբ նախատեսված ծանր հետևանքները, այն է` տևական ժամանակով խափանվել է կայքը, որից օգտվող տասնյակ հազարավոր հաճախորդներ զրկվել են հնարավորությունից օգտվել ընկերության կողմից մատուցվող ծառայություններից, ինչի հետևանքով ընկերության գործարար համբավին պատճառվել է ծանր վնաս, ինչպես նաև կազմալուծվել է ընկերության բնականոն աշխատանքը, որի հետևանքով ընկերության 419 աշխատակից տևական ժամանակով մատնվել են պարապուրդի:
2016 թվականի հունիսի 09-ին ՀՀ քննչական կոմտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ.Ադիլխանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69109715 քրեական գործով Toshiba DSLE8E-01000 մոդելի դյուրակիր համակարգիչը, NOKIA մոդելի 355774065486244 և 35577405486251 սերիական համարների երկու քարտային բջջային հեռախոսը, այնտեղ առկա հեռախոսաքարտերով իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի հունիսի 09-ին ՀՀ քննչական կոմտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ռ.Ադիլխանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 69109715 քրեական գործով որոշման մեջ 1-ից 8-րդ կետերում նշվածները որպես ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի հունիսի 21-ին թիվ ԵԿԴ/0172/01/16 քրեական գործը ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան և մակագրվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Բեկթաշյանին:
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.
Ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներում իրեն մեղավոր չճանաչեց, սակայն ցուցմունք տվեց այն մասին, որ ինչ վերաբերվում է §Դոմ Մոսկվի¦ Երևանում¦ ՍՊ ընկերության դրվագին, ապա այդ համակարգիչն իր անձնական օգտագործման հետ որևէ կապ չունի: Ինքը նույնիսկ քննիչին ասել է, որպեսզի նա ճշտի արդյոք եղել են դեպքեր, որ այդ համակարգիչը գործել է իր տան հասցեից և քննիչից պատասխան չի ստացել: Այդ համակարգիչը օգտագործվել է հազարավոր մարդկանց կողմից: Ինքը նաև տրամադրել է իր էլեկտրոնային դրամապանակների հասցեները իր մասնակցությունը պարզելու համար: հայտնեց, որ ինքը իրեն առաջադրված մեղադրանքներում մեղավոր չի ճանաչում: Հայտնեց, որ ավելի մանրամասն կհայտնի իր ճառով:
Ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով կատարած արարքները հիմնավորվել են նաև հետևյալ ապացույցներով.
Տուժող Արմինե Թյությունջյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է §Մոսկովյան մշակութագործարարական կենտրոն §Դոմ Մոսկվի Երևանում¦ ՍՊ ընկերությունում որպես տնօրեն: Ինքը նախաքննության ընթացքում տեղեկացել է, որ ամբաստանյալը կոտրել է նաև իր էլեկտրոնային փոստարկղը: Ում պատվերնա նա կատարել ինքը տեղյակ չէ, նա մտել է իր փոստարկղը և տիրապետել է ամբողջ տեղեկությունը: Իր նամակագրության մեջ որևէ հետաքրքիր ինֆորմացիա չի եղել և նա չի կարողացել օգտվելª դա իր կարծիքն է: Էլեկտրոնային փոստարկղը եղել է dommoskvy@mail.ru և գաղտնաբառը իմացել է միայն ինքը: Ամբաստանյալի հայրը մոտեցել է իրեն և ասել է, որ իր ցուցմունքները հետ վերցնի և երբ Ավթանդիլը դուրս գա բերդից կասի, թե ում պատվերով է այդ հանցագործությունը կատարել:
Վկա Գոռ Հակոբյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերության օնլայն կազինոյի մենեջեր: Դեպքի հետ կապված կարող է հայտնել, որ եղել են տեխնիկական խափանում և կայքը խափանվել է մի քանի ժամով: Ընկերության կողմից հաճախորդներին մատուցվող ծառայությունները տրամադրվում են vivarobet.am կայքի միջոցով: Կայքի խաղերից օգտվելու համար հաճախորդները պետք է ունենան իրենց անհատական էջեը /account/։ Կոնկրետ չի հիշում, թե ինչպես իր հետ կապնվել է Ավթանդիլ Ավետիսյանը և գրելով խոսել են: Ավթանդիլը իրենց որպես հաճախորդ է եղել: Ինքը հանդիպել է նրա հետ: Ավթանդիլը ասել, որ կայքի վրա DDos հարձակում է կատարվել: Ավթանդիլը ինքն է կապնվել իրենց հետ և հայտնել է, որ կայքի վրա DDos հարձակում է կատարվել և ինքը դա զեկուցել է իր վերադասին: Նա ասել է, որ կարող է կապնվել կայքի վրա հարձակում գործած մարդկանց վրա և լուծել այդ խնդիրը: Ինքը դա ասել է, որ կանի ինչ որ գումարի դիմաց, որ փոխանցի այդ մարդկանց, սակայն գումարը չի հիշում: Իր կարծիքով ամբաստանյալը ունեցել է կապ այդ հարձակման հետ: Իր կոլեգաներից դիմել են իրավապահ մարմինների:
Վկայի նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Գոռ Հակոբյանը հայտնեց, որ պնդում է նախաքննության ընթացքում տրված իր ցուցմունքը, քանի որ այն համապատասխանում է իրականությանը:
Վկա Տիգրան Փարսադանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է §ՅուՔոմ¦ ՍՊԸ-ում: Աշխատել է §Սոֆտկոնստրակտ¦ ՍՊ ընկերության մոնիթորինգի և օպերացիոն բաժնի ղեկավար: Կոնկրետ օրը չի հիշում նկատել են կապի որակի անկում և կայքի աշխատանքի խափանում: Սկզբում կասկածել են սարքավորումների աշխատանքի վրա: Սարքերն անջատել ու միացրել են, փոխել են մալուխները, սակայն արդյունք չի տվել: Սակայն մեծ քանակությամբ դիմումներ են դրսից ստացել: Դրանից հետո ZABBIX մոնիթորինգային ծրագրի գրաֆիկի վրա տեսել են, որ ինտերնետ կապուղին գերծանրաբեռնված է, ինչը կարող էր վկայել DDoS հարձակման մասին: Հաշվի առնելով, որ ընկերությունը գործունեություն է իրականացնում on-line ռեժիմով, ուստի կայքը հաճախորդների համար անհասանելի լինելով, ընկերությունը հնարավորություն չի ունեցել աշխատելու և իր գործունեությունը ծավալելու:
Վկա Արման Խաչատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ինքը աշխատել է §Արմինկո¦ ՍՊ ընկերությունում որը §Վիվառո-Բեթթինգ¦ ընկերությանը տրամադրել է ինտերնետային կապի հասանլիություն, այդ օրը տեղեկացել է, որ ընկերության տրամադրած IP հասցեի վրա կատարվել է DDoS տեսակի համակարգչային հարձակում: Այսպես, ինչպես ցույց է տալիս ուսումնասիրությունը, սովորաբար հարցումների ծավալը կազմում է մոտավորապես 80-90 մմեգաբիտ վայրկյանում, մինչդեռ հարձակման ժամանակ հարցումների ծավալը գերազանցել է 400 մեգաբիտ վայրկյանը, որը կատարվել է հազարավոր IP հասցեներից, ինչը միանշանակ բնօրոշ է DDoS տեսակի համակարգչային հարձակմանը: Բոլոր IP հասցեները եղել են դրսի հասցեներ: Ինքը քննիչի հարցման հիման վրա է ձայնագրել 5 րոպեն:
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելուց հետո վկա Արման Խաչատրյանը հայտնեց, որ ինքը պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքը: Հայտնեց նաև որ դա եղել է DDoS տեսակի համակարգչային հարձակմանը:
Վկա Միսակ Խաչատրյանի ցուցմունքով այն մասին, որ աշխատում է §ՋիԷնՍԻ-Ալֆա¦ ՓԲ ընկերության ցանցային կառավարման և մոնիտորիգի դեպարտամենտի ղեկավար: vivarօbet.am իրենց հաճախորդն է: Կայքի վրա եղել է DDoS տեսակի համակարգչային հարձակմանը: Դրա ընթացքում ստացել է բազմաթիվ հեռախոսազանգեր վերոհիշյալ կայքերի ադմինիստրատորներից, որոնք խուճապահար տեղեկություններ են հայտնել, որ տվյալ կայքերի վրա տեղի են ունենում DDoS տեսակի համակարգչային հարձակումներ: §ՋիԷնՍԻ-Ալֆա¦ ՓԲ ընկերության մասնագետների կողմից ձեռնարկվել են միջոցներ՝ հարձակումները կանխելու կամ թուլացնելու ուղղությամբ: Համակարգչային հարձակումների ընթացքում տրաֆիկի ծավալները զգալիորեն` մի քանի անգամ գերազանցել են տվյալ կայքերի համար սովորաբար նկատվող ծավալները: Հարձակման մասին տեղեկացել է Տիգրան Փարսադանյանից: IP հասցեն տրամադրված է եղել «Արմինկոե ՍՊ ընկերությանը պատկանող IP հասցեների տիրույթից: Օգտագործելով BGP պրոտոկոլը ընկերությունը ինտերնետային հասանելիություն է գնել մի քանի ընկերություններից՝ ապահովելու նպատակով կայքի հնարավորինս անխափան աշխատանքը: Տվյալ դեպքում իր բնորոշմամբ տեղի ունեցած DDoS տեսակի համակարգչային հարձակման հետևանքով:
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակվելու հետո վկա Միսակ Խաչատրյանը հայտնեց, որ պնդում է իր նախաքննական ցուցմունքը:
Վկա Հարություն Վարդանյանի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին OP Manager մոնիտորինգային ծրագրային ապահովումից հաղորդագրություն է ստացվել, որ ընկերության sport.totogaming.am կայքին հնարավոր չէ հասանելիություն ստանալ: Դրանից հետո սկսվել է պատճառների որոնման աշխատանքները, որը գլխավորել է ընկերության տեխնիկական տնօրեն Կարեն Գրիգորյանը: Աշխատանքների ընթացքում պարզվել է, որ սարքավորումների հետ խնդիրներ չկան, այլ առկա է իներնետային կապուղիների գերբեռնվածություն, այլ կերպ ասած՝ կայքը ենթարկվել է DDoS տեսակի համակարգչային հարձակման: Իրականացված DDoS տեսակի համակարգչային հարձակումից ընկերությունը կրել է լուրջ վնասներ: Ընդ որում, վնասները եղել են ինչպես գույքային, այնպես էլ հեղինակային, իմիջային: Իրենք ջանքեր են գործադրում հաճախորդ հավաքելու համար և կատարված հարցակումը ընկերության հեղինակության վրա ազդեց: Դրանից հետո խաղադրույքների պակաս է ձևավորվել: Ընկերությունը հաճախորդներին պահպանելու և իր հեղինակությունը վերականգնելու նպատակով ստիպված է եղել բոնուսներ տրամադրել հաճախորդների տարբեր սեգմենտներին, իրականացնել ելքային զանգեր և կիրառել տարատեսակ ակցիաներ՝ այդ օրվա ունեցած կորուստները լրացնելու համար: Իրենց կայքը խափանման ժամանակ եղել է սև գույն:
Վկա Կարեն Գրիգորյանի ցուցմունքով այն մասին, որ ընկերության sport.totogaming.am կայքի վրա 2015 թվականի նոյեմբերի ամսին օրը կոնկրետ չի հիշում ժամըª 09:35-ից մինչև ժամը 17:00-ի սահմանները կատարվել է DDoS տեսակի համակարգչային հարձակում, որի հետևանքով կայքը չի գործել, ինչն իր հերթին տևական ժամանակով կազմալուծել է ընկերության բնականոն աշխատանքները: Իր գլխավորությամբ բաժնում աշխատող 17 մասնագետների կողմից կատարվել են հարձակման կանխմանն ուղղված համապատասխան գործողություններ: Հարձակմանը մասնացող IP-ների բազմազանության վրա հիմնվելով՝ կարելի է ենթադրել, որ DDoS հարձակման միջոց կարող էր հանդիսանալ BotNet ցանցի կիրառմամբ հարձակումը: Որպես Source IP պակետների մեջ եղած IP բազմազանությունը թույլ է տալիս ենթադրել, որ ոչ թե ռեալ հասցեատերեր են նշված, այլ random /կամայական/ գենեռացիա արած IP-ների բազմություն:
Վկա Հարություն Համբարձումյանի ցուցմունքով այն մասին, որ կայքի վրա եղել է հարձակում և Գոռ Հակոբյանն իրեն տեղեկացրել է, որ իր աշխատասենյակից դուրս գալուց հետո Ավթանդիլի հետ զրույցի ընթացքում վերջինս հայտնել է, որ իրենց կայքի վրա իրականացվում է հաքերային DDos /Ծառայությունների մերժման տիպի բաշխված հարձակում/ տեսակի համակարգչային հարձակում։ Տեսնելով, որ ընկերության մասնագետները չեն կարողանում լուծել կայքի աշխատանքի վերականգնման հետ կապված խնդիրները, կարգադրել է Գոռին, որպեսզի նա կապվի Ավթանդիլի հետ ու հնարավորության դեպքում պարզի, թե Ավթանդիլը կարող է պարզել՝ որտեղից է իրականացվում հաքերային հարձակումը և ինչով կարող է օգնել իրենց։ Որոշակի ժամանակ անց Գոռը հայտնել է, որ կապվել է Ավթանդիլի հետ, վերջինս հայտնել է, որ ծանոթներից ճշտել է, որ իրականում Ուկրաինայից հաքերների կողմից իրականացվում է DDos հարձակում ու այդ հաքերները կատարում եմ պատվեր 5000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց։ Ավթանդիլը Գոռին հայտնել է նաև, որ կարող է խնդրել, որ հաքերները դադարեցնեն իրականացվող հարձակումը, սակայն նույնքան գումար՝ 5000 ԱՄՆ դոլար վճարման դիմաց ու տվյալ պարագայում նաև նա կարող է հաքերենից պարզել, թե ով է պատվիրել հարձակումը։ Որպեսզի համոզվի Ավթանդիլի խոսքերում, կարգադրել է, որ Գոռը կրկին կապվի նրա հետ, հայտնի, որ ուզում են համոզվեն նրա խոսքերում ու եթե հարձակում կատարողներն իրականում ծանոթ են նրան, խնդրի, որ հաքերները գոնե որոշակի կարճ ժամանակահատվածում դադարեցնեն հարձակումը։ Գոռը փոխանցել է իր խոսքերը Ավթանդիլին ու իրականում որոշակի ժամանակահատվածում, ժամը 19:20-ի սահմաններին, կայքի աշխատանքը վերականգնվել ու խնդիրները վերացել են, որից հետո կայքի աշխատանքը կրկին խափանվել է։ Այն մասին, որ կայքի վրա կատարվել է DDos հարձակում, հաստատել են նաև ընկերության տեխնիկական մասնագետները, որոնք հայտնել են, որ արտերկրից մեծ քանակությամբ հարցումներ են ուղարկվում դեպի կայք, ինչն իրենից ներկայացնում է Ddos տեսակի համակարգչային հարձակման եղանակ, որի արդյունքում կայքը ամբողջովին դադարում է գործել: Գումարը ստանալու վերաբերյալ Ավթանդիլը գրել է ստացական: Թեև ընկերություններին պատճառված, հաշվարկման ենթակա ֆինանսական վնասը կազմել է շուրջ 11.700.000 ՀՀ դրամ, դրան գումարած նաև՝ Ավթանդիլ Ավետիսյանին վճարված 4.000 ԱՄՆ դոլարը, սակայն այդ վնասը, համեմատությամբ կրած իմիջային վնասի՝ չի համարում հիմնական: DDOS տեսակի համակարգչային հարձակման հետևանքով կայքի արգելափակմամբ տևական ժամանակով կազմալուծվել է ընկերությունների բնականոն աշխատանքը, որի արդյունքում պատճառվել է գույքային վնասից ավելի ծանր, բարոյական՝ իմիջային, գործարար համբավի դաշտում հեղինակության կորստի վնաս, ինչը ֆինանսական հաշվարկների չի կարող ենթարկվել: Ընկերության իմիջին վնաս է պատճառվել և իրենց մոտ առկա նյութերում առկա են այդ վնասները և հաճախորդին կատարված վնասների հատուցումը: Հայտնեց, որ իր նախաքննական ցուցմունքներում ավելի մանրամասն գրել է: Իրենք խմբեր են վերգրավել նաև դրսից ճշտելու համար, թե ինչ է կատարվել:
Դատահամակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 16-0192 եզրակացության, համաձայն որի.
Փորձաքննության ներկայացված սկավառակում առկա է գրաֆիկական §png¦ ձևատեսակի §pps-Nov-2015.png¦ անվանումով թվով 1 ֆայլ և արխիվային §rar¦ ձևատեսակի §flow-195_250_79_100.rar¦ անավնումով թվով 1 ֆայլ: Արխիվային §rar¦ ձևատեսակի §flow-195_250_79_100.rar¦ անավնումով թվով 1 ֆայլում պարունակվում է §flow-195.250.79.100.log¦ թվով 1 գրանցամատյանային ֆայլ, որը պարունակում է §195.250.79.100¦ §IP¦ հասցեին ուղարկված հարցումների և §195.250.79.100¦ §IP¦ հասցեից ստացված պատասխանների վերաբերյալ տեղեկատվություններ՝ ընդհանուր թվով 16385359 գրառումներ, որոնցից 11441431 գրառումները §195.250.79.100¦ §IP¦ հասցեին ուղարկված հարցումների վերաբերյալ են, իսկ 4943928 գրառումները՝ §195.250.79.100¦ §IP¦ հասցեից ստացված պատասխանների վերաբերյալ։
§195.250.79.100¦ §IP¦ հասցեին իրականացված թվով 11441431 հարցումներից առավելագույն հարցումներ իրականացրած 30 §IP¦ հասցեների վերաբերյալ տեղեկատվությունը բերված է Աղյուսակ.1.-ում։
Աղյուսակ.1.
Աղյուսակ.1.
Հ/Հ «IPե հասցե Հարցումների քանակ Օգտատեր/հասցե
1 46.136.109.89 462 Vodafone Spain, Isabel Colbrand 22, Madrid, Spain
2 46.136.235.142 413 Vodafone Spain, Isabel Colbrand 22, Madrid, Spain
3 141.0.14.217 413 Opera Mini Servers, Gjerdrumsvei 19, N-0484 Oslo, Norway
4 62.183.86.6 397 OJSC Rostelecom Macroregional Branch South, OJSC "STK" KABBALKTELECOM, 360003, Golovko str. 4, Nalchik, KBR, Russian Federation
5 141.101.96.44 383 Բացակայում է
6 178.35.40.21 367 OJSC Rostelecom Macroregional Branch South, The Public Joint -- Stock Company "Southern Telecommunications Company" North Ossetion Branch, 14, Gorkogo Str.,362040, Vladikavkaz, RSO-A, Russia
7 85.172.205.148 366 OJSC Rostelecom Macroregional Branch South, The Public Joint -- Stock Company "Southern Telecommunications Company" North Ossetion Branch, 14, Gorkogo Str.,362040, Vladikavkaz, RSO-A, Russia
8 176.40.254.49 361 TR-TELLCOM, Salih Tozan Sk. Karamancilar Is Mrkz. C Blok No:16 34394 Esentepe/Sisli/ISTANBUL TURKEY
9 46.136.122.166 344 Vodafone Spain, Isabel Colbrand 22, Madrid, Spain
10 217.165.209.3 339 Emirates Telecommunications Corporation, P.O. Box 1150, Dubai, UAE
11 46.136.188.64 330 Vodafone Spain, Isabel Colbrand 22, Madrid, Spain
12 46.136.62.125 294 Vodafone Spain, Isabel Colbrand 22, Madrid, Spain
13 173.245.53.64 292 CloudFlare, Inc., 101 Townsend Street, San Francisco, US
14 186.188.215.93 287 Cable Onda Panama, Edificio Cable Onda, Ave. 12 de Octubre, Pueblo Nuevo, Panama
15 46.2.27.136 282 Koc Net NCC, Vodafone Net Iletisim Hizmetleri A.S., Buyukdere Cad. No:25134398, Istanbul, Turkey
16 31.153.47.100 269 Cyprus Telecommuncations Authority, P.O.Box 24929, CY-1396 Nicosia, Cyprus
17 95.153.130.108 226 OJSC Mobile TeleSystems Branch Macro-region South, 61, Gimnazicheskaya str., Krasnodar, Russia
18 190.105.193.34 217 Conet N.V., Pletterijweg Oost, Ara Hilltop Building, A-4, Willemstad, Curacao
19 213.87.138.199 185 MTS PJSC, 4, Marksistskaya str., 109147 Moscow, Russia
20 173.245.53.107 184 CloudFlare, Inc., 101 Townsend Street, San Francisco, US
21 146.185.22.84 174 Բացակայում է
22 218.248.235.157 155 Broadband Multiplay Project, Bharat Sanchar Nigam Limited 8th Floor,148-B Statesman House, Barakhamba Road, New Delhi, India
23 145.145.26.17 154 SURFnet Network Services, Kantoren Hoog Overborch (Hoog Catharijne), Moreelsepark 48, 3511 EP Utrecht, The Netherlands
24 95.158.248.206 153 Open Joint Stock Company "Rostelecom" Smolensk Branch, 6,Octjabrskoy Revoluzyi str., Smolensk, Russia
25 218.248.235.130 147 Broadband Multiplay Project, Bharat Sanchar Nigam Limited 8th Floor,148-B Statesman House, Barakhamba Road, New Delhi, India
26 78.173.84.72 144 TurkTelekom, Turk Telekom Genel Mudurlugu, Turkey
27 150.99.188.6 140 Japan Network Information Center, Urbannet-Kanda Bldg 4F, 3-6-2 Uchi-Kanda Chiyoda-ku, Tokyo, Japan
28 93.182.93.111 135 Kibrisonline Ltd., 117 Bedreddin Demirel Cad. KKTC, Mersin 10, Lefkosa, Turkey
29 83.168.243.156 124 Crystone AB, Lindhagensgatan 126112 51 Stockholm, Sweden
30 4.69.147.171 124 Level 3 Communications, Inc., 1025 Eldorado Blvd., Broomfield, US
Փորձաքննության ներկայացված լազերային սկավառակում առկա §pps-Nov-2015.png¦ անվանումով ֆայլում պարունակվում են 04.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 00։00-ի սահմաններից մինչև 25.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 13։45-ն ընկած ժամանակահատվածում §GNCAlpha¦ ավանումով կապուղու միջոցով ստացված և փոխանցված ցանցային փաթեթների (package) վերաբերյալ տեղեկատվություն (Նկար.1.)։
Նկար.1.

Վերոնշյալ գրաֆիկից երևում է, որ 03.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 21։00-ի սահմաններից սկսած մինչև 04.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 04։30-ի սահմանները ընկած ժամանակահատվածում նկատվում է §GNCAlpha¦ ավանումով կապուղու միջոցով ստացված և փոխանցված ցանցային փաթեթների (package) կտրուկ աճ։ Նշված ժամանակահատվածներում §GNCAlpha¦ ավանումով կապուղու միջոցով ստացված և փոխանցված ցանցային փաթեթների (package) ծավալները հասնում են մինչև 60000 փաթեթ/վայրկյան-ի, մինչդեռ գրաֆիկի մնացած հատվածներում այդ ցուցանիշը չի գերազանցում 38000 փաթեթ/վայրկյան-ը։
Ըստ սույն փորձաքննության նշանակման որոշման՝ փորձաքննության ներկայացված սկավառակով տրամադրված գրանցամատյանային ֆայլում պարունակվող տեղեկատվությունները վերաբերվում են 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ի ժամը 00։00-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ի ժամը 00։05-ն ընկած ժամանակահատվածին։ Ելնելով այն հանգամանքից, որ նշված ժամանակահատվածում §195.250.79.100¦ §IP¦ հասցեին ուղարկված 11441431 հարցումները կատարվել են բազմաթիվ §IP¦ հասցեների կողմից և ընդամենը 5 րոպեում, պարզ է դառնում, որ նշված ժամանակահատվածում §195.250.79.100¦ §IP¦ հասցեն ենթարկվել է ցանցային §DDoS¦ տեսակի հարձակման։ §195.250.79.100¦ §IP¦ հասցեի նկատմամբ ցանցային §DDoS¦ տեսակի հարձակման տևողությունը չի սահմանափակվել 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ի ժամը 00։00-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ի ժամը 00։05-ն ընկած ժամանակահատվածով և կատարվել է 03.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 21։00-ի սահմաններից սկսած մինչև 04.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 04։30-ի սահմանները ընկած ժամանակահատվածում։
§Արմինկո¦ ՍՊ ընկերության կողմից տրամադրված գրության համաձայն 2015 թվականի նոյեմբերի 01-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 07-ը ընկած ժամանակահատվածում 195.250.79.100 §IP¦ հացեի ցանցային երթևեկի վիճակագրական տվյալներն ունեն հետևյալ տեսքը (Աղյուսակ.2.)՝
Աղյուսակ.2.
Հ/Հ Ամսաթիվ Ելքային Մուտքային
1 2015.11.01 4.5GB 196MB
2 2015.11.02 5.1GB 240MB
3 2015.11.03 3.5GB 2.5GB
4 2015.11.04 7GB 6.1GB
5 2015.11.05 6.5GB 410MB
6 2015.11.06 6.1GB 445MB
7 2015.11.07 5.8GB 395MB

Աղյուսակ.2.-ում բերված վիճակագրական տվյալներից հստակ երևում է, որ 03.11.2015թ.-ին և 04.11.2015թ.-ին 195.250.79.100 §IP¦ հացեի ցանցային երթևեկի օգտագործման վիճակագրական տվյալները կտրուկ աճել են (այլ օրերին առավելագույնը՝ 445MB, իսկ նշված օրերին համապատասխանաբար 2.5GB և 6.1GB): 195.250.79.100 §IP¦ հացեի ցանցային երթևեկի օգտագործման վիճակագրական տվյալների կտրուկ աճը պայմանավորված է եղել նշված §IP¦ հասցեի նկատմամբ 03.11.2015թ.-ին և 04.11.2015թ.-ին իրականացված ցանցային §DDoS¦ տեսակի հարձակմամբ։
3. Կայքերին իրականացված հարցումների՝ կայքին հասանելիություն ստանալու վերաբերյալ տեղեկատվությունները գրանցվում են կայքի համապատասխան գրանցամատյաններում (օրինակ՝ access_log), որոնցում առկա գրառումների հետազոտությամբ հնարավոր է պարզել կայքի՝ ցանցային հարձակման (ուղեփակման/մեկուսացման) ենթարկված լինելու փաստը։
4. Տվյալ ժամանակահատվածում §195.250.79.100¦ §IP¦ հասցեի խափանման (մեկուսացման/ուղեփակման) տեխնիկական կամ ծրագրային պատճառների վերաբերյալ տեղեկատվություններ չեն հայտնաբերվել։ §Արմինկո¦ ՍՊ ընկերությունից ստացված գրության համաձայն 195.250.79.100 §IP¦ հացեի ցանցային երթևեկի մուտքային թողունակությունը 110Մբիթ/վրկ է, իսկ 2015 թվականի նոյեմբերի 03-ից 04-ը այդ ցուցանիշը կազմել է 600 Մբիթ/վրկ, որը միանշանակ հանգեցրել է 195.250.79.100 §IP¦ հացեի ռեսուրսների անհասանելիության (մեկուսացման/ուղեփակման), որը պայմանավորված է եղել միայն ցանցային §DDoS¦ տեսակի հարձակմամբ։
5. 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ի ժամը 00։00-ից մինչև ժամը 00։05-ն ընկած ժամանակահատվածին վերաբերվող գրանցամատյանում պարունակվող տեղեկատվությունները վերաբերվում են միայն նշված ժամանակահատվածին և այլ ժամանակահատվածների վերաբերյալ տեղեկություններ չեն կարող տրամադրել։ Սակայն, բացի 2015 թվականի նոյեմբերի 4-ի ժամը 00։00-ից մինչև ժամը 00։05-ն ընկած ժամանակահատվածից այլ ժամանակահատվածներում (03.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 21։00-ի սահմաններից սկսած մինչև 04.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 04։30-ի սահմանները) §195.250.79.100¦ §IP¦ հասցեի վրա հարձակման փաստը երևում է փորձաքննության ներկայացված լազերային սկավառակով տրամադրված §pps-Nov-2015.png¦ անվանումով ֆայլում պարունակվող գրաֆիկում արտացոլվող տվյալների, §Արմինկո¦ ՍՊ ընկերության կողմից տրամադրված վիճակագրական տվյալների և գրանցամատյանում պարունակվող տվյալների համադրման արդյունքում։
Գործով նշանակված համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 15-3443 եզրակացությամբ, համաձայն որի.
Փորձաքննության ներկայացված լազերային սկավառակում առկա է տեքստային §csv¦ ձևատեսակի §log.csv¦ անվանումով թվով 1 ֆայլ, որը պարունակում է 11.10.2015թ. ժամը 14:54։00-ից մինչև 11.10.2015թ. ժամը 14:56:00-ն ընկած ժամանակահատվածում §5.63.160.12¦, §5.63.160.15¦, §5.63.160.16¦, §5.63.160.18¦, §5.63.160.20¦, §5.63.160.21¦, §5.63.160.22¦, §5.63.160.66¦, §5.63.160.67¦, §5.63.160.68¦, §5.63.160.69¦, §5.63.160.70¦, §5.63.160.71¦, §5.63.160.72¦, §5.63.160.72¦, §5.63.160.74¦, §5.63.160.75¦, §5.63.160.76¦, §5.63.160.82¦, §5.63.160.86¦ և §5.63.160.91¦ §IP¦ հասցեներին իրականացված հարցումների/այցելությունների վերաբերյալ գրառումներ: §5.63.160.12¦, §5.63.160.15¦, §5.63.160.16¦, §5.63.160.18¦, §5.63.160.20¦, §5.63.160.21¦, §5.63.160.22¦, §5.63.160.66¦, §5.63.160.67¦, §5.63.160.68¦, §5.63.160.69¦, §5.63.160.70¦, §5.63.160.71¦, §5.63.160.72¦, §5.63.160.72¦, §5.63.160.74¦, §5.63.160.75¦, §5.63.160.76¦, §5.63.160.82¦, §5.63.160.86¦ և §5.63.160.91¦ §IP¦ հասցեները պատկանում են §INTER LOTTO LLC¦ ընկերությանը, ընկերության հասցեն՝ §Armenia, Abovyan, Khakhaghutyan str. 1¦։
Հայտնաբերված գրառումները առանձնացվել են ըստ վերոնշյալ §IP¦ հասցեների։ Արդյունքում պարզվել է, որ՝
գ §5.63.160.12¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 9 հարցումներ,
գ §5.63.160.15¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 9 հարցումներ,
գ §5.63.160.16¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 34 հարցումներ,
գ §5.63.160.18¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 9 հարցումներ,
գ §5.63.160.20¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 25078 հարցումներ,
գ §5.63.160.21¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 3792 հարցումներ,
գ §5.63.160.22¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 3 հարցումներ,
գ §5.63.160.66¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 83 հարցումներ,
գ §5.63.160.67¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 48 հարցումներ,
գ §5.63.160.68¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 83 հարցումներ,
գ §5.63.160.69¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 10 հարցումներ,
գ §5.63.160.70¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 8 հարցումներ,
գ §5.63.160.71¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 5 հարցումներ,
գ §5.63.160.72¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 191 հարցումներ,
գ §5.63.160.73¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 2 հարցումներ,
գ §5.63.160.74¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 5 հարցումներ,
գ §5.63.160.75¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 210 հարցումներ,
գ §5.63.160.76¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 136 հարցումներ,
գ §5.63.160.82¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 938 հարցումներ,
գ §5.63.160.86¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 2 հարցումներ,
գ §5.63.160.91¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 34878 հարցումներ։
§5.63.160.20¦ §IP¦ հասցեին իրականացված թվով 25078 հարցումներից առավելագույն հարցումներ իրականացրած 5 §IP¦ հասցեների վերաբերյալ տեղեկատվությունը բերված է Աղյուսակ.1.-ում։
Աղյուսակ.1.
Հ/Հ «IPե հասցե Հարցումների քանակ Օգտատեր/հասցե
1 46.70.33.117 30 "Armentel" CJSC . Armenia Telephone Company, 24/1 Azatoutyan Ave., Yerevan, Armenia
2 82.199.212.140 11 UCOM LLC, Sayat-Nova 40/1, 0025 Yerevan, Armenia
3 185.57.69.56 11 Arpinet LLC, 22/2 Baghramyan str., Ejmiatsin, Armenia
4 46.70.50.132 10 "Armentel" CJSC . Armenia Telephone Company, 24/1 Azatoutyan Ave., Yerevan, Armenia
5 37.157.223.54 10 UCOM LLC, Sayat-Nova 40/1, 0025 Yerevan, Armenia

5.63.160.21 §IP¦ հասցեին իրականացված թվով 3792 հարցումներից առավելագույն հարցումներ իրականացրած 10 §IP¦ հասցեների վերաբերյալ տեղեկատվությունը բերված է Աղյուսակ.2.-ում։
Աղյուսակ.2.

Հ/Հ «IPե հասցե Հարցումների քանակ Օգտատեր/հասցե
1 80.86.229.240 13 Netsys JVC, 38, Abovyan St., Yerevan, Armenia
2 186.38.122.2 10 Telefonica de Argentina, AV. ING. HUERGO, 723, 1065 - Capital Federal - BA, Argentina
3 217.199.228.222 10 Data Express Ltd Levitskogo street 15 Donetsk, Ukraine
4 217.24.246.9 10 TELECOM ALBANIA, Albtelekom Sh.a., Albania
5 50.63.56.145 10 GoDaddy.com, LLC, 14455 N Hayden Road, Suite 226, Scottsdale, US
6 64.215.98.148 10 Level 3 Communications, Inc., 1025 Eldorado Blvd., Broomfield, US
7 89.201.9.97 10 SIA Baltcom TV, Maskavas 322, Riga, Latvia
8 188.244.41.54 9 2COM Co ltd., Avtomobil'niy proezd, 4, Moscow, Russian Federation
9 190.153.183.50 9 Option SpA, Rosal 377 Of. F Santiago Santiago, Chilie
10 192.221.163.0 9 Level 3 Communications, Inc., 1025 Eldorado Blvd., Broomfield, US
5.63.160.91ե §IP¦ հասցեին իրականացված թվով 34878 հարցումներից առավելագույն հարցումներ իրականացրած 30 «IPե հասցեների վերաբերյալ տեղեկատվությունը բերված է Աղյուսակ.3.-ում։

Աղյուսակ.3.
Հ/Հ «IPե հասցե Հարցումների քանակ Օգտատեր/հասցե
1 46.19.96.90 276 GNC Alfa Infrastructure, Armenia, Abovyan, Khakhaghutyan str. 1
2 212.42.196.9 165 GNC Alfa Retail, Armenia, Yerevan, Komitas ave, 60
3 91.103.58.148 93 Vivaro Betting LLC, Armenia, 0023, Yerevan, Getari St., 4/17 Building
4 81.89.211.127 87 Crossnet Airport, Armenia, Yerevan, KORYUN 7 OFFICE 3
5 37.252.88.97 86 UCOM LLC, Sayat-Nova 40/1, 0025 Yerevan, Armenia
6 37.157.216.147 79 UCOM LLC, Sayat-Nova 40/1, 0025 Yerevan, Armenia
7 93.94.219.235 58 Telemediacontrol LLC, H. Kochar 13, 0012 Yerevan, Armenia
8 93.187.167.70 57 Institute for Informatics and Automation Problems of National Academy of Sciences of the Republic of Armenia, Vladimir Sahakyan, P.Sevak 1 0014 Yerevan ARMENIA
9 46.162.216.123 55 UCOM LLC, Sayat-Nova 40/1, 0025 Yerevan, Armenia
10 91.103.25.76 48 Asbar CJSC, H. Kochar 13, 0012 Yerevan, Armenia
11 46.70.30.1 44 "Armentel" CJSC . Armenia Telephone Company, 24/1 Azatoutyan Ave., Yerevan, Armenia
12 94.228.17.125 39
Pimox LLC, 50 Khanjian Str., 4th floor, Yerevan, Armenia
13 46.70.56.101 38 "Armentel" CJSC . Armenia Telephone Company, 24/1 Azatoutyan Ave., Yerevan, Armenia
14 212.42.209.50 36 GNC Alfa Retail, Armenia, Yerevan, Komitas ave, 60
15 37.186.81.149 34 GNC Alfa Infrastructure, Armenia, Abovyan, Khakhaghutyan str. 1
16 46.241.162.200 33 Orange Armenia Network
17 81.89.214.211 32 Crossnet LLC, Aram Verdyan, KORYUN 7 OFFICE 3, 375025, YEREVAN, ARMENIA
18 46.70.8.195 31 "Armentel" CJSC . Armenia Telephone Company, 24/1 Azatoutyan Ave., Yerevan, Armenia
19 91.205.135.248 30 Harmony Information Technologies and Education Development Fund, Armenia, Yerevan, Paronyan 8/8
20 37.157.221.57 30 UCOM LLC, Sayat-Nova 40/1, 0025 Yerevan, Armenia
21 37.157.217.204 30 UCOM LLC, Sayat-Nova 40/1, 0025 Yerevan, Armenia
22 212.42.200.50 30 GNC Alfa Retail, Armenia, Yerevan, Komitas ave, 60
23 37.157.219.42 29 UCOM LLC, Sayat-Nova 40/1, 0025 Yerevan, Armenia
24 178.78.151.77 29 Orange Armenia, Teryan str 105/1, Citadel Business Center, Yerevan, Armenia
25 46.70.16.193 28 "Armentel" CJSC . Armenia Telephone Company, 24/1 Azatoutyan Ave., Yerevan, Armenia
26 37.186.91.188 28 GNC Alfa Infrastructure, Armenia, Abovyan, Khakhaghutyan str. 1
27 178.160.197.227 28 "Armentel" CJSC . Armenia Telephone Company, 24/1 Azatoutyan Ave., Yerevan, Armenia
28 37.157.218.209 27 UCOM LLC, Sayat-Nova 40/1, 0025 Yerevan, Armenia
29 46.71.226.147 26 "Armentel" CJSC . Armenia Telephone Company, 24/1 Azatoutyan Ave., Yerevan, Armenia
30 46.70.77.117 26 "Armentel" CJSC . Armenia Telephone Company, 24/1 Azatoutyan Ave., Yerevan, Armenia

Ի պատասխան փորձագետի N 15-3443 առ 22.03.2016թ. միջնորդության 31.03.2016թ.-ին ստացվել է N 7-156քր-15 առ 30.03.2016թ. գրությունը՝ կից թվով 4 գրաֆիկական պատկերներով և մեկ ամրակնքված ծրարով։ Փորձաքննության ներկայացված §TOTO¦ գրառումով լազերային սկավառակի §MD5¦ տեսակի անհատականացման արժեքն է §31953EFF5E175AD9E52000CFEF010E3B¦:
Փորձաքննության ներկայացված, §TOTO¦ գրառումով լազերային սկավառակում առկա են տեքստային §csv¦ ձևատեսակի §log.csv¦ և §log-normal.csv¦ անվանումներով թվով 2 ֆայլեր, արխիվային §zip¦ ձևատեսակի §log.zip¦ անվանումով թվով 1 ֆայլ, տեքստային §docx¦ ձևատեակի §Report-11.11.2015.docx¦ անվանումով թվով 1 ֆայլ, լուսանկարչական §jpg¦ ձևատեսակի §SW-X460-config.jpg¦ անվանումով թվով 1 ֆայլ և գրաֆիկական §png¦ ձևատեսակի, §GNC-line.png¦, §GNC-normal.png¦, §UCOM-line.png¦ և §UCOM-normal.png¦ անվանումներով թվով 4 ֆայլեր: Փորձաքննության ներկայացված, §TOTO¦ գրառումով սկավառակում առկա §log.zip¦ անվանումով արխիվային ֆայլը պարունակում է տեքստային §csv¦ ձևատեսակի §log.csv¦ անվանումով թվով 1 ֆայլ։ Փորձաքննության ներկայացված, §TOTO¦ գրառումով սկավառակում առկա §log.zip¦ անվանումով արխիվային ֆայլում պարունակվող տեքստային §csv¦ ձևատեսակի §log.csv¦ անվանումով ֆայլում և փորձաքննության ներկայացված, §TOTO¦ գրառումով սկավառակում առկա տեքստային §csv¦ ձևատեսակի §log.csv¦ անվանումով ֆայլում պարունակվող տեղեկատվությունները համընկնում են փորձաքննության ներկայացված, §TOTO_DDoS 10.11.2015¦ գրառումով լազերային սկավառակում առկա տեքստային §csv¦ ձևատեսակի §log.csv¦ անվանումով ֆայլում պարունակվող տեղեկատվության հետ։ Փորձաքննության ներկայացված, §TOTO¦ գրառումով սկավառակում առկա §log-normal.csv¦ անվանումով ֆայլում տեղեկատվություններ չեն պարունակվում։ Փորձաքննության ներկայացված, §TOTO¦ գրառումով սկավառակում առկա §GNC-line.png¦, §GNC-normal.png¦, §UCOM-line.png¦ և §UCOM-normal.png¦ անվանումներով թվով 4 ֆայլերում պարունակվում են §SW-X460¦ ավանումով ցանցային սարքավորման միջոցով ստացված և փոխանցված ցանցային երթևեկի արագությունների վերաբերյալ գրաֆիկական պատկերներ։ §GNC-line.png¦ անվանումով ֆայլում պարունակվող գրաֆիկը վերաբերվում է 09.11.2015թ. ժամը 22։37։17-ից մինչև 10.11.2015թ. ժամը 22։37։17-ն ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ տեղեկատվություն (Նկար.1.)։



Վերոնշյալ գրաֆիկից երևում է, որ 10.11.2015թ.-ի ժամը մոտավորապես 09։30-ի սահմաններից սկսած մինչև 10.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 12։00-ի սահմանները և 10.11.2015թ.-ի ժամը մոտավորապես 13։30-ի սահմաններից սկսած մինչև 10.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 15։00-ի սահմաններն ընկած ժամանակահատվածներում նկատվում է օգտագործվող՝ մասնավորապես մուտքային ցանցային երթևեկի կտրուկ աճ։ Նշված ժամանակահատվածներում մուտքային ցանցային երթևեկի ծավալները հասնում են մինչև 990.02 մեգաբիթ/վայրկյան-ի, մինչդեռ գրաֆիկի մնացած հատվածներում մուտքային/ելքային ցանցային երթևեկի ծավալները չեն գերազանցում 350 մեգաբիթ/վայրկյան-ը։
§GNC-normal.png¦ անվանումով ֆայլում պարունակվող գրաֆիկը վերաբերվում է 29.03.2016թ. ժամը 11։36։21-ից մինչև 30.03.2016թ. ժամը 11։36։21-ն ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ տեղեկատվություն (Նկար.2.)
Նկար.2.

Վերոնշյալ գրաֆիկից երևում է, որ 29.03.2016թ. ժամը 11։36։21-ից մինչև 30.03.2016թ. ժամը 11։36։21-ն ընկած ժամանակահատվածում մուտքային ցանցային երթևեկի ծավալները կազմում են միջինը 114.53 մեգաբիթ/վայրկյան, ելքայինը՝ 337.42 մեգաբիթ/վայրկյան (առավելագունը՝ ելքային ցանցային երթևեկի համար 500.95 մեգաբիթ/վայրկյան)։
§UCOM-line.png¦ անվանումով ֆայլում պարունակվող գրաֆիկը վերաբերվում է 09.11.2015թ. ժամը 22։36։18-ից մինչև 10.11.2015թ. ժամը 22։36։18-ն ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ տեղեկատվություն (Նկար.3.)։
Նկար.3.

Վերոնշյալ գրաֆիկից երևում է, որ 10.11.2015թ.-ի ժամը մոտավորապես 09։30-ի սահմաններից սկսած մինչև 10.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 12։00-ի սահմանները, 10.11.2015թ.-ի ժամը մոտավորապես 14:00-ի սահմաններից սկսած մինչև 10.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 14։30-ի սահմաններն և 10.11.2015թ.-ի ժամը մոտավորապես 14։45-ի սահմաններից սկսած մինչև 10.11.2015թ. ժամը մոտավորապես 15։20-ի սահմաններն ընկած ժամանակահատվածներում նկատվում է օգտագործվող՝ մասնավորապես մուտքային ցանցային երթևեկի կտրուկ աճ։ Նշված ժամանակահատվածներում մուտքային ցանցային երթևեկի ծավալները հասնում են մինչև 337.40 մեգաբիթ/վայրկյան-ի, մինչդեռ գրաֆիկի մնացած հատվածներում մուտքային/ելքային ցանցային երթևեկի ծավալները չեն գերազանցում 60 մեգաբիթ/վայրկյան-ը։
§UCOM-normal.png¦ անվանումով ֆայլում պարունակվող գրաֆիկը վերաբերվում է 29.03.2016թ. ժամը 11։36։21-ից մինչև 30.03.2016թ. ժամը 11։36։21-ն ընկած ժամանակահատվածի վերաբերյալ տեղեկատվություն (Նկար.4.)։
Նկար.4

Վերոնշյալ գրաֆիկից երևում է, որ 29.03.2016թ. ժամը 11։36։21-ից մինչև 30.03.2016թ. ժամը 11։36։21-ն ընկած ժամանակահատվածում մուտքային ցանցային երթևեկի ծավալները կազմում են միջինը 6.48 մեգաբիթ/վայրկյան, ելքայինը՝ 46.96 մեգաբիթ/վայրկյան (առավելագունը՝ ելքային ցանցային երթևեկի համար 83.02 մեգաբիթ/վայրկյան)։
Փորձաքննության ներկայացված, §TOTO¦ գրառումով սկավառակում առկա §Report-11.11.2015.docx¦ անվանումով տեքստային ֆայլում պարունակվում են §5.63.160.0/24¦ ցանցում ծագած խնդիրների առաջացման պատճառների և դրանց վերացմանն ուղղված աշխատանքների իրականացման նկարագրությունն ըստ ժամանակագրության՝ սկսած ժամը 09։35-ից մինչև ժամը 17։00-ը։ Նկարագրված գործողություններից, ինչպես նաև գրանցամատյանային ֆայլի և տրամադրված թվով 4 գրաֆիկների վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ §5.63.160.0/24¦ ցանցի խափանման (մեկուսացման/ուղեփակման) պատճառ է հանդիսացել ոչ թե տեխնիկական կամ ծրագրային թերությունը, այլ §5.63.160.0/24¦ ցանցում ընդգրկված §IP¦ հասցեներին ուղղված մեծաքանակ հարցումները տարբեր §IP¦ հասցեներից (ինչը երևում է գրանցամատյանային ֆայլի վերլուծությունից), որը հավանաբար հանգեցրել է §5.63.160.0/24¦ ցանցին հատկացված համացանցային կապուղու թողունակության գերազանցմանը (ցանցային երթևեկի կտրուկ աճը երևում է Նկար.1. և Նկար.3.-ում պատկերված գրաֆիկներից)։ Տվյալ պարագայում §5.63.160.0/24¦ ցանցում ընդգրկված §IP¦ հասցեներից §5.63.160.20¦, §5.63.160.21¦ և §5.63.120.91¦ §IP¦ հասցեները ենթարկվել են ցանցային §DDoS¦ տեսակի հարձակման։
Փորձաքննության ներկայացված՝ §log-normal.csv¦, §TOTO-DDOS¦ գրառումով լազերային սկավառակի §MD5¦ տեսակի անհատականացման արժեքն է §2A196F5B5FBFAA0E65548C88D8CE78DF¦:
Փորձաքննության ներկայացված §log-normal.csv¦, §TOTO-DDOS¦ ձեռագիր գրառումներով լազերային սկավառակում առկա է տեքստային §csv¦ ձևատեսակի §log-normal.csv¦ անվանումով թվով 1 ֆայլ, որը պարունակում է 30.03.2016թ. ժամը 12:11։53-ից մինչև 30.03.2016թ. ժամը 12:23:56-ն ընկած ժամանակահատվածում տարբեր §IP¦ հասցեներին, այդ թվում §5.63.160.12¦, §5.63.160.15¦, §5.63.160.16¦, §5.63.160.18¦, §5.63.160.20¦, §5.63.160.21¦, §5.63.160.22¦, §5.63.160.66¦, §5.63.160.67¦, §5.63.160.68¦, §5.63.160.69¦, §5.63.160.70¦, §5.63.160.71¦, §5.63.160.72¦, §5.63.160.72¦, §5.63.160.74¦, §5.63.160.75¦, §5.63.160.76¦, §5.63.160.82¦, §5.63.160.86¦ և §5.63.160.91, §IP¦ հասցեներին իրականացված հարցումների/այցելությունների վերաբերյալ գրառումներ:
Հայտնաբերված գրառումները առանձնացվել են ըստ վերոնշյալ §IP¦ հասցեների։ Արդյունքում պարզվել է, որ՝
գ §5.63.160.12¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 110 հարցումներ,
գ §5.63.160.15¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 3579 հարցումներ,
գ §5.63.160.16¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 3588 հարցումներ,
գ §5.63.160.18¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 528 հարցումներ,
գ §5.63.160.20¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 1494 հարցումներ,
գ §5.63.160.21¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 13 հարցումներ,
գ §5.63.160.22¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 13 հարցումներ,
գ §5.63.160.66¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 2270 հարցումներ,
գ §5.63.160.67¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 1448 հարցումներ,
գ §5.63.160.68¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 1314 հարցումներ,
գ §5.63.160.69¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 1088 հարցումներ,
գ §5.63.160.70¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 1323 հարցումներ,
գ §5.63.160.71¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 670 հարցումներ,
գ §5.63.160.72¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 2646 հարցումներ,
գ §5.63.160.73¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 1231 հարցումներ,
գ §5.63.160.74¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 31 հարցումներ,
գ §5.63.160.75¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 1328 հարցումներ,
գ §5.63.160.76¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 1760 հարցումներ,
գ §5.63.160.82¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 5035 հարցումներ,
գ §5.63.160.86¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 13 հարցումներ,
գ §5.63.160.91¦ §IP¦ հասցեին իրականացվել են թվով 19949 հարցումներ։
Հաշվի առնելով, որ վերոնշված հարցումների քանակությունները վերաբերվում են մոտ 12 րոպե տևողությամբ ժամանակահատվածի, ապա 2 րոպե տևողությամբ ժամանակահատվածի համար §5.63.160.20¦ §IP¦ հասցեին իրականացված հարցումների միջինացված քանակն է 124, §5.63.160.21¦ §IP¦ հասցեին իրականացված հարցումների միջինացված քանակը՝ 1, §5.63.160.91¦ §IP¦ հասցեին իրականացված հարցումների միջինացված քանակը՝ 1662։
Համեմատելով ստացված արդյունքները փորձաքննության ներկայացված §PRINCO¦ տպագիր գրառումով և §TOTO_DDoS 10.11.2015¦ ձեռագիր գրառումներով լազերային սկավառակում հայտնաբերված §log.csv¦ անվանումով ֆայլից ստացված՝ §5.63.160.20¦, §5.63.160.21¦ և §5.63.160.91¦ §IP¦ հասցեներին իրականացված հարցումների քնակական ցուցանիշների հետ, ակնհայտ է, որ 11.10.2015թ. ժամը 14:54։00-ից մինչև 11.10.2015թ. ժամը 14:56:00-ն ընկած ժամանակահատվածում նշված §IP¦ հասցեներին իրականացված հարցումների քնակական ցուցանիշները կտրուկ աճ են գրանցել, ինչը պայմանավորված է եղել նշված §IP¦ հասցեներին նկատմամբ իրականացված ցանցային §DDoS¦ տեսակի հարձակմամբ։
3. Կայքերին իրականացված հարցումների՝ կայքին հասանելիություն ստանալու վերաբերյալ տեղեկատվությունները գրանցվում են կայքի համապատասխան գրանցամատյաններում (օրինակ՝ access_log), որոնցում առկա գրառումների հետազոտությամբ հնարավոր է պարզել կայքի՝ ցանցային հարձակման (ուղեփակման/մեկուսացման) ենթարկված լինելու փաստը։
4. Տվյալ ժամանակահատվածում §5.63.160.0/24¦ ցանցի խափանման (մեկուսացման/ուղեփակման) պատճառ է հանդիսացել ոչ թե տեխնիկական կամ ծրագրային թերությունը, այլ §5.63.160.0/24¦ ցանցում ընդգրկված §IP¦ հասցեներին ուղղված մեծաքանակ հարցումները տարբեր §IP¦ հասցեներից, որը հավանաբար հանգեցրել է §5.63.160.0/24¦ ցանցին հատկացված համացանցային կապուղու թողունակության գերազանցմանը՝ ինչը պարզ է դառնում փորձաքննության ներկայացված գրանցամատյանային ֆայլերի, գրաֆիկների և §Report-11.11.2015.docx¦ ֆայլում նկարագրված գործողությունների ու տվյալների համադրման արդյունքում։ Տվյալ պարագայում §5.63.160.0/24¦ ցանցում ընդգրկված §IP¦ հասցեներից §5.63.160.20¦, §5.63.160.21¦ և §5.63.120.91¦ §IP¦ հասցեները ենթարկվել են §DDoS¦ տեսակի ցանցային հարձակման։
5. 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ի ժամը 14։54-ից մինչև ժամը 14։56-ն ընկած ժամանակահատվածին վերաբերվող գրանցամատյանում պարունակվող տեղեկատվությունները վերաբերվում են միայն նշված ժամանակահատվածին և այլ ժամանակահատվածների վերաբերյալ տեղեկություններ չեն կարող տրամադրել։ Սակայն, բացի 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ի ժամը 14։54-ից մինչև ժամը 14։56-ն ընկած ժամանակահատվածից այլ ժամանակահատվածներում §5.63.160.0/24¦ ցանցում ընդգրկված §IP¦ հասցեների վրա հարձակման փաստը երևում է փորձագետի միջնորդությանն ի պատասխան ստացված թվով 4 գրաֆիկների համադրումից։
Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշման հիման վրա Ավթանդիլ Ավետիսյանի անձնական խուզարկությամբ նրա մոտից հայտնաբերված և առգրավված Toshiba DSLE8E-01000 դյուրակիր համակարգչի և Nokia մոդելի երկու քարտանի բջջային հեռախոսի զննության արձանագրությամբ համաձայն որի` Google Chrome ինտերնետ դիտարկչի միջոցով բացվել է www.mail.ru կայքը, որին հասանելիություն ստանալուց հետո համակարգը ավտոմատացված եղանակով մուտք է գործել tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղ, որի մուտքային նամակագրությունների բաժնում առկա նամակագրություններից, քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող՝ մուտքային 12 հատ, ելքային՝ 21 հատ նամակագրությունները ներբեռնվել են համակարգիչ, ձայնագրվել §PRINCO BUDGET¦ լազերային սկավառի վրա և կցվեց արձանագրությանը։
Նույն զննությամբ Nokia մոդելի 355774065486244 35577405486251 սերիական համարների 2 քարտանի բջջային հեռախոսի կարճ հաղորդագրություններ բաժնում հայտնաբերվել են քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող +380979043572 հեռախոսահամարի հետ կարճ հաղորդագրություններ: Նշված հաղորդագրությունների զննությամբ պարզվել է, որ տվյալ հեռախոսահամարի բաժանորդը երեքշաբթի /նոյեմբերի 10-ի/ և չորեքշաբթի /նոյեմբերի 11-ի/ օրերին տարբեր ժամերին հաղորդագրություններ է վարել ինչ-որ կայքի DDoS տեսակի համակարգչային հարձակման ենթարկելու, հարձակումը ժամանակավորապես դադարեցնելու, ապա` վերսկսելու մասին:
Առաջին հաղորդագրությունը ուղարկվել է +380979043572 հեռախոսահամարից և երկխոսության տեքստով հաջորդիվ շարունակվել հետևյալ բովանդակությամբ՝
Aper 14:47 Tuesday
Ha Jim axper 14:47 Tuesday Հա Ջիմ ախպեր
Ba inch exav? 14:48 Tuesday Բա ինչ եղավ
Ashxatuma sayte 14:48 Tuesday Աշխատումա սայտը
Aper ha es asi iran vor anjatvi, erb vor petk lini kasem 14:50 Tuesday Ապեր հե ես ասի իրան որ անջատվի, երբ որ պետք լինի կասեմ
Petka, karas ases uxix mi jamic miacni 14:50 Tuesday Պետքա, կարաս ասես ուղիղ մի ժամից միացնի
Aper mi hat zangi 14:52 Tuesday Ապեր մի հատ զանգի
Ape hle zangi 15:07 Tuesday Ապե հլը զանգի
Aper inch voroshar, hima el iranq en harcnum, inch anen? 20:56 Tuesday Ապեր ինչ որոշար, հիմա էլ իրանք են հարցնում, ինչ անեն
Axpers, ete karan nenc anen vor mertvi pag lini, tox anen. Esor voch mek chi nkate vor ddosi taka sayte 20:57 Tuesday Ախպերս, եթե կարան նենց անեն որ մերտվի փագ լինի, տող անեն: Եսօր ոչ մեկ չի նկատել որ դդօսի կատա սայտը
Aysinqn es u du enq nae vor saite chi ashxatum 20:58 Tuesday Այսինքն ես ու դւ ենք նայել որ սայտը չի աշխատում
Minjev hima el pahel en mardiq mer verji xosacacov vor hesa kzanges, 20:59 Tuesday Մինչև հիմա էլ պահել են մարդիկ մեր վերջի խոսացածով որ հեսա կզանգես
Ha baic indz petka vor taton tesni, isk iranq karcumen vor puchur texnikakan xntira exe 21:00 Tuesday հա բայց ինձ պետքա որ տատոն տեսնի, իսկ իրանք կարծում են որ պուճուր տեխնիկական խնդիրա եղել
Jim jan asenk es verchi 3 jame sayte voobshe chi kaxe 21:01 Tuesday Ջիմ ջան ասենք էս վերջի 3 ժամը սայտը վոոբշե չի կախել
Aper mi hat harmaracra zangi senc inchqan grvenq.Viber chunes, inch unes mi banov zangi 21:03 Tuesday Ապեր մի հատ հարմարացրա զանգի սենց ինչքան գրվենք: Վիբեր չունես, ինչ ունես մի բանով զանգի
Afo jan es interest korav ches patasxanum zangeris? 17:07 Wednesday Աֆո ջան էս ինտերեստ կորով չես պատասխանում զանգերիս
Ավթանդիլ Ավետիսյանի կողմից օգտագործված 094-08-80-30 և 098-53-50-77 հեռախոսահամարների հեռախոսային հաղորդակցության գաղտնալսումներով լազերային սկավառակների և դրանց թղթային տպագրական տարբերակի զննություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրություններով: Համաձայն զննություն կատարելու վերաբերյալ արձանագրությունների՝ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳՎ-ից ստացված §PRINCO BUDGET CD-R80 CD RECORDABLE, 2X-56X 80MIN 700MB¦ տպագրական ու §5-943-15 631¦, §5-931-15 632¦ և §5-931-15 633¦ ձեռագիր գրառումներով թվով երեք լազերային սկավառակներում առկա 094-08-80-30 և 098-53-50-77 հեռախոսահամարների հեռախոսային խոսակցությունների և կարճ հաղորդագրությունների ֆայլերը վերարտադրվել և զննության են ենթարկվել, համադրվել գաղտնալսումների տպագրական տարբերակների հետ, որի արդյունքում պարզվել է, որ Ավթանդիլ Ավետիսյանը հաղորդացկվել է քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող +380979043572 հեռախոսահամարն օգտագործած Արման Բաղդասարյանի հետ, ունենալով վերջինիս հետ հետևյալ բովանդակությամբ հեռախոսային խոսակցություններ և կարճ հաղորդագրություններ /ստորև ներկայացված խոսակցություններում Ավթանդիլ Ավետիսյանը ներկայացված է §Ա¦ հապավմամբ, իսկ Արման Բաղդասարյանը՝ §Ջ¦ հապավումով/
09.11.2015թ. ժամը 17:22:34 ելքային
Ավթանդիլ - Ապե էն թեմայով, հիշում ես, որ քեզ զանգել էի:
Արման Բաղդասարյան -Հա:
Ավթանդիլ - Փողերը գցին, չավին:
Ջ - Ո՞վ, Վիվարոն:
Ա- Հա, ձգձգում են ապե, չեն տալի էլի:
Ջ - Բա խի :
Ա - Չգիտեմ ապե, ասում են' մի հատ բան ենք նայում, էս ենք նայում, էն ենք նայում, հասկացանք ախպեր, էսօր կտանք, չորեքշաբթի ասին' 100% ուրբաթ տալիս ենք, ուրբաթ եկավ ասեց' հորս արև, ընկեր, /չի լսվում/ էտ Հարութը բա' երկուշաբթի քեզ վաղը կտամ, էսօր գնացի բա' ախպեր մի երկու օր էլ սպասի:
Ջ-Հա:
Ա - Ոպշմ հիմա ապե մի հատ բան եմ ուզում անենք, հեսա մինչև ժամը 8- ը իրանց ժամանակ եմ տալու, յա փողը տալու են, յա չէ էլի, եթե չտվին ժամը 8-ին իրանց պարկցնենք:
Ջ-Հա:
Ա - Ասենք եթե էլի փողը չտան ես իմ ջեբից կտամ էլի էտ փողը, եթե բան ա մեկ էլ բանը պարկցնենք էլի, Տոտոն ու Գուդվինը:
Ջ - Հա, սաղ իրար հետ հա :
Ա - Հա կամ մեկնումեկը էլի, կամ Տոտոն, Գուդվինը, մեկ ա,
տարբերություն չկա: Հիմա կարա ս դու իրանց ասես ասենք Տոտոն էլ պարկցնեն:
Ջ - Հեսա ես ասեմ ախպեր, կասեմ պրոստը պիտի հաստատ ըլնի ապե էտ վաղի մոմենտը էլի:
Ա - Ապե հա, հաստատ կլինի, եթե իրանք չտան ես կփոխանցեմ էտ փողը:
Ջ - Նենց չի, որ հորոխպորս տղեն ա էլի, ջոկու մ ես:
Ա - Հա, լավ /չի լսվում/ ջան, մի հատ ասա, մի հատ խոսաս կզանգեմ հա մի 10 րոպեից:
Ջ - Հա, ասեմ, հեսա մի հատ կխոսամ, մի հատ դու ինձի գրի էլի բանով, վայբերով կոնկրետ սայթը գրի էլի կամ sms:
Ա - Ապե վայբեր չունեմ, ցավդ տանեմ, facebook-ով հեսա կգրեմ:
Ջ - Հա կամ գրի facebook-ով:
Ա -Ըհը, լավ

10.11.2015թ. ժամը 14:47:04
մուտքային
Арег!
10.11.2015թ. ժամը 14:47:55
ելքային
На Jim ахрег
10.11.2015թ. ժամը 14:48:33
մուտքային
Ва inch exav?
10.11.2015թ. ժամը 14:48:55
ելքային
Ashxatuma sayte
10.11.2015թ. ժամը 14:48:55
ելքային
Ashxatuma sayte
10.11.2015թ. ժամը 14:50:16
մուտքային
Aper ha es asi iran vor anjatvi, erb vor petk lini kasem
10.11.2015թ. ժամը 14:50:58
Petka, karas ases uxix mi jamic miacni
10.11.2015թ. ժամը 14:52:51
մուտքային
Aper mi hat zangi
10.11.2015թ. ժամը 14:53:12
ելքային
Ջ - Ալո:
Ա - Հա Ջիմ:
Ջ – Պրիվետ ապեր:
Ա - Պրիվետ, պրիվետ:
Ջ - Ապեր հլը նայի ինչա ասում, ասումա իրանք բանը, սերվերը իրանց մոտա ու ասումա ես կոխում եմ նագռուզկի տակ իրանք ռեստառտ են տալիս, ասումա պահել եմ տենց ամեն 15 րոպեն մեկ ասումա ռեստառտ են տալիս ասումա, դրա համար ինքը իտօգում պոլնի նե վիռուբայետսա, բայց դե ասումա եթե ամեն 15 րոպեն մեկ ռեստառտը սեռվեռի համարում եք աշխատանք ուրեմն հաշվեք, որ ես չեմ արել ոչ մի բան:
Ա - Հա բայց ասենք բա ոնցա:
Ջ - Գլուբոկի չի պարկում ջոկում ես, ինքը որ վրեն նագռուզկայա տալիս ինքը չի աշխատում, սրանք էլ հա ռեստառտ են անում:
Ա - Հա ջոգում եմ ինչ ես ասում ախպերս: ես բանի համար եմ ասում, ասենք ինքը կարա տենց պահի, թե պտի ասենք...
Ջ - Դե կարա պահի ասումա, եթե էտի համարում եք խոսքի ինքը եթե ձեր հմար պոլնիյ վիռուբնա ասում կլիենտի համար, պոլնի վիռուբ չի լինում, բայց եթե ասումա էտ 15 րոպեն մեկ իրանք ռեստառտ են անում ես մեկա ասումա իրանց ատկլյուչիտ եմ անում, եթե ասումա էտի չի համարվում խոսքի բան, տոյեստ ինքը վիռուբլեննիյա, հաշվեք, որ ես չեմ կարում ոչ մի բան անեմ, եթե համարում եք, որ OK-ա ուրեմն էտա տարբերակը:
Ա - Ջոգեցի, ինքն ուզումա ջոկի մենք էտի համարում ենք որպես աշխատանք, թե չէ:
Ջ – Հա, հա:
Ա - Ապե կարա ինքը էտ ձև ասենք մի 40 րոպե մի ժամ պահի ես մի հատ ասեմ հա-ա թե չէ-ա ու բան անեմ էլի: Ասենք հիմա ստաբիլ աշխատումա որովհետև դու իրան ասել ես բան անի չէ:
Ջ - Ես իրան 40 րոպե մի ժամ առաջ եմ ասել, ասի անջտվի, թող մնա ասի, երբ որ խաբար կանեն էտ վախտ կասեմ:
Ա - Խառաշո ախպերս: Դու իրան կարաս մի ժամից ասենք ես քեզ մի ժամից զանգեմ, ասես թող մի հատ միացնի, ջոգենք, եթե էտի 15 րոպեն մեկա ասենք 15 րոպե սայտը կախածա հետո ռեստառտա լինում էլի աշխատումա OK, եթե բայց ասենք ամեն ռեստառտից հետո սայտը վերականգնվումա էտի ասենք լավ չի, ջոգի՞ր:
Ջ- Ամեն ռեստառտից հետո վերականգնվումա, սայտը ցույցա տալիս, բայց 15 րոպեն մեկ պիտի իրան ռեստառտ անեն:
Ա - Ապե ռեստառտ ասելով ես իմ մոտ ռեֆռեշ անելուց, բռաուզեռի վրա ռեֆռեշ անելուց, ասենք եթե պիտի ամեն ռեֆռեշ անելուց սայտը վերականգնվի ըտենց պետք չի, բայց ասենք եթե 15 րոպե սայտը կախած կլնի, հետո իրանք ընդեղ սեռվեռը ռեստառտ են անում ինչ են անում վերականգնվումա ինքը նորիցա պառկացնում, տենց պետքա:
Ջ – Հա, հա: Լավ ապե:
Ա - Արի մի ժամից զանգվենք ախպերս, հա՞:
Ջ – Զանգի հա ապեր երբ որ կոմպի մոտ կլնես, զանգի ես իրան կասեմ խոսքի կմիացնի ....... /չի լսվում/ ու խոսքի մի ժամ ¦պռագոն§ կանենք, եթե նորմալա, նորմալա:
Ա - Դավայ ախպերս դե տենց անենք ուրեմն:
10.11.2015թ. ժամը 14:58:38
ելքային
Զ – Հա ապե:
Ա – Զիմ, հիմա ինքը չի անում չէ :
Ջ – Չէ, հիմա ինքը չի անում, նոր հետը խոսում եմ, ասումա ախպեր, իտոգում շատ «գեմառոյնիաե ու խոսքի էտ 200 դոլարի համար ասումա վպրինցիպի չեմ էլ ուզում անեմ ոչ մի բան, ասում ա' էտ որ ասի /չի հասկ./:
Ա – Բայց հիմա պառկախա չէ± սայթը:
Ջ – Չեմ իմանում, ես չեմ նայել, հեսա նայեմ ուզում ես, հենց հիմա իրսւ հետ էի խոսում, դու զանգիր, անջատվավ: Մի վաբկյան, եթե ուզում ես նայեմ, չէ, աշխատում ա իմ մոտ:
Ա – Իմ մոտ check post-ով սաղ connection time out-ա դաժե ձեր մոտիցª Ուկրաինայից:
Ջ – Ես հենց հիմա մտա live կազինո ու ռուլետկեն բացվեց:
Ա – Լավ ախպերս, ok, լավ դե, Զիմ ջան, դե ասա ատբոյ թղ անի, պետք չի ընկեր, թող ետքան §գեմառոյ¦ չլնի, ես էլ եմ ջոկում, որ հիմա ինքը պիտի նստի նայի: Լավ ախպերս, հեսա մի քիչ ուշոտ կզանգեմ կխոսանք հա , Զիմ ջան, գործ եմ անում պրոստը, չեմ ուզում, հարմար չի տեղս:

10.11.2015թ. ժամը 15:07:09
մուտքային
Aper hle zangi
10.11.2015թ. ժամը 15:07:19
ելքային
Ջ – Ալո, լսում ես±, կարում ես խոսա, թե չէ:
Ա – Հա, հա:
Զ – Արա ես էտ տղուն գռուզիտ եմ անում ընկեր, ասում եմ' աշխատում ա, աշխատում ա, ակազիվայետցա ես ուրիշ լինքի վրա եմ նստած, էն Casino Toto Gaming-ի վրա եմ, էտի աշխատումա Կազինո ստտոզեյմինզի վրա եմ, էտի աշխատում ա:
Ա – Գիտեմ, հա, Casino Toto Gaming, Sport Toto Gaming դրանք սաղ էտ վնուտռեննի լինքերով բացումա:
Ջ – Սպորտնել չի աշխատում, հենց հիմա սպորտը նայեցի, կազինոն չի աշխատում, է կկազինոն աշխատում ա, սպորտը չի աշխատում ա: Ասում ա ախպեր ես ստե սաղ իմ տղեքին գազ եմ տալիս ասում եմ աշխատումա, ընդուց ասում են աշխատումա, իրանք ասում են չի աշխատում, check host- ով նայում ենք ասումա, 50 երկրից ստուգում ենք մերը ք…մ չի աշխատում դու ինձի ասում ես աշխատումա: Ասումա ինձ կոնկրետ որ լինկ եք տալիս, եթե պոդլինկեր էլ կա, ուրեմն էտ էլ պիտի ասեք, ասումա խոսքի դուք ինձ լինկ եք տվել ես էտ լինկն եմ բան արել:
Ա – Ճիշտա ասում, ճիշտ ես ասում, բայց ասենք 99 տոկոս դեպքերում տարբեր IP-ների տակ են ջոգում ես±,
Զ – Դե հա, բայց ասում ա դուք զակազը մի լինքով եք ինձի տվել, ես ինչ իմանամ դուք ուրիշ բանի մեջ եք նայում, ես ուրիշ բան եմ ¦վիռուբ§ անում:
Ա – Ես դեմ չեմ ցավդ տանեմ չէ, Totogaming.am-ը եթե փակ լինի ինձ OK-ա ջոգում ես±, ասենք Toto Sport...
Զ – Դե հիմա totogameing-ը իտոգում իրանց փակածն ա, ասում ա ես փակել եմ, դու որ ինձի ասիր անջատի ասումա ես ընդեղ չեմ, տղերքի հետ էլ չեմ խոսացե, մինչև էթամ ընդեղ, ասում ա չեմ ասել, որ անջատեն, հիմա, ասում ա, մեր գործն ա էսի:
Ա - Բայց հիմա բացում ш Toto Gaming-ը ապե իմ մոտ, հենց totogaming.am-ը բացումա հետո ասենք մի 3-4 անգամ ռեֆռեշ ես անում էլի փակումա: Էտ իրա ասած տարբերակնա:
Զ - Դե էտա էլի իրա ասածնա:
Ա – Լավ ապե, հլը հեսա մի հատ վերջացնեմ, զանգեմ Զիմ ջան, որմալ կխոսանք,, կջոկենք ինչա պետք անել, դու մի հատ իրա հետ խոսա, իրա տրամադրվածությունը ջոկի:
Ջ – Դե տրամադրվածությունը իրա հեսաª ասումա 10 ժամ սպեցիֆիկա կա գործի: 10 ժամ ասումա հիմա զայոբ ըլնեմ ես, որ 200 դոլար փող աշխատեմ: Պռոստը իրանք մեծ թվերի մեջ են, ուրիշ գործեր ոն անում էլի, էտի ինձ իրա մոտիկ ընկերը ինձ շատ մարդա էլի:
Ա - Զիմ, իսկ կարաս± հետը խոսաս ուրիշ մի հատ թեմայով, ինձ հետաքրքիրա քարտինգը, ռեալ քարտեր սի-վի-վի կոդերով, առանց քարտի ֆիզիկական ներկայության, էտ մեկ, երկրորդն էլ հետաքրքրումա Վիվառոյի կամ Տոտոյի սեռվեռի դոստուպ, տվյալների բազայի:
Ջ - Դե հա էտի կոնկրետ պետքա խոսացվի ինչ ես ուզում:
Ա - Ապե կոնկրետ ինձ պետքա Վիվառոյի սեռվեռներիª բազա դաննիների սեռվեռների, որտեղ որ իրանց տվյալներնա պահվում, ըտեի դոստուպ, որ ես ունենամ հնարավորություն ակաունտների գումարները կոռեկցիա անեմ:
Ջ - Ապե էտի դու ադմին դոստուպ ես ուզում հա± իրան:
Ա – Չեմ կարծում, որ ադմին դոստուպովա դա արվում, ինձ թվումա ավտոմատա արվում սեռվեռներից, պռոստը ընդեղ բազա դաննիներում ամեն օպեռացիան ինքը բանա, հետո ռիսկ մենեջմենթը նայումա, ասենք TellCell-ից 100.000 լիցքավորելա, դրա պատճառով ունի 100.000 դրամ բալանս,ջոգիր±: Հիմա ասենք որ ընդեղ ես իմ բալանսը նկարեմ մի միլիոն պտի լոգերում ես նույնպես կոռեկտիռովկա անեմ, որ ասենք ետ մի միլլիոնն եկելա նրանից, որ ես դրել եմ 500.000 դրամ կարմիր գույնի վրա ստավկա, ընկելա կարմիր, ջոգիր±: Ասենք եթե դրա համար ռիսկ կվեկալեն անելու, թիվ խոսանք, ժամանակ խոսանք, թող անեն: Մեկ էլ էտ քարտերը հետաքրքրվի, եթե կանեն:
Ջ – Հա բայց ինչ, քարտերը ինչ կոնկրետ:
Ա – Ասենք 5000-6000 դոլարանոց քարտերա պետք, որ ասենք ես վստահ լինեմ, որ ասենք ես փողը փոխանցում եմ դատարկ քարտ չեն ուղարկում էլի, կամ ասենք իմ ասած գումարը վրեն կա:
Ջ – Այսինքն քեզ հաշվեհամարներա պետք:
Ա – Դե հա էլի պլաստիկ քարտեր, կամ ասենք Money Bookers կամ ասենք Pay Pall-ի ակաունտներ էլի:
Ջ - Ապե դու կարաս± ռուսերենով ֆառմուլիռովկա անես ուղարկես ինչես ուզում կոնկրետ:
Ա – Հա ախպերս կանեմ, կա տենց բան ասում են /ծիծաղում է/:
Ջ – Կոնկրետ ապե խնդիրը ֆառմուլիռովկա արա, տամ իրանց, թող նայեն ասեն ինչ կարան անեն
Ա – Խառաշո բռատ, դավայ:
11.11.2015 Ժամը 17:07:16
Ելքային
Ա - Զիմ:
Զ - Արա, Էս ու՞ր կորար դու ապե:
Ա - Ապե, ոչ զանգ ա եկել, ոչ sms քեզանից ընկեր:
Ջ - Մեռա զանգելով ընկեր, զանգերը գալիս ա չես վեկալում:
Ա - Հորս արև զանգ չի եկել ինձ ապե, մի հատ փակ համարից ա զանգ եկել:
Ջ - Ապե, ի՞նչ ենք անելու էս մարդկանց, չեմ իմանում, մենակ երկու անդամ էսօր եմ զանգել:
Ա - Բռատ, իրանք հիմա ոչ մի բան չեն անում, չէ՞:
Զ - Չէ, իրան առավոտ հանդիպել են:
Ա - Ցերեկվա մեր խոսակցությունից հետո, որ ասեցի փակվում ա հետո բացվում ա, դրանից հետո մի 3-4 ժամ ես §Տոտոյում¦ եմ եղել, էդ մարդկանց մոտ, ասենք սայթը բեսամտ ակտիվ աշխատել ա, ջոգում ես, ոչ մի վարկյան չկախելով, մի վայրկյան բան չի եղել, ես իմ կոմպով չեմ ստուգել, հետո եկել եմ տուն նայել եմ ախպեր, էլի նայել եմ, էլի պրոբլեմ չի եղել, հիմա ասենք եթե բան ա, ես էդ 100 դոլարը կուղարկեմ ապե «WebMoneyե ով կամ §QIWI¦ ով կուղարկեմ:
Զ - §չեյգոստով¦ սաղ վախտ նայում եմ, ես էլ եմ նայել օրվա մեջ, ոչ մի տեղից լինք չի գնում էդ սայթին:
Ա -Զիմ, դժվար չէ քեզ խաբեմ:
Ջ - Չէ, ես չեմ ասում, խաբելու հարցը չի ստեղ, ես ու դու որ իրար հետ խոսում էինք, իտոգում մենք էլ հասկացանք, որ տարբեր IP-իների վրայա իրանց մոտ սաղ, ու դրա համար էլ աշխատումա:
Ա - Հա:
Զ - Իտռզում, դու դեմից մի հատ լինք ես ասել, մարդիկ, էդ լինքի վրա աշխատել են ախպեր:
Ա - Ախպեր էդ իմ ասած լինքը աշխատելա, ես երեկ քեզ ասի, իմ համար տարբերություն չկա, սպորտն ու կազինոն թեմա չի, որովհետև ես չեմ ասել, ի սկզբանե ես չեմ ասել:
Ջ - Ապե, էդ լինքը երեկ չի աշխատել սաղ օրը:
Ա - Հա, Զիմ ջան:
Զ -Քանի երկիր չի աշխատել, կարո՞ղ ա Հայաստանի եերսում իրանք ունեն ուրիշ տարբերակ աշխատացնելու:
Ա -Դե կարող ա «գեո լակացիաե են դրել, չեմ իմանում Զիմ:
Ջ- Դե ջոգում ես հիմա իտռզում էտի մերը չի, մենք մինչև վերջ իրանց լինք ենք ասել, իրանք էդ լինքի վրա աշխատել են, իտոգում էդ մարդիկ իրանց գործը արել են, սիրուն չի էլի, մի օրվա մարդիկ չեն էլի:
Ա - Կլինի ես վաղը §WebMoney¦-ով ուղարկե՞մ ախպերս:
Զ - Կլինի ախպեր, հարց չկա, Աֆո ջան դու էլ ուրիշ մարդ չես, իրանք էլ ինձ ուրիշ մարդ չեն:
Ա - Զիմ ջան հասկանում եմ:
Զ - Ընենց չի, որ ես իրանց պապուտի գտել եմ էլի, հիմա իտոգում ես համարում եմ, որ եթե մենք իրան ասեինք խոսքի էնտեղ մի քանի լինքեր կա, դրանք էլ էին անելու, բայց մենք իրանց մի հատ լինք ենք տվել, իտողում իրանք էղ լինքի վրա են աշխատել, մեր թերություն ա:
Ա - Լավ, ախպերս, արի ես վաղը §WebMoney¦-ով վաղը կուղարկեմ էդ 100 ղոլարը իրանց կփոխանցես, հետագայում եթե պետք լինի, ընենց կխոսանք, որ իրանք իմանան մեզ ինչ ա պետք:
Ջ - Հա, ապե, դրա համար, էն մյուս թեմայով, որ դու ինձ ասեցիր, ասեցի դու պադրոբնի գրի տուր ինձ, ինչա պետք անել, որ հարց ու պատասխան չառաջանա, ասեմ էս -էս, կոնկրետ էս պունկտերով մեզի պետք ա ըսենց լինի, անում եք թիվը ասեք:
Ա - Լավ, ապե, ես §WebMoney¦-ի վրա փող ունեի, պրոստը վիվդ եմ տվել, կախված ա օդի մեջ , էսօր կհանեմ, կասեմ 100-ը հետ կփոխանցեն, կփոխանցեմ ախպերս, լա՞վ:
Ջ - §WebMoney¦-ին, Հայաստանում երեք օր ա չի աշխատում:
Ա - Չէ, աշխատում ա նորմալ§QIWI¦-ն չի աշխատում ապե:
Ջ - Կիրակի օրվանից չի լինում ըտեղից փող լցնել «WebMoneyե
Ա - Տերմինալից չի լինում, բայց ասենք պերևոդով լինում ա:
Զ – Պերևոդով ես վարձել եմ փոխանցեմ չի եղել, ինձ էլ էր պետք «WebMoneyե-ին, փող քցեի, չեղավ, չի աշխատում սիստեմանները:
Ա - Ապե, ես երեկ չէ առաջին օրը §WebMoney¦-ի վրա 2000 դոլար փող եմ վախանցել, էդի փոխանցել եմ վիվդ անող տղուն, գնացել եմ իրա մոտից ոնց որ փողը վերցնեմ, ասեց քեշ չունեմ ախպեր, իրա մոտ էդ փողը կախված ա, հիմա եթե էսօր օրվա մեջ ինքը քեշով տվեց-տվեց, չէ, կասեմ 100 դոլար հետ կնստացնի, ես կուղարկեմ էդ 100 դոլարը, հա «WebMoneyե-ին չեղավ /չի հասկացվում/ կուղարկեմ ապե:
Զ - Դե լավ, հիմա, ինչորայա, պոոստը ճիշտը ըտենց ա:
Ա- Լա, հարց չկա, Զիմ ջան:
Զ- Ինձ ըտեղ ոչ մի բան, պոոստը ճիշտ լինենք, գյոթը մի օրվա մարդիկ չեն:
Ա - Ապե, հիմա կարա՞ս էդ տղեքին հարցնես, պրոստը հիմայա պետք իմանանք էլի, իրանք ունեն, կամ կարան ասեն, քարտեր առնենք/միտքը չի ավ/:
Զ - Լա, հարցրել եմ քարտերի վրով, ասեց' չէ չենք զբաղվում:
Ա - Հա:
Զ-Բայց էլի մարդիկ կան, կարամ ճշտեմ, դու կոնկրետ ասա ինչ ես ուզում:
Ա - Ինձ պետքա քարաի տվյալներ, անուն ազգանուն, դատա էքսպերիանսի, տեղը, որտեղից ա քարտ առած, ասենք երկիրը կամ շտատը, սիվիվի կոդը:
Զ - Փող փոխանցվի վրեն, դանիները տրվի՞ քեզ:
Ա - Չէ, ախպերս, նայի ինձ պետք ա ոչ թե դատարկ քարտ, որ վրեն փող վախանցվի, ինձ պետք ա քարտինգ արած քարտեր ապե:
Կապն ընդհատվում է:
Ավթանդիլ Ավետիսյանը հաղորդակցվել է քննության համար հետաքրքրություն ներկայացնող Հարություն Համբարձումյանի հետ, վերջինիս 099-40-00-50 հեռախոսահամարի միջոցով, ունենալով նրա հետ հետևյալ բովանդակությամբ հեռախոսային խոսակցություններ և կարճ հաղորդագրություններ /ստորև ներկայացված խոսակցություններում Ավթանդիլ Ավետիսյանը ներկայացված է «Աե հապավմամբ, իսկ Հարություն Համբարձումյանը՝ «Հե հապավումով/
06.11.2015թ. ժամը 11:22:50
Ելքային
Հ-Դա:
Ա-Ալո:
Հ - Հա, հա, Աֆթանդիլ:
Ա – Բարև /չի լսվում/ ջան:
Հ - Բարլուս, բարլուս:
Ա - Ո նց եք:
Հ - Նորմալ, դուք ո նց ես:
Ա - Լավ, Հարութ-? ջան, ուզում էի իմանայի մենք էօսր փողը բան
կանենք, կփոխանցե նք /չի լսվում/:
Լ - Քել քեզ մի երեք ժամից զանգեմ, ասեմ էլի, Աֆթանդիլ ջան, խառաշո:
Ա - Լավ:
Հ - Ասել եմ Վիգենին, /ինձ թվում ա/-? էսօր կլինի էտ հանդիպումը էլի, դեռ չի եկել էսօր, խառաշո
Ա - Լավ:
Հ - Հանգիստ եղի, հա:
Ա - Լավ:
06.11.2015թ. ժամը 14:42:48
Մուտքային
Harut jan xosacir?

06.11.2015թ. ժամը 14:43:44
Մուտքային
Che der' amenain havanakanutiamb kmna handipum@ erkushabti
06.11.2015թ. ժամը 14:46:13
Մուտքային
Ha Harut jan' bayc es et martim pox petka poxancem' 2 or arach xoskem tve4 vor 2 orva mech k linf hima vonc asem vor erkushapti
06.11.2015թ. ժամը 14:48:43
Մուտքային
Pordzi mi qich el tox hamberi' 'esor vortev drsic hiurcr uni Vigen@ ' chem karum mtnem mot@v baic Eli kpordzem
06.11.2015թ. ժամը 14:51:45
Մուտքային
Harut jan shatem xntrum' indz ahavor vat vichaki mcchek qcum' daje ete esor ch handipenk' gone poxe poxancek' heto к handipenk
06.11.2015թ. ժամը 17:18:13
Ելքային
Norutyun chka?
06.11.2015թ. ժամը 17:19:57
Ելքային
Che ’ amen depqum Indz tvuma kmna erkushabտի
06.11.2015թ. ժամը 17:26:07
Ելքային
Harmara zangem?
06.11.2015թ. ժամը 17:26:44
Ելքային
10 ropeic
06.11.2015թ. ժամը 17:36:13
Ելքային
Հ - Հա, եղբայր, բարի օր նորից:
Ա - Պրիվետ, Հարութ ջան:
Հ - Ավթանդիլ ջան, բռատ, ասա հանգիստ եղի, ասա երկուշաբթի կլինի, լավ, մեծ ընկերություն ա, չեմ կարում ամեն հարցով մտնեմ, առավոտից ըտենց էլ չկարեցա մտնեմ մոտը, հյուրեր կային, հիմա էլ հելան գնացին բոլորով իրար հետ, տղերքին ասա, որ խնդիր չկա, թող հանգիստ մնան, էս շաբաթ -կիրակին էլ նորմալ անցնի:
Ա - Հարութ ջան, ես իմ միջոցներից իրան կփոխանցեմ, որովհետև ընենց ա խոսակցությունը գնում, որ ես չեմ կարա իրան ասեմ , երկուշաբթի, ես իմ փողերից կփոխանցեմ իրան, հենց նոր ինքը գրեց:
Հ - Համ էլ մի հատ էդ պահն ենք ուզում հասկանանք, էդ պասպրտով ըտենց մարդ չկա
Ա - Ես կարսւմ ման գամ, տեսնեմ կարամ գտնեմ թե չէ բայց հեսա գրել ш.«Это не отговорки на самом делеե
Հ - IP-ին էլ չտվեցիր, հիշու մ ես, դու ասեցիր IP-ին էլ կարամ տամ, հայկական IP-ի ա, էդ էլ չտվեցիր, որ էդի տաս, մի բան էլ մենք ստեղ կբզբզանք, կահասկանանք ինչ վիճակ ա:
Ա - Հա, հեսա բան կանեմ, Հարութ ջան նայի, հենց հիմա գրելա.<< Это не отговорки на самом деле, мы взрослые люди, и знаем что и как, проще скажи прямо и расход>>, հիմա ասենք որ ես գրեմ երկուշաբթի կլինի, կասի ընկեր լավ չես, ես իրան իմ փողից կփոխանցեմ:
Հ - Ասա ուզում ենք համոզվենք, որ էդի էլ չի կրկնվի, դեմը շաբաթ - կիրակի ա, ըտենց էլ ասա, ասա մի հատ տղերքը ուզում են համոզվեն, րր է չի կրկնվի:
Ա - Երկուշաբթի մինչև ժամը քանիսը էդի կարա նք անենք:
Հ - Մաքսիմում 15:00-17:00-ը, այ ըտենց:
Ա- Լավ, Հարութ ջան
09.11.2015թ. ժամը 13:17:58
Ելքային
Հ - Հա, Ավթանդիլ ջան, բարի լույս:
Ա - Բարի լույս, Հարութ ջան:
Հ - Բարի լույս, բարի լույս, եղբայր:
Ա - Լավ ես ընկեր:
Հ - Լավ, նորմալ, դու ո նց ես:
Ա - էսօր նորություն կլինի չէ :
Հ, - Ժամը 16:00-ին բեր հանդիպենք օֆիսում:
Ա - Ես 16:00-ին կգամ օֆիս:
Հ - Եղավ, արի մոտեցի զանգի
09.11.2015թ. ժամը 15:45:43
Ելքային
Ս - Հարութ ջան, ես տարածքում եմ:
Բ - Բա ընկեր, մոտենա, մ ես:
Ա - Բա, մոտենում եմ արդեն:
Բ - Ապ, ես 4-ին կմոտենամ ուղիղ:
Ա - Լավ, լավ /չի լսվում/ ջան
09.11.2015թ. ժամը 16:41:13
Ելքային
Harut jan' shtapa' ete karas zangi
09.11.2015թ. ժամը 16:49:20
Ելքային
Joxovi em chem Kara xosam' 10 ropeic kzangeմ
09.11.2015թ. ժամը 17:42:13 մուտքային

Ա – Ալռ:
Հ – Հա ընկեր, հարմար չէր տեղս:
Ա– Հա, Հարութ ջան, ոպշմ խոսացի հետը, ասում ա ընկեր, ոպշմ ես ոչ մի տարբերակ չունեմ սպասելու, ասում ա չի լինի ըտենց, անլուրջ ա, բան, ասումա ձեր էտ բուքմեյքերական ընկերությունների թեմայով ¦Պարիմաչնա§ պատվիրված, ¦Տոտո գեյմինգնա§ պատվիրված, ¦Ադին իքս բեթնա§ պատվիրված, ասում ա' պրիչոմ տարբեր /չի հասկացվում/:
Հ- Ուրիշ երրորդ կողմի± էտ բոլոր:
Ա –էտ բոլորը պատվիրված ա:
Հ – Բայց իրանց բան չի եղել:
Ա – Ասում ա էտ պատվերը էսօր ա եկել ու իրան չի եկել, ուրիշ մարդու ա եկել, մինչև ասում ա ժամը 8-ին իրանք սկսում են բանըª հարձակումը անեն, մինչև ժամը 8-ը խոսացելեն էլի, ասելա, ասում ա եթե մինչև 8-ը փողը փոխանցեն, հարձակումը սկսում են տղեքը, էտ ցանկում էտ ուրիշ խակեռի կա նաև ¦Վիվառոն§, ասումա ախպեր ես տղեքին ասել եմ ¦Վիվառոն§ ցուցակից հանեն, բայց եթե մենք պայմանավորվածությունը խզում ենք ես ձեզ երկուհազարը ձեր հետ ուղարկեմ դուք ինչ ուզում եք արեք:
Հ- Ուրիշ ձև չկա մինչև վաղը պահել, դե ասա մինչև վաղը թող սպասի էլի, էտ էրկուսնել տվել ենք նենց չի որ չենք տվել, խիա տենց յալվար ընգել:
Ա- Դե Հարութ ջան հիմա ես քեզ բացատրում եմ, ինքն ասումա 2000-ը տվել եք ախպեր ես ձեզ 2000-ի համարժեք ինֆորմացիա եմ տվել, բայց ասումա 2000-ին համարժեք ինֆորմացիան ես հեչ եմ անում, ասենք ես մաքուր եմ լրիվ, ես 2000-ը ձեզ հետ եմ ուղարկում ախպեր, դուք ինչ ուզում եք ձեր գլխի ճարը տեսեք, բայց հետո ասումա որ փակվի խնդրում եմ ինձ մի դիմեք էտ հարցով որովհետև շատ անլուրջա դա ու մի քիչ բանով խոսացինք:
Հ- Հլը մի քիչ էլ պատմի ապեր, վախը մինչև թո ասա թո մինչև վաղը սպասի էտքան սպասելա հիմա էս վերջի օրով:
Ա- Ախր Հարութ ջան շաբաթ օրը դու ինձ ասում էիր 100 տոկոս կլնի երկուշաբթի հիմա էսօր էլ ասեմ ես ինչ գառանտյա ունեմ, որ վաղը կլնի, սախ իմ խոսքովա ըլնում էլի:
Հ- Դե մի հատ խոսա հետ զանգի:
Ա- Հիմա գոնե կարանք մի 1000 գոնե փոխանցենք, գոնե ինչ որ բան կարանանք փոխանցենք կասեմ ախպեր ինձ փոխանցել են չեմ կարում փոխանցեմ, լիմիտ ունեմ կամ բան ունեմ, ասենք էսի վեկալ մնացածը վաղը կփոխանցեմ, տենց անենք, գոնե տենց անենք մի բան ասենք ես էտ մարդում փոխանցեմ:
Հ- Ախպեր ինչ ասեմ, եթե բան ըլնի կզանգեմ հեսա մի քիչ հետո:
Ա- Երբ սպասեմ Հարութ ջան:
Հ- Մի կես ժամվա մեջ կզանգեմ:
Ա- Լավ դե սպասում եմ:
09.11.2015թ. ժամը 18:32:37
ելքային
Harut jan norutyim chka? Nstac dzezem spasum, et txun dzer voroshume poxancem’ durs gam:
09.11.2015թ. ժամը 18:34:48
ելքային
Imijayloc IP iп tvela. Mailov uxarkeiem. Mekei uxarkel facebooki linke, bayc et im karcikna. Vstah chem vor inqna, bayc nmana:
09.11.2015թ. ժամը 18:44:25
մուտքային
Ա- Հա Հարութ ջան:
Հ- Կարաս± գաս մեր օֆիս, բայց շուտ:
Ա- Գամ Հարութ ջան, հա:
Հ- Հա արի ակնենք, իրան ասա OK ա, հարց չկա:
Ա- Լավ:
Հ- Լավ:
09.11.2015թ. ժամը 18:58:05
ելքային
Հ-Հա ընկեր, եկար±:
Ա- Ստեղ եմ, Հար:
Հ- Հեսա կմոտենամ:
09.11.2015թ. ժամը 19:22:57
ելքային
Staca:
10.11.2015թ. ժամը 13:39:56
մուտքային
Հ - Ալո
Ա – Հարութ ջան, պրիվետ:
Հ – Պրիվետ, պրիվետ նորից եղբայր:
Ա - Ոնց եք:
Հ – Նորմալ, դուք ոնց ես:
Ա - Նորմալ, Հարութ ջան, կարանք էտի էսօր վերջացնենք անենք, ես ուզում եմ քաղաքից դուրս գամ, գամ էտի ստորագրեմ, ինչ ենք անում անենք, ես էլ հելնեմ:
Հ – Ես օֆիսում չեմ առավոտից, բեսամթ խառն եմ էլի գործերով, չեմ էլ հասցրել երեկվանից հետո մի հատ խոսամ տղեքի հետ, ես տենամ ինչա, մի երկու ժամ էլ անհասանելի եմ լինելու, անջատելու եմ հեռախոսս, ես ժամը 4-ի կոմերը քեզ զանգեմ, լավ±
Ա - Լավ Հարութ ջան:
Հ - Լավ, եղավ, առայժմ:
10.11.2015թ. ժամը 16:38:18
ելքային
Harut jan erp klini norutyun?
10.11.2015թ. ժամը 16:47:42
մուտքային
Es kzangem qez 25 ropeic texs harmar chi
10.11.2015թ. ժամը 17:29:41
Ելքային
Harut jan erp kazatves? Erp gam et anenk?
10.11.2015թ. ժամը 17:31:15
մուտքային
Patasxani em spasum karoxa esor chstacvi el henc norutyun lini kzangem dra hamar chem zangum
10.11.2015թ. ժամը 17:34:06
ելքային
Harut jan erek asumeyk esor hastat klini hima eli nuyn patmutyunna. Es et mardun 7 angam xapumem tenc chi lini ete esor chi linum uremn es el chem uzum et harcum mijnort linem

10.11.2015թ. ժամը 17:37:04
մուտքային
Patasxani em spasum karoxa esor chstacvi el, henc norutyun lini kzangem dra hamar chem zangum
10.11.2015թ. ժամը 17:37:36
ելքային
Հ - Ավթանդիլ արի, երբ կգաս օֆիս:
Ա - Երբ գամ Հարութ ջան, ասա, հիմա էլ կարամ գամ:
Հ – Հենց հիմա արի, հա:
10.11.2015թ. ժամը 17:53:06
ելքային
Հ – Հա ընկեր եկել ես±:
Ա - Հարութ ջան մուտքի մոտ եմ:
Հ – Հեսա զանգեմ, զգուշացնեմ մտի:
10.11.2015թ. ժամը 17:54:51
ելքային
Հ – Չես կարում հա ասես մտնես:
Ա - Հա ես օբշի չեմ կարում մտնեմ:
11.11.2015 Ժամը 17:52:50
ելքային
Harut jan' vonceq? Norutyun ka? Es dilijanem' bayc iran poxe poxancelem verchi 1000 nelem poxance' ete xosaceles u karak poxancek' aveli lav к lini webmo
11.11.2015թ. ժամը 19:31:58
մուտքային
Ա - Հա Հարութ ջան:
Հ – Ավթանդիլ ջան էն վախտ խառն էր տեղս ախպեր չստացվեց: Մենք երբ կարանք մի հատ հանդիպենք, երբա քեզ հարմար:
Ա - Վաղը Հարութ ջան:
Հ – Ափսոս, էսօր ստեղ լինեիր մի քիչ խոսացի իրիկունը սեփականատերերի հետ էն առաջի էն քո ծառայությունների բանի մոմենտով, կուզեի շփվեինք էլի նա վսյակի:
Ա - Դու վաղն ես տենալու± իրանց հա:
Հ – Չէ: Ես էսօր իրիկուն խոսացի, ասեցին հետաքրքիրա էտ պաշտպանլու բանի հետ կապված էլի:
Ա – Որը՞, որ մեկը:
Հ – Էն պաշտպանելու բանի հետ կապված, որ ավելի կոնկրետ պայմանավորվածություն ունենայինք:
Ա - Հա Հարութ ջան, վաղը գամ կխոսանք: Իսկ են հարցերով խոսացել ես դու, բանի..
Հ – Դե էտ հարցերով էլ սամո սաբոյ կխոսանք էլի, հետաքրքրիա ոնց որ:
Ա - Իսկ կարողա էսօր կարանայնք փոխանցում անենք Հարութ;
Հ – Էսօր չէ, մի հատ հանդիպենք խոսանք նոր Ավ ջան: Համել էտ բանը պտի գրվի, անունն ինչա...: Դու վաղը որ ժամին ես գալու:
Ա - Դե ցերեկվա կողմ կգամ էլի:
Հ – Նոր դուրս կգաս կգա:
Ա - Կլնեմ հա ցերեկվա կողմ
Հ – Խառաշո լավ, դե կզանգվենք վաղը:
Զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, որով Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշման հիման վրա կատարվել է Ավթանդիլ Ավետիսյանի անձնական խուզարկությամբ նրա մոտից հայտնաբերված և առգրավված Toshiba DSLE8E-01000 դյուրակիր համակարգչի զննության ընթացքում Google Chrome ինտերնետային դիտարկիչի միջոցով բացված mail.ru կայքի tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղի նամակագրությունների քննության համար հետքրքրություն ներկայացնող մուտքային և ելքային նամակագրությունների լուսանկարների տպագրությունը:
Զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, որով Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2015 թվականի նոյեմբերի 13-ի որոշման հիման վրա կատարվել է Ավթանդիլ Ավետիսյանի անձնական խուզարկությամբ նրա մոտից հայտնաբերված և առգրավված Toshiba DSLE8E-01000 դյուրակիր համակարգչի զննության ընթացքում Google Chrome ինտերնետային դիտարկիչի միջոցով բացված mail.ru կայքի tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղի նամակագրությունների քննության համար հետքրքրություն ներկայացնող մուտքային և ելքային նամակագրությունների բովանդակության զննությունը:
Զննության արդյունքում պարզվել է, որ tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղն օգտագործող անձը, համակարգում գրանցված լինելով Tigran Martirosyan պայմանական անվան տակ, 2015 թվականի հուլիսի 15-ին, տարբեր ժամերին նամակագրություններ է վարել boroccomr@gmail.com էլեկտրոնային փոստի օգտատիրոջ հետ: Մասնավորապես, նամակագրություններից երևում է, որ boroccomr@gmail.com էլեկտրոնային փոստի օգտատերը, հանդես գալով Mr.Borocco անվամբ mail.hack.net էլեկտրոնային ձևաթղթով tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղին է ուղարկել մի նամակ, որով տեղեկացրել է, որ tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղի օգտատիրուջ պատվերը dommoskvy@mail.ru էլեկտրոնային փոստարկղի վերաբերյալ կատարվել է: Նույն նամակում նշել է, որ եկել է ժամանակը խնդրելու ապացույցներ, ապա՝ թվարկել է հնարավոր ապացույցների տեսակները 1. էջի սքրինշոթը, 2. տուժողի մոտ որևէ տեղեկատվության փոփոխում, 3. կարդալ Ձեր հաղորդագրությունը: Այն բանից հետո, երբ ինքը կներկայացնի ապացույցները, կներկայացվի վճարման եղանակների ցանկը, որոնցով կարող են կատարել վճարումներ: Այն բանից հետո, երբ ինքը կտեսնի վճարումը, կտրամադրի մուտքի համար տվյալները: Դրանից հետո շնորհակալություն հայտնելով իր ծառայության նկատմամբ ունեցած վստահության համար, պատրաստակամություն է հայտնել պատասխանել հետաքրքրող հարցերի, որոնք կարող են ուղարկվել boroccomr@gmail.com էլեկտրոնային փոստին: Առկա են նաև այլ գրառումներ, որտեղ նշվում է պատվերների կատարման ժամանակահատվածը և այլ պայմաններ:
Հաջորդիվ առկա է tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղի օգտատիրոջ նամակը. «դուք այստե՞ղ եքե բովանդակությամբ և boroccomr@gmail.com էլեկտրոնային փոստի օգտատիրոջ նամակագրությունը. §Login: dommoskvy@mail.ru Password: belka1990¦:
Այսինքն՝ նամակագրությունների բովանդակությունից երևում է, որ tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղի օգտատերը boroccomr@gmail.com էլեկտրոնային փոստի օգտատիրոջը գումարի դիմաց պատվիրել տիրանալ dommoskvy@mail.ru էլեկտրոնային փոստարկղի մուտքանվանը, որից հետո վերջինս կատարելով պատվերը, առաջարկել է դրա դիմաց վճարել: Այնուհետև boroccomr@gmail.com էլեկտրոնային փոստի օգտատերը tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղի օգտատիրոջն ուղարկել է dommoskvy@mail.ru էլեկտրոնային փոստարկղի մուտքանունը:
Զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, որով զննվել է Արմինե Թյությունջյանի կողմից որպես տուժող հարցաքննվելու ընթացքում ներկայացված իր ֆեյսբուկյան անհատական էջի նամակագրությունների բաժնից ռուսերենով գրված նամակագրությունը, որի ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ 2016 թվականի մարտի 21-ին ժամը 19:25-ին Արմինե Թյությունջյանը նամակագրություն է ստացել Մարիաննա Խաչատրյանից հետևյալ բովանդակությամբ. §Բարի օր, Արմինե Գուրգենի: Նոր Կրիվը զանգահարեց, խնդրեց փոխանցել, որ ինչ-որ Աշոտ Գյումրիից ցանկանում է Ձեզ մոտենալ /ոչ Ջիվանյան/: Թե ինչ գործով, նա ինքը չգիտի, այդ մասին նրան խնդրել է մի արժանի անձնավորություն¦:
Նշված նամակագրությանը Արմինե Թյությունջյանը 21.03.2016թ. ժամը 19:26-ին պատասխանել է. «Սիրելիս: Ինչպես ե՞ս: Թող գա այդ Աշոտըե:
Այսինքն, տվյալ նամակագրությունից հետո, Աշոտ Ավետիսյանը այցելել է Արմինե Թյությունջյանին, որոնց միջև տեղի է ունեցել վերջինիս ցուցմունքով ներկայացված խոսակցությունը:
Զննություն կատարելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի. Արմինե Թյությունջյանի՝ 093-82-42-52 հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումներում արձանագրվել է §Երազանք¦ ՍՊ ընկերության վրա /Maziashvili Maya Avtandilovich 4511013931/ տվյալներով գրանցված Աշոտ Ավետիսյանի կողմից օգտագործվող 094-44-99-17 հեռախոսահամարի մուտքային զանգը՝ 2016 թվականի ապրիլի 20-ին ժամը 13:32:01-ին՝ 1:07 տևողությամբ:
Այսինքն ապացուցվել է այն հանգամանքը, որ Աշոտ Ավետիսյանը Արմինե Թյությունջյանին հանդիպելուց հետո զանգահարել է վերջինիս` նրան կրկին հանդիպելու նպատակով:
Զննում կատարելու մասին արձանագրությամբ համաձայն որի, Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թույլտվությամբ զննության են ենթարկվել ՝ §Արմենտել¦, §Ղ.Տելեկոմ¦ և §Օրանժ-Արմենիա¦ ՓԲ ընկերություններից ստացված Ավթանդիլ Ավետիսյանի՝ 098-53-50-77, 091-21-93-43, 099-99-39-99 և 094-08-80-30 հեռախոսահամարների, ինչպես նաև +380979043572 հեռախոսահամարի ելքային և մուտքային հեռախոսազանգերը:
Զննության արդյունքում պարզվել է, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 2-ից մինչև նոյեմբերի 12-ն ընկած ժամանակահատվածում Ավթանդիլ Ավետիսյանի՝ 094-08-80-30 հեռախոսահամարի և §Վիվառո Բեթթինգ¦ ՍՊ ընկերության տնօրեն Հարություն Համբարձումյանի՝ 099-40-05-00 հեռախոսահամարի միջև տեղի են ունեցել թվով 49 ելքային, 30 մուտքային հեռախոսազանգեր ու SMS հաղորդագրություններ:
Իսկ Ավթանդիլ Ավետիսյանի 094-08-80-30 հեռախոսահամարի և Արման Բաղդասարյանի +380979043572 հեռախոսահամարի միջև տեղի են ունեցել թվով` 17 ելքային և 12 մուտքային հեռախոսազանգեր ու SMS հաղորդագրություններ:
Ավթանդիլ Ավետիսյանի մոտից առգրավված` Toshiba DSLE8E-01000 մոդելի դյուրակիր համակարգիչը և NOKIA մոդելի 355774065486244 և 35577405486251 սերիական համարների երկու քարտային բջջային հեռախոսը իրեղեն ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ:
Ապացույց ճանաչելու մասին որոշմամբ, որով որպես այլ փաստաթղթեր ապացույցներ են ճանաչվել.
1. Toshiba DSLE8E-01000 մոդելի դյուրակիր համակարգչի զննության ընթացքում Google Chrome ինտերնետային դիտարկիչի միջոցով mail.ru կայքի tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղից էլեկտրոնային կրիչ լազերային սկավառակի վրա կատարված և ձայնագրությունը,
2. §Ղ-Տելեկոմ¦ և §Արմենտել¦ ՓԲ ընկերություններից Ավթանդիլ Ավետիսյանի և Արման Բաղդասարյանի հառախոսահամարների մուտքային և ելքային հեռախոսազանգեր և բաժանորդային տվյալներ պարունակող էլեկտրոնային կրիչները և դրանց վրա ձայնագրված տվյալները,
3. Ավթանդիլ Ավետիսյանի հեռախոսահամարների գաղտնալսման արդյունքում ստացված էլեկտրոնային կրիչները և դրանցում առկա տվյալները,
4. §Վիվառո Գեյմ¦ և §Վիվառո Բեթթինգ¦ ընկերությունների տնօրեն Հարություն Համբարձումյանի կողմից ներկայացված հիշատակված թվով 3 ստացականները,
5. §ԻնտերԼոտո¦ ՍՊ ընկերության օպերացիոն տնօրեն Հարություն Վարդանյանի ներկայացրած՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին ժամը 14.54-ից մինչև ժամը 14.56-ն ընկած ժամանակահատվածի www.sport.totogaming.am կայքի լազերային սկավառակի վրա ձայնագրված գրանցամատյանային ֆայլի տվյալները,
6. §Արմինկո¦ ՍՊ ընկերության ցանցային ադմինիստրատոր Արման Խաչատրյանի կողմից ներկայացված է տվյալ ընկերության կողմից §Վիվառո-Բեթթինգ¦ ՍՊ ընկերությանը տրամադրված ինտերնետային կապի 2015 թվականի նոյեմբերի 4-ի ժամը 00:00-ից մինչև 00:05-ն ընկած ժամանակահատվածի լազերային սկավառակի մեջ ձայնագրված գրանցամատյանային ֆայլի տվյալները (LOG FILE), ինչպես նաև 2015 թվականի նոյեմբերի 3-ի ժամը 21:00-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 25-ն ընկած ժամանակահատվածի տվյալ IP հասցեի տրաֆիկի գրաֆիկական տվյալները,
7. §Արմինկո¦ ՍՊ ընկերության կողմից ներկայացված՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 1-ից մինչև նոյեմբերի 7-ն ընկած ժամանակահատվածի 195.250.79.100 IP հասցեի տրաֆիկի վիճակագրական տվյալները,
8. Արմինե Թյությունջյանի կողմից ներկայացված Մարիաննա Խաչատրյանի հետ ունեցած նամակագրության լուսանկար:
Դատարանը գտնում է, որ մտացածին են և սույն դատավճռի հիմքում որպես ապացույց չպետք է դնել ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանի դատական քննության ընթացքում տրված ցուցմունքը, քանի որ ամբաստանյալի այդ ցուցմունքը հերքվում է վերը նշված ապացույցներով: Ավելին` ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանի կողմից նման ցուցմունք տալը վկայում է այն մասին, որ ամբաստանյալը փորձում է խուսափել քրեական պատասխանատվությունից և պատժից:
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Վերոգրյալ թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքում Դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանը նպատակ ունենալով համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելու միջոցով խափանել §Վիվառո-Բեթթինգ¦ ՍՊ ընկերության www.vivarobet.am կայքը և դրանով իսկ կազմալուծել ընկերության բնականոն աշխատանքը, իսկ այնուհետև՝ հարձակումը դադարեցնելու համար ընկերության տնօրինությունից գումար պահանջել, արտերկրում գտնվող քրեական գործով դեռևս չպարզված մի խումբ անձանց գումարով պատվիրել Է ուղեփակել նշված կայքը։ 2015 թվականի նոյեմբերի 03-ին նշված անհայտ անձինք, ժամը 15-ի սահմաններից մինչև ժամը 24:00-ն DDos տեսակի համակարգչային հարձակման են ենթարկել www.vivarobet.am կայքը, ինչի արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն Է՝ էական ժամանակով խափանվել Է կայքը և կազմալուծվել ընկերության բնականոն աշխատանքը։ Այդ ընթացքում Ավթանդիլ Ավետիսյանը, DDos տեսակի համակարգչային հարձակումը դադարեցնելու դիմաց, ընկերության տնօրեն Հարություն Համբարձումյանից պահանջել Է 5.000 ԱՄՆ դոլար և 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ին, 09-ին և 10-ին ստացել Է ընդհամենը՝ 1.912.600 « դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար, այդ թվում նաև DDos տեսակի համակարգչային հարձակումները հետագայում չիրականացնելու համար:
Բացի այդ, նպատակ ունենալով համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելու միջոցով խափանել §Ինտերլոտո¦ ՍՊ ընկերության www.sport.totogaming.am կայքը դրանով իսկ կազմալուծել ընկերության բնականոն աշխատանքը՝ արտերկրում գտնվող քրեական գործով դեռևս չպարզված մի խումբ անձանց գումարի դիմաց պատվիրել Է ուղեփակել նաև նշված կայքը։ 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին նշված անհայտ անձինք, ժամը 09:25-ից մինչև ժամը 17-ի սահմանները DDos տեսակի համակարգչային հարձակման են ենթարկել www.sport.totogaming.am ինչի Արդյունքում առաջացել են ծանր հետևանքներ, այն Է՝ տևական ժամանակով խափանվել է կայքը և կազմալուծվել §Ինտերլոտո¦ ՍՊ ընկերության բնականոն աշխատանքը:
Ապացուցված է Ավթանդիլ Ավետիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված արարքները կատարելու մեջ:
Կատարած արարքների համար ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանը ենթակա է քրեական պատասխանատվության և պատժի:
Ավթանդիլ Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ առկա չեն:
Ավթանդիլ Ավետիսյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ առկա չեն:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` §Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար¦:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` §Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները¦:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` §1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով: 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները¦:
Սույն քրեական գործով Ավթանդիլ Ավետիսյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետի սանկցիան պատիժ է նախատեսումª միայն ազատազրկում պատժատեսակª չորսից տասը տարի ժամկետով, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիան պատիժ է նախատեսում միայն ազատազրկումª երեքից վեց տարի ժամկետով:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանի կատարած արարքների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև այն, որ կատարել է համակարգչային տեղեկատվության անվտանգության դեմ ուղղված հանցագործություններ, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, ուստի գտնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել յուրաքանչյուր արարքի համար ազատազրկման ձևով:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. <<ՀՀ քրեական օրենսրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները: Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը:
Ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, այն որ երիտասարդ է, ամուսնացած է, կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, կատարած հանցագործություններից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այն, որ զերծ է մնացել նոր հանցագործություններ կատարելուց, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքը, ինչպես նաև այն որ ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանը ունի առողջական խնդիրներ և նրա մոտ ախտորոշվել է երկկողմանի ԹԶԹԷ-պնևմոնիա, խրոնիկ ասթոմիդ բրոնխիտ սրացման շրջանում, ձախ նստատեղի ինֆեկցված լիպոմա և ըստ բժշկական տեղեկանքի Ավթանդիլ Ավետիսյանին հարկավոր է շարժուն կյանք, խուսափել գիրանալուց, չափից ավելի խոնավությունից, սուր և հիվանդածին օդից, անհրաշետ է բժշական հսկողություն և անահատական խնամողի կարիք, ինչի պատճառով դատարանի կողմից 06.04.2017 թվականի որոշում է կայացվել ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանաքը այլընտրանքային խափանման միջոց գրավով փոխարինելու մասին, որի ընթացքում ամբաստանյալը դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ և դատարանի կանչով ներկայացել դատական նիստերին, բացի այդ Հայ-Ռուսական Համալսարանի ռեկտոր Ա.Դարբինյանի կողմից տրված բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն, ՀՌՀ ուսանողական խորհրդի նախագահի և ՀՌՀ ռեկտորի կողմից ունի ստացած պատվոգրեր, այն որ պատաստանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ամբաստանյալի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, այսինքն` կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` համաձայն որի, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` պետք է գրավը վերացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավի գումար վճարված 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամը պետք է վերադարձնել գումարը վճարողին:

Անդրադառնալով գործով տուժող §Վիվառո Բեթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Կարեն Սարդարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցին` Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանից հօգուտ տուժող §Վիվառո Բեթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերության բռնագանձել ընդհանուր 1.912.600 դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի բռնագանձելու վերաբերյալ, դատարանը հանգեց հետևյալին.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` §Քաղաքացիական հայցվոր է ճանաչվում քրեական գործով վարույթի ընթացքում հայց ներկայացրած ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի նկատմամբ բավարար հիմքեր կան ենթադրելու, որ նրան քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով պատճառվել է քրեական դատավարության կարգով հատուցման ենթակա գույքային վնաս¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի համաձայն` §Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է նույն օրենսգրքի դրույթներով սահմանված կանոններով: Քաղաքացիական դատավարության օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն այդ օրենսգրքով: Քաղաքացիական հայցով որոշումն ընդունվում է քաղաքացիական օրենսդրության նորմերին համապատասխան¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 158-րդ հոդվածի համաձայն`
§1. Քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայց կարող է հարուցվել յուրաքանչյուր պահի` սկսած քրեական գործի հարուցումից մինչև դատավճիռ կայացնելու համար դատարանի հեռանալը խորհրդակցական սենյակ:
2. Քաղաքացիական հայց հարուցվում է կասկածյալի, մեղադրյալի կամ նրա դեմ, ում վրա կարող է գույքային պատասխանատվություն դրվել մեղադրյալի գործողությունների համար¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` §Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը, ելնելով քաղաքացիական հայցի հիմքերի ու չափի ապացուցված լինելու հանգամանքից, հարուցված հայցը բավարարում է լրիվ կամ մասնակիորեն, կամ մերժում է դրա բավարարումը, կամ այն թողնում է առանց քննության¦:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը Կարեն Քոսյանի գործով կայացված որոշմամբ համակարգային վերլուծության է ենթարկել այն հարցը թե ում դեմ կարող է հարուցվել քաղաքացիական հայցը քրեական դատավարության ընթացքում.
§(...)ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը հարուցվում, ապացուցվում և լուծվում է այդ օրենսգրքի դրույթներով սահմանաված կանոններով: Ըստ նույն հոդվածի 2-րդ մասի` քաղաքացիական դատավարական օրենսդրության նորմերի կիրառումը թույլատրվում է, եթե դրանք չեն հակասում քրեական դատավարության օրենսգրքին, և քաղաքացիական հայցով վարույթի համար անհրաժեշտ են կանոններ, որոնք նախատեսված չեն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքով¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 74-րդ հոդվածի համաձայն` §Քաղաքացիական պատասխանող է ճանաչվում ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձը, որի վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով չթույլատրված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի վերը նշված կանոններից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը կարող է հարուցվել միայն կասկածյալի, մեղադրյալի կամ այն ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձի դեմ, ում վրա օրենքով, քրեական գործով վարույթի ընթացքում ներկայացված հայցի հիման վրա կարող է դրվել գույքային պատասխանատվություն քրեական օրենսգրքով արգելված արարքով գույքային վնաս պատճառած մեղադրյալի գործողությունների համար: Այդպիսի անձինք են հանդիսանում, օրինակ` ծնողները, որդեգրողները, խնամակալները, շրջապատի համար առավել վտանգի աղբյուրի հետ կապված գործունեություն իրականացնող անձինք, որոնք օրենքի ուժով պատասխանատու են մեղադրյալի գործողությունների համար (...)¦:
ՀՀ քաղաքացիական դատավարության օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` §Դատարանը քաղաքացիական գործը հարուցում է միայն հայցի կամ դիմումի հիման վրա¦:
Նույն օրենսգրքի 87-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` §Հայցադիմումը ներկայացվում է գրավոր¦:
Շարադրվածից հետևում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցի առարկան է կազմում հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասը, որի հատուցման մասին պահանջը հայցվորը ներկայացնում է մեղադրյալին կամ նրա գործողությունների համար պատասխանատվություն կրող անձին:
Քաղաքացիական հայցի առարկայի որոշման համար անհրաժեշտ է, որպեսզի վնասն անմիջականորեն հանցագործությամբ պատճառված լինի:
Վերոգրյալ հանցագործությունն ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննության առնելով տուժող §Վիվառո Բեթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Կարեն Սարդարյանի կողմից ընդդեմ ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանի ներկայացված քաղաքացիական հայցը, դատարանը գտնում է, որ այն ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ` ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանից հօգուտ տուժող տուժող §Վիվառո Բեթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերության պետք է բռնագանձել ընդհանուր 1.912.600 դրամ գումար ` որպես ամբաստանյալ Ավթանդիլ Ավետիսյանի կողմից հանցագործությամբ տուժող §Վիվառո Բեթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերության անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 160-րդ հոդվածը սահմանում է` §Հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը, դատարանը պարտավոր են քաղաքացիական հայցվորի կամ նրա ներկայացուցչի կամ սեփական նախաձեռնությամբ միջոցներ ձեռնարկել` ապահովելու քաղաքացիական հայցը¦:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 238 հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` §Գույքը, քրեական վարույթն իրականացնող մարմնի որոշմամբ, ազատվում է կալանքից, եթե քաղաքացիական հայցը հետ վերցվելու, կասկածյալին կամ մեղադրյալին վերագրվող արարքի որակումը փոխվելու հետևանքով կամ այլ պատճառներով վերացել է գույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը¦:
Հաշվի առնելով, որ դեռևս չի վերացել Ավթանդիլ Ավետիսյանի գույքի վրա կալանք դնելուց բխող սահմանափակումների կիրառման անհրաժեշտությունը` չի լուծվել տուժողին պատճառված վնասնի փոխհատուցման հարցը, իսկ վերջինս տուժել է Ավթանդիլ Ավետիսյանի հանցավոր գործողությունների արդյունքում, դատարանը գտնում է, որ 2015 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Ավթանդիլ Ավետիսյանի անվամբ անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը պետք է թողնել անփոփոխ` մինչև տուժող §Վիվառո Բեթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերությանը հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված Ավթանդիլ Ավետիսյանից առգրավված դյուրակիր համակարգիչը և բջջային հեռախոսը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին թիվ 69109715 քրեական գործին կցելու համար:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը և լազերային սկավառակները պետք է թողնել քրեական գործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալից ենթակա չէ բռնագանձման, քանի որ Տուժող §Վիվառո Բեթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Կարեն Սարդարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցերը վերոգրյալ հիմնավորմամբ պետք է բավարարվի, իսկ տուժող Արմինե Թյությունջյանի կողմից քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո ամբաստանյալ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանից հօգուտ պետական բյուջե որպես դատական ծախս պետք է բռնագանձել 137.400 ՀՀ դրամ գումար:
Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 168-րդ, 169-րդ, 365-րդ, 357-360-րդ հոդվածներով, դատարանը




Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով դատապարտել ազատազրկման 4 /չորս/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 6 /վեց/ ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակի գումարելու միջոցով, Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկումª 5 /հինգ/ տարի ժամկետով, որի մեջ հաշվել կալանքի տակ գտնվելու 1 /մեկ/ տարի 4 /չորս/ ամիս 24 /քսանչորս/ օրը և վերջնական պատիժ թողնել կրելու 3 /երեք/ տարի 7/ յոթ/ ամիս 6 /վեց/ օր:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` գրավը վերացնել:
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավի գումար վճարված 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամը վերադարձնել գումարը վճարողին:
Տուժող §Վիվառո Բեթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերության ներկայացուցիչ Կարեն Սարդարյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել մասնակի ` ամբաստանյալ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանից հօգուտ տուժող §Վիվառո Բեթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերության բռնագանձել ընդհանուր 1.912.600 դրամ գումար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
2015 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Ավթանդիլ Ավետիսյանի անվամբ անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքըª թողնել անփոփոխ` մինչև տուժող §Վիվառո Բեթինգ¦ և §Վիվառո Գեյմ¦ ՍՊ ընկերությանը հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:

Ամբաստանյալ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանից հօգուտ պետական բյուջե որպես դատական ծախս բռնագանձել 137.400 ՀՀ դրամ գումար:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո իրեղեն ապացույց ճանաչված Ավթանդիլ Ավետիսյանից առգրավված դյուրակիր համակարգիչը և բջջային հեռախոսը վերադարձնել վարույթն իրականացնող մարմնին թիվ 69109715 քրեական գործին կցելու համար:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերը և լազերային սկավառակներըª թողնել քրեական գործի նյութերին կցված դրա պահելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Սույն դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակման պահից մեկ ամսվա ընթացքում:

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ

ԵԿԴ/0172/01/16





ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ
Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Հայաստանի Հանրապետության
վերաքննիչ քրեական դատարանի որոշում
Նախագահող դատավոր՝ Ա․Մնացականյան
Կ.Մարդանյան
Ռ․Մխիթարյան


2 մարտի 2023 թվական ք. Երևան
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան),

նախագահությամբ՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
մասնակցությամբ դատավորներ` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ

գրավոր ընթացակարգով քննության առնելով ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 27-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանի և պաշտպան Զ․Հարությունյանի վճռաբեկ բողոքները,
Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. 2015 թվականի նոյեմբերի 4-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի հատկապես կարևոր գործերի քննության գլխավոր վարչությունում հարուցվել է թիվ 69109715 քրեական գործը՝ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական օրենսգիրք) 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով։
2015 թվականի նոյեմբերի 12-ին Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանը ձերբակալվել է։
Նախաքննության մարմնի` 2015 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Ավթանդիլ Ավետիսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ու 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով:
Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 14-ի որոշմամբ Ա․Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ երկու ամիս ժամկետով, որը հետագայում երկարացվել է։
Նախաքննության մարմնի՝ 2016 թվականի հունիսի 1-ի որոշմամբ Ա․Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ու 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով։
Նախաքննության մարմնի՝ 2016 թվականի հունիսի 9-ի որոշմամբ Ա․Ավետիսյանի վերաբերյալ գործի նյութերն անջատվել են առանձին վարույթում՝ 69105316 համարի ներքո ու նույն թվականի հունիսի 20-ին մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2017 թվականի ապրիլի 6-ի որոշմամբ Ա․Ավետիսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոխարինվել է գրավով՝ գրավի չափ սահմանվելով՝ 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը:
2․ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2019 թվականի հունվարի 22-ի դատավճռով Ա․Ավետիսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով ու երկու դրվագ 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով՝ ազատազրկում՝ 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով՝ ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով, 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով՝ ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով, Ա․Ավետիսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում՝ 5 (հինգ) տարի ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն՝ նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ գտնվելու 1 (մեկ) տարի 4 (չորս) ամիս 24 (քսանչորս) օրը և Ա․Ավետիսյանին թողնվել է կրելու ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 7 (յոթ) ամիս 6 (վեց) օր ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել, և սահմանվել է փորձաշրջան՝ 3 (երեք) տարի ժամկետով։ Նույն դատական ակտով վճռվել է ներկայացված քաղաքացիական հայցը մասնակիորեն բավարարել, ու Ա․Ավետիսյանից հօգուտ տուժող «Վիվառո Բեթինգ» և «Վիվառո Գեյմ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների բռնագանձել 1․912․600 (մեկ միլիոն ինը հարյուր տասներկու հազար վեց հարյուր) ՀՀ դրամ` որպես հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասի հատուցում։
3․ Մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործը` ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ՝ նաև Վերաքննիչ դատարան), 2020 թվականի փետրվարի 27-ին որոշում է կայացրել պաշտպանի բողոքը մերժելու, մեղադրողի բողոքը բավարարելու, Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2019 թվականի հունվարի 22-ի դատավճիռը մասնակիորեն բեկանելու ու փոփոխելու մասին։ Ա․Ավետիսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացվել է և Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հանցանքների համակցության կանոններով նշանակված պատժին հաշվակցվել է կալանքի տակ գտնվելու 1 (մեկ) տարի 4 (չորս) ամիս 25 (քսանհինգ) օրն ու Ա․Ավետիսյանին թողնվել է կրելու ազատազրկում՝ 3 (երեք) տարի 7 (յոթ) ամիս 5 (հինգ) օր ժամկետով: Պատժի կրման սկիզբը հաշվվել է փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
4. Վերաքննիչ դատարանի վերոնշյալ որոշման դեմ ամբաստանյալ Ա․Ավետիսյանը և պաշտպան Զ․Հարությունյանը բերել են վճռաբեկ բողոքներ, որոնք Վճռաբեկ դատարանի` 2020 թվականի նոյեմբերի 3-ի որոշմամբ ընդունվել են վարույթ (1):
Վճռաբեկ դատարանը 2022 թվականի հունիսի 6-ի որոշմամբ սահմանել է վճռաբեկ բողոքների քննության գրավոր ընթացակարգ:
Դատավարության մասնակիցների կողմից վճռաբեկ բողոքի պատասխան չի ներկայացվել։

Վճռաբեկ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վճռաբեկ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում՝ ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
I. Պաշտպան Զ․Հարությունյանի բողոքի փաստարկները.
5. Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը, ինչպես նաև դատարանի կիրառած նյութական իրավունքի նորմի կապակցությամբ առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր։
Այսպես՝ բողոքի հեղինակը նշել է, որ գործով առկա չէ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն Ա․Ավետիսյանի մեղավորության վերաբերյալ։
Մասնավորապես՝ բողոք բերած անձը փաստարկելով, որ առանց հանցակիցների բացահայտման և հանցանքի կատարման դրդապատճառը պարզելու անհնար է ողջամտորեն փաստել, որ նրանց գործողությունները համակարգվել են որևէ անձի կողմից, գտել է, որ անգամ Ա․Ավետիսյանին մեղսագրված գործողությունները հաստատված համարելու պայմաններում, չի բացառվում կասկածն առ այն, որ Ա․Բաղդասարյանը մոլորության մեջ է գցել Ա․Ավետիսյանին՝ հայտարարելով, որ կապի մեջ է կատարողների հետ՝ Ա․Ավետիսյանից գումար կորզելու նպատակ հետապնդելով, ուստի, քանի դեռ այդ հավանականությունը բացառված չէ, անհնար է գալ այն եզրահանգման, որ Ա․Ավետիսյանը կազմակերպել է հանցանքի կատարում։
Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, փաստարկվել է, որ սույն գործով քննություն չի կատարվել նաև ենթադրյալ համակարգչային սաբոտաժները մեկ միասնական դիտավորությամբ կատարված լինելու ուղղությամբ, ուստի, ըստ բողոքաբերի, մեկ միասնական դիտավորությունը հերքող փաստական տվյալների բացակայության պայմաններում Ա․Ավետիսյանի ենթադրյալ գործողությունները դիտվում են իբրև մեկ հանցագործություն։
Բացի այդ, նշելով, որ համակարգչային սաբոտաժը սուբյեկտիվ կողմից կարող է կատարվել միայն ուղղակի դիտավորությամբ, բողոքի հեղինակը գտել է, որ գործում բացակայում է ինչպես նշված հանցանքը կատարելու, այնպես էլ ծանր հետևանք առաջացնելու ուղղակի դիտավորության մասին վկայող որևէ փաստական տվյալ։
Ծանր հետևանք առաջացնելու դիտավորության կապակցությամբ բողոք բերած անձը կրկնելով, որ ենթադրյալ հանցագործության հանցակիցները բացահայտված չեն, գտել է, որ չփարատված է կասկածն առ այն, որ Ա․Ավետիսյանը չի ցանկացել որևէ բացասական հետևանք առաջացնել տուժող կազմակերպությունների համար կամ առաջացած հետևանքները ենթադրյալ հանցակիցների ինքնուրույն որոշման և ընտրված մեթոդիկայի արդյունք են։
Վերոշարադրյալի հետ մեկտեղ, նյութական իրավունքի վերլուծության արդյունքում, բողոքի հեղինակը եզրահանգել է, որ ծանր հետևանքն առավել բարձր հասարակական վտանգավորության աստիճան կրող է և ըստ էության համարժեք է այնպիսի հանցավոր հետևանքի, ինչպիսին է մարդուն կյանքից զրկելը, բնապահպանական բնույթի աղետների և վթարների առաջացումը, պետական գաղտնիք հանդիսացող տեղեկատվության ոչնչացումը, գույքային վնասը և այլն։ Ընդ որում, օրենսդրությամբ որոշակիացված չլինելու դեպքում գույքային վնասի՝ ծանր հետևանք դիտարկելու համար, անհրաժեշտ է վերջինիս դրամական արտահայտությունը համադրել տուժողի սոցիալական դրությանը։
Նշվածի հաշվառմամբ բողոքաբերը գտել է, որ կազմակերպության բնականոն գործունեության կազմալուծումը կամ գործարար համբավին վնաս պատճառելը՝ հիշյալ հանրորեն վտանգավոր հետևանքներին առերևույթ անհամարժեքության պատճառաբանությամբ, չեն կարող դիտարկվել որպես ծանր հետևանք։ Միևնույն ժամանակ, բողոքաբերը փաստարկելով, որ Ա․Ավետիսյանի ենթադրյալ հանցավոր արարքների հետևանքով պատճառված գույքային վնասի վերաբերյալ տվյալներ առկա են միայն «Վիվառո Բեթինգ» և «Վիվառո Գեյմ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների դրվագով, նշել է, որ ներկայացված քաղաքացիական հայցում արձանագրված գույքային վնասը՝ 13․616․872 ՀՀ դրամը չի կարող գնահատվել որպես ծանր հետևանք, քանի որ վերաբերելի հարկային տարվա արդյունքով արձանագրված հիշյալ ընկերությունների շրջանառությունն էապես գերազանցել է այն։ Նշվածին համատեղ բողոքի հեղինակը գտել է նաև, որ տուժող ճանաչված ընկերությունների գործարար համբավին պատճառված վնասի վերաբերյալ պնդումն իրական չի կարող համարվել՝ ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարելուն հաջորդող ժամանակահատվածում հիշյալ ընկերությունների կողմից «հազար խոշոր հարկատուներ» ցուցակում ունեցած առաջխաղացման փաստարկմամբ։
5․1․ Անդրադառնալով քաղաքացիական հայցին, բողոքաբերը նշել է, որ որպես պատճառված վնաս դիտարկված գույքային վնասի և ենթադրյալ հանցագործության միջև առկա չէ պատճառահետևանքային կապ։
5․2․ Անդրադառնալով համակարգչային տեղեկատվությանն ապօրինի տիրանալու մեղադրանքին, բողոքաբերը փաստարկել է, որ այն հիմնավորող ապացույցներից տուժող Ա․Թյությունջյանի ցուցմունքը՝ իր և ամբաստանյալի հոր միջև տեղի ունեցած հանդիպման և որդու դեմ չբողոքելու խնդրանքի վերաբերյալ, արժանահավատ չի կարող գնահատվել։ Ըստ բողոքաբերի՝ քննարկվող մեղադրանքի տեսանկյունից դա ապացուցողական նշանակություն ունեցող միակ փաստական հանգամանքն է, որը չի համապատասխանում իրականությանը։ Այս համատեքստում բողոքի հեղինակը նշել է, որ Աշոտ Ավետիսյանին գրավոր հարցման ենթարկելու վերաբերյալ արձանագրությունը ներկայացվել է դատարան և միջնորդվել է նրան հարցաքննելու, ինչը ոչ իրավաչափ մերժվել է, ուստի խախտվել է մրցակցության դատավարական սկզբունքը։
Ինչ վերաբերում է համակարգչի զննության արձանագրությանը, ապա այն չի հանդիսացել Ա․Ավետիսյանի անձնական օգտագործման համակարգիչը և օգտագործվել է նրա կողմից շահագործվող հանրային սննդի կետի հաճախորդների կողմից։ Բացի այդ, ըստ բողոքի հեղինակի, որևէ անձի էլեկտրոնային փոստարկղ մուտք գործելու անհրաժեշտ տեղեկատվությունն ունենալու հանգամանքը չի կարող մեկնաբանվել որպես հանցավոր արարք, քանի որ անհնար է բացառել, որ նշվածը սխալմունքի արդյունքում է հայտնվել համակարգչում, հատկապես այն պայմաններում, երբ նույն համակարգչում բացակայում է համապատասխան տեղեկատվությանը տիրանալու պատվեր տալու և դրա դիմաց վճարելու վերաբերյալ հաղորդակցությունը։ Բացի այդ, տուժողն իր ցուցմունքում հայտնել է նաև, որ որևէ անձ իր էլեկտրոնային փոստարկղ մուտք չի գործել, ինչը, ըստ բողոք բերած անձի, ևս ապացուցում է Ա․Ավետիսյանի անմեղությունը։
Ըստ բողոքաբերի՝ չի բացառվում նաև, որ ենթադրյալ պատվեր կատարողը հանդիսանա ավտոմատացված համակարգ, որը գործում է ինքնավար և չի պահանջում որևէ ֆիզիկական անձի ներգրավվածություն, ուստի ողջամիտ է խմբի գույություն չունենալու մասին ենթադրությունը։
6․ Անդրադառնալով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ Վերաքննիչ դատարանի դիրքորոշմանը, բողոքի հեղինակը նշել է, որ ստորադաս դատարանն առհասարակ գնահատման չի ենթարկել գործի քննության տևողությունը, ընտրված խափանման միջոցը փոփոխելուց հետո Ա․Ավետիսյանի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես այն, որ նա կազմել է ընտանիք, գտել է աշխատանք և դրսևորել պատշաճ վարքագիծ, վերջինիս ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա ազդեցությունը, հատկապես այն պայմաններում, երբ Ա․Ավետիսյանի կինը հղի է։ Ըստ բողոքաբերի, նշված հանգամանքները վկայում են հասարակությունում Ա․Ավետիսյանի վերաինտեգրված լինելու և նրան կրկին մեկուսացնելու անհրաժեշտության բացակայության մասին։
7. Հիմք ընդունելով վերոշարադրյալը` բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 27-ի որոշումը և ճանաչել ու հռչակել Ա.Ավետիսյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում կամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել։

II. Ամբաստանյալ Ա․Ավետիսյանի բողոքի փաստարկները.
8․ Բողոքի հեղինակը փաստարկել է, որ Վերաքննիչ դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի այնպիսի խախտում, որը խաթարել է արդարադատության բուն էությունը, ինչպես նաև առկա է իրավունքի զարգացման խնդիր։
Բողոքաբերի պնդմամբ, իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու առնչությամբ Առաջին ատյանի դատարանի տրված լուծման իրավաչափությունը ստուգելիս Վերաքննիչ դատարանը պատշաճ գնահատման չի արժանացրել իր առողջական վիճակը, ինչով պայմանավորված ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոխարինվել է գրավով, ազատության մեջ գտնվելու ընթացքում պատշաճ վարքագիծ դրսևորելը, ամուսնանալը, աշխատելը, դրական բնութագրվելը, ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա նշանակված պատիժը կրելու ազդեցությունը, հատկապես այն դեպքում, երբ կինը հղի է, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը։
Նշվածի, ինչպես նաև գործի քննության տևողության հաշվառմամբ, բողոք բերած անձը եզրահանգել է, որ իր նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը կհամապատասխանի օրինականության, արդարության և պատժի անհատականացման հիմնարար սկզբունքներին։
Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, բողոքաբերը փաստարկել է, որ մեղքը չընդունելն ու պատճառված վնասը հատուցված չլինելը հակակշռող գործոններ չեն կարող դիտարկվել, քանի որ պաշտպանության իրավունքից օգտվելը չի կարող մեկնաբանվել ի վնաս անձի։
9․ Վերոգրյալի հաշվառմամբ բողոքաբերը խնդրել է բեկանել Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 27-ի որոշումը և օրինական ուժ տալ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2019 թվականի հունվարի 22-ի դատավճռին։

Վճռաբեկ բողոքների քննության համար էական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքները.
10․ Ավթանդիլ Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա․ ««Մոսկովյան մշակութագործարարական կենտրոն ««Դոմ Մոսկվի» Երևանում» ՍՊ ընկերության տնօրեն Ա․Թյությունջյանի կողմից օգտագործվող՝ dommoskvy@mail.ru էլեկտրոնային փոստարկղի գաղտնաբառին ապօրինի տիրանալու և դրա միջոցով տվյալ փոստարկղով փոխանցվող տեղեկատվությանը հասանելիություն ստանալու նպատակով, 2015 թվականի հուլիսի 15-ին, dommoskvy@mail.ru փոստարկղի գաղտնաբառի ապօրինի տիրանալու շուրջ նախնական համաձայնության է եկել boroccomr@gmail.com էլեկտրոնային փոստարկղն օգտագործող անհայտ անձի հետ, ով համակարգչային տեխնիկայի կիրառմամբ ապօրինի տիրացել և գումարի դիմաց 2015 թվականի հուլիսի 15-ին Ա․Ավետիսյանի կողմից օգտագործվող tttigran@inbox.ru էլեկտրոնային փոստարկղին փոխանցել է dommoskvy@mail.ru էլեկտրոնային փոստարկղ մուտք իրականացնելու համար անհրաժեշտ՝ տվյալ էլեկտրոնային փոստարկղի գաղտնաբառը: Ա․Ավետիսյանն ապօրինի տիրանալով համակարգչային տեղեկատվություն հանդիսացող dommoskvy@mail.ru էլեկտրոնային փոստարկղի գաղտնաբառին հնարավորություն է ստացել ապօրինի մուտք իրականացնել նշված փոստարկղ:
Այնուհետև, Ա․Ավետիսյանը, ծրագրավորել է համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելու միջոցով խափանել «Վիվառո Բեթինգ» և «Վիվառո Գեյմ» ՍՊ ընկերությունների կողմից օգտագործվող www.vivarobet.am կայքի աշխատանքն ու կազմալուծել ընկերությունների բնականոն գործունեությունը: Համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելուն ուղղված իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, Ուկրաինայում գտնվող իր ծանոթ Ա․Բաղդասարյանի օժանդակությամբ կազմակերպել և ղեկավարել է անմիջականորեն համակարգչային հարձակում իրականացնող մի խումբ անձանց կողմից գումարի դիմաց կայքի ուղեփակման ուղղված գործողությունները: Այսպես, Ա․Բաղդասարյանի միջոցով ստացած պատվերի շրջանակներում, 2015 թվականի նոյեմբերի 3-ին, նշված անհայտ անձինք, ժամը 15:00-ի սահմաններից մինչև նոյեմբերի 4-ը՝ ժամը 04:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, DDoS տեսակի համակարգչային հարձակման են ենթարկել www.vivarobet.am կայքը, ինչի արդյունքում վրա են հասել Ա․Ավետիսյանի, Ա․Բաղդասարյանի և անմիջականորեն համակարգչային հարձակում իրականացրած անձանց դիտավորությամբ նախատեսված ծանր հետևանքները, այն է` տևական ժամանակով խափանվել է կայքը, որից օգտվող տասնյակ հազարավոր հաճախորդներ զրկվել են հնարավորությունից օգտվել «Վիվառո Բեթինգ» և «Վիվառո Գեյմ» ՍՊ ընկերությունների կողմից մատուցվող ծառայություններից, ինչի հետևանքով ընկերությունների գործարար համբավին պատճառվել է ծանր վնաս, ինչպես նաև կազմալուծվել է նշված ընկերությունների բնականոն աշխատանքը, որի հետևանքով երկու ընկերությունների 1.284 աշխատակից տևական ժամանակով մատնվել են պարապուրդի: DDoS տեսակի համակարգչային հարձակումը դադարեցնելու դիմաց Ավթանդիլ Ավետիսյանը «Վիվառո Բեթինգ» և «Վիվառո Գեյմ» ՍՊ ընկերությունների գլխավոր տնօրեն Հ․Համբարձումյանից պահանջել է վճարել 5.000 ԱՄՆ դոլար: Հ․Համբարձումյանն առավել ծանր հետևանքներից խուսափելու նպատակով, համաձայնել է Ա․Ավետիսյանին վճարել նրա պահանջած գումարը, որից 2015 թվականի նոյեմբերի 4-ին, 9-ին և 10-ին Ա․Ավետիսյանն ստացել է ընդամենը` 1.912.600 ՀՀ դրամին համարժեք 4.000 ԱՄՆ դոլար, այդ թվում նաև DDoS տեսակի համակարգչային հարձակումներ հետագայում չիրականացնելու համար:
Բացի այդ, Ա․Ավետիսյանը ծրագրավորել է համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելու միջոցով խափանել «Ինտերլոտո» ՍՊ ընկերության www.sport.totogaming.am կայքի աշխատանքը և դիտավորությամբ առաջացնելով ծանր հետևանքներ` կազմալուծել ընկերության բնականոն գործունեությունը: Համակարգչային սաբոտաժ իրականացնելուն ուղղված իր հանցավոր մտադրությունն իրագործելու նպատակով, Ուկրաինայում գտնվող իր ծանոթ Ա․Բաղդասարյանի օժանդակությամբ կազմակերպել և ղեկավարել է անմիջականորեն համակարգչային հարձակում իրականացնող մի խումբ անձանց կողմից գումարի դիմաց կայքի ուղեփակման ուղղված գործողությունները: Այսպես, Ա․Բաղդասարյանի միջոցով ստացած պատվերի շրջանակներում, 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ին՝ ժամը 09:25-ից մինչև ժամը 15:30-ն ընկած ժամանակահատվածում, նշված անհայտ անձինք DDoS տեսակի համակարգչային հարձակման են ենթարկել www.sport.totogaming.am կայքը, ինչի արդյունքում վրա են հասել Ա․Ավետիսյանի, Ա․Բաղդասարյանի և անմիջականորեն համակարգչային հարձակում իրականացրած անձանց դիտավորությամբ նախատեսված ծանր հետևանքները, այն է` տևական ժամանակով խափանվել է կայքը, որից օգտվող տասնյակ հազարավոր հաճախորդներ զրկվել են հնարավորությունից օգտվել ընկերության կողմից մատուցվող ծառայություններից, ինչի հետևանքով ընկերության գործարար համբավին պատճառվել է ծանր վնաս, ինչպես նաև կազմալուծվել է ընկերության բնականոն աշխատանքը, որի հետևանքով ընկերության 419 աշխատակից տևական ժամանակով մատնվել են պարապուրդի» (2)։
11. Առաջին ատյանի դատարանը, Ա․Ավետիսյանին մեղավոր ճանաչելով առաջադրված մեղադրանքում, արձանագրել է, որ «(․․․) [Թ]ույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համադրման ու գնահատման արդյունքում [Առաջին ատյանի] դատարանը գալիս է այն եզրահանգման, որ (․․․) [ա]պացուցված է Ա․Ավետիսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված արարքները կատարելու մեջ» (3)։
11․1․ Առաջին ատյանի դատարանն Ա․Ավետիսյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով հաշվի է առել․ «[Ա]մբաստանյալի անձը, այն որ երիտասարդ է, ամուսնացած է, կատարած արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, կատարած հանցագործություններից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այն, որ զերծ է մնացել նոր հանցագործություններ կատարելուց, նախկինում դատապարտված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չլինելու հանգամանքը, ինչպես նաև այն որ ամբաստանյալ Ա․Ավետիսյանն ունի առողջական խնդիրներ և նրա մոտ ախտորոշվել է երկկողմանի ԹԶԹԷ-պնևմոնիա, խրոնիկ ասթոմիդ բրոնխիտ սրացման շրջանում, ձախ նստատեղի ինֆեկցված լիպոմա և ըստ բժշկական տեղեկանքի Ա․Ավետիսյանին հարկավոր է շարժուն կյանք, խուսափել գիրանալուց, չափից ավելի խոնավությունից, սուր և հիվանդածին օդից, անհրաժեշտ է բժշկական հսկողություն և անհատական խնամողի կարիք, [ազատության մեջ գտնվելով] դրսևորել է պատշաճ վարքագիծ և դատարանի կանչով ներկայացել դատական նիստերին, բացի այդ Հայ-Ռուսական Համալսարանի ռեկտոր Ա.Դարբինյանի կողմից տրված բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրականորեն, ՀՌՀ ուսանողական խորհրդի նախագահի և ՀՌՀ ռեկտորի կողմից ունի ստացած պատվոգրեր, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, (․․․)» (4)։
12. Վերաքննիչ դատարանի որոշման համաձայն՝ «(…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի իմաստով, ի թիվս այլոց, ծանր հետևանք կարող է դիտարկվել նաև կազմակերպությունների բնականոն գործունեության կազմալուծումը: Այս համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» ՍՊ ընկերությունների բնականոն գործունեությունը մեծապես պայմանավորված է եղել այդ ընկերությունների կողմից օգտագործվող ինտերնետային կայքերի անխափան աշխատանքով, որպիսի պայմաններում այդ կայքերի վրա DDoS տեսակի համակարգչային հարձակումը և դրանց աշխատանքի տևական խափանումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի իմաստով պետք է դիտարկվեն որպես ծանր հետևանքներ, քանի դրանց արդյունքում կազմալուծվել է «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» ՍՊ ընկերությունների բնականոն գործունեությունը: Ընդ որում` Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել, որ «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» ու «Ինտերլոտո» ՍՊ ընկերությունների կողմից օգտագործվող ինտերնետային կայքերի վրա DDoS տեսակի համակարգչային հարձակումը և դիտավորությամբ դրանց աշխատանքի տևական խափանումն Ա․Ավետիսյանի կողմից կազմակերպելու հանգամանքը հաստատվում է Առաջին ատյանի դատարանի մեղադրական դատավճռի հիմքում դրված` քրեական գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Ինչ վերաբերում է Ա․Ավետիսյանին 2 (երկու) դրվագ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղսագրված արարքները մեկ միասնական դիտավորությամբ կատարված լինելու վերաբերյալ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկներին, ապա Վերաքննիչ դատարանը դրանք ընդունելի չի համարում` նկատի ունենալով, որ Ա․Ավետիսյանի կողմից DDoS տեսակի համակարգչային հարձակումներ են կազմակերպվել տարբեր ինտերնետային կայքերի («www.vivarobet.am» և «www.sport.totogaming.am») վրա, որոնք իրենց հերթին օգտագործվել են տարբեր ընկերությունների կողմից («Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» ՍՊ ընկերություններ): Բացի այդ, սույն քրեական գործով ձեռք չի բերվել փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջություն առ այն, որ ամբաստանյալ Ա․Ավետիսյանի մոտ առկա է եղել «www.vivarobet.am» և «www.sport.totogaming.am» կայքերի վրա DDoS տեսակի համակարգչային հարձակումներ կազմակերպելու միասնական դիտավորություն և նպատակ: Այլ կերպ ասած` քրեական գործում բացակայում են տվյալներ այն մասին, որ ամբաստանյալ Ա․Ավետիսյանը նախնական մտադրություն է ունեցել կատարելու կոնկրետ հանցանքը մեկից ավելի, որոշակի ժամանակային ընդմիջումներով առանձնացված նույնական արարքներով» (5)։
13․ Վկա, «Վիվառո Գեյմ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության աշխատակից Գ․Հակոբյանն իր ցուցմունքով, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ «Avtandil» օգտահաշիվն օգտագործողն իրենց մշտական հաճախորդն է։ Վերջինից բազմաթիվ դժգոհություններ են ստացել կայքէջի աշխատանքի հետ կապված, և կարգադրել է նրան հրավիրել իրենց ընկերության գրասենյակ։ 2015 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 25-ն ընկած ժամանակահատվածում հանդիպել է նշված օգտահաշվի օգտատեր Ավթանդիլ Ավետիսյանի հետ, որի ընթացքում վերջինս նաև գործնական առաջարկ է արել, ինչի մասին տեղեկացրել է գլխավոր տնօրեն Հ․Համբարձումյանին ու 2015 թվականի նոյեմբերի 3-ին՝ ժամը 17-ի սահմաններում տեղի է ունեցել նրանց հանդիպումը, որից հետո ինքը ճանապարհել է Ա․Ավետիսյանին։ Այդ ընթացքում Ա․Ավետիսյանը տեղեկացրել է, որ տվյալ պահին իրենց կայքէջը ենթարկվում է «DDoS» տեսակի համակարգչային հարձակման։ Թեև այդ պահին իրենց կայքէջը լուրջ խափանումներով է աշխատել, չի կարևորել վերջինիս ասածը, սակայն հասկանալով, որ իրենք չեն կարողանում լուծել առաջացած խնդիրը, որոշել է Հ․Համբարձումյանին տեղեկացնել Ա․Ավետիսյանի հետ ունեցած հիշյալ զրույցի մասին։ Հ․Համբարձումյանի հանձնարարությամբ կապ է հաստատել Ա․Ավետիսյանի հետ ու նրանից տեղեկացել հարձակում իրականացնելու վայրի և շարժառիթների վերաբերյալ, միևնույն ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ պատրաստակամ է օգնել, ավելացնելով նաև, որ հարձակումը կատարվում է լուրջ հաքերների կողմից և լավ կլինի վճարել նրանց պահանջված գումարը (6)։
13․1․ Վկա, «Վիվառո Բեթինգ» և «Վիվառո Գեյմ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների գլխավոր տնօրեն Հ․Համբարձումյանն իր ցուցմունքով, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ 2015 թվականի հոկտեմբերի 20-ից մինչև 25-ն ընկած ժամանակահատվածում իր կողմից ղեկավարվող ընկերության աշխատակից Գ․Հակոբյանից տեղեկացել է, որ իրենց մշտական հաճախորդներից Ա․Ավետիսյանը գործնական առաջարկով ցանկանում է հանդիպել իր հետ։ Հանդիպումից որոշակի ժամանակ անց Գ․Հակոբյանն իրեն հայտնել է, որ ըստ Ա․Ավետիսյանի՝ իրենց կայքէջի վրա իրականացվում է «DDoS» տեսակի համակարգչային հարձակում։ Հասկանալով, որ իրենց մասնագետները չեն կարողանում լուծել խնդիրը, Գ․Հակոբյանին կարգադրել է կապնվել Ա․Ավետիսյանի հետ՝ պարզելու թե վերջինս արդյո՞ք կարող է օգնել իրենց։ Որոշակի ժամանակ անց Գ․Հակոբյանը տեղեկացրել է, որ Ա․Ավետիսյանին հայտնի է հարձակումը կազմակերպելու վայրը, շարժառիթները և նա պատրաստակամ է օգնելու։ Միևնույն ժամանակ, հայտնել է, որ կայքէջի բնականոն աշխատանքը վերականգնելու համար պահանջվել է 1-3 օր (7)։
13․2․ Վկա, «Ինտերլոտո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության ներկայացուցիչ Հ․Վարդանյանն իր ցուցմունքով, ի թիվս այլնի, հայտնել է, որ «DDoS» տեսակի համակարգչային հարձակման հետևանքով կայքէջի բնականոն աշխատանքի վերականգման համար պահանջվել է 1-3 օր (8)։
13․3․ Ա.Ավետիսյանի և այլ անձանց միջև կատարված հեռախոսային խոսակցությունների գաղտնալսման ձայնագրառումներով լազերային սկավառակի զննության արձանագրության համաձայն` Ա.Ավետիսյանը, ի թիվս այլնի, 2015 թվականի նոյեմբերի 7-ին` ժամը 18:02-ին, իր կողմից օգտագործվող 094-08-80-30 հեռախոսահամարից 099-66-99-61 հեռախոսահամարի բաժանորդի հետ ունեցել է հետևյալ բովանդակությամբ հեռախոսազրույց (հատվածներ հեռախոսազրույցից).
«[Ավթանդիլ]։ - Ապե, Դու «Տոտո» Վիխդ ունես։
[Գուլարյան]։ - Ապե, էն վախտ հարցրել ես։
[Ավթանդիլ]։ - Ապե, հիմա, որ «Տոտոյի» սայթը պարկցնենք, քո ջոգելով կկարանանք մեր վրա, որ դուրս գան պոկվենք, քո ջոգելով։
[Գուլարյան]։ - Մարդ կպցնենք, ընենց անենք մեր վրա դուրս գան։
[Ավթանդիլ]։ - Հա։
[Գուլարյան]։ - Չեմ իմանում, դու էն պարտքը տվիր» (9) ։
Ա.Ավետիսյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 9-ին` ժամը 17:22-ին, իր կողմից օգտագործվող 094-08-80-30 հեռախոսահամարից 380-97-90-43-572 հեռախոսահամարն օգտագործող Արման Բաղդասարյանի հետ ունեցել է հետևյալ բովանդակությամբ հեռախոսազրույց (հատվածներ հեռախոսազրույցից).
[Ավթանդիլ]։ - ապե, էն թեմայով, հիշում ես, որ քեզ զանգել էի։
[Արման]։ - Հա։
[Ավթանդիլ]։ - Փողերը գցին, չտվին։
[Արման]։ - Ո՞վ Վիվառոն։
[Ավթանդիլ]։ - Հա, ձգձգում են ապե, չեն տալիս էլի։
(․․․)
[Ավթանդիլ]։ - Ասենք եթե էլի փողը չտան ես իմ ջեբից կտամ էլի էտ փողը, եթե բան ա մեկ էլ պարկցնենք էլի, Տոտոն ու Գուդվինը։
[Արման]։ - Հա, սաղ իրար հետ հա։
[Ավթանդիլ]։ - Հա կամ մեկնումեկն էլի, կամ Տոտոն, Գուդվինը, մեկ ա, տարբերություն չկա։ Հիմա կարաս դու իրանց ասես ասենք Տոտոն էլ պարկցնեն։
(․․․)
[Արման]։ - (․․․) մի հատ դու ինձի գրի էլ բանով, վայբերով կոնկրետ սայթը գրի էլի կամ sms:
[Ավթանդիլ]։ - Ապե, վայբեր չունեմ, ցավդ տանեմ, Facebook-ով հեսա կգրեմ» (10)։
14․ Ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանը վճռաբեկ բողոքին կից ներկայացրել է «Սլավմեդ» բժշկական կենտրոնի՝ 2020 թվականի հուլիսի 24-ի կազմված՝ իր կնոջ հղիության մեջ գտնվելու և ծննդաբերության ենթադրյալ ժամկետի՝ 2021 թվականի հունվարի 5-ին, վերաբերյալ տեղեկանքը (11)։

Վճռաբեկ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 1-ին մասի հանցակազմի ծանրացնող հանգամանքի՝ ծանր հետևանք առաջացնելու հատկանիշի մեկնաբանման կապակցությամբ առկա է օրենքի միատեսակ կիրառություն ապահովելու խնդիր, ուստի անհրաժեշտ է համարում արտահայտել իրավական դիրքորոշումներ, որոնք կարող են ուղղորդող նշանակություն ունենալ նման գործերով դատական պրակտիկայի միասնականությունն ապահովելու համար։
15. Սույն գործով Վճռաբեկ դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. հիմնավոր է արդյո՞ք Ա․Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով, 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով ու 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևությունը։
I. «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններին պատկանող «www.vivarobet.am» ու «www.sport.totogaming.am» կայքէջերի ուղեփակմանն ուղղված գործողություններն Ա․Ավետիսյանի կողմից կազմակերպելու հիմնավորվածությունը։
Պաշտպանի բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, ինչպես նաև ուսումնասիրության ու գնահատման ենթարկելով քրեական գործում առկա նյութերը` Վճռաբեկ դատարանը հանգում է հետևության, որ ստորադաս դատարաններն Ա.Ավետիսյանի կողմից «www.vivarobet.am» ու «www.sport.totogaming.am» կայքէջերի ուղեփակմանն ուղղված գործողությունները՝ օգտագործողների համար դրանք անհասանելի դարձնելը կազմակերպելու վերաբերյալ հանգել են ճիշտ հետևության։
Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Ավետիսյանի կողմից հիշյալ ընկերությունների կայքէջերի ուղեփակմանն ուղղված գործողությունները կազմակերպելը հաստատված, իսկ բողոքաբերի պատճառաբանությունները հերքված են վկաներ Հ․Համբարձումյանի, Գ․Հակոբյանի, Տ․Փարսադյանի, Հ․Վարդանյանի, Կ․Գրիգորյանի, Ա․Խաչատրյանի, Մ․Խաչատրյանի ցուցմունքներով, դատահամակարգչատեխնիկական փորձաքննությունների եզրակացություններով, բջջային հեռախոսը, հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման արդյունքները և հեռախոսահամարների մուտքային ու ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումները զննելու մասին արձանագրություններով, և իրեղեն ու որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով (12)։
Նշվածի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել նաև, որ Ա.Ավետիսյանի քրեական պատասխանատվության հիմքը հանցանք կատարելն է, ուստի բողոքաբերի՝ սույն որոշման 5-րդ կետում նշված՝ Ա․Բաղդասարյանի՝ ի սկզբանե հանցակցելու մտադրություն չունենալու և մոլորության մեջ գցելով գումար հափշտակելու հավանական մտադրության փաստարկը ողջամիտ չի կարող գնահատվել, ընդ որում, ապացույցների բավարար համակցությամբ՝ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան, ապացուցված է Ա․Ավետիսյանի՝ Ա․Բաղդասարյանի միջոցով հանցանքների կազմակերպումն ու ղեկավարումը, ինչպես նաև միջնորդավորված՝ Ա․Բաղդասարյանի միջոցով, կատարող(ների)ի հետ կապի մեջ գտնվելը։
Հիշյալ կայքէջերի ուղեփակումները միասնական դիտավորությամբ կատարելու վերաբերյալ բողոքաբերի դիրքորոշման կապակցությամբ հարկ է նաև նշել, որ քրեական գործում առկա է արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցություն (13)՝ հանցագործությունների իրական համակցությունը շարունակվող հանցագործությունից սահմանազատելու (14) վերաբերյալ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան եզրահանգում անելու համար։ Տվյալ դեպքում, կատարված արարքները թեպետ եղել են նման և ուղղված են եղել միևնույն օբյեկտի դեմ, սակայն գործի փաստական հանգամանքների ամբողջական վերլուծությունից հետևում է, որ Ա․Ավետիսյանը գործել է ոչ թե միասնական և նախնական դիտավորությամբ, այլ յուրաքանչյուր դեպքում կրկին ծագած դիտավորությամբ (15)։
Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված՝ հեռախոսային խոսակցությունների վերահսկման արդյունքները զննելու մասին արձանագրությամբ արձանագրված փաստական տվյալները, համաձայն որոնց՝ «Vivarobet.am» կայքէջն ուղեփակելուց հետո, այն շահագործող ընկերությունների ներկայացուցչից պահանջվող գումարն ամբողջությամբ չստանալով Ա․Ավետիսյանը հետաքրքրվել է «sport.totogaming.am» կայքէջի ուղեփակման հնարավորությամբ, ընդ որում քննարկելով նաև ուղեփակվող կայքէջի այլ տարբերակ (16), բացառում են համակարգչային սաբոտաժներ կատարելը նախապես պլանավորված լինելու և միասնական հանցավոր մտադրության իրականացման ընդհանուր նպատակ ունենալու հանգամանքը։ Ուստի, ամբաստանյալի մոտ մեկ միասնական դիտավորության առկայության մասին բողոքաբերի դիրքորոշումը չի բխում տվյալ գործի նյութերից։
16․ Վերոգրյալից ելնելով` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Ա.Ավետիսյանի կողմից երկու դրվագ համակարգչային սաբոտաժ, այն է՝ «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններին պատկանող «www.vivarobet.am» ու «www.sport.totogaming.am» կայքէջերի ուղեփակումները կազմակերպելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևությունը, հիմնավոր է:
II. Ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի արարքում համակարգչային սաբոտաժի՝ դիտավորությամբ ծանր հետևանք առաջացնելու ծանրացնող հանգամանքի հատկանիշի առկայության հիմնավորվածությունը։
17․ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Համակարգչային տեղեկատվությունը կամ ծրագրերը ոչնչացնելը, ուղեփակելը (մեկուսացնելը) կամ ոչ պիտանի վիճակի բերելը, համակարգչային սարքավորումները շարքից դուրս բերելը կամ համակարգիչը, համակարգչային համակարգը, ցանցը կամ մեքենայական կրիչները վնասելը (նենգադուլը)՝
3. Սույն հոդվածի առաջին (․․․) մասով նախատեսված արարքները, որոնք դիտավորությամբ առաջացրել են ծանր հետևանքներ»։
Մեջբերված իրավանորմի վերլուծությունից երևում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված հանցակազմը նյութական է, և համակարգչային սաբոտաժը ենթակա է որակման քրեաիրավական նշված նորմով, եթե այդ արարքը դիտավորությամբ առաջացրել է ծանր հետևանքներ։ Հետևաբար, քննարկվող ծանրացնող հանգամանքի առկայության կամ բացակայության հարցը ստուգելիս անհրաժեշտ է ոչ միայն հիմնական հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը բնութագրող գործողություններից մեկը կատարելու արդյունքում ծանր հետևանքների առաջացումը, այլև ծանր հետևանքների առաջացումն անձի դիտավորության մեջ ընդգրկված լինելը: Այլ կերպ՝ հանցավորը պետք է գիտակցի արարքի ծանր հետևանքներ առաջացնելու փաստը, նախատեսի համակարգչային սաբոտաժի միջոցով ծանր հետևանքներ առաջացնելը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրանք։ Հետևաբար, քննարկվող որակյալ հանցակազմը կարող է կատարվել ինչպես ուղղակի, այնպես էլ անուղղակի դիտավորությամբ։ Միևնույն ժամանակ, քննարկվող հանցանքն անձին կարող է մեղսագրվել միայն այն դեպքում, երբ հաստատվում է կատարված արարքի և վրա հասած հետևանքների միջև պատճառական կապի առկայությունը։
18․ Սահմանադրական դատարանն իր որոշումներում և Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքում մշտապես կարևոր են համարել ուշադրություն դարձնել այն հանգամանքի վրա, որ օրենքում առկա գնահատողական բնույթ կրող եզրույթները կամ ձևակերպումներն իրենց մեկնաբանությունն ու հստակեցումն են ստանում դատարանի կողմից կոնկրետ գործի հանգամանքների հաշվառմամբ և գնահատվում են դատարանի իրավակիրառ հայեցողության լիազորությունների իրականացման շրջանակներում, որը պետք է լինի հնարավորինս հստակ, որոշակի և հիմնավորված (17)։
Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ քրեական օրենսգրքում ամրագրված «ծանր հետևանքներ» եզրույթն անհրաժեշտ է սահմանազատել «հանցագործությամբ պատճառված վնաս» եզրույթից․ ծանր հետևանքը յուրաքանչյուր դեպքում հանդիսանում է հանցագործությամբ պատճառված վնաս, սակայն հանցագործությամբ պատճառված վնասը միշտ չէ, որ կարող է գնահատվել որպես ծանր հետևանք, ուստի դատական ակտ կայացնելիս դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է կատարի գործի կոնկրետ հանգամանքների բազմակողմանի ուսումնասիրություն՝ ծանր հետևանքի առկայության կամ բացակայության փաստը պատճառաբանված եզրահանգումների տեսքով արձանագրելու համար։ Այլ կերպ, այն սահմանափակված է կոնկրետ իրավիճակով և յուրաքանչյուր դեպքում իրավակիրառ պրակտիկան է կոչված որոշակիացնելու այն չափորոշիչները, որոնց դեպքում հանրորեն վտանգավոր արարքի արդյունքում առաջացած հետևանքները կարող են գնահատվել որպես ծանր կամ ոչ ծանր:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության ծանրացնող հանգամանքը՝ ծանր հետևանքը, կարող է կրել ինչպես նյութական, այնպես էլ ոչ նյութական բնույթ։
Այդպիսի հետևանք կարող են համարվել, ի թիվս այլնի, արտադրական կամ այլ բնույթի վթարը, աղետը, առանձնակի արժեք ունեցող տվյալի ոչնչացումը, փոփոխությունը, ուղեփակումը (մեկուսացում) կամ պատճենահանումը, տրանսպորտի աշխատանքի կամ արտադրական գործընթացի խաթարումը, պետական կամ տեղական ինքնակառավարման մարմինների, հիմնարկների ու ձեռնարկությունների աշխատանքի խաթարումը, հեղինակազրկումը, մարդու իրավունքների և ազատությունների ոտնահարումը, նշված հետևանքներին համարժեք կամ համաբնույթ վտանգավորություն ներկայացնող այլ վնասը։
Նյութական վնասը կարող է արտահայտվել, օրինակ, անձանց առողջությանը վնաս պատճառելով (ֆիզիկական վնաս) կամ տեխնիկային կամ այլ գույքին վնաս պատճառելով (գույքային վնաս)։ Ընդ որում, նյութական վնասի դեպքում ծանր հետևանք կարող է համարվել առանձնապես խոշոր չափերի գույքային վնասը կամ համարժեք վտանգավորություն ներկայացնող վնասի այլ չափը (18)․ հիշյալ շեմը չգերազանցող վնասի դեպքում, համակարգչային սաբոտաժի հետևանքով պատճառված նյութական վնասի՝ ծանր հետևանքների առաջացման հարցը գնահատելիս, անհրաժեշտ է գույքային վնասի դրամային արտահայտությունը համադրել տուժողի սոցիալական դրությանը:
Գործնականում առանձնակի բարդություն է ներկայացնում կատարվածի արդյունքում ծանր հետևանքներ առաջացնելն արձանագրելն այն դեպքում, երբ այն ոչ նյութական բնույթ է կրում։ Վճռաբեկ դատարանը կրկնում է, որ ինքնին համակարգչային սաբոտաժի յուրաքանչյուր դեպքում պատճառվում է որոշակի վնաս, սակայն անձանց կամ կազմակերպությունների իրավունքներին ու օրինական շահերին, հասարակության կամ պետության օրինական շահերին պատճառված վնասի առկայությունը դեռևս բավարար չէ համակարգչային սաբոտաժը քննարկվող ծանրացնող հանգամանքով որակելու համար, անհրաժեշտ է որպեսզի առաջացած հետևանքը լինի ծանր։ Հետևաբար, ոչ նյութական վնասի դեպքում ծանր հետևանքների առաջացման հարցը գնահատելիս, անհրաժեշտ է հաշվի առնել համակարգչային տեղեկատվության արժեքավորությունը և դրա ծավալը, հասցված վնասի բնույթը, վնասակար հետևանքները վերացնելու համար պահանջված ժամանակի տևողությունը, տուժած օգտագործողների քանակը, հիմնարկների ու ձեռնարկությունների բնականոն գործունեության խափանման աստիճանը, ոտնահարված իրավունքների և ազատությունների բնույթը, դրանց ոտնահարման աստիճանն ու այլ հանգամանքները։
19․ Սույն գործի նյութերի ուսումնասիրությունից երևում է, որ քրեական հետապնդման մարմինը գտել է, որ «www.vivarobet.am» ու «www.sport.totogaming.am» կայքէջերի ուղեփակման արդյունքում առաջացել են Ա․Ավետիսյանի և հանցակիցների դիտավորությամբ ընդգրկված ծանր հետևանքները՝ առաջադրված մեղադրանքում այդպիսիք ձևակերպելով հետևյալ կերպ․ տևական ժամանակով խափանվել են «www.vivarobet.am» ու «www.sport.totogaming.am» կայքէջերը, որոնցից օգտվող տասնյակ հազարավոր հաճախորդներ զրկվել են հնարավորությունից օգտվել «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների կողմից մատուցվող ծառայություններից, ինչի հետևանքով ընկերությունների գործարար համբավին պատճառվել է ծանր վնաս, ինչպես նաև կազմալուծվել է հիշյալ ընկերությունների բնականոն աշխատանքը, որի հետևանքով այդ կազմակերպությունների՝ համապատասխանաբար 1284 և 419 աշխատակից տևական ժամանակով մատնվել են պարապուրդի (19)։
Առաջին ատյանի դատարանը դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների գնահատման արդյունքում ապացուցված է համարել «www.vivarobet.am» ու «www.sport.totogaming.am» կայքէջերի ուղեփակմամբ դրանք շահագործող «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների համար ծանր հետևանքներ առաջացնելու Ա․Ավետիսյանի դիտավորությունը՝ սույն գործի փաստական հանգամանքների համատեքստում որպես ծանր հետևանքներ դիտարկելով այն, որ վերոհիշյալ կայքէջերի աշխատանքը տևական ժամանակահատվածով խափանվել է և կազմալուծվել վերոգրյալ կազմակերպությունների բնականոն գործունեությունը (20)։
Վերաքննիչ դատարանն էլ իր համաձայնությունն է արտահայտել Առաջին ատյանի դատարանի այս դիրքորոշման հետ՝ ընդգծելով, որ քննարկվող հոդվածի իմաստով ծանր հետևանք կարող է դիտարկվել նաև կազմակերպության բնականոն գործունեության կազմալուծումը։ Տվյալ դեպքում տուժող ընկերությունների բնականոն գործունեությունը պայմանավորված է եղել ուղեփակված կայքէջերի անխափան աշխատանքով, ուստի դրանց ուղեփակումը և աշխատանքի տևական խափանումը, պետք է դիտարկել որպես ծանր հետևանք, քանի որ դրա արդյունքում խաթարվել է հիշյալ ընկերությունների բնականոն գործունեությունը (21)։
20․ Սույն որոշման 18-րդ կետում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները կիրառելով նախորդ կետում վկայակոչված փաստերի նկատմամբ՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալի արարքում համակարգչային սաբոտաժի՝ դիտավորությամբ ծանր հետևանքներ առաջացնելու որակյալ հանցակազմի հատկանիշների առկայությունն արձանագրելիս, ստորադաս դատարանները պատշաճ իրավական գնահատականի չեն արժանացրել սույն գործով առանցքային նշանակություն ունեցող մի շարք հանգամանքներ։
Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ Ա․Ավետիսյանին մեղսագրված ծանր հետևանքների արտաքին հատկանիշների դրսևորման հետևյալ ձևերին՝
- «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների բնականոն գործունեության խաթարմանը,
- հիշյալ կազմակերպությունների գործարար համբավին ծանր վնաս պատճառված լինելուն (22)։
Վերոհիշյալ փաստարկներից առաջինի կապակցությամբ հարկ է նշել, որ «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների գործունեության անընդհատության խափանումը, ըստ Վճռաբեկ դատարանի, ինքնին բավարար չէ նրանց բնականոն գործունեությունը հաստատապես խաթարված համարելու համար։ Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, կազմակերպության բնականոն գործունեության բուն էությունը կանխորոշված է գործունեության, հետապնդվող իրավաչափ նպատակների և շահերի իրացման կայուն անհրաժեշտությամբ։ Հետևաբար, Վճռաբեկ դատարանի համոզմամբ` բնականոն գործունեությունը պետք է մեկնաբանել նեղ իմաստով՝ ներառելով մի կողմից պետության, մյուս կողմից աշխատակիցների, հաճախորդների և գործընկերների հանդեպ ստանձնած պարտավորությունների պատշաճ կատարումը։ Ստանձնած պարտավորությունները պատշաճ կատարելու հնարավորության բացակայության արդյունքում է խաթարվում կազմակերպության բնականոն գործունեությունը։ Այլ խոսքով՝ կազմակերպության գործունեության անընդհատության խափանումը չի հավաստում բնականոն գործունեության խաթարումն այնքան ժամանակ, քանի դեռ չի հանգեցրել ստանձնած պարտավորությունների պատշաճ կատարման անհնարինության։ Հակառակ մեկնաբանության պարագայում ստացվում է, որ կազմակերպության գործունեության անընդհատության խափանումը յուրաքանչյուր դեպքում ինքնաբերաբար հանգեցնում է կազմակերպության բնականոն գործունեության խաթարման, ինչն անընդունելի է: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ յուրաքանչյուր նման իրավիճակում վարույթն իրականացնող դատավարական սուբյեկտը, ելնելով գործի կոնկրետ փաստական հանգամանքներից, պարտավոր է ողջամտության սահմաններում գնահատել կազմակերպության գործունեության խափանման աստիճանը՝ հաշվի առնելով սույն որոշմամբ վկայակոչված չափանիշները։ Եթե կպարզվի, որ հանցավոր գործունեության արդյունքում առաջացել է կազմակերպության ստանձնած պարտավորությունների պատշաճ կատարման անհնարինություն, ապա դա կարող է հիմք հանդիսանալ կազմակերպության բնականոն գործունեությունը խաթարված համարելու։
Տվյալ դեպքում, թեև Ա․Ավետիսյանի կողմից «www.vivarobet.am» ու «www.sport.totogaming.am» կայքէջերի ուղեփակմանն ուղղված գործողությունները կազմակերպելու հետևանքով տուժող ընկերությունները ժամանակավոր զրկվել են ծառայությունները մատուցելու հնարավորությունից, այնուամենայնիվ հիշյալ կայքէջերի ուղեփակումը տևել է՝ համապատասխանաբար մոտ 13 և 6 ժամ (23), վնասակար հետևանքները կարճ ժամանակահատվածում վերացվել են (24), իսկ կայքէջերի ուղեփակման հետևանքով հիշյալ ընկերությունների ստանձնած պարտավորությունների պատշաճ կատարման անհնարինության առաջացման մասին վկայող փաստական տվյալներ սույն քրեական գործում առկա չեն։ Նման պայմաններում Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ մեղադրանքում ձևակերպված՝ համակարգչային սաբոտաժի հետևանքով տուժող կազմակերպությունների բնականոն գործունեության խափանման աստիճանը բնութագրող փաստական տվյալներն ինքնին բավարար չեն եզրահանգելու, որ Ա․Ավետիսյանի գործողությունների արդյունքում խաթարվել է տուժող կազմակերպությունների բնականոն գործունեությունը։
Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ առաջադրված մեղադրանքում որպես ծանր հետևանքը բնութագրող փաստական տվյալ մատնանշված՝ համակարգչային սաբոտաժի արդյունքում առաջացած՝ «Վիվառո Բեթինգ» ու «Վիվառո Գեյմ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների՝ 1284 և «Ինտերլոտո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության՝ 419 աշխատակցի պարապուրդի, ինչպես նաև նշված ընկերությունների ծառայություններից օգտվելու հնարավորությունից զրկված տասնյակ հազարավոր հաճախորդների մասին հետևությունը, վարույթն իրականացնող մարմինը հիմնավորել է բացառապես հիշյալ ընկերությունների ներկայացուցիչների ցուցմունքներով և դիմումներով հայտնված տվյալներով (25)։ Նման պայմաններում, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ վարույթն իրականացնող մարմինն իր այդ հետևությունը պատշաճ ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հիմնավորել։
Վերոգրյալից ելնելով Վճռաբեկ դատարանը չափազանց ընդհանրական է համարում ստորադաս դատարանների կողմից հիմք ընդունած այն մոտեցումը, որ տուժող կազմակերպությունների կողմից շահագործվող հիշյալ կայքէջերի ուղեփակման և դրանց աշխատանքի տևական խափանման արդյունքում խաթարվել է այդ ընկերությունների բնականոն գործունեությունը, իսկ կազմակերպության բնականոն գործունեության խաթարումը որպես ծանր հետևանք չդիտարկելու բողոքաբերի դիրքորոշումը (26) չի համապատասխանում ՀՀ քրեական օրենսգրքի պահանջներին (27)։
Անդրադառնալով տուժող կազմակերպությունների գործարար համբավին պատճառված վնասը որպես ծանր հետևանք դիտարկելուն, Վճռաբեկ դատարանը նախ իր անհամաձայնությունն է հայտնում բողոքի հեղինակի այն պնդմանը, թե տուժողի գործարար համբավին պատճառված վնասն առհասարակ չի կարող գնահատվել որպես ծանր հետևանք (28)։ Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ գործարար համբավին պատճառված վնասը կարող է գնահատվել որպես ծանր հետևանք, երբ այն համապատասխանի հեղինակության կորստի հարաբերականորեն բարձր աստիճանի։ Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, ծառայության մատուցման անընդհատության խափանումը կարող է նաև վնասել շահույթ հետապնդող կազմակերպության հեղինակությանը, ինչը, սակայն ինքնին, գործարարության ոլորտում կազմակերպությանը տրված գնահատականների փոփոխության մասին վկայող այլ հանգամանքների բացակայության պայմաններում, չի կարող ազդել կազմակերպության գործարար հատկանիշների վրա այն աստիճան, որ գործարար համբավին պատճառված վնասը համարվի ծանր հետևանք։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ա․Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունն այս առնչությամբ չի համապատասխանում «մեղադրանքի» վերաբերյալ միջազգային և ներպետական պահանջներին ու Վճռաբեկ դատարանի կողմից Գևորգ Ճաղարյանի և մյուսների գործով որոշմամբ սահմանված չափանիշներին (29)։ Մասնավորապես, մեղադրանքի փաստական նկարագրությունը չի պարունակում այնպիսի փաստական տվյալներ, որոնք հնարավորություն կընձեռեին հիմնավորված կերպով եզրահանգելու ծանր հետևանքի դրսևորման այդ ձևի առկայության մասին, այն է՝ մեղադրանքի բովանդակությունից հնարավոր չէ պատկերացում կազմել, թե հիշյալ կազմակերպությունների գործարար հատկանիշներն ինչպիսի՞ փոփոխության են ենթարկվել և ինչպե՞ս է որոշվել, որ նրանց գործարար համբավին պատճառվել է ծանր հետևանք առաջացնող վնաս։ Այս համատեքստում Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում կրկնել, որ յուրաքանչյուր դեպքում արարքում քննարկվող հանցակազմի առկայությունը հավաստելու համար պետք է փաստել ոչ միայն ծանր հետևանքի առկայությունը, այլև այն, թե տվյալ գործով կոնկրետ ինչում է վերջինս դրսևորվել։
Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում նկատել, որ տուժող կազմակերպությունների գործարար համբավին պատճառված վնասը որպես ծանր հետևանք գնահատելու մասին մեղադրանքի կողմի հետևությունը հաստատող պատշաճ ապացույցների բավարար համակցություն սույն գործով առկա չէ։
Վերոգրյալ պայմաններում փաստելը, որ կայքէջերի ուղեփակման արդյունքում «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների գործարար համբավին պատճառվել է ծանր հետևանք առաջացնող վնաս, Վճռաբեկ դատարանի գնահատմամբ, վտանգում է արդար դատաքննության պահանջի պահպանման երաշխիքը։
21․ Այսպիսով, սույն որոշման 18-րդ կետում արտահայտված դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով 19-20-րդ կետերում ներկայացված փաստական տվյալներն ու դրանց տրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանը, չհերքելով Ա.Ավետիսյանի ոչ իրավաչափ արարքների արդյունքում «Վիվառո Բեթինգ», «Վիվառո Գեյմ» և «Ինտերլոտո» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություններին որոշակի վնաս պատճառելու փաստը, միևնույն ժամանակ, արձանագրում է, որ սույն գործով չի հիմնավորվել, որ Ա.Ավետիսյանի՝ հիշյալ ընկերությունների կողմից շահագործվող կայքէջերի ուղեփակմանն ուղղված գործողությունների արդյունքում առաջացել են այնպիսի հետևանքներ, որոնք կարող էին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 253-րդ հոդվածի իմաստով գնահատվել որպես ծանր։
22․ Ամփոփելով վերոգրյալը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ «www.vivarobet.am» ու «www.sport.totogaming.am» կայքէջերի ուղեփակման արդյունքում ծանր հետևանքներ առաջացած լինելու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևությունները հիմնավոր չեն։
III. Ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի կողմից մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ համակարգչային տեղեկատվությանն ապօրինի տիրանալու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևության հիմնավորվածությունը։
23․ Պաշտպանի բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ստուգման ենթարկելով քրեական գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, ինչպես նաև ուսումնասիրության ու գնահատման ենթարկելով քրեական գործում առկա նյութերը` Վճռաբեկ դատարանը հանգում է հետևության, որ ստորադաս դատարաններն Ա.Ավետիսյանի կողմից համակարգչային տեղեկատվությանն ապօրինի տիրանալու վերաբերյալ հանգել են ճիշտ հետևության։
Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Ավետիսյանի կողմից համակարգչային տեղեկատվությանն ապօրինի տիրանալը հաստատված, իսկ բողոքաբերի պատճառաբանությունները հերքված են տուժող Ա.Թյությունջյանի ցուցմունքով, դյուրակիր համակարգիչը, էլեկտրոնային փոստարկղի նամակագրությունները, «facebook» սոցիալական կայքի՝ տուժող Ա.Թյությունջյանի անհատական էջի նամակագրությունը, Ա.Թյությունջյանի հեռախոսահամարի ելքային ու մուտքային հեռախոսազանգերի վերծանումները զննելու մասին արձանագրություններով և իրեղեն ու որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով (30)։
Տուժող Ա․Թյությունջյանի ցուցմունքն անարժանահավատ գնահատելու բողոքաբերի պնդման առնչությամբ հարկ է նկատել նաև, որ հիշյալ ցուցմունքի արժանահավատությունը հավաստվում է տուժող Ա.Թյությունջյանի՝ «facebook» սոցիալական կայքի անհատական էջի նամակագրության և նրա հեռախոսահամարի մուտքային ու ելքային հեռախոսազանգերի վերծանումների զննությամբ արձանագրված տվյալների համակցությամբ, համաձայն որոնց՝ Ա.Թյությունջյանին միջնորդել են հանդիպել ամբաստանյալի ծնող Աշոտ Ավետիսյանի հետ, Աշոտ Ավետիսյանն իր կողմից շահագործվող բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Ա․Թյությունջյանին (31)։
Նշվածի հետ մեկտեղ, բողոքաբերի՝ առգրավված դյուրակիր համակարգիչն անձանց անորոշ շրջանակի կողմից շահագործվելու փաստարկը ևս համոզիչ չի կարող գնահատվել։ Վճռաբեկ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ բողոքաբերի կողմից չեն մատնանշվել կոնկրետ փաստական տվյալներ, որոնք կհիմնավորեին այն, մինչդեռ, ըստ գործում առկա փաստական տվյալների, դյուրակիր համակարգիչն առգրավվել է Ա․Ավետիսյանի անձնական խուզարկությամբ (32), որում բացված էլեկտրոնային փոստարկղում առկա է եղել «dommoskvy@mail.ru» էլեկտրոնային փոստարկղի վերաբերյալ պատվերը կատարված լինելու մասին հաղորդակցություն (33), իսկ այն առգրավված համակարգչում բացված փոստարկղում սխալմունքի արդյունքում հայտնվելու վերաբերյալ բողոքաբերի փաստարկը կառուցված է ենթադրության վրա։
Նախնական համաձայնությամբ կատարված լինելու վերաբերյալ չփարատված կասկածի մասին բողոքաբերի դիրքորոշումն անընդունելի գնահատելու Վճռաբեկ դատարանի եզրահանգումը հիմնվում է այն տրամաբանության վրա, որ համակարգչային տեղեկատվությանն ապօրինի տիրանալու գործառույթը կատարող ավտոմատացված համակարգը ևս մարդու գործողության արդյունք է, ով նպատակ է հետապնդում այդ կերպ կատարել համակարգչային տեղեկատվության անվտանգության դեմ ոտնձգող հակաիրավական արարք(ներ), և պայմանավորված վտանգավորության աստիճանով, արարքների որոշ դրսևորման ձևերը քրեական օրենքով նախատեսված են հանցավոր ճանաչվող արարքների շրջանակում։
24․ Վերոգրյալի հաշվառմամբ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի կողմից մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ համակարգչային տեղեկատվությանն ապօրինի տիրանալու վերաբերյալ ստորադաս դատարանների հետևությունը հիմնավոր է։
25․ Հիմք ընդունելով սույն որոշմամբ կատարված վերլուծությունը, Վճռաբեկ դատարանը փաստում է, որ ստորադաս դատարանները, Ա.Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով մեղավոր ճանաչելով, թույլ են տվել քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, ինչը, համաձայն 1998 թվականի հուլիսի 1-ին ընդունված ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի (այսուհետ՝ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգիրք) 397-րդ հոդվածի, հիմք է ստորադաս դատարանների դատական ակտերը բեկանելու համար։ Միևնույն ժամանակ, սույն որոշման 16-րդ, 22-րդ և 24-րդ կետերում արված եզրահանգումների լույսի ներքո, մի կողմից նկատի ունենալով գործը ողջամիտ ժամկետում քննելու պահանջի ապահովման անհրաժեշտությունը (34), մյուս կողմից՝ հաշվի առնելով, որ ստորադաս դատարանների կողմից հաստատված փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս փոփոխելու կայացված դատական ակտերը, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ սույն գործով թույլ տրված խախտումը վերացնելու ամենապատշաճ միջոցը ստորադաս դատարանների դատական ակտերը փոփոխելն է։
25․1․ Ուստի հիմք ընդունելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 419-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի՝ 2019 թվականի հունվարի 22-ի և Վերաքննիչ դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 27-ի դատական ակտերը պետք է բեկանել, Ա․Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել նույն օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-253-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Միևնույն ժամանակ, Ա․Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքը վերաորակելու պայմաններում, առկա է քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք, ուստի հաշվի առնելով վճռաբեկ վերանայման սահմանների (35) և քրեական հետապնդումը բացառող՝ վերաբերելի հիմքի (36) առնչությամբ ձևավորված նախադեպային իրավունքը, ինչպես նաև այն, որ վերաորակված մեղադրանքով օրենքով սահմանված վաղեմության ժամկետները ենթակա են հաշվարկման 2015 թվականի նոյեմբերի 10-ից` յուրաքանչյուր հանցագործության համար ինքնուրույն (37), Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ հիշյալ արարքների՝ որպես ոչ մեծ ծանրության հանցագործությունների (38) համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված քրեական պատասխանատվության ենթարկելու երկամյա ժամկետը (39) լրացել է 2017 թվականի նոյեմբերի 10-ին, իսկ այդ պահի դրությամբ, Ա․Ավետիսյանի նկատմամբ օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտ առկա չի եղել: Հետևաբար, վերջինիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-253-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը պետք է դադարեցնել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով:
25․2․ Վերոգրյալի հետ մեկտեղ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Ավետիսյանի կողմից կատարված՝ 2003 ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված արարքի վրա, հետադարձության կարգով պետք է տարածել 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի կարգավորումները։
Մասնավորապես, նշված օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի համաձայն՝ «2. Արարքի հանցավորությունը լրիվ կամ մասնակիորեն վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ: Նշված դեպքում այն տարածվում է մինչև դրա ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած այն անձանց վրա, որոնց վերաբերյալ դեռևս առկա չէ օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ: (…)»։
Վերոգրյալ հոդվածի վերլուծությունից պարզ է դառնում, որ պատիժը մեղմացնող օրենսդրությանը հետադարձ ուժ տալու համար վճռորոշ նշանակություն ունի այն հանգամանքը, թե մինչ այդ օրենսդրությունն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձանց վերաբերյալ առկա է արդյո՞ք օրինական ուժի մեջ մտած եզրափակիչ դատավարական ակտ, թե ոչ: Եթե նման ակտ առկա չէ, ապա պատիժը մեղմացնող օրենսդրությունն ունի հետադարձ ուժ, այսինքն տարածվում է մինչ այդ օրենսդրությունն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կամ քրեական օրենսդրությամբ նախատեսված արարք կատարած անձանց վրա:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի համաձայն՝ «1. Համակարգչում, համակարգչային համակարգում, ցանցում կամ մեքենայական կրիչների վրա պահվող տեղեկատվությունն առանց թույլտվության պատճենահանելը կամ այլ կերպ դրան ապօրինի տիրանալը կամ համակարգչային կապի միջոցների օգտագործմամբ հաղորդվող տեղեկատվությունը որսալը՝
(․․․)
3․ Սույն հոդվածի առաջին (․․․) մասով նախատեսված արարքները, որոնք՝
(․․․)
2) կատարվել են մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ,
(․․․)
պատժվում են ազատազրկմամբ՝ չորսից տասը տարի ժամկետով»։
2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Համակարգչում, համակարգչային համակարգում, համակարգչային ցանցում կամ համակարգչային այլ սարքավորման վրա պահվող ընդհանուր օգտագործման համար չնախատեսված տվյալն առանց օրենքով կամ պայմանագրով կամ իրավաչափ այլ հիմքով նախատեսված թույլտվության որսալը կամ դրան տիրանալը, որը կատարվել է այդ տվյալն օգտագործելու կամ այլ անձանց օգտագործման համար հասանելի դարձնելու կամ այլ կերպ իրացնելու նպատակով`
(․․․)
2. Սույն հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքը, որը`
(․․․)
6) կատարվել է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ
(․․․)
պատժվում է տուգանքով` քսանապատիկից հիսնապատիկի չափով, կամ հանրային աշխատանքներով` հարյուր հիսունից երկու հարյուր յոթանասուն ժամ տևողությամբ, կամ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելով՝ երեքից յոթ տարի ժամկետով, կամ ազատության սահմանափակմամբ` մեկից երեք տարի ժամկետով, կամ կարճաժամկետ ազատազրկմամբ՝ մեկից երկու ամիս ժամկետով, կամ ազատազրկմամբ` երկուսից հինգ տարի ժամկետով»։
Վճռաբեկ դատարանը նախ և առաջ արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանին առաջադրված մեղադրանքը ներառում է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 362-րդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի օբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշները բնութագրող փաստական տվյալներ (40): Միաժամանակ, նախկին և գործող քրեական օրենսգրքերով, մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ համակարգչային տվյալներին ապօրինի տիրանալու համար նախատեսված պատիժների համեմատական վերլուծության հիման վրա, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ նոր ընդունված քրեական օրենսդրությունը համարվում է պատիժը մեղմացնող, քանի որ նշված արարքի համար որպես պատիժ նախատեսում է ազատազրկում՝ երկուցից հինգ տարի ժամկետով, մինչդեռ հանցանքը կատարելու պահին գործող օրենքով սահմանված էր ազատազրկում՝ չորսից տասը տարի ժամկետով։ Հետևաբար, նոր օրենսդրության գործողությունը տարածվում է մինչև այդ օրենքն ուժի մեջ մտնելը հանցանք կատարած անձի վրա։
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Ավետիսյանին 2003 թվականի ապրիլի 18-ի ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մեղսագրված արարքը պետք է որակել 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով։
Պատժի նշանակման համաչափության վերաբերյալ նախկինում արտահայտած դիրքորոշումների (41) լույսի ներքո ուսումնասիրության և գնահատման ենթարկելով քրեական գործում առկա նյութերը, վերլուծելով Ա.Ավետիսյանի կատարած արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև հաշվի առնելով Ա.Ավետիսյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ տեղեկությունները, այն դիտարկելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող այլ հանգամանքների, այն է` նախկինում դատապարտված չլինելու, դրական բնութագրվելու, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության (42), ընտանեկան դրության (43) համատեքստում, Վճռաբեկ դատարանը հանգում է հետևության, որ նրա նկատմամբ այդ հոդվածով պետք է պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Վերոգրյալի հետ մեկտեղ` հաշվի առնելով, որ Ա.Ավետիսյանին մեղսագրվող արարքը կատարվել է մինչև 2018 թվականի հոկտեմբերի 21-ն ու Ա.Ավետիսյանի նկատմամբ՝ «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 2018 թվականի նոյեմբերի 1-ի ՀՀ օրենքը կիրառելու արգելքները բացակայում են, ուստի նշված օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կիրառմամբ՝ Ա.Ավետիսյանը նշանակված պատժից ենթակա է ազատման։
26․ Վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ գտնում է, որ Ա.Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված գրավն անհրաժեշտ է վերացնել և գրավի գումարը վերադարձնել գրավատուին: Հաշվի առնելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 163-րդ հոդվածի պահանջն առ այն, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծվում է դատավճռով, Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ տուժող «Վիվառո Բեթինգ» և «Վիվառո Գեյմ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների ներկայացուցչի քաղաքացիական հայցը պետք է թողնել առանց քննության: Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու պայմաններում, գույքի վրա դրված կալանքը պետք է վերացնել (44)։ Միևնույն ժամանակ, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 155-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն, քրեական դատավարությունում հարուցված քաղաքացիական հայցը, որը դատարանի կողմից թողնվել է առանց քննության, կարող է հետագայում հարուցվել քաղաքացիական դատավարության կարգով: Վերոգրյալով պայմանավորված, Վճռաբեկ դատարանը բողոքաբերի՝ սույն որոշման 5․1-րդ կետում մատնանշված փաստարկին անդրադառնալն առարկայազուրկ է համարում:
Հաշվի առնելով, որ սույն գործով ձևավորված դատական ծախսերն առաջացել են համակարգչային սաբոտաժի դրվագներով, մինչդեռ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 294-րդ հոդվածի 2-րդ մասի բովանդակային վերլուծությունից հետևում է, որ դատական ծախսերի հարցն ընդգրկված չէ անձի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեպքում դատարանի կողմից լուծման ենթակա հարցերի շրջանակում, հետևաբար քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեպքում դատական ծախսերը ենթակա չեն բռնագանձման, Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Ավետիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 38-253-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու պայմաններում, դատական ծախսերն ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի վրա չեն կարող դրվել։
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 162-րդ, 163-րդ և 171-րդ հոդվածներով, Հայաստանի Հանրապետության քրեական դատավարության օրենսգրքի 39-րդ, 43-րդ, 361.1-րդ, 403-406-րդ, 415.1-րդ, 419-րդ, 422-423-րդ հոդվածներով՝ Վճռաբեկ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց


1. Վճռաբեկ բողոքները բավարարել մասնակիորեն: Ամբաստանյալ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 254-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի՝ 2019 թվականի հունվարի 22-ի դատավճիռը և ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2020 թվականի փետրվարի 27-ի որոշումը բեկանել և փոփոխել։
2․ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով և 38-253-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը վերաորակել նույն օրենսգրքի 38-253-րդ հոդվածի 1-ին մասով ու 38-253-րդ հոդվածի 1-ին մասով, և նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել՝ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառաբանությամբ։
3․ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանի նկատմամբ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 362-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 2 (երկու) տարի 6 (վեց) ժամկետով:
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի կիրառմամբ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանին ազատել պատժից:
4․ Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառված գրավը վերացնել և վճարած գումարը վերադարձնել գրավատուին:
Տուժող «Վիվառո Բեթինգ» և «Վիվառո Գեյմ» սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերությունների ներկայացուցչի քաղաքացիական հայցը թողնել առանց քննության:
Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանին պատկանող անշարժ և շարժական գույքի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված` այն Ավթանդիլ Աշոտի Ավետիսյանից բռնագանձման ենթակա չլինելու հիմքով:
5․ Ստորադաս դատարանների դատական ակտերը մնացած մասերով թողնել անփոփոխ։
6․ Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է և ենթակա չէ բողոքարկման:

Նախագահող՝ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ
Դատավորներ՝ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ
Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ
Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ
1 Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի անցումային դրույթները կարգավորող 483-րդ հոդվածի 8-րդ մասի՝ սույն բողոքը քննվում է մինչև 2022 թվականի հուլիսի 1-ը գործող կարգով:
2 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 5-րդ, թերթեր 261-315:
3 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 13-րդ, թերթեր 58-115:
4 Տե՛ս նույն տեղում։
5 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 14-րդ, թերթեր 109-133:
6 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթեր 48-50։
7 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1-ին, թերթեր 54-59 և հատոր 4-րդ, թերթեր 279-283:
8 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 5-րդ, թերթեր 49-54։
9 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթեր 157-158։
10 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթեր 174-176։
11 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 15-րդ, թերթ 65։
12 Տե՛ս քրեական գործ, հատորներ 1-5-րդ։
13 Ապացույցների բավարարության չափանիշների վերաբերյալ մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը։
14 Այդ առնչությամբ առավել մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Հակոբ Մարտիրոսյանի գործով 2017 թվականի հունիսի 22-ի թիվ ԿԴ1/0006/01/15 որոշման 14-րդ կետը։
15 Շարունակվող հանցագործությանը բնորոշ օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ հատկանիշների առնչությամբ, որոնցով այն տարանջատվում է հանցագործությունների իրական համակցությունից, առավել մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Հակոբ Մարտիրոսյանի գործով վերը հիշատակված որոշման 12-րդ կետը։
16 Տե՛ս սույն որոշման 13․3-րդ կետը։
17 Տե՛ս ՀՀ Սահմանադրական դատարանի՝ 2011 թվականի ապրիլի 5-ի թիվ ՍԴՈ- 947 որոշման 8-րդ կետը, 2020 թվականի նոյեմբերի 24-ի թիվ ՍԴՈ-1561 որոշումը, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Հմայակ Դավթյանի գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ի ՇԴ/0126/01/12, Վարուժան Բալայանի գործով 2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի թիվ ՍԴ1/0001/01/17 և Արմեն Վարդանյանի գործով 2019 թվականի դեկտեմբերի 20-ի թիվ ԿԴ3/0013/01/18 որոշումները։
18 Հարկ է նկատել, որ համապատասխան դիրքորոշումը համահունչ է 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերաբերելի իրավակարգավորումներին:
Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը։
20 Տե՛ս սույն որոշման 11-րդ կետը և քրեական գործի հատոր 13-րդ, թերթեր 58-115։
21 Տե՛ս սույն որոշման 12-րդ կետը։
22 Տե՛ս սույն որոշման 19-րդ կետը։
23 Տե՛ս սույն որոշման 10-րդ կետը։
24 Տե՛ս սույն որոշման 13․1-րդ և 13․2-րդ կետերը։
25 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 1, թերթեր 54-59, 68, 95-97, հատոր 2, թերթեր 71-72, 81, հատոր 4, թերթեր 279-283, 297 և հատոր 5, թերթեր 49-54։
26 Տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը։
27 Հարկ է նշել, որ 2021 թվականի մայիսի 5-ին ընդունված ՀՀ քրեական օրենսգրքի ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ օրենսդիրը, որոշակիացնելով համակարգչային սաբոտաժի արդյունքում առաջացած ծանր հետևանքների բնույթը՝ այդպիսին է դիտարկել նաև կազմակերպության գործունեության խաթարումը։
28 Տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը։
29 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Գևորգ Ճաղարյանի և մյուսների գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի թիվ ԵՇԴ/0002/01/11 որոշման 21-րդ կետը։
30 Տե՛ս քրեական գործ, հատորներ 1-5-րդ։
31 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 5-րդ, թերթեր 171-172 և 189։
32 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 2-րդ, թերթ 45։
33 Տե՛ս քրեական գործ, հատոր 3-րդ, թերթեր 90-91։
34 Անձի՝ ողջամիտ ժամկետում դատաքննության իրավունքի առնչությամբ առավել մանրամասն տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի՝ Լիլիթ Վարդանյանի և Զարինե Այվազյանի գործով 2019 թվականի սեպտեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0016/01/14 որոշումը։
35 Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Մխիթար Էլոյանի և այլոց գործով 2011 թվականի հուլիսի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0211/01/10 որոշումը։
36 Տե՛ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի՝ Անահիտ Սաղաթելյանի գործով 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11, Հրանտ Մազմանյանի գործով 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0121/11/14, Ֆարիդա Ավագիմյանի գործով 2017 թվականի ապրիլի 12-ի թիվ ԱՎԴ2/0016/01/14, Անդրանիկ Գրիգորյանի գործով 2017 թվականի օգոստոսի 30-ի թիվ ԵԿԴ/0180/01/15 որոշումները։
37 Մանրամասն տե´ս, mutatis mutandis, Վճռաբեկ դատարանի` Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով վերը նշված որոշման 21-րդ կետը և սույն որոշման 10-րդ կետը։
38 Տե՛ս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 235-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 19-րդ հոդվածի 2-րդ մասը և 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը։
39 Անձի վիճակը վատթարացնող օրենքին հետադարձ ուժ չտալու օրենսդրական պահանջի համաձայն՝ ամբաստանյալ Ա.Ավետիսյանի նկատմամբ կիրառելի է հանցավոր արարքը կատարելու պահին գործող` 2003 թվականի ապրիլի 18-ին ընդունված, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածով նախատեսված կարգավորումը:
40 Տե՛ս սույն որոշման 5-րդ կետը։
41 Տե´ս, Վճռաբեկ դատարանի` Ռուզաննա Գևորգյանի գործով 2022 թվականի սեպտեմբերի 16-ի թիվ ԱՐԴ/0008/01/20 որոշման 24-րդ կետը և այդ որոշմամբ վկայակոչված վերաբերելի որոշումները։
42 Տե'ս սույն որոշման 11․1-րդ կետը։
43 Տե'ս սույն որոշման 14-րդ կետը։
44 Տե՛ս Վճռաբեկ դատարանի` Արթուր Անդրեասյանի գործով 2016 թվականի հունիսի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0200/01/13 որոշման 20.2-րդ կետը։