Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0167/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
6.4
Պատասխանող
Արթուր Հակոբյան
Արթուր Հակոբյան Հրանտի
Արթուր Հակոբյան
Արթուր Հակոբյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մհեր Արղամանյան
Սերգեյ Չիչոյան
Ռուբիկ Մխիթարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Վճռաբեկ
Համլետ Ասատրյան
Դատավոր
Քրեական վերաքննիչ
Մհեր Արղամանյան
Սերգեյ Չիչոյան
Ռուբիկ Մխիթարյան
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Արշակ Վարդանյան
Վճռաբեկ
Համլետ Ասատրյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Քրեական վերաքննիչ | 2017-08-16 | 13:00 | 2 | Կայացվել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2017-02-20 | 10:00 | 7 | Կայացել է | ||
| Վճռաբեկ | 2017-02-17 | 17:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-02-03 | 16:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2017-01-20 | 11:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-12-16 | 11:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-12-01 | 10:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-11-16 | 16:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-11-08 | 11:30 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-11-01 | 11:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-10-13 | 16:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-09-29 | 16:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-09-08 | 10:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-08-23 | 11:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Վճռաբեկ | 2016-08-08 | 10:00 | 7 | Նշանակվել է դատական նիստ | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-07-18 | 16:00 | 7 | Կայացել է |
Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
16.08.2017թ. քաղաք Երևան
ԳՈՐԾ. Հ.-ԵԿԴ/0167/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ԱՓԻՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ա.ՂԱԼՈՒՄՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Կ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում մեղադրող Ա.Ափիյանի և տուժող Ա.Ղալումյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Հրանտի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի երկու դրվագով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
Նախաքննական մարմնի կողմից Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին մասի երկու դրվագով այն բանի համար, որ նա խաբեությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ նախապես համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ, մոլորության մեջ են գցել ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալումյանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում պաշտոնի նշանակելու հարցում։ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղալումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն Արամ Մկրտչյանը ներկայացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձնավորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարաշահելով վերջինիս վստահությունը՝ հավաստիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ վերջինս համաձայնել է տալ պահանջվող գումարը, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հակոբյանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ՝ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համարժեք՝ 30.000 ԱՄՆ դոլարին։
Բացի այդ, Արթուր Հակոբյանը տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ՝ ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է։
2016 թվականի հունիսի 6-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռով ճանաչել և հռչակել է Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանի անմեղությունը՝ «ԲՎՄ իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Արթուր Հրանտի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ (30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագ), և դատապարտվել` ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով։
Դատարանը որոշել է.
Պատժի նշված ժամկետին հաշվակցելով նախաքննության ընթացքում 2015 թվականի մարտի 12-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված և չկրած պատիժը՝ 9 ամիս 22 օր ազատազրկումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով։
Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը վերացնել, գրավի գումարը` 1.000.000 ՀՀ դրամը, վերադարձնել Գևորգ Հրանդի Հակոբյանին` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և վկա Աշոտ Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված, ԲՄՎ Իքս 5, 4.4 Այ» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան թողնել վերջինիս տնօրինությանը, դրա նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող Ա.Ղալումյանի ներկայացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի քաղ. հայցը մերժել՝ վերոնշյալ գումարը քաղ. պատասխանող ճանաչված Ա.Հակոբյանին կամովին և որպես կաշառքի առարկա տրամադրելու, այդ հիմքով փոխհատուցման ենթակա չլինելու պատճառաբանությամբ։
Որպես դատական ծախս՝ Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել Ռուսաստանի Դաշնությունից հանձնման նպատակով Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխելիս կատարված 3.032.369 ՀՀ դրամ գումարը։
Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված արգելանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև վերոնշյալ դատական ծախսն ամբողջությամբ փոխհատուցվելը։
Իր որոշումները Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը մասնավորպես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տուժող Ա.Ղալումյանի տիրապետությունից անհատույց դուրս գալու փաստը, սակայն նույն ապացուցողական զանգվածով չի պարզել և հիմնավորել այդ գումարը ստացած գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի իրական շարժառիթը և նպատակը, այլ անձի հետ հափշտակություն կատարելու նպատակով խմբի մեջ միավորվելու հանգամանքը, քանզի միայն շահադիտական շարժառիթի և նպատակի առկայության, խմբի կազմում հանդես գալու պայմաններում Ա.Հակոբյանի արարքը կարող էր որակվել որպես խարդախություն։ Դատարանը փաստում է, որ տվյալ դրվագով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի արարքը ճիշտ քրեաիրավական գնահատականի չի արժանացել, իրականում նա կատարել է կաշառքի միջնորդության փորձ, ինչը կատարել է մեղավորությամբ և այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` նա քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է նշված հոդվածի համապատասխան մասով։
Ինչ վերաբերում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված խարդախությանը, ապա վերջինիս արարքում բացակայում են խարդախության հանցակազմի հատկանիշները, կողմերի` որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ի սկզբանե առկա էին քաղաքացիաիրավական բնույթի հարաբերություններ, որոնց վերաբերյալ հնարավոր վեճն ենթակա էր լուծման բացառապես մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադատավարական ընթացակարգով։
Նշված հետևությունների Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով.
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանների համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։
Այսպես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն`
«Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական - պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Սույն դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին երկու դրվագներով վերագրված արարքներում խարդախության հանցակազմի առկայությունը։
Դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համակցությունը բավարար չէ սույն գործով ամբաստանվող Ա.Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով վերագրված արարքներում նրա անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորելու հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան համոզվածություն առ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը գործել է շահադիտական շարժառիթով և նպատակով, Արթուր Ղալումյանի դրվագով՝ խմբի կազմում հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, գործում եղած ապացույցները, այդ թվում՝ տուժող Արթուր Ղալումյանի և Արմեն Գաբրիելյանի ցուցմունքները թույլ չեն տալիս վերոնշյալ հանգամանքը պարզել անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, այդ հանգամանքների ապացուցվածությունը ողջամտորեն կասկած է հարուցում։
Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ավտոմեքենայի առուծախի գործարքով պայմանավորված գույքային բնույթի վեճն ենթակա էր քննության և լուծման բացառապես մասնավոր տիրույթում, թեև սույն դատական ակտի կայացման պահին նույնիսկ այդ վեճը վերացել էր։
Լիա Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացված թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ եթե քաղաքացիաիրավական հարաբերության հենքը վերաբերում է կարգավորիչ գործառույթ իրականացնող իրավունքի ճյուղին, ապա քրեական իրավունքը և դատավարությունը, մարմնավորելով իրավունքի պահպանիչ գործառույթը, իրենց բնույթով ածանցյալ են իրավունքի տվյալ ճյուղերից, մասնավորապես` քաղաքացիական իրավունքից և դատավարությունից։ Այլ կերպ` ներգործության քրեաիրավական և քրեադատավարական միջոցները չպետք է այնպիսին լինեն, որ խաթարեն քաղաքացիաիրավական ու քաղաքացիադատավարական հարաբերությունների ներքին տրամաբանությունը, անորոշություն ու անկանխատեսելիություն ստեղծեն քաղաքացիաիրավական շրջանառության մեջ։
Վճռաբեկ դատարանը նաև փաստել է, որ պետությունը պարտավոր չէ գործող քաղաքացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ գործարքներ կնքած քաղաքացիների գույքային և այլ իրավունքների վերականգնումը դիտել հանրային շահի տիրույթում և հանրային միջոցներ ծախսելով` իրականացնել նշված մասնավոր շահերի քրեաիրավական պաշտպանություն և այդ մասնավոր շահերի պաշտպանությունը, որպես ընդհանուր կանոն, պետք է կատարվի մասնավոր իրավունքի տիրույթում` քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադատավարական միջոցներով։
Տվյալ դեպքում «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենան իրացվել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության համապատասխան գրանցման-քննական բաժանմունքում առուվաճառքի գրավոր պայմանագրի կնքմամբ։ Գործով տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանն անձամբ կամ միջնորդավորված եղանակով տվյալ գործարքի կնքմանը մասնակցելիս, ավտոմեքենայի արժեքը մասամբ ստանալու և գումարի մնացած մասը չստանալու ռիսկը լիովին գիտակցելու պայմաններում, ավտոմեքենան վաճառել է գնորդին՝ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին, թեև մեքենան հաշվառվել է վերջինիս ներկայացրած անձի անվամբ։ Նման պայմաններում պայմանագրում չարտացոլված հանգամանքը՝ վաճառողի կողմից գումարը ոչ ամբողջությամբ ստանալը, մեքենայի արժեքի մնացորդի վճարումն ուշացնելը, նույնիսկ այն առհասարակ չվճարելը, ինքնին կամ համակցությամբ վերոնշյալ գույքային վեճը հանրային տիրույթում քննելու և լուծելու բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ։ Ա.Գաբրիելյանը կարող էր խախտված այդ գույքային իրավունքների պաշտպանությունը փնտրել մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիադատավարական ընթացակարգի շրջանակներում՝ վերոնշյալ գործարքն անվավեր ճանաչելու կամ ավտոմեքենայի մնացած արժեքը պահանջելու հայցադիմումներ ներկայացնելու եղանակներով։
Սամսոն Ղազարյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0120/01/12 և Ռուդիկ Բալասանյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0199/01/13 որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ քրեական գործերի քննության շրջանակներում դատարանն իրավասու չէ քրեական դատավարության կարգով քննություն իրականացնել քաղաքացիական բնույթի իրավահարաբերությունները (վեճը) պարզելու ուղղությամբ և հաստատել այդպիսի վեճի առարկան կազմող իրավաբանական փաստեր, տվյալ դեպքում՝ ավտոմեքենայի արժեքը ոչ ամբողջությամբ վճարվելու փաստը, չվճարված գումարի չափը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն այդ դիրքորոշումը պայմանավորել է համապատասխան փաստերը հաստատելու քաղաքացիադատավարական կանոնների` քրեադատավարական կանոններից սկզբունքային տարբերությամբ և դրանք մեկը մյուսով փոխարինելու անթույլատրելիությամբ։ Այդ պարագայում քրեական վարույթ իրականացնող դատարանը դուրս կգա իր իրավասության սահմաններից, արդյունքում կխաթարվի քաղաքացիաիրավական ու քաղաքացիադատավարական հարաբերությունների ներքին տրամաբանությունը։
Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ իր իրավասությունների սահմանազանցում թույլ տված դատարանը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով չի կարող հանդիսանալ «օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան» վիճարկվող դատավարության առնչությամբ։ Արդյունքում կխախտվի անձի արդար դատաքննության իրավունքը։ Ավելին, կարող է առաջանալ իրավիճակ, երբ նույն փաստի վերաբերյալ առկա լինեն քաղաքացիական դատավարության կարգով և քրեական դատավարության կարգով կայացված օրինական ուժի մեջ մտած իրար հակասող դատական ակտեր։ Վերջին իրավիճակն անթույլատրելի է իրավական որոշակիության սկզբունքի տեսանկյունից, ինչը, հանդիսանալով իրավունքի գերակայության հիմնարար տարրերից մեկը, պահանջում է, ի թիվս այլնի, որ եթե դատարանները վերջնականապես որոշել են որևէ հարց, նրանց որոշումը չպետք է կասկածի տակ դրվի։
Ավելին, վերոնշյալ գույքային վեճը բացառապես մասնավոր տիրույթում քննության ենթակա լինելու վերաբերյալ հետևության կարելի էր հանգել նաև Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման բովանդակային վերլուծության արդյունքներով.
Այսպես, ըստ Արթուր Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասի՝ նրան տվյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 ՀՀ դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ, ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է»։
Մեղադրանքի վերոնշյալ ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում ենթադրյալ հափշտակության առարկան հանդիսացել է տուժող Արմեն Գաբրիելյանի 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը սահմանված ժամկետում վերջինիս չի տրվել և խաբեությամբ հափշտակվել է։ Մինչդեռ մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրությամբ և գնահատմամբ հաստատվեց, որ որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանից գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն անձամբ կամ միջնորդավորված որևէ գումար չէր վերցրել, հետևաբար՝ այն վստահությունը չարաշահելու կամ խաբեության եղանակներով չէր կարող ստացվել, առավել ևս՝ հափշտակել։ Տվյալ դեպքում ենթադրյալ խարդախության առարկա կարող էր հանդիսանալ միայն «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենան, այն էլ միայն այն դեպքում, եթե հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով հաստատվեր գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մոտ խարդախությամբ այն հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորության առկայությունը, որը, համաձայն ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման, պետք է առկա լիներ մինչև վերոնշյալ ավտոմեքենան կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը։ Դատաքննությամբ նաև հաստատվեց, որ բանավոր պայմանավորվածությամբ որոշված ժամկետի ուշացմամբ, սակայն ավտոմեքենայի գումարի մնացորդը՝ 12.000 ԱՄՆ դոլարը, որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանին, այնուամենայնիվ, վերադարձվել է։
Դատարանը նաև փաստում է, որ 17.000 ԱՄՆ դոլար գնահատված վերոնշյալ ավտոմեքենան տարաժամկետ վճարելու պայմանով, 5.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճարով գնելը և գրեթե անմիջապես էականորեն ցածր գնով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն կանխիկ կերպով և ողջ գումարի ստացմամբ վաճառելն ինքնին այդ ավտոմեքենային կամ չվճարված 12.000 ԱՄՆ դոլարին խարդախությամբ տիրանալու հանգամանքը հիմնավորող բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին նման մեղադրանք առաջադրելուց առաջ մեղադրող կողմը պարտավոր էր ստուգել և հերքել գույքն էականորեն ցածր գնով վաճառելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պատճառաբանությունները, որոնք տվյալ դեպքում նույնիսկ դատաքննության արդյունքներով չեն հերքվել։
Խարդախությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլարի հափշտակության դրվագով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և նրա ենթադրյալ հանցակիցը՝ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանը, գործել են խաբեությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, նախապես ձեռք բերված համաձայնության շրջանակներում, որի արդյունքներով մոլորության մեջ են գցել որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում նրան պաշտոնի նշանակելու հարցում։ Ընդ որում, ըստ վերոնշյալ որոշման՝ ենթադրյալ հանցակիցների միջև եղել է դերաբաշխում, մասնավորապես՝ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղալումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն՝ Արամ Մկրտչյանը ներկայացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձնավորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարաշահելով վերջինիս վստահությունը՝ հավաստիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ Ղալումյանը համաձայնել է պահանջվող գումարը տալ, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հակոբյանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։
Գևորգ Ճաղարյանի և մյուսների վերաբերյալ ԵՇԴ/0002/01/11 քրեական գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշման մեջ վերլուծելով մեղադրանքի ձևակերպմանը ներկայացվող պահանջները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ դրանում, բացի հանցավորի մասին տվյալներից, հանցագործության տեղից, ժամանակից և եղանակից, մանրամասնորեն և հստակ պետք է նշվեն արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագործության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը։ Արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի իրացման առումով անընդունելի է, երբ իրավասու պաշտոնատար անձը համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում մեղադրանքը ձևակերպելիս սահմանափակվի միայն քրեական օրենքով արգելված արարքի ընդհանրական նկարագրությամբ։ Նույն կերպ անընդունելի է, երբ հանցանքը մի խումբ անձանց կողմից կատարված լինելու դեպքում հանցակիցներին ներկայացվում է միևնույն մեղադրանքը` առանց հստակեցնելու նրանցից յուրաքանչյուրի կոնկրետ գործողությունները, հանցագործությանը նրանցից յուրաքանչյուրի մասնակցության բնույթն ու աստիճանը։
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ նշված պահանջների պահպանմամբ մեղադրանքը ձևակերպելու դեպքում միայն առաջադրված մեղադրանքը հնարավորություն կտա մեղադրյալին պատշաճ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը, ինչպես նաև կապահովվի կողմերի դատավարական իրավահավասարությունը` սեփական դիրքորոշումը հիմնավորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար։ Նշված սկզբունքներից ցանկացած շեղում կհանգեցնի արդար դատաքննության հիմնարար արժեքի առարկայազրկման։
Տվյալ իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի որոշումը վերլուծելով` Դատարանն արձանագրում է, որ նրան խարդախության տվյալ դրվագով օբյեկտիվ կողմից մեղսագրվել են հետևյալ գործողությունները՝
ա. նախնական համաձայնության շրջանակներում խմբի կազմում ստանձնած դերաբաշխմանը համապատասխան՝ տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանին մոլորության մեջ գցելը և խաբելը, հավաստիացնելը, թե իբր ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում նրա պաշտոնի նշանակման հարցում,
բ. Արթուր Ղալումյանից 2012թ. հունիսի 28-ին 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ ստանալը, որոնք ըստ մեղադրող կողմի վարկածի՝ հափշտակվել են խմբի վերոնշյալ անդամների կողմից։
Մեղադրանքի որոշման մեջ բացակայում են քննվող գործով անցնող այլ անձանց` Արման Հարությունյանի և Աղասի Ալոյանի միջոցով տուժող Արթուր Ղալումյանին խաբելու և/կամ մոլության մեջ գցելու վերաբերյալ ձևակերպումները, որից կարելի է եզրակացնել, որ տուժող Ղալումյանից խարդախությամբ գումարներ հափշտակած անձինք, տվյալ դեպքում` ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը, ըստ մեղադրող կողմի վարկածի` նաև Ա.Մկրտչյանը, տուժողին խաբել և մոլորության մեջ են գցել անմիջականորեն ( ՀՀ քրեական օրենսգքրի 38-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված միջնորդավորված կատարողներ չեն), այդ նպատակին հասնելու համար չեն օգտվել բարեխիղճ մոլորության ազդեցությամբ գործող Ա.Հարությունյանի, Ա.Ալոյանի և այլոց ջանքերից, թեև տուժող Ա.Ղալումյանը նույնիսկ Դատարանում նրանց ևս մեղադրում է խարդախությանը մասնակցելու կամ հանցակցելու մեջ։
Մեղադրանքի ձևակերպումից անուղղակիորեն հասկացվում է, որ խարդախությունը Ա.Հակոբյանը և Ա.Մկրտչյանը կատարել են խմբի կազմում, նախնական համաձայնության շրջանակներում, այսինքն՝ անդամներ Ա.Հակոբյանի և Ա.Մկրտչյանի կազմով ստեղծված և գործող խումբն ենթադրաբար պետք է առնվազն ձևավորվեր 30.000 ԱՄՆ դոլարի խարդախությունը կատարելուց առաջ։ Մեղադրանքի որոշումից անհասկանալի է սակայն, թե վերոնշյալ անձանց մոտ կոնկրետ որ պահին է այդպիսի դիտավորություն ծագել և այն իրականացնելու համար հանցավոր խումբը ձևավորվել, մասնավորապես` Ղալումյանի պաշտոնի նշանակման հարցով ի սկզբանե զբաղվող Արման Հարությունյանին «հեռացնելուց» առաջ, թե դրանից հետո։ Մեղադրանքի ձևակերպումից չի հասկացվում, իսկ դատաքննությամբ չպարզվեց, թե տուժող Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակելու խոստում տալու պահին ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն արդյոք ստացել էր արդյոք Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նույնաբովանդակ երաշխավորությունը, թե գործում էր միայնակ։
Դատարանը փաստում է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանին Արամ Մկրտչյանի հետ ծանոթացնելը՝ կաշառքի միջոցով Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակելուն նպաստելու դիտավորությամբ, ինչպես նաև այդ նպատակով անձամբ գումարները Ա.Ղալումյանից ստանալը, առանց տուժողին խաբելու և/կամ մոլորեցնելու փաստը նախապես գիտակցելու, վերագրված խարդախությանը գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի հանցակցությունը հիմնավորող բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ. ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքին նման իրավական գնահատական (իրավաբանական որակում) տալու համար մեղադրող կողմը պետք է բավարար ապացուցողական զանգվածով հերքեր Արամ Մկրտչյանի գործողությունների հետևանքով նաև Ա.Հակոբյանի` բարեխիղճ մոլորության մեջ հայտնվելու վարկածը, ինչը մինչդատական վարույթի արդյունքներով չի կատարվել, իսկ վերոնշյալ բացը չի լրացվել նաև դատական քննության արդյունքներով։
Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ, ըստ որի` «(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ`
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից,
2. գործողությունների համատեղությունը,
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում»։
Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշման վերլուծությունից հետևում է, որ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։
Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մասնակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է`
1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ.
2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը.
3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը։
Տվյալ իրավական դիրքորոշումները սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Այսպես, վերագրված խարդախության ենթադրյալ մյուս մասնակիցը՝ Արամ Մկրտչյանը ողջ նախաքննության ընթացքում, ընդհուպ մինչև սույն դատական ակտի կայացման օրը, գտնվել է հետախուզման մեջ, գործով երբևէ չի հարցաքննվել։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը նախաքննության և դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակելու նպատակ չի ունեցել, տուժող Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակման հարցով փորձել է օգնել իր բարեկամ և միաժամանակ վերջինիս աշխատանքային ընկեր Աղասի Ալոյանի խնդրանքով, վերոնշյալ գումարը ստացել է գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանից և երկու դրվագներով ամբողջությամբ հանձնել է պաշտոնի նշանակման հարցն հանձն առած, իր կարծիքով նման հնարավորություն ունեցող Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին։
Նման պայմաններում նախնական համաձայնության շրջանակներում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը, ենթադրյալ այդ խմբի կազմում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ընդգրկված լինելը և խմբի շահադիտական նպատակի իրականացմանը միտված, փոխադարձաբար լրացնող որոշակի գործողություններ կատարելը մեղադրող կողմը փաստել է գլխավորապես գործի ելքով շահագրգռված անձի՝ որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանի ցուցմունքների հիման վրա։ Ընդ որում, վերոնշյալ ցուցմունքներն ինքնին հերքում կամ առնվազն կասկածի տակ են դնում հանցավոր խմբի առկայության և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ հափշտակելու վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածը, հակառակը, հաստատում են ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի առկայությունը։
Այսպես, նախաքննական հակասական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո Դատարանում Ա.Ղալումյանը ընդունեց, որ «Մարիոտ» հյուրանոցում կայացած իրենց զրույցի ընթացքում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առաջարկել է գումարը նրան տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իրեն պաշտոնի նշանակելուց հետո, որին Ստեփանիչը չի համաձայնել։ Այն, որ դա կարող էր ենթադրյալ հանցակիցների միջև նախապես ծրագրավորված «բեմադրություն» էր, ուղղակի ենթադրությունների ոլորտից է, որևէ ապացույցով չի հաստատվել։ Բացի այդ, տուժողը Դատարանում հայտնեց, որ երբ իրեն պաշտոնի նշանակելու վերաբերյալ խոստումը խոստացված ժամկետում չի կատարվել, իսկ Արթուր Հակոբյանն արդեն գտնվում էր Վրաստանում, իր բջջային հեռախոսահամարի վրա փակ համարից զանգահարել է նույն Արամ Ստեփանիչը և տեղեկացրել, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։
Տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքների վերլուծությունից կարելի է եզրակացնել, որ նախ՝
- գումարները տուժող Ղալումյանից ի սկզբանե վերցվել են «գործը» անելու, այսինքն՝ նրան ակնկալած պաշտոնին նշանակելու համար, որի չլինելու մասին տուժող Ա.Ղալումյանը նաև տեղեկացվել է,
- խարդախություն կատարելու դիտավորության առկայության և գործելու պարագայում Ա.Հակոբյանը, Ղալումյանին պաշտոնի նշանակման անհնարինությունը քաջ գիտակցելով, կաշառքի առարկան միայն պաշտոնի նշանակումից հետո Արամ Ստեփանիչին հանձնելու առաջարկ անել չէր կարող։
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության և նրան վերագրված արարքի ճիշտ քրեաիրավական որակման հարցը պարզելու նպատակով Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ խարդախության և կաշառքի միջնորդության հանցակազմերի վերլուծությանը։
Խարդախությունը հափշտակության տարատեսակ է, հետևաբար՝ դրան բնորոշ են հափշտակության հանցակազմի ընդհանուր հատկանիշները։
Հափշտակության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ ապօրինաբար, շահադիտական նպատակով վերցնում է ուրիշի գույքը կամ այդ գույքը դարձնում է իրենը կամ այլ անձինը, դրա դիմաց որևէ ձևով չի հատուցում, իրական վնաս է հասցնում գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին, նախատեսում ու ցանկանում է դա։ Հափշտակության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ են նաև շարժառիթը և նպատակը։ Շահադիտական նպատակ ասելով՝ հասկացվում է հանցավորի ձգտումը՝ հարստանալ հափշտակված գույքի հաշվին՝ այն վերցնելով, իրենը դարձնելով կամ իր «հաշվին» այլ անձանց հանձնելով։ Այսպիսով, հանցավորը հարստանում է սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի հաշվին՝ նրանց նյութական վնաս հասցնելով։
Եթե շահադիտական նպատակը բացակայում է, և անձը ապօրինի, անհատույց տիրանում է ուրիշի գույքին այլ շարժառիթով և նպատակով, հափշտակության հանցակազմը բացակայում է։ Օրինակ՝ անձն ուրիշի գույքը վերցնում է վրեժ լուծելու, հասարակության ուշադրությունը իր՝ որպես բարեգործի վրա դարձնելու և այլն նպատակներով։ Առանց շահադիտական նպատակի նման արարքները կարող են պարունակել այլ հանցակազմեր՝ ինքնիրավչություն, գույքի դիտավորյալ ոչնչացում կամ վնասում, կաշառքի միջնորդություն, բայց ոչ հափշտակություն։
Տվյալ դրվագով գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համապատասխան մասով և կետով որակելու համար մեղադրող կողմը պարտավոր էր ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորեր մինչև վերագրված արարքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններ կատարելը Ա.Հակոբյանի մոտ շահադիտական շարժառիթի և նպատակի առկայությունը և/կամ խարդախությամբ գույքին տիրանալու նպատակով այլ անձի հետ նախնական համաձայնություն ձեռք բերելը և այդ խմբի կազմում խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը կատարելը (հնարավոր դերաբաշխման դեպքում)` նախապես հերքելով անձնական, նույնիսկ՝ նյութական շարժառիթով կաշառքի միջնորդությամբ զբաղվելու վերաբերյալ դեռևս մինչդատական վարույթից ամբաստանյալի առաջ քաշած վարկածը և դրա հիմքում դրված պատճառաբանությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ և 312-րդ հոդվածների բովանդակությունից հետևում է, որ կաշառք տալն ու ստանալը կարող են կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի համաձայն՝ կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելն է, այսինքն` կաշառքի միջնորդությունը կաշառակերությանը օժանդակելու յուրահատուկ դրսևորում է, որն արտահայտվում է ինչպես կաշառք տալուն, այնպես էլ կաշառք ստանալուն օժանդակելու մեջ։
Կաշառքի միջնորդության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է նրանում, որ հանցավորը կաշառք տվողի կամ կաշառք ստացողի նախաձեռնությամբ կաշառքի առարկան կաշառք տվողից վերցնում ու փոխանցում է կաշառք ստացողին, կամ էլ նպաստում է նրանց միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն։ Կաշառքի միջնորդը կապող օղակի դեր է կատարում կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև։ Կաշառքի միջնորդը երբեք չի հանդիսանում կաշառք ստանալու կամ տալու նախաձեռնող, նա շահագրգռված չէ կաշառք ստացողի այն գործողություններով (անգործությամբ), որոնք վերջինս պետք է կատարի կաշառքի դիմաց։ Բացի այդ, կաշառքի միջնորդին չի պատկանում կաշառքի առարկան։ Կաշառքի միջնորդն ուղղակի նպաստում է կաշառք տվողի և ստացողի միջև կապերի հաստատմանը, կաշառքի առարկայի բնույթի և չափի մեջ համաձայնության գալուն։ Կաշառքի միջնորդը, ըստ էության, հանդես է գալիս ոչ թե իր, այլ այդ անձի անունից, ներկայացնում այդ անձի շահերը։
Կաշառքի միջնորդը տարբերվում է կաշառք տվողից նրանով, որ շահագրգռված չէ կաշառք ստացողի այն գործողություններով (անգործությամբ), որոնք վերջինս պետք է կատարի կաշառքի դիմաց։ Կաշառք ստացողից կաշառքի միջնորդը տարբերվում է նրանով, որ կաշառքի առարկան կաշառք տվողից վերցնում է ոչ թե իր համար, այլ կաշառք ստացողին հանձնելու նպատակով։ Ընդ որում, արարքի որակման համար որևէ նշանակություն չունի այն հանգամանքը, թե արդյոք կաշառքի միջնորդն իր կատարածի դիմաց վարձատրություն ստանում է, ստանալու է, թե՝ ոչ։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի անհիմն լինելու, նրան վերագրված գործողությունների (արարքի) քրեաիրավական սխալ որակման վերաբերյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում դատաքննությամբ պարզված հետևյալ հանգամանքները։ Մինչ դրանց թվարկումը Դատարանը արձանագրում է, որ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանի գործողությունների նկարագրությունը սույն դատական ակտում կատարում է բացառապես գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքի քրեաիրավական ճիշտ որակման հարցը պարզելու նպատակով, միտված չէ քննվող դեպքին նրա առնչությունը ստուգելուն և հաստատելուն, այն ապացուցման ենթակա է նրա վերաբերյալ ըստ էության քննվող քրեական գործի շրջանակներում (անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի գործողության ուժով)։
1. Գործով որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը սույն գործի մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ճանաչվել է մեղավոր միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափի կաշառք տալու փորձի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար։ Ակնկալված պաշտոնին Ա.Ղալումյանը չի նշանակվել, իր հանցավոր գործողությունների հետևանքով կրել է ոչ միայն հսկայական գույքային վնաս, այլև դատապարտվել և հեռացվել է ՀՀ ոստիկանության համակարգից, որպիսի իրավական հետևանքներն անթաքույց կապում է գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի, ինչպես նաև Աղասի Ալոյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ, այսինքն՝ գործի ելքով ակնհայտորեն շահագրգռված անձ է։
2. Աղասի Ալոյանի և Արման Հարությունյանի նկատմամբ վերոնշյալ, ինչպես նաև սույն քրեական գործերով խարդախության, կաշառք տալու կամ կաշառքի միջնորդության փորձի կամ դրանց հանցակցելու համար քրեական հետապնդում չի հարուցվել կամ իրականացվել, իսկ հարուցվելու դեպքում՝ արդարացնող հիմքով դադարեցվել է (առկա է 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Ա.Ալոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին կայացված և չվերացված որոշում), թեև տուժող Ա.Ղալումյանի ցուցմունքներով նրանց ևս վերագրվում են որոշակի գործողություններ՝ իրեն վստահեցնելու, բայց և այդ վստահությունը չարաշահելու, խաբելու վերաբերյալ, որոնք ենթադրաբար կատարվել էին այդ անձանց կողմից, սակայն Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ ընդհանրացվել և վերագրվել են բացառապես ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին և հետախուզման մեջ գտնվող նրա ենթադրյալ հանցակցին։
3. Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ենթադրյալ հանցակիցը՝ խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար խարդախությամբ հափշտակելու համար որպես մեղադրյալ ներգրաված Արամ Ստեփանի Մկրտչյանը, գտնվում է հետախուզման մեջ, մինչդատական վարույթում և Դատարանում չի հարցաքննվել։
4. Ուշադրության են արժանի գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի (ով նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չէ), ինչպես նաև նրա ենթադրյալ հանցակցի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի անձերը, ըստ որի՝ վերջինս մինչև սույն դեպքը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի (դատավոր Գ.Ավետիսյան) 2010թ. հունիսի 11-ի դատավճռով համասեռ արարք կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 5 տարի ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվարկվել է 2009թ. մայիսի 6-ից։ 2011թ. հունիսի 22-ին համաներման ակտի կիրառմամբ պատժի չկրած մասը կրճատվել է, թողնվել է կրելու 4 տարի 3 ամիս 5 օր ազատազրկումը։ 2011թ. հուլիսի 28-ին դատապարտյալ Արամ Մկրտչյանը Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 2 տարի 13 օր ժամկետով ազատազրկման կրումից։
5. Տվյալ դրվագով հարցաքննված անձանց` վկաներ Աղասի Ալոյանի, Արման Հարությունյանի, Գենադի Դավիդյանի, Հայկարամ Ստեփանյանի և Մելսիդա Վարդումյանի ցուցմունքները, դրանցում առկա փաստական տվյալները թույլ չեն տալիս անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ հերքել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ենթադրյալ հափշտակությանն առնչություն, նման դիտավորություն չունենալու, բացառապես կաշառքի միջնորդությամբ զբաղվելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պատճառաբանությունները, դրանք չեն հերքվում նաև վերոնշյալ ապացույցների և որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքների համադրության և գնահատման արդյունքներով։
6. Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ըստ էության կապող օղակ է հանդիսացել կաշառքի առարկային հետ առնչված միաժամանակ երկու կողմերի՝ կաշառք տված Արթուր Ղալումյանի (ըստ վերջինիս դիտավորության ուղղվածության) և որպես կաշառք ստացողի ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած (ըստ Ա.Ղալումյանի և Ա.Հակոբյանի ցուցմունքների) անձի ( ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) միջև, կազմակերպել է այդ անձանց հանդիպումը և մասնակցել պաշտոնի նշանակման վերաբերյալ նրանց միջև կայացած բանակցությանը, նույնիսկ` կաշառքի չափի վերաբերյալ սակարկությանը, որպես կաշառք ստացողի ներկայացուցիչ հանդես եկած անձի առաջարկով կաշառք տվողից երկու դրվագով ստացել և կաշառք ստացողի ներկայացուցչին դարձյալ երկու դրվագով փոխանցել է կաշառքի առարկան, Ա.Ղալումյանին տրամադրել է պաշտոնի նշանակման ընթացիկ հարցերով ստացվող ընթացիկ տեղեկատվություն։
7. 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանը երկու դրվագով փաստացի տրամադրել է գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին, սակայն պաշտոնատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանին անձամբ կամ որևէ ներկայացուցչի, այդ թվում՝ Արամ Մկրտչյանի միջոցով այդ գումարները չեն հասել, Հայկարամ Ստեփանյանն ի պաշտոնե նման նշանակում կատարել չէր կարող, սակայն որպես ՀՀ ոստիկանությունում պաշտոն զբաղեցնող անձ՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական, կարող էր նպաստել այդ նշանակման իրականացմանը, այսինքն՝ կաշառք ստանալու սուբյեկտ էր։
8. Տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն ինքնին կամ դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրությամբ չեն հաստատում այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել միայնակ կամ այլ անձի հետ ձեռք բերած նախնական համաձայնությամբ շրջանակներում խարդախությամբ հափշտակել վերոնշյալ գումարները, այսինքն՝ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը մինչև գումարներ վերցնելը գիտակցել է Ա.Ղալումյանին պաշտոնի վերանշանակելու անհնարինությունը և/կամ կաշառք ստացողի ներկայացուցչի կամ նրա առերևույթ հովանավոր Հայկարամ Ստեփանյանի՝ նման նշանակմանը նպաստելու անկարողությունը։ Չի հաստատվել նաև այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը կաշառք ստացողի ներկայացուցչին ամբողջությամբ կամ մասամբ չի փոխանցել Ա.Ղալումյանից այդ նպատակով ստացած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները, այն դեպքում, երբ տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն անուղղակիորեն վկայում են այն մասին, որ վերջինիս պաշտոնի չնշանակվելը Ա.Մկրտչյանը նրա հետ կայացած հեռախոսային զրույցների ընթացքում երբևէ չի կապել գումարները Ա.Հակոբյանի կողմից նրան չփոխանցվելու կամ լրիվ չփոխանցվելու հանգամանքով։ Ինչ վերաբերում է Ա.Մկրտչյանի հետ կայացած վերջին հեռախոսազրույցին, որով վերջինս Ա.Ղալումյանին տեղեկացնելով, որ գործը չի լինում՝ առաջարկել է գումարները ստանալ այն անձից, ում տվել է, այսինքն՝ Արթուր Հակոբյանից, որից կարելի է նաև ենթադրել, որ այդ գումարն ի վերջո վերադարձվել են Ա.Հակոբյանին՝ Ղալումյանին փոխանցելու նպատակով, ապա գործի ելքով շահագրգռված տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքը չի հաստատվել որևէ այլ չեզոք ապացույցով, այսինքն՝ նաև ապացույցների բավարար համակցությամբ։ Այդ ցուցմունքը կուրորեն ընդունելու պարագայում անգամ ակնհայտ է, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը իրականում կատարել է կաշառքի չհաջողված միջնորդություն և ոչ ավելին, իսկ դրան հաջորդած նրա արարքը՝ կաշառքի առարկա հանդիսացած 30.000 ԱՄՆ դոլարը Ա.Մկրտչյանից վերցնելը, սակայն կաշառք տված անձին՝ Ա.Ղալումյանին չվերադարձնելը չէր կարող որակվել որպես խարդախություն, քանի որ, նախ` չկա նման մեղադրանք և այդ մեղադրանքով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղավորությունը փաստելու դեպքում պաշտպանական կողմը կզրկվի այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավական հնարավորությունից, բացի այդ` այդ դրվագով հանցակազմի առկայությունը փաստելու համար ևս անհրաժեշտ էր բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել, որ այդ գումարին խարդախությամբ տիրանալու դիտավորությունն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մոտ ծագել էր նախքան այդ գումարը Արամ Մկրտչյանից ստանալը։
Վերոնշյալ դատողությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի դիտավորությունը և կատարած գործողություններն իրականում ուղղված են եղել կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի ներկայացուցչի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնություն գալուն և կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելուն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք է։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ դատաքննության արդյունքներով` հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով չհաստատվեց (չապացուցվեց) այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը տուժող Ա.Ղալումյանից կաշառքի առական երկու դրվագներով ստանալուց և գրեթե անմիջապես Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին փոխանցելուց առաջ գիտակցել է վերջինիս առերևույթ հովանավոր ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով Ղալումյանին պաշտոնի նշանակմանը նպաստելու անհնարինությունը։ Դատարանը նաև փաստում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքում առկա է կաշառքի միջնորդության չավարտված տեսակը՝ հանցափորձը, քանի որ այդ միջնորդությունը մինչև վերջ չի հասցվել ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի կամքից անկախ հանգամանքով. վերջինս չի գիտակցել, որ իր և տուժող Ա.Ղալումյանի մոտ որպես պաշտոնատար անձի ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Մկրտչյանի) ղեկավարը՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանն ի պաշտոնե այդ նշանակմանը նպաստելու իր լիազորությունից օգտվելու համաձայնություն որևէ անձի, այդ թվում՝ Ա.Մկրտչյանին չի տվել, վերջինս պաշտոնի նշանակման հարցով զբաղվելու մտադրություն ի սկզբանե չուներ։
Դատարանն արձանագրում է, որ 30.000 ԱՄՆ դոլարի խարդախության դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ա.Հակոբյանի մեղավորության փաստումը կհանգեցնի վերջինիս անմեղության կանխավարկածի, ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջների խախտման, միաժամանակ փաստում, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված արարքը տվյալ դրվագով համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի հիմքում դրված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, երկու դրվագներով առաջադրված մեղադրանքում նրա անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու համար, տուժողների ցուցմունքները փոխկապակցված չեն դատաքննությամբ հետազոտված հավաստի և վերաբերելի ապացույցների հետ, իսկ մեղադրանքների վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պատճառաբանությունները չեն հերքվել բավարար ապացուցողական զանգվածով։
Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքում նման փոփոխություն կատարելիս Դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեադատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը, այն, որ դրանով նրա իրավական վիճակը չի վատթարանում և պաշտպանության իրավունքը չի խախտվում։
Դատարանի եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում համադրելով և գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանը կատարել է կաշառքի միջնորդություն, որն ավարտին չի հասցվել նրա կամքից անկախ հանգամանքով.
Այսպես, կաշառքով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալումյանին «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում ղեկավար պաշտոնի նշանակելու համար Արթուր Հակոբյանը 2012թ. հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում Ա.Ղալումյանին ծանոթացրել է Հ.Ստեփանյանի անունից որպես նրա ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի՝ Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) հետ, ում նախապես ճանաչում էր և ով իրեն, ավելի ուշ նաև Ա.Ղալումյանին համոզել և վստահեցրել էր Հ.Ստեփանյանի միջոցով այդ խնդիրը գլուխ բերելու հարցում։ Հանդիպման արդյունքներով Հ.Ստեփանյանի անունից որպես նրա օգնական, միաժամանակ ոստիկանության ծառայող հանդես եկած վերոնշյալ անձը «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում Ա.Ղալումյանի նշանակմանը Հ.Ստեփանյանի կողմից նպաստելու և այդ գործը գլուխ բերելու պատրվակով, իրականում առանց վերջինիս գիտության և համաձայնության, որպես կաշառք պահանջել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ խոստանալով այդ գումարը նախապես ստանալու և Հ.Ստեփանյանին փոխանցելու պարագայում երկու աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել ակնկալած պաշտոնին Ա.Ղալումյանի նշանակման հարցը։ Արթուր Ղալումյանը համաձայնել և որպես օգնական ներկայացած վերոնշյալ անձի առաջարկությամբ նույն օրը Արթուր Հակոբյանի միջոցով նրան է փոխանցել այդ նպատակով կնոջ` Մելսիդա Վարդումյանի կողմից Դիլիջանից բերված 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարները, այսինքն՝ ընդհանուր առմամբ առանձնապես խոշոր չափի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն Ա.Հակոբյանի միջնորդական գործունությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքով չի ավարտվել, վերոնշյալ պաշտոնին Ա.Ղալումյանն ի սկզբանե չէր կարող նշանակվել՝ պաշտոնատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից անձամբ կամ որևէ ներկայացուցչի միջոցով այդ «գործարքի» վերաբերյալ նույնիսկ տեղեկացված չլինելու պատճառով։
Այսպիսով, Արթուր Հակոբյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով(…)»:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները
Մեղադրող Ա.Ափիյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով բեկանել վերոնշյալ դատական ակտը, Ա.Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /երկու դրվագ/ և դատապարտել ազատազրկման:
Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրող Ա.Ափիյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Գտնում է, որ դատարանը իր անհիմն դատավճռով ինչ որ կերպ հիմնավորելու նպատակով նախաքննությամբ ձեռք բերված, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները անտեսել է, դրանք օբյեկտիվորեն չի համադրել և գնահատել համակցության մեջ, արարքի վերաորակման, անհիմն ակտ կայացնելու համար որպես հիմնավորում հանդիսացող ամբաստանյալի և նրա փեսայի ցուցմունքները գնահատել է անջատ՝ չհամադրելով գործով մյուս ապացույցների և հաստատված փաստական հանգամանքների հետ, վերլուծել և մեկնաբանել է ենթադրությունների հիման վրա։
Այսպես.
Գործով տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանը նախաքննության, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. հունիս ամսին ձեռք է բերել «ԲՄՎ x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որը սեփականության իրավունքով հաշվառված է եղել ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի անվամբ։ Կարճ ժամանակ շահագործելուց հետո որոշել է վաճառել այն և այդ նպատակով ավտոմեքենան կայանել է Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող ավտոմեքենաների վաճառքի սրահում։ 2012թ. ապրիլի 17-ին՝ ժամը 14-ի սահմաններում, իր 077-42-42-24 և 099-43-49-49 բջջային հեռախոսահամարներին 098- 23-15-15 հեռախոսահամարից զանգահարել է մի տղամարդ և ցանկություն հայտնել ավտոմեքենան տեսնել։ Նույն օրը հիշյալ վաճառքի սրահում հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ցանկություն է հայտնել ավտոմեքենան ձեռք բերել ապառիկ կարգով մեկ ամսվա ընթացքում, այսինքն՝ իրեն որպես կանխավճար և գումարի վերադարձման երաշխիք Ա.Հակոբյանը պետք է վճարեր 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարեր 2012թ. մայիսի 20-ին՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու դիմաց ստացված գումարով։ Դրանից հետո քսան օր անց զանգահարել է Արթուր Հակոբյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն պատասխանել է վերջինիս վարորդ Արմեն Սահակյանը և իրեն հայտնել է, որ Ա. Հակոբյանը քաղաքից բացակայում է ու մինչև մայիսի 20-ն իր 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը ինքը պարտավովել է վճարել։ Սակայն դրանից հետո էլ իրեն գումար չեն տվել, 17.07.2012թ. զանգահարել է Ա. Հակոբյանի 098-23-15-15 բջջային հեռախոսահամարին, սակայն այն անջատված է եղել և ինքը դիմել է ոստիկանություն։
Գործով վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանը նախաքննության, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 16-ի երեկոյան իրեն է զանգահարել իր քենակալ Դավիթ Գրիգորյանը և հայտնել, որ մատչելի գնով վաճառվում է «ԲՄՎ x5» մակնիշի, 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա։ Ավտոմեքենայի սեփականատիրոջը շտապ գումար է հարկավոր եղել, այդ պատճառով էլ այն վաճառում է 11.000 ԱՄն դոլարով։ Հաջորդ օրը Դ. Գրիգորյանի հետ Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փորոցում հանդիպել են ավտոմեքենա վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Տեխնիկական վիճակը ստուգելու համար ավտոմեքենան տարել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով, Արթուրը ավտոմեքենայի վաճառքի գին է առաջարկել 10.000 ԱՄՆ դոլար, ինքը համաձայնվել է։ Դրանից հետո անմիջապես գնացել են ՀՀ ոստիկանության <ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես իր ընկեր և ասել է, որ ավտոմեքենան հաշվառված է նրա անվամբ։ Իր և նշված երիտասարդի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ ինքը Արթուրին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Դրանից հետո ինքը և Դավիթը «ԲՄՎ X5» մակնիշի ավտոմեքենայի ղեկին նստելուց հետո տեսել են, թե ինչպես է Արթուրը իր հետ ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայություն եկած երկու երիտասարդներին գումար տալիս, դա իրենց մոտ զարմանք է առաջացրել, թե ինչու Արթուրը իրեն պատկանող մեքենան վաճառելուց հետո գումար է տալիս երիտասարդներին։ Ինքը հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել է կապնվել Արթուրի հետ, սակայն չի կարողացել կապ հաստատել։ 2012թ. օգոստոսի 11-ին հրավիրվել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ տեղեկացել է, որ Արթուր Հակոբյանր խաբեությամբ նշված ավտոմեքենան հափշտակել է այլ անձից։
Նախաքննության ընթացքում Աշոտ Ղարագյոգյանը բազմաթիվ դիմումներ է ներկայացրել, որ ինքը հանդիսանում է բարեխիղճ գնորդ և իր անվամբ հաշվառված է «ԲՄՎ x5» մակնիշի ավտոմեքենան գնել է Արթուր Հակոբյանի միջնորդությամբ՝ իր ավտովարձույթի գրասենյակում շահագործման հանձնելու և շահույթ ստանալու համար։ Խնդրել է որպես բարեխիղճ գնորդ ավտոմեքենան հանել արգելանքից թույլատրել իրեն տնօրինել և օտարել այն։
Դատարանը անտեսել է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանը դեռևս 2012թ. ապրիլի 16-ի երեկոյան՝ Ա. Գաբրիելյանին զանգահարելուց և հանդիպելուց մեկ օր առաջ, զանգահարել է Ա. Ղարագյոզյանին և վերջինիս հետ սակարկել գործով տուժող ճանաչված Ա. Գաբրիելյանին պատկանող «ԲՄՎ, x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի շուրջ։
Վերոհիշյալ հանգամանքները վկայում են, որ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի մոտ արդեն իսկ ձևավորվել է նախնական դիտավորություն՝ հափշտակել Ա. Գաբրիելյանի գույքր կամ գումարը և դա անել այնպես, որ հետագայում խուսափի հնարավոր պատասխանատվությունից, այլապես ինչպես բացատրել, որ առանց ավտոմեքենայի սեփականատեր Ա. Գաբրիելյանի հետ հանդիպելու, ավտոմեքենայի գնի շուրջ համաձայնության գալու, Ա. Հակոբյանր նախ 16.04.2012թ. զանգահարել է Ա. Ղարագյոզյանին և հայտնել ավտոմեքենայի արժեքի մասին՝ 11.000 ԱՄՆ դոլար, պայմանավորվել հանդիպել, որից հետո՝ 17.04.2012թ. առաջին անգամ զանգահարելով Ա. Գաբրիելյանին և պայմանաորվել ավտոմեքենան գնել 17.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն հայտնել է, որ պետք է ավտոմեքենան գնի ապառիկ կարգով, ավտոմեքենան գրավադնի, ստանա վարկ և գումարը տա մեկ ամսվա ընթացքամ, իսկ որպես հավաստիացում և կանխավճար՝ տա 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո նույն օրը <Ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայության տարածքում հանդիպել է Ա. Ղարագյոզյանին, ավտոմեքենան վաճառել 10.000 ԱՄՆ դոլարով, այդ մասին ոչինչ չասելով Ա.Գաբրիելյանին՝ ավտոմեքենան վերցնելով հեռացել, որից հետո չի պատասխանել Ա. Գաբրիելյանի զանգերին, ավտոմեքենան գրավ չի դրել, հեռացել է ՀՀ տարածքից և միայն կալանավորվելուց հետո Ա.Գաբրիելյանին պատճառված վնասը վերականգնելու ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկել։
Այսինքն, ամբաստանյալի, տուժողի, վկաներ Ա. Ղարագյոզալյանի և մյուսների ցուցմունքներով, ստացված հեռախոսազանգերի վերծանումներով հաստատվել է, որ 5.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճար տալը, ավտոմեքենան իբր գրավադնելը և որպես վարկ ստացված գումարը տուժողին տալու խոստումները ընդամենը տուժողին խաբելու, նրա վստահությանը ձեռք բերելու, նրան մոլորության մեջ գցելու միջոցներ են եղել, այլապես ինչն էր խանգարում Ա. Հակոբյանին տուժողի հեռախոսազանգերին պատասխանելուն, տարիների ընթացքում տուժողի հետ կապ հաստատելուն, բացատրելու իրավիճակը և այլն։
Ամբաստանյալի պատճառաբանությունները, թե իրեն շտապ գումար էր անհրաժեշտ բիզնեսում ներդնելու համար, նույնպես որևէ տրամաբանության մեջ չի տեղավորվում՝ մեկ օրվա ընթացքում 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան և այն վաճառել 10.000 ԱՄՆ դոլարով՝ կրել 7.000 ԱՄՆ դոլարի վնաս և դա համարել բիզնես կամ ներդրում՝ անհեթեթությունների ոլորտից է։
Բացի այդ, դատարանի կողմից անտեսվել է, որ առուվաճառքից հետո, ըստ գործով վկաներ Աշոտ Ղարագյոզյանի և Դավիթ Գրիգորյանի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքների, <ԲՄՎ x5> մակնիշի ավտոմեքենայի ղեկին նստելուց հետո վերջիններս տեսել են, թե ինչպես է Արթուրը իր հետ ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայություն եկած երկու երիտասարդներին գումար տալիս, դա իրենց մոտ զարմանք է առաջացրել թե ինչու է Արթուրը իրեն պատկանող մեքենան վաճառելուց հետո գումար տալիս երիտասարդներին։
Նշված հանգամանքներով ևս հաստատվել է, որ ամբաստանյալը ավտոմեքենայի վաճառքի գումարը բիզնեսում չի ներդրել, այլ այդ գումարով, ըստ էության, այլ անձանց «պարտքերն է փակել»։
Ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում օգտվելով իր իրավունքներից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և կողմերի, ինչպես նաև դատարանի հարցերին պատասխանելուց։ Ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի կողմից մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքներն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հանգամանքների շուրջ իրականությանը չեն համապատասխանում, չեն բխում սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքներից։
Ըստ տուժող Ա. Գաբրիելյանի ցուցմունքի Ա. Հակոբյանը ավտոմեքենան ձեռք էր բերում իր և ընտանիքի անդամների համար, ընդ որում ապառիկ կարգով, ավտոմեքենան գրավադնելու և ստացված գումարր մեկ ամսում իրեն տալու պայմանով։
Եթե տուժողի ցուցմունքի պարագայում դատարանը ամբաստանյալի ցուցմունքը հիմք է ընդունել, ապա ինչպես հասկանալ, որ ավտոմեքենայի գնման օրը այն ավելի քան էժան գնով վաճառել է այլ անձի, ստացված գումարը տվել է իր հետ հաշվառման բաժին եկած անձանց։ Հետևաբար ավտոմեքենայի գրավադրման կամ բիզնեսում ստացված գումարը ներդնելու մասին խոսք լինել չի կարող։
Դատարանը դատաքննությամբ հաստատված համարեց այն փաստը, որ բանավոր պայմանավորվածությամբ որոշված ժամկետի ուշացմամբ ավտոմեքենայի գումարի մնացորդը՝ 12.000 ԱՄՆ դոլարը, տուժող Ա.Գաբրիելյանին, այնուամենայնիվ, վերադարձվել է։
Դատարանը անտեսել է, որ հանցագործությամբ պատճառված վնասը Ա. Հակոբյանի եղբոր կողմից վերականգնվել է միայն 04.11.2015թ., որպեսզի 19.11.2015թ. վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ներկայացված հետախուզման մեջ գտնվող, ՌԴ-ում կալանավորված Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերահաստատելու միջնորդությունը փոփոխվի։
Ակնհայտ է, որ նախաքննության մարմնի կողմից միջնորդությունը ներկայացնելուց առաջ Ա. Հակոբյանի եղբոր կողմից վնասի վերականգնումը նպատակ է հետապնդել ոչ այնքան տուժողին պատճառված վնասի փոխհատուցումը, որքան գրավ կիրառելու և հետագայում եղբորը պատասխանատվությունից ազատելու հիմքեր ստեղծելու նպատակ։
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքը վերաորակելու համար որպես հիմնական հիմնաորում դատարանը նշել է ամբաստանյալի ցուցմունքը, նրա և նրա փեսայի` Ա. Հարությունյանի առերես հարցաքննության ցուցմունքը, որոնք հրապարակվել են։
Դատարանի հետևությունը, թե վկա Արամ Հարությունյանի սկզբնական ցուցմունքները, որում նա հայտնել է, որ տուժողին հանդիպել է իր աներոջ՝ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի խնդրանքով և նրա պահանջով է տուժողին հայտնել, որ ինքը շատ մտերիմ է ՀՀ ոստիկանության պետի խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կլուծի իր հարցը, եթե ինքն էլ չհանդիպի Հ. Ստեփանյանին, դա կանի իրենց մտերիմներից մեկը, արժանահավատ չեն, արժանահավատ է ամբաստանյալի հետ նրա առերես ցուցմունքը, ակնհայտ անհիմն է, այն չի բխում գործի ողջ տվյալներից, առերես ցուցմունքը գնահատվել է մյուս ապացույցներից անջատ, չի համադրվել և չի գնահատվել համակցության մեջ։
Ընդ որում վկա Ա. Հարությունյանի վերը նշված ցուցմունքը, որը հրապարակվել է և հետազոտվել, հաստատվել է նաև տուժող Ա. Ղալումյանի և Գ. Դավիդյանի ցուցմունքներով։ Իսկ այդ ցուցմունքներով հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանը գիտակցել է, որ Հ. Ստեփանյանի հետ ինքը և իր շրջապատը ծանոթ չեն, որ նա փեսային և իր վարորդին հանդիպման է ուղարկել, որպեսզի նրանք հայտնեն և համոզեն տուժողին, որ Ա. Հարությունյանը Հ. Ստեփանյանի հետ մտերիմ է և նրա միջոցով տուժողին պաշտոնի կնշանակեն, որով էլ տուժողի կամքի և գիտակցության վրա ազդելով նրան գցել են մոլորության մեջ, վստահություն են ներշնչել, ինչն էլ ամբաստանյալի փեսան՝ Ա. Հարությունյանը, կատարել է։
Անհասկանալի է, թե դատարանը ինչ սկզբունքով է ղեկավարվել ամբաստանյալի փեսայի փոխված ցուցմունքը արժանահավատ համարելով և այն դրել արարքի վերաորակման հիմքում, իսկ տուժողի և նրա փեսա Գ. Դավիդյանի ցուցմունքները անտեսել է, նրանց դիտել է որպես գործով շահագռգրված անձիք։
Գործով վկա Ա. Հարությունյանի առերես ցուցմունքը արժանահավատ համարելու համար դատարանը, ըստ էության, հնարավոր է համարել, որ Ա. Հարությունյանի նկատմամբ ոստիկանության ինչ-որ աշխատակիցներ, սկզբնական ցուցմունքը տալու ընթացքում, ճնշում են գործադրել։
Նման եզրահանգումը բացարձակ անհիմն է։
Իր նկատմամբ ճնշում գործադրելու մասին Ա. Հարությունյանի ցուցմունքը իրականությանը չի համապատասխանում, թեկուզ այն պարզ պատճառով, որ որպես վկա հարցաքննությանը ներկա է եղել նրա կողմից հրավիրված ՀՀ փաստաբանների պալատի փաստաբան Արմենուհի Առաքելյանը։
Եթե ճնշում է եղել, ապա ինչպես եղավ, որ Ա. Հարությունյանը և նրա փաստաբանը որևէ բողոք կամ դիմում չեն ներկայացրել այդ առթիվ։
Բացի այդ դատարանը անտեսել է նաև գործում առկա, շատ կարևոր փաստական հանգամանք հաստատող տվյալներ։ Մասնավորապես 28.08.2012թ. ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունում ստացվել է Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղի բնակիչ Մարատ Մանուկյանի դիմումը, որում նա հայտնել է, որ տնտեսական գործունեություն իրականացնելու և ստանալիք եկամուտից որոշակի գումար իրեն հատկացնելու պատրվակով Արթուր Հակոբյանը, Արմեն Սահակյանը և Արամ Մկրտչյանը 2011թ. փետրվարի 21-ին իրենից ստացել են 20.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն չեն վերադարձրել։
Նյութերն ուղարկվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որոնք միացվել են սույն քրեական գործին։
2012թ. օգոստոսի 16-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում Մ. Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ վերոհիշյալ դեպքով 2011թ. հոկտենբերի 27-ին իրեն է զանգահարել 093-32-15-15 բջջային հեռախոսահամարից Արամ Մկրտչյանը, որից հետո հանդիպել է վերջինիս, Արթուր Հակոբյանի ու Արմեն Սահակյանի հետ։
Բացի այդ վարույթն իրականացնող մարմինը լուսանկարով Արամ Մկրտչյանին ճանաչման է ներկայացրել Մ. Մանուկյանին։ Վերջինս նրան ճանաչել է։
Վերը նշված հանգամանքներով մեկ անգամ ևս հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանը, մինչև տուժող Ա. Ղալումյանի հետ հանդիպելը, գործարքների մեջ է եղել գործով մյուս մեղադրյալ Ա. Մկրտչյանի հետ, որ նա մինչ այդ խարդախություններ կատարելու համար դատապարտված է եղել և ՀՀ ոստիկանության պետի խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի հետ էլ ծանոթ չի եղել։ Դատարանը անտեսել է նաև, որ նույն քրեական գործի շրջանակներում Ա. Հակոբյանի վարորդ հանդիսացող Արմեն Սահակյանին այլ դրվագով մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ինչը վկայում է, որ Ա. Սահակյանը (ներկայում Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վարույթում քննվող թիվ 121278112 քրեական գործով) ամբաստանյալ և մեղադրյալ Ա. Մկրտչյանը շատ լավ միմյանց ճանաչել են, գործել են միասին և հատկանշական է, որ երեքն էլ նույն ժամանակահատվածում լքել են ՀՀ տարածքը։
Ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի կողմից 30.000 ԱՄՆ դոլար հափշտակելու դրվագով արարքը վերաորակելու համար դատարանը մատնանշել է նաև կաշառք տալու համար Աղասի Ալոյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով, իսկ Ա. Հակոբյանի կողմից 10.000 ԱՄՆ դոլար հափշտակելու դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումները։
Ընդ որում նման որոշամները հետևանք են եղել այն բանի, որ ամբաստանյալը և Ա. Ալոյանը ազգականներ են, Ա. Ալոյանը պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով է հրաժարվել իր սկզբնական ցուցմունքներից՝ հետագայում քննությանը հայտնելով, թե իբր Ա. Հակոբյանին է վերադարձրել 10.000 ԱՄՆ դոլար պարտքը։
Մինչդեռ Ա. Հակոբյանը տուժող Ա. Գաբրիելյանի ավտոմեքենան 7000 ԱՄՆ դոլարով էժան վաճառելու հանգամանքը պատճառաբանել է նրանով, թե իբր իրեն շտապ գումար էր պետք։ Եթե այդ շտապ անհրաժեշտ գումարը եղել է 5000 ԱՄՆ դոլար, նույն ժամանակ Ա. Ալոյանից ամբաստանյալը ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլարը, ապա ինչու էր 17.000 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ավտոմեքենան վաճառում 10.000 ԱՄՆ դոլարով։
Դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել հարցաքննել գործով վկաներ Ա. Հարությունյանին, Գ. Դավիդյանին, Հ. Ստեփանյանին և Հ. Նազարյանին բնակության վայրերում չգտվելու և ՀՀ տարածքից բացակայելու պատճառով։
Մեղադրանքի կողմի միջնորդությամբ և կողմերի համաձայնությամբ դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են վերջիններիս ցուցմունքները, նաև առերես հարցաքննությունների ցուցմունքները։
Անհասկանալի է նաև այն, որ դատարանը անտեսելով գործում առկա, դատաքննության ընթացքում հետազոտված, փաստական հանգամանքները, որպես արարքի վերաորակման հիմնաորում նշել է, որ նույն գործով մեղադրյալ` հետախուզման մեջ գտնվող Ա. Մկրտչյանը չի հարցաքննվել։
Մինչդեռ գործով հաստատված փաստ է, որ Ա. Մկրտչյանը, գործի հետ անմիջականորեն առընչվող Արմեն Սահակյանը (Ա. Հակոբյանի վարորդ) և ամբաստանյալը հանցագործությունները կատարելուց հետո հեռացել են ՀՀ տարածքից, հետևաբար նրանց հարցաքննել հնարավոր չէր։
Ինչ վերաբերվում է դատարանի այն եզրահանգմանը, որ տուժող Ա. Ղալումյանը գործի ելքով ակնհայտորեն շահագրգռված անձ է և դա կապվել է Ա.Ղալումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտելու հետ, որ նա հեռացվել է ոստիկանության համակարգից և նյութապես տուժել է, ապա դատարանի նման եզրահանգումը հիմնավոր չէ և ընդամենը ենթադրությունների ոլորտից է։
Դատարանը պարտավոր էր գործում առկա փաստական հանգամանքները և ապացույցները հետազոտել, համադրել և գնահատել ըստ վերաբերելիության, թույլատրելիության՝ համակցության մեջ։ Սակայն դատարանը անտեսել է գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, հետազոտված ապացույցները և դատական ակտում առձանագրել է, որ Ա. Հակոբյանը տեղյակ չի եղել, որ Արամ Մկրտչյանը ՀՀ ոստիկանության աշխատակից չէ և կարող էր որպես կաշառք ստացողի ներկայացուցիչ հանդես գալ։
Այսինքն, հետազոտված ապացույցները դատարանը չի համադրել և չի գնահատել ամբողջության մեջ, որի հետևանքով հանգել է սխալ հետևության և կայացրել է անհիմն դատական ակտ(…)»:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել նաև տուժող Արթուր Ղալումյանը` միջնորդելով բեկանել վերոնշյալ դատական ակտը, Ա.Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման ձևով պատժի, բավարարել իր քաղ. հայցը Ա.Հակոբյանի պատճառած վնասի հատուցմամբ:
Իր վերաքննիչ բողոքը տուժող Ա.Ղալումյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Արթուր Հակոբյանը 2012 թ. հունիսի 28-ին ինձանից ստացավ 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը 5.000 ԱՄՆ դոլար խոստանալով 2 շաբաթվա ընթացքում լուծել աշխատանքի վերականգնման հարցը, կրկին վստահեցնելով, որ եթե Արամ Մկրտչյանը (Ստեփանիչը) այդ գործը չանի, ապա ինքը իր եղբոր (մորաքրոջ տղայի) Գագիկ Բեգլարյանի միջոցով անպայման ինձ կօգնի: Քանի որ, այդ նույն հավաստիացումները ես լսել էի նաև Աղասի Ալոյանից, վստահեցի Արթուր Հակոբյանին և հայտնվեցի խարդախների ծուղակում, ակամա դարձա նրա հանցախմբի «զոհը», կատարեցի հանցագործություն, ազնվորեն ընդունեցի իմ սխալը, դատապարտվեցի և կրեցի իմ պատիժը: Արթուր Հակոբյանի հանցագործ կապերի մասին է վկայել, ցուցմունք տվել, նաև նրա փեսան` Արման Հարությունյանը 2012 թվականի սեպտեմբերի 11-ին առերեսման ժամանակ: Մեջբերում եմ նրա խոսքը «… իմանալով, որ աներոջս գումար են տվել, ես առաջարկեցի ետ վերցնել գումարը, քանի որ հասկացա, որ աներս խաբել է նրանց և նա չէր կարող նման հարց լուծեր…»:
Նույն առերեսման ժամանակ Արման Հարությունյանը հաստատել է Արթուր Հակոբյանի կապը խարդախների հետ, մեջբերում եմ «…եթե Արամ Ստեփանիչը իմ իմացածն է, ապա նա խարդախ է և նախկինում խարդախությունների համար դատված է եղել…»:
Արման Հարությունյանի ցուցմունքից նաև հետևյալ տողերը. «Ինչ խոսել եմ Արթուր Ղալումյանի հետ և ինչ ես նրան առաջարկել եմ աշխատանքի նշանակման համար, դա արել եմ աներոջս թելադրանքով»:
Արման Հարությունյանը տվել է նաև հետևյալ ցուցմունքը. «2012 թ. հուլիսին ինձ զանգահարեց Աղասի Ալոյանը և առաջարկեց հանդիպել: Այդտեղ ես իմացա նաև, որ Աղասի Ալոյանն էլ է 10.000 ԱՄՆ դոլար տվել աներոջս` դասակի հրամանատար նշանակելու համար»:
Սակայն Արթուր Հրանտի Հակոբյանի դատավարության ժամանակ նա կեղծեց իր տված նախկին ցուցմունքները, այն ցանկացավ փոխել ի օգուտ Արթուր Հակոբյանի: Եվ դատավորի այն հարցին, թե որ ցուցմունքը հիմք ընդունենք, նախկին, թե այժմյան, Ալոյանը չկողմնորոշվեց, իսկ դատարանը հիմք ընդունեց հօգուտ Արթուր Հակոբյանի տված վերջին, կցկտուր չհիմնավորված ցուցմունքը: 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին նախաքննության արդյունքում արձանագրվել է, որ նախաքննության ընթացքում ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԿ-ից նյութեր են ստացվել այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանը, Արմեն Սահակյանը և Արամ Մկրտչյանը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով 2011 թ. փետրվարի 21-ին Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղի բնակիչ Մարատ Մանուկյանից հափշտակել են 20.000 ԱՄՆ դոլար, որը նույնպես վկայում է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի համատեղ խարդախության և հանցագործություն կատրելու մասին:
Դատաքննության ընթացքում դատարանը անտեսել է գործով կարևոր վկա` Արթուր Հակոբյանի փեսա` Արման Հարությունյանի դատարան չներկայանալու փաստը, որի արդյունքում կարդացվեց նրա կեղծած ցուցմունքը, որը և ընդունվեց որպես հավաստի վկայություն, հաշվի չառնելով վերը նշված ցուցմունքների առկայությունը և դրանց կեղծումը, որը քրեորեն պատժելի է:
Դատարանը հիմնավոր համարեց նաև ամբաստանյալ, խարդախ Արթուր Հակոբյանի չհիմնավորված, իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ամբողջ գումարը, առանց իր մասը ունենալու փոխանցել է խարդախ գործընկերոջը` Արամ Մկրտչյանին:
Դատարանը սույն քրեական գործով գտել է, որ բացակայում են ինձ, սույն քրեական գործով տուժող ճանաչելու փաստական և իրավական հիմքերը: Դատարանը կայացրել է ակնհայտ ապօրինի որոշում, որով խախտել է իմ իրավունքները, ինչպես նաև ինձ հանցագործությամբ պատճառված վնասի գլխավոր դերակատար, խարդախների խմբի առաջատար անդամ, այժմ ամբաստանյալ Արթուր Հրանտի Հակոբյանին իմ կողմից ներկայացված հայցը, դատարանի միջոցով, հանցագործությամբ պատճառված վնասը 30.000 ԱՄՆ դոլարը հատուցելու պահանջը մերժելով(…)»:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրող Ա.Ափիյանը, տուժող Ա.Ղալումյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքները պնդեցին, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և պաշտպան Կ.Հակոբյանը բողոքների դեմ առարկելով` միջնորդեցին առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքներում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքներում ներկայացված մեղադրողի և տուժողի պատճառաբանությունները, պաշտպանի և ամբաստանյալի առարկությունները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տուժողի բողոքը պետք է մերժել, իսկ մեղադրողի բողոքը մասնակիորեն բավարարել` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, Արթուր Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ու դատապարտել նաև «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենան խարդախությամբ հափշտակելու դրվագով (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետ), իսկ 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով նրան մեղսագրված հանցանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված են, ուստի այդ մասով դատվճիռն ըստ էության պետք է թողնել անփոփոխ, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի երկու դրվագով առաջադրված մեղադրանքում Արթուր Հակոբյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքը զբաղվել է արտասահմանյան ավտոմեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Աղասի Ալոյանը հանդիսանում է իր ազգականը, ում հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2012թ-ի ամռանը հանդիպել է Աղասի Ալոյանին, ով խոսակցության ժամանակ պատմել է, որ իր ընկեր Արթուրը, ում հետ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, ազատվել է աշխատանքից, սակայն ցանկանում է վերականգնվել նախկին պաշտոնին՝ խնդրելով իրեն ծանոթ գտնել Արթուրին աշխատանքի տեղավորելու համար։ Դրանից հետո այդ մասին հայտնել է Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին, ում հետ ծանոթացել էր նրա համար ավտոմեքենայի պահեստամասերի հետ կապված հարցի շուրջ։ Վերջինս միշտ եղել է ներկայանալի տեսքով, ներկայացել է որպես պետական աշխատող և միշտ պատրաստակամություն է հայտնել իր ծանոթներին տեղավորելու պետական աշխատանքի։ Իր խնդրանքի առթիվ Արամ Մկրտչյանը հայտնել է, որ ոստիկանությունում ունի մտերիմ բարձրաստիճան պաշտոնյաններ, ովքեր կարող են օգնել Ղալումյանին աշխատանքի տեղավորելու հարցում։ Այդ մասին հայտնել է Աղասին, ով տեղեկացրել է, որ շուտով իրեն կզանգահարի իր ընկեր Արթուր Ղալումյանը։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ղալումյանը, ներկայացել է որպես Ալոյանի ընկեր՝ խնդրելով հանդիպել և զրուցել իր աշխատանքի շուրջ։ Վատառողջ լինելու պատճառով իր պահանջով Արթուր Ղալումյանի հետ հանդիպման է գնացել իր փեսան՝ Արման Հարությունյանը։ Ա.Հարությունյանը հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և խոսակցության ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ ցանկանում է «գայի պետի» կամ «գայի պետի տեղակալի» պաշտոն զբաղեցնել։ Արմանը, որևէ պատասխան չտալով, հեռացել է՝ այդ մասին պատմելով իրեն։ Դրանից հետո Ա.Հարությունյանը իրեն տեղեկացրել է, որ Ա.Ղալումյանը կրկին ցանկանում է հանդիպել իրեն, որին ինքը չի առարկել։ Ա.Հարությունյանը հերթական անգամ հանդիպել է Ա.Ղալումյանին, ով պատրաստակամություն է հայտնել պաշտոնի նշանակման համար որպես կաշառք տալ որոշակի գումար։ Մի քանի օր անց իրեն է զանգահարել Ա.Ղալումյանը և հետաքրքրվել, թե արդյոք Ա.Հարությունյանը պատմել է իր առաջակի մասին, թե՝ ոչ, իսկ ինքը պատասխանել է, որ կարող է ծանոթացնել պաշտոնատար անձի հետ՝ առաջարկելով անձամբ հանդիպել նրան և անձամբ զրուցել իր առաջարկների ու աշխատանքի տեղավորման հարցի վերաբերյալ, որին Ա.Ղալումյանը համաձայնել է։ Դրանից հետո հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա հետ գնացել Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ իրենց էր սպասում Արամ Մկրտչյանը։ Վերջիններիս ծանոթացրել է, նրանք զրուցել, պայմանավորվել են, որի ժամանակ Արամ Մկրտչյանը պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Արթուր Ղալումյանին տեղավորել աշխատանքի։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանն իրեն փոխանցել է ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար, որն էլ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին՝ Ա.Ղալումյանի բացակայության պայմաններում։ Դրանից հետո առողջական խնդիրների պատճառով գնացել է Թբիլիսի, որտեղ տեղեկացել է, որ Արամ Մկրտչյանը չի կատարում ստանձնած պարտավորությունները։ Ա.Ղալումյանին հորդորել է անձամբ հանդիպել Արամ Մկրտչյանին և լուծել իր խնդիրները։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է Մոսկվա, որտեղ ստացիոնար բուժօգնություն է ստացել։ Ինքը Արթուր Ղալումյանին երբևէ չի ասել, թե Արամ Մկրտչյանը հանդիսանում է Հայկ Ստեփանյանի օգնականը։ Ա.Ղալումյանի կողմից իրեն փոխանցված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ամբողջությամբ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին։ Նշված գումարից ինքը բաժին չի ստացել և այն խաբեությամբ հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ իր ազգական Ա.Ալոյանի խնդրանքը կատարելու և նրա ընկեր Ա.Ղալումյանին աշխատանքի տեղավորելու նպատակով վերջինիս ծանոթացրել է Ա.Մկրտչյանի հետ, ով պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց լուծել աշխատանքի տեղավորման հարցը, սակայն խոստումը չի կատարել։
Ինչ վերաբերվում է Արմեն Գաբրիելյանից առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու մեղադրանքին, ապա այդ դեպքում ևս խաբեությամբ գումար հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ 2012թ-ի ամռանը տեղեկացել է Արմեն Գաբրիելյանի կողմից ավտոմեքենան տարաժամկետ վաճառելու և նույն ժամանակ Աշոտ Ղարագյոզյանի կողմից ավտոմեքենան կանխիկ ձեռք բերելու մասին։ Քանի որ իրեն գումար էր հարկավոր, որոշել է ապառիկ կարգով ձեռք բերել Ա.Գաբրիելյանի «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենան և կանխիկ գումարի դիմաց ավելի մատչելի գնով վաճառել այն Ա.Ղարգյոզյանին։ Կողմերի հետ համաձայնություն գալով՝ գնացել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայություն, որտեղ Ա.Գաբրիելյանին, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում։ Այնուհետև ավտոմեքենան սեփականության իրավունքով հաշվառվել է Ա.Ղարագյոզյանի անվամբ, որից հետո վերջինս իրեն տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ գումարից Ա.Գաբրիելյանին գումար չի տվել, քանի որ այն ներդրել է բիզնեսում։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է ՀՀ-ից, այդ իսկ պատճառով էլ չի կարողացել վերադարձնել Ա.Գաբրիելյանին պարտք մնացած գումարը։
Ա.Հակոբյանը նախաքննության ընթացքում իր ցուցմունքները պնդել է Ա.Ղալումյանի, Ա.Գաբրիելյանի, Ա.Ալոյանի և Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում նույնպես իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց, պնդել է նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ դատարանի կողմից հրապարակվել և հետազոտվել են:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Արթուր Հակոբյանի պատճառաբանություններն անհիմն են, նպատակ են հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և դրանք հերքվում են գործի փաստական տվյալների ներքոշարադրյալ ամբողջությամբ:
Տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանի ցուցմունքներով առ այն, որ 2012թ. հունիսին ձեռք է բերել «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, սակայն այն սեփականության իրավունքով հաշվառել է ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի անվամբ։ Կարճ ժամանակ շահագործելուց հետո որոշել է այն վաճառել և այդ նպատակով մեքենան կայանել է Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող ավտոմեքենաների վաճառքի սրահում։ 2012թ. ապրիլի 17-ին ժամը 14-ի սահմաններում իր 077-424224 և 099-434949 բջջային հեռախոսահամարներին 098-231515 հեռախոսահամարից զանգահարել է մի տղամարդ, ով ցանկություն է հայտնել տեսնել ավտոմեքենան։ Նույն օրը վաճառքի սրահում հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ցանկություն է հայտնել մեքենան ձեռք բերել ապառիկ կարգով, այսինքն՝ իրեն որպես կանխավճար և գումարի վերադարձման երաշխիք նա պետք է վճարեր 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարեր առավելագույնը մեկ ամսվա ընթացքում՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու դիմաց գոյացած գումարի հաշվին։ Արթուր Հակոբյանը նույն պահին ավտոմեքենայով հեռացել է՝ այն մասնագետին ցուցադրելու և առկա թերությունները պարզելու նպատակով։ Մի քանի ժամ անց նա տեղեկացրել է, որ ցանկանում է ձեռք բերել մեքենան, սակայն այն պետք է սեփականության իրավունքով հաշվառվի ընկերոջ անվամբ, քանի որ ինքը բանկում խնդիրներ ունի, որի պատճառով իրեն վարկ չեն տրամադրի։ Համաձայնել է և Հայկ Կիրակոսյանի հետ գնացել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ներկայացել է ընկերների՝ Աշոտի և Արմենի հետ։ Արթուր Հակոբյանի առաջարկով Հայկ Կիրակոսյանի և Աշոտ Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որով ավտոմեքենան հաշվառվել է Ղարագյոզյանի անվամբ։ Դրա արդյունքում .Հակոբյանը, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, իրեն է տվել 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեքենան բանկում գրավադնելուց հետո։ Պայմանավորված մեկ ամսվա լրանալուց հետո չի կարողացել Արթուր Հակոբյանին գտնել։ Հեռախոսազրույց է ունեցել նրա ընկեր Արմեն Սահակյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Արթուրը Հայաստանում չէ՝ պարտավորվելով անձամբ կատարել նրա գումարային պարտավորությունները, սակայն վերջինս ևս գումարը չի վերադարձրել։ Հետագայում իմացել է, որ Արթուր Հակոբյանը ավտոմեքենան իրենից ձեռք բերելու նույն օրը 10.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել է Աշոտ Ղարագյոզյանին և խաբեությամբ հափշտակել իր 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։
Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Ա.Գաբրիելյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղարագյոզյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հայտնել է նաև, որ ավտոմեքենայի գործարքից մոտ 3 տարի անց է հանդիպել Արթուր Հակոբյանի եղբորը, վերջինս ասել է, թե Արթուրն իրեն խաբելու նպատակ չի ունեցել, ուղղակի առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով բուժման նպատակով մեկնել է Հայաստանից։ Ներկայումս իրեն տուժող չի համարում, քանի որ հետագայում պարզել է, որ Արթուրն իրականում իր գումարի մնացած մասը ժամանակին չի վճարել առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով, բացի այդ, իր գումարն արդեն ամբողջությամբ վերադարձվել է։ Գրանցման-քննական բաժանմունքում պայմանագիր կնքելիս ավտոմեքենայի գինը նշել են սիմվոլիկ՝ 1.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն չի հիշում, թե դա ում նախաձեռնությունն էր։ Եթե Արթուրն իրեն խաբելու դիտավորություն ունենար, պայմանագրում ավելի քիչ գումար նշված լինելու պայմաններում մեքենայի ողջ արժեքն այլևս չէր վճարի։ Ինքն իրավապահ մարմիններին դիմել է չորս ամիս անց, քանի որ Արթուրի վերաբերյալ նրա բջջային հեռախոսահամարից բացի այլ տվյալներ չի ունեցել և չի կարողացել նրա հետ կապ հաստատել։ Ներկայումս չի ցանկանում, որ Արթուր Հակոբյանը քրեական պատասխանատվության ենթարկվի, քանի որ նա գումարի մնացորդը չի տվել առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով։
Վկա Հայկ Աշիկի Կիրակոսյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով առ այն, որ Արմեն Գաբրիելյանն իր ընկերն է, ով 2012թ. հունվար ամսին գնել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, սակայն անձնագրի հետ կապված խնդիրների պատճառով մեքենան հաշվառվել է իր անվամբ։ 2012թ. ապրիլ ամսին Արմենի խնդրանքով գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին՝ նախապես տեղյակ լինելով, որ նա մեքենան վաճառում է այլ անձի։ Այնտեղ Ա.Գաբրիելյանի հետ եղել են նաև իրեն անծանոթ երեք այլ անձինք, որոնց խոսակցությունից հասկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան ձեռք են բերում տարաժամկետ վճարման պայմանով, այն է՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար վճարում են նախապես, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելուց հետո։ Արմեն Գաբրիելյանի ցուցումով իր և Աշոտ անունով տղամարդու միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, համաձայն որի՝ ավտոմեքենան սեփականության իրավունքով հաշվառվել է Աշոտի անվամբ։ Մի քանի ամիս անց Արմեն Գաբրիելյանից տեղեկացել է, որ ավտոմեքենան տարաժամկետ վճարման պայմանով ձեռք բերած անձինք դիմել են փախուստի՝ խաբեությամբ հափշտակելով նրա 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է վկա Հայկ Կիրակոսյանի նախաքննական ցուցմունքը:
Վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանի ցուցմունքներով այն մասին, 2012թ-ի ապրիլի 16-ի երեկոյան իրեն է զանգահարել իր քենակալ Դավիթ Գրիգորյանը և հայտնել, որ մատչելի գնով վաճառվում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա։ Ավտոմեքենայի սեփականատերերին շտապ գումար էր հարկավոր, այդ պատճառով էլ այն վաճառում է 11.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հաջորդ օրը Դավիթ Գրիգորյանի հետ Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմեքենան վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Ավտոմեքենայի տեխնիկական վիճակը ստուգելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով փոխադարձ համաձայնությամբ մեքենան գնահատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից անմիջապես հետո գնացել են ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» Երևանի հաշվառման - քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես իր ընկեր և ասել, որ ավտոմեքենան հաշվառված է նրա անվամբ։ Իր և այդ երիտասարդի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ ինքն Արթուրին է տվել 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Գրանցման-քննական բաժանմունքում ավտոմեքենայի առուծախի պայմանագիրն ինքն է ստորագրել, այնտեղ որպես գին նշված է եղել 1.000.000 ՀՀ դրամ, աշխատակցից է տեղեկացել, որ կարող են ընդամենը սիմվոլիկ գին նշել։ Այդ սիմվոլիկ գին նշելն իրեն չի հետաքրքել, կարևորն այն էր, որ Դավիթը մեքենան հավանել էր և ըստ նրա խոսքերի՝ այն արժեր գնել։ Հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել է կապվել Արթուրի հետ, ինչը չի հաջողվել։ Մեքենան ունեցել է թերություններ, որոնք ի հայտ են եկել մոտ 3 ամիս անց։ Գնելուց հետո մեքենայի անսարքությունների վերացման վրա մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ծախսվել 2012թ-ի օգոստոսի 11-ին իրեն հրավիրել են ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ տեղեկացել է, որ Արթուրը նշված ավտոմեքենան նախապես խաբեությամբ հափշտակել է այլ անձից։
Վկա Դավիթ Ռուբիկի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 16-ին տեղեկացել է, որ ինչ-որ անձանց շտապ գումար է հարկավոր, ուստի նրանք շուկայականից էժան գնով՝ 11.000 ԱՄՆ դոլարով, վաճառում են «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենա։ Նկատի ունենալով, որ եղբայրն ունի ավտովարձույթի ծառայություն, այդ մասին ասել է իր կնոջ քրոջ ամուսին Աշոտ Ղարագյոզյանին, առաջարկել գնել այդ մեքենան։ Հաջորդ օրը Աշոտի հետ Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմեքենա վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Վերջինս հայտնի է «Չաղ Արթուրիկ» մականվամբ, ով զբաղվել է ավտոպահեստամասերի իրացմամբ։ Ավտոմեքենայի տեխնիկական վիճակը ստուգելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով փոխադարձ համաձայնությամբ մեքենան գնահատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո գնացել են ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես ընկեր և ասել, որ ավտոմեքենան հաշվառված է վերջինիս անվամբ։ Այդ երիտասարդի և Աշոտ Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ Աշոտն Արթուրին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել են կապվել Արթուրի հետ, սակայն չեն կարողացել։ 2012թ-ի օգոստոսի 11-ին Աշոտ Ղարագյոզյանին հրավիրվել են ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ վերջինս տեղեկացել է, որ այդ մեքենան Արթուրը նախապես հափշտակել էր։
Համաձայն անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության` թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից տուժող Արմեն Գաբրիելյանը ճանաչել է երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ նա Արթուր Հակոբյանն է, ով 2012թ. ապրիլի 17-ին վստահությունը չարաշահելով, իր ավտոմեքենան 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնելու պատրվակով, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գումարը։
Համաձայն անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության` թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից վկա Հայկ Կիրակոսյանը ճանաչել է երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ դա այն Արթուրն է, ով 2012թ. ապրիլին Արմեն Գաբրիելյանից գնել է նրա ավտոմեքենան, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գումարը։
«ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց և ի պահ հանձնվել Աշոտ Ղարագյոզյանին։
«ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ճիշտ չի վերլուծել ու գնահատել գործով ձեռք բերված ապացույցները, որոնց համակցությունը վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ առավել քան բավարար է “հիմնավոր կասկածից վեր” ապացուցողական չափանիշներով Արթուր Հակոբյանի մեղքը հաստ ատված համարելու համար, իսկ թեկուզև գումարի մի մասը տարաժամկետ վճարելու պայմանով «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 32 ՍՕ 371 համարանիշի ավտոմեքենան Արթուր Հակոբյանին վաճառելու պայմաններում Արմեն Գաբրիելյանին չի կարելի “ուղարկել” իր իրավունքները մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիադատավարական ընթացակարգի շրջանակներում պաշտպանելու, քանի որ գործի փաստական տվյալները վկայում են այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանն ի սկզբանե դիտավորություն է ունեցել խարդախությամբ հափշտակելու ավտոմեքենայի արժեքի չվճարած մասը` 12.000 ԱՄՆ դոլարը, ինչը հիմնավորվում է նաև հետևյալով:
- Արթուր Հակոբյանը 2012թ-ի ապրիլի 16-ին հեռախոսով Աշոտ Ղարագյոզյանին հայտնել է, որ «ԲՄՎ, x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 համարանիշի ավտոմեքենան վաճառում է 11.000 ԱՄՆ դոլարով, և դա այն դեպքում, երբ մեքենայի իրական սեփականատիրոջը` Արմեն Գաբրիելյանին, նա զանգահարել, հանդիպել և պայմանավորվածություն է ձեռք բերել ավտոմեքենան գնել 17.000 ԱՄՆ դոլարով դրա հաջորդ օրը` 2012թ. ապրիլի 17-ին։
- Արթուր Հակոբյանն առանց ըստ էության սակարկելու, «ԲՄՎ, x5» մակնիշի ավտոմեքենան Արմեն Գաբրիելյանից 2012թ-ի ապրիլի 17-ին գնել է 17.000 ԱՄՆ դոլարով որպես կանխավճար նրան տվել 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել ավտոմեքենան գրավադնելու միջոցով ստանալ վարկ և մնացած գումարը` 12.000 ԱՄՆ դոլարը տալ մեկ ամսվա ընթացքամ, սակայն նույն օրն այն 10.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել է Աշոտ Ղարագյոզյանին` կանխիկ ստանալով գումարը:
- Նման վարվելակերպը բացատրել գումարը բիզնեսում ներդնելու անհրաժեշտությամբ, ոչ միայն ողջամիտ ու տրամաբանական չէ, քանի որ ցանկացած բիզնես գործունեություն առաջին հերթին եկամուտ ու շահույթ ստանալու նպատակ է հետապնդում, այլև բացի մերկապարանոց հայտարարությունից, Արթուր Հակոբյանն այդ առթիվ որևէ փաստարկ չի ներկայացրել, որի պայմաններում քրեական հետապնդման մարմնի համար անառարկայական է եղել նրա պատճառաբանությունը ստուգելը, հերքելը կամ հաստատելը:
- «ԲՄՎ, x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 համարանիշի ավտոմեքենան Արթուր Հակոբյանը որևէ տեղ չի գրավադրել և որևէ գումար չի ստացել:
- Ըստ պայմանավորվածության Արթուր Հակոբյանը 12.000 ԱՄՆ դոլարը Արմեն Գաբրիելյանին պետք է տար ամենաուշը 2012թ-ի մայիսի 17-ին, սակայն նրա եղբոր կողմից այդ գումարը տրվել է 3 տարի 6 ամիս անց, որի պայմաններում հիմնավորված է նաև դատախազի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ հանցագործությամբ պատճառված վնասը Արթուր Հակոբյանի եղբոր կողմից վերականգնելը նպատակ է հետապնդել նրա նկատմամբ առավել բարենպաստ խափանման միջոց կիրառելու։
- Առաջին ատյանի դատարանում Արմեն Գաբրիելյանի կողմից արված հայտարարություն առ այն, որ ներկայումս իրեն տուժող չի համարում, քանի որ հետագայում պարզել է, որ Արթուր Հակոբյանը գումարի մնացած մասը ժամանակին չի վճարել առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով, բացի այդ, իր գումարն արդեն ամբողջությամբ վերադարձվել է, վերոնշյալ փաստական տվյալների համադրությամբ վերաքննիչ դատարանը գնահատում է որպես ամբաստանյալի վիճակը թեթևացնելուն միտված կարծիք, որը չի կարող կանխորոշիչ լինել Արթուր Հակոբյանի արարքի քրեաիրավական գնահատման համար, առավել ևս, որ վերջինս 12.000 ԱՄՆ դոլարը պայմանավորված ժամանակահատվածում նրան չվճարելը պատճառաբանել է ոչ թե իր առողջական խնդիրներով, այլ բիզնեսում ներդնելու անհրաժեշտությամբ:
Այսպիսով, դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցներով վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ Արթուր Հակոբյանը տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում, ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ՝ ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է, այսինքն կատարել հանցանք, որ նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Ինչ վերաբերում է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Արթուր Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքին, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործով ապացույցների անհրաժեշտ և բավարար համակցություն ձեռք չի բերվել, որպեսզի մեղադրանքի սուբյեկտիվ կողմը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք դատարանը համարի հաստատված այն խորությամբ և այն աստիճանի, որ կասկած չմնա դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ և հերքի Արթուր Հակոբյանի պատճառաբանություններն առ այն, որ ինքն ըստ էության միջնորդ է հանդիսացել Արթուր Ղալումյանի կողմից Արամ Մկրտչյանին 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի գումարը փոխանցելու հարցում, իսկ գործի փաստական տվյալներով փարատված չեն կասկածներն առ այն, որ այս դրվագով նա համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ խարդախությամբ հափշտակել է Արթուր Ղալումյանի 30.000 ԱՄՆ դոլարը: Այսինքն՝ առկա է չփարատված կասկած Արթուր Հակոբյանի կողմից 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքը կատարելու հանգամանքների վերաբերյալ, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի հիման վրա պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ նրան:
Այս դրվագով առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ Արթուր Հակոբյանի արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հիմնված են ներքոշարադրյալ ապացույցների վերլուծության ու գնահատության վրա:
Տուժող Արթուր Ժորայի Ղալումյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 1997-2011թթ. ծառայել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ։ 2007-2011թթ. աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում՝ զբաղեցնելով երկրորդ գումարտակի չորրորդ վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը, որից հետո՝ 2011թ. դեկտեմբեր ամսին, ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից՝ գրանցվելով ոստիկանության կադրերի ռեզերվում։ 2007 թվականից ճանաչել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության աշխատակից Աղասի Ալոյանին և նրա հետ գտնվել նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվելու ժամանակ վերջինս մի քանի անգամ ասել է, որ իր բարեկամ Արթուրի փեսան ազգակցական հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկանությունում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի հետ՝ առաջարկելով վերջինիս միջոցով նշանակվել նույն պաշտոնին։ Ինքը չի համաձայնել, քանի որ սպասել է, որ ոստիկանության կադրերի վարչությունից կառաջարկեն նոր պաշտոն։ Չնայած դրան, Աղասի Ալոյանն անընդհատ զանգահարել և խորհուրդ է տվել դիմել նրանց օգնությանը՝ պատճառաբանելով, որ Հայկարամ Ստեփանյանն այն մարդն է, ով պաշտոնի նշանակման հարցը լուծելու համար ունի բոլոր հնարավորությունները։ Այդ ընթացքում Աղասի Ալոյանի պաշտոնը մեկ աստիճանով իջեցրել էին և ըստ նրա խոսքերի՝ նույն մարդիկ զբաղվելու էին նաև նրա հարցով, այսինքն՝ վերականգնելու էին նախկին պաշտոնում։ 2012թ-ի ամռանն Աղասի Ալոյանը զանգահարել է և տեղեկանալով, որ ինքը գտնվում է Երևանում՝ հայտնել է, որ վերոնշյալ հարցով պայմանավորվել է իր բարեկամ Արթուրի փեսա Արմանի հետ, ով կկազմակերպի այդ գործընթացը։ Նույն օրը Արմանը զանգահարել է իրեն, պայմանավորվել և հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող բացօթյա սրճարանում։ Այդ հանդիպմանը գնացել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանի հետ, իսկ Արմանը հանդիպման է եկել Արթուր Հակոբյանի վարորդ Արմենի հետ։ Խոսակցության ընթացքում Արմանը տեղեկացված լինելով իր ծավալած գործունեության, զբաղեցրած պաշտոնի, աշխատանքից ազատվելու պատճառների մասին, հայտնել է, որ ջերմ հարաբերությունների մեջ է գտնվում Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կանի ամեն ինչ իրեն աշխատանքի տեղավորելու համար։ Արման Հարությունյանն իր աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց մասին կարող էին իմանալ միայն ոստիկանության կադրերի վարչության աշխատակիցները, Աղասի Ալոյանը և իր հարազատներից մի քանի հոգի։ Հետագայում հասկացել է, որ այդ ամենը Ա.Հարությունյանին հայտնել էր Աղասի Ալոյանը։ Հանդիպումից մի քանի րոպե անց իրեն զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հայտնել, որ արդեն խոսել է Արման Հարությունյանի հետ և ամեն ինչ լավ է լինելու՝ հորդորելով չանհանգստանալ։ Դրանից հետո հեռախոսակապ է պահպանել Արման Հարությունյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից, այդ հարցերը կկարգավորվի նրա վերադառնալուն պես։ Մոտ 15 օր անց զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և ասել, որ Հայկարամ Ստեփանյանն երիտասարդ լինելու պատճառով Արման Հարությունյանին չի վստահում, ուստի նրա պահանջով այդ հարցով կզբաղվի իր ազգական Արթուր Հակոբյանը։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Արթուր Հակոբյանը և ասել, որ Աղասի Ալոյանն իրեն պատմել է Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով բարձր պաշտոն զբաղեցնելու իր ցանկության մասին՝ առաջարկելով հանդիպել և զրուցել։ Քիչ անց զանգահարել է նաև Աղասի Ալոյանը, հորդորել է վստահել Արթուր Հակոբյանին և ազատ խոսել նրա հետ։ Նույն օրը միայնակ հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, նրա ուղեկցությամբ գնացել են «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ վերջինս իրեն ծանոթացրել է Արամ Մկրտչյանի հետ, ով ներկայացել է որպես Արամ Ստեփանիչ։ Խոսակցության ժամանակ վերջինս մեկ անգամ ևս հավաստվելով, որ ցանկանում է նշանակվել վաշտի հրամանատարի պաշտոնում, թղթի վրա գրել և ցուցադրել է 30.000 թիվը, որին համաձայնել է՝ հասկանալով, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելու համար ակնարկում և իրենից պահանջում են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուր Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն, այնտեղ գտնվող իր կնոջից վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և Արթուր Հակոբյանի հետ վերադարձել են նույն հյուրանոց։ Մնացած 5.000 ԱՄՆ դոլարը վճարելու էր մեկ օր անց։ Հասնելով նույն հյուրանոցի դիմաց՝ Ա.Հակոբյանը մտել է ներս, սակայն վերադարձել է Ա.Մկրտչյանի հետ, նստել են իր ավտոմեքենան։ Հասնելով Երևանի քաղաքապետարանի դիմաց՝ Ա.Մկրտչյանն ավտոմեքենայից իջել է, սակայն մինչ այդ խնդրել է, որ 25.000 ԱՄՆ դոլարը մնա Ա.Հակոբյանի մոտ։ Հաջորդ օրը ծնողները բանկում գրավադրել են ոսկյա զարդեր, որից գոյացած գումարին ավելացրել է որոշակի գումար և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարն առձեռն փոխանցել է Ա.Հակոբյանին՝ այդ մասին տեղեկացնելով նաև Աղասի Ալոյանին։ Դրանից հետո՝ 2012թ. հուլիսի 13-ին, «Մարիոթ» հյուրանոցում հանդիպել է Ա.Հակոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, ովքեր խոստացել են մինչև 2012թ. հուլիսի 20-ն ընկած ժամանակահատվածում իրեն նշանակել իր նախկին պաշտոնին։ 2012թ. հուլիսի 20-ին ժամը 16-ի սահմաններում զանգահարել է Ա.Հակոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, սակայն վերջիններս հեռախոսազանգերին չեն պատասխանել։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ա.Մկրտչյանը, ով հայտնել է, որ չի կարողացել պատասխանել իր հեռախոսազանգերին Ոստիկանությունում կոլեգիայի նիստին մասնակցելու պատճառով։ Մինչև 2012թ. հուլիսի 24-ը սպասել, ապա փորձել է վերստին կապ հաստատել վերջիններիս հետ, սակայն նրանց բջջային հեռախոսահամարները գտնվել են անջատված վիճակում։ Տեսնելով, որ նրանք հերթական անգամ իրեն խաբում են, զանգահարել է Աղասի Ալոյանին, որից հետո նրա հետ հանդիպման է գնացել Գենադի Դավիդյանի հետ, սպասել են նաև Արթուր Հակոբյանին և Արամ Մկրտչյանին, քանի որ Աղասի Ալոյանը իրենց ներկայությամբ հանդիպման շուրջ պայմանավորվել էր նաև Արթուր Հակոբյանի հետ։ Մոտ մեկ ժամ սպասելուց հետո զանգահարել է Արթուր Հակոբյանը և ասել, թե իբր ճանապարհին է, սակայն այդպես էլ նրանցից ոչ մեկը հանդիպման չի եկել։ Հանդիպման ժամանակ Աղասի Ալոյանը պարտավորվել է անձամբ վերադարձնել 30.000 ԱՄՆ դոլարը, սակայն այդ ուղղությամբ փաստացի որևէ գործողություն չի կատարել։ Արթուչ Հակոբյանի փեսա Արման Հարությունյանը տեղեկացրել է, որ նա գտնվում է Վրաստանում։ Հասկանալով, որ Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը իրեն խաբել են՝ կատարվածի մասին տեղեկացրել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանին, ով այդ ամենը պատմել է իր ծանոթ, ՀՀ Ռազմական ոստիկանության Երևանի բաժնի պետ Հրայր Նազարյանին, վերջինս էլ իր հերթին այդ ամենի վերաբերյալ հայտնել է անձամբ Հայկարամ Ստեփանյանին։ Դրանից հետո իրեն ու Աղասի Ալոյանին հրավիրել են Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատասենյակ, որտեղ Աղասի Ալոյանը պատմել է, որ Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք տվել են համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ նա Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոնների։ Հ.Ստեփանյանի զեկուցագրի հիման վրա ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում կատարվել է ծառայողական քննություն և արդյունքները ուղարկվել են ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որտեղ հարուցվել է քրեական գործ։ Միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք տալու փորձ կատարելու համար իրեն մեղադրանք են առաջադրել, քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ և իր մեղավորությունը հաստատվել է։
Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Արթուր Ղալումյանը պնդել է Ա.Ալոյանի, Ա.Հակոբյանի, Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Առաջին ատյանի դատարանում տուժող Արթուր Ղալումյանը ըստ էության հաստատելով իր նախաքննական ցուցմունքները, հայտնել է նաև, որ երբ հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուր Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն` գումարը վերցնելու, Արթուրին ասել է, որ տվյալ պահին կարող է տալ միայն 25.000 ԱՄՆ դոլարը, իսկ 5.000 ԱՄՆ դոլարը կտրամադրի հաջորդ օրը։ Ճանապարհին Արամը զանգահարել է Արթուրին, զրույցի ընթացքում Արթուրը նրան հայտնել է, որ « 25 կգ ձուկը կլինի այսօր, իսկ մնացած 5-ը՝ վաղը»՝ ակնարկելով 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարների մասին։ Արթուրը հեռախոսն անջատելով, իրեն ասել է, թե նորմալ է, այդպես էլ կլինի։
Երբ պայմանավորված ժամկետում իրեն այդպես էլ պաշտոնի չեն նշանակել, ինքն Աղասիին խնդրել է Արթուրին փոխանցել, որ այլևս այդ պաշտոնը պետք չէ, թող գումարը վերադարձնեն, սակայն իրեն դարձյալ համոզել են, թե ամեն ինչ նորմալ է լինելու։ Ինքը հանդիպում է պահանջել, հանդիպել են Սևան քաղաքում գործող ռեստորանում, ուր Արթուրն եկել էր վարորդի, իսկ Աղասին՝ երկու այլ ընկերների հետ։ Սեղանի շուրջ Արթուրը դարձյալ փորձել է հանգստացնել իրեն, սակայն պահանջել է, որ նա իր գումարը վերադարձնի։ Արթուրը խնդրել է ևս 2 օր համբերել՝ խոստանալով, որ գործը լինելու է։ Հասկանալով, որ իրեն խաբում են՝ Աղասիին հորդորել է, թե քանի որ նա է երաշխավորել, կամ գումարն են իրեն վերադարձնում կամ անձամբ գնալու է Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ և պատմելու է ճշմարտությունը։ Աղասի Ալոյանը համաձայնել է, պարտավորվել, որ եթե Արթուրը գումարը չվերադարձնի, պատրաստ է իր թանկարժեք մեքենան տալ, ինչին ինքը չի համաձայնել։ Աղասին իրեն առաջարկել է գտնել Երևանում գտնվող նրա բնակարանի որևէ գնորդի, ասել, որ ցանկանում է այդ բնակարանը 40.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել և վաճառքից գոյացած եկամտի հաշվին պարտավորվել է վերադարձնել իր գումարը, նույնիսկ, այդ տան հատակագիծն է իրեն տվել։ Նրան առաջարկել է 10.000 ԱՄՆ դոլար ավելացնել՝ պայմանով, որ բնակարանն իր անվամբ վերաձևակերպվի, եթե նա է պատասխանատվություն վերցնում։ Աղասին սկզբում համաձայնել է, սակայն քիչ անց հրաժարվել է, որից հետո նրա կնոջ եղբայրը, ով նստած է եղել Աղասիի մեքենայի մեջ, մոտեցել է իրեն և ասել, թե իրեն որևէ գումար տալու չունեն, ում ուզում է, թող բողոքի։
Արթուրին վստահել է, քանի որ Աղասիի միջոցով էր նրան ճանաչում, Արթուրին գումարը տալուց հետո ինքը հայտնել է, որ որևէ մեկին չի վստահել, ճանաչում է Աղասիին և Արթուրին։ «Մարիոթ» հյուրանոցում հնարավոր է անգամ, որ թղթի վրա գումար իրականում գրված չի եղել, ինքը չի սակարկել, քանի որ Արթուրը կարդալով թուղթը՝ դիմել է Արամի Ստեփանիչին, թե՝ թանկ ես գրել, որից հետո ասել է, թե մի բան կանենք։ Արթուրը կոնկրետ թիվ հյուրանոցում չի հնչեցրել, դուրս գալուց հետո է իրեն ասել 30.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, նշել, որ դրանից պակաս չի լինի։
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրել է, որ հյուրանոցում կայացած իրենց զրույցի ընթացքում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առաջարկել է գումարը տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իր նշանակումից հետո, որին վերջինս չի համաձայնել։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուրը զանգահարել է Արամ Ստեփանիչին, նախ՝ ճշտել, արդյոք Արամ Ստեփանիչն է, թե՝ ոչ, սկզբում ցույց է տվել, թե չի ճանաչում նրան, իսկ հետո նրանց խոսակցությունը դարձել է մտերմիկ։ Արթուրը ճանապարհին էլ հանգստացրել է իրեն, նշել, թե Ստեփանիչին լավ գիտի, նա հաստատ գործը կանի, դրանից էլ հասկացել է, որ նրանք ծանոթ են։ Արթուրը կաշառքի գումարի չափն իրեն հայտնել է Ստեփանիչի հետ հեռախոսազրույց ունենալուց հետո։ Հյուրանոցում հանդիպման պահին Արամը մի պահ առանձնացել է, Արթուրն ասել է, թե նա Հայկարամ Ստեփանյանի հետ է հեռախոսազրույց ունենում։
Տեղյակ չէ, թե իր տված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ի վերջո իրականում ում է հասել, Արթուրն է հեռախոսով հավաստիացրել, թե գումարը տեղ է հասել, միայն վերջինիս խոսքերից գիտի, որ գումարը հասել է Արամ Ստեփանիչին։ Արթուրն իրեն տվել է Արամ Ստեփանիչի հեռախոսահամարը, պարբերաբար զանգահարել է այդ համարին, սակայն այդ զանգերին չեն պատասխանել։ Արթուրին ասել է, որ այդ հեռախոսահամարը չի պատասխանում, որից հետո իր հեռախոսին փակ հեռախոսահամարից զանգ է եկել, զանգահարողը ներկայացել են որպես Արամ Ստեփանիչ։ Վերջինս հայտնել է, թե ամեն ինչ նորմալ է, իր կարծիքով՝ զանգահարողը փողկապով այն նույն անձն էր, ում հանդիպել էին Արթուրի հետ հյուրանոցում։ Փակ համարից նման զանգ էլի եղել է. Արթուրի՝ Վրաստան մեկնելուց հետո, դարձյալ այդպիսի զանգ է ստացել, նույն Արամ Ստեփանիչը տեղեկացրել է, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։ Իրավապահ մարմիններին դիմելիս գիտակցել է հնարավոր իրավական հետևանքները, սակայն ցանկացել է Արթուրի խարդախության դեմն առնել ու գումարը հետ ստանալ։ Աղասի Ալոյանից է տեղյակ, որ Հայկարամ Ստեփանյանը Արթուր Հակոբյանի փեսա Արմանի մոր ընկերն է։ Արամ Ստեփանիչին հանդիպել է երկու անգամ։ 30.000 ԱՄՆ դոլարն առ այսօր իրեն չի վերադարձվել կամ փոխհատուցվել, որի պատճառով ներկայացնում է քաղաքացիական հայց` խնդրելով այդ գումարը Արթուր Հակոբյանից բռնագանձել հօգուտ իրեն և նրա նկատմամբ նշանակել ամենախիստ պատիժը, քանի որ զրկվել է ոչ միայն գումարից, այլև ՀՀ ոստիկանության համակարգում ծառայելու հնարավորությունից։
Վկա Աղասի Յաշայի Ալոյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 1989 թվականից մինչև 2012 թվականն ընկած ժամանակահատվածում աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, ամենավերջում զբաղեցրել է 2-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ տեսուչի պաշտոնը։ 2007 թվականից ճանաչում է Արթուր Ղալումյանին, ով 2008-2011թ. ընկած ժամանակահատվածում զբաղեցրել է որպես Ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը, իսկ ինքը նույն ժամանակահատվածում ծառայել է նրա ղեկավարությամբ՝ որպես 4-րդ վաշտի 1-ին դասակի հրամանատար։ Նշված ժամանակահատվածում միմյանց հետ գտնվել են մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2011թ. դեկտեմբերին Արթուր Ղալումյանին ազատել են աշխատանքից և ուղարկել կադրերի ռեզերվ, սակայն իրենք շարունակել են շփվել։ Մինչև 2012թ. մայիսը Ոստիկանության կադրերի վարչությունից նրան առաջարկել են ավելի ցածր պաշտոններ, որին վերջինս չի համաձայնել։ Իրենց հերթական հանդիպման ժամանակ Արթուր Ղալումյանին տեղեկացրել է, որ իր ազգական Արթուր Հակոբյանի փեսան՝ Արմանը, մոտ հարաբերությունների մեջ է ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և այդ պատճառով Արթուր Հակոբյանը բազմիցս իրեն առաջարկել է հանդիպել Հայկարամ Ստեփանյանին և նրա միջոցով նշանակվել ավելի բարձր պաշտոնի։ Ա.Ղալումյանը, տեղեկանալով, որ խոսքը վերաբերում է ավտոպահեստամասերի առուվաճառքով զբաղվող Արթուր Հակոբյանի մասին, խնդրել է նրա հետ հանդիպում կազմակերպել, որ քննարկեն ինչպես նրան հետաքրքրող ավտոմեքենայի պահեստամասի, այնպես էլ աշխատանքի տեղավորման հարցերը։ Անմիջապես զանգահարել է Արթուր Հակոբյանին և տեղեկացրել Արթուր Ղալումյանի կողմից անձնական հարցով նրան հանդիպելու ցանկության մասին՝ Ա.Ղալումյանին տալով Ա.Հակոբյանի շահագործած բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո Արթուր Ղալումյանից տեղեկացել է, որ նա հանդիպել է Արթուր Հակոբյանի փեսա Արմանին, պայմանավորվել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերականգնվելու հարցի շուրջ։ Այնուհետև Արման Հարությունյանի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից և հարցերը կկարգավորի նրա վերադառնալուն պես։ Մեկ շաբաթ անց Ա.Ղալումյանի պահանջով հերթական անգամ զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, ով կրկին տեղեկացրել է, որ Հ.Ստեփանյանը Հայաստանից բացակայում է։ Եվս մեկ շաբաթ անց զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, վերջինս իր հեռախոսազանգերին չի պատասխանել, ուստի զանգահարել է նաև Արթուր Հակոբյանին, ով վերահաստատել է Հայկարամ Ստեփանյանի՝ Հայաստանից բացակայելու հանգամանքը։ Մի քանի օր անց նորից զանգահարել է Ա.Հակոբյանին և խնդրել անձամբ հանդիպել Ա.Ղալումյանին, նրա հետ ձեռք բերել բոլոր պայմանավորվածությունները։ Դրանից հետո Արթուր Ղալումյանից տեղեկացել է, որ Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոցում նա հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ինչպես նաև Հ.Ստեփանյանի օգնական Արամ Ստեփանիչին։ Պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Ա.Ղալումյանին նշանակել նախկին պաշտոնում։ Հանդիպումից հետո Ա.Ղալումյանը Ա. Հակոբյանի հետ գնացել է փեսայի տուն, վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և այն տվել է Ա.Հակոբյանին։ Հաջորդ օրը Ա.Ղալումյանը Ա.Հակոբյանին տվել է ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Շաբաթներ անց Երևան քաղաքում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա փեսային, խոսակցության ժամանակ Ա.Ղալումյանը հայտնել է, որ այդ օրն իրեն պետք է ներկայացնեին նոր պաշտոնին, սակայն Արթուր Հակոբյանին և Արամ Ստեփանիչին չի կարողանում գտնել, նրանք տևական ժամանակ հեռախոսազանգերին չեն պատասխանում։ Զանգահարել է Ա.Հակոբյանին, ով հայտնել է, որ գալիս է իրենց հետ հանդիպման, խոստացել կարգավորել բոլոր հարցերը, սակայն այդպես էլ հանդիպման չի եկել, անջատել է բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո Ա.Հակոբյանին և Արամ Ստեփանիչին չեն կարողացել գտնել, ուստի Ա.Ղալումյանին առաջարկել է որպես 30.000 ԱՄՆ դոլարի փոխհատուցում նրան տալ իր ավտոմեքենան, սակայն Ա.Ղալումյանը ավտոմեքենայի շուկայական արժեքը գնահատել է 20.000 դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին ինքը չի համաձայնել։ Օրեր անց Ա.Ղալումյանի հետ գնացել է Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատասենյակ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի։ Ինքը Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերականգնվելու համար Ա.Հակոբյանին 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար որպես կաշառք չի տվել, այլ վերադարձրել է նրան պարտք եղած գումարը, սակայն վատ ինքնազգացողության և լարվածության արդյունքում ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում, այնուհետև՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, բացատրություն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքն ու Ա.Ղալումյանը Արթուր Հակոբյանին համապատասխանաբար՝ 10.000 և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները տվել են որպես կաշառք, որ նա ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոններում։
Վերը նշված ցուցմունքները վկա Ա.Ալոյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղալումյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Առաջին ատյանի դատարանում վկա Աղասի Ալոյանը հայտնել է նաև, որ մինչև Արթուր Հակոբյանի հայտնվելը և հարցերը կարգավորելը Արթուր Ղալումյանին առաջարկել էր 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց տալ իր ավտոմեքենան, սակայն Ղալումյանն ավտոմեքենայի շուկայական արժեքը գնահատել է 20.000 ԱՄՆ դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին չի համաձայնել, քանի որ ինքն այդ մեքենան գնել էր 40.000 ԱՄՆ դոլարով։ Ավելին՝ Ղալումյանը պահանջել է նաև իր բնակարանը գրանցել նրա անվամբ։ Նման առաջարկին համաձայնել է այն բանից հետո, երբ Ղալումյանն ասել է, թե կբողոքի և իրեն աշխատանքից հանել կտա։
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վկա Աղասի Ալոյանը ընդունել է, որ երբ Ղալումյանը դիմել է իրեն և հայտնել, որ Արթուր Հակոբյանին է փնտրում, բայց չի գտնում, զանգահարել է Արթուրի փեսա Արմանին և հետաքրքրվել Հայկարամ Ստեփանյանի վերադառնալու ժամկետով։ Արթուր Հակոբյանն իրեն զանգահարել և ասել է, որ Հայկարամը Արմանին չի վստահում, ուստի անձամբ պետք է հանդիպի Հայկարամին։ Ղալումյանն իրեն Արամ Ստեփանիչի մասին պատմել է մինչ միասին «փոխոստիկանապետի» աշխատասենյակ մտնելը։ Ղալումյանին հանգստացրել է, նշել, որ Արթուր Հակոբյանը նրան խաբած չի լինի, որ անձամբ իրեն էլ բազմաթիվ հարցերով օգնել է, վերջինս կգա և հարցերը կհարթի։ Նշեց նաև, որ «Համալիրի» մոտ Արթուր Հակոբյանին հանդիպել է, սակայն 10.000 ԱՄՆ դոլար պարտքն է վերադարձրել։ Մի օր Արթուր Ղալումյանն իրեն զանգահարել և հրավիրել է Սևան քաղաք՝ զրուցելու և հաց ուտելու, հանդիպել են, Արթուր Հակոբյանն էլ էր այնտեղ, սակայն նրանց խոսակցությանը ներկա չի գտնվել, հաց են կերել և բաժանվել։
Վկա Մելսիդա Թոռնիկի Վարդումյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանն իր ամուսինն է, ով երկար տարիներ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբեր ամսին զբաղեցրած պաշտոնից ազատվել է։ ՀՀ ոստիկանությունում աշխատելու տարիներին ընկերություն է արել Աղասի Ալոյանի հետ և գտնվել ջերմ հարաբերությունների մեջ։ 2012թ. հունիս ամսին ամուսնուց տեղեկացել է, որ Ա.Ալոյանի բարեկամը ջերմ հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյայի հետ, ում միջոցով կարող է վերականգնվել նախկին աշխատանքին։ Արթուրը քրոջ ամուսնու՝ Գենադի Դավիդյանի հետ գնացել և հանդիպել է երկու երիտասարդների, ովքեր խոստացել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով լուծել ամուսնու աշխատանքի տեղավորման հարցը։ Դրանից մի քանի օր անց տեղեկացել է, որ այդ հարցով նշված երիտասարդներն այլևս չեն զբաղվելու, նրանց փոխարեն զբաղվում է երիտասարդներից մեկի աները՝ Արթուր Հակոբյանը, ով իր հերթին հանդիսանում է Գագիկ Բեգլարյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի 28-ին Ա.Ղալումյանը Երևան քաղաքում հանդիպել է Արթուրին և ևս մեկ այլ անձնավորության, ովքեր պաշտոնի նշանակման համար պահանջել են 30.000 ԱՄՆ դոլար, որին ամուսինը համաձայնել է։ Այդ օրն ամուսինը վերջիններիս տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Հետագայում Արթուրը և նրա ծանոթը խոստումը չեն կատարել, ամուսնուն աշխատանքի չեն տեղավորել և խաբեությամբ հափշտակել են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Վկա Գենադի Ազատի Դավիդյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանը հանդիսանում է իր կնոջ եղբայրը, ով ծառայել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբերին զբաղեցրած պաշտոնից ազատվել ու գրանցվել է ոստիկանության կադրերի ռեզերվում։ 2012թ. հունիս ամսին վերջինս իրեն տեղեկացրել է, որ նրա ընկեր Աղասի Ալոյանը խոստացել է բարեկամի՝ Արթուր Հակոբյանի միջոցով օգնել վերականգնվել նախկին պաշտոնում։ Արթուրի հետ հանդիպմանը միասին գնալու Ա.Ղալումյանի առաջարկին համաձայնել է և նրա հետ գնացել է Երևանի Մաշտոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարան, որտեղ հանդիպել են Արման և Արմեն անուններով երիտասարդների, ովքեր ներկայացել են որպես ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյա Հայկարամ Ստեփանյանի մտերիմներ։ Արմանը խոստացել է մեկ շաբաթվա ընթացքում կարգավորել այդ հարցերը։ 2012թ. հունիսի 28-ին քույրը ընտանիքի անդամների հետ միասին Դիլիջանից տեղափոխվել է իրենց տուն։ Նույն օրը ժամը 17։45-ին իր կնոջ հետ տնից դուրս գալիս մուտքի դիմաց հանդիպել Արթուր Ղալումյանին մեկ այլ տղամարդու հետ, ով եղել է ակնոցներով, կեղտոտ մարզազգեստով։ Արթուրը նրան ներկայացրել է որպես Արմանի կնոջ հայր՝ ասելով, որ գնում են Հայկարամ Ստեփանյանին հանդիպելու։ Արթուրին հորդորել է զգույշ մնալ և հեռացել է։ Հետագայում Արթուր Ղալումյանն իրեն պատմել է, որ պաշտոնի նշանակման համար Արթուր Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ գումարը չի կարողանում ստանալ։ Բացի այդ, Արթուր Ղալումյանը տեղեկացրել է, որ Աղասի Ալոյանը նույն նպատակով Ա.Հակոբյանին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, որը ևս Ալոյանին չի վերադարձվել։ Հասկանալով, որ Արթուր Ղալումյանը խաբվել է՝ նրան հորդորել է դիմել ոստիկանություն։ Տեսնելով, որ նա ոստիկանություն չի դիմում, անձամբ հանդիպել է իր ընկեր, Ռազմական ոստիկանության աշխատակից Հրայր Նազարյանին, նրան պատմել ողջ եղելությունը՝ խնդրելով Հայկարամ Ստեփանյանից պարզել եղելությունը։ Պարզվել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը այդ հանգամանքներից առհասարակ տեղյակ չէ, որի կապակցությամբ նա կատարվածին տվել է օրինական ընթացք։
Վկա Արման Հակոբի Հարությունյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանը հանդիսանում է կնոջ՝ Լարիսա Հակոբյանի հայրը։ Վերջինս զբաղվել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Արթուր .Հակոբյանն ունեցել է «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենա, սակայն տեսողական խնդիրների պատճառով ավտոմեքենան վարել է նրա վարորդ Արմեն Սահակյանը։ Ճանաչում է նաև Սևան քաղաքի բնակիչ Աղասի Ալոյանին, ով հանդիսանում է Ա.Հակոբյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի ամսին, երբ գտնվել է Ա.Հակոբյանի տանը, վերջինս Ա.Սահակյանի ներկայությամբ ասել է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով պետք է օգնի նրա ծանոթ Արթուր Ղալումյանին ճանապարհային ոստիկանությունում պաշտոնի նշանակվելու հարցում։ Ա.Հակոբյանն իրեն ասել է, որ Արթուր Ղալումյանին պետք է ներկայանա որպես ՀՀ ոստիկանության համակարգում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի ծանոթ և խոստանա, որ նրա կամ այլ բարձրաստիճան պաշտոնյայի միջոցով կլուծվի Ա.Ղալումյանի պաշտոնի հարցը։ Դրանից հետո Արմեն Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարանում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին ու նրա փեսային։ Ինքն ու Արմեն Սահակյանը Ա.Ղալումյանին վստահեցրել են, որ կարող են նրան նշանակել վաշտի հրամանատարի պաշտոնին՝ խնդրելով մի քանի օր ժամանակ։ Մի քանի օր անց Ա.Հակոբյանի խնդրանքով նորից զանգահարել է Ա.Ղալումյանին և ասել, թե իբր Հ.Ստեփանյանը ՀՀ-ում չէ, աշխատանքի տեղավորման հարցը կլուծվի նրա վերադառնալուց հետո։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանը պարբերաբար զանգահարել է իրեն, սակայն ինքը չի իմացել, թե ինչ պատասխանի։ Նույնիսկ մեկ անգամ իր հեռախոսազանգին պատասխանել է Արմեն Սահակյանը։ 2012թ. հուլիս ամսին Աղասի Ալոյանի պահանջով «Հավանա» ռեստորանում հանդիպել է վերջինիս և Ա.Ղալումյանին, նրանց հետ խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Ա.Ղալումյանը աշխատանքի տեղավորման համար Ա.Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով նշանակվի վաշտի հրամանատարի պաշտոնում։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է նաև մեղադրյալ Արթուր Հակոբյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում վկա Արման Հարությունյանի տված ցուցմունքը, որի բովանդակությունը, առանց դրա նվազ նշանակությունը փաստելու, մեղադրական եզրակացությունում ներկայացված չի եղել և վերջինիս հայտնել է, որ 2012թ. գարնանը կամ ամռանն իր աներոջ՝ Արթուր Հակոբյանի խնդրանքով նրա վարորդ Արմեն Սահակյանի հետ գնացել է հանդիպման մինչ այդ իրեն անծանոթ Արթուր Ղալումյանի հետ, ում օգնելու հարցով դիմել էին իր աներոջը։ Ղալումյանի հետ հանդիպման է գնացել, քանի որ իր աները լավ չէր զգում, սակայն անհրաժեշտ էր ինչ-որ հարցեր Ղալումյանից ճշտել։ Հանդիպման ժամանակ իմացել է, որ Ղալումյանը նախկինում ծառայել է Ճանապարհային ոստիկանությունում, նրան ազատել են աշխատանքից, սակայն վերջինս ցանկանում է վերականգնվել պաշտոնին։ Խոսակցության ժամանակ Ղալումյանն առաջարկել է 20.000 ԱՄՆ դոլարի չափով «մաղարիչ» անել այդ խնդիրը լուծելու համար, սակայն ինքն այդ թեման չի կոնկրետացրել և քննարկել։ Դրանից հետո խոսակցության բովանդակությունը պատմել է աներոջը, ով հայտնել է, որ նրա ծանոթներից ինչ-որ մեկը, որի անունը ներկայումս չի հիշում, կօգնի Ղալումյանին այդ հարցով։ Եվս մեկ անգամ հանդիպել է Ղալումյանին, որի ժամանակ արդեն գումարային խոսակցություն որևէ մեկը չի վարել, Ղալումյանին հայտնել է միայն, որ հարցի լուծումը ձգձգվում է։ Ոչ գումար է պահանջել և ոչ էլ անուններ է տվել, ում միջոցով պետք է նրա պաշտոնի վերականգման հարցը լուծվեր։ Ղալումյանն է տվել ինչ-որ մարդկանց անուններ, ում միջոցով, ըստ նրա, կարելի էր լուծել այդ խնդիրը։ Այդ խոսակցության արդյունքները և փոխանցել է աներոջը, որի հետո այլևս Ղալումյանին չի հանդիպել։ Մոտ 1-2 ամիս անց, երբ աները բուժման նպատակով մեկնել և գտնվում էր Մոսկվայում, ինչ-որ անձ իրեն զանգել և հայտնել է, որ աներոջն են տվել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որը պահանջել է վերադարձնել, միաժամանակ աներոջը տեղեկացնել նրանց հետ կապվելու անհրաժեշտության մասին։ Նույն արձանագրության համաձայն՝ նախկինում տված հակասական և իրարամերժ ցուցմունքների վերաբերյալ հարցադրմանն ի պատասխան՝ վկա Ա.Հարությունյանը հայտնել է նաև, որ նախքան քննիչի մոտ սկզբնական ցուցմունք տալը հետևել է ոստիկանության ինչ-որ աշխատակիցների հորդորներին, ովքեր նշել են, որ եթե խարդախություն կատարած աներոջ դեմ մեղադրող բնույթի ցուցմունքներ չտա, վերջինիս փախուստի մեջ գտնվելու և կատարվածի պատասխանատվությունն իր վրա բարդելու պարագայում ինքն է խարդախության համար պատասխանատվության ենթարկվելու։ Նրանք նաև նշել են, որ նրանց հայտնի է իրականությունը, որը հայտնել են իրեն, որը և ինքը հետագայում հայտնել է քննիչին՝ իր ցուցմունքները հարմարեցնելով ոստիկաններից լսածին։ Հակասական և իրարամերժ ցուցմունքներից վկա Ա.Հարությունյանն ի վերջո պնդել է առերեսման ժամանակ տվածը` նշելով, որ դա է համապատասխանում իրականությանը։ Նշել է նաև, որ Ղալումյանի մոտ չի ներկայացել որպես Հ.Ստեփանյանի բարեկամ, այդ անունն առաջին անգամ լսել է Ղալումյանից, ով հայտնել է, որ նրա խնդիրը կարող է լուծել այդ պաշտոնյան։
Առաջին ատյանի դատարանը անդրադառնալով վկա Արման Հարությունյանի` հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքների՝ որպես ապացույցի թույլատրելիության ու օգտագործման հնարավորության հարցին, փաստելով, որ այն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին մեղադրանքի հիմքում դրված միակ և վճռորոշ ապացույցը չէ, այնուամենայնիվ, սկզբնական ցուցմունքները (բացառությամբ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի հետ առերես ցուցմունքի) դատավճռի հիմքում չի դրել` հաշվի առնելով, որ դրանք նախորդում են առերեսման ժամանակ տված ցուցմունքին, բացի այդ, չի ապահովել տվյալ վկային իրարամերժ ցուցմունքների շուրջ Դատարանում հակընդդեմ հարցում իրականացնելու (կոնֆրոնտացիայի) պաշտպանական կողմի իրավունքը (ՄԻ եվրոպական դատարանի «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանի» գանգատի քննարկման շրջանակներում 2010թ. փետրվարի 23-ին կայացրած վճիռ, «Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի» գանգատի շրջանակներում 2012թ. ապրիլի 10-ի վճռում, Արտակ Գաբրիելյանի վերաբերյալ ՎԲ-04/13 գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013թ. սեպտեմբերի 13-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներ)։
Վկա Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2011 թվականից աշխատել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ որպես ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական։ 2012թ. հուլիսի 26-ին Երևանի ռազմական ոստիկանության բաժնի պետ Հրայր Նազարյանն իրեն հայտնել է, որ ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվող Արթուր Ղալումյանից և Աղասի Ալոյանից ինչ-որ քաղաքացի վերցրել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ՝ իր միջոցով պաշտոնի նշանակելու պատրվակով։ Կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունենալով՝ Ա.Ղալումյանին և Ա.Ալոյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ, զրուցել նրանց հետ, ինչի արդյունքում պարզել է, որ վերջիններս կաշառք տալու միջոցով փորձել են պաշտոններ ստանալ, սակայն դարձել են խաբեության զոհ։ Անմիջապես զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության պետին, ում հանձնարարականով նշանակվել է ծառայողական քննություն։ Ծառայողական քննությամբ պարզվել է, որ ոմն Արթուր Հակոբյանը, ում երբևէ չի ճանաչել, Ա.Ղալումյանին վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու, իսկ Ա.Ալոյանին պաշտոնական առաջխաղացման համար 2012թ. հունիս-հուլիս ամիսներին կաշառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, հափշտակել այդ գումարները։ Արթուր Ղալումյանին և Աղասի Ալոյանին ինքը երբևէ չի ճանաչել, նրանց պաշտոնի նշանակելու հարցով որևէ մեկն իրեն չի դիմել, Արթուր Հակոբյան, Արման Հարությունյան և Արամ Ստեփանի Մկրտչյան կենսագրական տվյալներով անձանց ևս չի ճանաչում։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակելով և հետազոտելով վկա Հայկարամ Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքը, փաստել է, որ ըստ ցուցմունքի վերջինս չի ճանաչել Արթուր Հակոբյանին, Արամ Մկրտչյանին, ինչպես նաև Արման Հարությունյանին (վերջինիս մորը ճանաչելու և նրա ընկերը հանդիսանալու վերաբերյալ հարցադրումներ Հ.Ստեփանյանին չեն կատարվել), սակայն դատաքննությամբ վերջինիս մոր ընկերը, ըստ որոշ ցուցմունքների` բարեկամը հանդիսանալու վերաբերյալ փաստական տվյալներ են ստացվել ինչպես տուժող Ա.Ղալումյանից, այնպես էլ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանից ու վկա Աղասի Ալոյանից, ավելին` վկա Արման Հարությունյանը 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին հարցաքննվելիս հայտնել է, որ հնարավոր է, որ մոտ մեկ տարի առաջ հանդիպել է Հայկարամ Ստեփանյանին, երբ Ռազմական ոստիկանության աշխատակից Արթուր Արիստակեսյանից գնում էր «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի ավտոմեքենան, իսկ Արթուր Արիստակեսյանը և Հայկարամ Ստեփանյանը քավոր-սանիկ են։
Նման իրավիճակում, հաշվի առնելով նաև վկա Արման Հարությունյանին հարցաքննելու անհնարինությունը, երբ դատարանը և կողմերը զրկված են եղել այդ հարցի շուրջ նաև Հայկարամ Ստեփանյանին հարցաքննելու հնարավորությունից՝ այդ հանգամանքը, այդ կերպ նաև Արման Հարությունյանին նրա մոր միջոցով ճանաչելու վերաբերյալ վարկածը չեզոք ապացույցների ամբողջությամբ հերքված չլինելու պայմաններում, առաջին ատյանի դատարանի համոզմամբ Հ.Ստեփանյանի և Ա.Հարությունյանի մոտ առկա է եղել վերոնշյալ կապը նախաքննական մարմնից թաքցնելու համընկնող շարժառիթ։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է նաև վկա Հրայր Հրաչիկի Նազարյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ 1994 թվականից ծառայում է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունում, իսկ 2012թ. ապրիլի 28-ից զբաղեցնում է Երևանի բաժնի պետի պաշտոնը։ Ճանաչում է Հայկարամ Ստեփանյանին, քանի որ վերջինս երկար տարիներ եղել է իր վերադասը։ 2012թ. հուլիսի վերջին իրեն է զանգահարել Արարատի զինվորական կոմիսար Գենադի Դավիդյանը և առաջարկել հանդիպել։ Հանդիպման ժամանակ նա տեղեկացրել է, որ իր բարեկամ Արթուր Ղալումյանը ինչ-որ Արթուր Հակոբյանի տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ այն փոխանցի Հայկարամ Ստեփանյանին, իսկ վերջինս էլ Արթուր Ղալումյանին նշանակի ճանապարհային ոստիկանության վաշտի հրամանատարի պաշտոնին։ Գենադի Դավիդյանը խնդրել է, որ ինքը զանգահարի Հայկարամ Ստեփանյանին և ճշտումներ կատարի՝ արդյոք նա տեղյակ է այդ պատմությունից։ Հետագա օրերին այդ ամենի մասին տեղեկացրել է Հ.Ստեփանյանին, ով հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի, որին այնուհետև տվել է օրինական ընթացք։
Համաձայն անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունների, թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից գործով տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը ճանաչել է՝
- երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ վերջինս հանդիսանում է հենց այն Արթուրը, ով «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար իրենից խաբեությամբ հափշտակել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար,
- երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ վերջինս հանդիսանում է «Արամ Ստեփանիչ» ներկայացած անձը, ում հետ Արթուրը հանդիպման էր եկել «Մարիոթ» հյուրանոց, ով էլ թղթի վրա գրել է 30.000 դոլար գումարը, որն իբր անհրաժեշտ էր՝ «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում իրեն նշանակելու համար։
Համաձայն «Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված էլեկտրոնային կրիչները զննելու մասին արձանագրության՝ 2012թ. մայիսի 01-ից մինչև 2012թ. օգոստոսի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Արթուր Ղալումյանի 093-077022, 091-077022 և Աղասի Ալոյանի 093-020888, 091-912411 հեռախոսահամարներին մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի և Արթուր Հակոբյանի կողմից շահագործվող 098-323122, 096-573335, 095-956745 հեռախոսահամարներից։ Նույն ժամանակահատվածում մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի, Արթուր Հակոբյանի, Արման Հարությունյանի, Արմեն Սահակյանի կողմից շահագործվող 096-573335, 098-323122, 095-956745, 098-321515, 098-231515 և 094-643900 հեռախոսահամարների միջև։ Բացի այդ, 2012թ. հունիսի 28-ին և 29-ին, այսինքն՝ Արթուր Ղալումյանի կողմից Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք համապատասխանաբար՝ 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ տալու օրերին, Արթուր Ղալումյանի 093-077022 հեռախոսահամարից ելքային և մուտքային զանգեր են կատարվել Արթուր Հակոբյանի 096-573335 բջջային հեռախոսահամարին։
«Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումները որպես այլ փաստաթղթեր ճանաչվել են ապացույց և կցվել գործին:
Համաձայն որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «Արդշինինվեստ» բանկի Դիլիջանի մասնաճյուղի վարկավորման և ոսկյա զարդերի գրավի թիվ 7G պայմանագրով և ոսկյա իրերի գրավի ու հանձնման-ընդունման թիվ 7G/01083584 ակտի ՝ Արթուր Ղալումյանի մայրը՝ Մարգարիտա Չոբանյանը, 2012թ. հունիսի 29-ին բանկի մասնաճյուղից ոսկու գրավադրմամբ ստացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Համաձայն ՀՀ ոստիկանության պետի 2012թ. հուլիսի 31-ի թիվ 3103-Ա հրամանի՝ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր և Ներքին անվտանգության վարչությունների կողմից համատեղ կատարված ծառայողական քննությամբ պարզվել է, որ քաղաքացի «Ա»-ն ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվող ոստիկանության մայոր Արթուր Ժորայի Ղալումյանին պաշտոնի նշանակելու, իսկ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ճանապարհապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի 3-րդ սպայական վաշտի 2-րդ սպայական դասակի ավագ տեսուչ, ոստիկանության մայոր Աղասի Յաշայի Ալոյանին պաշտոնի առաջխաղացման համար համապատասխանաբար՝ 2012թ. հունիսի վերջերին և 2012թ. հուլիսի սկզբներին կաշառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է՝ Ա.Ղալումյանից 30.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Ա.Ալոյանից՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ և խաբեությամբ տիրացել դրանց, ուստի 2012թ. հուլիսի 31-ից Ա.Ալոյանի լիազորությունները դադարեցվել են։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ. փետրվարի 8-ի դատավճռով հիմնավորված է համարվել, որ Արթուր Ղալումյանը 2011թ-ի դեկտեմբերի 05-ից ազատված լինելով Ճանապարհային ոստիկանության ճանապարհապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի 4-րդ սպայական վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնից և գրանցված լինելով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում, կաշառք տալու միջոցով կրկին պաշտոնի նշանակվելու համար 2012թ. հունիսի 28-ին ծանոթացել է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ, ովքեր, նախնական համաձայնությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ մոլորության մեջ են գցել նրան և հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանը 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց կարող է պաշտոնեական դիրքն օգտագործել և նպաստել ճանապարհային ոստիկանության վերոհիշյալ գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակվելու հարցում։ Համաձայնելով տալ պահանջվող կաշառքը՝ Ա.Ղալումյանը նույն օրը Ա.Հակոբյանին անձամբ տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար, վերջինիս միջոցով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հ.Ստեփանյանին որպես կաշառք տալու համար, սակայն Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը խաբեությամբ հափշտակել և տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։
Վերոնշյալ դատավճռի առնչությամբ առաջին ատյանի դատարանը իրավացիորեն արձանագրել է, որ այն իրավական հետևանքներ կարող էր առաջացնել և առաջացրել է բացառապես Արթուր Ղալումյանի և դատական ակտը կիրառող պետական մարմինների և պաշտոնատար անձանց համար, ինչպես նաև դատաքննությամբ հաստատված Արթուր Ղալումյանի գործողությունների տեսանկյունով և այն էական նշանակություն ունի սույն գործով վերջինիս ներկայացրած քաղաքացիական հայցը լուծելիս։
Նման հետևության դատարանը հանգել է «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիման վրա, ըստ որի անհատական ակտը (…) չի պարունակում իրավական նորմ և սահմանում է վարքագծի կանոններ միայն դրանում ուղղակի անհատապես նշված (նախատեսված) ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց կամ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների (….) համար, իսկ նույն օրենքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարանները կայացնում են որոշումներ, վճիռներ, դատավճիռներ և արձակում կարգադրություններ միայն ՀՀ Սահմանադրության և ՀՀ օրենքներով նախատեսված դեպքերում և սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը մեկ անգամ ևս փաստում է, որ անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Անդրադառնալով սույն գործին և վերոգրյալ չափանիշների լույսի ներքո գնահատելով գործի փաստական հանգամանքները, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առավել ևս նախապես համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հնարավոր չէ հետևություն անել 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Արթուր Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության և օրինականության վերաբերյալ, ուստի այդ մասով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Արթուր Հակոբյանին արդարացնելու վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումը չի համապատասխանում քրեական գործի փաստական տվյալներին, այն հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, դատավճռում արծարծված են իրարամերժ հետևություններ և մեկնաբանություններ, որոնք չեն բխում ՀՀ քրեական օրենսդրության պահանջներից, դատարանը փաստորեն թույլ է տվել քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի հիման վրա դատավճիռը բեկանելու և այդ դրվագով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հիմք է:
Վերաքննիչ դատարանը Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը, վատառողջ և երկրորդ կարգի հաշմանդամ լինելը, որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը, տուժող Արմեն Գաբրիելյանին պատճառված վնասը վերականգնելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով որպես պատիժ է նախատեսված միայն ազատազրկում չորսից ութ տարի ժամանակով, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ պետք է նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ` ազատազրկում 4 տարի ժամանակով, որին պետք է մասնակիորեն գումարվի նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի հիման վրա պատժի ժամկետի մեջ հաշվակցելով նաև նրա` նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամանակը:
Քննության առնելով նշանակված պատիժը Արթուր Հակոբյանի կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքները, նրա կողմից կատարված հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, հանցանքի կատարումից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, իրենց համակցությամբ բավարար չեն գալու այն հետևության ու համոզվածության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու պայմաններում հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին, ինչը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Տուժող Ա.Ղալումյանի կողմից ներկայացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պահանջի մասին քաղաքացիական հայցը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը քննել ու լուծել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-164 հոդվածների պահանջների պահպանմամբ, ուստի այդ մասով նույնպես նրա վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրող Ա.Ափիյանի վերաքննիչ բողոքը մասնակիորեն բավարարել:
Տուժող Ա.Ղալումյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել.
Արթուր Հրանտի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 տարի ժամանակով:
Արթուր Հրանտի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 տարի 6 ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Արթուր Հրանտի Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 տարի 6 ամիս ժամանակով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի հիման վրա պատժի ժամկետի մեջ հաշվակցել 2015 թվականի մարտի 12-ից առ նոյեմբերի 19-ը կալանքի տակ գտնվելու 8 ամիս 8 օրը և Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանին վերջնականապես դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 9 /ինը/ ամիս 22 /քսաներկու/ օր ժամկետով` պատժի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Մնացած մասով դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն
16.08.2017թ. քաղաք Երևան
ԳՈՐԾ. Հ.-ԵԿԴ/0167/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ
ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ
ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`
ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ԱՓԻՅԱՆԻ
ՏՈՒԺՈՂ` Ա.ՂԱԼՈՒՄՅԱՆԻ
ՊԱՇՏՊԱՆ` Կ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ
դռնբաց դատական նիստում մեղադրող Ա.Ափիյանի և տուժող Ա.Ղալումյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Հրանտի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի երկու դրվագով
Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը
Նախաքննական մարմնի կողմից Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին մասի երկու դրվագով այն բանի համար, որ նա խաբեությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ նախապես համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ, մոլորության մեջ են գցել ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալումյանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում պաշտոնի նշանակելու հարցում։ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղալումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն Արամ Մկրտչյանը ներկայացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձնավորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարաշահելով վերջինիս վստահությունը՝ հավաստիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ վերջինս համաձայնել է տալ պահանջվող գումարը, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հակոբյանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ՝ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համարժեք՝ 30.000 ԱՄՆ դոլարին։
Բացի այդ, Արթուր Հակոբյանը տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ՝ ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է։
2016 թվականի հունիսի 6-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռով ճանաչել և հռչակել է Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանի անմեղությունը՝ «ԲՎՄ իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Արթուր Հրանտի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ (30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագ), և դատապարտվել` ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով։
Դատարանը որոշել է.
Պատժի նշված ժամկետին հաշվակցելով նախաքննության ընթացքում 2015 թվականի մարտի 12-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված և չկրած պատիժը՝ 9 ամիս 22 օր ազատազրկումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով։
Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը վերացնել, գրավի գումարը` 1.000.000 ՀՀ դրամը, վերադարձնել Գևորգ Հրանդի Հակոբյանին` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և վկա Աշոտ Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված, ԲՄՎ Իքս 5, 4.4 Այ» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան թողնել վերջինիս տնօրինությանը, դրա նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Տուժող Ա.Ղալումյանի ներկայացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի քաղ. հայցը մերժել՝ վերոնշյալ գումարը քաղ. պատասխանող ճանաչված Ա.Հակոբյանին կամովին և որպես կաշառքի առարկա տրամադրելու, այդ հիմքով փոխհատուցման ենթակա չլինելու պատճառաբանությամբ։
Որպես դատական ծախս՝ Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել Ռուսաստանի Դաշնությունից հանձնման նպատակով Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխելիս կատարված 3.032.369 ՀՀ դրամ գումարը։
Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված արգելանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև վերոնշյալ դատական ծախսն ամբողջությամբ փոխհատուցվելը։
Իր որոշումները Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը մասնավորպես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տուժող Ա.Ղալումյանի տիրապետությունից անհատույց դուրս գալու փաստը, սակայն նույն ապացուցողական զանգվածով չի պարզել և հիմնավորել այդ գումարը ստացած գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի իրական շարժառիթը և նպատակը, այլ անձի հետ հափշտակություն կատարելու նպատակով խմբի մեջ միավորվելու հանգամանքը, քանզի միայն շահադիտական շարժառիթի և նպատակի առկայության, խմբի կազմում հանդես գալու պայմաններում Ա.Հակոբյանի արարքը կարող էր որակվել որպես խարդախություն։ Դատարանը փաստում է, որ տվյալ դրվագով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի արարքը ճիշտ քրեաիրավական գնահատականի չի արժանացել, իրականում նա կատարել է կաշառքի միջնորդության փորձ, ինչը կատարել է մեղավորությամբ և այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` նա քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է նշված հոդվածի համապատասխան մասով։
Ինչ վերաբերում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված խարդախությանը, ապա վերջինիս արարքում բացակայում են խարդախության հանցակազմի հատկանիշները, կողմերի` որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ի սկզբանե առկա էին քաղաքացիաիրավական բնույթի հարաբերություններ, որոնց վերաբերյալ հնարավոր վեճն ենթակա էր լուծման բացառապես մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադատավարական ընթացակարգով։
Նշված հետևությունների Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով.
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանների համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։
Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։
Այսպես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն`
«Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական - պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։
Սույն դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին երկու դրվագներով վերագրված արարքներում խարդախության հանցակազմի առկայությունը։
Դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համակցությունը բավարար չէ սույն գործով ամբաստանվող Ա.Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով վերագրված արարքներում նրա անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորելու հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան համոզվածություն առ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը գործել է շահադիտական շարժառիթով և նպատակով, Արթուր Ղալումյանի դրվագով՝ խմբի կազմում հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, գործում եղած ապացույցները, այդ թվում՝ տուժող Արթուր Ղալումյանի և Արմեն Գաբրիելյանի ցուցմունքները թույլ չեն տալիս վերոնշյալ հանգամանքը պարզել անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, այդ հանգամանքների ապացուցվածությունը ողջամտորեն կասկած է հարուցում։
Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ավտոմեքենայի առուծախի գործարքով պայմանավորված գույքային բնույթի վեճն ենթակա էր քննության և լուծման բացառապես մասնավոր տիրույթում, թեև սույն դատական ակտի կայացման պահին նույնիսկ այդ վեճը վերացել էր։
Լիա Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացված թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ եթե քաղաքացիաիրավական հարաբերության հենքը վերաբերում է կարգավորիչ գործառույթ իրականացնող իրավունքի ճյուղին, ապա քրեական իրավունքը և դատավարությունը, մարմնավորելով իրավունքի պահպանիչ գործառույթը, իրենց բնույթով ածանցյալ են իրավունքի տվյալ ճյուղերից, մասնավորապես` քաղաքացիական իրավունքից և դատավարությունից։ Այլ կերպ` ներգործության քրեաիրավական և քրեադատավարական միջոցները չպետք է այնպիսին լինեն, որ խաթարեն քաղաքացիաիրավական ու քաղաքացիադատավարական հարաբերությունների ներքին տրամաբանությունը, անորոշություն ու անկանխատեսելիություն ստեղծեն քաղաքացիաիրավական շրջանառության մեջ։
Վճռաբեկ դատարանը նաև փաստել է, որ պետությունը պարտավոր չէ գործող քաղաքացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ գործարքներ կնքած քաղաքացիների գույքային և այլ իրավունքների վերականգնումը դիտել հանրային շահի տիրույթում և հանրային միջոցներ ծախսելով` իրականացնել նշված մասնավոր շահերի քրեաիրավական պաշտպանություն և այդ մասնավոր շահերի պաշտպանությունը, որպես ընդհանուր կանոն, պետք է կատարվի մասնավոր իրավունքի տիրույթում` քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադատավարական միջոցներով։
Տվյալ դեպքում «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենան իրացվել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության համապատասխան գրանցման-քննական բաժանմունքում առուվաճառքի գրավոր պայմանագրի կնքմամբ։ Գործով տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանն անձամբ կամ միջնորդավորված եղանակով տվյալ գործարքի կնքմանը մասնակցելիս, ավտոմեքենայի արժեքը մասամբ ստանալու և գումարի մնացած մասը չստանալու ռիսկը լիովին գիտակցելու պայմաններում, ավտոմեքենան վաճառել է գնորդին՝ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին, թեև մեքենան հաշվառվել է վերջինիս ներկայացրած անձի անվամբ։ Նման պայմաններում պայմանագրում չարտացոլված հանգամանքը՝ վաճառողի կողմից գումարը ոչ ամբողջությամբ ստանալը, մեքենայի արժեքի մնացորդի վճարումն ուշացնելը, նույնիսկ այն առհասարակ չվճարելը, ինքնին կամ համակցությամբ վերոնշյալ գույքային վեճը հանրային տիրույթում քննելու և լուծելու բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ։ Ա.Գաբրիելյանը կարող էր խախտված այդ գույքային իրավունքների պաշտպանությունը փնտրել մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիադատավարական ընթացակարգի շրջանակներում՝ վերոնշյալ գործարքն անվավեր ճանաչելու կամ ավտոմեքենայի մնացած արժեքը պահանջելու հայցադիմումներ ներկայացնելու եղանակներով։
Սամսոն Ղազարյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0120/01/12 և Ռուդիկ Բալասանյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0199/01/13 որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ քրեական գործերի քննության շրջանակներում դատարանն իրավասու չէ քրեական դատավարության կարգով քննություն իրականացնել քաղաքացիական բնույթի իրավահարաբերությունները (վեճը) պարզելու ուղղությամբ և հաստատել այդպիսի վեճի առարկան կազմող իրավաբանական փաստեր, տվյալ դեպքում՝ ավտոմեքենայի արժեքը ոչ ամբողջությամբ վճարվելու փաստը, չվճարված գումարի չափը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն այդ դիրքորոշումը պայմանավորել է համապատասխան փաստերը հաստատելու քաղաքացիադատավարական կանոնների` քրեադատավարական կանոններից սկզբունքային տարբերությամբ և դրանք մեկը մյուսով փոխարինելու անթույլատրելիությամբ։ Այդ պարագայում քրեական վարույթ իրականացնող դատարանը դուրս կգա իր իրավասության սահմաններից, արդյունքում կխաթարվի քաղաքացիաիրավական ու քաղաքացիադատավարական հարաբերությունների ներքին տրամաբանությունը։
Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ իր իրավասությունների սահմանազանցում թույլ տված դատարանը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով չի կարող հանդիսանալ «օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան» վիճարկվող դատավարության առնչությամբ։ Արդյունքում կխախտվի անձի արդար դատաքննության իրավունքը։ Ավելին, կարող է առաջանալ իրավիճակ, երբ նույն փաստի վերաբերյալ առկա լինեն քաղաքացիական դատավարության կարգով և քրեական դատավարության կարգով կայացված օրինական ուժի մեջ մտած իրար հակասող դատական ակտեր։ Վերջին իրավիճակն անթույլատրելի է իրավական որոշակիության սկզբունքի տեսանկյունից, ինչը, հանդիսանալով իրավունքի գերակայության հիմնարար տարրերից մեկը, պահանջում է, ի թիվս այլնի, որ եթե դատարանները վերջնականապես որոշել են որևէ հարց, նրանց որոշումը չպետք է կասկածի տակ դրվի։
Ավելին, վերոնշյալ գույքային վեճը բացառապես մասնավոր տիրույթում քննության ենթակա լինելու վերաբերյալ հետևության կարելի էր հանգել նաև Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման բովանդակային վերլուծության արդյունքներով.
Այսպես, ըստ Արթուր Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասի՝ նրան տվյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 ՀՀ դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ, ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է»։
Մեղադրանքի վերոնշյալ ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում ենթադրյալ հափշտակության առարկան հանդիսացել է տուժող Արմեն Գաբրիելյանի 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը սահմանված ժամկետում վերջինիս չի տրվել և խաբեությամբ հափշտակվել է։ Մինչդեռ մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրությամբ և գնահատմամբ հաստատվեց, որ որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանից գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն անձամբ կամ միջնորդավորված որևէ գումար չէր վերցրել, հետևաբար՝ այն վստահությունը չարաշահելու կամ խաբեության եղանակներով չէր կարող ստացվել, առավել ևս՝ հափշտակել։ Տվյալ դեպքում ենթադրյալ խարդախության առարկա կարող էր հանդիսանալ միայն «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենան, այն էլ միայն այն դեպքում, եթե հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով հաստատվեր գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մոտ խարդախությամբ այն հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորության առկայությունը, որը, համաձայն ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման, պետք է առկա լիներ մինչև վերոնշյալ ավտոմեքենան կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը։ Դատաքննությամբ նաև հաստատվեց, որ բանավոր պայմանավորվածությամբ որոշված ժամկետի ուշացմամբ, սակայն ավտոմեքենայի գումարի մնացորդը՝ 12.000 ԱՄՆ դոլարը, որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանին, այնուամենայնիվ, վերադարձվել է։
Դատարանը նաև փաստում է, որ 17.000 ԱՄՆ դոլար գնահատված վերոնշյալ ավտոմեքենան տարաժամկետ վճարելու պայմանով, 5.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճարով գնելը և գրեթե անմիջապես էականորեն ցածր գնով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն կանխիկ կերպով և ողջ գումարի ստացմամբ վաճառելն ինքնին այդ ավտոմեքենային կամ չվճարված 12.000 ԱՄՆ դոլարին խարդախությամբ տիրանալու հանգամանքը հիմնավորող բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին նման մեղադրանք առաջադրելուց առաջ մեղադրող կողմը պարտավոր էր ստուգել և հերքել գույքն էականորեն ցածր գնով վաճառելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պատճառաբանությունները, որոնք տվյալ դեպքում նույնիսկ դատաքննության արդյունքներով չեն հերքվել։
Խարդախությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլարի հափշտակության դրվագով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և նրա ենթադրյալ հանցակիցը՝ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանը, գործել են խաբեությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, նախապես ձեռք բերված համաձայնության շրջանակներում, որի արդյունքներով մոլորության մեջ են գցել որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում նրան պաշտոնի նշանակելու հարցում։ Ընդ որում, ըստ վերոնշյալ որոշման՝ ենթադրյալ հանցակիցների միջև եղել է դերաբաշխում, մասնավորապես՝ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղալումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն՝ Արամ Մկրտչյանը ներկայացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձնավորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարաշահելով վերջինիս վստահությունը՝ հավաստիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ Ղալումյանը համաձայնել է պահանջվող գումարը տալ, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հակոբյանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։
Գևորգ Ճաղարյանի և մյուսների վերաբերյալ ԵՇԴ/0002/01/11 քրեական գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշման մեջ վերլուծելով մեղադրանքի ձևակերպմանը ներկայացվող պահանջները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ դրանում, բացի հանցավորի մասին տվյալներից, հանցագործության տեղից, ժամանակից և եղանակից, մանրամասնորեն և հստակ պետք է նշվեն արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագործության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը։ Արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի իրացման առումով անընդունելի է, երբ իրավասու պաշտոնատար անձը համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում մեղադրանքը ձևակերպելիս սահմանափակվի միայն քրեական օրենքով արգելված արարքի ընդհանրական նկարագրությամբ։ Նույն կերպ անընդունելի է, երբ հանցանքը մի խումբ անձանց կողմից կատարված լինելու դեպքում հանցակիցներին ներկայացվում է միևնույն մեղադրանքը` առանց հստակեցնելու նրանցից յուրաքանչյուրի կոնկրետ գործողությունները, հանցագործությանը նրանցից յուրաքանչյուրի մասնակցության բնույթն ու աստիճանը։
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ նշված պահանջների պահպանմամբ մեղադրանքը ձևակերպելու դեպքում միայն առաջադրված մեղադրանքը հնարավորություն կտա մեղադրյալին պատշաճ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը, ինչպես նաև կապահովվի կողմերի դատավարական իրավահավասարությունը` սեփական դիրքորոշումը հիմնավորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար։ Նշված սկզբունքներից ցանկացած շեղում կհանգեցնի արդար դատաքննության հիմնարար արժեքի առարկայազրկման։
Տվյալ իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի որոշումը վերլուծելով` Դատարանն արձանագրում է, որ նրան խարդախության տվյալ դրվագով օբյեկտիվ կողմից մեղսագրվել են հետևյալ գործողությունները՝
ա. նախնական համաձայնության շրջանակներում խմբի կազմում ստանձնած դերաբաշխմանը համապատասխան՝ տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանին մոլորության մեջ գցելը և խաբելը, հավաստիացնելը, թե իբր ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում նրա պաշտոնի նշանակման հարցում,
բ. Արթուր Ղալումյանից 2012թ. հունիսի 28-ին 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ ստանալը, որոնք ըստ մեղադրող կողմի վարկածի՝ հափշտակվել են խմբի վերոնշյալ անդամների կողմից։
Մեղադրանքի որոշման մեջ բացակայում են քննվող գործով անցնող այլ անձանց` Արման Հարությունյանի և Աղասի Ալոյանի միջոցով տուժող Արթուր Ղալումյանին խաբելու և/կամ մոլության մեջ գցելու վերաբերյալ ձևակերպումները, որից կարելի է եզրակացնել, որ տուժող Ղալումյանից խարդախությամբ գումարներ հափշտակած անձինք, տվյալ դեպքում` ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը, ըստ մեղադրող կողմի վարկածի` նաև Ա.Մկրտչյանը, տուժողին խաբել և մոլորության մեջ են գցել անմիջականորեն ( ՀՀ քրեական օրենսգքրի 38-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված միջնորդավորված կատարողներ չեն), այդ նպատակին հասնելու համար չեն օգտվել բարեխիղճ մոլորության ազդեցությամբ գործող Ա.Հարությունյանի, Ա.Ալոյանի և այլոց ջանքերից, թեև տուժող Ա.Ղալումյանը նույնիսկ Դատարանում նրանց ևս մեղադրում է խարդախությանը մասնակցելու կամ հանցակցելու մեջ։
Մեղադրանքի ձևակերպումից անուղղակիորեն հասկացվում է, որ խարդախությունը Ա.Հակոբյանը և Ա.Մկրտչյանը կատարել են խմբի կազմում, նախնական համաձայնության շրջանակներում, այսինքն՝ անդամներ Ա.Հակոբյանի և Ա.Մկրտչյանի կազմով ստեղծված և գործող խումբն ենթադրաբար պետք է առնվազն ձևավորվեր 30.000 ԱՄՆ դոլարի խարդախությունը կատարելուց առաջ։ Մեղադրանքի որոշումից անհասկանալի է սակայն, թե վերոնշյալ անձանց մոտ կոնկրետ որ պահին է այդպիսի դիտավորություն ծագել և այն իրականացնելու համար հանցավոր խումբը ձևավորվել, մասնավորապես` Ղալումյանի պաշտոնի նշանակման հարցով ի սկզբանե զբաղվող Արման Հարությունյանին «հեռացնելուց» առաջ, թե դրանից հետո։ Մեղադրանքի ձևակերպումից չի հասկացվում, իսկ դատաքննությամբ չպարզվեց, թե տուժող Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակելու խոստում տալու պահին ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն արդյոք ստացել էր արդյոք Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նույնաբովանդակ երաշխավորությունը, թե գործում էր միայնակ։
Դատարանը փաստում է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանին Արամ Մկրտչյանի հետ ծանոթացնելը՝ կաշառքի միջոցով Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակելուն նպաստելու դիտավորությամբ, ինչպես նաև այդ նպատակով անձամբ գումարները Ա.Ղալումյանից ստանալը, առանց տուժողին խաբելու և/կամ մոլորեցնելու փաստը նախապես գիտակցելու, վերագրված խարդախությանը գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի հանցակցությունը հիմնավորող բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ. ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքին նման իրավական գնահատական (իրավաբանական որակում) տալու համար մեղադրող կողմը պետք է բավարար ապացուցողական զանգվածով հերքեր Արամ Մկրտչյանի գործողությունների հետևանքով նաև Ա.Հակոբյանի` բարեխիղճ մոլորության մեջ հայտնվելու վարկածը, ինչը մինչդատական վարույթի արդյունքներով չի կատարվել, իսկ վերոնշյալ բացը չի լրացվել նաև դատական քննության արդյունքներով։
Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ, ըստ որի` «(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ`
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից,
2. գործողությունների համատեղությունը,
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում»։
Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշման վերլուծությունից հետևում է, որ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։
Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մասնակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է`
1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ.
2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը.
3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը։
Տվյալ իրավական դիրքորոշումները սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Այսպես, վերագրված խարդախության ենթադրյալ մյուս մասնակիցը՝ Արամ Մկրտչյանը ողջ նախաքննության ընթացքում, ընդհուպ մինչև սույն դատական ակտի կայացման օրը, գտնվել է հետախուզման մեջ, գործով երբևէ չի հարցաքննվել։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը նախաքննության և դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակելու նպատակ չի ունեցել, տուժող Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակման հարցով փորձել է օգնել իր բարեկամ և միաժամանակ վերջինիս աշխատանքային ընկեր Աղասի Ալոյանի խնդրանքով, վերոնշյալ գումարը ստացել է գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանից և երկու դրվագներով ամբողջությամբ հանձնել է պաշտոնի նշանակման հարցն հանձն առած, իր կարծիքով նման հնարավորություն ունեցող Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին։
Նման պայմաններում նախնական համաձայնության շրջանակներում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը, ենթադրյալ այդ խմբի կազմում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ընդգրկված լինելը և խմբի շահադիտական նպատակի իրականացմանը միտված, փոխադարձաբար լրացնող որոշակի գործողություններ կատարելը մեղադրող կողմը փաստել է գլխավորապես գործի ելքով շահագրգռված անձի՝ որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանի ցուցմունքների հիման վրա։ Ընդ որում, վերոնշյալ ցուցմունքներն ինքնին հերքում կամ առնվազն կասկածի տակ են դնում հանցավոր խմբի առկայության և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ հափշտակելու վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածը, հակառակը, հաստատում են ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի առկայությունը։
Այսպես, նախաքննական հակասական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո Դատարանում Ա.Ղալումյանը ընդունեց, որ «Մարիոտ» հյուրանոցում կայացած իրենց զրույցի ընթացքում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առաջարկել է գումարը նրան տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իրեն պաշտոնի նշանակելուց հետո, որին Ստեփանիչը չի համաձայնել։ Այն, որ դա կարող էր ենթադրյալ հանցակիցների միջև նախապես ծրագրավորված «բեմադրություն» էր, ուղղակի ենթադրությունների ոլորտից է, որևէ ապացույցով չի հաստատվել։ Բացի այդ, տուժողը Դատարանում հայտնեց, որ երբ իրեն պաշտոնի նշանակելու վերաբերյալ խոստումը խոստացված ժամկետում չի կատարվել, իսկ Արթուր Հակոբյանն արդեն գտնվում էր Վրաստանում, իր բջջային հեռախոսահամարի վրա փակ համարից զանգահարել է նույն Արամ Ստեփանիչը և տեղեկացրել, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։
Տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքների վերլուծությունից կարելի է եզրակացնել, որ նախ՝
- գումարները տուժող Ղալումյանից ի սկզբանե վերցվել են «գործը» անելու, այսինքն՝ նրան ակնկալած պաշտոնին նշանակելու համար, որի չլինելու մասին տուժող Ա.Ղալումյանը նաև տեղեկացվել է,
- խարդախություն կատարելու դիտավորության առկայության և գործելու պարագայում Ա.Հակոբյանը, Ղալումյանին պաշտոնի նշանակման անհնարինությունը քաջ գիտակցելով, կաշառքի առարկան միայն պաշտոնի նշանակումից հետո Արամ Ստեփանիչին հանձնելու առաջարկ անել չէր կարող։
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության և նրան վերագրված արարքի ճիշտ քրեաիրավական որակման հարցը պարզելու նպատակով Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ խարդախության և կաշառքի միջնորդության հանցակազմերի վերլուծությանը։
Խարդախությունը հափշտակության տարատեսակ է, հետևաբար՝ դրան բնորոշ են հափշտակության հանցակազմի ընդհանուր հատկանիշները։
Հափշտակության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ ապօրինաբար, շահադիտական նպատակով վերցնում է ուրիշի գույքը կամ այդ գույքը դարձնում է իրենը կամ այլ անձինը, դրա դիմաց որևէ ձևով չի հատուցում, իրական վնաս է հասցնում գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին, նախատեսում ու ցանկանում է դա։ Հափշտակության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ են նաև շարժառիթը և նպատակը։ Շահադիտական նպատակ ասելով՝ հասկացվում է հանցավորի ձգտումը՝ հարստանալ հափշտակված գույքի հաշվին՝ այն վերցնելով, իրենը դարձնելով կամ իր «հաշվին» այլ անձանց հանձնելով։ Այսպիսով, հանցավորը հարստանում է սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի հաշվին՝ նրանց նյութական վնաս հասցնելով։
Եթե շահադիտական նպատակը բացակայում է, և անձը ապօրինի, անհատույց տիրանում է ուրիշի գույքին այլ շարժառիթով և նպատակով, հափշտակության հանցակազմը բացակայում է։ Օրինակ՝ անձն ուրիշի գույքը վերցնում է վրեժ լուծելու, հասարակության ուշադրությունը իր՝ որպես բարեգործի վրա դարձնելու և այլն նպատակներով։ Առանց շահադիտական նպատակի նման արարքները կարող են պարունակել այլ հանցակազմեր՝ ինքնիրավչություն, գույքի դիտավորյալ ոչնչացում կամ վնասում, կաշառքի միջնորդություն, բայց ոչ հափշտակություն։
Տվյալ դրվագով գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համապատասխան մասով և կետով որակելու համար մեղադրող կողմը պարտավոր էր ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորեր մինչև վերագրված արարքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններ կատարելը Ա.Հակոբյանի մոտ շահադիտական շարժառիթի և նպատակի առկայությունը և/կամ խարդախությամբ գույքին տիրանալու նպատակով այլ անձի հետ նախնական համաձայնություն ձեռք բերելը և այդ խմբի կազմում խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը կատարելը (հնարավոր դերաբաշխման դեպքում)` նախապես հերքելով անձնական, նույնիսկ՝ նյութական շարժառիթով կաշառքի միջնորդությամբ զբաղվելու վերաբերյալ դեռևս մինչդատական վարույթից ամբաստանյալի առաջ քաշած վարկածը և դրա հիմքում դրված պատճառաբանությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ և 312-րդ հոդվածների բովանդակությունից հետևում է, որ կաշառք տալն ու ստանալը կարող են կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի համաձայն՝ կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելն է, այսինքն` կաշառքի միջնորդությունը կաշառակերությանը օժանդակելու յուրահատուկ դրսևորում է, որն արտահայտվում է ինչպես կաշառք տալուն, այնպես էլ կաշառք ստանալուն օժանդակելու մեջ։
Կաշառքի միջնորդության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է նրանում, որ հանցավորը կաշառք տվողի կամ կաշառք ստացողի նախաձեռնությամբ կաշառքի առարկան կաշառք տվողից վերցնում ու փոխանցում է կաշառք ստացողին, կամ էլ նպաստում է նրանց միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն։ Կաշառքի միջնորդը կապող օղակի դեր է կատարում կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև։ Կաշառքի միջնորդը երբեք չի հանդիսանում կաշառք ստանալու կամ տալու նախաձեռնող, նա շահագրգռված չէ կաշառք ստացողի այն գործողություններով (անգործությամբ), որոնք վերջինս պետք է կատարի կաշառքի դիմաց։ Բացի այդ, կաշառքի միջնորդին չի պատկանում կաշառքի առարկան։ Կաշառքի միջնորդն ուղղակի նպաստում է կաշառք տվողի և ստացողի միջև կապերի հաստատմանը, կաշառքի առարկայի բնույթի և չափի մեջ համաձայնության գալուն։ Կաշառքի միջնորդը, ըստ էության, հանդես է գալիս ոչ թե իր, այլ այդ անձի անունից, ներկայացնում այդ անձի շահերը։
Կաշառքի միջնորդը տարբերվում է կաշառք տվողից նրանով, որ շահագրգռված չէ կաշառք ստացողի այն գործողություններով (անգործությամբ), որոնք վերջինս պետք է կատարի կաշառքի դիմաց։ Կաշառք ստացողից կաշառքի միջնորդը տարբերվում է նրանով, որ կաշառքի առարկան կաշառք տվողից վերցնում է ոչ թե իր համար, այլ կաշառք ստացողին հանձնելու նպատակով։ Ընդ որում, արարքի որակման համար որևէ նշանակություն չունի այն հանգամանքը, թե արդյոք կաշառքի միջնորդն իր կատարածի դիմաց վարձատրություն ստանում է, ստանալու է, թե՝ ոչ։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի անհիմն լինելու, նրան վերագրված գործողությունների (արարքի) քրեաիրավական սխալ որակման վերաբերյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում դատաքննությամբ պարզված հետևյալ հանգամանքները։ Մինչ դրանց թվարկումը Դատարանը արձանագրում է, որ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանի գործողությունների նկարագրությունը սույն դատական ակտում կատարում է բացառապես գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքի քրեաիրավական ճիշտ որակման հարցը պարզելու նպատակով, միտված չէ քննվող դեպքին նրա առնչությունը ստուգելուն և հաստատելուն, այն ապացուցման ենթակա է նրա վերաբերյալ ըստ էության քննվող քրեական գործի շրջանակներում (անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի գործողության ուժով)։
1. Գործով որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը սույն գործի մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ճանաչվել է մեղավոր միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափի կաշառք տալու փորձի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար։ Ակնկալված պաշտոնին Ա.Ղալումյանը չի նշանակվել, իր հանցավոր գործողությունների հետևանքով կրել է ոչ միայն հսկայական գույքային վնաս, այլև դատապարտվել և հեռացվել է ՀՀ ոստիկանության համակարգից, որպիսի իրավական հետևանքներն անթաքույց կապում է գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի, ինչպես նաև Աղասի Ալոյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ, այսինքն՝ գործի ելքով ակնհայտորեն շահագրգռված անձ է։
2. Աղասի Ալոյանի և Արման Հարությունյանի նկատմամբ վերոնշյալ, ինչպես նաև սույն քրեական գործերով խարդախության, կաշառք տալու կամ կաշառքի միջնորդության փորձի կամ դրանց հանցակցելու համար քրեական հետապնդում չի հարուցվել կամ իրականացվել, իսկ հարուցվելու դեպքում՝ արդարացնող հիմքով դադարեցվել է (առկա է 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Ա.Ալոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին կայացված և չվերացված որոշում), թեև տուժող Ա.Ղալումյանի ցուցմունքներով նրանց ևս վերագրվում են որոշակի գործողություններ՝ իրեն վստահեցնելու, բայց և այդ վստահությունը չարաշահելու, խաբելու վերաբերյալ, որոնք ենթադրաբար կատարվել էին այդ անձանց կողմից, սակայն Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ ընդհանրացվել և վերագրվել են բացառապես ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին և հետախուզման մեջ գտնվող նրա ենթադրյալ հանցակցին։
3. Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ենթադրյալ հանցակիցը՝ խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար խարդախությամբ հափշտակելու համար որպես մեղադրյալ ներգրաված Արամ Ստեփանի Մկրտչյանը, գտնվում է հետախուզման մեջ, մինչդատական վարույթում և Դատարանում չի հարցաքննվել։
4. Ուշադրության են արժանի գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի (ով նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չէ), ինչպես նաև նրա ենթադրյալ հանցակցի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի անձերը, ըստ որի՝ վերջինս մինչև սույն դեպքը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի (դատավոր Գ.Ավետիսյան) 2010թ. հունիսի 11-ի դատավճռով համասեռ արարք կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 5 տարի ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվարկվել է 2009թ. մայիսի 6-ից։ 2011թ. հունիսի 22-ին համաներման ակտի կիրառմամբ պատժի չկրած մասը կրճատվել է, թողնվել է կրելու 4 տարի 3 ամիս 5 օր ազատազրկումը։ 2011թ. հուլիսի 28-ին դատապարտյալ Արամ Մկրտչյանը Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 2 տարի 13 օր ժամկետով ազատազրկման կրումից։
5. Տվյալ դրվագով հարցաքննված անձանց` վկաներ Աղասի Ալոյանի, Արման Հարությունյանի, Գենադի Դավիդյանի, Հայկարամ Ստեփանյանի և Մելսիդա Վարդումյանի ցուցմունքները, դրանցում առկա փաստական տվյալները թույլ չեն տալիս անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ հերքել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ենթադրյալ հափշտակությանն առնչություն, նման դիտավորություն չունենալու, բացառապես կաշառքի միջնորդությամբ զբաղվելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պատճառաբանությունները, դրանք չեն հերքվում նաև վերոնշյալ ապացույցների և որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքների համադրության և գնահատման արդյունքներով։
6. Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ըստ էության կապող օղակ է հանդիսացել կաշառքի առարկային հետ առնչված միաժամանակ երկու կողմերի՝ կաշառք տված Արթուր Ղալումյանի (ըստ վերջինիս դիտավորության ուղղվածության) և որպես կաշառք ստացողի ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած (ըստ Ա.Ղալումյանի և Ա.Հակոբյանի ցուցմունքների) անձի ( ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) միջև, կազմակերպել է այդ անձանց հանդիպումը և մասնակցել պաշտոնի նշանակման վերաբերյալ նրանց միջև կայացած բանակցությանը, նույնիսկ` կաշառքի չափի վերաբերյալ սակարկությանը, որպես կաշառք ստացողի ներկայացուցիչ հանդես եկած անձի առաջարկով կաշառք տվողից երկու դրվագով ստացել և կաշառք ստացողի ներկայացուցչին դարձյալ երկու դրվագով փոխանցել է կաշառքի առարկան, Ա.Ղալումյանին տրամադրել է պաշտոնի նշանակման ընթացիկ հարցերով ստացվող ընթացիկ տեղեկատվություն։
7. 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանը երկու դրվագով փաստացի տրամադրել է գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին, սակայն պաշտոնատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանին անձամբ կամ որևէ ներկայացուցչի, այդ թվում՝ Արամ Մկրտչյանի միջոցով այդ գումարները չեն հասել, Հայկարամ Ստեփանյանն ի պաշտոնե նման նշանակում կատարել չէր կարող, սակայն որպես ՀՀ ոստիկանությունում պաշտոն զբաղեցնող անձ՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական, կարող էր նպաստել այդ նշանակման իրականացմանը, այսինքն՝ կաշառք ստանալու սուբյեկտ էր։
8. Տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն ինքնին կամ դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրությամբ չեն հաստատում այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել միայնակ կամ այլ անձի հետ ձեռք բերած նախնական համաձայնությամբ շրջանակներում խարդախությամբ հափշտակել վերոնշյալ գումարները, այսինքն՝ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը մինչև գումարներ վերցնելը գիտակցել է Ա.Ղալումյանին պաշտոնի վերանշանակելու անհնարինությունը և/կամ կաշառք ստացողի ներկայացուցչի կամ նրա առերևույթ հովանավոր Հայկարամ Ստեփանյանի՝ նման նշանակմանը նպաստելու անկարողությունը։ Չի հաստատվել նաև այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը կաշառք ստացողի ներկայացուցչին ամբողջությամբ կամ մասամբ չի փոխանցել Ա.Ղալումյանից այդ նպատակով ստացած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները, այն դեպքում, երբ տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն անուղղակիորեն վկայում են այն մասին, որ վերջինիս պաշտոնի չնշանակվելը Ա.Մկրտչյանը նրա հետ կայացած հեռախոսային զրույցների ընթացքում երբևէ չի կապել գումարները Ա.Հակոբյանի կողմից նրան չփոխանցվելու կամ լրիվ չփոխանցվելու հանգամանքով։ Ինչ վերաբերում է Ա.Մկրտչյանի հետ կայացած վերջին հեռախոսազրույցին, որով վերջինս Ա.Ղալումյանին տեղեկացնելով, որ գործը չի լինում՝ առաջարկել է գումարները ստանալ այն անձից, ում տվել է, այսինքն՝ Արթուր Հակոբյանից, որից կարելի է նաև ենթադրել, որ այդ գումարն ի վերջո վերադարձվել են Ա.Հակոբյանին՝ Ղալումյանին փոխանցելու նպատակով, ապա գործի ելքով շահագրգռված տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքը չի հաստատվել որևէ այլ չեզոք ապացույցով, այսինքն՝ նաև ապացույցների բավարար համակցությամբ։ Այդ ցուցմունքը կուրորեն ընդունելու պարագայում անգամ ակնհայտ է, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը իրականում կատարել է կաշառքի չհաջողված միջնորդություն և ոչ ավելին, իսկ դրան հաջորդած նրա արարքը՝ կաշառքի առարկա հանդիսացած 30.000 ԱՄՆ դոլարը Ա.Մկրտչյանից վերցնելը, սակայն կաշառք տված անձին՝ Ա.Ղալումյանին չվերադարձնելը չէր կարող որակվել որպես խարդախություն, քանի որ, նախ` չկա նման մեղադրանք և այդ մեղադրանքով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղավորությունը փաստելու դեպքում պաշտպանական կողմը կզրկվի այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավական հնարավորությունից, բացի այդ` այդ դրվագով հանցակազմի առկայությունը փաստելու համար ևս անհրաժեշտ էր բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել, որ այդ գումարին խարդախությամբ տիրանալու դիտավորությունն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մոտ ծագել էր նախքան այդ գումարը Արամ Մկրտչյանից ստանալը։
Վերոնշյալ դատողությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի դիտավորությունը և կատարած գործողություններն իրականում ուղղված են եղել կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի ներկայացուցչի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնություն գալուն և կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելուն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք է։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ դատաքննության արդյունքներով` հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով չհաստատվեց (չապացուցվեց) այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը տուժող Ա.Ղալումյանից կաշառքի առական երկու դրվագներով ստանալուց և գրեթե անմիջապես Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին փոխանցելուց առաջ գիտակցել է վերջինիս առերևույթ հովանավոր ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով Ղալումյանին պաշտոնի նշանակմանը նպաստելու անհնարինությունը։ Դատարանը նաև փաստում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքում առկա է կաշառքի միջնորդության չավարտված տեսակը՝ հանցափորձը, քանի որ այդ միջնորդությունը մինչև վերջ չի հասցվել ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի կամքից անկախ հանգամանքով. վերջինս չի գիտակցել, որ իր և տուժող Ա.Ղալումյանի մոտ որպես պաշտոնատար անձի ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Մկրտչյանի) ղեկավարը՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանն ի պաշտոնե այդ նշանակմանը նպաստելու իր լիազորությունից օգտվելու համաձայնություն որևէ անձի, այդ թվում՝ Ա.Մկրտչյանին չի տվել, վերջինս պաշտոնի նշանակման հարցով զբաղվելու մտադրություն ի սկզբանե չուներ։
Դատարանն արձանագրում է, որ 30.000 ԱՄՆ դոլարի խարդախության դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ա.Հակոբյանի մեղավորության փաստումը կհանգեցնի վերջինիս անմեղության կանխավարկածի, ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջների խախտման, միաժամանակ փաստում, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված արարքը տվյալ դրվագով համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի հիմքում դրված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, երկու դրվագներով առաջադրված մեղադրանքում նրա անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու համար, տուժողների ցուցմունքները փոխկապակցված չեն դատաքննությամբ հետազոտված հավաստի և վերաբերելի ապացույցների հետ, իսկ մեղադրանքների վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պատճառաբանությունները չեն հերքվել բավարար ապացուցողական զանգվածով։
Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքում նման փոփոխություն կատարելիս Դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեադատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը, այն, որ դրանով նրա իրավական վիճակը չի վատթարանում և պաշտպանության իրավունքը չի խախտվում։
Դատարանի եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում համադրելով և գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանը կատարել է կաշառքի միջնորդություն, որն ավարտին չի հասցվել նրա կամքից անկախ հանգամանքով.
Այսպես, կաշառքով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալումյանին «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում ղեկավար պաշտոնի նշանակելու համար Արթուր Հակոբյանը 2012թ. հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում Ա.Ղալումյանին ծանոթացրել է Հ.Ստեփանյանի անունից որպես նրա ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի՝ Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) հետ, ում նախապես ճանաչում էր և ով իրեն, ավելի ուշ նաև Ա.Ղալումյանին համոզել և վստահեցրել էր Հ.Ստեփանյանի միջոցով այդ խնդիրը գլուխ բերելու հարցում։ Հանդիպման արդյունքներով Հ.Ստեփանյանի անունից որպես նրա օգնական, միաժամանակ ոստիկանության ծառայող հանդես եկած վերոնշյալ անձը «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում Ա.Ղալումյանի նշանակմանը Հ.Ստեփանյանի կողմից նպաստելու և այդ գործը գլուխ բերելու պատրվակով, իրականում առանց վերջինիս գիտության և համաձայնության, որպես կաշառք պահանջել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ խոստանալով այդ գումարը նախապես ստանալու և Հ.Ստեփանյանին փոխանցելու պարագայում երկու աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել ակնկալած պաշտոնին Ա.Ղալումյանի նշանակման հարցը։ Արթուր Ղալումյանը համաձայնել և որպես օգնական ներկայացած վերոնշյալ անձի առաջարկությամբ նույն օրը Արթուր Հակոբյանի միջոցով նրան է փոխանցել այդ նպատակով կնոջ` Մելսիդա Վարդումյանի կողմից Դիլիջանից բերված 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարները, այսինքն՝ ընդհանուր առմամբ առանձնապես խոշոր չափի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն Ա.Հակոբյանի միջնորդական գործունությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքով չի ավարտվել, վերոնշյալ պաշտոնին Ա.Ղալումյանն ի սկզբանե չէր կարող նշանակվել՝ պաշտոնատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից անձամբ կամ որևէ ներկայացուցչի միջոցով այդ «գործարքի» վերաբերյալ նույնիսկ տեղեկացված չլինելու պատճառով։
Այսպիսով, Արթուր Հակոբյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով(…)»:
Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները
Մեղադրող Ա.Ափիյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով բեկանել վերոնշյալ դատական ակտը, Ա.Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /երկու դրվագ/ և դատապարտել ազատազրկման:
Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրող Ա.Ափիյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Գտնում է, որ դատարանը իր անհիմն դատավճռով ինչ որ կերպ հիմնավորելու նպատակով նախաքննությամբ ձեռք բերված, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները անտեսել է, դրանք օբյեկտիվորեն չի համադրել և գնահատել համակցության մեջ, արարքի վերաորակման, անհիմն ակտ կայացնելու համար որպես հիմնավորում հանդիսացող ամբաստանյալի և նրա փեսայի ցուցմունքները գնահատել է անջատ՝ չհամադրելով գործով մյուս ապացույցների և հաստատված փաստական հանգամանքների հետ, վերլուծել և մեկնաբանել է ենթադրությունների հիման վրա։
Այսպես.
Գործով տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանը նախաքննության, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. հունիս ամսին ձեռք է բերել «ԲՄՎ x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որը սեփականության իրավունքով հաշվառված է եղել ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի անվամբ։ Կարճ ժամանակ շահագործելուց հետո որոշել է վաճառել այն և այդ նպատակով ավտոմեքենան կայանել է Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող ավտոմեքենաների վաճառքի սրահում։ 2012թ. ապրիլի 17-ին՝ ժամը 14-ի սահմաններում, իր 077-42-42-24 և 099-43-49-49 բջջային հեռախոսահամարներին 098- 23-15-15 հեռախոսահամարից զանգահարել է մի տղամարդ և ցանկություն հայտնել ավտոմեքենան տեսնել։ Նույն օրը հիշյալ վաճառքի սրահում հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ցանկություն է հայտնել ավտոմեքենան ձեռք բերել ապառիկ կարգով մեկ ամսվա ընթացքում, այսինքն՝ իրեն որպես կանխավճար և գումարի վերադարձման երաշխիք Ա.Հակոբյանը պետք է վճարեր 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարեր 2012թ. մայիսի 20-ին՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու դիմաց ստացված գումարով։ Դրանից հետո քսան օր անց զանգահարել է Արթուր Հակոբյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն պատասխանել է վերջինիս վարորդ Արմեն Սահակյանը և իրեն հայտնել է, որ Ա. Հակոբյանը քաղաքից բացակայում է ու մինչև մայիսի 20-ն իր 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը ինքը պարտավովել է վճարել։ Սակայն դրանից հետո էլ իրեն գումար չեն տվել, 17.07.2012թ. զանգահարել է Ա. Հակոբյանի 098-23-15-15 բջջային հեռախոսահամարին, սակայն այն անջատված է եղել և ինքը դիմել է ոստիկանություն։
Գործով վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանը նախաքննության, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 16-ի երեկոյան իրեն է զանգահարել իր քենակալ Դավիթ Գրիգորյանը և հայտնել, որ մատչելի գնով վաճառվում է «ԲՄՎ x5» մակնիշի, 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա։ Ավտոմեքենայի սեփականատիրոջը շտապ գումար է հարկավոր եղել, այդ պատճառով էլ այն վաճառում է 11.000 ԱՄն դոլարով։ Հաջորդ օրը Դ. Գրիգորյանի հետ Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փորոցում հանդիպել են ավտոմեքենա վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Տեխնիկական վիճակը ստուգելու համար ավտոմեքենան տարել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով, Արթուրը ավտոմեքենայի վաճառքի գին է առաջարկել 10.000 ԱՄՆ դոլար, ինքը համաձայնվել է։ Դրանից հետո անմիջապես գնացել են ՀՀ ոստիկանության <ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես իր ընկեր և ասել է, որ ավտոմեքենան հաշվառված է նրա անվամբ։ Իր և նշված երիտասարդի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ ինքը Արթուրին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Դրանից հետո ինքը և Դավիթը «ԲՄՎ X5» մակնիշի ավտոմեքենայի ղեկին նստելուց հետո տեսել են, թե ինչպես է Արթուրը իր հետ ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայություն եկած երկու երիտասարդներին գումար տալիս, դա իրենց մոտ զարմանք է առաջացրել, թե ինչու Արթուրը իրեն պատկանող մեքենան վաճառելուց հետո գումար է տալիս երիտասարդներին։ Ինքը հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել է կապնվել Արթուրի հետ, սակայն չի կարողացել կապ հաստատել։ 2012թ. օգոստոսի 11-ին հրավիրվել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ տեղեկացել է, որ Արթուր Հակոբյանր խաբեությամբ նշված ավտոմեքենան հափշտակել է այլ անձից։
Նախաքննության ընթացքում Աշոտ Ղարագյոգյանը բազմաթիվ դիմումներ է ներկայացրել, որ ինքը հանդիսանում է բարեխիղճ գնորդ և իր անվամբ հաշվառված է «ԲՄՎ x5» մակնիշի ավտոմեքենան գնել է Արթուր Հակոբյանի միջնորդությամբ՝ իր ավտովարձույթի գրասենյակում շահագործման հանձնելու և շահույթ ստանալու համար։ Խնդրել է որպես բարեխիղճ գնորդ ավտոմեքենան հանել արգելանքից թույլատրել իրեն տնօրինել և օտարել այն։
Դատարանը անտեսել է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանը դեռևս 2012թ. ապրիլի 16-ի երեկոյան՝ Ա. Գաբրիելյանին զանգահարելուց և հանդիպելուց մեկ օր առաջ, զանգահարել է Ա. Ղարագյոզյանին և վերջինիս հետ սակարկել գործով տուժող ճանաչված Ա. Գաբրիելյանին պատկանող «ԲՄՎ, x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի շուրջ։
Վերոհիշյալ հանգամանքները վկայում են, որ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի մոտ արդեն իսկ ձևավորվել է նախնական դիտավորություն՝ հափշտակել Ա. Գաբրիելյանի գույքր կամ գումարը և դա անել այնպես, որ հետագայում խուսափի հնարավոր պատասխանատվությունից, այլապես ինչպես բացատրել, որ առանց ավտոմեքենայի սեփականատեր Ա. Գաբրիելյանի հետ հանդիպելու, ավտոմեքենայի գնի շուրջ համաձայնության գալու, Ա. Հակոբյանր նախ 16.04.2012թ. զանգահարել է Ա. Ղարագյոզյանին և հայտնել ավտոմեքենայի արժեքի մասին՝ 11.000 ԱՄՆ դոլար, պայմանավորվել հանդիպել, որից հետո՝ 17.04.2012թ. առաջին անգամ զանգահարելով Ա. Գաբրիելյանին և պայմանաորվել ավտոմեքենան գնել 17.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն հայտնել է, որ պետք է ավտոմեքենան գնի ապառիկ կարգով, ավտոմեքենան գրավադնի, ստանա վարկ և գումարը տա մեկ ամսվա ընթացքամ, իսկ որպես հավաստիացում և կանխավճար՝ տա 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո նույն օրը <Ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայության տարածքում հանդիպել է Ա. Ղարագյոզյանին, ավտոմեքենան վաճառել 10.000 ԱՄՆ դոլարով, այդ մասին ոչինչ չասելով Ա.Գաբրիելյանին՝ ավտոմեքենան վերցնելով հեռացել, որից հետո չի պատասխանել Ա. Գաբրիելյանի զանգերին, ավտոմեքենան գրավ չի դրել, հեռացել է ՀՀ տարածքից և միայն կալանավորվելուց հետո Ա.Գաբրիելյանին պատճառված վնասը վերականգնելու ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկել։
Այսինքն, ամբաստանյալի, տուժողի, վկաներ Ա. Ղարագյոզալյանի և մյուսների ցուցմունքներով, ստացված հեռախոսազանգերի վերծանումներով հաստատվել է, որ 5.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճար տալը, ավտոմեքենան իբր գրավադնելը և որպես վարկ ստացված գումարը տուժողին տալու խոստումները ընդամենը տուժողին խաբելու, նրա վստահությանը ձեռք բերելու, նրան մոլորության մեջ գցելու միջոցներ են եղել, այլապես ինչն էր խանգարում Ա. Հակոբյանին տուժողի հեռախոսազանգերին պատասխանելուն, տարիների ընթացքում տուժողի հետ կապ հաստատելուն, բացատրելու իրավիճակը և այլն։
Ամբաստանյալի պատճառաբանությունները, թե իրեն շտապ գումար էր անհրաժեշտ բիզնեսում ներդնելու համար, նույնպես որևէ տրամաբանության մեջ չի տեղավորվում՝ մեկ օրվա ընթացքում 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան և այն վաճառել 10.000 ԱՄՆ դոլարով՝ կրել 7.000 ԱՄՆ դոլարի վնաս և դա համարել բիզնես կամ ներդրում՝ անհեթեթությունների ոլորտից է։
Բացի այդ, դատարանի կողմից անտեսվել է, որ առուվաճառքից հետո, ըստ գործով վկաներ Աշոտ Ղարագյոզյանի և Դավիթ Գրիգորյանի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքների, <ԲՄՎ x5> մակնիշի ավտոմեքենայի ղեկին նստելուց հետո վերջիններս տեսել են, թե ինչպես է Արթուրը իր հետ ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայություն եկած երկու երիտասարդներին գումար տալիս, դա իրենց մոտ զարմանք է առաջացրել թե ինչու է Արթուրը իրեն պատկանող մեքենան վաճառելուց հետո գումար տալիս երիտասարդներին։
Նշված հանգամանքներով ևս հաստատվել է, որ ամբաստանյալը ավտոմեքենայի վաճառքի գումարը բիզնեսում չի ներդրել, այլ այդ գումարով, ըստ էության, այլ անձանց «պարտքերն է փակել»։
Ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում օգտվելով իր իրավունքներից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և կողմերի, ինչպես նաև դատարանի հարցերին պատասխանելուց։ Ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի կողմից մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքներն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հանգամանքների շուրջ իրականությանը չեն համապատասխանում, չեն բխում սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքներից։
Ըստ տուժող Ա. Գաբրիելյանի ցուցմունքի Ա. Հակոբյանը ավտոմեքենան ձեռք էր բերում իր և ընտանիքի անդամների համար, ընդ որում ապառիկ կարգով, ավտոմեքենան գրավադնելու և ստացված գումարր մեկ ամսում իրեն տալու պայմանով։
Եթե տուժողի ցուցմունքի պարագայում դատարանը ամբաստանյալի ցուցմունքը հիմք է ընդունել, ապա ինչպես հասկանալ, որ ավտոմեքենայի գնման օրը այն ավելի քան էժան գնով վաճառել է այլ անձի, ստացված գումարը տվել է իր հետ հաշվառման բաժին եկած անձանց։ Հետևաբար ավտոմեքենայի գրավադրման կամ բիզնեսում ստացված գումարը ներդնելու մասին խոսք լինել չի կարող։
Դատարանը դատաքննությամբ հաստատված համարեց այն փաստը, որ բանավոր պայմանավորվածությամբ որոշված ժամկետի ուշացմամբ ավտոմեքենայի գումարի մնացորդը՝ 12.000 ԱՄՆ դոլարը, տուժող Ա.Գաբրիելյանին, այնուամենայնիվ, վերադարձվել է։
Դատարանը անտեսել է, որ հանցագործությամբ պատճառված վնասը Ա. Հակոբյանի եղբոր կողմից վերականգնվել է միայն 04.11.2015թ., որպեսզի 19.11.2015թ. վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ներկայացված հետախուզման մեջ գտնվող, ՌԴ-ում կալանավորված Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերահաստատելու միջնորդությունը փոփոխվի։
Ակնհայտ է, որ նախաքննության մարմնի կողմից միջնորդությունը ներկայացնելուց առաջ Ա. Հակոբյանի եղբոր կողմից վնասի վերականգնումը նպատակ է հետապնդել ոչ այնքան տուժողին պատճառված վնասի փոխհատուցումը, որքան գրավ կիրառելու և հետագայում եղբորը պատասխանատվությունից ազատելու հիմքեր ստեղծելու նպատակ։
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքը վերաորակելու համար որպես հիմնական հիմնաորում դատարանը նշել է ամբաստանյալի ցուցմունքը, նրա և նրա փեսայի` Ա. Հարությունյանի առերես հարցաքննության ցուցմունքը, որոնք հրապարակվել են։
Դատարանի հետևությունը, թե վկա Արամ Հարությունյանի սկզբնական ցուցմունքները, որում նա հայտնել է, որ տուժողին հանդիպել է իր աներոջ՝ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի խնդրանքով և նրա պահանջով է տուժողին հայտնել, որ ինքը շատ մտերիմ է ՀՀ ոստիկանության պետի խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կլուծի իր հարցը, եթե ինքն էլ չհանդիպի Հ. Ստեփանյանին, դա կանի իրենց մտերիմներից մեկը, արժանահավատ չեն, արժանահավատ է ամբաստանյալի հետ նրա առերես ցուցմունքը, ակնհայտ անհիմն է, այն չի բխում գործի ողջ տվյալներից, առերես ցուցմունքը գնահատվել է մյուս ապացույցներից անջատ, չի համադրվել և չի գնահատվել համակցության մեջ։
Ընդ որում վկա Ա. Հարությունյանի վերը նշված ցուցմունքը, որը հրապարակվել է և հետազոտվել, հաստատվել է նաև տուժող Ա. Ղալումյանի և Գ. Դավիդյանի ցուցմունքներով։ Իսկ այդ ցուցմունքներով հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանը գիտակցել է, որ Հ. Ստեփանյանի հետ ինքը և իր շրջապատը ծանոթ չեն, որ նա փեսային և իր վարորդին հանդիպման է ուղարկել, որպեսզի նրանք հայտնեն և համոզեն տուժողին, որ Ա. Հարությունյանը Հ. Ստեփանյանի հետ մտերիմ է և նրա միջոցով տուժողին պաշտոնի կնշանակեն, որով էլ տուժողի կամքի և գիտակցության վրա ազդելով նրան գցել են մոլորության մեջ, վստահություն են ներշնչել, ինչն էլ ամբաստանյալի փեսան՝ Ա. Հարությունյանը, կատարել է։
Անհասկանալի է, թե դատարանը ինչ սկզբունքով է ղեկավարվել ամբաստանյալի փեսայի փոխված ցուցմունքը արժանահավատ համարելով և այն դրել արարքի վերաորակման հիմքում, իսկ տուժողի և նրա փեսա Գ. Դավիդյանի ցուցմունքները անտեսել է, նրանց դիտել է որպես գործով շահագռգրված անձիք։
Գործով վկա Ա. Հարությունյանի առերես ցուցմունքը արժանահավատ համարելու համար դատարանը, ըստ էության, հնարավոր է համարել, որ Ա. Հարությունյանի նկատմամբ ոստիկանության ինչ-որ աշխատակիցներ, սկզբնական ցուցմունքը տալու ընթացքում, ճնշում են գործադրել։
Նման եզրահանգումը բացարձակ անհիմն է։
Իր նկատմամբ ճնշում գործադրելու մասին Ա. Հարությունյանի ցուցմունքը իրականությանը չի համապատասխանում, թեկուզ այն պարզ պատճառով, որ որպես վկա հարցաքննությանը ներկա է եղել նրա կողմից հրավիրված ՀՀ փաստաբանների պալատի փաստաբան Արմենուհի Առաքելյանը։
Եթե ճնշում է եղել, ապա ինչպես եղավ, որ Ա. Հարությունյանը և նրա փաստաբանը որևէ բողոք կամ դիմում չեն ներկայացրել այդ առթիվ։
Բացի այդ դատարանը անտեսել է նաև գործում առկա, շատ կարևոր փաստական հանգամանք հաստատող տվյալներ։ Մասնավորապես 28.08.2012թ. ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունում ստացվել է Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղի բնակիչ Մարատ Մանուկյանի դիմումը, որում նա հայտնել է, որ տնտեսական գործունեություն իրականացնելու և ստանալիք եկամուտից որոշակի գումար իրեն հատկացնելու պատրվակով Արթուր Հակոբյանը, Արմեն Սահակյանը և Արամ Մկրտչյանը 2011թ. փետրվարի 21-ին իրենից ստացել են 20.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն չեն վերադարձրել։
Նյութերն ուղարկվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որոնք միացվել են սույն քրեական գործին։
2012թ. օգոստոսի 16-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում Մ. Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ վերոհիշյալ դեպքով 2011թ. հոկտենբերի 27-ին իրեն է զանգահարել 093-32-15-15 բջջային հեռախոսահամարից Արամ Մկրտչյանը, որից հետո հանդիպել է վերջինիս, Արթուր Հակոբյանի ու Արմեն Սահակյանի հետ։
Բացի այդ վարույթն իրականացնող մարմինը լուսանկարով Արամ Մկրտչյանին ճանաչման է ներկայացրել Մ. Մանուկյանին։ Վերջինս նրան ճանաչել է։
Վերը նշված հանգամանքներով մեկ անգամ ևս հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանը, մինչև տուժող Ա. Ղալումյանի հետ հանդիպելը, գործարքների մեջ է եղել գործով մյուս մեղադրյալ Ա. Մկրտչյանի հետ, որ նա մինչ այդ խարդախություններ կատարելու համար դատապարտված է եղել և ՀՀ ոստիկանության պետի խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի հետ էլ ծանոթ չի եղել։ Դատարանը անտեսել է նաև, որ նույն քրեական գործի շրջանակներում Ա. Հակոբյանի վարորդ հանդիսացող Արմեն Սահակյանին այլ դրվագով մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ինչը վկայում է, որ Ա. Սահակյանը (ներկայում Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վարույթում քննվող թիվ 121278112 քրեական գործով) ամբաստանյալ և մեղադրյալ Ա. Մկրտչյանը շատ լավ միմյանց ճանաչել են, գործել են միասին և հատկանշական է, որ երեքն էլ նույն ժամանակահատվածում լքել են ՀՀ տարածքը։
Ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի կողմից 30.000 ԱՄՆ դոլար հափշտակելու դրվագով արարքը վերաորակելու համար դատարանը մատնանշել է նաև կաշառք տալու համար Աղասի Ալոյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով, իսկ Ա. Հակոբյանի կողմից 10.000 ԱՄՆ դոլար հափշտակելու դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումները։
Ընդ որում նման որոշամները հետևանք են եղել այն բանի, որ ամբաստանյալը և Ա. Ալոյանը ազգականներ են, Ա. Ալոյանը պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով է հրաժարվել իր սկզբնական ցուցմունքներից՝ հետագայում քննությանը հայտնելով, թե իբր Ա. Հակոբյանին է վերադարձրել 10.000 ԱՄՆ դոլար պարտքը։
Մինչդեռ Ա. Հակոբյանը տուժող Ա. Գաբրիելյանի ավտոմեքենան 7000 ԱՄՆ դոլարով էժան վաճառելու հանգամանքը պատճառաբանել է նրանով, թե իբր իրեն շտապ գումար էր պետք։ Եթե այդ շտապ անհրաժեշտ գումարը եղել է 5000 ԱՄՆ դոլար, նույն ժամանակ Ա. Ալոյանից ամբաստանյալը ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլարը, ապա ինչու էր 17.000 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ավտոմեքենան վաճառում 10.000 ԱՄՆ դոլարով։
Դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել հարցաքննել գործով վկաներ Ա. Հարությունյանին, Գ. Դավիդյանին, Հ. Ստեփանյանին և Հ. Նազարյանին բնակության վայրերում չգտվելու և ՀՀ տարածքից բացակայելու պատճառով։
Մեղադրանքի կողմի միջնորդությամբ և կողմերի համաձայնությամբ դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են վերջիններիս ցուցմունքները, նաև առերես հարցաքննությունների ցուցմունքները։
Անհասկանալի է նաև այն, որ դատարանը անտեսելով գործում առկա, դատաքննության ընթացքում հետազոտված, փաստական հանգամանքները, որպես արարքի վերաորակման հիմնաորում նշել է, որ նույն գործով մեղադրյալ` հետախուզման մեջ գտնվող Ա. Մկրտչյանը չի հարցաքննվել։
Մինչդեռ գործով հաստատված փաստ է, որ Ա. Մկրտչյանը, գործի հետ անմիջականորեն առընչվող Արմեն Սահակյանը (Ա. Հակոբյանի վարորդ) և ամբաստանյալը հանցագործությունները կատարելուց հետո հեռացել են ՀՀ տարածքից, հետևաբար նրանց հարցաքննել հնարավոր չէր։
Ինչ վերաբերվում է դատարանի այն եզրահանգմանը, որ տուժող Ա. Ղալումյանը գործի ելքով ակնհայտորեն շահագրգռված անձ է և դա կապվել է Ա.Ղալումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտելու հետ, որ նա հեռացվել է ոստիկանության համակարգից և նյութապես տուժել է, ապա դատարանի նման եզրահանգումը հիմնավոր չէ և ընդամենը ենթադրությունների ոլորտից է։
Դատարանը պարտավոր էր գործում առկա փաստական հանգամանքները և ապացույցները հետազոտել, համադրել և գնահատել ըստ վերաբերելիության, թույլատրելիության՝ համակցության մեջ։ Սակայն դատարանը անտեսել է գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, հետազոտված ապացույցները և դատական ակտում առձանագրել է, որ Ա. Հակոբյանը տեղյակ չի եղել, որ Արամ Մկրտչյանը ՀՀ ոստիկանության աշխատակից չէ և կարող էր որպես կաշառք ստացողի ներկայացուցիչ հանդես գալ։
Այսինքն, հետազոտված ապացույցները դատարանը չի համադրել և չի գնահատել ամբողջության մեջ, որի հետևանքով հանգել է սխալ հետևության և կայացրել է անհիմն դատական ակտ(…)»:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել նաև տուժող Արթուր Ղալումյանը` միջնորդելով բեկանել վերոնշյալ դատական ակտը, Ա.Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման ձևով պատժի, բավարարել իր քաղ. հայցը Ա.Հակոբյանի պատճառած վնասի հատուցմամբ:
Իր վերաքննիչ բողոքը տուժող Ա.Ղալումյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով:
«(…)Արթուր Հակոբյանը 2012 թ. հունիսի 28-ին ինձանից ստացավ 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը 5.000 ԱՄՆ դոլար խոստանալով 2 շաբաթվա ընթացքում լուծել աշխատանքի վերականգնման հարցը, կրկին վստահեցնելով, որ եթե Արամ Մկրտչյանը (Ստեփանիչը) այդ գործը չանի, ապա ինքը իր եղբոր (մորաքրոջ տղայի) Գագիկ Բեգլարյանի միջոցով անպայման ինձ կօգնի: Քանի որ, այդ նույն հավաստիացումները ես լսել էի նաև Աղասի Ալոյանից, վստահեցի Արթուր Հակոբյանին և հայտնվեցի խարդախների ծուղակում, ակամա դարձա նրա հանցախմբի «զոհը», կատարեցի հանցագործություն, ազնվորեն ընդունեցի իմ սխալը, դատապարտվեցի և կրեցի իմ պատիժը: Արթուր Հակոբյանի հանցագործ կապերի մասին է վկայել, ցուցմունք տվել, նաև նրա փեսան` Արման Հարությունյանը 2012 թվականի սեպտեմբերի 11-ին առերեսման ժամանակ: Մեջբերում եմ նրա խոսքը «… իմանալով, որ աներոջս գումար են տվել, ես առաջարկեցի ետ վերցնել գումարը, քանի որ հասկացա, որ աներս խաբել է նրանց և նա չէր կարող նման հարց լուծեր…»:
Նույն առերեսման ժամանակ Արման Հարությունյանը հաստատել է Արթուր Հակոբյանի կապը խարդախների հետ, մեջբերում եմ «…եթե Արամ Ստեփանիչը իմ իմացածն է, ապա նա խարդախ է և նախկինում խարդախությունների համար դատված է եղել…»:
Արման Հարությունյանի ցուցմունքից նաև հետևյալ տողերը. «Ինչ խոսել եմ Արթուր Ղալումյանի հետ և ինչ ես նրան առաջարկել եմ աշխատանքի նշանակման համար, դա արել եմ աներոջս թելադրանքով»:
Արման Հարությունյանը տվել է նաև հետևյալ ցուցմունքը. «2012 թ. հուլիսին ինձ զանգահարեց Աղասի Ալոյանը և առաջարկեց հանդիպել: Այդտեղ ես իմացա նաև, որ Աղասի Ալոյանն էլ է 10.000 ԱՄՆ դոլար տվել աներոջս` դասակի հրամանատար նշանակելու համար»:
Սակայն Արթուր Հրանտի Հակոբյանի դատավարության ժամանակ նա կեղծեց իր տված նախկին ցուցմունքները, այն ցանկացավ փոխել ի օգուտ Արթուր Հակոբյանի: Եվ դատավորի այն հարցին, թե որ ցուցմունքը հիմք ընդունենք, նախկին, թե այժմյան, Ալոյանը չկողմնորոշվեց, իսկ դատարանը հիմք ընդունեց հօգուտ Արթուր Հակոբյանի տված վերջին, կցկտուր չհիմնավորված ցուցմունքը: 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին նախաքննության արդյունքում արձանագրվել է, որ նախաքննության ընթացքում ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԿ-ից նյութեր են ստացվել այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանը, Արմեն Սահակյանը և Արամ Մկրտչյանը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով 2011 թ. փետրվարի 21-ին Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղի բնակիչ Մարատ Մանուկյանից հափշտակել են 20.000 ԱՄՆ դոլար, որը նույնպես վկայում է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի համատեղ խարդախության և հանցագործություն կատրելու մասին:
Դատաքննության ընթացքում դատարանը անտեսել է գործով կարևոր վկա` Արթուր Հակոբյանի փեսա` Արման Հարությունյանի դատարան չներկայանալու փաստը, որի արդյունքում կարդացվեց նրա կեղծած ցուցմունքը, որը և ընդունվեց որպես հավաստի վկայություն, հաշվի չառնելով վերը նշված ցուցմունքների առկայությունը և դրանց կեղծումը, որը քրեորեն պատժելի է:
Դատարանը հիմնավոր համարեց նաև ամբաստանյալ, խարդախ Արթուր Հակոբյանի չհիմնավորված, իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ամբողջ գումարը, առանց իր մասը ունենալու փոխանցել է խարդախ գործընկերոջը` Արամ Մկրտչյանին:
Դատարանը սույն քրեական գործով գտել է, որ բացակայում են ինձ, սույն քրեական գործով տուժող ճանաչելու փաստական և իրավական հիմքերը: Դատարանը կայացրել է ակնհայտ ապօրինի որոշում, որով խախտել է իմ իրավունքները, ինչպես նաև ինձ հանցագործությամբ պատճառված վնասի գլխավոր դերակատար, խարդախների խմբի առաջատար անդամ, այժմ ամբաստանյալ Արթուր Հրանտի Հակոբյանին իմ կողմից ներկայացված հայցը, դատարանի միջոցով, հանցագործությամբ պատճառված վնասը 30.000 ԱՄՆ դոլարը հատուցելու պահանջը մերժելով(…)»:
Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրող Ա.Ափիյանը, տուժող Ա.Ղալումյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքները պնդեցին, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և պաշտպան Կ.Հակոբյանը բողոքների դեմ առարկելով` միջնորդեցին առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները
Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքներում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքներում ներկայացված մեղադրողի և տուժողի պատճառաբանությունները, պաշտպանի և ամբաստանյալի առարկությունները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տուժողի բողոքը պետք է մերժել, իսկ մեղադրողի բողոքը մասնակիորեն բավարարել` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, Արթուր Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ու դատապարտել նաև «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենան խարդախությամբ հափշտակելու դրվագով (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետ), իսկ 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով նրան մեղսագրված հանցանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված են, ուստի այդ մասով դատվճիռն ըստ էության պետք է թողնել անփոփոխ, հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի երկու դրվագով առաջադրված մեղադրանքում Արթուր Հակոբյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքը զբաղվել է արտասահմանյան ավտոմեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Աղասի Ալոյանը հանդիսանում է իր ազգականը, ում հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2012թ-ի ամռանը հանդիպել է Աղասի Ալոյանին, ով խոսակցության ժամանակ պատմել է, որ իր ընկեր Արթուրը, ում հետ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, ազատվել է աշխատանքից, սակայն ցանկանում է վերականգնվել նախկին պաշտոնին՝ խնդրելով իրեն ծանոթ գտնել Արթուրին աշխատանքի տեղավորելու համար։ Դրանից հետո այդ մասին հայտնել է Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին, ում հետ ծանոթացել էր նրա համար ավտոմեքենայի պահեստամասերի հետ կապված հարցի շուրջ։ Վերջինս միշտ եղել է ներկայանալի տեսքով, ներկայացել է որպես պետական աշխատող և միշտ պատրաստակամություն է հայտնել իր ծանոթներին տեղավորելու պետական աշխատանքի։ Իր խնդրանքի առթիվ Արամ Մկրտչյանը հայտնել է, որ ոստիկանությունում ունի մտերիմ բարձրաստիճան պաշտոնյաններ, ովքեր կարող են օգնել Ղալումյանին աշխատանքի տեղավորելու հարցում։ Այդ մասին հայտնել է Աղասին, ով տեղեկացրել է, որ շուտով իրեն կզանգահարի իր ընկեր Արթուր Ղալումյանը։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ղալումյանը, ներկայացել է որպես Ալոյանի ընկեր՝ խնդրելով հանդիպել և զրուցել իր աշխատանքի շուրջ։ Վատառողջ լինելու պատճառով իր պահանջով Արթուր Ղալումյանի հետ հանդիպման է գնացել իր փեսան՝ Արման Հարությունյանը։ Ա.Հարությունյանը հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և խոսակցության ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ ցանկանում է «գայի պետի» կամ «գայի պետի տեղակալի» պաշտոն զբաղեցնել։ Արմանը, որևէ պատասխան չտալով, հեռացել է՝ այդ մասին պատմելով իրեն։ Դրանից հետո Ա.Հարությունյանը իրեն տեղեկացրել է, որ Ա.Ղալումյանը կրկին ցանկանում է հանդիպել իրեն, որին ինքը չի առարկել։ Ա.Հարությունյանը հերթական անգամ հանդիպել է Ա.Ղալումյանին, ով պատրաստակամություն է հայտնել պաշտոնի նշանակման համար որպես կաշառք տալ որոշակի գումար։ Մի քանի օր անց իրեն է զանգահարել Ա.Ղալումյանը և հետաքրքրվել, թե արդյոք Ա.Հարությունյանը պատմել է իր առաջակի մասին, թե՝ ոչ, իսկ ինքը պատասխանել է, որ կարող է ծանոթացնել պաշտոնատար անձի հետ՝ առաջարկելով անձամբ հանդիպել նրան և անձամբ զրուցել իր առաջարկների ու աշխատանքի տեղավորման հարցի վերաբերյալ, որին Ա.Ղալումյանը համաձայնել է։ Դրանից հետո հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա հետ գնացել Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ իրենց էր սպասում Արամ Մկրտչյանը։ Վերջիններիս ծանոթացրել է, նրանք զրուցել, պայմանավորվել են, որի ժամանակ Արամ Մկրտչյանը պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Արթուր Ղալումյանին տեղավորել աշխատանքի։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանն իրեն փոխանցել է ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար, որն էլ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին՝ Ա.Ղալումյանի բացակայության պայմաններում։ Դրանից հետո առողջական խնդիրների պատճառով գնացել է Թբիլիսի, որտեղ տեղեկացել է, որ Արամ Մկրտչյանը չի կատարում ստանձնած պարտավորությունները։ Ա.Ղալումյանին հորդորել է անձամբ հանդիպել Արամ Մկրտչյանին և լուծել իր խնդիրները։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է Մոսկվա, որտեղ ստացիոնար բուժօգնություն է ստացել։ Ինքը Արթուր Ղալումյանին երբևէ չի ասել, թե Արամ Մկրտչյանը հանդիսանում է Հայկ Ստեփանյանի օգնականը։ Ա.Ղալումյանի կողմից իրեն փոխանցված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ամբողջությամբ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին։ Նշված գումարից ինքը բաժին չի ստացել և այն խաբեությամբ հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ իր ազգական Ա.Ալոյանի խնդրանքը կատարելու և նրա ընկեր Ա.Ղալումյանին աշխատանքի տեղավորելու նպատակով վերջինիս ծանոթացրել է Ա.Մկրտչյանի հետ, ով պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց լուծել աշխատանքի տեղավորման հարցը, սակայն խոստումը չի կատարել։
Ինչ վերաբերվում է Արմեն Գաբրիելյանից առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու մեղադրանքին, ապա այդ դեպքում ևս խաբեությամբ գումար հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ 2012թ-ի ամռանը տեղեկացել է Արմեն Գաբրիելյանի կողմից ավտոմեքենան տարաժամկետ վաճառելու և նույն ժամանակ Աշոտ Ղարագյոզյանի կողմից ավտոմեքենան կանխիկ ձեռք բերելու մասին։ Քանի որ իրեն գումար էր հարկավոր, որոշել է ապառիկ կարգով ձեռք բերել Ա.Գաբրիելյանի «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենան և կանխիկ գումարի դիմաց ավելի մատչելի գնով վաճառել այն Ա.Ղարգյոզյանին։ Կողմերի հետ համաձայնություն գալով՝ գնացել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայություն, որտեղ Ա.Գաբրիելյանին, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում։ Այնուհետև ավտոմեքենան սեփականության իրավունքով հաշվառվել է Ա.Ղարագյոզյանի անվամբ, որից հետո վերջինս իրեն տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ գումարից Ա.Գաբրիելյանին գումար չի տվել, քանի որ այն ներդրել է բիզնեսում։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է ՀՀ-ից, այդ իսկ պատճառով էլ չի կարողացել վերադարձնել Ա.Գաբրիելյանին պարտք մնացած գումարը։
Ա.Հակոբյանը նախաքննության ընթացքում իր ցուցմունքները պնդել է Ա.Ղալումյանի, Ա.Գաբրիելյանի, Ա.Ալոյանի և Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում նույնպես իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց, պնդել է նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ դատարանի կողմից հրապարակվել և հետազոտվել են:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Արթուր Հակոբյանի պատճառաբանություններն անհիմն են, նպատակ են հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և դրանք հերքվում են գործի փաստական տվյալների ներքոշարադրյալ ամբողջությամբ:
Տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանի ցուցմունքներով առ այն, որ 2012թ. հունիսին ձեռք է բերել «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, սակայն այն սեփականության իրավունքով հաշվառել է ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի անվամբ։ Կարճ ժամանակ շահագործելուց հետո որոշել է այն վաճառել և այդ նպատակով մեքենան կայանել է Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող ավտոմեքենաների վաճառքի սրահում։ 2012թ. ապրիլի 17-ին ժամը 14-ի սահմաններում իր 077-424224 և 099-434949 բջջային հեռախոսահամարներին 098-231515 հեռախոսահամարից զանգահարել է մի տղամարդ, ով ցանկություն է հայտնել տեսնել ավտոմեքենան։ Նույն օրը վաճառքի սրահում հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ցանկություն է հայտնել մեքենան ձեռք բերել ապառիկ կարգով, այսինքն՝ իրեն որպես կանխավճար և գումարի վերադարձման երաշխիք նա պետք է վճարեր 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարեր առավելագույնը մեկ ամսվա ընթացքում՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու դիմաց գոյացած գումարի հաշվին։ Արթուր Հակոբյանը նույն պահին ավտոմեքենայով հեռացել է՝ այն մասնագետին ցուցադրելու և առկա թերությունները պարզելու նպատակով։ Մի քանի ժամ անց նա տեղեկացրել է, որ ցանկանում է ձեռք բերել մեքենան, սակայն այն պետք է սեփականության իրավունքով հաշվառվի ընկերոջ անվամբ, քանի որ ինքը բանկում խնդիրներ ունի, որի պատճառով իրեն վարկ չեն տրամադրի։ Համաձայնել է և Հայկ Կիրակոսյանի հետ գնացել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ներկայացել է ընկերների՝ Աշոտի և Արմենի հետ։ Արթուր Հակոբյանի առաջարկով Հայկ Կիրակոսյանի և Աշոտ Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որով ավտոմեքենան հաշվառվել է Ղարագյոզյանի անվամբ։ Դրա արդյունքում .Հակոբյանը, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, իրեն է տվել 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեքենան բանկում գրավադնելուց հետո։ Պայմանավորված մեկ ամսվա լրանալուց հետո չի կարողացել Արթուր Հակոբյանին գտնել։ Հեռախոսազրույց է ունեցել նրա ընկեր Արմեն Սահակյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Արթուրը Հայաստանում չէ՝ պարտավորվելով անձամբ կատարել նրա գումարային պարտավորությունները, սակայն վերջինս ևս գումարը չի վերադարձրել։ Հետագայում իմացել է, որ Արթուր Հակոբյանը ավտոմեքենան իրենից ձեռք բերելու նույն օրը 10.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել է Աշոտ Ղարագյոզյանին և խաբեությամբ հափշտակել իր 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։
Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Ա.Գաբրիելյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղարագյոզյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հայտնել է նաև, որ ավտոմեքենայի գործարքից մոտ 3 տարի անց է հանդիպել Արթուր Հակոբյանի եղբորը, վերջինս ասել է, թե Արթուրն իրեն խաբելու նպատակ չի ունեցել, ուղղակի առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով բուժման նպատակով մեկնել է Հայաստանից։ Ներկայումս իրեն տուժող չի համարում, քանի որ հետագայում պարզել է, որ Արթուրն իրականում իր գումարի մնացած մասը ժամանակին չի վճարել առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով, բացի այդ, իր գումարն արդեն ամբողջությամբ վերադարձվել է։ Գրանցման-քննական բաժանմունքում պայմանագիր կնքելիս ավտոմեքենայի գինը նշել են սիմվոլիկ՝ 1.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն չի հիշում, թե դա ում նախաձեռնությունն էր։ Եթե Արթուրն իրեն խաբելու դիտավորություն ունենար, պայմանագրում ավելի քիչ գումար նշված լինելու պայմաններում մեքենայի ողջ արժեքն այլևս չէր վճարի։ Ինքն իրավապահ մարմիններին դիմել է չորս ամիս անց, քանի որ Արթուրի վերաբերյալ նրա բջջային հեռախոսահամարից բացի այլ տվյալներ չի ունեցել և չի կարողացել նրա հետ կապ հաստատել։ Ներկայումս չի ցանկանում, որ Արթուր Հակոբյանը քրեական պատասխանատվության ենթարկվի, քանի որ նա գումարի մնացորդը չի տվել առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով։
Վկա Հայկ Աշիկի Կիրակոսյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով առ այն, որ Արմեն Գաբրիելյանն իր ընկերն է, ով 2012թ. հունվար ամսին գնել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, սակայն անձնագրի հետ կապված խնդիրների պատճառով մեքենան հաշվառվել է իր անվամբ։ 2012թ. ապրիլ ամսին Արմենի խնդրանքով գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին՝ նախապես տեղյակ լինելով, որ նա մեքենան վաճառում է այլ անձի։ Այնտեղ Ա.Գաբրիելյանի հետ եղել են նաև իրեն անծանոթ երեք այլ անձինք, որոնց խոսակցությունից հասկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան ձեռք են բերում տարաժամկետ վճարման պայմանով, այն է՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար վճարում են նախապես, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելուց հետո։ Արմեն Գաբրիելյանի ցուցումով իր և Աշոտ անունով տղամարդու միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, համաձայն որի՝ ավտոմեքենան սեփականության իրավունքով հաշվառվել է Աշոտի անվամբ։ Մի քանի ամիս անց Արմեն Գաբրիելյանից տեղեկացել է, որ ավտոմեքենան տարաժամկետ վճարման պայմանով ձեռք բերած անձինք դիմել են փախուստի՝ խաբեությամբ հափշտակելով նրա 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է վկա Հայկ Կիրակոսյանի նախաքննական ցուցմունքը:
Վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանի ցուցմունքներով այն մասին, 2012թ-ի ապրիլի 16-ի երեկոյան իրեն է զանգահարել իր քենակալ Դավիթ Գրիգորյանը և հայտնել, որ մատչելի գնով վաճառվում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա։ Ավտոմեքենայի սեփականատերերին շտապ գումար էր հարկավոր, այդ պատճառով էլ այն վաճառում է 11.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հաջորդ օրը Դավիթ Գրիգորյանի հետ Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմեքենան վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Ավտոմեքենայի տեխնիկական վիճակը ստուգելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով փոխադարձ համաձայնությամբ մեքենան գնահատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից անմիջապես հետո գնացել են ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» Երևանի հաշվառման - քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես իր ընկեր և ասել, որ ավտոմեքենան հաշվառված է նրա անվամբ։ Իր և այդ երիտասարդի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ ինքն Արթուրին է տվել 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Գրանցման-քննական բաժանմունքում ավտոմեքենայի առուծախի պայմանագիրն ինքն է ստորագրել, այնտեղ որպես գին նշված է եղել 1.000.000 ՀՀ դրամ, աշխատակցից է տեղեկացել, որ կարող են ընդամենը սիմվոլիկ գին նշել։ Այդ սիմվոլիկ գին նշելն իրեն չի հետաքրքել, կարևորն այն էր, որ Դավիթը մեքենան հավանել էր և ըստ նրա խոսքերի՝ այն արժեր գնել։ Հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել է կապվել Արթուրի հետ, ինչը չի հաջողվել։ Մեքենան ունեցել է թերություններ, որոնք ի հայտ են եկել մոտ 3 ամիս անց։ Գնելուց հետո մեքենայի անսարքությունների վերացման վրա մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ծախսվել 2012թ-ի օգոստոսի 11-ին իրեն հրավիրել են ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ տեղեկացել է, որ Արթուրը նշված ավտոմեքենան նախապես խաբեությամբ հափշտակել է այլ անձից։
Վկա Դավիթ Ռուբիկի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 16-ին տեղեկացել է, որ ինչ-որ անձանց շտապ գումար է հարկավոր, ուստի նրանք շուկայականից էժան գնով՝ 11.000 ԱՄՆ դոլարով, վաճառում են «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենա։ Նկատի ունենալով, որ եղբայրն ունի ավտովարձույթի ծառայություն, այդ մասին ասել է իր կնոջ քրոջ ամուսին Աշոտ Ղարագյոզյանին, առաջարկել գնել այդ մեքենան։ Հաջորդ օրը Աշոտի հետ Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմեքենա վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Վերջինս հայտնի է «Չաղ Արթուրիկ» մականվամբ, ով զբաղվել է ավտոպահեստամասերի իրացմամբ։ Ավտոմեքենայի տեխնիկական վիճակը ստուգելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով փոխադարձ համաձայնությամբ մեքենան գնահատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո գնացել են ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես ընկեր և ասել, որ ավտոմեքենան հաշվառված է վերջինիս անվամբ։ Այդ երիտասարդի և Աշոտ Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ Աշոտն Արթուրին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել են կապվել Արթուրի հետ, սակայն չեն կարողացել։ 2012թ-ի օգոստոսի 11-ին Աշոտ Ղարագյոզյանին հրավիրվել են ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ վերջինս տեղեկացել է, որ այդ մեքենան Արթուրը նախապես հափշտակել էր։
Համաձայն անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության` թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից տուժող Արմեն Գաբրիելյանը ճանաչել է երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ նա Արթուր Հակոբյանն է, ով 2012թ. ապրիլի 17-ին վստահությունը չարաշահելով, իր ավտոմեքենան 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնելու պատրվակով, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գումարը։
Համաձայն անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության` թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից վկա Հայկ Կիրակոսյանը ճանաչել է երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ դա այն Արթուրն է, ով 2012թ. ապրիլին Արմեն Գաբրիելյանից գնել է նրա ավտոմեքենան, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գումարը։
«ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց և ի պահ հանձնվել Աշոտ Ղարագյոզյանին։
«ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ճիշտ չի վերլուծել ու գնահատել գործով ձեռք բերված ապացույցները, որոնց համակցությունը վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ առավել քան բավարար է “հիմնավոր կասկածից վեր” ապացուցողական չափանիշներով Արթուր Հակոբյանի մեղքը հաստ ատված համարելու համար, իսկ թեկուզև գումարի մի մասը տարաժամկետ վճարելու պայմանով «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 32 ՍՕ 371 համարանիշի ավտոմեքենան Արթուր Հակոբյանին վաճառելու պայմաններում Արմեն Գաբրիելյանին չի կարելի “ուղարկել” իր իրավունքները մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիադատավարական ընթացակարգի շրջանակներում պաշտպանելու, քանի որ գործի փաստական տվյալները վկայում են այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանն ի սկզբանե դիտավորություն է ունեցել խարդախությամբ հափշտակելու ավտոմեքենայի արժեքի չվճարած մասը` 12.000 ԱՄՆ դոլարը, ինչը հիմնավորվում է նաև հետևյալով:
- Արթուր Հակոբյանը 2012թ-ի ապրիլի 16-ին հեռախոսով Աշոտ Ղարագյոզյանին հայտնել է, որ «ԲՄՎ, x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 համարանիշի ավտոմեքենան վաճառում է 11.000 ԱՄՆ դոլարով, և դա այն դեպքում, երբ մեքենայի իրական սեփականատիրոջը` Արմեն Գաբրիելյանին, նա զանգահարել, հանդիպել և պայմանավորվածություն է ձեռք բերել ավտոմեքենան գնել 17.000 ԱՄՆ դոլարով դրա հաջորդ օրը` 2012թ. ապրիլի 17-ին։
- Արթուր Հակոբյանն առանց ըստ էության սակարկելու, «ԲՄՎ, x5» մակնիշի ավտոմեքենան Արմեն Գաբրիելյանից 2012թ-ի ապրիլի 17-ին գնել է 17.000 ԱՄՆ դոլարով որպես կանխավճար նրան տվել 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել ավտոմեքենան գրավադնելու միջոցով ստանալ վարկ և մնացած գումարը` 12.000 ԱՄՆ դոլարը տալ մեկ ամսվա ընթացքամ, սակայն նույն օրն այն 10.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել է Աշոտ Ղարագյոզյանին` կանխիկ ստանալով գումարը:
- Նման վարվելակերպը բացատրել գումարը բիզնեսում ներդնելու անհրաժեշտությամբ, ոչ միայն ողջամիտ ու տրամաբանական չէ, քանի որ ցանկացած բիզնես գործունեություն առաջին հերթին եկամուտ ու շահույթ ստանալու նպատակ է հետապնդում, այլև բացի մերկապարանոց հայտարարությունից, Արթուր Հակոբյանն այդ առթիվ որևէ փաստարկ չի ներկայացրել, որի պայմաններում քրեական հետապնդման մարմնի համար անառարկայական է եղել նրա պատճառաբանությունը ստուգելը, հերքելը կամ հաստատելը:
- «ԲՄՎ, x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 համարանիշի ավտոմեքենան Արթուր Հակոբյանը որևէ տեղ չի գրավադրել և որևէ գումար չի ստացել:
- Ըստ պայմանավորվածության Արթուր Հակոբյանը 12.000 ԱՄՆ դոլարը Արմեն Գաբրիելյանին պետք է տար ամենաուշը 2012թ-ի մայիսի 17-ին, սակայն նրա եղբոր կողմից այդ գումարը տրվել է 3 տարի 6 ամիս անց, որի պայմաններում հիմնավորված է նաև դատախազի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ հանցագործությամբ պատճառված վնասը Արթուր Հակոբյանի եղբոր կողմից վերականգնելը նպատակ է հետապնդել նրա նկատմամբ առավել բարենպաստ խափանման միջոց կիրառելու։
- Առաջին ատյանի դատարանում Արմեն Գաբրիելյանի կողմից արված հայտարարություն առ այն, որ ներկայումս իրեն տուժող չի համարում, քանի որ հետագայում պարզել է, որ Արթուր Հակոբյանը գումարի մնացած մասը ժամանակին չի վճարել առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով, բացի այդ, իր գումարն արդեն ամբողջությամբ վերադարձվել է, վերոնշյալ փաստական տվյալների համադրությամբ վերաքննիչ դատարանը գնահատում է որպես ամբաստանյալի վիճակը թեթևացնելուն միտված կարծիք, որը չի կարող կանխորոշիչ լինել Արթուր Հակոբյանի արարքի քրեաիրավական գնահատման համար, առավել ևս, որ վերջինս 12.000 ԱՄՆ դոլարը պայմանավորված ժամանակահատվածում նրան չվճարելը պատճառաբանել է ոչ թե իր առողջական խնդիրներով, այլ բիզնեսում ներդնելու անհրաժեշտությամբ:
Այսպիսով, դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցներով վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ Արթուր Հակոբյանը տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում, ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ՝ ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է, այսինքն կատարել հանցանք, որ նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Ինչ վերաբերում է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Արթուր Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքին, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործով ապացույցների անհրաժեշտ և բավարար համակցություն ձեռք չի բերվել, որպեսզի մեղադրանքի սուբյեկտիվ կողմը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք դատարանը համարի հաստատված այն խորությամբ և այն աստիճանի, որ կասկած չմնա դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ և հերքի Արթուր Հակոբյանի պատճառաբանություններն առ այն, որ ինքն ըստ էության միջնորդ է հանդիսացել Արթուր Ղալումյանի կողմից Արամ Մկրտչյանին 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի գումարը փոխանցելու հարցում, իսկ գործի փաստական տվյալներով փարատված չեն կասկածներն առ այն, որ այս դրվագով նա համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ խարդախությամբ հափշտակել է Արթուր Ղալումյանի 30.000 ԱՄՆ դոլարը: Այսինքն՝ առկա է չփարատված կասկած Արթուր Հակոբյանի կողմից 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքը կատարելու հանգամանքների վերաբերյալ, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի հիման վրա պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ նրան:
Այս դրվագով առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ Արթուր Հակոբյանի արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հիմնված են ներքոշարադրյալ ապացույցների վերլուծության ու գնահատության վրա:
Տուժող Արթուր Ժորայի Ղալումյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 1997-2011թթ. ծառայել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ։ 2007-2011թթ. աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում՝ զբաղեցնելով երկրորդ գումարտակի չորրորդ վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը, որից հետո՝ 2011թ. դեկտեմբեր ամսին, ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից՝ գրանցվելով ոստիկանության կադրերի ռեզերվում։ 2007 թվականից ճանաչել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության աշխատակից Աղասի Ալոյանին և նրա հետ գտնվել նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվելու ժամանակ վերջինս մի քանի անգամ ասել է, որ իր բարեկամ Արթուրի փեսան ազգակցական հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկանությունում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի հետ՝ առաջարկելով վերջինիս միջոցով նշանակվել նույն պաշտոնին։ Ինքը չի համաձայնել, քանի որ սպասել է, որ ոստիկանության կադրերի վարչությունից կառաջարկեն նոր պաշտոն։ Չնայած դրան, Աղասի Ալոյանն անընդհատ զանգահարել և խորհուրդ է տվել դիմել նրանց օգնությանը՝ պատճառաբանելով, որ Հայկարամ Ստեփանյանն այն մարդն է, ով պաշտոնի նշանակման հարցը լուծելու համար ունի բոլոր հնարավորությունները։ Այդ ընթացքում Աղասի Ալոյանի պաշտոնը մեկ աստիճանով իջեցրել էին և ըստ նրա խոսքերի՝ նույն մարդիկ զբաղվելու էին նաև նրա հարցով, այսինքն՝ վերականգնելու էին նախկին պաշտոնում։ 2012թ-ի ամռանն Աղասի Ալոյանը զանգահարել է և տեղեկանալով, որ ինքը գտնվում է Երևանում՝ հայտնել է, որ վերոնշյալ հարցով պայմանավորվել է իր բարեկամ Արթուրի փեսա Արմանի հետ, ով կկազմակերպի այդ գործընթացը։ Նույն օրը Արմանը զանգահարել է իրեն, պայմանավորվել և հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող բացօթյա սրճարանում։ Այդ հանդիպմանը գնացել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանի հետ, իսկ Արմանը հանդիպման է եկել Արթուր Հակոբյանի վարորդ Արմենի հետ։ Խոսակցության ընթացքում Արմանը տեղեկացված լինելով իր ծավալած գործունեության, զբաղեցրած պաշտոնի, աշխատանքից ազատվելու պատճառների մասին, հայտնել է, որ ջերմ հարաբերությունների մեջ է գտնվում Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կանի ամեն ինչ իրեն աշխատանքի տեղավորելու համար։ Արման Հարությունյանն իր աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց մասին կարող էին իմանալ միայն ոստիկանության կադրերի վարչության աշխատակիցները, Աղասի Ալոյանը և իր հարազատներից մի քանի հոգի։ Հետագայում հասկացել է, որ այդ ամենը Ա.Հարությունյանին հայտնել էր Աղասի Ալոյանը։ Հանդիպումից մի քանի րոպե անց իրեն զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հայտնել, որ արդեն խոսել է Արման Հարությունյանի հետ և ամեն ինչ լավ է լինելու՝ հորդորելով չանհանգստանալ։ Դրանից հետո հեռախոսակապ է պահպանել Արման Հարությունյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից, այդ հարցերը կկարգավորվի նրա վերադառնալուն պես։ Մոտ 15 օր անց զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և ասել, որ Հայկարամ Ստեփանյանն երիտասարդ լինելու պատճառով Արման Հարությունյանին չի վստահում, ուստի նրա պահանջով այդ հարցով կզբաղվի իր ազգական Արթուր Հակոբյանը։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Արթուր Հակոբյանը և ասել, որ Աղասի Ալոյանն իրեն պատմել է Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով բարձր պաշտոն զբաղեցնելու իր ցանկության մասին՝ առաջարկելով հանդիպել և զրուցել։ Քիչ անց զանգահարել է նաև Աղասի Ալոյանը, հորդորել է վստահել Արթուր Հակոբյանին և ազատ խոսել նրա հետ։ Նույն օրը միայնակ հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, նրա ուղեկցությամբ գնացել են «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ վերջինս իրեն ծանոթացրել է Արամ Մկրտչյանի հետ, ով ներկայացել է որպես Արամ Ստեփանիչ։ Խոսակցության ժամանակ վերջինս մեկ անգամ ևս հավաստվելով, որ ցանկանում է նշանակվել վաշտի հրամանատարի պաշտոնում, թղթի վրա գրել և ցուցադրել է 30.000 թիվը, որին համաձայնել է՝ հասկանալով, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելու համար ակնարկում և իրենից պահանջում են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուր Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն, այնտեղ գտնվող իր կնոջից վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և Արթուր Հակոբյանի հետ վերադարձել են նույն հյուրանոց։ Մնացած 5.000 ԱՄՆ դոլարը վճարելու էր մեկ օր անց։ Հասնելով նույն հյուրանոցի դիմաց՝ Ա.Հակոբյանը մտել է ներս, սակայն վերադարձել է Ա.Մկրտչյանի հետ, նստել են իր ավտոմեքենան։ Հասնելով Երևանի քաղաքապետարանի դիմաց՝ Ա.Մկրտչյանն ավտոմեքենայից իջել է, սակայն մինչ այդ խնդրել է, որ 25.000 ԱՄՆ դոլարը մնա Ա.Հակոբյանի մոտ։ Հաջորդ օրը ծնողները բանկում գրավադրել են ոսկյա զարդեր, որից գոյացած գումարին ավելացրել է որոշակի գումար և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարն առձեռն փոխանցել է Ա.Հակոբյանին՝ այդ մասին տեղեկացնելով նաև Աղասի Ալոյանին։ Դրանից հետո՝ 2012թ. հուլիսի 13-ին, «Մարիոթ» հյուրանոցում հանդիպել է Ա.Հակոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, ովքեր խոստացել են մինչև 2012թ. հուլիսի 20-ն ընկած ժամանակահատվածում իրեն նշանակել իր նախկին պաշտոնին։ 2012թ. հուլիսի 20-ին ժամը 16-ի սահմաններում զանգահարել է Ա.Հակոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, սակայն վերջիններս հեռախոսազանգերին չեն պատասխանել։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ա.Մկրտչյանը, ով հայտնել է, որ չի կարողացել պատասխանել իր հեռախոսազանգերին Ոստիկանությունում կոլեգիայի նիստին մասնակցելու պատճառով։ Մինչև 2012թ. հուլիսի 24-ը սպասել, ապա փորձել է վերստին կապ հաստատել վերջիններիս հետ, սակայն նրանց բջջային հեռախոսահամարները գտնվել են անջատված վիճակում։ Տեսնելով, որ նրանք հերթական անգամ իրեն խաբում են, զանգահարել է Աղասի Ալոյանին, որից հետո նրա հետ հանդիպման է գնացել Գենադի Դավիդյանի հետ, սպասել են նաև Արթուր Հակոբյանին և Արամ Մկրտչյանին, քանի որ Աղասի Ալոյանը իրենց ներկայությամբ հանդիպման շուրջ պայմանավորվել էր նաև Արթուր Հակոբյանի հետ։ Մոտ մեկ ժամ սպասելուց հետո զանգահարել է Արթուր Հակոբյանը և ասել, թե իբր ճանապարհին է, սակայն այդպես էլ նրանցից ոչ մեկը հանդիպման չի եկել։ Հանդիպման ժամանակ Աղասի Ալոյանը պարտավորվել է անձամբ վերադարձնել 30.000 ԱՄՆ դոլարը, սակայն այդ ուղղությամբ փաստացի որևէ գործողություն չի կատարել։ Արթուչ Հակոբյանի փեսա Արման Հարությունյանը տեղեկացրել է, որ նա գտնվում է Վրաստանում։ Հասկանալով, որ Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը իրեն խաբել են՝ կատարվածի մասին տեղեկացրել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանին, ով այդ ամենը պատմել է իր ծանոթ, ՀՀ Ռազմական ոստիկանության Երևանի բաժնի պետ Հրայր Նազարյանին, վերջինս էլ իր հերթին այդ ամենի վերաբերյալ հայտնել է անձամբ Հայկարամ Ստեփանյանին։ Դրանից հետո իրեն ու Աղասի Ալոյանին հրավիրել են Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատասենյակ, որտեղ Աղասի Ալոյանը պատմել է, որ Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք տվել են համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ նա Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոնների։ Հ.Ստեփանյանի զեկուցագրի հիման վրա ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում կատարվել է ծառայողական քննություն և արդյունքները ուղարկվել են ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որտեղ հարուցվել է քրեական գործ։ Միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք տալու փորձ կատարելու համար իրեն մեղադրանք են առաջադրել, քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ և իր մեղավորությունը հաստատվել է։
Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Արթուր Ղալումյանը պնդել է Ա.Ալոյանի, Ա.Հակոբյանի, Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Առաջին ատյանի դատարանում տուժող Արթուր Ղալումյանը ըստ էության հաստատելով իր նախաքննական ցուցմունքները, հայտնել է նաև, որ երբ հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուր Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն` գումարը վերցնելու, Արթուրին ասել է, որ տվյալ պահին կարող է տալ միայն 25.000 ԱՄՆ դոլարը, իսկ 5.000 ԱՄՆ դոլարը կտրամադրի հաջորդ օրը։ Ճանապարհին Արամը զանգահարել է Արթուրին, զրույցի ընթացքում Արթուրը նրան հայտնել է, որ « 25 կգ ձուկը կլինի այսօր, իսկ մնացած 5-ը՝ վաղը»՝ ակնարկելով 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարների մասին։ Արթուրը հեռախոսն անջատելով, իրեն ասել է, թե նորմալ է, այդպես էլ կլինի։
Երբ պայմանավորված ժամկետում իրեն այդպես էլ պաշտոնի չեն նշանակել, ինքն Աղասիին խնդրել է Արթուրին փոխանցել, որ այլևս այդ պաշտոնը պետք չէ, թող գումարը վերադարձնեն, սակայն իրեն դարձյալ համոզել են, թե ամեն ինչ նորմալ է լինելու։ Ինքը հանդիպում է պահանջել, հանդիպել են Սևան քաղաքում գործող ռեստորանում, ուր Արթուրն եկել էր վարորդի, իսկ Աղասին՝ երկու այլ ընկերների հետ։ Սեղանի շուրջ Արթուրը դարձյալ փորձել է հանգստացնել իրեն, սակայն պահանջել է, որ նա իր գումարը վերադարձնի։ Արթուրը խնդրել է ևս 2 օր համբերել՝ խոստանալով, որ գործը լինելու է։ Հասկանալով, որ իրեն խաբում են՝ Աղասիին հորդորել է, թե քանի որ նա է երաշխավորել, կամ գումարն են իրեն վերադարձնում կամ անձամբ գնալու է Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ և պատմելու է ճշմարտությունը։ Աղասի Ալոյանը համաձայնել է, պարտավորվել, որ եթե Արթուրը գումարը չվերադարձնի, պատրաստ է իր թանկարժեք մեքենան տալ, ինչին ինքը չի համաձայնել։ Աղասին իրեն առաջարկել է գտնել Երևանում գտնվող նրա բնակարանի որևէ գնորդի, ասել, որ ցանկանում է այդ բնակարանը 40.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել և վաճառքից գոյացած եկամտի հաշվին պարտավորվել է վերադարձնել իր գումարը, նույնիսկ, այդ տան հատակագիծն է իրեն տվել։ Նրան առաջարկել է 10.000 ԱՄՆ դոլար ավելացնել՝ պայմանով, որ բնակարանն իր անվամբ վերաձևակերպվի, եթե նա է պատասխանատվություն վերցնում։ Աղասին սկզբում համաձայնել է, սակայն քիչ անց հրաժարվել է, որից հետո նրա կնոջ եղբայրը, ով նստած է եղել Աղասիի մեքենայի մեջ, մոտեցել է իրեն և ասել, թե իրեն որևէ գումար տալու չունեն, ում ուզում է, թող բողոքի։
Արթուրին վստահել է, քանի որ Աղասիի միջոցով էր նրան ճանաչում, Արթուրին գումարը տալուց հետո ինքը հայտնել է, որ որևէ մեկին չի վստահել, ճանաչում է Աղասիին և Արթուրին։ «Մարիոթ» հյուրանոցում հնարավոր է անգամ, որ թղթի վրա գումար իրականում գրված չի եղել, ինքը չի սակարկել, քանի որ Արթուրը կարդալով թուղթը՝ դիմել է Արամի Ստեփանիչին, թե՝ թանկ ես գրել, որից հետո ասել է, թե մի բան կանենք։ Արթուրը կոնկրետ թիվ հյուրանոցում չի հնչեցրել, դուրս գալուց հետո է իրեն ասել 30.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, նշել, որ դրանից պակաս չի լինի։
Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրել է, որ հյուրանոցում կայացած իրենց զրույցի ընթացքում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առաջարկել է գումարը տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իր նշանակումից հետո, որին վերջինս չի համաձայնել։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուրը զանգահարել է Արամ Ստեփանիչին, նախ՝ ճշտել, արդյոք Արամ Ստեփանիչն է, թե՝ ոչ, սկզբում ցույց է տվել, թե չի ճանաչում նրան, իսկ հետո նրանց խոսակցությունը դարձել է մտերմիկ։ Արթուրը ճանապարհին էլ հանգստացրել է իրեն, նշել, թե Ստեփանիչին լավ գիտի, նա հաստատ գործը կանի, դրանից էլ հասկացել է, որ նրանք ծանոթ են։ Արթուրը կաշառքի գումարի չափն իրեն հայտնել է Ստեփանիչի հետ հեռախոսազրույց ունենալուց հետո։ Հյուրանոցում հանդիպման պահին Արամը մի պահ առանձնացել է, Արթուրն ասել է, թե նա Հայկարամ Ստեփանյանի հետ է հեռախոսազրույց ունենում։
Տեղյակ չէ, թե իր տված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ի վերջո իրականում ում է հասել, Արթուրն է հեռախոսով հավաստիացրել, թե գումարը տեղ է հասել, միայն վերջինիս խոսքերից գիտի, որ գումարը հասել է Արամ Ստեփանիչին։ Արթուրն իրեն տվել է Արամ Ստեփանիչի հեռախոսահամարը, պարբերաբար զանգահարել է այդ համարին, սակայն այդ զանգերին չեն պատասխանել։ Արթուրին ասել է, որ այդ հեռախոսահամարը չի պատասխանում, որից հետո իր հեռախոսին փակ հեռախոսահամարից զանգ է եկել, զանգահարողը ներկայացել են որպես Արամ Ստեփանիչ։ Վերջինս հայտնել է, թե ամեն ինչ նորմալ է, իր կարծիքով՝ զանգահարողը փողկապով այն նույն անձն էր, ում հանդիպել էին Արթուրի հետ հյուրանոցում։ Փակ համարից նման զանգ էլի եղել է. Արթուրի՝ Վրաստան մեկնելուց հետո, դարձյալ այդպիսի զանգ է ստացել, նույն Արամ Ստեփանիչը տեղեկացրել է, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։ Իրավապահ մարմիններին դիմելիս գիտակցել է հնարավոր իրավական հետևանքները, սակայն ցանկացել է Արթուրի խարդախության դեմն առնել ու գումարը հետ ստանալ։ Աղասի Ալոյանից է տեղյակ, որ Հայկարամ Ստեփանյանը Արթուր Հակոբյանի փեսա Արմանի մոր ընկերն է։ Արամ Ստեփանիչին հանդիպել է երկու անգամ։ 30.000 ԱՄՆ դոլարն առ այսօր իրեն չի վերադարձվել կամ փոխհատուցվել, որի պատճառով ներկայացնում է քաղաքացիական հայց` խնդրելով այդ գումարը Արթուր Հակոբյանից բռնագանձել հօգուտ իրեն և նրա նկատմամբ նշանակել ամենախիստ պատիժը, քանի որ զրկվել է ոչ միայն գումարից, այլև ՀՀ ոստիկանության համակարգում ծառայելու հնարավորությունից։
Վկա Աղասի Յաշայի Ալոյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 1989 թվականից մինչև 2012 թվականն ընկած ժամանակահատվածում աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, ամենավերջում զբաղեցրել է 2-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ տեսուչի պաշտոնը։ 2007 թվականից ճանաչում է Արթուր Ղալումյանին, ով 2008-2011թ. ընկած ժամանակահատվածում զբաղեցրել է որպես Ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը, իսկ ինքը նույն ժամանակահատվածում ծառայել է նրա ղեկավարությամբ՝ որպես 4-րդ վաշտի 1-ին դասակի հրամանատար։ Նշված ժամանակահատվածում միմյանց հետ գտնվել են մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2011թ. դեկտեմբերին Արթուր Ղալումյանին ազատել են աշխատանքից և ուղարկել կադրերի ռեզերվ, սակայն իրենք շարունակել են շփվել։ Մինչև 2012թ. մայիսը Ոստիկանության կադրերի վարչությունից նրան առաջարկել են ավելի ցածր պաշտոններ, որին վերջինս չի համաձայնել։ Իրենց հերթական հանդիպման ժամանակ Արթուր Ղալումյանին տեղեկացրել է, որ իր ազգական Արթուր Հակոբյանի փեսան՝ Արմանը, մոտ հարաբերությունների մեջ է ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և այդ պատճառով Արթուր Հակոբյանը բազմիցս իրեն առաջարկել է հանդիպել Հայկարամ Ստեփանյանին և նրա միջոցով նշանակվել ավելի բարձր պաշտոնի։ Ա.Ղալումյանը, տեղեկանալով, որ խոսքը վերաբերում է ավտոպահեստամասերի առուվաճառքով զբաղվող Արթուր Հակոբյանի մասին, խնդրել է նրա հետ հանդիպում կազմակերպել, որ քննարկեն ինչպես նրան հետաքրքրող ավտոմեքենայի պահեստամասի, այնպես էլ աշխատանքի տեղավորման հարցերը։ Անմիջապես զանգահարել է Արթուր Հակոբյանին և տեղեկացրել Արթուր Ղալումյանի կողմից անձնական հարցով նրան հանդիպելու ցանկության մասին՝ Ա.Ղալումյանին տալով Ա.Հակոբյանի շահագործած բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո Արթուր Ղալումյանից տեղեկացել է, որ նա հանդիպել է Արթուր Հակոբյանի փեսա Արմանին, պայմանավորվել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերականգնվելու հարցի շուրջ։ Այնուհետև Արման Հարությունյանի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից և հարցերը կկարգավորի նրա վերադառնալուն պես։ Մեկ շաբաթ անց Ա.Ղալումյանի պահանջով հերթական անգամ զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, ով կրկին տեղեկացրել է, որ Հ.Ստեփանյանը Հայաստանից բացակայում է։ Եվս մեկ շաբաթ անց զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, վերջինս իր հեռախոսազանգերին չի պատասխանել, ուստի զանգահարել է նաև Արթուր Հակոբյանին, ով վերահաստատել է Հայկարամ Ստեփանյանի՝ Հայաստանից բացակայելու հանգամանքը։ Մի քանի օր անց նորից զանգահարել է Ա.Հակոբյանին և խնդրել անձամբ հանդիպել Ա.Ղալումյանին, նրա հետ ձեռք բերել բոլոր պայմանավորվածությունները։ Դրանից հետո Արթուր Ղալումյանից տեղեկացել է, որ Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոցում նա հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ինչպես նաև Հ.Ստեփանյանի օգնական Արամ Ստեփանիչին։ Պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Ա.Ղալումյանին նշանակել նախկին պաշտոնում։ Հանդիպումից հետո Ա.Ղալումյանը Ա. Հակոբյանի հետ գնացել է փեսայի տուն, վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և այն տվել է Ա.Հակոբյանին։ Հաջորդ օրը Ա.Ղալումյանը Ա.Հակոբյանին տվել է ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Շաբաթներ անց Երևան քաղաքում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա փեսային, խոսակցության ժամանակ Ա.Ղալումյանը հայտնել է, որ այդ օրն իրեն պետք է ներկայացնեին նոր պաշտոնին, սակայն Արթուր Հակոբյանին և Արամ Ստեփանիչին չի կարողանում գտնել, նրանք տևական ժամանակ հեռախոսազանգերին չեն պատասխանում։ Զանգահարել է Ա.Հակոբյանին, ով հայտնել է, որ գալիս է իրենց հետ հանդիպման, խոստացել կարգավորել բոլոր հարցերը, սակայն այդպես էլ հանդիպման չի եկել, անջատել է բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո Ա.Հակոբյանին և Արամ Ստեփանիչին չեն կարողացել գտնել, ուստի Ա.Ղալումյանին առաջարկել է որպես 30.000 ԱՄՆ դոլարի փոխհատուցում նրան տալ իր ավտոմեքենան, սակայն Ա.Ղալումյանը ավտոմեքենայի շուկայական արժեքը գնահատել է 20.000 դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին ինքը չի համաձայնել։ Օրեր անց Ա.Ղալումյանի հետ գնացել է Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատասենյակ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի։ Ինքը Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերականգնվելու համար Ա.Հակոբյանին 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար որպես կաշառք չի տվել, այլ վերադարձրել է նրան պարտք եղած գումարը, սակայն վատ ինքնազգացողության և լարվածության արդյունքում ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում, այնուհետև՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, բացատրություն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքն ու Ա.Ղալումյանը Արթուր Հակոբյանին համապատասխանաբար՝ 10.000 և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները տվել են որպես կաշառք, որ նա ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոններում։
Վերը նշված ցուցմունքները վկա Ա.Ալոյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղալումյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Առաջին ատյանի դատարանում վկա Աղասի Ալոյանը հայտնել է նաև, որ մինչև Արթուր Հակոբյանի հայտնվելը և հարցերը կարգավորելը Արթուր Ղալումյանին առաջարկել էր 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց տալ իր ավտոմեքենան, սակայն Ղալումյանն ավտոմեքենայի շուկայական արժեքը գնահատել է 20.000 ԱՄՆ դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին չի համաձայնել, քանի որ ինքն այդ մեքենան գնել էր 40.000 ԱՄՆ դոլարով։ Ավելին՝ Ղալումյանը պահանջել է նաև իր բնակարանը գրանցել նրա անվամբ։ Նման առաջարկին համաձայնել է այն բանից հետո, երբ Ղալումյանն ասել է, թե կբողոքի և իրեն աշխատանքից հանել կտա։
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վկա Աղասի Ալոյանը ընդունել է, որ երբ Ղալումյանը դիմել է իրեն և հայտնել, որ Արթուր Հակոբյանին է փնտրում, բայց չի գտնում, զանգահարել է Արթուրի փեսա Արմանին և հետաքրքրվել Հայկարամ Ստեփանյանի վերադառնալու ժամկետով։ Արթուր Հակոբյանն իրեն զանգահարել և ասել է, որ Հայկարամը Արմանին չի վստահում, ուստի անձամբ պետք է հանդիպի Հայկարամին։ Ղալումյանն իրեն Արամ Ստեփանիչի մասին պատմել է մինչ միասին «փոխոստիկանապետի» աշխատասենյակ մտնելը։ Ղալումյանին հանգստացրել է, նշել, որ Արթուր Հակոբյանը նրան խաբած չի լինի, որ անձամբ իրեն էլ բազմաթիվ հարցերով օգնել է, վերջինս կգա և հարցերը կհարթի։ Նշեց նաև, որ «Համալիրի» մոտ Արթուր Հակոբյանին հանդիպել է, սակայն 10.000 ԱՄՆ դոլար պարտքն է վերադարձրել։ Մի օր Արթուր Ղալումյանն իրեն զանգահարել և հրավիրել է Սևան քաղաք՝ զրուցելու և հաց ուտելու, հանդիպել են, Արթուր Հակոբյանն էլ էր այնտեղ, սակայն նրանց խոսակցությանը ներկա չի գտնվել, հաց են կերել և բաժանվել։
Վկա Մելսիդա Թոռնիկի Վարդումյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանն իր ամուսինն է, ով երկար տարիներ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբեր ամսին զբաղեցրած պաշտոնից ազատվել է։ ՀՀ ոստիկանությունում աշխատելու տարիներին ընկերություն է արել Աղասի Ալոյանի հետ և գտնվել ջերմ հարաբերությունների մեջ։ 2012թ. հունիս ամսին ամուսնուց տեղեկացել է, որ Ա.Ալոյանի բարեկամը ջերմ հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյայի հետ, ում միջոցով կարող է վերականգնվել նախկին աշխատանքին։ Արթուրը քրոջ ամուսնու՝ Գենադի Դավիդյանի հետ գնացել և հանդիպել է երկու երիտասարդների, ովքեր խոստացել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով լուծել ամուսնու աշխատանքի տեղավորման հարցը։ Դրանից մի քանի օր անց տեղեկացել է, որ այդ հարցով նշված երիտասարդներն այլևս չեն զբաղվելու, նրանց փոխարեն զբաղվում է երիտասարդներից մեկի աները՝ Արթուր Հակոբյանը, ով իր հերթին հանդիսանում է Գագիկ Բեգլարյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի 28-ին Ա.Ղալումյանը Երևան քաղաքում հանդիպել է Արթուրին և ևս մեկ այլ անձնավորության, ովքեր պաշտոնի նշանակման համար պահանջել են 30.000 ԱՄՆ դոլար, որին ամուսինը համաձայնել է։ Այդ օրն ամուսինը վերջիններիս տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Հետագայում Արթուրը և նրա ծանոթը խոստումը չեն կատարել, ամուսնուն աշխատանքի չեն տեղավորել և խաբեությամբ հափշտակել են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Վկա Գենադի Ազատի Դավիդյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանը հանդիսանում է իր կնոջ եղբայրը, ով ծառայել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբերին զբաղեցրած պաշտոնից ազատվել ու գրանցվել է ոստիկանության կադրերի ռեզերվում։ 2012թ. հունիս ամսին վերջինս իրեն տեղեկացրել է, որ նրա ընկեր Աղասի Ալոյանը խոստացել է բարեկամի՝ Արթուր Հակոբյանի միջոցով օգնել վերականգնվել նախկին պաշտոնում։ Արթուրի հետ հանդիպմանը միասին գնալու Ա.Ղալումյանի առաջարկին համաձայնել է և նրա հետ գնացել է Երևանի Մաշտոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարան, որտեղ հանդիպել են Արման և Արմեն անուններով երիտասարդների, ովքեր ներկայացել են որպես ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյա Հայկարամ Ստեփանյանի մտերիմներ։ Արմանը խոստացել է մեկ շաբաթվա ընթացքում կարգավորել այդ հարցերը։ 2012թ. հունիսի 28-ին քույրը ընտանիքի անդամների հետ միասին Դիլիջանից տեղափոխվել է իրենց տուն։ Նույն օրը ժամը 17։45-ին իր կնոջ հետ տնից դուրս գալիս մուտքի դիմաց հանդիպել Արթուր Ղալումյանին մեկ այլ տղամարդու հետ, ով եղել է ակնոցներով, կեղտոտ մարզազգեստով։ Արթուրը նրան ներկայացրել է որպես Արմանի կնոջ հայր՝ ասելով, որ գնում են Հայկարամ Ստեփանյանին հանդիպելու։ Արթուրին հորդորել է զգույշ մնալ և հեռացել է։ Հետագայում Արթուր Ղալումյանն իրեն պատմել է, որ պաշտոնի նշանակման համար Արթուր Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ գումարը չի կարողանում ստանալ։ Բացի այդ, Արթուր Ղալումյանը տեղեկացրել է, որ Աղասի Ալոյանը նույն նպատակով Ա.Հակոբյանին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, որը ևս Ալոյանին չի վերադարձվել։ Հասկանալով, որ Արթուր Ղալումյանը խաբվել է՝ նրան հորդորել է դիմել ոստիկանություն։ Տեսնելով, որ նա ոստիկանություն չի դիմում, անձամբ հանդիպել է իր ընկեր, Ռազմական ոստիկանության աշխատակից Հրայր Նազարյանին, նրան պատմել ողջ եղելությունը՝ խնդրելով Հայկարամ Ստեփանյանից պարզել եղելությունը։ Պարզվել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը այդ հանգամանքներից առհասարակ տեղյակ չէ, որի կապակցությամբ նա կատարվածին տվել է օրինական ընթացք։
Վկա Արման Հակոբի Հարությունյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանը հանդիսանում է կնոջ՝ Լարիսա Հակոբյանի հայրը։ Վերջինս զբաղվել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Արթուր .Հակոբյանն ունեցել է «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենա, սակայն տեսողական խնդիրների պատճառով ավտոմեքենան վարել է նրա վարորդ Արմեն Սահակյանը։ Ճանաչում է նաև Սևան քաղաքի բնակիչ Աղասի Ալոյանին, ով հանդիսանում է Ա.Հակոբյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի ամսին, երբ գտնվել է Ա.Հակոբյանի տանը, վերջինս Ա.Սահակյանի ներկայությամբ ասել է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով պետք է օգնի նրա ծանոթ Արթուր Ղալումյանին ճանապարհային ոստիկանությունում պաշտոնի նշանակվելու հարցում։ Ա.Հակոբյանն իրեն ասել է, որ Արթուր Ղալումյանին պետք է ներկայանա որպես ՀՀ ոստիկանության համակարգում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի ծանոթ և խոստանա, որ նրա կամ այլ բարձրաստիճան պաշտոնյայի միջոցով կլուծվի Ա.Ղալումյանի պաշտոնի հարցը։ Դրանից հետո Արմեն Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարանում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին ու նրա փեսային։ Ինքն ու Արմեն Սահակյանը Ա.Ղալումյանին վստահեցրել են, որ կարող են նրան նշանակել վաշտի հրամանատարի պաշտոնին՝ խնդրելով մի քանի օր ժամանակ։ Մի քանի օր անց Ա.Հակոբյանի խնդրանքով նորից զանգահարել է Ա.Ղալումյանին և ասել, թե իբր Հ.Ստեփանյանը ՀՀ-ում չէ, աշխատանքի տեղավորման հարցը կլուծվի նրա վերադառնալուց հետո։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանը պարբերաբար զանգահարել է իրեն, սակայն ինքը չի իմացել, թե ինչ պատասխանի։ Նույնիսկ մեկ անգամ իր հեռախոսազանգին պատասխանել է Արմեն Սահակյանը։ 2012թ. հուլիս ամսին Աղասի Ալոյանի պահանջով «Հավանա» ռեստորանում հանդիպել է վերջինիս և Ա.Ղալումյանին, նրանց հետ խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Ա.Ղալումյանը աշխատանքի տեղավորման համար Ա.Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով նշանակվի վաշտի հրամանատարի պաշտոնում։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է նաև մեղադրյալ Արթուր Հակոբյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում վկա Արման Հարությունյանի տված ցուցմունքը, որի բովանդակությունը, առանց դրա նվազ նշանակությունը փաստելու, մեղադրական եզրակացությունում ներկայացված չի եղել և վերջինիս հայտնել է, որ 2012թ. գարնանը կամ ամռանն իր աներոջ՝ Արթուր Հակոբյանի խնդրանքով նրա վարորդ Արմեն Սահակյանի հետ գնացել է հանդիպման մինչ այդ իրեն անծանոթ Արթուր Ղալումյանի հետ, ում օգնելու հարցով դիմել էին իր աներոջը։ Ղալումյանի հետ հանդիպման է գնացել, քանի որ իր աները լավ չէր զգում, սակայն անհրաժեշտ էր ինչ-որ հարցեր Ղալումյանից ճշտել։ Հանդիպման ժամանակ իմացել է, որ Ղալումյանը նախկինում ծառայել է Ճանապարհային ոստիկանությունում, նրան ազատել են աշխատանքից, սակայն վերջինս ցանկանում է վերականգնվել պաշտոնին։ Խոսակցության ժամանակ Ղալումյանն առաջարկել է 20.000 ԱՄՆ դոլարի չափով «մաղարիչ» անել այդ խնդիրը լուծելու համար, սակայն ինքն այդ թեման չի կոնկրետացրել և քննարկել։ Դրանից հետո խոսակցության բովանդակությունը պատմել է աներոջը, ով հայտնել է, որ նրա ծանոթներից ինչ-որ մեկը, որի անունը ներկայումս չի հիշում, կօգնի Ղալումյանին այդ հարցով։ Եվս մեկ անգամ հանդիպել է Ղալումյանին, որի ժամանակ արդեն գումարային խոսակցություն որևէ մեկը չի վարել, Ղալումյանին հայտնել է միայն, որ հարցի լուծումը ձգձգվում է։ Ոչ գումար է պահանջել և ոչ էլ անուններ է տվել, ում միջոցով պետք է նրա պաշտոնի վերականգման հարցը լուծվեր։ Ղալումյանն է տվել ինչ-որ մարդկանց անուններ, ում միջոցով, ըստ նրա, կարելի էր լուծել այդ խնդիրը։ Այդ խոսակցության արդյունքները և փոխանցել է աներոջը, որի հետո այլևս Ղալումյանին չի հանդիպել։ Մոտ 1-2 ամիս անց, երբ աները բուժման նպատակով մեկնել և գտնվում էր Մոսկվայում, ինչ-որ անձ իրեն զանգել և հայտնել է, որ աներոջն են տվել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որը պահանջել է վերադարձնել, միաժամանակ աներոջը տեղեկացնել նրանց հետ կապվելու անհրաժեշտության մասին։ Նույն արձանագրության համաձայն՝ նախկինում տված հակասական և իրարամերժ ցուցմունքների վերաբերյալ հարցադրմանն ի պատասխան՝ վկա Ա.Հարությունյանը հայտնել է նաև, որ նախքան քննիչի մոտ սկզբնական ցուցմունք տալը հետևել է ոստիկանության ինչ-որ աշխատակիցների հորդորներին, ովքեր նշել են, որ եթե խարդախություն կատարած աներոջ դեմ մեղադրող բնույթի ցուցմունքներ չտա, վերջինիս փախուստի մեջ գտնվելու և կատարվածի պատասխանատվությունն իր վրա բարդելու պարագայում ինքն է խարդախության համար պատասխանատվության ենթարկվելու։ Նրանք նաև նշել են, որ նրանց հայտնի է իրականությունը, որը հայտնել են իրեն, որը և ինքը հետագայում հայտնել է քննիչին՝ իր ցուցմունքները հարմարեցնելով ոստիկաններից լսածին։ Հակասական և իրարամերժ ցուցմունքներից վկա Ա.Հարությունյանն ի վերջո պնդել է առերեսման ժամանակ տվածը` նշելով, որ դա է համապատասխանում իրականությանը։ Նշել է նաև, որ Ղալումյանի մոտ չի ներկայացել որպես Հ.Ստեփանյանի բարեկամ, այդ անունն առաջին անգամ լսել է Ղալումյանից, ով հայտնել է, որ նրա խնդիրը կարող է լուծել այդ պաշտոնյան։
Առաջին ատյանի դատարանը անդրադառնալով վկա Արման Հարությունյանի` հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքների՝ որպես ապացույցի թույլատրելիության ու օգտագործման հնարավորության հարցին, փաստելով, որ այն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին մեղադրանքի հիմքում դրված միակ և վճռորոշ ապացույցը չէ, այնուամենայնիվ, սկզբնական ցուցմունքները (բացառությամբ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի հետ առերես ցուցմունքի) դատավճռի հիմքում չի դրել` հաշվի առնելով, որ դրանք նախորդում են առերեսման ժամանակ տված ցուցմունքին, բացի այդ, չի ապահովել տվյալ վկային իրարամերժ ցուցմունքների շուրջ Դատարանում հակընդդեմ հարցում իրականացնելու (կոնֆրոնտացիայի) պաշտպանական կողմի իրավունքը (ՄԻ եվրոպական դատարանի «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանի» գանգատի քննարկման շրջանակներում 2010թ. փետրվարի 23-ին կայացրած վճիռ, «Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի» գանգատի շրջանակներում 2012թ. ապրիլի 10-ի վճռում, Արտակ Գաբրիելյանի վերաբերյալ ՎԲ-04/13 գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013թ. սեպտեմբերի 13-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներ)։
Վկա Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2011 թվականից աշխատել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ որպես ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական։ 2012թ. հուլիսի 26-ին Երևանի ռազմական ոստիկանության բաժնի պետ Հրայր Նազարյանն իրեն հայտնել է, որ ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվող Արթուր Ղալումյանից և Աղասի Ալոյանից ինչ-որ քաղաքացի վերցրել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ՝ իր միջոցով պաշտոնի նշանակելու պատրվակով։ Կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունենալով՝ Ա.Ղալումյանին և Ա.Ալոյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ, զրուցել նրանց հետ, ինչի արդյունքում պարզել է, որ վերջիններս կաշառք տալու միջոցով փորձել են պաշտոններ ստանալ, սակայն դարձել են խաբեության զոհ։ Անմիջապես զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության պետին, ում հանձնարարականով նշանակվել է ծառայողական քննություն։ Ծառայողական քննությամբ պարզվել է, որ ոմն Արթուր Հակոբյանը, ում երբևէ չի ճանաչել, Ա.Ղալումյանին վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու, իսկ Ա.Ալոյանին պաշտոնական առաջխաղացման համար 2012թ. հունիս-հուլիս ամիսներին կաշառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, հափշտակել այդ գումարները։ Արթուր Ղալումյանին և Աղասի Ալոյանին ինքը երբևէ չի ճանաչել, նրանց պաշտոնի նշանակելու հարցով որևէ մեկն իրեն չի դիմել, Արթուր Հակոբյան, Արման Հարությունյան և Արամ Ստեփանի Մկրտչյան կենսագրական տվյալներով անձանց ևս չի ճանաչում։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակելով և հետազոտելով վկա Հայկարամ Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքը, փաստել է, որ ըստ ցուցմունքի վերջինս չի ճանաչել Արթուր Հակոբյանին, Արամ Մկրտչյանին, ինչպես նաև Արման Հարությունյանին (վերջինիս մորը ճանաչելու և նրա ընկերը հանդիսանալու վերաբերյալ հարցադրումներ Հ.Ստեփանյանին չեն կատարվել), սակայն դատաքննությամբ վերջինիս մոր ընկերը, ըստ որոշ ցուցմունքների` բարեկամը հանդիսանալու վերաբերյալ փաստական տվյալներ են ստացվել ինչպես տուժող Ա.Ղալումյանից, այնպես էլ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանից ու վկա Աղասի Ալոյանից, ավելին` վկա Արման Հարությունյանը 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին հարցաքննվելիս հայտնել է, որ հնարավոր է, որ մոտ մեկ տարի առաջ հանդիպել է Հայկարամ Ստեփանյանին, երբ Ռազմական ոստիկանության աշխատակից Արթուր Արիստակեսյանից գնում էր «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի ավտոմեքենան, իսկ Արթուր Արիստակեսյանը և Հայկարամ Ստեփանյանը քավոր-սանիկ են։
Նման իրավիճակում, հաշվի առնելով նաև վկա Արման Հարությունյանին հարցաքննելու անհնարինությունը, երբ դատարանը և կողմերը զրկված են եղել այդ հարցի շուրջ նաև Հայկարամ Ստեփանյանին հարցաքննելու հնարավորությունից՝ այդ հանգամանքը, այդ կերպ նաև Արման Հարությունյանին նրա մոր միջոցով ճանաչելու վերաբերյալ վարկածը չեզոք ապացույցների ամբողջությամբ հերքված չլինելու պայմաններում, առաջին ատյանի դատարանի համոզմամբ Հ.Ստեփանյանի և Ա.Հարությունյանի մոտ առկա է եղել վերոնշյալ կապը նախաքննական մարմնից թաքցնելու համընկնող շարժառիթ։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է նաև վկա Հրայր Հրաչիկի Նազարյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ 1994 թվականից ծառայում է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունում, իսկ 2012թ. ապրիլի 28-ից զբաղեցնում է Երևանի բաժնի պետի պաշտոնը։ Ճանաչում է Հայկարամ Ստեփանյանին, քանի որ վերջինս երկար տարիներ եղել է իր վերադասը։ 2012թ. հուլիսի վերջին իրեն է զանգահարել Արարատի զինվորական կոմիսար Գենադի Դավիդյանը և առաջարկել հանդիպել։ Հանդիպման ժամանակ նա տեղեկացրել է, որ իր բարեկամ Արթուր Ղալումյանը ինչ-որ Արթուր Հակոբյանի տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ այն փոխանցի Հայկարամ Ստեփանյանին, իսկ վերջինս էլ Արթուր Ղալումյանին նշանակի ճանապարհային ոստիկանության վաշտի հրամանատարի պաշտոնին։ Գենադի Դավիդյանը խնդրել է, որ ինքը զանգահարի Հայկարամ Ստեփանյանին և ճշտումներ կատարի՝ արդյոք նա տեղյակ է այդ պատմությունից։ Հետագա օրերին այդ ամենի մասին տեղեկացրել է Հ.Ստեփանյանին, ով հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի, որին այնուհետև տվել է օրինական ընթացք։
Համաձայն անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունների, թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից գործով տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը ճանաչել է՝
- երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ վերջինս հանդիսանում է հենց այն Արթուրը, ով «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար իրենից խաբեությամբ հափշտակել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար,
- երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ վերջինս հանդիսանում է «Արամ Ստեփանիչ» ներկայացած անձը, ում հետ Արթուրը հանդիպման էր եկել «Մարիոթ» հյուրանոց, ով էլ թղթի վրա գրել է 30.000 դոլար գումարը, որն իբր անհրաժեշտ էր՝ «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում իրեն նշանակելու համար։
Համաձայն «Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված էլեկտրոնային կրիչները զննելու մասին արձանագրության՝ 2012թ. մայիսի 01-ից մինչև 2012թ. օգոստոսի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Արթուր Ղալումյանի 093-077022, 091-077022 և Աղասի Ալոյանի 093-020888, 091-912411 հեռախոսահամարներին մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի և Արթուր Հակոբյանի կողմից շահագործվող 098-323122, 096-573335, 095-956745 հեռախոսահամարներից։ Նույն ժամանակահատվածում մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի, Արթուր Հակոբյանի, Արման Հարությունյանի, Արմեն Սահակյանի կողմից շահագործվող 096-573335, 098-323122, 095-956745, 098-321515, 098-231515 և 094-643900 հեռախոսահամարների միջև։ Բացի այդ, 2012թ. հունիսի 28-ին և 29-ին, այսինքն՝ Արթուր Ղալումյանի կողմից Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք համապատասխանաբար՝ 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ տալու օրերին, Արթուր Ղալումյանի 093-077022 հեռախոսահամարից ելքային և մուտքային զանգեր են կատարվել Արթուր Հակոբյանի 096-573335 բջջային հեռախոսահամարին։
«Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումները որպես այլ փաստաթղթեր ճանաչվել են ապացույց և կցվել գործին:
Համաձայն որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «Արդշինինվեստ» բանկի Դիլիջանի մասնաճյուղի վարկավորման և ոսկյա զարդերի գրավի թիվ 7G պայմանագրով և ոսկյա իրերի գրավի ու հանձնման-ընդունման թիվ 7G/01083584 ակտի ՝ Արթուր Ղալումյանի մայրը՝ Մարգարիտա Չոբանյանը, 2012թ. հունիսի 29-ին բանկի մասնաճյուղից ոսկու գրավադրմամբ ստացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Համաձայն ՀՀ ոստիկանության պետի 2012թ. հուլիսի 31-ի թիվ 3103-Ա հրամանի՝ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր և Ներքին անվտանգության վարչությունների կողմից համատեղ կատարված ծառայողական քննությամբ պարզվել է, որ քաղաքացի «Ա»-ն ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվող ոստիկանության մայոր Արթուր Ժորայի Ղալումյանին պաշտոնի նշանակելու, իսկ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ճանապարհապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի 3-րդ սպայական վաշտի 2-րդ սպայական դասակի ավագ տեսուչ, ոստիկանության մայոր Աղասի Յաշայի Ալոյանին պաշտոնի առաջխաղացման համար համապատասխանաբար՝ 2012թ. հունիսի վերջերին և 2012թ. հուլիսի սկզբներին կաշառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է՝ Ա.Ղալումյանից 30.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Ա.Ալոյանից՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ և խաբեությամբ տիրացել դրանց, ուստի 2012թ. հուլիսի 31-ից Ա.Ալոյանի լիազորությունները դադարեցվել են։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ. փետրվարի 8-ի դատավճռով հիմնավորված է համարվել, որ Արթուր Ղալումյանը 2011թ-ի դեկտեմբերի 05-ից ազատված լինելով Ճանապարհային ոստիկանության ճանապարհապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի 4-րդ սպայական վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնից և գրանցված լինելով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում, կաշառք տալու միջոցով կրկին պաշտոնի նշանակվելու համար 2012թ. հունիսի 28-ին ծանոթացել է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ, ովքեր, նախնական համաձայնությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ մոլորության մեջ են գցել նրան և հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանը 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց կարող է պաշտոնեական դիրքն օգտագործել և նպաստել ճանապարհային ոստիկանության վերոհիշյալ գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակվելու հարցում։ Համաձայնելով տալ պահանջվող կաշառքը՝ Ա.Ղալումյանը նույն օրը Ա.Հակոբյանին անձամբ տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար, վերջինիս միջոցով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հ.Ստեփանյանին որպես կաշառք տալու համար, սակայն Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը խաբեությամբ հափշտակել և տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։
Վերոնշյալ դատավճռի առնչությամբ առաջին ատյանի դատարանը իրավացիորեն արձանագրել է, որ այն իրավական հետևանքներ կարող էր առաջացնել և առաջացրել է բացառապես Արթուր Ղալումյանի և դատական ակտը կիրառող պետական մարմինների և պաշտոնատար անձանց համար, ինչպես նաև դատաքննությամբ հաստատված Արթուր Ղալումյանի գործողությունների տեսանկյունով և այն էական նշանակություն ունի սույն գործով վերջինիս ներկայացրած քաղաքացիական հայցը լուծելիս։
Նման հետևության դատարանը հանգել է «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիման վրա, ըստ որի անհատական ակտը (…) չի պարունակում իրավական նորմ և սահմանում է վարքագծի կանոններ միայն դրանում ուղղակի անհատապես նշված (նախատեսված) ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց կամ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների (….) համար, իսկ նույն օրենքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարանները կայացնում են որոշումներ, վճիռներ, դատավճիռներ և արձակում կարգադրություններ միայն ՀՀ Սահմանադրության և ՀՀ օրենքներով նախատեսված դեպքերում և սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը մեկ անգամ ևս փաստում է, որ անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար:
Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը):
Անդրադառնալով սույն գործին և վերոգրյալ չափանիշների լույսի ներքո գնահատելով գործի փաստական հանգամանքները, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առավել ևս նախապես համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հնարավոր չէ հետևություն անել 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Արթուր Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության և օրինականության վերաբերյալ, ուստի այդ մասով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Արթուր Հակոբյանին արդարացնելու վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումը չի համապատասխանում քրեական գործի փաստական տվյալներին, այն հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, դատավճռում արծարծված են իրարամերժ հետևություններ և մեկնաբանություններ, որոնք չեն բխում ՀՀ քրեական օրենսդրության պահանջներից, դատարանը փաստորեն թույլ է տվել քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի հիման վրա դատավճիռը բեկանելու և այդ դրվագով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հիմք է:
Վերաքննիչ դատարանը Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը, վատառողջ և երկրորդ կարգի հաշմանդամ լինելը, որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը, տուժող Արմեն Գաբրիելյանին պատճառված վնասը վերականգնելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով որպես պատիժ է նախատեսված միայն ազատազրկում չորսից ութ տարի ժամանակով, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ պետք է նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ` ազատազրկում 4 տարի ժամանակով, որին պետք է մասնակիորեն գումարվի նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի հիման վրա պատժի ժամկետի մեջ հաշվակցելով նաև նրա` նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամանակը:
Քննության առնելով նշանակված պատիժը Արթուր Հակոբյանի կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքները, նրա կողմից կատարված հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, հանցանքի կատարումից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, իրենց համակցությամբ բավարար չեն գալու այն հետևության ու համոզվածության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու պայմաններում հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին, ինչը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից:
Տուժող Ա.Ղալումյանի կողմից ներկայացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պահանջի մասին քաղաքացիական հայցը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը քննել ու լուծել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-164 հոդվածների պահանջների պահպանմամբ, ուստի այդ մասով նույնպես նրա վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը
Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մեղադրող Ա.Ափիյանի վերաքննիչ բողոքը մասնակիորեն բավարարել:
Տուժող Ա.Ղալումյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել.
Արթուր Հրանտի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 տարի ժամանակով:
Արթուր Հրանտի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 տարի 6 ամիս ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Արթուր Հրանտի Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 տարի 6 ամիս ժամանակով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի հիման վրա պատժի ժամկետի մեջ հաշվակցել 2015 թվականի մարտի 12-ից առ նոյեմբերի 19-ը կալանքի տակ գտնվելու 8 ամիս 8 օրը և Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանին վերջնականապես դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 9 /ինը/ ամիս 22 /քսաներկու/ օր ժամկետով` պատժի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից:
Մնացած մասով դատավճիռը թողնել անփոփոխ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում:
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է
ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ
Գործ ԵԿԴ/0167/01/16
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Վլադիմիր Շահինյանի և
Դարինա Բեգլարյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ավետիս Ափիյանի,
տուժողներ` Արթուր Ղալումյանի և
Արմեն Գաբրիելյանի,
տուժող Ա.Ղալումյանի ներկայացուցիչ` Մարգարիտա Չոբանյանի,
պաշտպան` Կարեն Հակոբյանի,
նույն դատարանում` 2017թ. փետրվարի 20-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մեղադրանքի`
Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանի (ծնված 1969թ. մարտի 20-ին« Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին՝ փոքրահասակ երեխան, 2-րդ խմբի հաշմանդամ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Երևանի Արզումանյան 19-րդ շենքի 18-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին մասով (երկու դրվագով) նախատեսված հանցավոր արարքների կատարում, 2015թ. մարտի 12-ից մինչև 2015թ. նոյեմբերի 19-ը գտնվել է անազատության մեջ, 2015թ. նոյեմբերի 19-ից որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրվել գրավ)։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2012թ. օգոստոսի 3-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 62206912 քրեական գործը` ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներ Արթուր Ղալումյանի և Աղասի Ալոյանի կողմից միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափի կաշառք տալու փորձ կատարելու, Արթուր Հակոբյանի կողմից կաշառք տալու պատրվակով խաբեությամբ առանձ¬նապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու դեպքերի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում նախապատրաստված և նախաքննական այդ մարմին ուղարկված նյութերի հիման վրա։
2012թ. օգոստոսի 15-ին վերոնշյալ քրեական գործի շրջանակներում համապատասխան որոշումների կայացմամբ Արթուր Հակոբյանը (30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագներով) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրա նկատմամբ նույն օրը հայտարարվել է հետախուզում։
2012թ. օգոստոսի 15-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդութ¬յունը, համապատասխան որոշման կայացմամբ հետա¬խուզվող Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառել կալանավորում։
2012թ. օգոստոսի 15-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րությունյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Արթուր Հակոբ¬յանի անվամբ հաշվառված շարժական և անշարժ գույքերի նկատմամբ արգելանք կիրառելու մասին (որտեղ էլ այն գտնվի)։
2012թ. օգոստոսի 21-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում որոշումներ են կայացվել Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (Ա.Հակոբյանի հետ նախնական համաձայնությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլար խարդախութ¬յամբ հափշտակելու դրվագով) որպես մեղադրյալ ներգրավելու և նրա նկատմամբ հետախու¬զում հայտարարելու մասին։
2012թ. սեպտեմբերի 4-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի Էրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12127812 քրեական գործը` Արթուր Հակոբյանի կողմից խարդախությամբ 4.704.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու դեպքի առթիվ` տուժող Արմեն Գաբրիելյանի հաղորդման կապակցությամբ նախապատրաստված նյութերի քննարկման արդյունքում։
2012թ. հոկտեմբերի 1-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Պողոսյանը թիվ 12127812 քրեական գործի շրջանակ¬ներում որոշում է կայացրել «ԲՄՎ Իքս 5 4.4. Այ» մակնիշի 2001թ. թողարկման 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմե¬քենայի վրա կալանք դնելու մասին։
2012թ. հոկտեմբերի 4-ին Արթուր Հակոբյանը թիվ 12127812 քրեական գործի շրջանակ¬ներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ (տուժող Ա.Գաբրիելյանի դրվագ)։
2012թ. հոկտեմբերի 4-ին թիվ 12127812 քրեական գործն ըստ ենթակայության ուղարկվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, 2012թ. հոկտեմբերի 5-ին միացվել ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում Արթուր Հակոբյանի վերաբերյալ (30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով) քննվող թիվ 62206912 քրեական գործին։
2012թ. հոկտեմբերի 8-ին Աղասի Ալոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` դասակի հրամանատարի պաշտոնում նշա¬նակվելու համար Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք 10.000 ԱՄՆ դոլար տալու համար, որպիսի գումարը, սակայն, ըստ նախաքննական մարմնի վարկածի՝ Ա.Հակոբյանի կողմից խար¬դախությամբ հափշտակվել է։
2012թ. հոկտեմբերի 11-ին Արթուր Ղալումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
2012թ. հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րութ¬յունյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Աղասի Ալոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցած քրեական հետապնդումը դա¬դարեցնելու մասին (10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագ)` կատարված հանցագործությանը նրա մաս¬նակ¬ցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
2012թ. հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րությունյանը որոշում է կայացրել 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվա¬գով նաև Ա.Հակոբյանին առա¬ջադրած մեղադրանքի մասը վերացնելու, մեղադրանք փոփոխելու և նրան կրկին մեղադրանք առա¬ջադրելու մասին, նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մա¬սի 1-ին կետով։
2012թ. հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րութ¬յունյանը որոշում է կայացրել դատի տալու միջնորդությամբ դատարան ուղարկվող մե¬ղադրյալ Արթուր Ղալումյանի վերաբեր¬յալ թիվ 62206912 քրեական գործից թիվ 12127812 հա¬մա¬րով Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի վերա¬բերյալ մաս անջատելու մասին, իսկ առանձ¬նապես խոշոր չա¬փերի կաշառք տալու փորձ կա¬տարելու մեղադրանքով Արթուր Ղա¬լում¬յանի վերաբերյալ քրեական գործը` ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ նրա նկատմամբ 2013թ. փետրվարի 8-ին կայացվել է մեղադրական դատավճիռ։
2012թ. նոյեմբերի 20-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մե¬ղադրյալ¬ներ Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի գտնվելու վայրերը անհայտ լինելու պատճառով։
2013թ. մարտի 6-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 13128013 քրեական գործը (Արմեն Քոսյանի դրվագ)։
2013թ. մարտի 15-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում որոշումներ են կայացվել թիվ 12127812 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսելու, ինչպես նաև վերոնշյալ քրեա¬կան գործին Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ ոստիկանության Կենտրո¬նա¬կանի քննչական բաժնում դեռևս 2012թ. սեպտեմբերին 10-ին հարուցված թիվ 15104412 քրեա¬կան գործը (տուժող Սուրեն Աղաբեկյանի դրվագ) միացնելու մասին։
2013թ. ապրիլի 3-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում որո¬շում է կայացվել Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին (տուժող Արմեն Քոսյանի դրվագ)։
2013թ. ապրիլի 4-ին որոշում է կայացվել Արամ Մկրտչյանի վերաբերյալ թիվ 15115712 քրեա¬կան գործը ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն ուղարկելու մասին` նախաքննական այդ մարմ¬նում քննվող թիվ 62206912 քրեական գոր¬ծին այն կցելու և համատեղ քննելու նպատա¬կով։
2013թ. ապրիլի 11-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում որոշում է կայացվել թիվ 13128013 քրեական գործը թիվ 12127812 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը 12127812 համարով շարունակելու մասին։
2013թ. ապրիլի 11-ին Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին առաջադրված մեղադրանքը փո¬փոխվել և լրացվել է, նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. ապրիլի 12-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև մե¬ղադրյալներ Արթուր Հակոբյանի, Արամ Մկրտչյանի և Արմեն Սահակյանի գտնվելու վայրերը պարզելը։
2013թ. հուլիսի 15-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել և վերոնշյալ քրեական գործին է կցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավված Արմեն Սահակյանի վերաբերյալ թիվ 12119513 քրեական գործը։
2013թ. հուլիսի 22-ին Արմեն Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ենթադրաբար կատարած հանցագործությունների համար։
2013թ. հուլիսի 31-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև Արթուր Հակոբյանի, Արամ Մկրտչյանի և Արմեն Սահակյանի գտնվելու վայրերը պարզելը։
2013թ. սեպտեմբերի 20-ին քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է, իսկ 2013թ. սեպ¬տեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել այն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին։
2013թ. հոկտեմբերի 7-ին վերոնշյալ քրեական գործը քննչական ենթակայության կարգով վերադարձվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի Էրե¬բունու քննչական բաժին, ընդունվել վարույթ, որտեղ և նախաքննությունը շարունակվել է։
2013թ. դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին` մինչև Արթուր Հակոբյանի, Արամ Մկրտչյանի և Արմեն Սահակյանի գտնվելու վայրերը պարզելը։
2014թ. սեպտեմբերի 9-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է, Ա.Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և վերջինս նույն օրը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններն ենթադրաբար կատարելու համար։
2014թ. հոկտեմբերի 8-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը վերստին կասեցվել է։
2015թ. մարտի 12-ին հետախուզվող Արթուր Հակոբյանը Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկ¬վա քաղա¬քում հայտնաբերվել և ձերբակալվել է, նա վերցվել է նախաէքստրադիցիոն կա¬լանքի։
2015թ. սեպտեմբերի 4-ին մեղադրյալ Ա.Հակոբյանը էտապավորվել է Հայաստան, բեր¬ման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Մաշտոցի բաժին, ապա տեղափոխվել ՀՀ ԱՆ «Նուբա¬րաշեն» ՔԿ հիմնարկ։
2015թ. սեպտեմբերի 7-ին քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է, Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (երկու դրվագով)։
2015թ. սեպտեմբերի 7-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, մեղադրյալի ներկայությամբ կրկնակի քննարկելով նրա նկատմամբ կալանավորում ընտրելու հիմնավորվածության հարցը, նախաքննական մարմ¬¬նի միջնորդությունը բավարարել և մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափան¬ման միջոց է կիրառել կալանավորում` երկու ամիս ժամկետով, որի ժամկետը երկարացվել է։
2015թ. նոյեմբերի 19-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությու¬նը, այն բավա¬րա¬րել է՝ գրավի գումարը սահմանելով 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։
2015թ. նոյեմբերի 19-ին թիվ 316 անդոր¬րագրով գրավի վերոնշյալ գումարը քաղ. Գևորգ Հրանդի Հակոբ¬յանի կողմից մուտ¬քագրվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբա¬րաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի թիվ 900023294011 դեպո¬զի¬տային հաշվին և Արթուր Հակոբյանը կալանքից ազատ է արձակվել։
2016թ. հունիսի 1-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների քննչական բաժնում որոշում է կայացրել թիվ 12127812 քրեական գործից պատճենահանման միջոցով թիվ 12127812/1 համարով մեղադրյալ Արթուր Հակոբյանի կողմից խաբեությամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու վերաբերյալ քրեական գործի մաս անջատելու և այդ գործով նախաքննությունն առանձին վարույթում շարունակելու մասին։
2016թ. հունիսի 6-ին թիվ 12127812/1 քրեական գործը Արթուր Հրանտի Հակոբյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (երկու դրվագով) հաստատված մեղադրական եզրակա¬ցությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դա¬տա¬¬րան (ստացվել է 2016թ. հունիսի 14-ին), 2016թ. հունիսի 15-ին մակագրվել նույն դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանին, 2016թ. հունիսի 17-ին ընդունվել վարույթ։
2016թ. հունիսի 22-ին դատավոր Գ.Պողոսյանի կողմից ինքնաբացարկի մասին որոշում կայաց¬նելու հիմքով քրեական գործը վերամակագրվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Վար¬դանյանիս, 2016թ. հունիսի 23-ին քրեական գործն ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դա¬տա¬կան քննության։
Համաձայն Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման՝ նա «խաբեութ¬յամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտա¬վո¬րութ¬յամբ նախա¬պես համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ, մոլորության մեջ են գցել ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալում¬յանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստե¬փան¬յանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում պաշտոնի նշանակելու հարցում։ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղալումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն Արամ Մկրտչյանը ներկայացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձնավորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարաշահելով վերջինիս վստահությունը՝ հա¬վաս¬տիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ սպայական գումար¬տակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ վեր¬ջինս համաձայնել է տալ պահանջվող գումարը, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխա¬տան¬քային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հակոբ¬յանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ՝ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համար¬ժեք՝ 30.000 ԱՄՆ դոլարին։ Այսինքն, Արթուր Հրանտի Հակոբյանը խաբեության և վստահութ¬յունը չարաշահելու եղանա¬կով կատարել է ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Բացի այդ, Արթուր Հակոբյանը տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտա¬կություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլա¬րով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնա¬ցած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ՝ ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստի¬կա¬նություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համար¬ժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է։ Այսինքն, Արթուր Հրանտի Հակոբյանը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով կատարել է ուրիշի գույքի ա¬ռանձ¬նապես խոշոր չափերի հափշտակություն, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Այսպիսով, Արթուր Հրանտի Հակոբյանը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղա¬նակով կատարել է ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, որը նա¬խատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (երկու դրվագ)»։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում (մինչդատական և դատական վարույթներ).
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնա¬հատելով դա¬տաքննութ¬¬¬յամբ հե¬տա¬¬զոտված ապացույցները` Դա¬տա¬¬րանը փաստում է, որ գործով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանին առաջադրած մեղադրանքի և մեղադրական եզրակա¬ցության հիմքում քրեական հետապնդման մարմինները դրել էին հետևյալ ապացույցները.
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ցուցմունքները. Համաձայն դրանց՝ նա զբաղվել է արտասահմանյան ավտոմեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Աղասի Ալոյանը հան¬դի¬սանում է իր ազգականը, ում հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2012թ. ամռանը հանդիպել է Աղասի Ալոյանին, ով խոսակցության ժամանակ պատմել է, որ իր ընկեր Արթուրը, ում հետ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, ներ¬կայումս ազատվել է աշխա¬տանքից, սակայն ցանկանում է վերականգնվել նախկին պաշ¬տոնին՝ խնդրելով իրեն ծանոթ գտնել Արթուրին աշխատանքի տեղավորելու համար։ Դրա¬նից հետո այդ մասին հայտնել է իր ծանոթ Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին, ում հետ ծանոթացել էր նրա համար ավտոմեքենայի պահեստամասերի հետ կապված հարցի շուրջ։ Վերջինս միշտ եղել է ներկայանալի տեսքով, ներկայացել է որպես պետական աշխատող և միշտ պատ¬րաստակամություն է հայտնել իր ծանոթներին պետական աշխատանքի տեղավորելու համար։ Ա.Մկրտչյանը հայտնել է, որ ոստիկանությունում ունի մտերիմ բարձրաստիճան պաշտոն¬յաններ, ովքեր կարող են օգնել Ղալումյանին աշխատանքի տեղավորելու հարցում։ Այդ մասին հայտնել է Աղասին, ով տեղեկացրել է, որ շուտով իրեն կզանգահարի իր ընկեր Արթուր Ղալումյանը։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ղալումյանը, ներկայացել է որպես Ա.Ալոյանի ընկեր՝ խնդրելով հանդիպել և զրուցել իր աշխատանքի շուրջ։ Վատառողջ լինելու պատճառով իր պահանջով Ա.Ղալումյանի հետ հանդիպման է գնացել իր փեսան՝ Արման Հարությունյանը։ Ա.Հարությունյանը հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և խոսակցության ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ ցանկանում է «գայի պետի» կամ «գայի պետի տեղակալի» պաշտոն զբաղեցնել։ Արմանը, որևէ պատասխան չտալով, հեռացել է՝ այդ մասին պատմելով իրեն։ Դրանից հետո Ա.Հարութ¬յունյանը իրեն տեղեկացրել է, որ Ա.Ղալումյանը կրկին ցանկանում է հանդիպել իրեն, որին ինքը չի առարկել։ Ա.Հարությունյանը հերթական անգամ հանդիպել է Ա.Ղալումյանին, ով պատ¬րաստակամություն է հայտնել պաշտոնի նշանակման համար որպես կաշառք տալ որո¬շակի գումար։ Մի քանի օր անց իրեն է զանգահարել Ա.Ղալումյանը և հե¬տաքրքրվել, թե արդյոք Ա.Հարությունյանը պատմել է իր առաջակի մասին, թե՝ ոչ, իսկ ինքը պատասխանել է, որ կարող է ծանոթացնել պաշտոնատար անձի հետ՝ առաջարկելով անձամբ հանդիպել նրան և անձամբ զրուցել իր առաջարկների ու աշխատանքի տեղավորման հարցի վերա¬բերյալ, որին Ա.Ղալում¬յանը համաձայնել է։ Դրանից հետո հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա հետ գնացել Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ իրենց էր սպասում Արամ Մկրտչյանը։ Վեր¬ջիններիս ծանոթացրել է, նրանք զրուցել, պայմանավորվել են, որի ժամանակ Արամ Մկրտչյանը պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Արթուր Ղալումյանին տեղա¬վորել աշխատանքի։ Դրա¬նից հետո Ա.Ղալումյանն իրեն փոխանցել է ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար, որն էլ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին՝ Ա.Ղալումյանի բացակայության պայման¬ներում։ Դրանից հետո առողջական խնդիր¬ների պատճառով գնացել է Թբիլիսի, որտեղ տեղե¬կացել է, որ Արամ Մկրտչյանը չի կատարում ստանձնած պարտավորությունները։ Ա.Ղալում¬յանին հորդորել է անձամբ հանդիպել Արամ Մկրտչյանին և լուծել իր խնդիրները։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է ՌԴ քաղաք Մոսկվա, որտեղ ստացիոնար բուժ¬օգնություն է ստացել։ Ինքը Ա.Ղալումյանին երբևէ չի ասել, թե Արամ Մկրտչյանը հանդիսանում է Հայկ Ստեփանյանի օգնականը։ Ա.Ղալումյանի կողմից իրեն փոխանցված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ամբողջությամբ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին։ Նշված գումարից ինքը բաժին չի ստացել և այն խաբեությամբ հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ իր ազգական Ա.Ալոյանի խնդրանքը կատարելու և նրա ընկեր Ա.Ղալումյանին աշխատանքի տեղավո¬րելու նպատակով վերջինիս ծանոթացրել է Ա.Մկրտչյանի հետ, ով պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլա¬րի դիմաց լուծել աշխատանքի տեղավորման հարցը, սա¬կայն խոստումը չի կատարել։
Ինչ վերաբերվում է Արմեն Գաբրիելյանից առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտա¬կելու մեղադրանքին, ապա այդ դեպքում ևս խաբեությամբ գումար հափշտա¬կելու դիտավո¬րություն չի ունեցել, այլ 2012թ. ամռանը տեղեկացել է Արմեն Գաբրիելյանի կողմից ավտոմե¬քենան տարաժամկետ վաճառելու և նույն ժամանակ Աշոտ Ղարագյոզյանի կողմից ավտոմե¬քենան կանխիկ ձեռք բերելու մասին։ Այդ ժամանակ իրեն գումար էր հարկավոր, ուստի որոշել է ապառիկ կարգով ձեռք բերել Ա.Գաբրիելյանի «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենան և կանխիկ գումարի դիմաց ավելի մատչելի գնով վաճառել այն Ա.Ղարգյոզ¬յա¬նին։ Կողմերի հետ համաձայնություն գալով՝ գնացել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայություն, որտեղ Ա.Գաբրիելյանին, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում։ Այնուհետև ավտոմեքենան սեփականության իրավունքով հաշվառվել է Ա.Ղարագյոզյանի անվամբ, որից հետո վերջինս իրեն տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ գումարից Ա.Գաբ¬րիել¬յանին գումար չի տվել, քանի որ այն ներդրել է բիզնեսում։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է ՀՀ-ից, այդ իսկ պատճառով էլ չի կարողացել վերադարձնել Ա.Գաբրիելյանին պարտք մնացած գումարը։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը վերը նշված ցուցմունքները պնդել է Ա.Ղալում¬յանի, Ա.Գաբրիելյանի, Ա.Ալոյանի և Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի վերոնշյալ պատճառա¬բանութ¬յունները հերքված, իսկ նրան առաջադրած մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել ներքոհիշյալ ապա¬ցույցներով (ներկայացվում են ըստ դրվագների).
ա) «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագ.
Տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 2012թ. հունիսին ձեռք է բերել «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, սակայն այն սեփա¬կանության իրավունքով հաշվառել է ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի անվամբ։ Կարճ ժա¬մանակ շահա¬գործելուց հետո որոշել է այն վաճառել և այդ նպատակով ավտոմեքենան կա¬յանել է Էրեբունի վար¬չական շրջանում գտնվող ավտոմեքենաների վաճառքի սրահում։ 2012թ. ապրիլի 17-ին՝ ժամը 14-ի սահ¬մաններում, իր 077-424224 և 099-434949 բջջային հեռա¬խո¬սահամարներին 098-231515 հեռախո¬սա¬համարից զանգահարել է մի տղամարդ, ով ցանկութ¬յուն է հայտնել տեսնել ավտոմեքենան։ Նույն օրը հիշյալ վաճառքի սրահում հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ցանկություն է հայտնել ավտոմեքենան ձեռք բերել ապառիկ կարգով, այ¬սինքն՝ իրեն որպես կանխավճար և գումարի վերադարձման երաշխիք Ա.Հակոբյանը պետք է վճարեր 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարեր առավելագույնը մեկ ամսվա ընթացքում՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու դիմաց գոյացած գումարի հաշվին։ Ա.Հակոբյանը նույն պահին ավտոմեքենայով հեռացել է՝ այն մասնագետին ցու¬ցադրելու և առ¬կա թերությունները պարզելու նպատակով։ Մի քանի ժամ անց Ա.Հակոբյանը տեղե¬կացրել է, որ ցանկանում է ձեռք բերել նշված ավտոմեքենան, սակայն այն պետք է սեփականության իրա¬վուն¬քով հաշվառվի ընկերոջ անվամբ, քանի որ նա բանկում խնդիրներ ունի, որի պատճառով նրան վարկ չեն տրամադրի։ Համաձայնել է, Հայկ Կիրակոսյանի հետ գնացել են «Ճանա¬պար¬հային ոստիկա¬նություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ հանդի¬պել է Ա.Հակոբ¬յանին, ով ներկայացել էր ընկերների՝ Աշոտի և Արմենի հետ։ Ա.Հակոբյանի առաջարկով Հ.Կիրակոս¬յանի և Աշոտ Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որով ավտոմեքենան հաշվառվել է Ա.Ղարագյոզյանի անվամբ։ Դրա արդյունքում Ա.Հակոբյանը, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, իրեն է տվել 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու պայմաններում։ Գումարի վերադարձման ժամկետը լրանալուց հետո չի կա¬րո¬ղացել Ա.Հակոբյանին գտնել։ Հեռախոսազրույց է ունեցել Ա.Հակոբյանի ընկեր Արմեն Սահակ¬յանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Ա.Հակոբյանը ՀՀ-ում չէ՝ պարտավորվելով անձամբ կատարել Ա.Հակոբյանի գումարային պարտավորությունները, սակայն վերջինս ևս գումարը չի վերա¬դարձրել։ Հետագայում իմացել է, որ Ա.Հակոբյանը ավտոմեքենան իրենից ձեռք բերելու նույն օրը 10.000 ԱՄՆ դոլարով օտարել է Աշոտ Ղարագյոզյանին և խաբեությամբ հափշտակել իր 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։
Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Ա.Գաբրիելյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղա¬րագյոզ¬յանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ճանաչ¬ման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից գործով տուժող Արմեն Գաբրիել¬յանը ճանաչել է երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավո¬րութ¬յանը և հայտարարել, որ դա այն Արթուր Հակոբյանն է, ով 2012թ. ապրիլի 17-ին վստա¬հությունը չարաշահելով, իր ավտոմեքենան 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնելու պատրվակով, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գումարը։
Վկա Հայկ Աշիկի Կիրակոսյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արմեն Գաբրիելյանն իր ընկերն է, ով 2012թ. հունվար ամսին գնել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման հա¬մա¬րանիշի ավտոմեքենան, սակայն անձնագրի հետ կապված խնդիրների պատճառով ավտո¬մեքենան ժամա¬նակավորապես հաշվառվել է իր անվամբ։ 2012թ. ապրիլ ամսին Արմենի խնդրան¬քով գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին՝ նախապես տեղյակ լինելով, որ Ա.Գաբրիելյանը վաճառում է ավտոմեքենան այլ անձի։ Նշված վայրում Ա.Գաբրիելյանի հետ եղել են նաև իրեն անծանոթ երեք այլ անձինք, որոնց խոսակցությունից հասկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան ձեռք են բերում տարաժամկետ վճարման պայմանով, այն է՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար վճարում են նախապես, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելուց հետո։ Ա.Գաբրիելյանի պահանջով իր և Աշոտ անունով տղամարդու միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, համաձայն որի՝ ավտոմեքենան սեփակա¬նութ¬յան իրա¬վուն¬քով հաշվառվել է Աշոտի անվամբ։ Մի քանի ամիս անց Ա.Գաբրիելյանից տեղեկացել է, որ ավտոմեքենան տարաժամկետ վճարման պայմանով ձեռք բերած անձինք դիմել են փախուս¬տի՝ խաբեությամբ հափշտակելով նրա 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։
Անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ճանաչ¬ման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից վկա Հայկ Կիրա¬կոս¬յանը ճանաչել է երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձ¬նա¬վո¬րութ¬յանը և հայտարարել, որ դա այն Արթուրն է, ով 2012թ. ապրիլին Արմեն Գաբ¬րիել¬¬յա¬նից գնել է նրա ավտոմեքենան, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթաց¬քում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գու¬մարը։
Վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, 2012թ. ապրիլի 16-ի երե¬կոյան իրեն է զանգահարել իր քենակալ Դավիթ Գրիգորյանը և հայտնել, որ մատչելի գնով վա¬ճառվում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա։ Ավ¬տո¬մեքենայի սեփա¬կա¬նատերերին շտապ գումար էր հարկավոր, այդ պատճառով էլ այն վա¬ճառ¬վել է 11.000 ԱՄՆ դոլա¬րով։ Հաջորդ օրը Դ.Գրիգորյանի հետ Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմե¬քենան վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկա¬յացել է Արթուր անվամբ։ Ավտոմեքենայի տեխ¬նիկական վիճակը ստուգելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով փոխադարձ համաձայ¬նությամբ ավտոմեքենան գնա¬հատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո անմիջա¬պես գնա¬ցել են ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառայության Երևա¬նի հաշվառման - քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտա¬սարդ, ում Արթուրը ներ¬կա¬յաց¬րել է որպես իր ընկեր և ասել է, որ ավտոմեքենան հաշվառված է նրա անվամբ։ Իր և նշված երիտասարդի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմա¬նագիր, որից հե¬տո երիտասարդը հեռացել է, իսկ ինքն Արթուրին է տվել 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հետա¬գայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել է կապվել Ար¬թուրի հետ, ին¬չը չի հաջողվել։ 2012թ. օգոստոսի 11-ին հրավիրվել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ տեղեկացել է, որ Արթուրը նշված ավտոմեքենան նախապես խաբեությամբ հափշտակել էր այլ անձից։
Վկա Դավիթ Ռուբիկի Գրիգորյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 16-ին տեղե¬կացել է, որ ինչ-որ անձանց շտապ գումար է հարկավոր, ուստի նրանք շուկայականից էժան գնով՝ 11.000 ԱՄՆ դոլարով, վաճառում են «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենա։ Նկա¬տի ունենալով, որ եղբայրն ունի ավտովարձույթի ծառայություն՝ այդ մասին ասել է Աշոտ Ղա¬րագյոզյանին, առաջարկել գնել այդ մեքենան։ Հաջորդ օրը Ա.Ղարագյոզյանի հետ Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմեքենա վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Վերջինս հայտնի է «Չաղ Արթուրիկ» մականվամբ, ով զբաղ¬¬վում էր ավտոպահեստամասերի իրաց¬մամբ։ Ավտոմեքենայի տեխնիկական վիճակը ստու¬գելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերութ¬յուն¬ների պատճառով փոխադարձ համաձայնությամբ ավտոմե¬քենան գնահատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո անմիջապես գնացել են ՀՀ ոստիկանության «Ճա¬նա¬պարհային ոստի¬կա¬նություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես ընկեր և ասել, որ ավտոմեքենան հաշ¬վառված է վերջինիս անվամբ։ Նշված երիտասարդի և Ա.Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանս¬պոր¬¬տային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ Ա.Ղա¬րագյոզ¬յանն Արթուրին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել են կապվել Արթուրի հետ, ինչը չի հաջողվել։ 2012թ. օգոստոսի 11-ին Ա.Ղարագյոզյանին հրավիրվել են ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ վեր¬ջինս տեղեկացել է, որ նշված ավտոմեքենան Արթուրը նախապես հափշտակել էր։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի առկա¬յությամբ։
բ) խարդախությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլարի հափշտակության դրվագ.
Տուժող Արթուր Ժորայի Ղալումյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 1997-2011թթ. ծառայել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ։ 2007-2011թթ. աշխատել է ՀՀ ոստի¬կանութ¬յան «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում՝ զբաղեցնելով երկրորդ գումարտակի չորրորդ վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը, որից հետո՝ 2011թ. դեկտեմբեր ամսին, ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից՝ գրանցվելով ոստիկանության կադ¬րերի ռեզերվում։ 2007 թվակա¬նից ճանաչել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառա¬յութ¬յան աշխատակից Աղասի Ալոյանին և նրա հետ գտնվել նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Ոստի¬կանության կադրերի ռեզերվում գտնվելու ժամանակ վերջինս մի քանի անգամ ասել է, որ իր բարեկամ Արթուրի փեսան ազգակցական հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկա¬նութ¬յու¬նում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի հետ՝ առաջարկելով վերջի¬նիս միջոցով նշանակվել նույն պաշտոնին։ Ինքը չի համաձայնել, քանի որ սպասել է, որ ոստի¬կա¬նության կադրերի վարչությունից կառաջարկեն նոր պաշտոն։ Չնայած այդ ամենին՝ Աղասի Ալոյանն անընդհատ զանգահարել և խորհուրդ է տվել դիմել նրանց օգնությանը՝ պատ¬ճառա¬բանելով, որ Հայկարամ Ստեփանյանն այն մարդն է, ով պաշտոնի նշանակման հարցը լուծելու համար ունի բոլոր հնարավորութ¬յուն¬ները։ Այդ ընթացքում Աղասի Ալոյանի պաշ¬տոնը մեկ աստիճանով իջեցրել էին և ըստ նրա խոսքերի՝ նույն մարդիկ զբաղվելու էին նաև նրա հարցով, այսինքն՝ վերականգնելու էին նախկին պաշտոնում։ 2012 ամռանն Աղասի Ալոյանը զան¬գահարել է և տեղեկանալով, որ ինքը գտնվում է Երևան քաղաքում՝ հայտնել է, որ վերոնշյալ հարցով պայմանա¬վորվել է իր բարեկամ Արթուրի փեսա Արմանի հետ, ով կկազմակերպի այդ գործընթացը։ Նույն օրը Արմանը զանգահարել է իրեն, պայմանավորվել և հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող բացօթյա սրճարանում։ Այդ հանդիպմանը գնացել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանի հետ, իսկ Արմանը հանդիպման էր ներկայացել Արթուր Հակոբ¬յա¬նի վարորդ Արմենի հետ։ Խոսակցության ժամանակ Արմանը, տեղեկացված լինելով իր ծա¬վալած գործունեության, զբաղեցրած պաշտոնի, աշխատանքից ազատվելու պատճառների մա¬սին, հայտնել է, որ ջերմ հարաբերություն¬ների մեջ է գտնվում Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կանի ամեն ինչ իրեն աշխատանքի տեղավո¬րելու համար։ Ա.Հարությունյանն իր աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց մասին կարող էին տեղյակ լինել միայն ոստիկանության կադրերի վար¬չության աշխատակից¬ները, Աղասի Ալոյանը և իր հարազատներից մի քանի հոգի։ Հետագայում հաս¬կացել է, որ այդ ամենը Ա.Հարությունյանին հայտնել էր Աղասի Ալոյանը։ Հանդիպումից մի քանի րոպե անց իրեն զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հայտնել, որ արդեն խոսել է Արման Հարությունյանի հետ և ամեն ինչ լավ է լինելու՝ հորդորելով չանհանգստանալ։ Դրանից հետո հեռախոսակապ է պահպանել Ա.Հարությունյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացա¬կայում է ՀՀ-ից, այդ հարցերը կկարգավորվի նրա վերադառ¬նալուն պես։ Մոտ 15 օր անց զան¬գահարել է Աղասի Ալոյանը և տեղեկացրել, որ Հայկարամ Ստեփանյանն երիտասարդ Ա.Հարութ¬յունյանին չի վստահում, ուստի նրա պահանջով այդ հարցով կզբաղվի իր ազգական Արթուր Հակոբյանը։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Արթուր Հակոբյանը և ասել, որ Աղասի Ալոյանն իրեն պատմել է Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով բարձր պաշտոն զբաղեցնելու իր ցանկության մասին՝ առաջարկելով հանդիպել և զրուցել։ Նույն օրը զանգահարել է նաև Աղասի Ալոյանը, հորդորել է վստահել Ար¬թուր Հակոբյանին և ազատ խոսել նրա հետ։ Նույն օրը միայնակ հանդիպել է Արթուր Հակոբ¬յանին, նրա ուղեկ¬ցությամբ գնացել են «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ վերջինս իրեն ծանո¬թացրել է Արամ Մկրտչյանի հետ, ով ներկայացել է որպես Արամ Ստեփանիչ։ Խոսակցության ժամանակ վեր¬ջինս, մեկ անգամ ևս տեղեկանալով, որ ցանկանում է նշանակվել վաշտի հրա¬մա¬նատարի պաշտոնում, թղթի վրա գրել և ցուցադրել է 30.000 թիվը, որին համաձայնել է՝ հաս¬կանալով, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելու համար ակնարկում և իրենից պահանջում են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Ա.Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն, այնտեղ գտնվող իր կնոջից վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և Ա.Հակոբյանի հետ վերադարձել են նույն հյուրանոց։ Մնացած 5.000 ԱՄՆ դոլարը վճարելու էր մեկ օր անց։ Հասնելով նույն հյուրանոցի դիմաց՝ Ա.Հակոբյանը մտել է ներս, սակայն վերադարձել է Ա.Մկրտչյանի հետ, նստել են իր ավտոմեքենան։ Հասնելով Երևանի քաղա¬¬քապետա¬րանի դիմաց՝ Ա.Մկրտչյանն ավտոմեքենայից իջել է, սակայն մինչ այդ խնդրել է, որ 25.000 ԱՄՆ դոլարը մնա Ա.Հակոբյանի մոտ։ Հաջորդ օրը ծնողները բանկում գրավադրել են ոսկյա զարդեր, որից գոյացած գումարին ավելացրել է որոշակի գումար և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարն առձեռն փո¬խանցել է Ա.Հակոբյանին՝ այդ մասին տեղեկացնելով նաև Աղասի Ալոյանին։ Դրանից հետո՝ 2012թ. հուլիսի 13-ին, «Մարիոթ» հյուրանոցում հանդիպել է Ա.Հա¬կոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, ովքեր խոստացել են մինչև 2012թ. հուլիսի 20-ն ընկած ժամա¬նակահատվածում իրեն նշանակել իր նախկին պաշտոնին։
2012թ. հուլիսի 20-ին՝ ժամը 16-ի սահմաններում, զանգահարել է Ա.Հակոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, սակայն վերջիններս հեռախոսա¬զանգերին չեն պատաս¬խանել։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ա.Մկրտչյանը, ով հայտնել է, որ չի կարողացել պատաս¬խանել իր հեռախո¬սազանգերին Ոստիկանությունում կոլեգիայի նիստին մաս¬նակցելու պատ¬ճառով։ Մինչև 2012թ. հուլիսի 24-ը սպասել, ապա փորձել է վերստին կապ հաստատել վերջին¬ներիս հետ, սակայն նրանց բջջային հեռախոսահամարները գտնվել են անջատված վիճակում։ Տեսնելով, որ վերջիններս հերթական անգամ իրեն խաբում են ՝ զանգահարել է Աղասի Ալո¬յանին, հրավիրել է Երևան։ Նրան հանդիպման է գնացել Գ.Դավիդյանի հետ, սպասել են նաև Ար¬թուր Հակոբյանին և Արամ Մկրտչյանին, քանի որ Ա.Ալոյանը իրենց ներկայությամբ հանդիպ¬ման շուրջ պայմա¬նավորվել էր նաև Արթուր Հակոբյանի հետ։ Մոտ մեկ ժամ սպասելուց հետո զանգահարել է Ա.Հակոբյանը և հայտնել, թե իբր ճանապարհին է, սակայն այդպես էլ նրանցից ոչ մեկը հան¬դիպ¬ման չի եկել։ Հանդիպման ժամանակ Աղասի Ալոյանը պարտավորվել է անձամբ վերա¬դարձնել 30.000 ԱՄՆ դոլարը, սակայն այդ ուղղությամբ փաստացի որևէ գործողություն չի կատարել։ Ա.Հակոբյանի փեսա Արման Հարությունյանը տեղեկացրել է, որ Ա.Հակոբյանը գտնվում է Վրաստանում։ Հասկանալով, որ Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը իրեն խաբել են՝ կա¬տարվածի մասին տեղեկացրել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանին, ով այդ ամենը պատմել է իր ծանոթ, ՀՀ Ռազմական ոստիկանության Երևանի բաժնի պետ Հրայր Նազարյանին, վերջինս էլ իր հերթին այդ ամենի վերաբերյալ հայտնել է անձամբ Հայկարամ Ստեփանյանին։
Դրանից հետո իրեն ու Ա.Ալոյանին հրավիրել են Հ.Ստեփանյանի աշխատասենյակ, որտեղ Ա.Ալոյանը պատմել է, որ Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք տվել են հա¬մա¬պատաս¬խանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ նա իբր մտերիմ անձի՝ Հայկա¬րամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոնների։ Հ.Ստեփանյանի զեկուցագրի հիման վրա ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում կա¬տար¬¬վել է ծառայողական քննություն և արդյունքները ուղարկվել են ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որտեղ հարուցվել է քրեա¬կան գործ։ Միջնորդի միջոցով առանձ¬նա¬պես խոշոր չափերի կաշառք տալու փորձ կատարելու համար իրեն մեղադ¬րանք են առաջադրել, քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ և իր մեղավո¬րությունը հաստատվել է։
Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Արթուր Ղալումյանը պնդել է Ա.Ալոյանի, Ա.Հակոբ¬յանի, Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրություններով, համաձայն որոնց՝ ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից գործով տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը ճանաչել է՝
- երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայ¬տարարել, որ վերջինս հանդիսանում է հենց այն Արթուրը, ով «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառայութ¬յունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար իրենից խաբեությամբ հափշտա¬կել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար,
- երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորութ¬յանը և հայ¬տա¬րարել, որ վերջինս հանդիսանում է «Արամ Ստեփանիչ» ներկայացած անձը, ում հետ Ար¬թուրը հանդիպման էր եկել «Մարիոթ» հյուրանոց, ով էլ թղթի վրա գրել է 30.000 դոլար գու¬մարը, որն իբր անհրաժեշտ էր՝ «Ճա¬նապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում իրեն նշանակելու համար։
Վկա Աղասի Յաշայի Ալոյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ նա 1989 թվականից մինչև 2012 թվականն ընկած ժամանակահատվածում աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանա¬պար¬հային ոս¬տի¬կանություն» ծառայությունում, զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, ամե¬նավեր¬ջում զբա¬ղեցրել է 2-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ տեսուչի պաշ¬տոնը։ 2007 թվականից ճանաչում է Արթուր Ղալում¬յանին, ով 2008-2011թ. ընկած ժամանա¬կա¬հատ¬վածում զբաղեցրել է որպես Ճանապարհային ոստիկա¬նության 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամա¬նա¬տարի տեղակալի պաշտոնը, իսկ ինքը նույն ժամանակահատ¬վա¬ծում ծառայել է նրա ղեկավա¬րությամբ՝ որպես 4-րդ վաշտի 1-ին դասակի հրամանատար։ Նշված ժամանա¬կա¬հատ¬վածում միմյանց հետ գտնվել են մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2011թ. դեկտեմ¬բերին Ա.Ղալումյանին ազատել են աշխատանքից և ուղարկել կադրերի ռեզերվ, սակայն իրենք շա¬րու¬նակել են շփվել։ Մինչև 2012թ. մայիսը Ոստիկանության կադրերի վարչությունից Ա.Ղա¬լում¬յանին առաջարկել են ավելի ցածր պաշտոններ, որին վերջինս չի համաձայնել։ Իրենց հեր¬թական հանդիպման ժամանակ Ա.Ղալումյանին տեղեկացրել է, որ իր ազգական Արթուր Հա¬կոբ¬յանի փեսան՝ Արմանը, մոտ հարաբերությունների մեջ է ՀՀ ոստիկանության պետի գլխա¬վոր խորհրդական Հայկա¬րամ Ստեփանյանի հետ և այդ պատճառով Արթուր Հակոբյանը բազ¬միցս իրեն առաջարկել է հանդիպել Հայկարամ Ստեփանյանին և նրա միջոցով նշանակվել ա¬վելի բարձր պաշտոնի։ Ա.Ղալումյանը, տեղեկանալով, որ խոսքը վերաբերում է ավտոպահես¬տա¬¬մասերի առուվաճառքով զբաղվող Արթուր Հակոբյանի մասին, խնդրել է նրա հետ հան¬դիպում կազմակերպել, որ քննարկեն ինչպես նրան հետաքրքրող ավտոմեքենայի պահես¬տա¬մասի, այնպես էլ աշխատանքի տեղավորման հարցերը։ Անմիջապես զանգահարել է Արթուր Հակոբյանին և տեղեկացրել Ա.Ղալումյանի կողմից անձնական հարցով նրան հանդիպելու ցան¬¬կության մասին՝ Ա.Ղալումյանին տալով Ա.Հակոբյանի շահագործած բջջային հեռախոսա¬հա¬մարը։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանից տեղեկացել է, որ նա հանդիպել է Ա.Հակոբյանի փեսա Արմանին, պայմանավորվել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերա¬կանգնվե¬լու հարցի շուրջ։ Այնուհետև Արման Հարությունյանի հետ հեռախո¬սազրույ¬ցի ժամա¬նակ վերջինս հայտնել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից և հարցերը կկար¬գա¬վորի նրա վերադառնալուն պես։ Մեկ շաբաթ անց Ա.Ղալումյանի պահանջով հերթա¬կան անգամ զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, ով կրկին տեղեկացրել է, որ Հ.Ստեփանյանը ՀՀ-ից բացակայում է։ Եվս մեկ շաբաթ անց զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, վերջինս իր հեռախոսա¬զանգերին չի պատասխանել, ուստի զանգահարել է նաև Արթուր Հակոբյանին, ով վերահաստատել է Հայկարամ Ստեփանյանի՝ ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքը։ Մի քանի օր անց նորից զանգահարել է Ա.Հա¬կոբ¬յանին և խնդրել անձամբ հանդիպել Ա.Ղալումյանին, նրա հետ ձեռք բերել բոլոր պայմանա¬վոր¬վածությունները։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանից տեղե¬կացել է, որ Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոցում նա հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ինչպես նաև Հ.Ստեփանյանի օգնական Արամ Ստեփանիչին։ Պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Ա.Ղալումյանին նշանակել նախկին պաշտոնում։ Հանդիպումից հետո Ա.Ղալումյանը Ա. Հակոբյանի հետ գնացել է փեսայի տուն, վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և այն տվել է Ա.Հակոբյանին։ Հաջորդ օրը Ա.Ղալումյանը Ա.Հակոբյանին տվել է ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Շաբաթներ անց Երևան քաղաքում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա փեսային, խոսակցության ժամանակ Ա.Ղալումյանը հայտնել է, որ այդ օրն իրեն պետք է ներ¬կա¬յացնեին նոր պաշտոնին, սակայն Արթուր Հակոբյանին և Արամ Ստե¬փանիչին չի կարո¬ղա¬նում գտնել, նրանք տևական ժամանակ հեռախոսազանգերին չեն պա¬տասխանում։ Զանգա¬հա¬րել է Ա.Հակոբյանին, ով հայտնել է, որ գալիս է իրենց հետ հան¬դիպ¬ման, խոստացել կարգա¬վորել բոլոր հարցերը, սակայն այդպես էլ հանդիպման չի եկել, անջա¬տել է բջջային հեռախո¬սա¬համարը։ Դրանից հետո Ա.Հակոբյանին և Արամ Ստեփանիչին չեն կարողացել գտնել, ուստի Ա.Ղալումյանին առաջարկել է որպես 30.000 ԱՄՆ դոլարի փոխ¬հա¬տու¬ցում նրան տալ իր ավտոմեքենան, սա¬կայն Ա.Ղալումյանը ավտոմեքենայի շուկայական ար¬ժեքը գնահատել է 20.000 դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին ինքը չի համա¬ձայնել։ Օրեր անց Ա.Ղալումյանի հետ գնացել է Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատա¬սենյակ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի։ Ինքը Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերա¬կանգնվե¬լու համար Ա.Հակոբյանին 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար որպես կաշառք չի տվել, այլ վերադարձրել է նրան պարտք եղած գումարը, սակայն վատ ինքնազգացողության և լարվածության արդյունքում ՀՀ ոստիկա¬նության ներքին անվտան¬գության վարչությունում, այնուհետև՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառա¬յությունում, բա¬ցատ¬րություն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքն ու Ա.Ղալումյանը Արթուր Հակոբ¬յանին համապա¬տասխանաբար՝ 10.000 և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար¬ները տվել են որպես կաշառք, որ նա ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստե¬փանյանի միջոցով իրենց նշա¬նակի համապատասխան պաշտոններում։
Վերը նշված ցուցմունքները վկա Ա.Ալոյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղալումյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Վկա Գենադի Ազատի Դավիդյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանը հան¬դի¬սանում է իր կնոջ եղբայրը, ով ծառայել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստի¬կանություն» ծառայությունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբերին զբաղեցրած պաշտոնից ազատ¬վել ու գրանցվել է ոստիկանության կադրերի ռեզերվում։ 2012թ. հունիս ամսին վերջինս իրեն տեղե¬կացրել է, որ նրա ընկեր Աղասի Ալոյանը խոստացել է բարեկամի՝ Արթուր Հակոբ¬յանի միջոցով օգնել վերականգնվել նախկին պաշտոնում։ Արթուրի հետ հանդիպմանը միասին գնա¬լու Ա.Ղալումյանի առաջարկին համաձայնել է և նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Մաշ¬տոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարան, որտեղ հանդիպել են Արման և Արմեն անուններով երի¬տա¬սարդների, ովքեր ներկայացել են որպես ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյա Հայ¬կարամ Ստեփանյանի մտերիմներ։ Արմանը խոս¬տացել է մեկ շաբաթվա ընթացքում կար¬գավո¬րել այդ հարցերը։ 2012թ. հունիսի 28-ին Ա.Ղալումյանը ընտանիքի անդամների հետ միասին Դիլիջան քաղաքից տեղափոխվել է իրենց տուն։ Նույն օրը՝ ժամը 17։45-ին, իր կնոջ հետ տնից դուրս գալիս մուտքի դիմաց հանդիպել Ա.Ղալումյանին մեկ այլ տղամարդու հետ, ով եղել է ակնոցներով, կեղտոտ մարզազգեստով։ Ա.Ղալումյանը նրան ներկայացրել է որպես Ար¬մանի կնոջ հայր՝ ասելով, որ գնում են Հայկարամ Ստեփանյանին հանդիպման։ Ա.Ղա¬լում¬յանին հորդորել է զգույշ մնալ և հեռացել է։ Հետագայում Ա.Ղալումյանն իրեն պատմել է, որ պաշտոնի նշանակման համար Արթուր Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ գումարը չի կարողանում ստանալ։ Բացի այդ, Ա.Ղալումյանը տեղեկացրել է, որ Աղասի Ալոյանը նույն նպատակով Ա.Հակոբյանին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, որը ևս Ալոյանին չի վե¬րադարձվել։ Հասկանալով, որ Ա.Ղալումյանը խաբվել է՝ նրան հորդորել է դիմել ոստի¬կա¬նություն։ Տեսնելով, որ վերջինս ոստիկանություն չի դիմում՝ անձամբ հանդիպել է իր ընկեր, Ռազմական ոստի¬կանության աշխատակից Հրայր Նա¬զարյանին, նրան պատմել է ողջ եղե¬լութ¬յունը՝ խնդրելով Հայկարամ Ստեփանյանից պար¬զել եղելությունը։ ՊԱրզվել է, որ Հ.Ստե¬փան¬յանը վերոնշյալ նշանակումներից առհասարակ տեղյակ չէ, որի կապակցությամբ նա կատարվածին տվել է օրինական ընթացք։
Վկա Մելսիդա Թոռնիկի Վարդումյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանը իր ամու¬սինն է, ով երկար տարիներ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառա¬յութ¬յունում, սա¬կայն 2011թ. դեկտեմբեր ամսին զբաղեցրած պաշտոնից ազատվել է։ ՀՀ ոստի¬կանությունում աշխատելու տարիներին ընկերություն է արել Աղասի Ալոյանի հետ և գտնվել ջերմ հարաբերություն¬ների մեջ։ 2012թ. հունիս ամսին ամուսնուց տեղեկացել է, որ Ա.Ալոյանի բարեկամը ջերմ հարաբերութ¬յուն¬ների մեջ է գտնվում ոստիկանության բարձրաստիճան պաշ¬տոնյայի հետ, ում միջոցով կարող է վերականգնվել նախկին աշխատանքին։ Ա.Ղալումյանը քրոջ ամուսնու՝ Գենադի Դավիդյանի, հետ գնացել և հանդիպել է երկու երիտասարդների, ովքեր խոստացել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով լուծել ամուսնու աշխատանքի տեղա¬վորման հարցը։ Դրանից մի քանի օր անց տեղեկացել է, որ այդ հարցով նշված երիտասարդ¬ներն այլևս չեն զբաղվելու, նրանց փոխարեն զբաղվում է երիտա¬սարդներից մեկի աները՝ Ար¬թուր Հակոբ¬յանը, ով իր հերթին հանդիսանում է Գագիկ Բեգլարյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի 28-ին Ա.Ղալումյանը Երևան քաղաքում հանդիպել է Արթուրին և ևս մեկ այլ անձնա¬վորության, ովքեր պաշտոնի նշանակման համար պահանջել են 30.000 ԱՄՆ դոլար, որին ամուսինը համաձայնել է։ Այդ օրն ամուսինը վերջիններիս տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հա¬ջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Հետագայում Արթուրը և նրա ծանոթը խոստումը չեն կատարել, Ա.Ղալում¬յանին աշխա¬տանքի չեն տեղավորել և խաբեությամբ հափշտակել են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Վկա Արման Հակոբի Հարությունյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանը հան¬դիսանում է կնոջ՝ Լարիսա Հակոբյանի, հայրը։ Վերջինս զբաղվել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնի¬շի ավ¬տո¬մեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Ա.Հակոբյանը ունեցել է «Օպել» մակ¬նիշի ավ¬տոմեքենա, սակայն տեսողական խնդիրների պատճառով ավտոմեքենան վարել է նրա վարորդ Արմեն Սահակյանը։ Ճանաչում է նաև Սևան քաղաքի բնակիչ Աղասի Ալոյանին, ով հանդիսանում է Ա.Հակոբյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի ամսին, երբ գտնվել է Ա.Հակոբ¬յանի տանը, վերջինս Ա.Սա¬հակյանի ներկայությամբ ասել է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով պետք է օգնի նրա ծանոթ Արթուր Ղալում¬յանին ճանապարհային ոստիկանությունում պաշտո¬նի նշանակվելու հարցում։ Ա.Հակոբյանն իրեն ասել է, որ Արթուր Ղալումյանին պետք է ներկա¬յանա որպես ՀՀ ոստիկանության համակարգում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստե¬փանյանի ծանոթ և խոստանա, որ նրա կամ այլ բարձ¬րաս¬տիճան պաշտոնյայի միջոցով կլուծ¬վի Ա.Ղալումյանի պաշտոնի հարցը։ Դրանից հետո Արմեն Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարանում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին ու նրա փեսային։ Ինքն ու Արմեն Սահակյանը Ա.Ղալումյանին վստահեցրել են, որ կարող են նրան նշանակել վաշտի հրամանատարի պաշտոնին՝ խնդրելով մի քանի օր ժամանակ։ Մի քանի օր անց Ա.Հա¬կոբյանի խնդրանքով նորից զանգահարել է Ա.Ղալումյանին և ասել, թե իբր Հ.Ստեփանյանը ՀՀ-ում չէ, աշխատանքի տեղավորման հարցը կլուծվի նրա վերադառնալուց հետո։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանը պարբերաբար զանգահարել է իրեն, սակայն ինքը չի իմացել, թե ինչ պա¬տասխանի։ Նույնիսկ մեկ անգամ իր հեռախոսազանգին պատասխանել է Արմեն Սահակյանը։ 2012թ. հուլիս ամսին Աղասի Ալոյանի պահանջով «Հավանա» ռեստորանում հանդիպել է վեր¬ջինիս և Ա.Ղալումյանին, նրանց հետ խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Ա.Ղա¬լում¬յանը աշխատանքի տեղավորման համար Ա.Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով նշանակվի վաշտի հրամանատարի պաշտո¬նում։
Վկա Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 2011 թվա¬կա¬նից աշ¬խա¬տել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ որպես ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդա¬¬կան։ 2012թ. հուլիսի 26-ին Երևանի ռազմական ոստիկանության բաժնի պետ Հրայր Նազար¬յանն իրեն հայտնել է, որ ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվող Արթուր Ղա¬լումյանից և Աղասի Ալոյանից ինչ-որ քաղաքացի վերցրել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ՝ իր միջոցով պաշտոնի նշանակելու պատրվակով։ Կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունենալով՝ Ա.Ղալումյանին և Ա.Ալոյանին հրավիրել է իր աշխա¬տա¬¬սենյակ, զրու¬ցել նրանց հետ, ինչի արդյունքում պարզել է, որ վերջիններս կաշառք տալու միջոցով փոր¬ձել են պաշտոններ ստանալ, սակայն դարձել են խաբեության զոհ։ Անմիջապես զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության պետին, ում հանձնա¬րարականով նշանակվել է ծառայո¬ղա¬կան քննություն։ Ծառայողական քննությամբ պարզվել է, որ ոմն Արթուր Հա¬կոբ¬յանը, ում երբևէ չի ճանաչել, Ա.Ղալումյանին վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու, իսկ Ա.Ալո¬յանին պաշտոնական առաջխաղացման համար 2012թ. հունիս-հուլիս ամիսներին կա¬շառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, հափշտակել այդ գումարները։ Վկա Հ.Ստեփանյանը նաև նշել է, որ Արթուր Ղալումյանին և Աղասի Ալոյանին երբևէ չի ճանաչել, նրանց պաշտոնի նշանակելու հարցով որևէ մեկն իրեն չի դիմել, նշել է նաև, որ Արթուր Հակոբյան, Արման Հարությունյան և Արամ Ստեփանի Մկրտչյան կենսագրական տվյալներով անձանց ևս չի ճանաչում։
Վկա Հրայր Հրաչիկի Նազարյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 1994 թվականից ծա¬ռայում է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունում, իսկ 2012թ. ապրիլի 28-ից զբաղեցնում է Երևանի բաժնի պետի պաշտոնը։ Ճանաչում է Հայկարամ Ստեփանյանին, քանի որ վերջինս երկար տարիներ եղել է իր վե¬րադասը։ 2012թ. հուլիսի վերջին իրեն է զանգահարել Արարատի զինվորական կոմիսար Գենադի Դավիդյանը և առաջարկել հանդիպել։ Հանդիպման ժամանակ վերջինս տեղեկացրել է, որ իր բարեկամ Արթուր Ղալումյանը ինչ-որ Արթուր Հակոբյանի տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ այն փոխանցի Հայկարամ Ստեփանյանին, իսկ վերջինս էլ Ա.Ղալումյանին նշանակի ճանապարհային ոստիկանութ¬յան վաշտի հրամանատարի պաշ¬տոնին։ Գ.Դավիդյանը խնդրել է, որ ինքը զանգահարի Հ.Ստեփանյա¬նին և ճշտումներ կատարի՝ արդյոք նա տեղյակ է այդ պատմությունից։ Հետագա օրերին այդ ամենի մասին տեղեկացրել է Հ.Ստեփանյանին, ով հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի, որին այնու¬հետև տվել է օրինական ընթացք։
«Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված էլեկտրոնա¬յին կրիչները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2012թ. մայիսի 01-ից մինչև 2012թ. օգոստոսի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Արթուր Ղալումյանի 093-077022, 091-077022 և Աղասի Ալոյանի 093-020888, 091-912411 հեռախոսահամարներին մուտ¬քային և ելքային զանգեր են կատար¬վել Արամ Մկրտչյանի և Արթուր Հակոբյանի կողմից շահագործվող 098-323122, 096-573335, 095-956745 հեռախոսահամարներից։ Նույն ժամանա¬կա¬հատվածում մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի, Արթուր Հա¬կոբ¬¬յանի, Արման Հարությունյանի, Արմեն Սահակյանի կողմից շահագործվող 096-573335, 098-323122, 095-956745, 098-321515, 098-231515 և 094-643900 հեռախոսահամարների միջև։ Բացի այդ, 2012թ. հունիսի 28-ին և 29-ին, այսինքն՝ Արթուր Ղալումյանի կողմից Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք համապատասխանաբար՝ 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ տա¬լու օրե¬րին, Արթուր Ղալումյանի 093-077022 հեռախոսահամարից ելքային և մուտքային զանգեր են կատարվել Արթուր Հակոբյանի 096-573335 բջջային հեռախոսահամարին։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «Արդշինինվեստ» բանկի Դիլիջանի մասնաճյուղի վարկավորման և ոսկյա զարդերի գրավի թիվ 7G պայմանագրով և ոսկյա իրերի գրավի ու հանձնման-ընդունման թիվ 7G/01083584 ակտի առկայությամբ, համա¬ձայն որոնց՝ Արթուր Ղալումյանի մայրը՝ Մարգարիտա Չոբանյանը 2012թ. հունիսի 29-ին նշված բանկի մասնաճյու¬ղից ոսկու գրավադրմամբ ստացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթի՝ «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճա¬րանում 2012թ. հուլիսի 02-ին Ա.Ղալումյանի կատարած 11.500 ՀՀ դրամ վճարելու մասին թիվ 40933080 ՀԴՄ կտրոնի առկայությամբ, ինչը հիմնավորում է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ Ա.Ղալումյանի կապը, երբ կաշառքը տալուց հետո հանդիպել են տվյալ հյու¬րա¬նոցի սրճարանում։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «Ղ-Տելեկոմ», «Արմեն¬Տել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված բջջային հեռախոսահամարների վերծանում¬ների առկայությամբ, համաձայն որոնց՝ 2012թ. մայիսի 01-ից մինչև 2012թ. օգոս¬տո¬սի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Արթուր Ղալումյանի 093-077022, 091-077022 և Աղա¬սի Ալոյանի 093-020888, 091-912411 հեռախոսահամարներին մուտքային և ելքային զան¬գեր են կատարվել Արամ Մկրտչյա¬նի, Արթուր Հակոբյանի շահագործած 098-323122, 096-573335, 095-956745 հեռախոսահամարներից։ Նույն ժամանակահատվածում մուտքային և ել¬քա¬յին զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի, Արթուր Հակոբյանի, Արման Հարությունյանի, Արմեն Սա¬հակ¬յանի կողմից շահագործվող 096-573335, 098-323122, 095-956745, 098-321515, 098-231515 և 094-643900, հեռախոսահամարների միջև։ Բացի այդ, 2012թ. հունիսի 28-ին և 29-ին՝ Արթուր Ղա¬լումյանի կողմից Արթուր Հակոբյանին 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար որպես կա¬շառք տալու օրերին, Արթուր Ղալումյանի 093-077022 հեռախոսահամարից ելքային և մուտ¬քային զանգեր են կատարվել Արթուր Հակոբյանի 096-573335 բջջային հեռախոսահամարին։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. փետրվարի 8-ի դատավճռով, որով դատարանը հիմնավորված է համարել այն, որ Ա.Ղալումյանը, 2011թ. դեկտեմբերի 05-ից ազատված լինելով Ճանապարհային ոստի¬կա¬նության ճանապարհապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի 4-րդ սպայական վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնից և գրանցված լինելով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզեր¬վում, կաշառք տալու միջոցով կրկին պաշտոնի նշա¬նակվելու համար 2012թ. հունիսի 28-ին ծանոթացել է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյա¬¬նի հետ, ովքեր, նախնական համաձայնությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ մոլո¬րութ¬յան մեջ են գցել նրան և հա¬վաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանը 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց կարող է պաշտոնեական դիրքն օգ¬տագործել և նպաստել ճանապարհային ոստիկանության վերոհիշյալ գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշ¬տոնում նշանակվելու հարցում։ Համաձայնելով տալ պահանջվող կաշառքը՝ Ա.Ղալումյանը նույն օրը Ա.Հակոբյանին անձամբ տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դո¬լար, վերջինիս միջոցով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հ.Ստեփանյանին որ¬պես կաշառք տալու համար, սակայն Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը խաբեությամբ հափշտա¬կել և տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։
ՀՀ ոստիկանության պետի 2012թ. հուլիսի 31-ի թիվ 3103-Ա հրամանով, համաձայն որի՝ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր և Ներքին անվտանգության վարչությունների կողմից հա¬մատեղ կատարված ծառա¬յո¬ղական քննութ¬յամբ պարզվել է, որ քաղաքացի «Ա»-ն ՀՀ ոստի¬կանության կադրերի ռեզերվում գտնվող ոստիկանության մայոր Արթուր Ժորայի Ղալում¬յանին պաշտոնի նշանակելու, իսկ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ճանապար¬հապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումար¬տակի 3-րդ սպայական վաշ¬տի 2-րդ սպայական դասակի ավագ տե¬սուչ, ոստիկանության մայոր Աղասի Յաշայի Ալոյանին պաշ¬տոնի առաջխաղացման համար համապատասխանաբար՝ 2012թ. հունիսի վերջերին և 2012թ. հուլիսի սկզբներին կաշառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է՝ Ա.Ղալումյանից 30.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Ա.Ալոյանից՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ և խաբեությամբ տիրացել դրանց, ուստի 2012թ. հուլիսի 31-ից Ա.Ալո¬յանի լիազորությունները դադարեցվել են։
Վերոնշյալ ապացույցները հետազոտվեցին նաև Դատարանում, որոնց արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Այսպես, ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղա¬վոր չճանաչեց, օգտվելով լռելու իր իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և հարցերին պա¬տասխանելուց, պնդեց քրեական գործի նախաքննության ընթացքում տված և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով Դատարանում հրապա¬րակված ցուց¬մունքները։
Տուժող Արթուր Ղալումյանը Դատարանում ըստ էության վերահաստատեց նա¬խաքննա¬կան ցուց¬մունք¬ները, հայտնեց, որ 1997-2011թթ. ծառայել է ՀՀ ոստիկա¬նությունում՝ զբա¬ղեց¬նելով տարբեր պաշ¬տոններ։ 2007-2011թթ. աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապար¬հա¬յին ոստիկանություն» ծառա¬յութ¬յունում՝ զբաղեցնելով երկրորդ գումարտակի չորրորդ վաշտի հրա¬մանատարի տեղակալի պաշ¬տոնը, որից հետո՝ 2011թ. դեկտեմբերին ազատվել է զբա¬ղեցրած պաշտոնից՝ գրանցվելով ոստի¬կանության կադրերի ռեզերվում։ 2007 թվականից ճա¬նաչել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության աշխատակից Աղասի Ալոյանին և վերջի¬նիս հետ գտնվել նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվե¬լու ժամանակ վերջինս մի քանի անգամ ասել է, որ իր բարեկամ Արթուրի փեսան՝ Ար¬մանը, ազգակցական հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկանությունում բարձր պաշ¬տոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի հետ՝ առաջարկելով վերջինիս միջոցով նշանակվել նույն պաշտոնին։ Ինքը չի համաձայնել, քանի որ սպասել է, որ ոստիկանության կադրերի վար¬չությունից նոր պաշտոն կառաջարկեն։ Չնայած այդ ամենին՝ Աղասի Ալոյանը անընդհատ զան¬¬գահարել է և խորհուրդ տվել դիմել նրանց օգնությանը՝ պատճառաբանելով, որ Հայկարամ Ստեփանյանն այն մարդն է, ով ունի բոլոր հնարավորությունները պաշտոնի նշանակման հար¬ցը լուծելու համար։ Այդ ընթացքում Աղասի Ալոյանի պաշտոնը մեկ աստիճանով իջեցրել էին և ըստ նրա խոսքերի՝ նույն մարդիկ պետք է զբաղվեին նաև իր հարցով՝ վերականգնեին նույն պաշտոնին։
2012 ամռանն Աղասի Ալոյանը զանգահարել է իրեն և տեղեկանալով, որ գտնվում է Երևան քաղաքում, հայտնել է, որ պաշտոնի նշանակման հարցով պայմանավորվել է իր բարեկամ Արթուրի փե¬սա Արմանի հետ, ով կկազմակերպի այդ գործընթացը։ Նույն օրը Արմանը զանգահարել է իրեն, պայմանավորվել և հանդիպել են Երևանի Մաշտոցի պողոտա¬յում գտնվող բացօթյա սրճա¬րանում։ Ինքը հանդիպման է գնացել փեսայի՝ Գենադի Դավիդյանի հետ, իսկ Արմանը` Արթուր Հակոբյանի վարորդ Արմենի հետ։ Խոսակցության ժամանակ Արմանը, տեղեկացված լինելով իր կողմից ծավալած գործունեության, նախկինում զբաղեցրած պաշտոնի, աշխատանքից ազատելու պատճառների մասին՝ հայտնել է, որ ջերմ հարաբե¬րութ¬յունների մեջ է գտնվում Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կանի ամեն ինչ իրեն աշխատանքի տեղավորելու համար։ Ա.Հարությունյանն իր աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց մասին տեղյակ են եղել միայն ոստիկանության կադրերի վարչության աշխատակիցները, Աղասի Ալոյանը և իր հարազատ¬ներից մի քանի հոգի։ Հետագայում հասկացել է, որ այդ ամենը Ա.Հարությունյանին հայտնի է դարձել Աղասի Ալոյանից։ Հանդիպումից մի քանի րոպե անց իրեն զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հայտնել, որ արդեն խոսել է Ա.Հարությունյանի հետ և ամեն ինչ լավ է լինելու՝ հորդորելով չանհանգստանալ։ Դրանից հետո հեռախոսակապի մեջ է գտնվել Ա.Հա¬րութ¬¬յուն¬յա¬նի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից, նրա վերադառ¬նալուն պես կկարգավորվի այդ հարցերը։ Մոտ 15 օր անց զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և տեղեկացրել, որ Հայկարամ Ստեփանյանը երիտասարդ Ա.Հարությունյանին չի վստահում, ուստի նրա պահանջով այդ հարցով կզբաղվի իր ազգական Արթուրը։ Քիչ անց իրեն է զանգա¬հարել Արթուր Հակոբյանը և ասել, որ Աղասի Ալոյանը պատմել է Հայկարամ Ստե¬փան¬յանի միջո¬ցով բարձր պաշտոն զբաղեցնելու իր ցանկության մասին՝ պահանջելով հան¬դիպել և զրուցել։
Նույն օրը զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հորդորել է վստահել Արթուր Հակոբյանին և ազատ խոսել նրա հետ։ Այդ օրը միայնակ հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, նրա ուղեկ¬ցությամբ գնացել են «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ վերջինս իրեն ծանոթացրել է Արամ Մկրտչյա¬նի հետ, ով ներկայացել է որպես Արամ Ստեփանիչ։ Խոսակցության ժամանակ վերջինս մեկ անգամ ևս տեղեկանալով, որ խնդիրն Ա.Ղալումյանին վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելն է՝ թղթի վրա գրել և ցուցադրել է 30.000 թիվը, որին համաձայնել է՝ հասկանալով, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելու համար իրենից պահան¬ջում են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուր Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն` գումարը վերցնելու, սակայն Արթուրին հայտնել է, որ տվյալ պահին կարող է տրամադրել միայն 25.000 ԱՄՆ դոլարը, իսկ 5.000 ԱՄՆ դոլարը կտրամադրի հաջորդ օրը։ Ճանապարհին Արամը զանգահարել է Արթուրին, զրույցի ընթացքում Արթուրը նրան հայտնել է, որ « 25 կգ ձուկը կլինի այսօր, իսկ մնացած 5-ը՝ վաղը»՝ ակնարկելով 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարների մասին։ Արթուրը հեռախոսն անջատելով՝ իրեն հայտնել է, թե նորմալ է, այդպես էլ կլինի։
Կնոջից` Մելսիդա Վարդումյանից վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլարը և անմիջապես վեր¬ջինիս ներկայությամբ փո¬խանցել Արթուրին, այնուհետև միասին վերադարձել են հյուրա¬նոց՝ պայմանավորվելով մնա¬ցած 5.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ օր հետո։ Ինքն Արթուրին ասել է, թե չի վստահում, որևէ մեկին չի ճանաչում, սակայն վերջինս հավաստիացրել է, թե կարող է վստահել նրան, քանի որ հենց Աղասիի հորեղբոր տղան է, նշել, որ ինքն որևէ մեկին ճանաչելու խնդիր չունի, նրա հետ գործ ունի, ներկայացրել, թե Գագիկ Բեգլարյանն էլ իր «ախպերն ա»։ Հասնելով նույն հյու¬րա¬նոցի դիմաց՝ Արթուր Հակոբյանը մտել է ներս, վերա¬դարձել Արամ Մկրտչյանի հետ և նստել իր ավտոմեքենան։ Հասնելով Երևանի քաղաքապետա¬րանի դիմաց՝ Արամն իջել է ավտոմե¬քե¬նայից, սակայն մինչ այդ խնդրել է, որ 25.000 ԱՄՆ դոլարը մնա Արթուրի մոտ։ Արթուրին նույն¬պես իջեցրել է, որից հետո ուղևորվել է Դիլիջան, ճանապարհին Արթուրը զանգահարել է իրեն և հանգստացրել, թե ամեն ինչ նորմալ է։ Դիլիջան չհասած՝ իրեն է զանգահարել նաև Աղասի Ալո¬յանը, հայտնել, թե խոսել է Արթուրի հետ, տեղյակ է, որ ինքը 25-ը տվել է, 5-ն էլ վաղն է տալու, վստա¬հեցրել, թե ամեն ինչ նորմալ է լինելու։ Հաջորդ օրը ծնող¬ները բանկում գրավադրել են ոսկյա զարդեր, որից գոյացած գումարին ավելացրել է որոշակի գումար և «Համալիրի» մոտ առձեռն 5.000 ԱՄՆ դոլարը փոխանցել Արթուր Հակոբ¬յանին՝ այդ մասին տեղեկացնելով նաև Աղասի Ալոյանին։ Սակայն պայմանավորված ժամ¬կետում իրեն այդպես էլ պաշտոնի չեն նշանակել, որից հետո ինքն Աղասիին խնդրել է Արթուրին փոխանցել, որ այլևս այդ պաշտոնը պետք չէ, թող գումարը վերա¬դարձնեն, այնինչ, իրեն դարձյալ համոզել են, թե ամեն ինչ նորմալ է լինելու։ Ինքը հան¬դիպում է պահանջել, հանդիպել են Սևան քաղա¬քում գործող ռեստորանում, ուր Արթուրն եկել էր վարորդի, իսկ Աղասին՝ երկու այլ ընկերների հետ։ Սեղանի շուրջ Արթուրը դարձյալ փորձել է հանգստացնել իրեն, սակայն պահանջել է, որ նա իր գումարը վերադարձնի։ Արթուրը խնդրել է ևս 2 օր համբերել՝ խոստանալով, որ գործը լինելու է։
Հասկանալով, որ իրեն խաբում են՝ Աղասիին հորդորել է, թե քանի որ նա է երաշխավորել, կամ գումարն են իրեն վերադարձնում կամ անձամբ գնալու է Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ և պատմելու է ճշմարտությունը։ Աղասին համաձայնել է, պարտավորվել, որ եթե Արթուրը գումա¬րը չվերադարձնի, պատրաստ է իր թանկարժեք մեքենան իրեն տալ, ինչին չի համաձայնել։ Աղասին իրեն առաջարկել է գտնել Երևանում գտնվող նրա բնակարանի որևէ գնորդի, նշել, որ ցանկանում է այդ բնակարանը 40.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել և վաճառքից գոյացած եկամտի հաշվին պարտավորվել է վերադարձնել իր գումարը, նույնիսկ, այդ տան հատակագիծն է իրեն տվել։ Նրան առաջարկել է 10.000 ԱՄՆ դոլար ավելացնել՝ պայմանով, որ բնակարանն իր անվամբ վե¬րաձևա¬կերպվի, եթե նա է պատասխանատ¬վություն վերցնում։ Աղասին նախ՝ համա¬ձայնել է, սակայն հետագայում հրաժարվել է, ապա նրա կնոջ եղբայրը, ով նստած էր Աղասիի մեքենայի մեջ, մոտեցել է իրեն և ասել, թե իրեն որևէ գումար տալու չունեն, ում ուզում է, թող բողոքի։
Հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնեց, որ 2012թ. ամռանը «Մարիոթ» հյուրանոցում հանդիպելու օրը ինքը և Արթուրը իր մեքենայով գնացել են հյուրանոց, ուր մատուցողը մոտեցել և ասել է, որ իրենց սպասում են 2-րդ հարկում։ Մտնելով առանձնասենյակ՝ տեսել է Հայկարամ Ստեփանյանի ներկայացուցչին, ով տպավորիչ տեսք ուներ, կոստյումով և փողկապով էր։ Իրենց զրույցը տևել է շուրջ 10-15 րոպե, խմել են ջուր ու զովացուցիչ ըմպելիք։ Տվյալ պահին Արամը թղթի վրա գրել է գումարի չափը, որն իր նստած դիրքից չէր երևում, Արթուրն է կար¬դացել ու ասել, թե գումարը շատ է։ Մանրամասնեց, որ 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վերջնական ստանա¬լուց հետո Արթուրի հետ շուրջ մեկ ամիս ակտիվ հեռախոսազրույց են ունեցել, սակայն հետա¬գայում «Գյուղինստիտուտի» մոտ գործող սրճարանում հանդիպման չներկայանալուց հետո Արթուրն իր հեռախոսազան¬գերին այլևս չի պատասխանել։ Հաջորդ օրը նրա փեսա Ար¬մանն իրեն հայտնել է, թե Արթուրը գիշերը գնացել է Վրաստան՝ աներոջ տուն, այդ ընթացքում Արմանը և Աղասին հեռախոսազրույց են ունեցել և իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուրը Վրաստանից կգա ու խնդիրը կկարգավորի, գումարը կվերա¬դարձնի, սակայն Արմանն ասել է, թե գումարը չի տալու։
Հստակեցրեց, որ Աղասին սկզբում ասել է, թե հորեղբոր տղայի փեսան է գործն անելու, որից հետո ասել է, թե քանի որ նա երիտասարդ է, նրան չեն վստահում, այդ հարցով զբաղվելու է հենց Արթուրը, այդ պահին դեռ գումարային հարցեր չկային։ Աղասին ասել է, որ մինչև գու¬մար չլինի, հարցը չի լուծվի, չնայած գումարի չափը չէր նշել։ Արմանին հանդիպել է մեկ անգամ՝ եղել են ինքը, իր փեսա Գենադին և Արմենը, բացի այդ, հեռախոսազրույց է ունեցել նրա հետ։ Պաշտոնի նշանակման համար նախապես կոնկրետ գումար չէր նախատեսել, գումարի չափն ասել է Արթուրը։ Այդ շրջանում բնակվում էր իր քրոջ տանը, այդ պատճառով 25.000 ԱՄՆ դո¬լարն այդ տանն էր, քանի որ և ապահով էր, և այդ գործի համար կարող էր պետք գալ։ Արթու¬րին վստահել է, քանի որ Աղասիի միջոցով էր նրան ճանաչում, Արթուրին գումարը տալուց հե¬տո ինքը հայտնել է, որ որևէ մեկին չի վստահել, ճանաչում է Աղասիին և Արթուրին։ «Մարիոթ» հյուրանոցում հնարավոր է անգամ, որ թղթի վրա գումար իրականում գրված չի եղել, ինքը չի սակարկել, քանի որ Արթուրը կարդալով թուղթը՝ դիմել է Արամի Ստեփանիչին, թե՝ թանկ ես գրել, որից հետո ասել է, թե մի բան կանենք։ Արթուրը կոնկրետ թիվ հյուրանոցում չի հնչեցրել, դուրս գալուց հետո է իրեն ասել 30.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, նշել, որ դրանից պակաս չի լինի։ Նախաքննա¬կան հակասական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ հյուրա¬նոցում կայացած իրենց զրույցի ընթացքում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առա¬ջարկել է գումարը տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իր նշանակումից հետո, որին վերջինս չի հա¬մաձայնել։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուրը զանգահարել է Արամ Ստեփանիչին, նախ՝ ճշտել, արդյոք Արամ Ստեփանիչն է, թե՝ ոչ, սկզբում ցույց է տվել, թե չի ճանաչում նրան, իսկ հետո նրանց խոսակցությունը դարձել է մտերմիկ։ Արթուրը ճանապարհին էլ հանգստացրել է իրեն, նշել, թե Ստեփանիչին լավ գիտի, նա հաստատ գործը կանի, դրանից էլ հասկացել է, որ նրանք ծանոթ են։ Պնդեց, որ Արթուրը կաշառքի գումարի չափն իրեն հայտնել է Ստեփանիչի հետ հեռախոսազրույց ունենալուց հետո։ Հյուրանոցում հանդիպման պահին Արամը մի պահ առանձ¬¬նացել է, Արթուրն ասել է, թե նա Հայկարամ Ստեփանյանի հետ է հեռախոսազրույց ունենում։
Մանրամասնեց, որ Արթուրը «25կգ ձկան» ծածկագրով հեռախոսազրույցը Արամ Ստե¬փա¬նիչի հետ ունեցել է «Մարիոթ» հյուրանոցից դուրս գալուց հետո, երբ գնում էին գումարի հետևից, Ար¬թուրը զանգել է նրա հեռախոսից, կեսօրին մոտ էր։ Տեղյակ չէ, թե իր տված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ի վերջո իրականում ում է հասել, Արթուրն է հեռախոսով հավաստիացրել, թե գու¬մարը տեղ է հասել, միայն վերջինիս խոսքերից գիտի, որ գումարը հասել է Արամ Ստեփանիչին։ Արթուրն իրեն տվել է Արամ Ստեփանիչի հեռախոսահամարը, պարբերաբար զանգա¬հարել է այդ համարին, սակայն այդ զանգերին չեն պատասխանել։ Արթուրին ասել է, որ այդ հեռախո¬սա¬համարը չի պատասխանում, որից հետո իր հեռախոսին փակ հեռախոսահամարից զանգ է եկել, զանգահարողը ներկայացել են որպես Արամ Ստեփանիչ։ Վերջինս հայտնել է, թե ամեն ինչ նորմալ է, իր կարծիքով՝ զանգահարողը փողկապով այն նույն անձն էր, ում հանդիպել էին Արթուրի հետ հյուրանոցում։ Փակ համարից նման զանգ էլի եղել է. Արթուրի՝ Վրաստան մեկ¬նելուց հետո, դարձ¬յալ այդպիսի զանգ է ստացել, նույն Արամ Ստեփանիչը տեղեկացրել է, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։ Ըստ էության, Արթուրին վստահել է Աղասիի պատճառով և եթե Աղասիին չճանաչեր, Արթուր Հակոբյանին գումարը չէր տա։ Իրավապահ մարմին¬ներին դի¬մելիս գիտակցել է հնարավոր իրավական հետևանքները, սա¬կայն ցանկացել է Արթուրի խար¬դախության դեմն առնել ու գումարը հետ ստանալ։ Աղասի Ալո¬յանից է տեղյակ, որ Հայկարամ Ստե¬փան¬յանը Արթուր Հակոբյանի փեսա Արմանի մոր ընկերն է։ Արամ Ստեփանիչին հանդի¬պել է երկու անգամ։ Պնդեց, որ 30.000 ԱՄՆ դոլարի չափի մասին խոսակցությունն եղել է հյու¬րա¬նոցից դուրս գա¬լուց հետո, Արամ Ստեփանիչի ներկա¬յությամբ այդ թիվը չի հնչեցվել։
Նշեց, որ 30.000 ԱՄՆ դոլարն իրեն չի վերադարձվել կամ փոխհատուցվել, ներկայացրեց քաղաքացիական հայց` խնդրելով վերոնշյալ գումարը բռնագանձել ամբաստանյալ Ա.Հակոբ¬յանից հօգուտ իրեն։ Խնդրեց ամբաստան¬յալի նկատմամբ նշանակել ամենախիստ պա¬տի¬ժը` պատճառաբանելով, որ զրկվել է ոչ միայն գումարից, այլև ՀՀ ոստիկանության համակարգում այլևս ծա¬ռայելու հնարավորությունից։
Հայտնեց նաև, որ երբ իրեն ու Աղասի Ալոյանին հրավիրել են Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատասենյակ, այնտեղ Աղասի Ալոյանը պատմել է, որ որպես կաշառք Արթուր Հակոբյանին տվել են համապատասխանաբար` 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ նա Հայկա¬րամ Ստե¬փանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոնների։ Չնայած դրան՝ հետա¬գայում Աղասին հրաժարվել և հայտնել է, թե իբր այդ 10.000 ԱՄՆ դոլարը ոչ թե կաշառք էր, այլ պարտք եղած գումարի վե¬րա¬դարձ։
Վկա Աղասի Յաշայի Ալոյանը Դատարանում ըստ էության տվեց նախաքննականին նույնաբովանդակ ցուցմունքները։ Հարցերին պատասխանելիս մանրամասնեց, որ Արթուր Ղա¬լումյանը թեև իրեն տեղեկացրել էր, որ Արթուր Հակոբյանին 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել, սակայն իրականում չգիտի, արդյոք դա այդպես է, թե` ոչ։ Անձամբ զանգահարել է Արթուր Հակոբյանին, ով ասել է, որ հարցերը շուտով կկարգավորի, սակայն նա չի ընդունել գումար ստա¬նալու հանգա¬մանքը։ Արթուր Հակոբյանի և Արթուր Ղալումյանի միջև կայացած խո¬սակցութ¬յուններին որևիցե առնչություն չի ունեցել, իրեն պաշտոնի նշանակման հարցով որևէ գումարային խո¬սակցություն չի եղել։ Հայկարամ Ստեփանյանն աշխատում էր ոստիկա¬նութ¬յու¬նում, նա Արթուր Հակոբյանի փեսայի բարեկամն է։ Սույն դեպքի հետ կապված ինքը և Արթուր Ղալումյանը, իրոք, եղել են Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ, ով զարմացել է, թե այդ ինչ խո¬սակցություն¬ներ են իր անվան շուրջ պտտվում։
Ինքը մինչև Արթուր Հակոբյանի հայտնվելը և վերջինիս կողմից հարցերը կարգավորելն առաջարկել էր Արթուր Ղալումյանին 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց տալ իր ավտոմեքենան, սակայն Ա.Ղալումյանն ավտոմեքենայի շուկայական արժեքը գնահատել է 20.000 ԱՄՆ դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին չի համաձայնել, քանի որ ինքն այդ մեքենան գնել էր 40.000 ԱՄՆ դոլարով։ Ավելին՝ Ղալումյանը պահանջել է նաև իր բնակարանը գրանցել նրա անվամբ։ Նման առաջարկին համաձայնել է այն բանից հետո, երբ Ղալումյանն ասել է, թե կբո¬ղոքի և իրեն աշխատանքից հանել կտա։ Ինքը երբևէ Արթուր Ղալումյանի մոտ չի երաշխա¬վորել, թե Արթուր Հակոբյանը գումարով կարող է նրա պաշտոնի վերականգման հար¬ցերը լուծել, չի ասել նաև, թե 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Արթուր Հակոբյանը բոլոր հարցերը կլուծի։ Նշեց նաև, որ Ղալումյանն իրեն նախապես չէր հայտնել, թե պաշտոնի նշանակ¬վելու համար որևէ անձի կաշառք պետք է տա, նա իրեն 30.000 ԱՄՆ դոլարի մասին հայտնել է այն ժամանակ, երբ զանգա¬հարել և փնտրում էր Արթուր Հակոբյանին։ Արթուր Ղալումյանն իրեն հայտնել է, որ հանդիպել է ինչ-որ բարձրաստիճան պաշտոնյայի օգնականի հետ, ով նրա հար¬ցերը պետք է լուծի, իր հար¬ցին, թե ինչ պաշտոն է ուզում, Ղալումյանը պատասխանել է, թե թող դա էլ անակնկալ լինի, սա¬կայն գումարի մասին որևէ խոսք չի գնացել։ Միայն «փոխոս¬տիկա¬նապետի» (ըստ էության Հայկարամ Ստեփանյանի) աշխատասեն¬յակում է իրեն հայտնի դար¬ձել, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոն է ցանկացել, քանի որ մինչ այդ հրաժարվել էր ցածր պաշտոնների նշանակվելու առաջարկից։ Արթուր Ղալումյանը չի հայտ¬նել, թե գումարը տալիս ում է վստահել։ Չհամա¬ձայնեց տուժող Արթուր Ղալումյանի այն հայ¬տարարությանը, թե իբր վերջինս իրեն վստահելով ու իր երաշխավորությամբ է Արթուրին գու¬մար տվել, նշեց, որ Արթուր Հակոբյանին ու Արթուր Ղալումյանին ընդամենը ծանոթացրել է։ Իր համար ևս Արթուրը պաշ¬տոն էր առաջարկել, ասել էր, թե «գնանք Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ», սակայն ինքը հրաժարվել էր, իրենց միջև ֆինանսական որևէ հարցեր չեն քննարկվել։ Ընդունեց, որ Արթուր Հակոբյանի հեռախո¬սահա¬մարն Արթուր Ղալումյանին ինքն է տրամադրել։ Հայկարամ Ստե¬փանյանի հնարավոր առնչութ¬յան վերաբերյալ Արմանի հետ որևէ հեռախոսազրույց չի ունեցել, Ար¬թուր Ղալումյանն է Հայաստանից Հ.Ստեփանյանի բացակայության վերաբերյալ իրեն հայտ¬նել, թեև մինչ այդ նա էր միշտ իրեն հարցնում, թե Հայկարամ Ստեփանյանը եկել է, թե՝ ոչ։ Արամ Ստեփանիչի մասին լսել է Արթուր Ղալում¬յանից։
Իր մեքենան Արթուր Ղալումյանին հանձնել է ոչ թե ի սեփականություն, այլ ի պահ մինչև Արթուրի գալը և հարցերը պարզաբանելը։ Գնի հարցն Արթուր Ղալումյանն է բացել։ Եթե անգամ իր մեքենան 30.000 գնահատվեր, միևնույն է, չէր համաձայնի այն որպես փոխհա¬տուցում Ղալումյանին հանձնել։ Պնդեց, որ աշխատանքի վերականգնվելու կամ առաջ¬խա¬ղաց¬ման համար Արթու¬ր Հակոբյանին գումար չի տվել, նրան պարտք էր 10.000 ԱՄՆ դոլար, որը վերցրել էր բնակարանը վերանորոգելու համար։
Դատարանում հրապարկվեցին և հետազոտվեցին վկա Ա.Ալոյանի հակասական նա¬խաքննական ցուցմունքները, համաձայն որոնց՝ Ա.Ղալումյանի հետ գնացել է Հայկարամ Ստե¬փանյանի աշխատասենյակ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղե¬կություն չունի։ Ինքը Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերականգնվելու հա¬մար Ա.Հակոբյանին 10.000 ԱՄՆ դոլար որպես կաշառք չի տվել, այլ վերադարձրել է նրան պարտք եղած գումարը, սակայն վատ ինքնազգացողության և լար¬վածության արդյունքում ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում, այնուհետև՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, բացատրություն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքն ու Ա.Ղալում¬յանը Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք տվել են համապատասխանաբար` 10.000 և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ վերջինս ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկ¬արամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց տեղավորի համապատասխան աշխատանքի։
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո ընդունեց, որ երբ Ղալումյանը դիմել է իրեն և հայտնել, որ Արթուր Հակոբյանին է փնտրում, բայց չի գտնում, զանգահարել է Արթուրի փեսա Արմանին և հետաքրքրվել Հայկարամ Ստեփանյանի վերադառնալու ժամկե¬տով։ Արթուր Հակոբյանն իրեն զանգահարել և ասել է, որ Հայկարամը Արմանին չի վստահում, ուստի ան¬ձամբ պետք է հանդիպի Հայկարամին։ Ղալումյանն իրեն Արամ Ստեփանիչի մասին պատմել է մինչ միասին «փոխոս¬տիկանապետի» աշխատասենյակ մտնելը։ Ղալումյանին հանգստաց¬¬րել է, նշել, որ Արթուր Հակոբյանը նրան խաբած չի լինի, որ անձամբ իրեն էլ բազ¬մաթիվ հարցերով օգնել է, վերջինս կգա և հարցերը կհարթի։ Նշեց նաև, որ «Համալիրի» մոտ Արթուր Հակոբյանին հանդիպել է, սակայն 10.000 ԱՄՆ դոլար պարտքն է վերադարձրել։ Մի օր Ար¬թուր Ղալում¬յանն իրեն զանգահարել և հրավիրել է Սևան քաղաք՝ զրուցելու և հաց ուտելու, հանդիպել են, Արթուր Հակոբյանն էլ էր այնտեղ, սակայն նրանց խոսակցությանը ներկա չի գտնվել, հաց են կերել և բաժանվել։ Նշեց նաև, որ Արթուր Ղալումյանը Արթուր Հա¬կոբ¬յանին ճանաչել է նաև մինչ քննվող դեպքը, Հակոբ¬յանն իրենց համար ավտոպա¬հեստա¬մա¬սեր է հայ¬թայթել, չի կարող ասել, որ եթե իրեն վստա¬հելու գործոնը չլիներ, արդյոք Արթուր Ղալում¬յանն Արթուր Հակոբյանին գու¬մար կտար, թե՝ ոչ։
Վկա Մելսիդա Թոռնիկի Վարդումյանը Դատարանում տվեց նախաքննականին ըստ էութ¬յան նույնաբովան¬դակ ցուցմունքներ, մասնավորապես՝ հայտնեց, որ Արթուր Ղալումյանն իր ամուսինն է, ով երկար տարիներ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառա¬յութ¬յունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբերին ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից։
Հարցերին պատասխանելիս մանրամասնեց, որ 25.000 ԱՄՆ դոլար գումարը Դիլիջանի իրենց տնից Երևանում գտնվող ամուսնու քրոջ տուն էր բերել այն նույն օրը, երբ ամուսինը փո¬խանցել է Արթուր Հակոբյանին, դա կատարվել է իր տալի բնակարանում, թեև այն ժամանակ այդ գումարը Երևան բերելու նպատակն իրեն հայտնի չէր։ Ինքն ու դուստրը պետք է Երևան գային իր դստեր ավարտական երեկոյին մասնակցելու համար, իսկ ամուսինը նախապես ինչ-որ հանդիպ¬ման էր գնացել և ասել էր, որ Երևան գալիս գումարը հետը բերի։ Նշեց, որ եթե ամու¬սինը չասեր, այդ գումարը Երևան չէր բերի։ Ինքը գումարը տալի տանը տվել է ամուսնուն, իսկ վերջինս այն փոխանցել է Արթուրին։ Թեև անմիջապես գումարը հանձնելու պահը չի տեսել, սակայն դար¬պասներից դուրս գալիս Արթուր Հակոբյանի ձեռքին տեսել է «Վիվա Սելլ» գրառ¬մամբ նույն տոպրակը, որի մեջ նախապես դրել այդ գումարը։ Արթուրը ներս չի մտել, շքա¬մուտքում էր կանգնել։ Համոզված է, որ Արթուրը դատական նիստերի դահլիճում գտնվող ամ¬բաստանյալն է, քանի որ իր հարցին ամուսինը պատասխանել է, որ նա Աղասի Ալոյանի բարե¬կամն է և միա¬ժա¬մանակ Գագիկ Բեգլարյանի մորաքրոջ տղան։ Նշեց նաև, որ ամուսնու խո¬սակցություն¬ներից գիտի, որ այդ գու¬մարը չի վերադարձվել։ Լսել է, որ ամուսնուն զանգա¬հարել է Արամ Ստեփանիչ անունով անձը, ով «այդ գործի մեջ կար» և վերջինս է ասել ամուս¬նուն, որ Արթուրը պետք է գումարը վերա¬դարձնի, ինքը միայն Աղասի Ալոյանին է ճանաչում, պարբե¬րաբար վերջինիս ու իր ամուսնու հեռախոսային խոսակցութ¬յուններն է լսել։
Դատարանում հրապարակվեցին և հետազոտվեցին վկաներ Գենադի Ազատի Դավիդ¬յանի, Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանի և Հրայր Հրաչիկի Նազարյանի նախաքննական ցուցմունքները, լու¬սանկա¬րով անձանց ճանաչման ներկայաց¬նելու արձանագրությունները, որ¬պես ապացույց ճանաչված և գործին կցված՝ «Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերութ¬յուն¬ներից ստացված էլեկտրոնային կրիչ¬ները և դրանք զննելու մասին արձա¬նագրութ¬յունը, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերը՝ «Արդշինին¬վեստ» բանկի Դիլիջանի մասնաճյուղի վարկավորման և ոսկյա զարդերի գրավի թիվ 7G պայ¬մա¬նագրով և ոսկյա իրերի գրավի ու հանձնման-ընդունման թիվ 7G/01083584 ակտը և «Մա¬րիոթ» հյուրանոցի սրճարանում 2012թ. հուլիսի 02-ին Ա.Ղալումյանի կողմից կատարված 11.500 ՀՀ դրամ վճարելու մասին թիվ 40933080 ՀԴՄ կտրոնը, Արթուր Ղալումյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչա¬կան շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. փետրվարի 08-ի դա¬տավճի¬ռը, ՀՀ ոստիկանության պետի 2012թ. հուլիսի 31-ի թիվ 3103-Ա հրամանը, որոնց բովան¬դա¬կութ¬յունը, ըստ մեղադրող կողմի՝ նաև ապացուցողական արժեքը, սույն դատական ակտում արդեն իսկ ներկայացվել են (վերստին չեն ներկայացվում` անհարկի կրկնությունից խուսափելու նապատակով։
Դատա¬րանը փաստում է, որ սույն դատական ակտի հիմքում չի կարող դրվել մե¬ղադ¬րա¬կան եզրակացությունում որպես ապացույց վկայակոչված՝ ՀԴՄ կտրոնը, քանի որ քրեական գործին թելակարված դրա պատճենն անընթեռնելի էր։
Վերոնշյալ դատավճռի առնչությամբ Դատարանը փաստում է, որ այն իրավական հետևանքներ կարող էր առաջացնել և առաջացրել է (մինչև փորձաշրջանի ավարտը, այդ կերպ՝ դատվածության մարումը) բացառապես Արթուր Ղալումյանի և նրա վերաբերյալ վերոնշյալ վերջնական դա¬տա¬կան ակտը կիրառող պետական մարմինների և պաշտոնատար անձանց համար։ Դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ դատավճիռը, դատաքննությամբ հաստատված Ա.Ղալումյանի գործողությունների տեսանկյունով, էական նշանակություն ունի սույն գործով վերջինիս ներկայացրած քաղաքացիական հայցը լուծելիս։
Վերոնշյալ հետևութ¬յան Դատարանը հանգում է` ղեկավարվելով «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքով, որի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` անհատական ակտը (…) չի պարունակում իրավական նորմ և սահմանում է վար¬քագծի կանոններ միայն դրանում ուղղակի անհատապես նշված (նախատեսված) ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց կամ պետա¬կան և տե¬ղական ինքնակառավարման մարմին¬ների (….) համար։ Նույն օրենքի 22-րդ հոդվածի համա¬ձայն` ՀՀ առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարանները կայացնում են որոշումներ, վճիռներ, դատավճիռներ և արձակում կարգադրություններ միայն ՀՀ Սահմա¬նադրության և ՀՀ օրենքներով նախատեսված դեպքերում և սահմաններում։
Ինչ վերաբերում է վկա Արման Հակոբի Հարությունյանի՝ մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յու¬նում վկայակոչված նախաքննական ցուցմունքներին, ապա հրապարակվեց և հետազոտվեց նաև գործով ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հա¬կոբյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում վկա Ա.Հա¬¬րութ¬յունյանի տված, տրա¬մագծորեն հակառակ ցուցմունքը, որի բովանդակությունը, առանց դրա նվազ նշանակությունը փաստելու, մեղադրա¬կան եզրակացությու¬նում ներկա¬յաց¬ված չէր։ Համաձայն վերջինիս՝ 2012թ. գարնանը կամ ամռանն իր աներոջ՝ Արթուր Հակոբյանի խնդրան¬քով նրա վարորդ Արմեն Սահակյանի հետ գնացել է հանդիպման մինչ այդ իրեն անծա¬նոթ Արթուր Ղալումյանի հետ, ում օգնելու հարցով դիմել էին իր աներոջը։ Ղա¬լումյանի հետ հան¬դիպման է գնացել, քանի որ իր աները լավ չէր զգում, սակայն անհրաժեշտ էր ինչ-որ հար¬ցեր Ղալումյանից ճշտել։ Հանդիպման ժամանակ իմացել է, որ Ղալումյանը նախ¬կինում ծառայել է Ճանապարհային ոստիկանությունում, նրան ազատել են աշխատանքից, սակայն վերջինս ցանկանում է վերականգնվել պաշտոնին։ Խոսակցության ժամանակ Ղալում¬յանն առաջարկել է 20.000 ԱՄՆ դոլարի չափով «մաղարիչ» անել այդ խնդիրը լուծելու համար, սա¬կայն ինքն այդ թեման չի կոնկրետացրել և քննարկել։ Դրանից հետո խոսակցութ¬յան բովան¬դակությունը պատմել է աներոջը, ով հայտնել է, որ նրա ծանոթներից ինչ-որ մեկը, որի անունը ներկայումս չի հիշում, կօգնի Ղալումյանին այդ հարցով։ Եվս մեկ անգամ հանդիպել է Ղա¬լումյանին, որի ժամանակ արդեն գումարային խոսակցություն որևէ մեկը չի վարել, Ղալում¬յանին հայտնել է միայն, որ հարցի լուծումը ձգձգվում է։ Ոչ գումար է պահանջել և ոչ էլ անուն¬ներ է տվել, ում միջոցով պետք է նրա պաշտոնի վերականգման հարցը լուծվեր։ Ղալում¬յանն է տվել ինչ-որ մարդկանց անուններ, ում միջոցով, ըստ նրա, կարելի էր լուծել այդ խնդի¬րը։ Այդ խոսակցութ¬յան արդյունքները և փոխանցել է աներոջը, որի հետո այլևս Ղալումյանին չի հանդիպել։ Մոտ 1-2 ամիս անց, երբ աները բուժման նպատակով մեկնել և գտնվում էր Մոսկ¬վայում, ինչ-որ անձ իրեն զանգել և հայտնել է, որ աներոջն են տվել 30.000 ԱՄՆ դոլար գու¬մար, որը պահանջել է վերադարձնել, միաժամանակ աներոջը տեղեկացնել նրանց հետ կապ¬վելու անհրաժեշտության մասին։ Նույն արձանագրության համաձայն՝ նախկինում տված հակասա¬կան և իրարամերժ ցուցմունք¬ների վերաբերյալ հարցադրմանն ի պատասխան՝ վկա Ա.Հարութ¬յունյանը հայտնել է նաև, որ նախքան քննիչի մոտ սկզբնական ցուցմունք տալը հետևել է ոստի¬կանության ինչ-որ աշխա¬տա¬¬կից¬ների հորդորներին, ովքեր նշել են, որ եթե խարդա¬խություն կատարած աներոջ դեմ մեղադրող բնույթի ցուցմունքներ չտա, վերջինիս փախուստի մեջ գտնվե¬լու և կատարվածի պատասխա¬նատ¬վությունն իր վրա բարդելու պարագայում ինքն է խարդախության համար պատասխա¬նատվության ենթարկվելու։ Նրանք նաև նշել են, որ նրանց հայտնի է իրականութ¬յունը, որը հայտնել են իրեն, որը և ինքը հետագայում հայտնել է քննիչին՝ իր ցուցմունքները հարմարեցնելով ոստիկան¬ներից լսածին։ Հակասական և իրարա¬մերժ ցուցմունքներից վկա Ա.Հարությունյանն ի վերջո պնդել է առերեսման ժամա¬նակ տվածը` նշելով, որ դա է համապատաս¬խանում իրականությանը։ Նշել է նաև, որ Ղալումյանի մոտ չի ներկա¬յացել որպես Հ.Ստե¬փանյանի բարեկամ, այդ անունն առաջին անգամ լսել է Ղալում¬յանից, ով հայտնել է, որ նրա խնդիրը կարող է լուծել այդ պաշտոն¬յան։
Դատարանը, անդրադառնալով վկա Ա.Հարությունյանի հրապարակված և հետազոտ¬ված ցուցմունքների՝ որպես ապացույցի թույլատրելիութ¬յան ու օգտագործման հնարավո¬րութ¬յան հարցին, փաստելով, որ այն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին մեղադրանքի հիմքում դրված միակ և վճռորոշ ապացույցը չէ, այնուամենայնիվ, սկզբնական ցուցմունքները (բացառութ¬յամբ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի հետ առերես ցուցմունքի) սույն դա¬տական ակտի հիմ¬քում չի դնում` հաշվի առնելով, որ դրանք նախորդում են առերեսման ժամանակ տված ցուց¬մունքին, բացի այդ, չի ապահովել տվյալ վկային իրարամերժ ցուցմունքների շուրջ Դատա¬րանում հակընդդեմ հարցում իրա¬կա¬նացնելու (կոնֆրոնտացիայի) պաշտ¬պանական կողմի իրա¬վունքը (ՄԻ եվրոպական դատա¬րանի «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաս¬տանի» գան¬գատի քննարկման շրջա¬նակ¬ներում 2010թ. փետրվա¬¬րի 23-ին կայացրած վճիռ, «Գաբրիել¬յանն ընդ¬դեմ Հայաստանի» գան¬գատի շրջա¬նակներում 2012թ. ապրիլի 10-ի վճռում, Արտակ Գաբրիել¬յանի վե¬րա¬բերյալ ՎԲ-04/13 գոր¬ծով ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2013թ. սեպտեմ¬բերի 13-ի որոշմամբ արտա¬հայտված իրա¬վական դիրքորոշումներ)։
Թեև վկա Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքի հրա¬պա¬րակմամբ և հետազոտմամբ պարզվեց, որ վերջինս չի ճանաչում Արթուր Հակոբյանին, Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին, ինչպես նաև Արման Հարությունյանին (վերջինիս մորը ճանաչելու և նրա ընկերը հանդիսանալու վերաբերյալ հարցադրումներ Հ.Ստեփանյանին չեն կատարվել), սակայն դատաքննութ¬յամբ վերջինիս մոր ընկերը, ըստ որոշ ցուցմունքների` բարեկամը հանդի¬սանալու վերաբերյալ փաստական տվյալներ ստաց¬¬վեցին ինչպես տուժող Ա.Ղալում¬յանից, այնպես էլ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանից և վկա Աղասի Ալոյանից։ Դեռ ավելին, վկա Արման Հարությունյանը 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին հարցաքննվելիս նշել էր, որ հնարավոր է, որ մոտ 1 տարի առաջ հանդիպել է Հայկարամ Ստեփանյանին, երբ Ռազմական ոստիկանության աշ¬խատակից Արթուր Արիստակեսյանից գնում էր «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի ավտոմեքենան, սա¬կայն այդ հանդիպման մանրամասները չի հիշում։ Նույն ցուցմունքում Ա.Հարությունյանը նաև նշել է, որ Արթուր Արիստակեսյանը և Հայկարամ Ստեփանյանը քավոր-սանիկ են։
Նման իրավիճակում, հաշվի առնելով նաև վկա Ա.Հարությունյանին հարցաքննելու անհ¬նարինությունը, Դատարանը և կողմերը զրկվեցին վերոնշյալ հանգամանքի շուրջ Հ.Ստե¬փան¬յանին հարցաքննելու հնարավո¬րությունից՝ այդ հանգա¬ման¬քը, այդ կերպ նաև Ա.Հա¬¬րություն¬յանին նրա մոր միջոցով ճանաչելու վերաբերյալ վարկածը չեզոք ապացույցների ամբող¬¬¬ջութ¬յամբ հերք¬ված չլինելու պայման¬ներում (Դատարանի համոզմամբ Հ.Ստե¬փան¬յանի և Ա.Հա¬¬րություն¬յանի մոտ առկա էր վերոնշյալ կապը նախաքննական մարմնից թաքցնե¬լու համընկնող շարժառիթ)։
«ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Դատարանում հետազոտվեցին հետևյալ ապացույց¬ները.
Տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանը Դատարանում տվեց նախաքննականին ըստ էութ¬յան նույնա¬բովան¬դակ ցուցմունքներ։ Հարցերին պատասխանելիս նշեց, որ ավտոմեքենայի գոր¬¬ծարքից մոտ 3 տարի անց է հանդիպել Արթուր Հակոբյանի եղբորը, վերջինս պնդել է, թե եղբայրն իրեն խաբելու նպատակ չի հետապնդել, ուղղակի առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով բուժ¬ման նպատակով մեկնել է Հայաստանից։ Արթուրն ըստ էության իր հեռախո¬սահամարը կարդացել է ավտոշուկայում վաճառելու նպատակով կայանված իր ավտոմե¬քե¬նային փակցված գրառումից և զանգահարել է։ Իրենց պայմանավորվա¬ծությունից հետո կապ չեն պահպանել, միայն պայմանավորված ժամկետը լրանալուց, սակայն ավտոմեքենայի մնա¬ցած արժեքը չվճարելու օրվանից 20 օր անց է Արթուրին զանգա¬հարել, սակայն նրա հեռախոսն անհասանելի էր։ Միայն 4 ամիս անց է դիմել իրավապահ մարմինների աջակցությանը։
Նշեց, որ ներկայումս իրեն տուժող չի համարում, քանի որ հետագայում պարզել է, որ Արթուրն իրա¬կանում իր գումարի մնացած մասը ժամանակին չի վճարել առողջական խնդիր¬ներ ունենալու պատճառով, բացի այդ, ներկա դրությամբ իր գումարն ամբողջությամբ վերա¬դարձվել է։ Հայտնեց, որ գրանցման-քննական բաժանմունքում պայմա¬նագիր կնքելիս ավտո¬մե¬քենայի գինը նշել են սիմվոլիկ՝ 1.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն չի հիշում, թե դա ում նախաձեռ¬նությունն էր։ Նշեց, որ եթե Արթուրն իրեն խաբելու դիտավորություն ունենար, պայմանագրում ավելի քիչ գումար նշված լինելու պայմաններում մեքենայի ողջ արժեքն այլևս իրեն չէր վճարի։ Նշեց, որ իրավապահ մարմիններին դիմել է, քանի որ Արթուրի վերաբերյալ նրա բջջային հեռա¬խոսահամարից բացի այլ տվյալներ չի ունեցել, չէր կարողանում նրա հետ կապ հաստա¬տել։ Մեքենան Արթուրի առաջարկով են այլ անձի անվամբ գրանցել, քանի որ ըստ նրա գու¬մարի մնացած մասը պետք է տար նույն ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու և վարկ ստանալու միջոցով, սակայն բանկում վատ վարկային պատմություն ուներ, ավտո¬մեքենան իր անվամբ գրանցելու դեպքում նրան վարկ չէին տա։
Արթուրի եղբորից իր մեքենան չի պահանջել, քանի որ քննչական բաժնում տեղեկացել էր, որ այն արդեն այլ անձի է վաճառվել։ Նշեց, որ չի ցանկանում, որ Արթուրը քրեական պա¬տաս¬խանատ¬վության ենթարկվի, քանի որ նա գումարի մնացորդը չի տվել առողջական խնդիր¬ներ ունենալու պատճառով։
Վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանը Դատարանում տվեց նախաքննականին ըստ էութ¬յան նույնաբովանդակ ցուցմունքները։ Հարցերին պատասխանելիս նաև մանրամասնեց, որ իր գնած «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի մեքենան թեև ի պահ է հանձնվել իրեն, սակայն գտնվում է կա¬լանքի տակ։ Նշեց, որ մեքենայի գնի շուրջ իր անունից Արթուր Հակոբյանի հետ սակարկել և բանակցել է իր կնոջ քրոջ ամուսին Դավիթ Գրիգորյանը։ Երբ մեքենան տարել են մասնագետի մոտ՝ ստուգման, պարզվել է, որ Դավիթն ու Արթուր Հակոբյանը հեռու բարեկամներ են, հենց այդ ժամանակ Արթուրը խոստովանել է, որ մեքենան որոշակի խնդիր ունի, գնի մեջ 1.000 ԱՄՆ դոլար իջել է, ինչից հասկացել է, որ փաստացի վաճառողը նա է։ Գրանցման-քննական բաժան¬մունքում ավտոմեքենայի առուծախի պայմանագիրն ինքն էր ստորագրել, այնտեղ որպես գին նշված էր 1.000.000 ՀՀ դրամ, աշխա¬տակցից է տեղեկացել, որ կարող են ընդամենը սիմվոլիկ գին նշել։ Այդ սիմվոլիկ գինն իրեն հետաքրքիր չէր, կարևորն այն էր, որ Դավիթն այն հավանել էր և ըստ վերջինիս խոսքերի՝ այն արժեր գնել։ Նշեց նաև, որ Արմեն Գաբրիելյանին երբևէ չի տեսել, Հայկը, առանց որևէ բառ փոխանակելու, ստո¬րագրել է պայմանագիրը և հեռա¬ցել։ Չի կարող ասել, թե մեքենայի գինը մատչելի էր, թե` ոչ, քա¬նի որ այդ հարցերով զբաղվել է Դա¬վի¬թը։ Հետագայում հետաքրքրվել և պարզել է, որ մեքենան, տեխնի¬կական թերություններով հան¬¬դերձ, հազիվ այդ գինն արժենար։ Նշեց, որ մինչ մեքենան վարպետների մոտ տանելն Ար¬թուրը եղել է երկու ընկերների հետ, որոնց անունները չգիտի։
Նշեց, որ տեսել է, թե ինչպես է Դավիթը գումարը տվել Արթուրին։ Գումարն առանց ծրարի էր, մոտ 10.000 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Ինքն Արթուրի վերաբերյալ ոչ մի տվյալ չի ունեցել, անհրաժեշտության դեպքում Դավիթն էր նրա հետ կապվում։ Ինքը միայն ՀՔԾ-ում է իմացել, որ մինչ մեքենան իրեն վաճառելը Արթուրն այն գնել էր 15.000 ԱՄՆ դոլարով, նախորդ տիրոջը 5.000 կանխավճար էր տվել, իսկ մնացած 10.000-ը պարտավորվել էր վճարել նույն տարվա մայիսին։ Մեքենան ունեցել է թերություններ, որոնք ի հայտ են եկել մոտ 3 ամիս անց։ Գնելուց հետո մեքենայի անսարքությունների վերացման վրա մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ծախսվել։ Մեքենա գնելու հրատապություն չկար, Դա¬վիթն է այդ առաջարկով իրեն դիմել։ Գումար չու¬ներ, սակայն ուզում էր մեքենան գներ, որ այն վարձով տա, Դավիթն է իրեն տեղեկացրել, ինքն էլ գնել է, իսկ այդ մեքենայի շահագործումից առաջացած եկամուտը և հնարավոր ծախսերը Դավիթի հետ համա¬մաս¬նորեն կիսել են։ Չի հետաքրքրվել, թե այդ ժամանակ նման մեքենան որքան արժեր։ Երբեք չի փորձել Արթուրի հետ անձամբ կապի դուրս գալ, անհրա¬ժեշտության դեպքում Դավիթն է նրան զանգահարել, սակայն եղել են դեպքեր, որ այդ զանգերին Արթուրը չի պատասխանել։
Վկա Դավիթ Ռուբիկի Գրիգորյանը Դատարանում տվեց ըստ էության նախաքննակա¬նին նույնաբովանդակ ցուց¬մունքներ. Հարցերին պատասխանելիս հայտնեց, որ «ԲՎՄ Իքս 5» մակնիշի մեքենան խնդիրներ ուներ, ինչի պատճառով շուկայականից 20 տոկոս էժան էր և իրենց առաջարկվել է մատչելի գնով։ Չի հիշում՝ արդյոք գրանցման-քննչական բաժանմունքում գործարքը կնքելու ժամանակ վաճառողը պայմանագրում նշված ավտոմեքենայի գնի վերաբեր¬յալ առարկել է, թե՝ ոչ, թեև մեքենաներ գնելուց միշտ էլ իրական արժեքից քիչ է նշվում։ Չի հի¬շում՝ իրականում ում անվամբ էր մեքենան հաշվառված։ Չի կարող ասել, թե Արթուր Հակոբ¬յանն ինչ առնչություն ուներ մեքենայի հետ։ Նշեց նաև, որ մեքե¬նան գնել էր իր կնոջ քրոջ ամուսին Աշոտ Ղարագյոզյանը իր ավտովարձույթի գրասենյակում այն շահագործման հանձ¬նելու և շահույթ ստանալու նպա¬տակով։
Դատարանում հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Հայկ Աշիկի Կիրակոսյանի նա¬խաքննա¬¬կան ցուցմունքը, որը սույն դատական ակտում արդեն իսկ շարադրվել է, հետևաբար՝ վերստին չի ներկայացվում` անհարկի կրկնությունից խուսափելու նպատակով։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետա¬զոտ¬ված ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կող¬մը բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տու¬ժող Ա.Ղալումյանի տիրապետությունից անհատույց դուրս գալու փաստը, սակայն նույն ապացուցողական զանգ¬վա¬ծով չի պարզել և հիմնա¬վորել այդ գումարը ստացած գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի իրական շարժառիթը և նպա¬տակը, այլ անձի հետ հափշտա¬կություն կատարելու նպատակով խմբի մեջ միա¬վորվելու հան¬գամանքը, քանզի միայն շահա¬դիտական շարժառիթի և նպատակի առկայության, խմբի կազ¬մում հանդես գալու պայման¬ներում Ա.Հակոբյանի արարքը կարող էր որակվել որպես խար¬¬դախություն։ Դա¬տա¬¬րանը փաստում է, որ տվյալ դրվագով ամբաս¬տան¬յալ Արթուր Հակոբյանի արար¬քը ճիշտ քրեաիրա¬վա¬կան գնահատականի չի արժանացել, իրակա¬նում նա կատարել է կա¬շառքի միջնորդության փորձ, ինչը կատարել է մեղավորությամբ և այն հա¬մա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատես¬ված հանցա¬գործութ¬յան հատ¬կա¬նիշ¬¬ներին, հետևաբար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է նշված հոդ¬ված¬ի համապատասխան մա¬սով։
Ինչ վերաբերում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով գործով ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանին վերագրված խարդախությանը, ապա վերջինիս արարքում բացակա¬յում են խարդա¬խության հանցակազմի հատկա¬նիշները, կողմերի` որպես տուժող ճա¬նաչված Ա.Գաբ¬րիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ի սկզբանե առկա էին քաղաքա¬ցիա¬իրավա¬կան բնույթի հարաբերություններ, որոնց վերաբերյալ հնարավոր վեճն ենթակա էր լուծ¬ման բա¬ցա¬ռապես մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիաիրավական և քաղաքա¬ցիադա¬տավա¬րական ընթացակարգով։
Նշված հետևությունների Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծութ¬յուն¬ների և դատողությունների արդյունքներով.
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարան¬ների հա¬մար նույ¬նան¬ման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դա¬տա¬րանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մե¬ղա¬¬վորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։
Այսպես, ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հան¬ցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են¬թադ¬րութ¬յուն¬¬ների վրա, այն պետք է հաս¬տատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ա¬պա¬ցույց¬ների բա¬վարար ամ¬բողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մե¬ղադրանքն ապա¬ցուցված լի¬նելու վերաբեր¬յալ բոլոր կաս¬կած¬ները, որոնք չեն կարող փա¬րատ¬վել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա¬մապատասխան պատշաճ իրա¬վական ընթացա¬կարգի շրջանակներում, մեկնա¬բանվում են հօ¬գուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դա¬տա¬վորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահա¬տում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապա¬ցույց¬ների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստաց¬նող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախա¬տեսված չէ օրեն¬քով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրե¬լիութ¬յան, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավա¬րա¬րության տես¬անկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկա¬վարվելով օրեն¬քով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակող¬մա¬նի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզ¬մամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մե¬ղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապա¬ցուց¬ված է դատա¬կան քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղա¬¬վորութ¬յունը կա¬րող է հա¬մարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմե¬ղության կանխա¬վար¬կա¬ծով« հիմն¬վե¬լով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթաց¬քում գործի հան¬գամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետա¬զոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաս¬տանյալի մեղավորության մասին չփարատ¬վող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական - պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանա¬հավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարա¬րութ¬յունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատա¬րանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակ¬ներում։
Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլու¬ծության են¬թար¬կելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացութ¬յուն¬նե¬րը, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յու¬րաքանչյուր քրեա¬կան գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապա¬ցուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգա¬մանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավա¬րարությունը` վարույթն իրականաց¬նող մարմինները լու¬ծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունե¬ցող հանգամանք¬ների հետազոտման խո¬րության աստիճանի հետ կապ¬ված հարցերը, մասնա¬վորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրա¬քանչ¬յուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրա¬ժեշտ այդ հան¬գա¬մանք¬ները հա¬վաս¬տի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավա¬րա¬կան որոշումը կա¬յացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուց¬ման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապա¬հովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանա¬կա¬կան կողմից` այդ հան¬գամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարա¬կան որոշումների հիմ¬նա¬վոր¬վածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկա¬ցության բո¬վան¬դակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրեն¬քում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետա¬զոտվեն ապա¬ցույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամ¬բողջությամբ կամ նրա տար¬րերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ա¬պա¬ցուցման առարկան բացա¬հայտված հա¬¬մա¬¬րելու հիմքերը։
Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավա¬րա¬րությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախա¬դեպային իրա¬վունքով հաս¬տատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համար¬վում է հաս¬տատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմե¬ղությունը քրեական դա¬¬¬տա¬¬վարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամ¬րագրված է ինչպես ՀՀ Սահ¬մա¬նադրութ¬յամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այն¬պես էլ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախա¬դեպային իրա¬վունքով։ Հան¬ցանք կատա¬րելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համա¬րելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծի հաղթա¬հարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապար¬տելու համար համարժեք ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցության բացա¬կա¬յությունը նշանա¬կում է, որ անձի անմեղության կան¬խա¬վարկածը հաղթա¬հար¬ված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավո¬րութ¬յունը հավա¬սա¬¬րազոր է ապացուցված անմեղության։
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կա¬մա¬յական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դա¬տա¬¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգա¬մանք¬ների, այդ թվում՝ կոնկ¬րետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղա¬վո¬րության վերա¬բերյալ իր հետևութ¬յունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հա¬վաս¬տի ապա¬ցույց¬ներով և ոչ թե ենթադրութ¬յուններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ա¬պա¬¬ցուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կա¬պակ¬ցությամբ դա¬տարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատո¬ղությունների, կան¬խատե¬սում¬ների կամ կարծիք¬ների, այլ կոնկրետ գոր¬ծով օրենքով սահման¬ված կարգով ձեռք բեր¬ված փաս¬տական տվյալների վրա։ Այս կապակ¬ցութ¬յամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագոր¬ծության և դրա հատ¬կանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկ¬նաբանվեն հօգուտ մեղադրյա¬լի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կող¬մը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապա¬ցույցներ ներկայացնելու պարտակա¬նութ¬¬յունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրա¬դար¬ձել և իրավական դիր¬քորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թուման¬յանի գործով որոշման մեջ։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնա¬սիրութ¬յունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշ¬խավորված ան¬մե¬ղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրան¬քի կողմի պար¬տա¬կա¬նութ¬յունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկ¬տեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այն¬պիսի ամ¬բող¬ջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմ¬նավոր) կաս¬կածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անե¬լու համար։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշ¬ման մեջ և դիր¬¬քորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապա¬ցույցների գնահատ¬ման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կող¬մից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար հա¬մակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապա¬ցույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պա¬հանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներ¬քին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշում¬ներում։ Թե¬պետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգա¬մանք¬ների լրիվ, օբյեկտիվ և բազ¬¬մա¬կողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհան¬նիսյանի և Աշոտ Մար¬տիրոսյանի վերա¬բեր¬¬յալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապա¬ցույց¬¬¬ների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածութ¬յունն է իր իսկ կող¬մից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվա¬ծութ¬յու¬նը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննութ¬¬¬յան արդ¬յունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և ար¬ժա¬նահավատ ապացույցների բա¬վա¬¬¬րար համակ¬ցութ¬յամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ող¬ջամտո¬¬րեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկ¬տիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրա¬ժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունք¬ներից։ Ի տար¬բերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել ան¬թույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզ¬¬մունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրութ¬յունների, երևակա¬յութ¬յան, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեա¬կան գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար հա¬մակցությունն է։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գոր¬¬ծի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխ¬կա¬պակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման հա¬մար բավա¬րար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և ար¬ժա¬նա¬հավատ ապա¬ցույց¬ների համակ¬ցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխա¬վար¬կածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմ¬նա¬վոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավո¬րության վերաբերյալ, ինչ¬պես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազ¬մող մյուս հանգա¬մանքները և հնարա¬վո¬րություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճա¬ռա¬բանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապա¬ցույց¬ների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապա¬ցույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքան¬յանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬ցու¬ցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬¬յուն, որը բացա¬ռում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշա¬¬¬նա¬կում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առա¬ջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կաս¬կածի հավանականության դեպքում դրա աստի¬ճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մե¬ղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմ¬նավորվի ապացույցների այն¬պիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերա¬բեր¬յալ ցանկացած ողջամիտ կաս¬կած։
Սույն դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչ¬պես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում ամ¬բաս¬¬տանյալ Ա.Հակոբյանին երկու դրվագներով վերագրված արարքներում խարդա¬խութ¬¬յան հանցա¬կազ¬մի առկա¬յությունը։
Դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և ար¬ժա¬¬նահավատ ապա¬ցույց¬ների համակցությունը բավարար չէ սույն գործով ամբաստանվող Ա.Հակոբյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով վերագրված արարքներում նրա անմե¬ղության կանխա¬վարկածը հաղթա¬հարելու, անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորելու հիմնավոր կաս¬կա¬ծից վեր ապա¬ցու¬ցողական չափանիշին հա¬մա¬պատասխան համոզվածություն առ այն, որ ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանը գործել է շահադիտական շարժառիթով և նպատակով, Արթուր Ղալումյանի դրվա¬գով՝ խմբի կազմում հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, գործում եղած ապա¬ցույցները, այդ թվում՝ տուժող Արթուր Ղալումյանի և Արմեն Գաբրիելյանի ցուցմունք¬ները թույլ չեն տալիս վերոնշյալ հանգամանքը պար¬զել անհրա¬ժեշտ խո¬րությամբ և լրիվութ¬յամբ, այդ հան¬գամանքների ապա¬ցուց¬վածությունը ող¬ջամտորեն կաս¬կած է հարուցում։
Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, նախաքննությամբ ձեռք բերված և դա¬տաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հա¬մադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Որպես տուժող ճա¬նաչ¬ված Ա.Գաբրիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ավտոմեքենայի առու¬ծախի գոր¬ծարքով պայմանավորված գույքային բնույթի վեճն ենթակա էր քննության և լուծման բացա¬ռապես մասնավոր տիրույթում, թեև սույն դատական ակտի կա¬յացման պահին նույնիսկ այդ վեճը վերացել էր։
Լիա Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացված թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ եթե քաղա¬քացիաիրավական հարաբերության հենքը վերաբերում է կարգավո¬րիչ գոր¬ծա¬ռույթ իրակա¬նաց¬¬նող իրա¬¬վունքի ճյուղին, ապա քրեական իրավունքը և դատավա¬րությունը, մարմնավորելով իրա¬վունքի պահ¬¬պանիչ գործառույթը, իրենց բնույթով ածանցյալ են իրավունքի տվյալ ճյուղերից, մասնա¬վո¬րա¬պես` քաղաքացիական իրավունքից և դատավարութ¬յունից։ Այլ կերպ` ներգործության քրեա¬իրա¬վա¬կան և քրեադատավարական մի¬ջոց¬ները չպետք է այնպիսին լինեն, որ խաթարեն քաղաքա¬ցիաիրա¬վական ու քաղաքա¬ցիադա¬տավարական հարաբերութ¬յուն¬ների ներքին տրամաբա¬նությունը, անորո¬շություն ու անկանխա¬տեսելիություն ստեղծեն քաղա¬քացիաիրավական շրջանա¬ռութ¬յան մեջ։
Վճռաբեկ դատարանը նաև փաստել է, որ պետությունը պարտավոր չէ գործող քաղա¬քացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ գործարքներ կնքած քաղա¬քացիների գույքային և այլ իրավունքների վերականգնումը դիտել հանրային շահի տիրույթում և հան¬րային միջոցներ ծախսելով` իրականացնել նշված մասնավոր շահերի քրեաիրավական պաշտ¬պա¬նութ¬յուն և այդ մասնավոր շա¬հերի պաշտպանությունը, որպես ընդհանուր կանոն, պետք է կատարվի մասնավոր իրավունքի տի¬րույթում` քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադա¬տավա¬¬րական միջոցներով։
Տվյալ դեպքում «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենան իրացվել է ՀՀ ոստիկանության «Ճա¬նապարհային ոստիկանություն» ծառայության հա¬մա¬պատաս¬խան գրանցման-քննական բա¬ժանմունքում առուվաճառքի գրավոր պայմանագրի կնքմամբ։ Գործով տուժող ճանաչ¬ված Ա.Գաբրիել¬յանն անձամբ կամ միջնորդավորված եղանակով տվյալ գործարքի կնքմանը մաս¬նակցելիս, ավ¬տո¬մեքենայի արժեքը մասամբ ստանալու և գումարի մնացած մասը չստանալու ռիսկը լիովին գիտակցելու պայման¬ներում, ավտո¬¬մեքենան վաճառել է գնորդին՝ գործով ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանին, թեև մեքենան հաշվառվել է վերջինիս ներկայացրած անձի անվամբ։ Նման պայմաններում պայմանագրում չար¬տա¬ցոլված հանգամանքը՝ վաճառողի կողմից գումարը ոչ ամբողջությամբ ստանալը, մեքենայի արժեքի մնացորդի վճարումն ուշացնելը, նույնիսկ այն առհասարակ չվճարելը, ինքնին կամ համակ¬ցութ¬յամբ վերոնշյալ գույքային վեճը հանրային տիրույթում քննելու և լուծելու բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ։ Ա.Գաբրիել¬յանը կարող էր խախտված այդ գույքային իրավունքների պաշտ¬պա¬նությունը փնտրել մասնավոր տիրույթում՝ քա¬ղաքացիադա¬տա¬վարա¬կան ընթացակարգի շրջա¬նակ¬ներում՝ վերոնշյալ գործարքն անվավեր ճա¬նաչելու կամ ավտոմեքե¬նայի մնացած արժեքը պահանջելու հայցադիմումներ ներկայացնելու եղա¬նակ¬նե¬րով։
Սամսոն Ղազարյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0120/01/12 և Ռուդիկ Բալասանյանի վերա¬բերյալ ԵԿԴ/0199/01/13 որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշմամբ ՀՀ Վճռա¬բեկ դա¬տա¬րանը փաստել է, որ քրեա¬կան գործերի քննության շրջա¬նակներում դատարանն իրավասու չէ քրեա¬կան դատավարության կար¬գով քննություն իրակա¬նացնել քաղաքա¬ցիական բնույթի իրա¬վա¬¬հարա¬բե¬րութ¬յունները (վեճը) պար¬զելու ուղղությամբ և հաստատել այդպիսի վեճի առարկան կազմող իրավա¬բանական փաստեր, տվյալ դեպքում՝ ավտոմեքենայի արժեքը ոչ ամբողջությամբ վճարվելու փաստը, չվճարված գումարի չափը և այլն։ Վճռաբեկ դատա¬րանն այդ դիրքորոշումը պայմա¬նա¬վորել է համապա¬տաս¬խան փաստերը հաս¬տատելու քաղա¬քա¬ցիադատավարական կանոն¬նե¬րի` քրեա¬դա¬տավարական կա¬նոններից սկզբուն¬քային տար¬բերությամբ և դրանք մեկը մյուսով փոխա¬րինելու անթույլատրե¬լիութ¬յամբ։ Այդ պարագայում քրեական վարույթ իրականացնող դատա¬րանը դուրս կգա իր իրավա¬սութ¬յան սահմաններից, արդ¬յունքում կխաթարվի քաղաքա¬ցիա¬իրավական ու քաղաքա¬ցիա¬դա¬տա¬¬վա¬րա¬կան հարաբե¬րութ¬յուն¬ների ներքին տրամաբա¬նութ¬յունը։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ իր իրավա¬սությունների սահմանա¬զանցում թույլ տված դատարանը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սի իմաստով չի կարող հանդիսանալ «օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան» վի¬ճարկվող դատավարության առնչությամբ։ Արդյունքում կխախտվի անձի արդար դա¬տաքննութ¬յան իրա¬վունքը։ Ավելին, կարող է առաջանալ իրավիճակ« երբ նույն փաս¬տի վերաբերյալ առկա լինեն քաղաքացիա¬կան դատավա¬րութ¬յան կարգով և քրեական դատավա¬րութ¬յան կարգով կա¬յաց¬ված օրինա¬կան ուժի մեջ մտած իրար հակա¬սող դատական ակտեր։ Վերջին իրա¬վի¬ճակն անթույ¬լատրելի է իրա¬վա¬կան որոշակիության սկզբուն¬քի տես¬անկյու¬նից, ինչը, հանդիսա¬նա¬լով իրա¬վունքի գերա¬կայութ¬յան հիմնարար տարրերից մեկը, պահանջում է, ի թիվս այլնի, որ եթե դա¬տարանները վերջնականապես որոշել են որևէ հարց, նրանց որոշումը չպետք է կաս¬կածի տակ դրվի։
Ավելին, վերոնշյալ գույքային վեճը բացառապես մասնավոր տիրույթում քննության ենթակա լինելու վերաբերյալ հետևության կարելի էր հանգել նաև Ա.Հակոբյանին որպես մե¬ղադրյալ ներգրավելու որոշման բովանդակային վերլուծության արդյունքներով.
Այսպես, ըստ Արթուր Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մե¬ղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասի՝ նրան տվյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա « տեղե¬կանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետ¬համարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չա¬րա¬շահելու եղա¬նակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատա¬րելու դիտա¬վորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմա¬նավորվել 6.197.500 ՀՀ դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոս¬տանալով որպես կան¬խավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմա¬նավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպա¬տակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկե¬րոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ, ում անունով, որ գրանցված է եղել ավ¬տոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայութ¬յան Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմա¬նագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզ¬յանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է»։
Մեղադրանքի վերոնշյալ ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում ենթադրյալ հափշտակության առարկան հանդիսացել է տուժող Արմեն Գաբրիելյանի 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը սահմանված ժամկետում վերջինիս չի տրվել և խաբեությամբ հափշտակվել է։ Մինչ¬դեռ մինչդա¬տական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտ¬ված ապացույցների համադրությամբ և գնահատմամբ հաստատվեց, որ որպես տուժող ճա¬նաչ¬ված Ա.Գաբրիելյանից գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն անձամբ կամ միջնորդա¬վորված որևէ գումար չէր վերցրել, հետևաբար՝ այն վստահությունը չարաշահելու կամ խա¬բեության եղանակ¬¬ներով չէր կարող ստացվել, առավել ևս՝ հափշտակել։ Տվյալ դեպքում ենթադրյալ խարդա¬խության առարկա կարող էր հանդիսանալ միայն «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտո¬մե¬քե¬նան, այն էլ միայն այն դեպքում, եթե հիմնա¬վոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով հաստատվեր գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբ¬յանի մոտ խարդախությամբ այն հափշտակելու նախնական հանցա¬վոր դիտավո¬րութ¬յան առկայութ¬յունը, որը, համաձայն ՀՀ վճռաբեկ դատա¬րանի իրավական դիրքորոշ¬ման, պետք է առկա լիներ մինչև վերոնշյալ ավտո¬մեքենան կամ դրա նկատ¬մամբ իրավունք ձեռք բերելը։ Դատաքննությամբ նաև հաստատվեց, որ բանավոր պայմանավորվածությամբ որոշված ժամկետի ուշաց¬մամբ, սակայն ավտոմե¬քենայի գումարի մնացորդը՝ 12.000 ԱՄՆ դոլարը, որ¬պես տուժող ճանաչ¬ված Ա.Գաբրիելյանին, այնուա¬մե¬նայնիվ, վերադարձվել է։
Դատարանը նաև փաստում է, որ 17.000 ԱՄՆ դոլար գնահատված վերոնշյալ ավ¬տոմե¬քենան տարաժամկետ վճարելու պայմանով, 5.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճարով գնելը և գրե¬թե անմի¬ջապես էականորեն ցածր գնով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն կանխիկ կերպով և ողջ գումարի ստացմամբ վաճառելն ինքնին այդ ավտոմեքենային կամ չվճարված 12.000 ԱՄՆ դոլա¬րին խարդախությամբ տիրանալու հանգամանքը հիմնավորող բավարար և հիմնավոր փաս¬տարկ չէ։ Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին նման մեղադրանք առաջադրելուց առաջ մե¬ղադրող կողմը պարտավոր էր ստուգել և հերքել գույքն էականորեն ցածր գնով վաճառելու վե¬րաբերյալ ամբաս¬տանյալի պատ¬ճառաբա¬նությունները, որոնք տվյալ դեպքում նույնիսկ դա¬տաքննության արդյունքներով չեն հերքվել։
Խարդախությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլարի հափշտակության դրվագով ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբ¬յանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և նրա ենթադրյալ հանցակիցը՝ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանը, գործել են խաբեությամբ ուրիշի գույքի առանձ¬նապես խոշոր չափերի հափշտա¬կություն կատարելու դիտավորությամբ, նախապես ձեռք բերված համաձայ¬նության շրջանակ¬ներում, որի արդյունքներով մոլորության մեջ են գցել որպես տուժող ճանաչված Ար¬թուր Ղալում¬յանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկա¬րամ Ստեփան¬յանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառա¬յությունում նրան պաշտոնի նշանակելու հարցում։ Ընդ որում, ըստ վերոնշյալ որոշ¬ման՝ ենթադրյալ հան¬ցակիցների միջև եղել է դերաբաշխում, մասնավորապես՝ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղա¬լումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն՝ Արամ Մկրտչյանը ներկա¬յացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձ¬նա¬վորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարա¬շահելով վերջինիս վստա¬հութ¬յունը՝ հավաստիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանութ¬յան 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրա¬ժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ Ղալումյանը համաձայնել է պահանջվող գումարը տալ, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխա¬տանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հա¬կոբ¬յանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համար¬ժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։
Գևորգ Ճաղարյանի և մյուսների վերաբերյալ ԵՇԴ/0002/01/11 քրեական գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշման մեջ վերլուծելով մեղադրանքի ձևակերպմանը ներկայացվող պահանջները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ դրանում, բացի հանցավորի մասին տվյալ¬ներից, հանցագործության տեղից, ժամանակից և եղանակից, մանրամասնորեն և հստակ պետք է նշվեն արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագոր¬ծության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը։ Ար¬դար դատաքննության հիմնարար իրավունքի իրացման առումով անըն¬դունելի է, երբ իրա¬վասու պաշտոնատար անձը համապատասխան դատավարական փաս¬տաթղթերում մեղադրան¬քը ձևակերպելիս սահմանափակվի միայն քրեական օրենքով արգելված արարքի ընդհանրական նկարագրությամբ։ Նույն կերպ անընդունելի է, երբ հանցանքը մի խումբ ան¬ձանց կողմից կատարված լինելու դեպքում հանցակիցներին ներկայացվում է միևնույն մեղադրան¬քը` առանց հստակեցնելու նրանցից յուրաքանչյուրի կոնկրետ գործողությունները, հանցագործությանը նրանցից յուրաքանչյուրի մասնակցության բնույթն ու աստիճանը։
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ նշված պահանջների պահպանմամբ մեղադրանքը ձևակերպելու դեպքում միայն առաջադրված մեղադրանքը հնարավորություն կտա մեղադրյա¬լին պատշաճ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը, ինչպես նաև կապա¬հովվի կողմերի դատավարական իրավահավասարությունը` սեփական դիրքորոշումը հիմնա¬վորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար։ Նշված սկզբունքներից ցանկացած շեղում կհանգեցնի արդար դատաքննության հիմնարար արժեքի առարկայազրկման։
Տվյալ իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի որոշումը վերլուծելով` Դատարանն արձանագրում է, որ նրան խարդախության տվյալ դրվա¬գով օբյեկտիվ կողմից մեղ¬սագրվել են հետևյալ գործողությունները՝
ա. նախնական համաձայնության շրջանակներում խմբի կազմում ստանձնած դերա¬բաշխմա¬նը համապատասխան՝ տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանին մոլորության մեջ գցելը և խաբելը, հավաստիացնելը, թե իբր ՀՀ ոստիկանա¬պետի գլխավոր խորհրդական Հայկ¬ա¬րամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանա¬պարհային ոստի¬կա¬նություն» ծառայությունում նրա պաշտոնի նշանակման հարցում,
բ. Արթուր Ղալումյանից 2012թ. հունիսի 28-ին 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ ստա¬նալը, որոնք ըստ մեղադրող կողմի վարկածի՝ հափշտակվել են խմբի վերոնշյալ անդամների կողմից։
Մեղադրանքի որոշման մեջ բացակայում են քննվող գործով անցնող այլ անձանց` Արման Հարությունյանի և Աղասի Ալոյանի միջոցով տուժող Արթուր Ղալումյանին խաբելու և/կամ մոլության մեջ գցելու վերաբերյալ ձևակերպումները, որից կարելի է եզրակացնել, որ տուժող Ղալումյանից խարդախությամբ գումարներ հափշտակած անձինք, տվյալ դեպքում` ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանը, ըստ մեղադրող կողմի վարկածի` նաև Ա.Մկրտչյանը, տուժողին խաբել և մոլորության մեջ են գցել անմիջա¬կանորեն ( ՀՀ քրեական օրենսգքրի 38-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված միջնորդավորված կատարողներ չեն), այդ նպա¬տակին հասնելու հա¬մար չեն օգտվել բարեխիղճ մոլորության ազդեցությամբ գործող Ա.Հարությունյանի, Ա.Ալոյա¬նի և այլոց ջան¬քերից, թեև տուժող Ա.Ղալումյանը նույնիսկ Դատարանում նրանց ևս մե¬ղադրում է խարդախութ¬յանը մաս¬նակցելու կամ հանցակցելու մեջ։
Մեղադրանքի ձևակեր¬պումից անուղղակիորեն հասկացվում է, որ խարդախությունը Ա.Հա¬կոբյանը և Ա.Մկրտչյանը կատարել են խմբի կազմում, նախնական համաձայնության շրջանակներում, այսինքն՝ անդամներ Ա.Հակոբյանի և Ա.Մկրտչյանի կազմով ստեղծված և գոր¬ծող խումբն ենթադրա¬¬բար պետք է առնվազն ձևավորվեր 30.000 ԱՄՆ դոլարի խարդա¬խութ¬յունը կատարելուց առաջ։ Մեղադրանքի որոշումից անհասկանալի է սակայն, թե վերոնշյալ անձանց մոտ կոնկրետ որ պահին է այդպիսի դիտավորություն ծագել և այն իրակա¬նացնելու համար հանցավոր խումբը ձևավորվել, մասնավորապես` Ղալումյանի պաշտոնի նշանակման հարցով ի սկզբանե զբաղվող Արման Հարությունյանին «հեռացնելուց» առաջ, թե դրանից հետո։ Մեղադրանքի ձևակերպումից չի հասկացվում, իսկ դատաքննությամբ չպարզվեց, թե տուժող Ա.Ղա¬լում¬յանին պաշտոնի նշանակելու խոստում տալու պահին ամբաս¬տանյալ Ա.Հա¬կոբյանն արդյոք ստացել էր արդյոք Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նույնաբովանդակ երաշ¬խավորութ¬յունը, թե գործում էր միայնակ։
Դատարանը փաստում է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով գործով որպես տուժող ճա¬նաչված Ա.Ղալումյանին Արամ Մկրտչյանի հետ ծանոթացնելը՝ կաշառքի միջոցով Ա.Ղալում¬յանին պաշտոնի նշանակելուն նպաս¬¬¬տելու դիտավորությամբ, ինչպես նաև այդ նպատակով անձամբ գումարները Ա.Ղա¬լում¬յանից ստանալը, առանց տուժողին խաբելու և/կամ մոլո¬րեց¬նելու փաստը նախապես գիտակցելու, վե¬րագրված խարդախությանը գործով ամբաստան¬յալ Ա.Հակոբ¬յանի հանցակցությունը հիմնավորող բա¬վարար և հիմնավոր փաս¬տարկ չէ. ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի արարքին նման իրա¬վա¬կան գնահատական (իրավաբանական որա¬կում) տալու համար մեղադրող կողմը պետք է բավարար ապացուցողական զանգ¬¬վածով հերքեր Արամ Մկրտչյանի գործողությունների հետևանքով նաև Ա.Հակոբյանի` բարեխիղճ մոլո¬¬րութ¬յան մեջ հայտնվե¬լու վարկածը, ինչը մինչդատական վարույթի արդյունքներով չի կա¬տարվել, իսկ վերոնշյալ բացը չի լրացվել նաև դատական քննութ¬յան արդ¬յունքներով։
Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքո¬րոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ, ըստ որի` «(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ`
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից,
2. գործողությունների համատեղությունը,
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կա¬տա¬րեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համա¬տեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործո¬ղութ¬¬յուն¬ները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատար¬մանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կա¬տար¬մանը։ Հան¬ցակցութ¬յան նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում»։
Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքո¬րոշման վերլուծությունից հետևում է, որ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկա¬յությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։
Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտա¬վորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մաս¬նակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագոր¬ծության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կա¬րող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է`
1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ.
2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը.
3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը։
Տվյալ իրավական դիրքորոշումները սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված հան¬գա¬մանք¬¬ների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Այսպես, վերագրված խարդախության ենթադրյալ մյուս մասնակիցը՝ Արամ Մկրտչյանը ողջ նախաքննության ընթացքում, ընդհուպ մինչև սույն դատական ակտի կայացման օրը, գտնվել է հետախուզման մեջ, գործով երբևէ չի հարցաքննվել։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը նախաքննության և դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակելու նպատակ չի ունեցել, տուժող Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակման հարցով փորձել է օգնել իր բարեկամ և միա¬ժամանակ վերջինիս աշխատանքային ընկեր Աղասի Ալոյանի խնդրանքով, վերոնշյալ գումարը ստացել է գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանից և երկու դրվագ¬¬ներով ամբող¬ջությամբ հանձնել է պաշտոնի նշանակման հարցն հանձն առած, իր կարծիքով նման հնարա¬վորություն ունեցող Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին։
Նման պայմաններում նախնական համաձայնության շրջանակներում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը, ենթադրյալ այդ խմբի կազմում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ընդգրկված լինելը և խմբի շահադիտական նպատակի իրականացմանը միտ¬ված, փոխադարձաբար լրացնող որոշակի գործողություններ կատարելը մեղադրող կողմը փաս¬տել է գլխավորապես գործի ելքով շա¬հագրգռված անձի՝ որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղա¬լում¬յանի ցուցմունքների հիման վրա։ Ընդ որում, վերոնշյալ ցուցմունքներն ինքնին հերքում կամ առնվազն կասկածի տակ են դնում հանցավոր խմբի առկայության և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը խմբի կազմում նախնա¬կան համաձայնությամբ հափշտակելու վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածը, հակառակը, հաստատում են ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված արարքի առկա¬յությունը։
Այսպես, նախաքննա¬կան հակասական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո Դատարա¬նում Ա.Ղալումյանը ընդունեց, որ «Մարիոտ» հյուրա¬նոցում կայացած իրենց զրույցի ընթաց¬քում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առա¬ջարկել է գումարը նրան տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իրեն պաշտոնի նշանակելուց հետո, որին Ստեփանիչը չի հա¬մաձայնել։ Այն, որ դա կարող էր ենթադրյալ հանցակիցների միջև նախապես ծրագրավորված «բեմադրություն» էր, ուղղակի ենթադրությունների ոլորտից է, որևէ ապացույցով չի հաստատվել։ Բացի այդ, տուժողը Դատարանում հայտնեց, որ երբ իրեն պաշտոնի նշա¬¬նակելու վերաբերյալ խոստումը խոստացված ժամկետում չի կատարվել, իսկ Արթուր Հակոբյանն արդեն գտնվում էր Վրաս¬տա¬նում, իր բջջային հեռախոսահամարի վրա փակ համարից զանգահարել է նույն Արամ Ստե¬փանիչը և տեղեկացրել, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։
Տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքների վերլուծությունից կարելի է եզրակացնել, որ նախ՝
- գումար¬ները տուժող Ղալումյանից ի սկզբանե վերցվել են «գործը» անելու, այսինքն՝ նրան ակնկալած պաշտոնին նշանակելու համար, որի չլինելու մասին տուժող Ա.Ղալումյանը նաև տեղե¬կացվել է,
- խարդախություն կատարելու դիտա¬վորութ¬յան առկայության և գործելու պարագայում Ա.Հակոբ¬յանը, Ղալումյանին պաշ¬տոնի նշանակման անհնարինությունը քաջ գի¬տակցելով, կա¬շառքի առար¬կան միայն պաշտոնի նշանակումից հետո Արամ Ստեփա¬նիչին հանձնելու առա¬ջարկ անել չէր կա¬րող։
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի հիմնա¬վոր¬¬վածության և նրան վերագրված արարքի ճիշտ քրեաիրավական որակման հարցը պարզե¬լու նպատակով Դա¬տա¬րանը հարկ է համարում անդրադառնալ խարդախության և կաշառքի միջնոր¬դության հանցակազմերի վեր¬լուծությանը։
Խարդախությունը հափշտակության տարատեսակ է, հետևաբար՝ դրան բնորոշ են հափշտա¬կության հանցակազմի ընդհանուր հատկանիշները։ Հափշ¬տա¬կութ¬յա¬ն սուբ¬յեկ¬տիվ կող¬մը բնու¬թագր¬վում է ուղ¬ղա¬կի դի¬տա¬վո¬րութ¬յամբ. հան¬ցա¬վո¬րը գի¬տակ¬ցում է, որ ա¬պօ¬րի¬նա¬բար, շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կով վերց¬նում է ու¬րի¬շի գույ¬քը կամ այդ գույ¬քը դարձ¬նում է ի¬րե¬նը կամ այլ ան¬ձի¬նը, դրա դի¬մաց որևէ ձ¬ևով չի հա¬տու¬ցում, ի¬րա¬կան վնաս է հասց¬նում գույ¬քի սե¬փա¬կա¬նա¬տի¬րո¬ջը կամ գույ¬քը տի¬րա¬պե¬տո¬ղին, նա¬խա¬տե¬սում ու ցան¬կա¬նում է դա։ Հափշ¬տա¬կութ¬յան սուբ¬յեկ¬տիվ կող¬մի պար¬տա¬դիր հատ¬կա¬նիշ են նաև շար¬ժա¬ռի¬թը և նպա¬տա¬կը։ Շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տակ ա¬սե¬լով՝ հաս¬կա¬ցվում է հան¬ցա¬վո¬րի ձգտու¬մը՝ հարս¬տա¬նալ հափշ¬տակ¬ված գույ¬քի հաշ¬վին՝ այն վերց¬նե¬լով, ի¬րե¬նը դարձ¬նե¬լով կամ իր «հաշ¬վին» այլ ան¬ձանց հանձ¬նե¬լով։ Այսպիսով, հան¬ցա¬վո¬րը հարս¬տա¬նում է սե¬փա¬կա¬նա¬տի¬րոջ կամ գույ¬քը տի¬րա¬պե¬տո¬ղի հաշ¬վին՝ նրանց նյու¬թա¬կան վնաս հասց¬նե¬լով։
Ե¬թե շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կը բա¬ցա¬կա¬յում է, և ան¬ձը ա¬պօ¬րի¬նի, ան¬հա¬տույց տի¬րա¬նում է ու¬րի¬շի գույ¬քին այլ շար¬ժա¬ռի¬թով և նպա¬տա¬կով, հափշ¬տա¬կութ¬յան հան¬ցա¬կազ¬մը բա¬ցա¬կա¬յում է։ Օ¬րի¬նակ՝ ան¬ձն ու¬րի¬շի գույ¬քը վերց¬նում է վրեժ լու¬ծե¬լու, հա¬սա¬րա¬կութ¬յան ու¬շադ¬րութ¬յու¬նը իր՝ որ¬պես բա¬րե¬գոր¬ծի վրա դարձ¬նե¬լու և այլն նպա¬տակ¬նե¬րով։ Ա¬ռանց շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կի նման ա¬րարք¬նե¬րը կա¬րող են պա¬րու¬նա¬կել այլ հան¬ցա¬կազ¬մեր՝ ինք¬նի¬րավ¬չութ¬յուն, գույ¬քի դի¬տա¬վոր¬յալ ոչն¬չա¬ցում կամ վնա¬սում, կաշառքի միջնորդություն, բայց ոչ հափշ¬տա¬կութ¬յուն։
Տվյալ դրվագով գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված արարքը ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համապատասխան մասով և կետով որակելու համար մե¬ղադրող կողմը պարտավոր էր ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորեր մինչև վերագրված արարքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններ կատարելը Ա.Հակոբյանի մոտ շահադի¬տական շարժառիթի և նպա¬տակի առկայությունը և/կամ խարդախությամբ գույ¬քին տիրանալու նպատակով այլ անձի հետ նախնական համաձայնություն ձեռք բերելը և այդ խմբի կազմում խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը կատարելը (հնարավոր դերաբաշխման դեպքում)` նախապես հերքելով անձնական, նույնիսկ՝ նյու¬թական շարժառիթով կաշառքի միջնոր¬դութ¬յամբ զբաղվելու վերա¬բեր¬յալ դեռևս մինչդա¬տական վարույթից ամբաս¬տանյալի առաջ քաշած վարկածը և դրա հիմքում դրված պատճա¬ռաբանությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ և 312-րդ հոդվածների բո¬վան¬դա¬կութ¬յու¬նից հետևում է, որ կա¬շառք տալն ու ստա¬նա¬լը կա¬րող են կա¬տար¬վել ինչ¬պես ան¬ձամբ, այն¬պես էլ միջ¬նոր¬դի մի¬ջո¬ցով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն՝ կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դութ¬յու¬նը կա¬շառք տվո¬ղի և կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի միջև կա¬շառ¬քի շուրջ հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան գա¬լուն կամ ար¬դեն կա¬յա¬ցած հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան ի¬րա¬կա¬նաց¬մա¬նը նպաս¬տելն է, այսինքն` կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դութ¬յու¬նը կա¬շա¬ռա¬կե¬րութ¬յա¬նը օ¬ժան¬դա¬կե¬լու յու¬րա¬հա¬տուկ դրս¬ևո¬րում է, որն արտահայտվում է ինչ¬պես կա¬շառք տա¬լուն, այն¬պես էլ կա¬շառք ստա¬նա¬լուն օ¬ժան¬դա¬կելու մեջ։
Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դութ¬յան օբ¬յեկ¬տիվ կող¬մը դրս¬ևոր¬վում է նրա¬նում, որ հան¬ցա¬վո¬րը կա¬շառք տվո¬ղի կամ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի նա¬խա¬ձեռ¬նութ¬յամբ կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կան կա¬շառք տվո¬ղից վերց¬նում ու փո¬խան¬ցում է կա¬շառք ստա¬ցո¬ղին, կամ էլ նպաս¬տում է նրանց միջև կա¬շառ¬քի շուրջ հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան գա¬լուն։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը կա¬պող օ¬ղա¬կի դեր է կա¬տա¬րում կա¬շառք տվո¬ղի և կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի միջև։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը եր¬բեք չի հան¬դի¬սա¬նում կա¬շառք ստա¬նա¬լու կամ տա¬լու նա¬խա¬ձեռ¬նող, նա շա¬հագրգռ¬ված չէ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի այն գոր¬ծո¬ղութ¬յուն¬նե¬րով (ան¬գոր¬ծութ¬յամբ), ո¬րոնք վեր¬ջինս պետք է կա¬տա¬րի կա¬շառ¬քի դի¬մաց։ Բա¬ցի այդ, կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դին չի պատ¬կա¬նում կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կան։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նորդն ուղ¬ղա¬կի նպաս¬տում է կա¬շառք տվո¬ղի և ստա¬ցո¬ղի միջև կա¬պե¬րի հաս¬տատ¬մա¬նը, կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կա¬յի բնույ¬թի և չա¬փի մեջ հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան գա¬լուն։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը, ըստ էության, հան¬դես է գա¬լիս ոչ թե իր, այլ այդ ան¬ձի ա¬նու¬նից, ներ¬կա¬յաց¬նում այդ ան¬ձի շա¬հե¬րը։
Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը տար¬բեր¬վում է կա¬շառք տվո¬ղից նրա¬նով, որ շա¬հագրգռ¬ված չէ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի այն գոր¬ծո¬ղութ¬յուն¬նե¬րով (ան¬գոր¬ծութ¬յամբ), ո¬րոնք վեր¬ջինս պետք է կա¬տա¬րի կա¬շառ¬քի դի¬մաց։ Կա¬շառք ստա¬ցո¬ղից կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը տար¬բեր¬վում է նրա¬նով, որ կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կան կա¬շառք տվո¬ղից վերց¬նում է ոչ թե իր հա¬մար, այլ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղին հանձ¬նե¬լու նպա¬տա¬կով։ Ընդ ո¬րում, ա¬րար¬քի ո¬րակ¬ման հա¬մար որևէ նշա¬նա¬կութ¬յուն չու¬նի այն հան¬գա¬ման¬քը, թե արդ¬յոք կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դն իր կա¬տա¬րա¬ծի դիմաց վար¬ձատ¬րութ¬յուն ստա¬նում է, ստա¬նալու է, թե՝ ոչ։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի անհիմն լինելու, նրան վերագրված գործողությունների (արարքի) քրեաիրավական սխալ որակման վերաբերյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում դատաքննությամբ պարզված հետևյալ հանգամանքները։ Մինչ դրանց թվարկումը Դատարանը արձանագրում է, որ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանի գործո¬ղությունների նկարագրությունը սույն դատական ակտում կատարում է բացառապես գործով ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբյանի արարքի քրեաիրավական ճիշտ որակման հարցը պարզելու նպատակով, միտված չէ քննվող դեպքին նրա առնչությունը ստուգելուն և հաստատելուն, այն ապացուցման ենթակա է նրա վերաբերյալ ըստ էության քննվող քրեական գործի շրջա¬նակ¬ներում (անմեղության կանխավարկածի սկզբուն¬¬քի գործողության ուժով)։
1. Գործով որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը սույն գործի մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ճանաչվել է մեղավոր միջ¬նորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափի կաշառք տալու փորձի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար։ Ակնկալված պաշ¬տոնին Ա.Ղալում¬յանը չի նշանակվել, իր հանցավոր գործողությունների հետևանքով կրել է ոչ միայն հսկայական գույքային վնաս, այլև դատապարտվել և հեռացվել է ՀՀ ոստիկանության համա¬կարգից, որպիսի իրավական հետևանքներն անթաքույց կապում է գործով ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի, ինչպես նաև Աղասի Ալոյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ, այսինքն՝ գործի ելքով ակնհայտորեն շահագրգռված անձ է։
2. Աղասի Ալոյանի և Արման Հարությունյանի նկատմամբ վերոնշյալ, ինչպես նաև սույն քրեական գործերով խարդախության, կաշառք տալու կամ կաշառքի միջնորդության փորձի կամ դրանց հանցակցելու համար քրեական հետապնդում չի հարուցվել կամ իրականացվել, իսկ հարուցվելու դեպքում՝ արդարացնող հիմքով դադարեցվել է (առկա է 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Ա.Ալոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հա¬րուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին կայացված և չվերացված որոշում), թեև տուժող Ա.Ղալումյանի ցուցմունքներով նրանց ևս վերագրվում են որո¬շակի գործողություններ՝ իրեն վստա¬հեց¬նելու, բայց և այդ վստահությունը չարաշահելու, խաբելու վերաբերյալ, որոնք ենթադրաբար կատարվել էին այդ անձանց կողմից, սակայն Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ ընդհանրացվել և վերագրվել են բացառապես ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանին և հետախուզման մեջ գտնվող նրա ենթադրյալ հանցակցին։
3. Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ենթադրյալ հանցակիցը՝ խմբի կազմում նախ¬նական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար խարդախությամբ հափշտա¬կելու հա¬մար որպես մեղադրյալ ներգրաված Արամ Ստեփանի Մկրտչյանը, գտնվում է հետա¬խուզման մեջ, մինչդատական վարույթում և Դատարանում չի հարցաքննվել։
4. Ուշադրության են արժանի գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի (ով նախկինում դատա¬պարտված կամ այլ կերպ արատավորված չէ), ինչպես նաև նրա ենթադրյալ հան¬ցակցի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի անձերը, ըստ որի՝ վերջինս մինչև սույն դեպքը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանի (դա¬տավոր Գ.Ավետիս¬յան) 2010թ. հունիսի 11-ի դատավճռով համա¬սեռ արարք կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե¬տով նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազա¬տազրկման 5 տարի ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվարկվել է 2009թ. մայիսի 6-ից։ 2011թ. հունիսի 22-ին համաներման ակտի կիրառմամբ պատժի չկրած մասը կրճատվել է, թողնվել է կրելու 4 տարի 3 ամիս 5 օր ազա¬տազրկումը։ 2011թ. հուլիսի 28-ին դատապարտյալ Արամ Մկրտչյանը Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանի որոշ¬մամբ պայմա¬նական վաղաժամկետ ազատվել է 2 տարի 13 օր ժամ¬կետով ազատազրկման կրումից։
5. Տվյալ դրվագով հարցաքննված անձանց` վկաներ Աղասի Ալոյանի, Արման Հարութ¬յուն¬յանի, Գենադի Դավիդյանի, Հայկարամ Ստեփանյանի և Մելսիդա Վարդումյանի ցուց¬մունք¬¬ները, դրանցում առկա փաստական տվյալները թույլ չեն տալիս անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ հերքել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ենթադրյալ հափշտակութ¬յանն առնչություն, նման դիտավորություն չունենալու, բացառապես կաշառքի միջնոր¬դությամբ զբաղվելու վերա¬բերյալ ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբ¬յանի պատճառաբանությունները, դրանք չեն հերքվում նաև վերոնշյալ ապա¬ցույցների և որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքների համադրության և գնահատման արդյունք¬ներով։
6. Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ըստ էության կապող օղակ է հանդիսացել կաշառքի առար¬կային հետ առնչված միաժամանակ երկու կողմերի՝ կաշառք տված Արթուր Ղա¬լումյանի (ըստ վերջինիս դիտավորության ուղղվածության) և որ¬պես կաշառք ստացողի ներ¬կա¬յացուցիչ (օգնական) հանդես եկած (ըստ Ա.Ղալումյանի և Ա.Հակոբյանի ցուց¬մունքների) անձի ( ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) միջև, կազմա¬կերպել է այդ անձանց հանդի¬պումը և մաս¬նակցել պաշ¬տոնի նշա¬¬նակման վե¬րա¬¬բերյալ նրանց միջև կայացած բանակցութ¬յանը, նույնիսկ` կա¬շառքի չափի վերաբերյալ սա¬կարկությանը, որպես կաշառք ստացողի ներկա¬յացուցիչ հանդես եկած անձի առաջարկով կաշառք տվողից երկու դրվագով ստացել և կաշառք ստացողի ներկա¬յացուցչին դարձյալ երկու դրվագով փոխանցել է կաշառքի առարկան, Ա.Ղալումյանին տրամադրել է պաշ¬տոնի նշա¬նակ¬ման ընթացիկ հար¬ցերով ստացվող ընթացիկ տեղեկատ¬վություն։
7. 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանը երկու դրվագով փաստացի տրամադրել է գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին, սակայն պաշտո¬¬նատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանին անձամբ կամ որևէ ներկա¬յացուցչի, այդ թվում՝ Արամ Մկրտչյանի միջոցով այդ գումարները չեն հասել, Հայկարամ Ստեփանյանն ի պաշ¬տոնե նման նշանակում կատարել չէր կարող, սակայն որպես ՀՀ ոս¬տիկա¬նությունում պաշտոն զբաղեցնող անձ՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական, կա¬րող էր նպաստել այդ նշանակման իրականացմանը, այսինքն՝ կա¬շառք ստանալու սուբյեկտ էր։
8. Տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն ինքնին կամ դատաքննութ¬յամբ հե¬տազոտված այլ ապացույցների հետ համադրությամբ չեն հաստատում այն, որ ամ¬բաս¬¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել միայնակ կամ այլ անձի հետ ձեռք բերած նախ¬նական համաձայնությամբ շրջանակներում խարդախությամբ հափշտա¬կել վե¬րոնշյալ գու¬մար¬ները, այսինքն՝ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը մինչև գումարներ վերց¬նելը գիտակցել է Ա.Ղալումյանին պաշտոնի վերանշանակելու անհնարինութ¬յունը և/կամ կա¬շառք ստացողի ներկայացուցչի կամ նրա առերևույթ հովանավոր Հայկարամ Ստե¬փանյանի՝ նման նշանակմանը նպաստելու անկա¬րողությունը։ Չի հաստատվել նաև այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը կաշառք ստացողի ներկայացուցչին ամբող¬ջությամբ կամ մա¬սամբ չի փո¬խան¬¬ցել Ա.Ղալում¬յա¬նից այդ նպատա¬կով ստացած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար¬նե¬րը, այն դեպքում, երբ տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն անուղ¬ղակիորեն վկայում են այն մասին, որ վերջինիս պաշտոնի չնշանակվելը Ա.Մկրտչյա¬նը նրա հետ կայա¬ցած հեռախո¬սային զրույց¬ների ընթաց¬քում երբևէ չի կապել գումարները Ա.Հակոբյանի կողմից նրան չփոխանցվելու կամ լրիվ չփոխանցվելու հանգամանքով։ Ինչ վերաբերում է Ա.Մկրտչյա¬նի հետ կայացած վերջին հեռա¬խո¬սազրույցին, որով վերջինս Ա.Ղալումյանին տեղեկացնելով, որ գործը չի լինում՝ առաջարկել է գումար¬ները ստանալ այն անձից, ում տվել է, այսինքն՝ Արթուր Հակոբյանից, որից կարելի է նաև են¬թադրել, որ այդ գումարն ի վերջո վերադարձվել են Ա.Հակոբ¬յանին՝ Ղալումյանին փոխանցելու նպա¬¬տակով, ապա գործի ելքով շահագրգռված տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքը չի հաստատվել որևէ այլ չեզոք ապա¬ցույցով, այսինքն՝ նաև ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցությամբ։ Այդ ցուցմունքը կուրո¬րեն ընդունելու պարագայում անգամ ակնհայտ է, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբյանը իրականում կատարել է կաշառքի չհաջողված միջնոր¬դութ¬¬յուն և ոչ ավելին, իսկ դրան հաջոր¬դած նրա արարքը՝ կաշառքի առար¬կա հանդիսացած 30.000 ԱՄՆ դոլարը Ա.Մկրտչյանից վերցնելը, սակայն կա¬շառք տված անձին՝ Ա.Ղալումյանին չվերադարձնելը չէր կարող որակվել որպես խարդա¬խութ¬յուն, քանի որ, նախ` չկա նման մեղադրանք և այդ մեղադրանքով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղավորութ¬յունը փաստելու դեպքում պաշտպանական կողմը կզրկվի այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավական հնարավորությունից, բացի այդ` այդ դրվագով հանցակազմի առկայությունը փաս¬տելու համար ևս անհրաժեշտ էր բավարար ապա¬ցուցողական զանգվածով հիմնավորել, որ այդ գումարին խար¬դախությամբ տիրանալու դիտավորությունն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մոտ ծագել էր նախ¬քան այդ գումարը Արամ Մկրտչյա¬¬¬նից ստանալը։
Վերոնշյալ դատողությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի դի¬տավո¬րությունը և կատարած գործողութ¬յուններն իրականում ուղղված են եղել կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի ներկայացուցչի միջև կա¬շառքի շուրջ համա¬ձայնություն գալուն և կայա¬ցած համաձայնության իրականացմանը նպաս¬տելուն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հան¬ցավոր արարք է։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ դատաքննության արդյունք¬նե¬րով` հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով չհաստատվեց (չապացուց¬վեց) այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը տուժող Ա.Ղալումյանից կաշառքի առական երկու դրվագներով ստանալուց և գրեթե անմիջապես Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին փո¬խանցելուց առաջ գի¬տակցել է վերջինիս առերևույթ հովանավոր ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկ¬արամ Ստեփանյանի միջոցով Ղալումյանին պաշտոնի նշանակմանը նպաս¬¬տելու անհ¬նարի¬նությունը։ Դատարանը նաև փաստում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի արար¬քում առկա է կաշառքի միջնորդության չավարտված տեսակը՝ հանցա¬փորձը, քա¬նի որ այդ միջնորդությունը մինչև վերջ չի հասցվել ամբաստանյալ Ա.Հակոբ¬յանի կամքից անկախ հան¬գա¬մանքով. վերջինս չի գիտակցել, որ իր և տուժող Ա.Ղա¬լումյանի մոտ որպես պաշտո¬նա¬տար անձի ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Մկրտչյանի) ղեկավարը՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկա¬րամ Ստե¬փան¬յանն ի պաշ¬տոնե այդ նշա¬նակմանը նպաս¬տելու իր լիազո¬րությունից օգտվելու համաձայ¬նություն որևէ անձի, այդ թվում՝ Ա.Մկրտչյանին չի տվել, վերջինս պաշտոնի նշանակման հար¬ցով զբաղվելու մտադրություն ի սկզբանե չուներ։
Դատարանն արձանագրում է, որ 30.000 ԱՄՆ դո¬լա¬րի խարդա¬խության դրվագով ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ա.Հա¬կոբ¬յանի մե¬ղա¬վորության փաստումը կհան¬գեցնի վերջինիս անմեղության կանխավար¬կածի, ապա¬ցույ¬ց¬ները գնա¬հա¬¬¬տելու վերա¬բերյալ ՀՀ քրեական դատավարութ¬յան օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդ¬ված¬¬ների պահանջների խախտման, միաժամանակ փաստում, որ ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբ¬յանին վերագրված արարքը տվյալ դրվագով համապա¬տասխանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված հան¬ցագործության հատ¬կանիշ¬ներին։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի հիմքում դրված և դատաքննութ¬յամբ հետազոտված ապացույց¬ները բավարար չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, երկու դրվագներով առա¬ջադրված մեղադրանքում նրա անմե¬ղության կան¬խա¬վարկածը հաղ¬թա¬¬հարելու համար, տուժողների ցուցմունքները փոխ¬կա¬¬պակցված չեն դա¬տաքննությամբ հետազոտված հա¬վաստի և վերաբերելի ապա¬ցույցների հետ, իսկ մե¬ղադրանքների վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պատճառաբա¬նութ¬¬յունները չեն հերքվել բավարար ապա¬ցու¬ցո¬ղա¬կան զանգվածով։
Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքում նման փոփոխություն կատարելիս Դա¬¬տարանը հաշ¬վի է առնում ՀՀ քրեադատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պա¬հանջը, այն, որ դրա¬նով նրա իրավական վիճակը չի վատթարանում և պաշտպանության իրա¬վունքը չի խախտ¬վում։
Դատարանի եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում համադրելով և գնահատելով դատաքննութ¬յամբ հե¬տազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաստատված համա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանը կատարել է կաշառքի միջնորդություն, որն ավարտին չի հասցվել նրա կամքից անկախ հանգամանքով.
Այսպես, կաշառքով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստե¬փան¬¬յանի միջոցով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալումյանին «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում ղեկավար պաշ¬տոնի նշանակելու համար Արթուր Հակոբյանը 2012թ. հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրա¬նոցի սրճարանում Ա.Ղալումյանին ծանոթացրել է Հ.Ստեփանյանի անունից որպես նրա ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի՝ Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) հետ, ում նախապես ճանաչում էր և ով իրեն, ավելի ուշ նաև Ա.Ղալումյանին համոզել և վստահեցրել էր Հ.Ստեփան¬յանի միջոցով այդ խնդիրը գլուխ բերելու հարցում։ Հանդիպման արդ¬յունքներով Հ.Ստեփան¬յանի անունից որպես նրա օգնական, միաժամանակ ոստիկանության ծառայող հանդես եկած վերոնշյալ անձը «Ճանա¬պար¬հային ոստիկանութ¬յուն» ծառայության 2-րդ սպայական գումար¬տակում վաշտի հրամա¬նատարի պաշ¬տոնում Ա.Ղալումյանի նշանակմանը Հ.Ստե¬փան¬յանի կողմից նպաս¬տելու և այդ գործը գլուխ բերելու պատրվակով, իրականում առանց վերջինիս գիտության և համաձայ¬նության, որպես կաշառք պահանջել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ խոստանալով այդ գումարը նախապես ստանալու և Հ.Ստեփանյանին փոխանցելու պարագայում երկու աշխա¬տան¬քային շաբաթվա ընթացքում լուծել ակնկալած պաշտոնին Ա.Ղալումյանի նշանակման հարցը։ Արթուր Ղալումյանը համա¬ձայնել և որպես օգնական ներկայացած վերոնշյալ անձի առաջար¬կությամբ նույն օրը Արթուր Հակոբյանի միջոցով նրան է փոխանցել այդ նպա¬տակով կնոջ` Մելսիդա Վարդումյանի կողմից Դիլի¬ջանից բերված 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարները, այսինքն՝ ընդհանուր առմամբ առանձնապես խոշոր չափի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն Ա.Հակոբյանի միջնորդական գոր¬ծունությունը նրա կամ¬քից ան¬կախ հանգամանքով չի ավարտ¬վել, վերոնշյալ պաշ¬տոնին Ա.Ղալում¬յանն ի սկզբանե չէր կարող նշանակվել՝ պաշտոնատար անձ հանդի¬սացող Հայկա¬րամ Ստե¬փանյանի կող¬մից անձամբ կամ որևէ ներկայացուցչի մի¬ջոցով այդ «գոր¬ծարքի» վերաբերյալ նույնիսկ տեղե¬կացված չլինելու պատ¬ճառով։
Այսպիսով, Արթուր Հակոբյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս և այն անհատականացնելիս Դա¬տա¬¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշա¬նակ¬վում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը, (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն նաև 2017թ. հունվարի 25-ի դրությամբ կատարված հարցման արդյունքների), Միլենա Շահինյանի հետ ամուս¬նացած լինելը ( ըստ ԱԲ սերիայի 023888 համարի ամուսնության վկայականի), իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հան¬գա¬մանքներ` խնամքին մինչև 14 տարե¬կան որդու` 2010թ. նոյեմբերի 2-ին ծնված Ալեքս Արթուրի Հակոբյանի առկայությունը (ըստ ԱԲ սերիայի 0221564 անձնագրի և «Ծաղկունք» համատիրության նախագահ Ա.Հարութ¬յուն¬յանի` 2015թ. նոյեմբերի 2-ին հաստատած թիվ 301 տեղեկանքի), բնա¬կության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ նույն համատիրության նախագահի` 2015թ. նոյեմբերի 9-ին հաստատած բնու¬թագրի)։
Դատարանը ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա` ֆիզիկապես վատառողջ և 2-րդ կարգի հաշմանդամ լինելը (ըստ ակնա¬բուժական մասնագիտացված բժշկասոցիալական փորձաքննության 2016թ. սեպ¬տեմ¬բե¬րի 19-ի թիվ 1241981 որոշման` 2-րդ խմբի հաշմանդամ է, ըստ ՌԴ «ՌԺԴ» ԲԲԸ թիվ 6 կլինի¬կական հիվանդանոցի վարչակազմի 2015թ. սեպտեմբերի 9-ին տրամադրած տեղեկանքի` ենթարկվել է բարիատրիկ վիրահատության, խոր¬հուրդ է տրվել գտնվել վիրա¬բույ¬ժի հսկողութ¬յան տակ /ավելորդ քաշից ազատում, «Արմենիա» բժշկական կենտրոնի 2015թ. սեպտեմբերի 9-ի թիվ 7171/4035 էպիկրիզի համաձայն` ախտորոշվել է Ս.Ի.Հ. լարվա¬ծության կայուն ստենո¬կարդիա 3ՖԶ, զարկերակային հիպերտենզիա, բարձր ռիսկ, ձախ փորոքի սրտամկանի գե¬րան. .... 2-րդ աստիճան, ստորին վերջույթների հետտրոմբոֆլեբոտիկ հի¬վանդություն, սրունք¬ների արտահայտված տրոֆիկ փոփոխություններ, ստ/վ, լիմֆոստազ, ճարպամաշկային գոգ¬նոց, սննդի էվակուացիայի դժվարացում, ցուցվել է վիրահատական բուժում, հիպոթալամիկ ճարպակալում 2-րդ աստիճան, շաքարային դիաբետ 2-րդ տիպ, թեթև աս¬տիճան, խորհուրդ է տրվել շարունակել բուժումը կարդիոլոգի և անոթային վիրաբույժի հսկո¬ղության տակ, ըստ նույն բժշկական կենտրոնի մեկ այլ, թիվ 3669 էպիկրիզի` ախտորոշվել է «հիպերտոնիկ կրիզ, բարդացած սուր կոնորոր համախտանիշ, Ֆրեբոտրոմբոտիկ հիվան¬դություն, այտուցային ձև։ Հիպոֆիզա-հիպոտալամիկ ճարպակալում 3-4 աստիճան, մի¬ջին ծանրության 2-րդ տեսակի շաքարային դիաբետի կապակցությամբ։ Սիմպտոմատիկ հիպեր¬տոնիա», «Արմենիա» բժշկա¬կան կենտրոնի 2015թ. դեկտեմբերի 28-ի թիվ 5929/1835 ամբուլա¬տոր քարտի քաղվածքի հա¬մա¬ձայն` ախտորոշվել է «Ստորին վերջույթների հետտրոմ¬բոտիկ հիվանդություն, քրոնիկական երակային անբավարարություն։ Հժըհ 5-6,5», նույն բժշկական կենտրոնի 2015թ. դեկտեմբերի 2-ի գրությամբ հայտնվել է, որ Արթուր Հակոբյանի մոտ ախ¬տորոշվել է «Սրտի իշեմիկ հիվան¬դություն, լարվածության ստաբիլ ստենոկարդիա, ՖԴ-3, զար¬կերակային հիպերտենզիա 2-րդ աստիճանի, բարձր ռիսկ», ՀՀ ԱՆ «Նուբարա¬շեն» ՔԿ հիմնարկի` 2015թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ Ե-40/18-8-8064 գրության համաձայն` Արթուր Հակոբ¬յանի մոտ ախտորոշվել է «Սրտի իշե¬միկ հիվանդություն, զարկերակային հիպերտեն¬զիա, խրոնիկական հեպատիտ», «Ս.Վ.Մալա¬յանի անվան ակնաբուժական կենտրոն» ՓԲ ընկե¬¬րության տնօրեն Ա.Մալայանի` 2016թ. հուլիսի 29-ի և 2016թ. սեպտեմբերի 19-ի թիվ եզրա¬կացությունների համաձայն` ախտորոշվել է բարձր աստիճանի բարդացված կարճատե¬սութ¬յուն, ապակենման մարմնի շերտազատում»)։
Դատարանը ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի անձը բնու¬թագրող վերոնշյալ տվյալները, պատաս¬խանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքները հաս¬տատվել են գործով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափա¬նիշ¬ներին համապա¬տաս¬խանող ապա¬¬¬¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Արթուր Հակոբյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պատիժ տուգանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬¬ման ենթա¬կա են՝ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի, տվյալ հոդվածով նա¬խա¬տես¬ված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռման), հասարակությունից մեկուսացմամբ պայմանավորված պատժատեսակ նշանակելու դեպքում՝ նշա¬նակվող այդ պա¬տիժը կրե¬լու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վա¬ծի կի¬րա¬ռման) հար¬ցերը։
Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի կա¬տարած արարքի բնույթն ու վտանգա¬վորության աստի¬ճանը (միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագոր¬ծութ¬յուն է), տուժող Արթուր Ղալումյանի դիրքորո¬շումը՝ հնարա¬վորինս խիստ պատիժ նշա¬նակելու առումով, պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգա¬մանք¬ների բա¬ցա¬կա¬յութ¬յունը, հանգում է համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից նվազ խիստը` տուգանքը պատժի նպա¬տակները չի ապահովվի, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշա¬նակվի ազա¬տազրկման ձևով։ Դատարանը նաև փաստում է, որ կալանքն ամբաստանյալի նկատ¬մամբ չի կարող նշանակվել (մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել նաև կալանք)։
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, հա¬մաձայն որի՝ հանցափորձի համար ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի ժամկետը չի կարող գե¬րա¬զանցել Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախա¬տեսված պատժի առավելագույն ժամկետի երեք քառորդը։
Անդրադառնալով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման) խնդրին` Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի հա¬մաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հանցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬¬¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Միևնույն ժամանակ, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագոր¬ծության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշանակվող պատժի արդա¬րա¬ցիութ¬յան գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախա¬տեսելու բնույթն ու աս¬տի¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկ¬տեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռա¬բեկ դատարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տար¬ման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լա¬կան նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬¬նի գործով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հան¬ցա¬գոր¬ծությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռա¬բեկ դատա¬րանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով մի կողմից ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանին վերագրված հանցա¬գոր¬ծության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (միջին ծանրության դիտա¬վորյալ հան¬ցագործություն է), նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի տեսանկյունով դեռևս մինչդատական վարույթից խոստո¬վանական ցուցմունքներ տալն ու անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մինչև տասնչորս տա¬րե¬կան երեխայի առկա¬յությունը, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը, ամբաս¬տանյալի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬¬ների առկայությունը՝ նախ¬կի¬նում դա¬տա¬պարտ¬¬ված կամ այլ կերպ արա¬տա¬վորված չլինե¬լը, հոդվածի սանկցիայում ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատժի առկայության պայմաններում նրան ազատազրկման դատա¬պարտելը, բայց և նշանակվող այդ պատժի գրեթե կեսն ըստ էության կրելը, ամուս¬նացած և 2-րդ խմբի հաշ¬մանդամ լինելը, ինչպես նաև պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬¬տիժը ծանրացնող հանգա¬¬մանքների բացա¬կա¬յութ¬յունը` Դատարանը հանգում է այն համոզվա¬ծության, որ ամ¬բաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանի ուղղվե¬լը, նրա կողմից հնարավոր նոր հանցա¬գործության կատա¬րումը կանխելը և սոցիալական արդարութ¬յան վերա¬կանգնելը հնա¬րավոր է առանց հասարա¬կությունից նրան մեկու¬սացնելու, այն է՝ նրա նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միա¬ժամանակ ողջա¬միտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայման¬ներում։
Քննարկելով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի նկատ¬մամբ որպես կալանավորման այլ¬¬ընտ¬րան¬¬քային տարատեսակ ընտրված գրավի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է վե¬րաց¬նել, իսկ գրավի գումարը` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը 2015թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ 316 անդոր¬րագրով մուտ¬քագրվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի դեպոզի¬տային թիվ 900023294011 հաշվին` վերադարձնել գումարը վճարած անձին՝ քաղ. Գևորգ Հրանդի Հակոբյանին` սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ հետևութ¬յան հանգելու պարագայում, ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պա¬հանջ¬ներով, նախապես անհրաժեշտ է պատ¬ժի ժամկետին հաշվակցել նախաքննության ընթաց¬քում 2015թ. մարտի 12-ից մինչև 2015թ. նոյեմբերի 19-ը ներառյալ նրան անազատության մեջ պահելու ողջ, այդ թվում՝ ՌԴ-ում նրան ձերբակալելու, պահելու և ՀՀ էտապավորելու ժամանակա¬հատվածը՝ 8 ամիս 8 օրը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հար¬ցե¬րին։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված «BMW X5» մակնիշի 32ՍՕ371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան անհրաժեշտ է թողնել վերջինիս տնօրինությանը, իսկ դրա նկատմամբ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբու¬նու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Պողոսյանի 2012թ. հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ կիրառված կալանքը վերացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանին պատճառված գույքային վնասի փոխհատուցման հար¬ցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ որպես տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) ճանաչված Արթուր Ղալումյանի ներկա¬յացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի քաղաքացիական հայցն ենթակա է մերժման՝ վերոնշյալ գու¬մարը սույն գործով քա¬ղաքացիական պատասխանող ճանաչված Արթուր Հակոբյանին որպես կա¬շառքի առարկա տրամադրվելու պատճառա¬բա¬նությամբ։ Նշված հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ սույն դատական ակտով ամբաստանյալի արարքը խարդախությունից կաշառքի միջնորդության փորձի վերաորակելու և այդ հոդվածով նրա մեղավորությունը փաս¬տելու պայմաններում այլևս բացակայում են սույն գործով Ա.Ղալումյանին տուժող ճա¬նաչելու փաստական և իրավական հիմքերը։ Ավելին՝ ըստ Ա.Ղալումյանի դիտավորության ուղղվա¬ծության՝ զարտուղի և միաժամանակ հանցավոր ճանապարհով պաշտոնի վերանշանակման նպատակով կաշառքի առարկա հանդի¬սացած վերոնշյալ 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը գործով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբ¬յանի և այլոց միջոցով պաշտոնատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանին փոխան¬ցելիս Ա.Ղալումյանը գործել է իր կամքով և համաձայ¬նութ¬յամբ, նրա նկատմամբ կաշառքի շոր¬թում տեղի չի ունեցել (ըստ Ա.Ղալումյանի նկատմամբ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 2013թ. փետրվարի 8-ին կայացրած և օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի)։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-169-րդ հոդվածներով, փաստում է, որ որպես դատական ծախս՝ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբ¬յանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի (ՀՀ ֆինանսների նախարարության) ենթակա է բռնա¬գանձման Արթուր Հակոբյանին հանձնման նպատակով Ռուսաստանի Դաշնությունից Հա¬յաստանի Հանրապետություն տեղափոխելիս կատարված 3.032.369 (երեք միլիոն երե¬սուներ¬կու հազար երեք հարյուր վաթսունինը) ՀՀ դրամ գումարը, որի վերաբերյալ գործում առկա են համապա¬տասխան ապացույցներ (նախաքննական մարմնին ուղղված ՀՀ ոստիկանության ֆինան¬սաբյուջետային վարչության պետ Ա.Ասլիկյանի 2015թ. հոկտեմբերի 19-ի թիվ 2267 նամակը և դրան կցված փաստաթղթերը)։
Քննարկելով դեռևս նախաքննության ընթացքում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հարությունյանի 2012թ. օգոստոսի 15-ի որոշմամբ Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված արգելանքը պահպանելու հարցը՝ Դատարանը փաստում է, որ այդ որո¬շումը և դրանով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված հնարավոր արգե¬լանքներն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև վերոնշյալ դատական ծախսն ամբողջությամբ փոխհատուցվելը։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկա¬վար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով, 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Ճանաչել և հռչակել Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանի անմեղությունը՝ «ԲՎՄ իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նրան վերագրված արարքում՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված , ԲՄՎ Իքս 5, 4.4 Այ» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան թողնել վերջինիս տնօրինությանը, դրա նկատմամբ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Պողոսյանի 2012թ. հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ կիրառված կալանքը վերացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ (30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագ), նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Պատժի նշված ժամկետին հաշվակցելով նախաքննության ընթացքում 2015թ. մարտի 12-ից մինչև 2015թ. նոյեմբերի 19-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված և չկրած պատիժը՝ 9 (ինը) ամիս 22 (քսաներկու) օր ազատազրկումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Արթուր Հակոբյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման աշխատակիցներին։
Արթուր Հակոբյանի նկատ¬մամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ ընտրված գրավը վերացնել, գրավի գումարը` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը 2015թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ 316 անդոր¬րագրով մուտքագրվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ 900023294011 դեպոզիտային հաշվին, վերադարձնել քաղ. Գևորգ Հրանդի Հակոբյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որպես տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) ճանաչված Արթուր Ղալումյանի ներկայացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի քաղաքացիական հայցը մերժել՝ վերոնշյալ գումարը քաղաքացիական պատասխանող ճանաչված Արթուր Հակոբյանին կամովին և որպես կաշառքի առարկա տրամադրելու, այդ հիմքով փոխհատուցման ենթակա չլինելու պատճառաբանությամբ։
Որպես դատական ծախս՝ Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել Ռուսաստանի Դաշնությունից հանձնման նպատակով Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխելիս կատարված 3.032.369 (երեք միլիոն երեսուներկու հազար երեք հարյուր վաթսունինը) ՀՀ դրամ գումարը։
Սույն գործով դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում ՀՀ հատուկ քննչական ծա¬ռայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հարությունյանի 2012թ. օգոստոսի 15-ի որոշմամբ Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված արգելանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև վերոնշյալ դատական ծախսն ամբողջությամբ փոխհատուցվելը։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՃԻՌ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)`
նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի«
քարտուղարությամբ` Վլադիմիր Շահինյանի և
Դարինա Բեգլարյանի,
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ավետիս Ափիյանի,
տուժողներ` Արթուր Ղալումյանի և
Արմեն Գաբրիելյանի,
տուժող Ա.Ղալումյանի ներկայացուցիչ` Մարգարիտա Չոբանյանի,
պաշտպան` Կարեն Հակոբյանի,
նույն դատարանում` 2017թ. փետրվարի 20-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մեղադրանքի`
Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանի (ծնված 1969թ. մարտի 20-ին« Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին՝ փոքրահասակ երեխան, 2-րդ խմբի հաշմանդամ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Երևանի Արզումանյան 19-րդ շենքի 18-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին մասով (երկու դրվագով) նախատեսված հանցավոր արարքների կատարում, 2015թ. մարտի 12-ից մինչև 2015թ. նոյեմբերի 19-ը գտնվել է անազատության մեջ, 2015թ. նոյեմբերի 19-ից որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրվել գրավ)։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2012թ. օգոստոսի 3-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 62206912 քրեական գործը` ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներ Արթուր Ղալումյանի և Աղասի Ալոյանի կողմից միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափի կաշառք տալու փորձ կատարելու, Արթուր Հակոբյանի կողմից կաշառք տալու պատրվակով խաբեությամբ առանձ¬նապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու դեպքերի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում նախապատրաստված և նախաքննական այդ մարմին ուղարկված նյութերի հիման վրա։
2012թ. օգոստոսի 15-ին վերոնշյալ քրեական գործի շրջանակներում համապատասխան որոշումների կայացմամբ Արթուր Հակոբյանը (30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագներով) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրա նկատմամբ նույն օրը հայտարարվել է հետախուզում։
2012թ. օգոստոսի 15-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդութ¬յունը, համապատասխան որոշման կայացմամբ հետա¬խուզվող Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառել կալանավորում։
2012թ. օգոստոսի 15-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րությունյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Արթուր Հակոբ¬յանի անվամբ հաշվառված շարժական և անշարժ գույքերի նկատմամբ արգելանք կիրառելու մասին (որտեղ էլ այն գտնվի)։
2012թ. օգոստոսի 21-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում որոշումներ են կայացվել Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (Ա.Հակոբյանի հետ նախնական համաձայնությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլար խարդախութ¬յամբ հափշտակելու դրվագով) որպես մեղադրյալ ներգրավելու և նրա նկատմամբ հետախու¬զում հայտարարելու մասին։
2012թ. սեպտեմբերի 4-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի Էրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12127812 քրեական գործը` Արթուր Հակոբյանի կողմից խարդախությամբ 4.704.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու դեպքի առթիվ` տուժող Արմեն Գաբրիելյանի հաղորդման կապակցությամբ նախապատրաստված նյութերի քննարկման արդյունքում։
2012թ. հոկտեմբերի 1-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Պողոսյանը թիվ 12127812 քրեական գործի շրջանակ¬ներում որոշում է կայացրել «ԲՄՎ Իքս 5 4.4. Այ» մակնիշի 2001թ. թողարկման 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմե¬քենայի վրա կալանք դնելու մասին։
2012թ. հոկտեմբերի 4-ին Արթուր Հակոբյանը թիվ 12127812 քրեական գործի շրջանակ¬ներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ (տուժող Ա.Գաբրիելյանի դրվագ)։
2012թ. հոկտեմբերի 4-ին թիվ 12127812 քրեական գործն ըստ ենթակայության ուղարկվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, 2012թ. հոկտեմբերի 5-ին միացվել ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում Արթուր Հակոբյանի վերաբերյալ (30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով) քննվող թիվ 62206912 քրեական գործին։
2012թ. հոկտեմբերի 8-ին Աղասի Ալոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` դասակի հրամանատարի պաշտոնում նշա¬նակվելու համար Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք 10.000 ԱՄՆ դոլար տալու համար, որպիսի գումարը, սակայն, ըստ նախաքննական մարմնի վարկածի՝ Ա.Հակոբյանի կողմից խար¬դախությամբ հափշտակվել է։
2012թ. հոկտեմբերի 11-ին Արթուր Ղալումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
2012թ. հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րութ¬յունյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Աղասի Ալոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցած քրեական հետապնդումը դա¬դարեցնելու մասին (10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագ)` կատարված հանցագործությանը նրա մաս¬նակ¬ցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։
2012թ. հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րությունյանը որոշում է կայացրել 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվա¬գով նաև Ա.Հակոբյանին առա¬ջադրած մեղադրանքի մասը վերացնելու, մեղադրանք փոփոխելու և նրան կրկին մեղադրանք առա¬ջադրելու մասին, նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մա¬սի 1-ին կետով։
2012թ. հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րութ¬յունյանը որոշում է կայացրել դատի տալու միջնորդությամբ դատարան ուղարկվող մե¬ղադրյալ Արթուր Ղալումյանի վերաբեր¬յալ թիվ 62206912 քրեական գործից թիվ 12127812 հա¬մա¬րով Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի վերա¬բերյալ մաս անջատելու մասին, իսկ առանձ¬նապես խոշոր չա¬փերի կաշառք տալու փորձ կա¬տարելու մեղադրանքով Արթուր Ղա¬լում¬յանի վերաբերյալ քրեական գործը` ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ նրա նկատմամբ 2013թ. փետրվարի 8-ին կայացվել է մեղադրական դատավճիռ։
2012թ. նոյեմբերի 20-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մե¬ղադրյալ¬ներ Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի գտնվելու վայրերը անհայտ լինելու պատճառով։
2013թ. մարտի 6-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 13128013 քրեական գործը (Արմեն Քոսյանի դրվագ)։
2013թ. մարտի 15-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում որոշումներ են կայացվել թիվ 12127812 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսելու, ինչպես նաև վերոնշյալ քրեա¬կան գործին Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ ոստիկանության Կենտրո¬նա¬կանի քննչական բաժնում դեռևս 2012թ. սեպտեմբերին 10-ին հարուցված թիվ 15104412 քրեա¬կան գործը (տուժող Սուրեն Աղաբեկյանի դրվագ) միացնելու մասին։
2013թ. ապրիլի 3-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում որո¬շում է կայացվել Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին (տուժող Արմեն Քոսյանի դրվագ)։
2013թ. ապրիլի 4-ին որոշում է կայացվել Արամ Մկրտչյանի վերաբերյալ թիվ 15115712 քրեա¬կան գործը ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն ուղարկելու մասին` նախաքննական այդ մարմ¬նում քննվող թիվ 62206912 քրեական գոր¬ծին այն կցելու և համատեղ քննելու նպատա¬կով։
2013թ. ապրիլի 11-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում որոշում է կայացվել թիվ 13128013 քրեական գործը թիվ 12127812 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը 12127812 համարով շարունակելու մասին։
2013թ. ապրիլի 11-ին Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին առաջադրված մեղադրանքը փո¬փոխվել և լրացվել է, նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
2013թ. ապրիլի 12-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև մե¬ղադրյալներ Արթուր Հակոբյանի, Արամ Մկրտչյանի և Արմեն Սահակյանի գտնվելու վայրերը պարզելը։
2013թ. հուլիսի 15-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել և վերոնշյալ քրեական գործին է կցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավված Արմեն Սահակյանի վերաբերյալ թիվ 12119513 քրեական գործը։
2013թ. հուլիսի 22-ին Արմեն Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ենթադրաբար կատարած հանցագործությունների համար։
2013թ. հուլիսի 31-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև Արթուր Հակոբյանի, Արամ Մկրտչյանի և Արմեն Սահակյանի գտնվելու վայրերը պարզելը։
2013թ. սեպտեմբերի 20-ին քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է, իսկ 2013թ. սեպ¬տեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել այն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին։
2013թ. հոկտեմբերի 7-ին վերոնշյալ քրեական գործը քննչական ենթակայության կարգով վերադարձվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի Էրե¬բունու քննչական բաժին, ընդունվել վարույթ, որտեղ և նախաքննությունը շարունակվել է։
2013թ. դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին` մինչև Արթուր Հակոբյանի, Արամ Մկրտչյանի և Արմեն Սահակյանի գտնվելու վայրերը պարզելը։
2014թ. սեպտեմբերի 9-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է, Ա.Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և վերջինս նույն օրը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններն ենթադրաբար կատարելու համար։
2014թ. հոկտեմբերի 8-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը վերստին կասեցվել է։
2015թ. մարտի 12-ին հետախուզվող Արթուր Հակոբյանը Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկ¬վա քաղա¬քում հայտնաբերվել և ձերբակալվել է, նա վերցվել է նախաէքստրադիցիոն կա¬լանքի։
2015թ. սեպտեմբերի 4-ին մեղադրյալ Ա.Հակոբյանը էտապավորվել է Հայաստան, բեր¬ման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Մաշտոցի բաժին, ապա տեղափոխվել ՀՀ ԱՆ «Նուբա¬րաշեն» ՔԿ հիմնարկ։
2015թ. սեպտեմբերի 7-ին քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է, Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (երկու դրվագով)։
2015թ. սեպտեմբերի 7-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, մեղադրյալի ներկայությամբ կրկնակի քննարկելով նրա նկատմամբ կալանավորում ընտրելու հիմնավորվածության հարցը, նախաքննական մարմ¬¬նի միջնորդությունը բավարարել և մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափան¬ման միջոց է կիրառել կալանավորում` երկու ամիս ժամկետով, որի ժամկետը երկարացվել է։
2015թ. նոյեմբերի 19-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությու¬նը, այն բավա¬րա¬րել է՝ գրավի գումարը սահմանելով 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։
2015թ. նոյեմբերի 19-ին թիվ 316 անդոր¬րագրով գրավի վերոնշյալ գումարը քաղ. Գևորգ Հրանդի Հակոբ¬յանի կողմից մուտ¬քագրվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբա¬րաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի թիվ 900023294011 դեպո¬զի¬տային հաշվին և Արթուր Հակոբյանը կալանքից ազատ է արձակվել։
2016թ. հունիսի 1-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների քննչական բաժնում որոշում է կայացրել թիվ 12127812 քրեական գործից պատճենահանման միջոցով թիվ 12127812/1 համարով մեղադրյալ Արթուր Հակոբյանի կողմից խաբեությամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու վերաբերյալ քրեական գործի մաս անջատելու և այդ գործով նախաքննությունն առանձին վարույթում շարունակելու մասին։
2016թ. հունիսի 6-ին թիվ 12127812/1 քրեական գործը Արթուր Հրանտի Հակոբյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (երկու դրվագով) հաստատված մեղադրական եզրակա¬ցությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դա¬տա¬¬րան (ստացվել է 2016թ. հունիսի 14-ին), 2016թ. հունիսի 15-ին մակագրվել նույն դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանին, 2016թ. հունիսի 17-ին ընդունվել վարույթ։
2016թ. հունիսի 22-ին դատավոր Գ.Պողոսյանի կողմից ինքնաբացարկի մասին որոշում կայաց¬նելու հիմքով քրեական գործը վերամակագրվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Վար¬դանյանիս, 2016թ. հունիսի 23-ին քրեական գործն ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դա¬տա¬կան քննության։
Համաձայն Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման՝ նա «խաբեութ¬յամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտա¬վո¬րութ¬յամբ նախա¬պես համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ, մոլորության մեջ են գցել ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալում¬յանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստե¬փան¬յանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում պաշտոնի նշանակելու հարցում։ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղալումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն Արամ Մկրտչյանը ներկայացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձնավորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարաշահելով վերջինիս վստահությունը՝ հա¬վաս¬տիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ սպայական գումար¬տակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ վեր¬ջինս համաձայնել է տալ պահանջվող գումարը, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխա¬տան¬քային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հակոբ¬յանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ՝ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համար¬ժեք՝ 30.000 ԱՄՆ դոլարին։ Այսինքն, Արթուր Հրանտի Հակոբյանը խաբեության և վստահութ¬յունը չարաշահելու եղանա¬կով կատարել է ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Բացի այդ, Արթուր Հակոբյանը տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտա¬կություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլա¬րով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնա¬ցած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ՝ ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստի¬կա¬նություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համար¬ժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է։ Այսինքն, Արթուր Հրանտի Հակոբյանը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով կատարել է ուրիշի գույքի ա¬ռանձ¬նապես խոշոր չափերի հափշտակություն, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
Այսպիսով, Արթուր Հրանտի Հակոբյանը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղա¬նակով կատարել է ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, որը նա¬խատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (երկու դրվագ)»։
Ապացույցների հետազոտում և գնահատում (մինչդատական և դատական վարույթներ).
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնա¬հատելով դա¬տաքննութ¬¬¬յամբ հե¬տա¬¬զոտված ապացույցները` Դա¬տա¬¬րանը փաստում է, որ գործով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանին առաջադրած մեղադրանքի և մեղադրական եզրակա¬ցության հիմքում քրեական հետապնդման մարմինները դրել էին հետևյալ ապացույցները.
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ցուցմունքները. Համաձայն դրանց՝ նա զբաղվել է արտասահմանյան ավտոմեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Աղասի Ալոյանը հան¬դի¬սանում է իր ազգականը, ում հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2012թ. ամռանը հանդիպել է Աղասի Ալոյանին, ով խոսակցության ժամանակ պատմել է, որ իր ընկեր Արթուրը, ում հետ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, ներ¬կայումս ազատվել է աշխա¬տանքից, սակայն ցանկանում է վերականգնվել նախկին պաշ¬տոնին՝ խնդրելով իրեն ծանոթ գտնել Արթուրին աշխատանքի տեղավորելու համար։ Դրա¬նից հետո այդ մասին հայտնել է իր ծանոթ Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին, ում հետ ծանոթացել էր նրա համար ավտոմեքենայի պահեստամասերի հետ կապված հարցի շուրջ։ Վերջինս միշտ եղել է ներկայանալի տեսքով, ներկայացել է որպես պետական աշխատող և միշտ պատ¬րաստակամություն է հայտնել իր ծանոթներին պետական աշխատանքի տեղավորելու համար։ Ա.Մկրտչյանը հայտնել է, որ ոստիկանությունում ունի մտերիմ բարձրաստիճան պաշտոն¬յաններ, ովքեր կարող են օգնել Ղալումյանին աշխատանքի տեղավորելու հարցում։ Այդ մասին հայտնել է Աղասին, ով տեղեկացրել է, որ շուտով իրեն կզանգահարի իր ընկեր Արթուր Ղալումյանը։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ղալումյանը, ներկայացել է որպես Ա.Ալոյանի ընկեր՝ խնդրելով հանդիպել և զրուցել իր աշխատանքի շուրջ։ Վատառողջ լինելու պատճառով իր պահանջով Ա.Ղալումյանի հետ հանդիպման է գնացել իր փեսան՝ Արման Հարությունյանը։ Ա.Հարությունյանը հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և խոսակցության ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ ցանկանում է «գայի պետի» կամ «գայի պետի տեղակալի» պաշտոն զբաղեցնել։ Արմանը, որևէ պատասխան չտալով, հեռացել է՝ այդ մասին պատմելով իրեն։ Դրանից հետո Ա.Հարութ¬յունյանը իրեն տեղեկացրել է, որ Ա.Ղալումյանը կրկին ցանկանում է հանդիպել իրեն, որին ինքը չի առարկել։ Ա.Հարությունյանը հերթական անգամ հանդիպել է Ա.Ղալումյանին, ով պատ¬րաստակամություն է հայտնել պաշտոնի նշանակման համար որպես կաշառք տալ որո¬շակի գումար։ Մի քանի օր անց իրեն է զանգահարել Ա.Ղալումյանը և հե¬տաքրքրվել, թե արդյոք Ա.Հարությունյանը պատմել է իր առաջակի մասին, թե՝ ոչ, իսկ ինքը պատասխանել է, որ կարող է ծանոթացնել պաշտոնատար անձի հետ՝ առաջարկելով անձամբ հանդիպել նրան և անձամբ զրուցել իր առաջարկների ու աշխատանքի տեղավորման հարցի վերա¬բերյալ, որին Ա.Ղալում¬յանը համաձայնել է։ Դրանից հետո հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա հետ գնացել Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ իրենց էր սպասում Արամ Մկրտչյանը։ Վեր¬ջիններիս ծանոթացրել է, նրանք զրուցել, պայմանավորվել են, որի ժամանակ Արամ Մկրտչյանը պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Արթուր Ղալումյանին տեղա¬վորել աշխատանքի։ Դրա¬նից հետո Ա.Ղալումյանն իրեն փոխանցել է ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար, որն էլ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին՝ Ա.Ղալումյանի բացակայության պայման¬ներում։ Դրանից հետո առողջական խնդիր¬ների պատճառով գնացել է Թբիլիսի, որտեղ տեղե¬կացել է, որ Արամ Մկրտչյանը չի կատարում ստանձնած պարտավորությունները։ Ա.Ղալում¬յանին հորդորել է անձամբ հանդիպել Արամ Մկրտչյանին և լուծել իր խնդիրները։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է ՌԴ քաղաք Մոսկվա, որտեղ ստացիոնար բուժ¬օգնություն է ստացել։ Ինքը Ա.Ղալումյանին երբևէ չի ասել, թե Արամ Մկրտչյանը հանդիսանում է Հայկ Ստեփանյանի օգնականը։ Ա.Ղալումյանի կողմից իրեն փոխանցված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ամբողջությամբ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին։ Նշված գումարից ինքը բաժին չի ստացել և այն խաբեությամբ հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ իր ազգական Ա.Ալոյանի խնդրանքը կատարելու և նրա ընկեր Ա.Ղալումյանին աշխատանքի տեղավո¬րելու նպատակով վերջինիս ծանոթացրել է Ա.Մկրտչյանի հետ, ով պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլա¬րի դիմաց լուծել աշխատանքի տեղավորման հարցը, սա¬կայն խոստումը չի կատարել։
Ինչ վերաբերվում է Արմեն Գաբրիելյանից առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտա¬կելու մեղադրանքին, ապա այդ դեպքում ևս խաբեությամբ գումար հափշտա¬կելու դիտավո¬րություն չի ունեցել, այլ 2012թ. ամռանը տեղեկացել է Արմեն Գաբրիելյանի կողմից ավտոմե¬քենան տարաժամկետ վաճառելու և նույն ժամանակ Աշոտ Ղարագյոզյանի կողմից ավտոմե¬քենան կանխիկ ձեռք բերելու մասին։ Այդ ժամանակ իրեն գումար էր հարկավոր, ուստի որոշել է ապառիկ կարգով ձեռք բերել Ա.Գաբրիելյանի «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենան և կանխիկ գումարի դիմաց ավելի մատչելի գնով վաճառել այն Ա.Ղարգյոզ¬յա¬նին։ Կողմերի հետ համաձայնություն գալով՝ գնացել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայություն, որտեղ Ա.Գաբրիելյանին, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում։ Այնուհետև ավտոմեքենան սեփականության իրավունքով հաշվառվել է Ա.Ղարագյոզյանի անվամբ, որից հետո վերջինս իրեն տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ գումարից Ա.Գաբ¬րիել¬յանին գումար չի տվել, քանի որ այն ներդրել է բիզնեսում։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է ՀՀ-ից, այդ իսկ պատճառով էլ չի կարողացել վերադարձնել Ա.Գաբրիելյանին պարտք մնացած գումարը։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը վերը նշված ցուցմունքները պնդել է Ա.Ղալում¬յանի, Ա.Գաբրիելյանի, Ա.Ալոյանի և Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի վերոնշյալ պատճառա¬բանութ¬յունները հերքված, իսկ նրան առաջադրած մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել ներքոհիշյալ ապա¬ցույցներով (ներկայացվում են ըստ դրվագների).
ա) «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագ.
Տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 2012թ. հունիսին ձեռք է բերել «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, սակայն այն սեփա¬կանության իրավունքով հաշվառել է ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի անվամբ։ Կարճ ժա¬մանակ շահա¬գործելուց հետո որոշել է այն վաճառել և այդ նպատակով ավտոմեքենան կա¬յանել է Էրեբունի վար¬չական շրջանում գտնվող ավտոմեքենաների վաճառքի սրահում։ 2012թ. ապրիլի 17-ին՝ ժամը 14-ի սահ¬մաններում, իր 077-424224 և 099-434949 բջջային հեռա¬խո¬սահամարներին 098-231515 հեռախո¬սա¬համարից զանգահարել է մի տղամարդ, ով ցանկութ¬յուն է հայտնել տեսնել ավտոմեքենան։ Նույն օրը հիշյալ վաճառքի սրահում հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ցանկություն է հայտնել ավտոմեքենան ձեռք բերել ապառիկ կարգով, այ¬սինքն՝ իրեն որպես կանխավճար և գումարի վերադարձման երաշխիք Ա.Հակոբյանը պետք է վճարեր 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարեր առավելագույնը մեկ ամսվա ընթացքում՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու դիմաց գոյացած գումարի հաշվին։ Ա.Հակոբյանը նույն պահին ավտոմեքենայով հեռացել է՝ այն մասնագետին ցու¬ցադրելու և առ¬կա թերությունները պարզելու նպատակով։ Մի քանի ժամ անց Ա.Հակոբյանը տեղե¬կացրել է, որ ցանկանում է ձեռք բերել նշված ավտոմեքենան, սակայն այն պետք է սեփականության իրա¬վուն¬քով հաշվառվի ընկերոջ անվամբ, քանի որ նա բանկում խնդիրներ ունի, որի պատճառով նրան վարկ չեն տրամադրի։ Համաձայնել է, Հայկ Կիրակոսյանի հետ գնացել են «Ճանա¬պար¬հային ոստիկա¬նություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ հանդի¬պել է Ա.Հակոբ¬յանին, ով ներկայացել էր ընկերների՝ Աշոտի և Արմենի հետ։ Ա.Հակոբյանի առաջարկով Հ.Կիրակոս¬յանի և Աշոտ Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որով ավտոմեքենան հաշվառվել է Ա.Ղարագյոզյանի անվամբ։ Դրա արդյունքում Ա.Հակոբյանը, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, իրեն է տվել 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու պայմաններում։ Գումարի վերադարձման ժամկետը լրանալուց հետո չի կա¬րո¬ղացել Ա.Հակոբյանին գտնել։ Հեռախոսազրույց է ունեցել Ա.Հակոբյանի ընկեր Արմեն Սահակ¬յանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Ա.Հակոբյանը ՀՀ-ում չէ՝ պարտավորվելով անձամբ կատարել Ա.Հակոբյանի գումարային պարտավորությունները, սակայն վերջինս ևս գումարը չի վերա¬դարձրել։ Հետագայում իմացել է, որ Ա.Հակոբյանը ավտոմեքենան իրենից ձեռք բերելու նույն օրը 10.000 ԱՄՆ դոլարով օտարել է Աշոտ Ղարագյոզյանին և խաբեությամբ հափշտակել իր 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։
Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Ա.Գաբրիելյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղա¬րագյոզ¬յանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ճանաչ¬ման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից գործով տուժող Արմեն Գաբրիել¬յանը ճանաչել է երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավո¬րութ¬յանը և հայտարարել, որ դա այն Արթուր Հակոբյանն է, ով 2012թ. ապրիլի 17-ին վստա¬հությունը չարաշահելով, իր ավտոմեքենան 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնելու պատրվակով, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գումարը։
Վկա Հայկ Աշիկի Կիրակոսյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արմեն Գաբրիելյանն իր ընկերն է, ով 2012թ. հունվար ամսին գնել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման հա¬մա¬րանիշի ավտոմեքենան, սակայն անձնագրի հետ կապված խնդիրների պատճառով ավտո¬մեքենան ժամա¬նակավորապես հաշվառվել է իր անվամբ։ 2012թ. ապրիլ ամսին Արմենի խնդրան¬քով գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին՝ նախապես տեղյակ լինելով, որ Ա.Գաբրիելյանը վաճառում է ավտոմեքենան այլ անձի։ Նշված վայրում Ա.Գաբրիելյանի հետ եղել են նաև իրեն անծանոթ երեք այլ անձինք, որոնց խոսակցությունից հասկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան ձեռք են բերում տարաժամկետ վճարման պայմանով, այն է՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար վճարում են նախապես, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելուց հետո։ Ա.Գաբրիելյանի պահանջով իր և Աշոտ անունով տղամարդու միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, համաձայն որի՝ ավտոմեքենան սեփակա¬նութ¬յան իրա¬վուն¬քով հաշվառվել է Աշոտի անվամբ։ Մի քանի ամիս անց Ա.Գաբրիելյանից տեղեկացել է, որ ավտոմեքենան տարաժամկետ վճարման պայմանով ձեռք բերած անձինք դիմել են փախուս¬տի՝ խաբեությամբ հափշտակելով նրա 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։
Անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ճանաչ¬ման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից վկա Հայկ Կիրա¬կոս¬յանը ճանաչել է երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձ¬նա¬վո¬րութ¬յանը և հայտարարել, որ դա այն Արթուրն է, ով 2012թ. ապրիլին Արմեն Գաբ¬րիել¬¬յա¬նից գնել է նրա ավտոմեքենան, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթաց¬քում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գու¬մարը։
Վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, 2012թ. ապրիլի 16-ի երե¬կոյան իրեն է զանգահարել իր քենակալ Դավիթ Գրիգորյանը և հայտնել, որ մատչելի գնով վա¬ճառվում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա։ Ավ¬տո¬մեքենայի սեփա¬կա¬նատերերին շտապ գումար էր հարկավոր, այդ պատճառով էլ այն վա¬ճառ¬վել է 11.000 ԱՄՆ դոլա¬րով։ Հաջորդ օրը Դ.Գրիգորյանի հետ Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմե¬քենան վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկա¬յացել է Արթուր անվամբ։ Ավտոմեքենայի տեխ¬նիկական վիճակը ստուգելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով փոխադարձ համաձայ¬նությամբ ավտոմեքենան գնա¬հատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո անմիջա¬պես գնա¬ցել են ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառայության Երևա¬նի հաշվառման - քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտա¬սարդ, ում Արթուրը ներ¬կա¬յաց¬րել է որպես իր ընկեր և ասել է, որ ավտոմեքենան հաշվառված է նրա անվամբ։ Իր և նշված երիտասարդի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմա¬նագիր, որից հե¬տո երիտասարդը հեռացել է, իսկ ինքն Արթուրին է տվել 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հետա¬գայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել է կապվել Ար¬թուրի հետ, ին¬չը չի հաջողվել։ 2012թ. օգոստոսի 11-ին հրավիրվել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ տեղեկացել է, որ Արթուրը նշված ավտոմեքենան նախապես խաբեությամբ հափշտակել էր այլ անձից։
Վկա Դավիթ Ռուբիկի Գրիգորյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 16-ին տեղե¬կացել է, որ ինչ-որ անձանց շտապ գումար է հարկավոր, ուստի նրանք շուկայականից էժան գնով՝ 11.000 ԱՄՆ դոլարով, վաճառում են «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենա։ Նկա¬տի ունենալով, որ եղբայրն ունի ավտովարձույթի ծառայություն՝ այդ մասին ասել է Աշոտ Ղա¬րագյոզյանին, առաջարկել գնել այդ մեքենան։ Հաջորդ օրը Ա.Ղարագյոզյանի հետ Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմեքենա վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Վերջինս հայտնի է «Չաղ Արթուրիկ» մականվամբ, ով զբաղ¬¬վում էր ավտոպահեստամասերի իրաց¬մամբ։ Ավտոմեքենայի տեխնիկական վիճակը ստու¬գելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերութ¬յուն¬ների պատճառով փոխադարձ համաձայնությամբ ավտոմե¬քենան գնահատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո անմիջապես գնացել են ՀՀ ոստիկանության «Ճա¬նա¬պարհային ոստի¬կա¬նություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես ընկեր և ասել, որ ավտոմեքենան հաշ¬վառված է վերջինիս անվամբ։ Նշված երիտասարդի և Ա.Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանս¬պոր¬¬տային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ Ա.Ղա¬րագյոզ¬յանն Արթուրին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել են կապվել Արթուրի հետ, ինչը չի հաջողվել։ 2012թ. օգոստոսի 11-ին Ա.Ղարագյոզյանին հրավիրվել են ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ վեր¬ջինս տեղեկացել է, որ նշված ավտոմեքենան Արթուրը նախապես հափշտակել էր։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի առկա¬յությամբ։
բ) խարդախությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլարի հափշտակության դրվագ.
Տուժող Արթուր Ժորայի Ղալումյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 1997-2011թթ. ծառայել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ։ 2007-2011թթ. աշխատել է ՀՀ ոստի¬կանութ¬յան «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում՝ զբաղեցնելով երկրորդ գումարտակի չորրորդ վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը, որից հետո՝ 2011թ. դեկտեմբեր ամսին, ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից՝ գրանցվելով ոստիկանության կադ¬րերի ռեզերվում։ 2007 թվակա¬նից ճանաչել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառա¬յութ¬յան աշխատակից Աղասի Ալոյանին և նրա հետ գտնվել նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Ոստի¬կանության կադրերի ռեզերվում գտնվելու ժամանակ վերջինս մի քանի անգամ ասել է, որ իր բարեկամ Արթուրի փեսան ազգակցական հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկա¬նութ¬յու¬նում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի հետ՝ առաջարկելով վերջի¬նիս միջոցով նշանակվել նույն պաշտոնին։ Ինքը չի համաձայնել, քանի որ սպասել է, որ ոստի¬կա¬նության կադրերի վարչությունից կառաջարկեն նոր պաշտոն։ Չնայած այդ ամենին՝ Աղասի Ալոյանն անընդհատ զանգահարել և խորհուրդ է տվել դիմել նրանց օգնությանը՝ պատ¬ճառա¬բանելով, որ Հայկարամ Ստեփանյանն այն մարդն է, ով պաշտոնի նշանակման հարցը լուծելու համար ունի բոլոր հնարավորութ¬յուն¬ները։ Այդ ընթացքում Աղասի Ալոյանի պաշ¬տոնը մեկ աստիճանով իջեցրել էին և ըստ նրա խոսքերի՝ նույն մարդիկ զբաղվելու էին նաև նրա հարցով, այսինքն՝ վերականգնելու էին նախկին պաշտոնում։ 2012 ամռանն Աղասի Ալոյանը զան¬գահարել է և տեղեկանալով, որ ինքը գտնվում է Երևան քաղաքում՝ հայտնել է, որ վերոնշյալ հարցով պայմանա¬վորվել է իր բարեկամ Արթուրի փեսա Արմանի հետ, ով կկազմակերպի այդ գործընթացը։ Նույն օրը Արմանը զանգահարել է իրեն, պայմանավորվել և հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող բացօթյա սրճարանում։ Այդ հանդիպմանը գնացել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանի հետ, իսկ Արմանը հանդիպման էր ներկայացել Արթուր Հակոբ¬յա¬նի վարորդ Արմենի հետ։ Խոսակցության ժամանակ Արմանը, տեղեկացված լինելով իր ծա¬վալած գործունեության, զբաղեցրած պաշտոնի, աշխատանքից ազատվելու պատճառների մա¬սին, հայտնել է, որ ջերմ հարաբերություն¬ների մեջ է գտնվում Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կանի ամեն ինչ իրեն աշխատանքի տեղավո¬րելու համար։ Ա.Հարությունյանն իր աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց մասին կարող էին տեղյակ լինել միայն ոստիկանության կադրերի վար¬չության աշխատակից¬ները, Աղասի Ալոյանը և իր հարազատներից մի քանի հոգի։ Հետագայում հաս¬կացել է, որ այդ ամենը Ա.Հարությունյանին հայտնել էր Աղասի Ալոյանը։ Հանդիպումից մի քանի րոպե անց իրեն զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հայտնել, որ արդեն խոսել է Արման Հարությունյանի հետ և ամեն ինչ լավ է լինելու՝ հորդորելով չանհանգստանալ։ Դրանից հետո հեռախոսակապ է պահպանել Ա.Հարությունյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացա¬կայում է ՀՀ-ից, այդ հարցերը կկարգավորվի նրա վերադառ¬նալուն պես։ Մոտ 15 օր անց զան¬գահարել է Աղասի Ալոյանը և տեղեկացրել, որ Հայկարամ Ստեփանյանն երիտասարդ Ա.Հարութ¬յունյանին չի վստահում, ուստի նրա պահանջով այդ հարցով կզբաղվի իր ազգական Արթուր Հակոբյանը։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Արթուր Հակոբյանը և ասել, որ Աղասի Ալոյանն իրեն պատմել է Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով բարձր պաշտոն զբաղեցնելու իր ցանկության մասին՝ առաջարկելով հանդիպել և զրուցել։ Նույն օրը զանգահարել է նաև Աղասի Ալոյանը, հորդորել է վստահել Ար¬թուր Հակոբյանին և ազատ խոսել նրա հետ։ Նույն օրը միայնակ հանդիպել է Արթուր Հակոբ¬յանին, նրա ուղեկ¬ցությամբ գնացել են «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ վերջինս իրեն ծանո¬թացրել է Արամ Մկրտչյանի հետ, ով ներկայացել է որպես Արամ Ստեփանիչ։ Խոսակցության ժամանակ վեր¬ջինս, մեկ անգամ ևս տեղեկանալով, որ ցանկանում է նշանակվել վաշտի հրա¬մա¬նատարի պաշտոնում, թղթի վրա գրել և ցուցադրել է 30.000 թիվը, որին համաձայնել է՝ հաս¬կանալով, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելու համար ակնարկում և իրենից պահանջում են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Ա.Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն, այնտեղ գտնվող իր կնոջից վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և Ա.Հակոբյանի հետ վերադարձել են նույն հյուրանոց։ Մնացած 5.000 ԱՄՆ դոլարը վճարելու էր մեկ օր անց։ Հասնելով նույն հյուրանոցի դիմաց՝ Ա.Հակոբյանը մտել է ներս, սակայն վերադարձել է Ա.Մկրտչյանի հետ, նստել են իր ավտոմեքենան։ Հասնելով Երևանի քաղա¬¬քապետա¬րանի դիմաց՝ Ա.Մկրտչյանն ավտոմեքենայից իջել է, սակայն մինչ այդ խնդրել է, որ 25.000 ԱՄՆ դոլարը մնա Ա.Հակոբյանի մոտ։ Հաջորդ օրը ծնողները բանկում գրավադրել են ոսկյա զարդեր, որից գոյացած գումարին ավելացրել է որոշակի գումար և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարն առձեռն փո¬խանցել է Ա.Հակոբյանին՝ այդ մասին տեղեկացնելով նաև Աղասի Ալոյանին։ Դրանից հետո՝ 2012թ. հուլիսի 13-ին, «Մարիոթ» հյուրանոցում հանդիպել է Ա.Հա¬կոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, ովքեր խոստացել են մինչև 2012թ. հուլիսի 20-ն ընկած ժամա¬նակահատվածում իրեն նշանակել իր նախկին պաշտոնին։
2012թ. հուլիսի 20-ին՝ ժամը 16-ի սահմաններում, զանգահարել է Ա.Հակոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, սակայն վերջիններս հեռախոսա¬զանգերին չեն պատաս¬խանել։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ա.Մկրտչյանը, ով հայտնել է, որ չի կարողացել պատաս¬խանել իր հեռախո¬սազանգերին Ոստիկանությունում կոլեգիայի նիստին մաս¬նակցելու պատ¬ճառով։ Մինչև 2012թ. հուլիսի 24-ը սպասել, ապա փորձել է վերստին կապ հաստատել վերջին¬ներիս հետ, սակայն նրանց բջջային հեռախոսահամարները գտնվել են անջատված վիճակում։ Տեսնելով, որ վերջիններս հերթական անգամ իրեն խաբում են ՝ զանգահարել է Աղասի Ալո¬յանին, հրավիրել է Երևան։ Նրան հանդիպման է գնացել Գ.Դավիդյանի հետ, սպասել են նաև Ար¬թուր Հակոբյանին և Արամ Մկրտչյանին, քանի որ Ա.Ալոյանը իրենց ներկայությամբ հանդիպ¬ման շուրջ պայմա¬նավորվել էր նաև Արթուր Հակոբյանի հետ։ Մոտ մեկ ժամ սպասելուց հետո զանգահարել է Ա.Հակոբյանը և հայտնել, թե իբր ճանապարհին է, սակայն այդպես էլ նրանցից ոչ մեկը հան¬դիպ¬ման չի եկել։ Հանդիպման ժամանակ Աղասի Ալոյանը պարտավորվել է անձամբ վերա¬դարձնել 30.000 ԱՄՆ դոլարը, սակայն այդ ուղղությամբ փաստացի որևէ գործողություն չի կատարել։ Ա.Հակոբյանի փեսա Արման Հարությունյանը տեղեկացրել է, որ Ա.Հակոբյանը գտնվում է Վրաստանում։ Հասկանալով, որ Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը իրեն խաբել են՝ կա¬տարվածի մասին տեղեկացրել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանին, ով այդ ամենը պատմել է իր ծանոթ, ՀՀ Ռազմական ոստիկանության Երևանի բաժնի պետ Հրայր Նազարյանին, վերջինս էլ իր հերթին այդ ամենի վերաբերյալ հայտնել է անձամբ Հայկարամ Ստեփանյանին։
Դրանից հետո իրեն ու Ա.Ալոյանին հրավիրել են Հ.Ստեփանյանի աշխատասենյակ, որտեղ Ա.Ալոյանը պատմել է, որ Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք տվել են հա¬մա¬պատաս¬խանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ նա իբր մտերիմ անձի՝ Հայկա¬րամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոնների։ Հ.Ստեփանյանի զեկուցագրի հիման վրա ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում կա¬տար¬¬վել է ծառայողական քննություն և արդյունքները ուղարկվել են ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որտեղ հարուցվել է քրեա¬կան գործ։ Միջնորդի միջոցով առանձ¬նա¬պես խոշոր չափերի կաշառք տալու փորձ կատարելու համար իրեն մեղադ¬րանք են առաջադրել, քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ և իր մեղավո¬րությունը հաստատվել է։
Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Արթուր Ղալումյանը պնդել է Ա.Ալոյանի, Ա.Հակոբ¬յանի, Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրություններով, համաձայն որոնց՝ ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից գործով տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը ճանաչել է՝
- երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայ¬տարարել, որ վերջինս հանդիսանում է հենց այն Արթուրը, ով «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառայութ¬յունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար իրենից խաբեությամբ հափշտա¬կել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար,
- երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորութ¬յանը և հայ¬տա¬րարել, որ վերջինս հանդիսանում է «Արամ Ստեփանիչ» ներկայացած անձը, ում հետ Ար¬թուրը հանդիպման էր եկել «Մարիոթ» հյուրանոց, ով էլ թղթի վրա գրել է 30.000 դոլար գու¬մարը, որն իբր անհրաժեշտ էր՝ «Ճա¬նապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում իրեն նշանակելու համար։
Վկա Աղասի Յաշայի Ալոյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ նա 1989 թվականից մինչև 2012 թվականն ընկած ժամանակահատվածում աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանա¬պար¬հային ոս¬տի¬կանություն» ծառայությունում, զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, ամե¬նավեր¬ջում զբա¬ղեցրել է 2-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ տեսուչի պաշ¬տոնը։ 2007 թվականից ճանաչում է Արթուր Ղալում¬յանին, ով 2008-2011թ. ընկած ժամանա¬կա¬հատ¬վածում զբաղեցրել է որպես Ճանապարհային ոստիկա¬նության 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամա¬նա¬տարի տեղակալի պաշտոնը, իսկ ինքը նույն ժամանակահատ¬վա¬ծում ծառայել է նրա ղեկավա¬րությամբ՝ որպես 4-րդ վաշտի 1-ին դասակի հրամանատար։ Նշված ժամանա¬կա¬հատ¬վածում միմյանց հետ գտնվել են մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2011թ. դեկտեմ¬բերին Ա.Ղալումյանին ազատել են աշխատանքից և ուղարկել կադրերի ռեզերվ, սակայն իրենք շա¬րու¬նակել են շփվել։ Մինչև 2012թ. մայիսը Ոստիկանության կադրերի վարչությունից Ա.Ղա¬լում¬յանին առաջարկել են ավելի ցածր պաշտոններ, որին վերջինս չի համաձայնել։ Իրենց հեր¬թական հանդիպման ժամանակ Ա.Ղալումյանին տեղեկացրել է, որ իր ազգական Արթուր Հա¬կոբ¬յանի փեսան՝ Արմանը, մոտ հարաբերությունների մեջ է ՀՀ ոստիկանության պետի գլխա¬վոր խորհրդական Հայկա¬րամ Ստեփանյանի հետ և այդ պատճառով Արթուր Հակոբյանը բազ¬միցս իրեն առաջարկել է հանդիպել Հայկարամ Ստեփանյանին և նրա միջոցով նշանակվել ա¬վելի բարձր պաշտոնի։ Ա.Ղալումյանը, տեղեկանալով, որ խոսքը վերաբերում է ավտոպահես¬տա¬¬մասերի առուվաճառքով զբաղվող Արթուր Հակոբյանի մասին, խնդրել է նրա հետ հան¬դիպում կազմակերպել, որ քննարկեն ինչպես նրան հետաքրքրող ավտոմեքենայի պահես¬տա¬մասի, այնպես էլ աշխատանքի տեղավորման հարցերը։ Անմիջապես զանգահարել է Արթուր Հակոբյանին և տեղեկացրել Ա.Ղալումյանի կողմից անձնական հարցով նրան հանդիպելու ցան¬¬կության մասին՝ Ա.Ղալումյանին տալով Ա.Հակոբյանի շահագործած բջջային հեռախոսա¬հա¬մարը։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանից տեղեկացել է, որ նա հանդիպել է Ա.Հակոբյանի փեսա Արմանին, պայմանավորվել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերա¬կանգնվե¬լու հարցի շուրջ։ Այնուհետև Արման Հարությունյանի հետ հեռախո¬սազրույ¬ցի ժամա¬նակ վերջինս հայտնել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից և հարցերը կկար¬գա¬վորի նրա վերադառնալուն պես։ Մեկ շաբաթ անց Ա.Ղալումյանի պահանջով հերթա¬կան անգամ զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, ով կրկին տեղեկացրել է, որ Հ.Ստեփանյանը ՀՀ-ից բացակայում է։ Եվս մեկ շաբաթ անց զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, վերջինս իր հեռախոսա¬զանգերին չի պատասխանել, ուստի զանգահարել է նաև Արթուր Հակոբյանին, ով վերահաստատել է Հայկարամ Ստեփանյանի՝ ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքը։ Մի քանի օր անց նորից զանգահարել է Ա.Հա¬կոբ¬յանին և խնդրել անձամբ հանդիպել Ա.Ղալումյանին, նրա հետ ձեռք բերել բոլոր պայմանա¬վոր¬վածությունները։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանից տեղե¬կացել է, որ Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոցում նա հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ինչպես նաև Հ.Ստեփանյանի օգնական Արամ Ստեփանիչին։ Պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Ա.Ղալումյանին նշանակել նախկին պաշտոնում։ Հանդիպումից հետո Ա.Ղալումյանը Ա. Հակոբյանի հետ գնացել է փեսայի տուն, վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և այն տվել է Ա.Հակոբյանին։ Հաջորդ օրը Ա.Ղալումյանը Ա.Հակոբյանին տվել է ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Շաբաթներ անց Երևան քաղաքում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա փեսային, խոսակցության ժամանակ Ա.Ղալումյանը հայտնել է, որ այդ օրն իրեն պետք է ներ¬կա¬յացնեին նոր պաշտոնին, սակայն Արթուր Հակոբյանին և Արամ Ստե¬փանիչին չի կարո¬ղա¬նում գտնել, նրանք տևական ժամանակ հեռախոսազանգերին չեն պա¬տասխանում։ Զանգա¬հա¬րել է Ա.Հակոբյանին, ով հայտնել է, որ գալիս է իրենց հետ հան¬դիպ¬ման, խոստացել կարգա¬վորել բոլոր հարցերը, սակայն այդպես էլ հանդիպման չի եկել, անջա¬տել է բջջային հեռախո¬սա¬համարը։ Դրանից հետո Ա.Հակոբյանին և Արամ Ստեփանիչին չեն կարողացել գտնել, ուստի Ա.Ղալումյանին առաջարկել է որպես 30.000 ԱՄՆ դոլարի փոխ¬հա¬տու¬ցում նրան տալ իր ավտոմեքենան, սա¬կայն Ա.Ղալումյանը ավտոմեքենայի շուկայական ար¬ժեքը գնահատել է 20.000 դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին ինքը չի համա¬ձայնել։ Օրեր անց Ա.Ղալումյանի հետ գնացել է Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատա¬սենյակ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի։ Ինքը Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերա¬կանգնվե¬լու համար Ա.Հակոբյանին 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար որպես կաշառք չի տվել, այլ վերադարձրել է նրան պարտք եղած գումարը, սակայն վատ ինքնազգացողության և լարվածության արդյունքում ՀՀ ոստիկա¬նության ներքին անվտան¬գության վարչությունում, այնուհետև՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառա¬յությունում, բա¬ցատ¬րություն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքն ու Ա.Ղալումյանը Արթուր Հակոբ¬յանին համապա¬տասխանաբար՝ 10.000 և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար¬ները տվել են որպես կաշառք, որ նա ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստե¬փանյանի միջոցով իրենց նշա¬նակի համապատասխան պաշտոններում։
Վերը նշված ցուցմունքները վկա Ա.Ալոյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղալումյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։
Վկա Գենադի Ազատի Դավիդյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանը հան¬դի¬սանում է իր կնոջ եղբայրը, ով ծառայել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստի¬կանություն» ծառայությունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբերին զբաղեցրած պաշտոնից ազատ¬վել ու գրանցվել է ոստիկանության կադրերի ռեզերվում։ 2012թ. հունիս ամսին վերջինս իրեն տեղե¬կացրել է, որ նրա ընկեր Աղասի Ալոյանը խոստացել է բարեկամի՝ Արթուր Հակոբ¬յանի միջոցով օգնել վերականգնվել նախկին պաշտոնում։ Արթուրի հետ հանդիպմանը միասին գնա¬լու Ա.Ղալումյանի առաջարկին համաձայնել է և նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Մաշ¬տոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարան, որտեղ հանդիպել են Արման և Արմեն անուններով երի¬տա¬սարդների, ովքեր ներկայացել են որպես ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյա Հայ¬կարամ Ստեփանյանի մտերիմներ։ Արմանը խոս¬տացել է մեկ շաբաթվա ընթացքում կար¬գավո¬րել այդ հարցերը։ 2012թ. հունիսի 28-ին Ա.Ղալումյանը ընտանիքի անդամների հետ միասին Դիլիջան քաղաքից տեղափոխվել է իրենց տուն։ Նույն օրը՝ ժամը 17։45-ին, իր կնոջ հետ տնից դուրս գալիս մուտքի դիմաց հանդիպել Ա.Ղալումյանին մեկ այլ տղամարդու հետ, ով եղել է ակնոցներով, կեղտոտ մարզազգեստով։ Ա.Ղալումյանը նրան ներկայացրել է որպես Ար¬մանի կնոջ հայր՝ ասելով, որ գնում են Հայկարամ Ստեփանյանին հանդիպման։ Ա.Ղա¬լում¬յանին հորդորել է զգույշ մնալ և հեռացել է։ Հետագայում Ա.Ղալումյանն իրեն պատմել է, որ պաշտոնի նշանակման համար Արթուր Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ գումարը չի կարողանում ստանալ։ Բացի այդ, Ա.Ղալումյանը տեղեկացրել է, որ Աղասի Ալոյանը նույն նպատակով Ա.Հակոբյանին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, որը ևս Ալոյանին չի վե¬րադարձվել։ Հասկանալով, որ Ա.Ղալումյանը խաբվել է՝ նրան հորդորել է դիմել ոստի¬կա¬նություն։ Տեսնելով, որ վերջինս ոստիկանություն չի դիմում՝ անձամբ հանդիպել է իր ընկեր, Ռազմական ոստի¬կանության աշխատակից Հրայր Նա¬զարյանին, նրան պատմել է ողջ եղե¬լութ¬յունը՝ խնդրելով Հայկարամ Ստեփանյանից պար¬զել եղելությունը։ ՊԱրզվել է, որ Հ.Ստե¬փան¬յանը վերոնշյալ նշանակումներից առհասարակ տեղյակ չէ, որի կապակցությամբ նա կատարվածին տվել է օրինական ընթացք։
Վկա Մելսիդա Թոռնիկի Վարդումյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանը իր ամու¬սինն է, ով երկար տարիներ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառա¬յութ¬յունում, սա¬կայն 2011թ. դեկտեմբեր ամսին զբաղեցրած պաշտոնից ազատվել է։ ՀՀ ոստի¬կանությունում աշխատելու տարիներին ընկերություն է արել Աղասի Ալոյանի հետ և գտնվել ջերմ հարաբերություն¬ների մեջ։ 2012թ. հունիս ամսին ամուսնուց տեղեկացել է, որ Ա.Ալոյանի բարեկամը ջերմ հարաբերութ¬յուն¬ների մեջ է գտնվում ոստիկանության բարձրաստիճան պաշ¬տոնյայի հետ, ում միջոցով կարող է վերականգնվել նախկին աշխատանքին։ Ա.Ղալումյանը քրոջ ամուսնու՝ Գենադի Դավիդյանի, հետ գնացել և հանդիպել է երկու երիտասարդների, ովքեր խոստացել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով լուծել ամուսնու աշխատանքի տեղա¬վորման հարցը։ Դրանից մի քանի օր անց տեղեկացել է, որ այդ հարցով նշված երիտասարդ¬ներն այլևս չեն զբաղվելու, նրանց փոխարեն զբաղվում է երիտա¬սարդներից մեկի աները՝ Ար¬թուր Հակոբ¬յանը, ով իր հերթին հանդիսանում է Գագիկ Բեգլարյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի 28-ին Ա.Ղալումյանը Երևան քաղաքում հանդիպել է Արթուրին և ևս մեկ այլ անձնա¬վորության, ովքեր պաշտոնի նշանակման համար պահանջել են 30.000 ԱՄՆ դոլար, որին ամուսինը համաձայնել է։ Այդ օրն ամուսինը վերջիններիս տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հա¬ջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Հետագայում Արթուրը և նրա ծանոթը խոստումը չեն կատարել, Ա.Ղալում¬յանին աշխա¬տանքի չեն տեղավորել և խաբեությամբ հափշտակել են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Վկա Արման Հակոբի Հարությունյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանը հան¬դիսանում է կնոջ՝ Լարիսա Հակոբյանի, հայրը։ Վերջինս զբաղվել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնի¬շի ավ¬տո¬մեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Ա.Հակոբյանը ունեցել է «Օպել» մակ¬նիշի ավ¬տոմեքենա, սակայն տեսողական խնդիրների պատճառով ավտոմեքենան վարել է նրա վարորդ Արմեն Սահակյանը։ Ճանաչում է նաև Սևան քաղաքի բնակիչ Աղասի Ալոյանին, ով հանդիսանում է Ա.Հակոբյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի ամսին, երբ գտնվել է Ա.Հակոբ¬յանի տանը, վերջինս Ա.Սա¬հակյանի ներկայությամբ ասել է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով պետք է օգնի նրա ծանոթ Արթուր Ղալում¬յանին ճանապարհային ոստիկանությունում պաշտո¬նի նշանակվելու հարցում։ Ա.Հակոբյանն իրեն ասել է, որ Արթուր Ղալումյանին պետք է ներկա¬յանա որպես ՀՀ ոստիկանության համակարգում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստե¬փանյանի ծանոթ և խոստանա, որ նրա կամ այլ բարձ¬րաս¬տիճան պաշտոնյայի միջոցով կլուծ¬վի Ա.Ղալումյանի պաշտոնի հարցը։ Դրանից հետո Արմեն Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարանում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին ու նրա փեսային։ Ինքն ու Արմեն Սահակյանը Ա.Ղալումյանին վստահեցրել են, որ կարող են նրան նշանակել վաշտի հրամանատարի պաշտոնին՝ խնդրելով մի քանի օր ժամանակ։ Մի քանի օր անց Ա.Հա¬կոբյանի խնդրանքով նորից զանգահարել է Ա.Ղալումյանին և ասել, թե իբր Հ.Ստեփանյանը ՀՀ-ում չէ, աշխատանքի տեղավորման հարցը կլուծվի նրա վերադառնալուց հետո։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանը պարբերաբար զանգահարել է իրեն, սակայն ինքը չի իմացել, թե ինչ պա¬տասխանի։ Նույնիսկ մեկ անգամ իր հեռախոսազանգին պատասխանել է Արմեն Սահակյանը։ 2012թ. հուլիս ամսին Աղասի Ալոյանի պահանջով «Հավանա» ռեստորանում հանդիպել է վեր¬ջինիս և Ա.Ղալումյանին, նրանց հետ խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Ա.Ղա¬լում¬յանը աշխատանքի տեղավորման համար Ա.Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով նշանակվի վաշտի հրամանատարի պաշտո¬նում։
Վկա Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 2011 թվա¬կա¬նից աշ¬խա¬տել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ որպես ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդա¬¬կան։ 2012թ. հուլիսի 26-ին Երևանի ռազմական ոստիկանության բաժնի պետ Հրայր Նազար¬յանն իրեն հայտնել է, որ ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվող Արթուր Ղա¬լումյանից և Աղասի Ալոյանից ինչ-որ քաղաքացի վերցրել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ՝ իր միջոցով պաշտոնի նշանակելու պատրվակով։ Կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունենալով՝ Ա.Ղալումյանին և Ա.Ալոյանին հրավիրել է իր աշխա¬տա¬¬սենյակ, զրու¬ցել նրանց հետ, ինչի արդյունքում պարզել է, որ վերջիններս կաշառք տալու միջոցով փոր¬ձել են պաշտոններ ստանալ, սակայն դարձել են խաբեության զոհ։ Անմիջապես զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության պետին, ում հանձնա¬րարականով նշանակվել է ծառայո¬ղա¬կան քննություն։ Ծառայողական քննությամբ պարզվել է, որ ոմն Արթուր Հա¬կոբ¬յանը, ում երբևէ չի ճանաչել, Ա.Ղալումյանին վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու, իսկ Ա.Ալո¬յանին պաշտոնական առաջխաղացման համար 2012թ. հունիս-հուլիս ամիսներին կա¬շառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, հափշտակել այդ գումարները։ Վկա Հ.Ստեփանյանը նաև նշել է, որ Արթուր Ղալումյանին և Աղասի Ալոյանին երբևէ չի ճանաչել, նրանց պաշտոնի նշանակելու հարցով որևէ մեկն իրեն չի դիմել, նշել է նաև, որ Արթուր Հակոբյան, Արման Հարությունյան և Արամ Ստեփանի Մկրտչյան կենսագրական տվյալներով անձանց ևս չի ճանաչում։
Վկա Հրայր Հրաչիկի Նազարյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 1994 թվականից ծա¬ռայում է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունում, իսկ 2012թ. ապրիլի 28-ից զբաղեցնում է Երևանի բաժնի պետի պաշտոնը։ Ճանաչում է Հայկարամ Ստեփանյանին, քանի որ վերջինս երկար տարիներ եղել է իր վե¬րադասը։ 2012թ. հուլիսի վերջին իրեն է զանգահարել Արարատի զինվորական կոմիսար Գենադի Դավիդյանը և առաջարկել հանդիպել։ Հանդիպման ժամանակ վերջինս տեղեկացրել է, որ իր բարեկամ Արթուր Ղալումյանը ինչ-որ Արթուր Հակոբյանի տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ այն փոխանցի Հայկարամ Ստեփանյանին, իսկ վերջինս էլ Ա.Ղալումյանին նշանակի ճանապարհային ոստիկանութ¬յան վաշտի հրամանատարի պաշ¬տոնին։ Գ.Դավիդյանը խնդրել է, որ ինքը զանգահարի Հ.Ստեփանյա¬նին և ճշտումներ կատարի՝ արդյոք նա տեղյակ է այդ պատմությունից։ Հետագա օրերին այդ ամենի մասին տեղեկացրել է Հ.Ստեփանյանին, ով հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի, որին այնու¬հետև տվել է օրինական ընթացք։
«Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված էլեկտրոնա¬յին կրիչները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2012թ. մայիսի 01-ից մինչև 2012թ. օգոստոսի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Արթուր Ղալումյանի 093-077022, 091-077022 և Աղասի Ալոյանի 093-020888, 091-912411 հեռախոսահամարներին մուտ¬քային և ելքային զանգեր են կատար¬վել Արամ Մկրտչյանի և Արթուր Հակոբյանի կողմից շահագործվող 098-323122, 096-573335, 095-956745 հեռախոսահամարներից։ Նույն ժամանա¬կա¬հատվածում մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի, Արթուր Հա¬կոբ¬¬յանի, Արման Հարությունյանի, Արմեն Սահակյանի կողմից շահագործվող 096-573335, 098-323122, 095-956745, 098-321515, 098-231515 և 094-643900 հեռախոսահամարների միջև։ Բացի այդ, 2012թ. հունիսի 28-ին և 29-ին, այսինքն՝ Արթուր Ղալումյանի կողմից Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք համապատասխանաբար՝ 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ տա¬լու օրե¬րին, Արթուր Ղալումյանի 093-077022 հեռախոսահամարից ելքային և մուտքային զանգեր են կատարվել Արթուր Հակոբյանի 096-573335 բջջային հեռախոսահամարին։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «Արդշինինվեստ» բանկի Դիլիջանի մասնաճյուղի վարկավորման և ոսկյա զարդերի գրավի թիվ 7G պայմանագրով և ոսկյա իրերի գրավի ու հանձնման-ընդունման թիվ 7G/01083584 ակտի առկայությամբ, համա¬ձայն որոնց՝ Արթուր Ղալումյանի մայրը՝ Մարգարիտա Չոբանյանը 2012թ. հունիսի 29-ին նշված բանկի մասնաճյու¬ղից ոսկու գրավադրմամբ ստացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթի՝ «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճա¬րանում 2012թ. հուլիսի 02-ին Ա.Ղալումյանի կատարած 11.500 ՀՀ դրամ վճարելու մասին թիվ 40933080 ՀԴՄ կտրոնի առկայությամբ, ինչը հիմնավորում է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ Ա.Ղալումյանի կապը, երբ կաշառքը տալուց հետո հանդիպել են տվյալ հյու¬րա¬նոցի սրճարանում։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «Ղ-Տելեկոմ», «Արմեն¬Տել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված բջջային հեռախոսահամարների վերծանում¬ների առկայությամբ, համաձայն որոնց՝ 2012թ. մայիսի 01-ից մինչև 2012թ. օգոս¬տո¬սի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Արթուր Ղալումյանի 093-077022, 091-077022 և Աղա¬սի Ալոյանի 093-020888, 091-912411 հեռախոսահամարներին մուտքային և ելքային զան¬գեր են կատարվել Արամ Մկրտչյա¬նի, Արթուր Հակոբյանի շահագործած 098-323122, 096-573335, 095-956745 հեռախոսահամարներից։ Նույն ժամանակահատվածում մուտքային և ել¬քա¬յին զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի, Արթուր Հակոբյանի, Արման Հարությունյանի, Արմեն Սա¬հակ¬յանի կողմից շահագործվող 096-573335, 098-323122, 095-956745, 098-321515, 098-231515 և 094-643900, հեռախոսահամարների միջև։ Բացի այդ, 2012թ. հունիսի 28-ին և 29-ին՝ Արթուր Ղա¬լումյանի կողմից Արթուր Հակոբյանին 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար որպես կա¬շառք տալու օրերին, Արթուր Ղալումյանի 093-077022 հեռախոսահամարից ելքային և մուտ¬քային զանգեր են կատարվել Արթուր Հակոբյանի 096-573335 բջջային հեռախոսահամարին։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. փետրվարի 8-ի դատավճռով, որով դատարանը հիմնավորված է համարել այն, որ Ա.Ղալումյանը, 2011թ. դեկտեմբերի 05-ից ազատված լինելով Ճանապարհային ոստի¬կա¬նության ճանապարհապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի 4-րդ սպայական վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնից և գրանցված լինելով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզեր¬վում, կաշառք տալու միջոցով կրկին պաշտոնի նշա¬նակվելու համար 2012թ. հունիսի 28-ին ծանոթացել է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյա¬¬նի հետ, ովքեր, նախնական համաձայնությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ մոլո¬րութ¬յան մեջ են գցել նրան և հա¬վաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանը 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց կարող է պաշտոնեական դիրքն օգ¬տագործել և նպաստել ճանապարհային ոստիկանության վերոհիշյալ գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշ¬տոնում նշանակվելու հարցում։ Համաձայնելով տալ պահանջվող կաշառքը՝ Ա.Ղալումյանը նույն օրը Ա.Հակոբյանին անձամբ տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դո¬լար, վերջինիս միջոցով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հ.Ստեփանյանին որ¬պես կաշառք տալու համար, սակայն Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը խաբեությամբ հափշտա¬կել և տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։
ՀՀ ոստիկանության պետի 2012թ. հուլիսի 31-ի թիվ 3103-Ա հրամանով, համաձայն որի՝ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր և Ներքին անվտանգության վարչությունների կողմից հա¬մատեղ կատարված ծառա¬յո¬ղական քննութ¬յամբ պարզվել է, որ քաղաքացի «Ա»-ն ՀՀ ոստի¬կանության կադրերի ռեզերվում գտնվող ոստիկանության մայոր Արթուր Ժորայի Ղալում¬յանին պաշտոնի նշանակելու, իսկ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ճանապար¬հապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումար¬տակի 3-րդ սպայական վաշ¬տի 2-րդ սպայական դասակի ավագ տե¬սուչ, ոստիկանության մայոր Աղասի Յաշայի Ալոյանին պաշ¬տոնի առաջխաղացման համար համապատասխանաբար՝ 2012թ. հունիսի վերջերին և 2012թ. հուլիսի սկզբներին կաշառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է՝ Ա.Ղալումյանից 30.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Ա.Ալոյանից՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ և խաբեությամբ տիրացել դրանց, ուստի 2012թ. հուլիսի 31-ից Ա.Ալո¬յանի լիազորությունները դադարեցվել են։
Վերոնշյալ ապացույցները հետազոտվեցին նաև Դատարանում, որոնց արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Այսպես, ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղա¬վոր չճանաչեց, օգտվելով լռելու իր իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և հարցերին պա¬տասխանելուց, պնդեց քրեական գործի նախաքննության ընթացքում տված և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով Դատարանում հրապա¬րակված ցուց¬մունքները։
Տուժող Արթուր Ղալումյանը Դատարանում ըստ էության վերահաստատեց նա¬խաքննա¬կան ցուց¬մունք¬ները, հայտնեց, որ 1997-2011թթ. ծառայել է ՀՀ ոստիկա¬նությունում՝ զբա¬ղեց¬նելով տարբեր պաշ¬տոններ։ 2007-2011թթ. աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապար¬հա¬յին ոստիկանություն» ծառա¬յութ¬յունում՝ զբաղեցնելով երկրորդ գումարտակի չորրորդ վաշտի հրա¬մանատարի տեղակալի պաշ¬տոնը, որից հետո՝ 2011թ. դեկտեմբերին ազատվել է զբա¬ղեցրած պաշտոնից՝ գրանցվելով ոստի¬կանության կադրերի ռեզերվում։ 2007 թվականից ճա¬նաչել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության աշխատակից Աղասի Ալոյանին և վերջի¬նիս հետ գտնվել նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվե¬լու ժամանակ վերջինս մի քանի անգամ ասել է, որ իր բարեկամ Արթուրի փեսան՝ Ար¬մանը, ազգակցական հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկանությունում բարձր պաշ¬տոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի հետ՝ առաջարկելով վերջինիս միջոցով նշանակվել նույն պաշտոնին։ Ինքը չի համաձայնել, քանի որ սպասել է, որ ոստիկանության կադրերի վար¬չությունից նոր պաշտոն կառաջարկեն։ Չնայած այդ ամենին՝ Աղասի Ալոյանը անընդհատ զան¬¬գահարել է և խորհուրդ տվել դիմել նրանց օգնությանը՝ պատճառաբանելով, որ Հայկարամ Ստեփանյանն այն մարդն է, ով ունի բոլոր հնարավորությունները պաշտոնի նշանակման հար¬ցը լուծելու համար։ Այդ ընթացքում Աղասի Ալոյանի պաշտոնը մեկ աստիճանով իջեցրել էին և ըստ նրա խոսքերի՝ նույն մարդիկ պետք է զբաղվեին նաև իր հարցով՝ վերականգնեին նույն պաշտոնին։
2012 ամռանն Աղասի Ալոյանը զանգահարել է իրեն և տեղեկանալով, որ գտնվում է Երևան քաղաքում, հայտնել է, որ պաշտոնի նշանակման հարցով պայմանավորվել է իր բարեկամ Արթուրի փե¬սա Արմանի հետ, ով կկազմակերպի այդ գործընթացը։ Նույն օրը Արմանը զանգահարել է իրեն, պայմանավորվել և հանդիպել են Երևանի Մաշտոցի պողոտա¬յում գտնվող բացօթյա սրճա¬րանում։ Ինքը հանդիպման է գնացել փեսայի՝ Գենադի Դավիդյանի հետ, իսկ Արմանը` Արթուր Հակոբյանի վարորդ Արմենի հետ։ Խոսակցության ժամանակ Արմանը, տեղեկացված լինելով իր կողմից ծավալած գործունեության, նախկինում զբաղեցրած պաշտոնի, աշխատանքից ազատելու պատճառների մասին՝ հայտնել է, որ ջերմ հարաբե¬րութ¬յունների մեջ է գտնվում Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կանի ամեն ինչ իրեն աշխատանքի տեղավորելու համար։ Ա.Հարությունյանն իր աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց մասին տեղյակ են եղել միայն ոստիկանության կադրերի վարչության աշխատակիցները, Աղասի Ալոյանը և իր հարազատ¬ներից մի քանի հոգի։ Հետագայում հասկացել է, որ այդ ամենը Ա.Հարությունյանին հայտնի է դարձել Աղասի Ալոյանից։ Հանդիպումից մի քանի րոպե անց իրեն զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հայտնել, որ արդեն խոսել է Ա.Հարությունյանի հետ և ամեն ինչ լավ է լինելու՝ հորդորելով չանհանգստանալ։ Դրանից հետո հեռախոսակապի մեջ է գտնվել Ա.Հա¬րութ¬¬յուն¬յա¬նի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից, նրա վերադառ¬նալուն պես կկարգավորվի այդ հարցերը։ Մոտ 15 օր անց զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և տեղեկացրել, որ Հայկարամ Ստեփանյանը երիտասարդ Ա.Հարությունյանին չի վստահում, ուստի նրա պահանջով այդ հարցով կզբաղվի իր ազգական Արթուրը։ Քիչ անց իրեն է զանգա¬հարել Արթուր Հակոբյանը և ասել, որ Աղասի Ալոյանը պատմել է Հայկարամ Ստե¬փան¬յանի միջո¬ցով բարձր պաշտոն զբաղեցնելու իր ցանկության մասին՝ պահանջելով հան¬դիպել և զրուցել։
Նույն օրը զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հորդորել է վստահել Արթուր Հակոբյանին և ազատ խոսել նրա հետ։ Այդ օրը միայնակ հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, նրա ուղեկ¬ցությամբ գնացել են «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ վերջինս իրեն ծանոթացրել է Արամ Մկրտչյա¬նի հետ, ով ներկայացել է որպես Արամ Ստեփանիչ։ Խոսակցության ժամանակ վերջինս մեկ անգամ ևս տեղեկանալով, որ խնդիրն Ա.Ղալումյանին վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելն է՝ թղթի վրա գրել և ցուցադրել է 30.000 թիվը, որին համաձայնել է՝ հասկանալով, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելու համար իրենից պահան¬ջում են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուր Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն` գումարը վերցնելու, սակայն Արթուրին հայտնել է, որ տվյալ պահին կարող է տրամադրել միայն 25.000 ԱՄՆ դոլարը, իսկ 5.000 ԱՄՆ դոլարը կտրամադրի հաջորդ օրը։ Ճանապարհին Արամը զանգահարել է Արթուրին, զրույցի ընթացքում Արթուրը նրան հայտնել է, որ « 25 կգ ձուկը կլինի այսօր, իսկ մնացած 5-ը՝ վաղը»՝ ակնարկելով 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարների մասին։ Արթուրը հեռախոսն անջատելով՝ իրեն հայտնել է, թե նորմալ է, այդպես էլ կլինի։
Կնոջից` Մելսիդա Վարդումյանից վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլարը և անմիջապես վեր¬ջինիս ներկայությամբ փո¬խանցել Արթուրին, այնուհետև միասին վերադարձել են հյուրա¬նոց՝ պայմանավորվելով մնա¬ցած 5.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ օր հետո։ Ինքն Արթուրին ասել է, թե չի վստահում, որևէ մեկին չի ճանաչում, սակայն վերջինս հավաստիացրել է, թե կարող է վստահել նրան, քանի որ հենց Աղասիի հորեղբոր տղան է, նշել, որ ինքն որևէ մեկին ճանաչելու խնդիր չունի, նրա հետ գործ ունի, ներկայացրել, թե Գագիկ Բեգլարյանն էլ իր «ախպերն ա»։ Հասնելով նույն հյու¬րա¬նոցի դիմաց՝ Արթուր Հակոբյանը մտել է ներս, վերա¬դարձել Արամ Մկրտչյանի հետ և նստել իր ավտոմեքենան։ Հասնելով Երևանի քաղաքապետա¬րանի դիմաց՝ Արամն իջել է ավտոմե¬քե¬նայից, սակայն մինչ այդ խնդրել է, որ 25.000 ԱՄՆ դոլարը մնա Արթուրի մոտ։ Արթուրին նույն¬պես իջեցրել է, որից հետո ուղևորվել է Դիլիջան, ճանապարհին Արթուրը զանգահարել է իրեն և հանգստացրել, թե ամեն ինչ նորմալ է։ Դիլիջան չհասած՝ իրեն է զանգահարել նաև Աղասի Ալո¬յանը, հայտնել, թե խոսել է Արթուրի հետ, տեղյակ է, որ ինքը 25-ը տվել է, 5-ն էլ վաղն է տալու, վստա¬հեցրել, թե ամեն ինչ նորմալ է լինելու։ Հաջորդ օրը ծնող¬ները բանկում գրավադրել են ոսկյա զարդեր, որից գոյացած գումարին ավելացրել է որոշակի գումար և «Համալիրի» մոտ առձեռն 5.000 ԱՄՆ դոլարը փոխանցել Արթուր Հակոբ¬յանին՝ այդ մասին տեղեկացնելով նաև Աղասի Ալոյանին։ Սակայն պայմանավորված ժամ¬կետում իրեն այդպես էլ պաշտոնի չեն նշանակել, որից հետո ինքն Աղասիին խնդրել է Արթուրին փոխանցել, որ այլևս այդ պաշտոնը պետք չէ, թող գումարը վերա¬դարձնեն, այնինչ, իրեն դարձյալ համոզել են, թե ամեն ինչ նորմալ է լինելու։ Ինքը հան¬դիպում է պահանջել, հանդիպել են Սևան քաղա¬քում գործող ռեստորանում, ուր Արթուրն եկել էր վարորդի, իսկ Աղասին՝ երկու այլ ընկերների հետ։ Սեղանի շուրջ Արթուրը դարձյալ փորձել է հանգստացնել իրեն, սակայն պահանջել է, որ նա իր գումարը վերադարձնի։ Արթուրը խնդրել է ևս 2 օր համբերել՝ խոստանալով, որ գործը լինելու է։
Հասկանալով, որ իրեն խաբում են՝ Աղասիին հորդորել է, թե քանի որ նա է երաշխավորել, կամ գումարն են իրեն վերադարձնում կամ անձամբ գնալու է Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ և պատմելու է ճշմարտությունը։ Աղասին համաձայնել է, պարտավորվել, որ եթե Արթուրը գումա¬րը չվերադարձնի, պատրաստ է իր թանկարժեք մեքենան իրեն տալ, ինչին չի համաձայնել։ Աղասին իրեն առաջարկել է գտնել Երևանում գտնվող նրա բնակարանի որևէ գնորդի, նշել, որ ցանկանում է այդ բնակարանը 40.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել և վաճառքից գոյացած եկամտի հաշվին պարտավորվել է վերադարձնել իր գումարը, նույնիսկ, այդ տան հատակագիծն է իրեն տվել։ Նրան առաջարկել է 10.000 ԱՄՆ դոլար ավելացնել՝ պայմանով, որ բնակարանն իր անվամբ վե¬րաձևա¬կերպվի, եթե նա է պատասխանատ¬վություն վերցնում։ Աղասին նախ՝ համա¬ձայնել է, սակայն հետագայում հրաժարվել է, ապա նրա կնոջ եղբայրը, ով նստած էր Աղասիի մեքենայի մեջ, մոտեցել է իրեն և ասել, թե իրեն որևէ գումար տալու չունեն, ում ուզում է, թող բողոքի։
Հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնեց, որ 2012թ. ամռանը «Մարիոթ» հյուրանոցում հանդիպելու օրը ինքը և Արթուրը իր մեքենայով գնացել են հյուրանոց, ուր մատուցողը մոտեցել և ասել է, որ իրենց սպասում են 2-րդ հարկում։ Մտնելով առանձնասենյակ՝ տեսել է Հայկարամ Ստեփանյանի ներկայացուցչին, ով տպավորիչ տեսք ուներ, կոստյումով և փողկապով էր։ Իրենց զրույցը տևել է շուրջ 10-15 րոպե, խմել են ջուր ու զովացուցիչ ըմպելիք։ Տվյալ պահին Արամը թղթի վրա գրել է գումարի չափը, որն իր նստած դիրքից չէր երևում, Արթուրն է կար¬դացել ու ասել, թե գումարը շատ է։ Մանրամասնեց, որ 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վերջնական ստանա¬լուց հետո Արթուրի հետ շուրջ մեկ ամիս ակտիվ հեռախոսազրույց են ունեցել, սակայն հետա¬գայում «Գյուղինստիտուտի» մոտ գործող սրճարանում հանդիպման չներկայանալուց հետո Արթուրն իր հեռախոսազան¬գերին այլևս չի պատասխանել։ Հաջորդ օրը նրա փեսա Ար¬մանն իրեն հայտնել է, թե Արթուրը գիշերը գնացել է Վրաստան՝ աներոջ տուն, այդ ընթացքում Արմանը և Աղասին հեռախոսազրույց են ունեցել և իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուրը Վրաստանից կգա ու խնդիրը կկարգավորի, գումարը կվերա¬դարձնի, սակայն Արմանն ասել է, թե գումարը չի տալու։
Հստակեցրեց, որ Աղասին սկզբում ասել է, թե հորեղբոր տղայի փեսան է գործն անելու, որից հետո ասել է, թե քանի որ նա երիտասարդ է, նրան չեն վստահում, այդ հարցով զբաղվելու է հենց Արթուրը, այդ պահին դեռ գումարային հարցեր չկային։ Աղասին ասել է, որ մինչև գու¬մար չլինի, հարցը չի լուծվի, չնայած գումարի չափը չէր նշել։ Արմանին հանդիպել է մեկ անգամ՝ եղել են ինքը, իր փեսա Գենադին և Արմենը, բացի այդ, հեռախոսազրույց է ունեցել նրա հետ։ Պաշտոնի նշանակման համար նախապես կոնկրետ գումար չէր նախատեսել, գումարի չափն ասել է Արթուրը։ Այդ շրջանում բնակվում էր իր քրոջ տանը, այդ պատճառով 25.000 ԱՄՆ դո¬լարն այդ տանն էր, քանի որ և ապահով էր, և այդ գործի համար կարող էր պետք գալ։ Արթու¬րին վստահել է, քանի որ Աղասիի միջոցով էր նրան ճանաչում, Արթուրին գումարը տալուց հե¬տո ինքը հայտնել է, որ որևէ մեկին չի վստահել, ճանաչում է Աղասիին և Արթուրին։ «Մարիոթ» հյուրանոցում հնարավոր է անգամ, որ թղթի վրա գումար իրականում գրված չի եղել, ինքը չի սակարկել, քանի որ Արթուրը կարդալով թուղթը՝ դիմել է Արամի Ստեփանիչին, թե՝ թանկ ես գրել, որից հետո ասել է, թե մի բան կանենք։ Արթուրը կոնկրետ թիվ հյուրանոցում չի հնչեցրել, դուրս գալուց հետո է իրեն ասել 30.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, նշել, որ դրանից պակաս չի լինի։ Նախաքննա¬կան հակասական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ հյուրա¬նոցում կայացած իրենց զրույցի ընթացքում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առա¬ջարկել է գումարը տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իր նշանակումից հետո, որին վերջինս չի հա¬մաձայնել։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուրը զանգահարել է Արամ Ստեփանիչին, նախ՝ ճշտել, արդյոք Արամ Ստեփանիչն է, թե՝ ոչ, սկզբում ցույց է տվել, թե չի ճանաչում նրան, իսկ հետո նրանց խոսակցությունը դարձել է մտերմիկ։ Արթուրը ճանապարհին էլ հանգստացրել է իրեն, նշել, թե Ստեփանիչին լավ գիտի, նա հաստատ գործը կանի, դրանից էլ հասկացել է, որ նրանք ծանոթ են։ Պնդեց, որ Արթուրը կաշառքի գումարի չափն իրեն հայտնել է Ստեփանիչի հետ հեռախոսազրույց ունենալուց հետո։ Հյուրանոցում հանդիպման պահին Արամը մի պահ առանձ¬¬նացել է, Արթուրն ասել է, թե նա Հայկարամ Ստեփանյանի հետ է հեռախոսազրույց ունենում։
Մանրամասնեց, որ Արթուրը «25կգ ձկան» ծածկագրով հեռախոսազրույցը Արամ Ստե¬փա¬նիչի հետ ունեցել է «Մարիոթ» հյուրանոցից դուրս գալուց հետո, երբ գնում էին գումարի հետևից, Ար¬թուրը զանգել է նրա հեռախոսից, կեսօրին մոտ էր։ Տեղյակ չէ, թե իր տված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ի վերջո իրականում ում է հասել, Արթուրն է հեռախոսով հավաստիացրել, թե գու¬մարը տեղ է հասել, միայն վերջինիս խոսքերից գիտի, որ գումարը հասել է Արամ Ստեփանիչին։ Արթուրն իրեն տվել է Արամ Ստեփանիչի հեռախոսահամարը, պարբերաբար զանգա¬հարել է այդ համարին, սակայն այդ զանգերին չեն պատասխանել։ Արթուրին ասել է, որ այդ հեռախո¬սա¬համարը չի պատասխանում, որից հետո իր հեռախոսին փակ հեռախոսահամարից զանգ է եկել, զանգահարողը ներկայացել են որպես Արամ Ստեփանիչ։ Վերջինս հայտնել է, թե ամեն ինչ նորմալ է, իր կարծիքով՝ զանգահարողը փողկապով այն նույն անձն էր, ում հանդիպել էին Արթուրի հետ հյուրանոցում։ Փակ համարից նման զանգ էլի եղել է. Արթուրի՝ Վրաստան մեկ¬նելուց հետո, դարձ¬յալ այդպիսի զանգ է ստացել, նույն Արամ Ստեփանիչը տեղեկացրել է, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։ Ըստ էության, Արթուրին վստահել է Աղասիի պատճառով և եթե Աղասիին չճանաչեր, Արթուր Հակոբյանին գումարը չէր տա։ Իրավապահ մարմին¬ներին դի¬մելիս գիտակցել է հնարավոր իրավական հետևանքները, սա¬կայն ցանկացել է Արթուրի խար¬դախության դեմն առնել ու գումարը հետ ստանալ։ Աղասի Ալո¬յանից է տեղյակ, որ Հայկարամ Ստե¬փան¬յանը Արթուր Հակոբյանի փեսա Արմանի մոր ընկերն է։ Արամ Ստեփանիչին հանդի¬պել է երկու անգամ։ Պնդեց, որ 30.000 ԱՄՆ դոլարի չափի մասին խոսակցությունն եղել է հյու¬րա¬նոցից դուրս գա¬լուց հետո, Արամ Ստեփանիչի ներկա¬յությամբ այդ թիվը չի հնչեցվել։
Նշեց, որ 30.000 ԱՄՆ դոլարն իրեն չի վերադարձվել կամ փոխհատուցվել, ներկայացրեց քաղաքացիական հայց` խնդրելով վերոնշյալ գումարը բռնագանձել ամբաստանյալ Ա.Հակոբ¬յանից հօգուտ իրեն։ Խնդրեց ամբաստան¬յալի նկատմամբ նշանակել ամենախիստ պա¬տի¬ժը` պատճառաբանելով, որ զրկվել է ոչ միայն գումարից, այլև ՀՀ ոստիկանության համակարգում այլևս ծա¬ռայելու հնարավորությունից։
Հայտնեց նաև, որ երբ իրեն ու Աղասի Ալոյանին հրավիրել են Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատասենյակ, այնտեղ Աղասի Ալոյանը պատմել է, որ որպես կաշառք Արթուր Հակոբյանին տվել են համապատասխանաբար` 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ նա Հայկա¬րամ Ստե¬փանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոնների։ Չնայած դրան՝ հետա¬գայում Աղասին հրաժարվել և հայտնել է, թե իբր այդ 10.000 ԱՄՆ դոլարը ոչ թե կաշառք էր, այլ պարտք եղած գումարի վե¬րա¬դարձ։
Վկա Աղասի Յաշայի Ալոյանը Դատարանում ըստ էության տվեց նախաքննականին նույնաբովանդակ ցուցմունքները։ Հարցերին պատասխանելիս մանրամասնեց, որ Արթուր Ղա¬լումյանը թեև իրեն տեղեկացրել էր, որ Արթուր Հակոբյանին 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել, սակայն իրականում չգիտի, արդյոք դա այդպես է, թե` ոչ։ Անձամբ զանգահարել է Արթուր Հակոբյանին, ով ասել է, որ հարցերը շուտով կկարգավորի, սակայն նա չի ընդունել գումար ստա¬նալու հանգա¬մանքը։ Արթուր Հակոբյանի և Արթուր Ղալումյանի միջև կայացած խո¬սակցութ¬յուններին որևիցե առնչություն չի ունեցել, իրեն պաշտոնի նշանակման հարցով որևէ գումարային խո¬սակցություն չի եղել։ Հայկարամ Ստեփանյանն աշխատում էր ոստիկա¬նութ¬յու¬նում, նա Արթուր Հակոբյանի փեսայի բարեկամն է։ Սույն դեպքի հետ կապված ինքը և Արթուր Ղալումյանը, իրոք, եղել են Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ, ով զարմացել է, թե այդ ինչ խո¬սակցություն¬ներ են իր անվան շուրջ պտտվում։
Ինքը մինչև Արթուր Հակոբյանի հայտնվելը և վերջինիս կողմից հարցերը կարգավորելն առաջարկել էր Արթուր Ղալումյանին 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց տալ իր ավտոմեքենան, սակայն Ա.Ղալումյանն ավտոմեքենայի շուկայական արժեքը գնահատել է 20.000 ԱՄՆ դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին չի համաձայնել, քանի որ ինքն այդ մեքենան գնել էր 40.000 ԱՄՆ դոլարով։ Ավելին՝ Ղալումյանը պահանջել է նաև իր բնակարանը գրանցել նրա անվամբ։ Նման առաջարկին համաձայնել է այն բանից հետո, երբ Ղալումյանն ասել է, թե կբո¬ղոքի և իրեն աշխատանքից հանել կտա։ Ինքը երբևէ Արթուր Ղալումյանի մոտ չի երաշխա¬վորել, թե Արթուր Հակոբյանը գումարով կարող է նրա պաշտոնի վերականգման հար¬ցերը լուծել, չի ասել նաև, թե 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Արթուր Հակոբյանը բոլոր հարցերը կլուծի։ Նշեց նաև, որ Ղալումյանն իրեն նախապես չէր հայտնել, թե պաշտոնի նշանակ¬վելու համար որևէ անձի կաշառք պետք է տա, նա իրեն 30.000 ԱՄՆ դոլարի մասին հայտնել է այն ժամանակ, երբ զանգա¬հարել և փնտրում էր Արթուր Հակոբյանին։ Արթուր Ղալումյանն իրեն հայտնել է, որ հանդիպել է ինչ-որ բարձրաստիճան պաշտոնյայի օգնականի հետ, ով նրա հար¬ցերը պետք է լուծի, իր հար¬ցին, թե ինչ պաշտոն է ուզում, Ղալումյանը պատասխանել է, թե թող դա էլ անակնկալ լինի, սա¬կայն գումարի մասին որևէ խոսք չի գնացել։ Միայն «փոխոս¬տիկա¬նապետի» (ըստ էության Հայկարամ Ստեփանյանի) աշխատասեն¬յակում է իրեն հայտնի դար¬ձել, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոն է ցանկացել, քանի որ մինչ այդ հրաժարվել էր ցածր պաշտոնների նշանակվելու առաջարկից։ Արթուր Ղալումյանը չի հայտ¬նել, թե գումարը տալիս ում է վստահել։ Չհամա¬ձայնեց տուժող Արթուր Ղալումյանի այն հայ¬տարարությանը, թե իբր վերջինս իրեն վստահելով ու իր երաշխավորությամբ է Արթուրին գու¬մար տվել, նշեց, որ Արթուր Հակոբյանին ու Արթուր Ղալումյանին ընդամենը ծանոթացրել է։ Իր համար ևս Արթուրը պաշ¬տոն էր առաջարկել, ասել էր, թե «գնանք Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ», սակայն ինքը հրաժարվել էր, իրենց միջև ֆինանսական որևէ հարցեր չեն քննարկվել։ Ընդունեց, որ Արթուր Հակոբյանի հեռախո¬սահա¬մարն Արթուր Ղալումյանին ինքն է տրամադրել։ Հայկարամ Ստե¬փանյանի հնարավոր առնչութ¬յան վերաբերյալ Արմանի հետ որևէ հեռախոսազրույց չի ունեցել, Ար¬թուր Ղալումյանն է Հայաստանից Հ.Ստեփանյանի բացակայության վերաբերյալ իրեն հայտ¬նել, թեև մինչ այդ նա էր միշտ իրեն հարցնում, թե Հայկարամ Ստեփանյանը եկել է, թե՝ ոչ։ Արամ Ստեփանիչի մասին լսել է Արթուր Ղալում¬յանից։
Իր մեքենան Արթուր Ղալումյանին հանձնել է ոչ թե ի սեփականություն, այլ ի պահ մինչև Արթուրի գալը և հարցերը պարզաբանելը։ Գնի հարցն Արթուր Ղալումյանն է բացել։ Եթե անգամ իր մեքենան 30.000 գնահատվեր, միևնույն է, չէր համաձայնի այն որպես փոխհա¬տուցում Ղալումյանին հանձնել։ Պնդեց, որ աշխատանքի վերականգնվելու կամ առաջ¬խա¬ղաց¬ման համար Արթու¬ր Հակոբյանին գումար չի տվել, նրան պարտք էր 10.000 ԱՄՆ դոլար, որը վերցրել էր բնակարանը վերանորոգելու համար։
Դատարանում հրապարկվեցին և հետազոտվեցին վկա Ա.Ալոյանի հակասական նա¬խաքննական ցուցմունքները, համաձայն որոնց՝ Ա.Ղալումյանի հետ գնացել է Հայկարամ Ստե¬փանյանի աշխատասենյակ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղե¬կություն չունի։ Ինքը Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերականգնվելու հա¬մար Ա.Հակոբյանին 10.000 ԱՄՆ դոլար որպես կաշառք չի տվել, այլ վերադարձրել է նրան պարտք եղած գումարը, սակայն վատ ինքնազգացողության և լար¬վածության արդյունքում ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում, այնուհետև՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, բացատրություն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքն ու Ա.Ղալում¬յանը Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք տվել են համապատասխանաբար` 10.000 և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ վերջինս ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկ¬արամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց տեղավորի համապատասխան աշխատանքի։
Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո ընդունեց, որ երբ Ղալումյանը դիմել է իրեն և հայտնել, որ Արթուր Հակոբյանին է փնտրում, բայց չի գտնում, զանգահարել է Արթուրի փեսա Արմանին և հետաքրքրվել Հայկարամ Ստեփանյանի վերադառնալու ժամկե¬տով։ Արթուր Հակոբյանն իրեն զանգահարել և ասել է, որ Հայկարամը Արմանին չի վստահում, ուստի ան¬ձամբ պետք է հանդիպի Հայկարամին։ Ղալումյանն իրեն Արամ Ստեփանիչի մասին պատմել է մինչ միասին «փոխոս¬տիկանապետի» աշխատասենյակ մտնելը։ Ղալումյանին հանգստաց¬¬րել է, նշել, որ Արթուր Հակոբյանը նրան խաբած չի լինի, որ անձամբ իրեն էլ բազ¬մաթիվ հարցերով օգնել է, վերջինս կգա և հարցերը կհարթի։ Նշեց նաև, որ «Համալիրի» մոտ Արթուր Հակոբյանին հանդիպել է, սակայն 10.000 ԱՄՆ դոլար պարտքն է վերադարձրել։ Մի օր Ար¬թուր Ղալում¬յանն իրեն զանգահարել և հրավիրել է Սևան քաղաք՝ զրուցելու և հաց ուտելու, հանդիպել են, Արթուր Հակոբյանն էլ էր այնտեղ, սակայն նրանց խոսակցությանը ներկա չի գտնվել, հաց են կերել և բաժանվել։ Նշեց նաև, որ Արթուր Ղալումյանը Արթուր Հա¬կոբ¬յանին ճանաչել է նաև մինչ քննվող դեպքը, Հակոբ¬յանն իրենց համար ավտոպա¬հեստա¬մա¬սեր է հայ¬թայթել, չի կարող ասել, որ եթե իրեն վստա¬հելու գործոնը չլիներ, արդյոք Արթուր Ղալում¬յանն Արթուր Հակոբյանին գու¬մար կտար, թե՝ ոչ։
Վկա Մելսիդա Թոռնիկի Վարդումյանը Դատարանում տվեց նախաքննականին ըստ էութ¬յան նույնաբովան¬դակ ցուցմունքներ, մասնավորապես՝ հայտնեց, որ Արթուր Ղալումյանն իր ամուսինն է, ով երկար տարիներ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառա¬յութ¬յունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբերին ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից։
Հարցերին պատասխանելիս մանրամասնեց, որ 25.000 ԱՄՆ դոլար գումարը Դիլիջանի իրենց տնից Երևանում գտնվող ամուսնու քրոջ տուն էր բերել այն նույն օրը, երբ ամուսինը փո¬խանցել է Արթուր Հակոբյանին, դա կատարվել է իր տալի բնակարանում, թեև այն ժամանակ այդ գումարը Երևան բերելու նպատակն իրեն հայտնի չէր։ Ինքն ու դուստրը պետք է Երևան գային իր դստեր ավարտական երեկոյին մասնակցելու համար, իսկ ամուսինը նախապես ինչ-որ հանդիպ¬ման էր գնացել և ասել էր, որ Երևան գալիս գումարը հետը բերի։ Նշեց, որ եթե ամու¬սինը չասեր, այդ գումարը Երևան չէր բերի։ Ինքը գումարը տալի տանը տվել է ամուսնուն, իսկ վերջինս այն փոխանցել է Արթուրին։ Թեև անմիջապես գումարը հանձնելու պահը չի տեսել, սակայն դար¬պասներից դուրս գալիս Արթուր Հակոբյանի ձեռքին տեսել է «Վիվա Սելլ» գրառ¬մամբ նույն տոպրակը, որի մեջ նախապես դրել այդ գումարը։ Արթուրը ներս չի մտել, շքա¬մուտքում էր կանգնել։ Համոզված է, որ Արթուրը դատական նիստերի դահլիճում գտնվող ամ¬բաստանյալն է, քանի որ իր հարցին ամուսինը պատասխանել է, որ նա Աղասի Ալոյանի բարե¬կամն է և միա¬ժա¬մանակ Գագիկ Բեգլարյանի մորաքրոջ տղան։ Նշեց նաև, որ ամուսնու խո¬սակցություն¬ներից գիտի, որ այդ գու¬մարը չի վերադարձվել։ Լսել է, որ ամուսնուն զանգա¬հարել է Արամ Ստեփանիչ անունով անձը, ով «այդ գործի մեջ կար» և վերջինս է ասել ամուս¬նուն, որ Արթուրը պետք է գումարը վերա¬դարձնի, ինքը միայն Աղասի Ալոյանին է ճանաչում, պարբե¬րաբար վերջինիս ու իր ամուսնու հեռախոսային խոսակցութ¬յուններն է լսել։
Դատարանում հրապարակվեցին և հետազոտվեցին վկաներ Գենադի Ազատի Դավիդ¬յանի, Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանի և Հրայր Հրաչիկի Նազարյանի նախաքննական ցուցմունքները, լու¬սանկա¬րով անձանց ճանաչման ներկայաց¬նելու արձանագրությունները, որ¬պես ապացույց ճանաչված և գործին կցված՝ «Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերութ¬յուն¬ներից ստացված էլեկտրոնային կրիչ¬ները և դրանք զննելու մասին արձա¬նագրութ¬յունը, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերը՝ «Արդշինին¬վեստ» բանկի Դիլիջանի մասնաճյուղի վարկավորման և ոսկյա զարդերի գրավի թիվ 7G պայ¬մա¬նագրով և ոսկյա իրերի գրավի ու հանձնման-ընդունման թիվ 7G/01083584 ակտը և «Մա¬րիոթ» հյուրանոցի սրճարանում 2012թ. հուլիսի 02-ին Ա.Ղալումյանի կողմից կատարված 11.500 ՀՀ դրամ վճարելու մասին թիվ 40933080 ՀԴՄ կտրոնը, Արթուր Ղալումյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչա¬կան շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. փետրվարի 08-ի դա¬տավճի¬ռը, ՀՀ ոստիկանության պետի 2012թ. հուլիսի 31-ի թիվ 3103-Ա հրամանը, որոնց բովան¬դա¬կութ¬յունը, ըստ մեղադրող կողմի՝ նաև ապացուցողական արժեքը, սույն դատական ակտում արդեն իսկ ներկայացվել են (վերստին չեն ներկայացվում` անհարկի կրկնությունից խուսափելու նապատակով։
Դատա¬րանը փաստում է, որ սույն դատական ակտի հիմքում չի կարող դրվել մե¬ղադ¬րա¬կան եզրակացությունում որպես ապացույց վկայակոչված՝ ՀԴՄ կտրոնը, քանի որ քրեական գործին թելակարված դրա պատճենն անընթեռնելի էր։
Վերոնշյալ դատավճռի առնչությամբ Դատարանը փաստում է, որ այն իրավական հետևանքներ կարող էր առաջացնել և առաջացրել է (մինչև փորձաշրջանի ավարտը, այդ կերպ՝ դատվածության մարումը) բացառապես Արթուր Ղալումյանի և նրա վերաբերյալ վերոնշյալ վերջնական դա¬տա¬կան ակտը կիրառող պետական մարմինների և պաշտոնատար անձանց համար։ Դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ դատավճիռը, դատաքննությամբ հաստատված Ա.Ղալումյանի գործողությունների տեսանկյունով, էական նշանակություն ունի սույն գործով վերջինիս ներկայացրած քաղաքացիական հայցը լուծելիս։
Վերոնշյալ հետևութ¬յան Դատարանը հանգում է` ղեկավարվելով «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքով, որի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` անհատական ակտը (…) չի պարունակում իրավական նորմ և սահմանում է վար¬քագծի կանոններ միայն դրանում ուղղակի անհատապես նշված (նախատեսված) ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց կամ պետա¬կան և տե¬ղական ինքնակառավարման մարմին¬ների (….) համար։ Նույն օրենքի 22-րդ հոդվածի համա¬ձայն` ՀՀ առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարանները կայացնում են որոշումներ, վճիռներ, դատավճիռներ և արձակում կարգադրություններ միայն ՀՀ Սահմա¬նադրության և ՀՀ օրենքներով նախատեսված դեպքերում և սահմաններում։
Ինչ վերաբերում է վկա Արման Հակոբի Հարությունյանի՝ մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յու¬նում վկայակոչված նախաքննական ցուցմունքներին, ապա հրապարակվեց և հետազոտվեց նաև գործով ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հա¬կոբյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում վկա Ա.Հա¬¬րութ¬յունյանի տված, տրա¬մագծորեն հակառակ ցուցմունքը, որի բովանդակությունը, առանց դրա նվազ նշանակությունը փաստելու, մեղադրա¬կան եզրակացությու¬նում ներկա¬յաց¬ված չէր։ Համաձայն վերջինիս՝ 2012թ. գարնանը կամ ամռանն իր աներոջ՝ Արթուր Հակոբյանի խնդրան¬քով նրա վարորդ Արմեն Սահակյանի հետ գնացել է հանդիպման մինչ այդ իրեն անծա¬նոթ Արթուր Ղալումյանի հետ, ում օգնելու հարցով դիմել էին իր աներոջը։ Ղա¬լումյանի հետ հան¬դիպման է գնացել, քանի որ իր աները լավ չէր զգում, սակայն անհրաժեշտ էր ինչ-որ հար¬ցեր Ղալումյանից ճշտել։ Հանդիպման ժամանակ իմացել է, որ Ղալումյանը նախ¬կինում ծառայել է Ճանապարհային ոստիկանությունում, նրան ազատել են աշխատանքից, սակայն վերջինս ցանկանում է վերականգնվել պաշտոնին։ Խոսակցության ժամանակ Ղալում¬յանն առաջարկել է 20.000 ԱՄՆ դոլարի չափով «մաղարիչ» անել այդ խնդիրը լուծելու համար, սա¬կայն ինքն այդ թեման չի կոնկրետացրել և քննարկել։ Դրանից հետո խոսակցութ¬յան բովան¬դակությունը պատմել է աներոջը, ով հայտնել է, որ նրա ծանոթներից ինչ-որ մեկը, որի անունը ներկայումս չի հիշում, կօգնի Ղալումյանին այդ հարցով։ Եվս մեկ անգամ հանդիպել է Ղա¬լումյանին, որի ժամանակ արդեն գումարային խոսակցություն որևէ մեկը չի վարել, Ղալում¬յանին հայտնել է միայն, որ հարցի լուծումը ձգձգվում է։ Ոչ գումար է պահանջել և ոչ էլ անուն¬ներ է տվել, ում միջոցով պետք է նրա պաշտոնի վերականգման հարցը լուծվեր։ Ղալում¬յանն է տվել ինչ-որ մարդկանց անուններ, ում միջոցով, ըստ նրա, կարելի էր լուծել այդ խնդի¬րը։ Այդ խոսակցութ¬յան արդյունքները և փոխանցել է աներոջը, որի հետո այլևս Ղալումյանին չի հանդիպել։ Մոտ 1-2 ամիս անց, երբ աները բուժման նպատակով մեկնել և գտնվում էր Մոսկ¬վայում, ինչ-որ անձ իրեն զանգել և հայտնել է, որ աներոջն են տվել 30.000 ԱՄՆ դոլար գու¬մար, որը պահանջել է վերադարձնել, միաժամանակ աներոջը տեղեկացնել նրանց հետ կապ¬վելու անհրաժեշտության մասին։ Նույն արձանագրության համաձայն՝ նախկինում տված հակասա¬կան և իրարամերժ ցուցմունք¬ների վերաբերյալ հարցադրմանն ի պատասխան՝ վկա Ա.Հարութ¬յունյանը հայտնել է նաև, որ նախքան քննիչի մոտ սկզբնական ցուցմունք տալը հետևել է ոստի¬կանության ինչ-որ աշխա¬տա¬¬կից¬ների հորդորներին, ովքեր նշել են, որ եթե խարդա¬խություն կատարած աներոջ դեմ մեղադրող բնույթի ցուցմունքներ չտա, վերջինիս փախուստի մեջ գտնվե¬լու և կատարվածի պատասխա¬նատ¬վությունն իր վրա բարդելու պարագայում ինքն է խարդախության համար պատասխա¬նատվության ենթարկվելու։ Նրանք նաև նշել են, որ նրանց հայտնի է իրականութ¬յունը, որը հայտնել են իրեն, որը և ինքը հետագայում հայտնել է քննիչին՝ իր ցուցմունքները հարմարեցնելով ոստիկան¬ներից լսածին։ Հակասական և իրարա¬մերժ ցուցմունքներից վկա Ա.Հարությունյանն ի վերջո պնդել է առերեսման ժամա¬նակ տվածը` նշելով, որ դա է համապատաս¬խանում իրականությանը։ Նշել է նաև, որ Ղալումյանի մոտ չի ներկա¬յացել որպես Հ.Ստե¬փանյանի բարեկամ, այդ անունն առաջին անգամ լսել է Ղալում¬յանից, ով հայտնել է, որ նրա խնդիրը կարող է լուծել այդ պաշտոն¬յան։
Դատարանը, անդրադառնալով վկա Ա.Հարությունյանի հրապարակված և հետազոտ¬ված ցուցմունքների՝ որպես ապացույցի թույլատրելիութ¬յան ու օգտագործման հնարավո¬րութ¬յան հարցին, փաստելով, որ այն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին մեղադրանքի հիմքում դրված միակ և վճռորոշ ապացույցը չէ, այնուամենայնիվ, սկզբնական ցուցմունքները (բացառութ¬յամբ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի հետ առերես ցուցմունքի) սույն դա¬տական ակտի հիմ¬քում չի դնում` հաշվի առնելով, որ դրանք նախորդում են առերեսման ժամանակ տված ցուց¬մունքին, բացի այդ, չի ապահովել տվյալ վկային իրարամերժ ցուցմունքների շուրջ Դատա¬րանում հակընդդեմ հարցում իրա¬կա¬նացնելու (կոնֆրոնտացիայի) պաշտ¬պանական կողմի իրա¬վունքը (ՄԻ եվրոպական դատա¬րանի «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաս¬տանի» գան¬գատի քննարկման շրջա¬նակ¬ներում 2010թ. փետրվա¬¬րի 23-ին կայացրած վճիռ, «Գաբրիել¬յանն ընդ¬դեմ Հայաստանի» գան¬գատի շրջա¬նակներում 2012թ. ապրիլի 10-ի վճռում, Արտակ Գաբրիել¬յանի վե¬րա¬բերյալ ՎԲ-04/13 գոր¬ծով ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2013թ. սեպտեմ¬բերի 13-ի որոշմամբ արտա¬հայտված իրա¬վական դիրքորոշումներ)։
Թեև վկա Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքի հրա¬պա¬րակմամբ և հետազոտմամբ պարզվեց, որ վերջինս չի ճանաչում Արթուր Հակոբյանին, Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին, ինչպես նաև Արման Հարությունյանին (վերջինիս մորը ճանաչելու և նրա ընկերը հանդիսանալու վերաբերյալ հարցադրումներ Հ.Ստեփանյանին չեն կատարվել), սակայն դատաքննութ¬յամբ վերջինիս մոր ընկերը, ըստ որոշ ցուցմունքների` բարեկամը հանդի¬սանալու վերաբերյալ փաստական տվյալներ ստաց¬¬վեցին ինչպես տուժող Ա.Ղալում¬յանից, այնպես էլ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանից և վկա Աղասի Ալոյանից։ Դեռ ավելին, վկա Արման Հարությունյանը 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին հարցաքննվելիս նշել էր, որ հնարավոր է, որ մոտ 1 տարի առաջ հանդիպել է Հայկարամ Ստեփանյանին, երբ Ռազմական ոստիկանության աշ¬խատակից Արթուր Արիստակեսյանից գնում էր «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի ավտոմեքենան, սա¬կայն այդ հանդիպման մանրամասները չի հիշում։ Նույն ցուցմունքում Ա.Հարությունյանը նաև նշել է, որ Արթուր Արիստակեսյանը և Հայկարամ Ստեփանյանը քավոր-սանիկ են։
Նման իրավիճակում, հաշվի առնելով նաև վկա Ա.Հարությունյանին հարցաքննելու անհ¬նարինությունը, Դատարանը և կողմերը զրկվեցին վերոնշյալ հանգամանքի շուրջ Հ.Ստե¬փան¬յանին հարցաքննելու հնարավո¬րությունից՝ այդ հանգա¬ման¬քը, այդ կերպ նաև Ա.Հա¬¬րություն¬յանին նրա մոր միջոցով ճանաչելու վերաբերյալ վարկածը չեզոք ապացույցների ամբող¬¬¬ջութ¬յամբ հերք¬ված չլինելու պայման¬ներում (Դատարանի համոզմամբ Հ.Ստե¬փան¬յանի և Ա.Հա¬¬րություն¬յանի մոտ առկա էր վերոնշյալ կապը նախաքննական մարմնից թաքցնե¬լու համընկնող շարժառիթ)։
«ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Դատարանում հետազոտվեցին հետևյալ ապացույց¬ները.
Տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանը Դատարանում տվեց նախաքննականին ըստ էութ¬յան նույնա¬բովան¬դակ ցուցմունքներ։ Հարցերին պատասխանելիս նշեց, որ ավտոմեքենայի գոր¬¬ծարքից մոտ 3 տարի անց է հանդիպել Արթուր Հակոբյանի եղբորը, վերջինս պնդել է, թե եղբայրն իրեն խաբելու նպատակ չի հետապնդել, ուղղակի առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով բուժ¬ման նպատակով մեկնել է Հայաստանից։ Արթուրն ըստ էության իր հեռախո¬սահամարը կարդացել է ավտոշուկայում վաճառելու նպատակով կայանված իր ավտոմե¬քե¬նային փակցված գրառումից և զանգահարել է։ Իրենց պայմանավորվա¬ծությունից հետո կապ չեն պահպանել, միայն պայմանավորված ժամկետը լրանալուց, սակայն ավտոմեքենայի մնա¬ցած արժեքը չվճարելու օրվանից 20 օր անց է Արթուրին զանգա¬հարել, սակայն նրա հեռախոսն անհասանելի էր։ Միայն 4 ամիս անց է դիմել իրավապահ մարմինների աջակցությանը։
Նշեց, որ ներկայումս իրեն տուժող չի համարում, քանի որ հետագայում պարզել է, որ Արթուրն իրա¬կանում իր գումարի մնացած մասը ժամանակին չի վճարել առողջական խնդիր¬ներ ունենալու պատճառով, բացի այդ, ներկա դրությամբ իր գումարն ամբողջությամբ վերա¬դարձվել է։ Հայտնեց, որ գրանցման-քննական բաժանմունքում պայմա¬նագիր կնքելիս ավտո¬մե¬քենայի գինը նշել են սիմվոլիկ՝ 1.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն չի հիշում, թե դա ում նախաձեռ¬նությունն էր։ Նշեց, որ եթե Արթուրն իրեն խաբելու դիտավորություն ունենար, պայմանագրում ավելի քիչ գումար նշված լինելու պայմաններում մեքենայի ողջ արժեքն այլևս իրեն չէր վճարի։ Նշեց, որ իրավապահ մարմիններին դիմել է, քանի որ Արթուրի վերաբերյալ նրա բջջային հեռա¬խոսահամարից բացի այլ տվյալներ չի ունեցել, չէր կարողանում նրա հետ կապ հաստա¬տել։ Մեքենան Արթուրի առաջարկով են այլ անձի անվամբ գրանցել, քանի որ ըստ նրա գու¬մարի մնացած մասը պետք է տար նույն ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու և վարկ ստանալու միջոցով, սակայն բանկում վատ վարկային պատմություն ուներ, ավտո¬մեքենան իր անվամբ գրանցելու դեպքում նրան վարկ չէին տա։
Արթուրի եղբորից իր մեքենան չի պահանջել, քանի որ քննչական բաժնում տեղեկացել էր, որ այն արդեն այլ անձի է վաճառվել։ Նշեց, որ չի ցանկանում, որ Արթուրը քրեական պա¬տաս¬խանատ¬վության ենթարկվի, քանի որ նա գումարի մնացորդը չի տվել առողջական խնդիր¬ներ ունենալու պատճառով։
Վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանը Դատարանում տվեց նախաքննականին ըստ էութ¬յան նույնաբովանդակ ցուցմունքները։ Հարցերին պատասխանելիս նաև մանրամասնեց, որ իր գնած «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի մեքենան թեև ի պահ է հանձնվել իրեն, սակայն գտնվում է կա¬լանքի տակ։ Նշեց, որ մեքենայի գնի շուրջ իր անունից Արթուր Հակոբյանի հետ սակարկել և բանակցել է իր կնոջ քրոջ ամուսին Դավիթ Գրիգորյանը։ Երբ մեքենան տարել են մասնագետի մոտ՝ ստուգման, պարզվել է, որ Դավիթն ու Արթուր Հակոբյանը հեռու բարեկամներ են, հենց այդ ժամանակ Արթուրը խոստովանել է, որ մեքենան որոշակի խնդիր ունի, գնի մեջ 1.000 ԱՄՆ դոլար իջել է, ինչից հասկացել է, որ փաստացի վաճառողը նա է։ Գրանցման-քննական բաժան¬մունքում ավտոմեքենայի առուծախի պայմանագիրն ինքն էր ստորագրել, այնտեղ որպես գին նշված էր 1.000.000 ՀՀ դրամ, աշխա¬տակցից է տեղեկացել, որ կարող են ընդամենը սիմվոլիկ գին նշել։ Այդ սիմվոլիկ գինն իրեն հետաքրքիր չէր, կարևորն այն էր, որ Դավիթն այն հավանել էր և ըստ վերջինիս խոսքերի՝ այն արժեր գնել։ Նշեց նաև, որ Արմեն Գաբրիելյանին երբևէ չի տեսել, Հայկը, առանց որևէ բառ փոխանակելու, ստո¬րագրել է պայմանագիրը և հեռա¬ցել։ Չի կարող ասել, թե մեքենայի գինը մատչելի էր, թե` ոչ, քա¬նի որ այդ հարցերով զբաղվել է Դա¬վի¬թը։ Հետագայում հետաքրքրվել և պարզել է, որ մեքենան, տեխնի¬կական թերություններով հան¬¬դերձ, հազիվ այդ գինն արժենար։ Նշեց, որ մինչ մեքենան վարպետների մոտ տանելն Ար¬թուրը եղել է երկու ընկերների հետ, որոնց անունները չգիտի։
Նշեց, որ տեսել է, թե ինչպես է Դավիթը գումարը տվել Արթուրին։ Գումարն առանց ծրարի էր, մոտ 10.000 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Ինքն Արթուրի վերաբերյալ ոչ մի տվյալ չի ունեցել, անհրաժեշտության դեպքում Դավիթն էր նրա հետ կապվում։ Ինքը միայն ՀՔԾ-ում է իմացել, որ մինչ մեքենան իրեն վաճառելը Արթուրն այն գնել էր 15.000 ԱՄՆ դոլարով, նախորդ տիրոջը 5.000 կանխավճար էր տվել, իսկ մնացած 10.000-ը պարտավորվել էր վճարել նույն տարվա մայիսին։ Մեքենան ունեցել է թերություններ, որոնք ի հայտ են եկել մոտ 3 ամիս անց։ Գնելուց հետո մեքենայի անսարքությունների վերացման վրա մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ծախսվել։ Մեքենա գնելու հրատապություն չկար, Դա¬վիթն է այդ առաջարկով իրեն դիմել։ Գումար չու¬ներ, սակայն ուզում էր մեքենան գներ, որ այն վարձով տա, Դավիթն է իրեն տեղեկացրել, ինքն էլ գնել է, իսկ այդ մեքենայի շահագործումից առաջացած եկամուտը և հնարավոր ծախսերը Դավիթի հետ համա¬մաս¬նորեն կիսել են։ Չի հետաքրքրվել, թե այդ ժամանակ նման մեքենան որքան արժեր։ Երբեք չի փորձել Արթուրի հետ անձամբ կապի դուրս գալ, անհրա¬ժեշտության դեպքում Դավիթն է նրան զանգահարել, սակայն եղել են դեպքեր, որ այդ զանգերին Արթուրը չի պատասխանել։
Վկա Դավիթ Ռուբիկի Գրիգորյանը Դատարանում տվեց ըստ էության նախաքննակա¬նին նույնաբովանդակ ցուց¬մունքներ. Հարցերին պատասխանելիս հայտնեց, որ «ԲՎՄ Իքս 5» մակնիշի մեքենան խնդիրներ ուներ, ինչի պատճառով շուկայականից 20 տոկոս էժան էր և իրենց առաջարկվել է մատչելի գնով։ Չի հիշում՝ արդյոք գրանցման-քննչական բաժանմունքում գործարքը կնքելու ժամանակ վաճառողը պայմանագրում նշված ավտոմեքենայի գնի վերաբեր¬յալ առարկել է, թե՝ ոչ, թեև մեքենաներ գնելուց միշտ էլ իրական արժեքից քիչ է նշվում։ Չի հի¬շում՝ իրականում ում անվամբ էր մեքենան հաշվառված։ Չի կարող ասել, թե Արթուր Հակոբ¬յանն ինչ առնչություն ուներ մեքենայի հետ։ Նշեց նաև, որ մեքե¬նան գնել էր իր կնոջ քրոջ ամուսին Աշոտ Ղարագյոզյանը իր ավտովարձույթի գրասենյակում այն շահագործման հանձ¬նելու և շահույթ ստանալու նպա¬տակով։
Դատարանում հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Հայկ Աշիկի Կիրակոսյանի նա¬խաքննա¬¬կան ցուցմունքը, որը սույն դատական ակտում արդեն իսկ շարադրվել է, հետևաբար՝ վերստին չի ներկայացվում` անհարկի կրկնությունից խուսափելու նպատակով։
Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետա¬զոտ¬ված ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կող¬մը բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տու¬ժող Ա.Ղալումյանի տիրապետությունից անհատույց դուրս գալու փաստը, սակայն նույն ապացուցողական զանգ¬վա¬ծով չի պարզել և հիմնա¬վորել այդ գումարը ստացած գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի իրական շարժառիթը և նպա¬տակը, այլ անձի հետ հափշտա¬կություն կատարելու նպատակով խմբի մեջ միա¬վորվելու հան¬գամանքը, քանզի միայն շահա¬դիտական շարժառիթի և նպատակի առկայության, խմբի կազ¬մում հանդես գալու պայման¬ներում Ա.Հակոբյանի արարքը կարող էր որակվել որպես խար¬¬դախություն։ Դա¬տա¬¬րանը փաստում է, որ տվյալ դրվագով ամբաս¬տան¬յալ Արթուր Հակոբյանի արար¬քը ճիշտ քրեաիրա¬վա¬կան գնահատականի չի արժանացել, իրակա¬նում նա կատարել է կա¬շառքի միջնորդության փորձ, ինչը կատարել է մեղավորությամբ և այն հա¬մա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատես¬ված հանցա¬գործութ¬յան հատ¬կա¬նիշ¬¬ներին, հետևաբար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է նշված հոդ¬ված¬ի համապատասխան մա¬սով։
Ինչ վերաբերում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով գործով ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանին վերագրված խարդախությանը, ապա վերջինիս արարքում բացակա¬յում են խարդա¬խության հանցակազմի հատկա¬նիշները, կողմերի` որպես տուժող ճա¬նաչված Ա.Գաբ¬րիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ի սկզբանե առկա էին քաղաքա¬ցիա¬իրավա¬կան բնույթի հարաբերություններ, որոնց վերաբերյալ հնարավոր վեճն ենթակա էր լուծ¬ման բա¬ցա¬ռապես մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիաիրավական և քաղաքա¬ցիադա¬տավա¬րական ընթացակարգով։
Նշված հետևությունների Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծութ¬յուն¬ների և դատողությունների արդյունքներով.
Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարան¬ների հա¬մար նույ¬նան¬ման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։
Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դա¬տա¬րանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մե¬ղա¬¬վորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։
Այսպես, ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հան¬ցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են¬թադ¬րութ¬յուն¬¬ների վրա, այն պետք է հաս¬տատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ա¬պա¬ցույց¬ների բա¬վարար ամ¬բողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մե¬ղադրանքն ապա¬ցուցված լի¬նելու վերաբեր¬յալ բոլոր կաս¬կած¬ները, որոնք չեն կարող փա¬րատ¬վել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա¬մապատասխան պատշաճ իրա¬վական ընթացա¬կարգի շրջանակներում, մեկնա¬բանվում են հօ¬գուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դա¬տա¬վորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահա¬տում են իրենց ներքին համոզմամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապա¬ցույց¬ների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստաց¬նող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախա¬տեսված չէ օրեն¬քով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրե¬լիութ¬յան, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավա¬րա¬րության տես¬անկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկա¬վարվելով օրեն¬քով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակող¬մա¬նի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզ¬մամբ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մե¬ղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապա¬ցուց¬ված է դատա¬կան քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղա¬¬վորութ¬յունը կա¬րող է հա¬մարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմե¬ղության կանխա¬վար¬կա¬ծով« հիմն¬վե¬լով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթաց¬քում գործի հան¬գամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետա¬զոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաս¬տանյալի մեղավորության մասին չփարատ¬վող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական - պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանա¬հավատ համարելու փաստարկները»։
«Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարա¬րութ¬յունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատա¬րանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակ¬ներում։
Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլու¬ծության են¬թար¬կելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացութ¬յուն¬նե¬րը, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յու¬րաքանչյուր քրեա¬կան գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապա¬ցուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգա¬մանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավա¬րարությունը` վարույթն իրականաց¬նող մարմինները լու¬ծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունե¬ցող հանգամանք¬ների հետազոտման խո¬րության աստիճանի հետ կապ¬ված հարցերը, մասնա¬վորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրա¬քանչ¬յուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրա¬ժեշտ այդ հան¬գա¬մանք¬ները հա¬վաս¬տի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավա¬րա¬կան որոշումը կա¬յացնելու համար։
Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուց¬ման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապա¬հովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանա¬կա¬կան կողմից` այդ հան¬գամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարա¬կան որոշումների հիմ¬նա¬վոր¬վածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկա¬ցության բո¬վան¬դակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրեն¬քում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետա¬զոտվեն ապա¬ցույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամ¬բողջությամբ կամ նրա տար¬րերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ա¬պա¬ցուցման առարկան բացա¬հայտված հա¬¬մա¬¬րելու հիմքերը։
Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավա¬րա¬րությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը,
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը,
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։
Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախա¬դեպային իրա¬վունքով հաս¬տատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համար¬վում է հաս¬տատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմե¬ղությունը քրեական դա¬¬¬տա¬¬վարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամ¬րագրված է ինչպես ՀՀ Սահ¬մա¬նադրութ¬յամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այն¬պես էլ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախա¬դեպային իրա¬վունքով։ Հան¬ցանք կատա¬րելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համա¬րելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծի հաղթա¬հարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապար¬տելու համար համարժեք ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցության բացա¬կա¬յությունը նշանա¬կում է, որ անձի անմեղության կան¬խա¬վարկածը հաղթա¬հար¬ված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավո¬րութ¬յունը հավա¬սա¬¬րազոր է ապացուցված անմեղության։
Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կա¬մա¬յական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դա¬տա¬¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգա¬մանք¬ների, այդ թվում՝ կոնկ¬րետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղա¬վո¬րության վերա¬բերյալ իր հետևութ¬յունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հա¬վաս¬տի ապա¬ցույց¬ներով և ոչ թե ենթադրութ¬յուններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ա¬պա¬¬ցուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կա¬պակ¬ցությամբ դա¬տարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատո¬ղությունների, կան¬խատե¬սում¬ների կամ կարծիք¬ների, այլ կոնկրետ գոր¬ծով օրենքով սահման¬ված կարգով ձեռք բեր¬ված փաս¬տական տվյալների վրա։ Այս կապակ¬ցութ¬յամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագոր¬ծության և դրա հատ¬կանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկ¬նաբանվեն հօգուտ մեղադրյա¬լի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կող¬մը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապա¬ցույցներ ներկայացնելու պարտակա¬նութ¬¬յունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրա¬դար¬ձել և իրավական դիր¬քորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թուման¬յանի գործով որոշման մեջ։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնա¬սիրութ¬յունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշ¬խավորված ան¬մե¬ղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրան¬քի կողմի պար¬տա¬կա¬նութ¬յունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկ¬տեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։
Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այն¬պիսի ամ¬բող¬ջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմ¬նավոր) կաս¬կածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անե¬լու համար։
Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշ¬ման մեջ և դիր¬¬քորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապա¬ցույցների գնահատ¬ման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կող¬մից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար հա¬մակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապա¬ցույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պա¬հանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներ¬քին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշում¬ներում։ Թե¬պետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգա¬մանք¬ների լրիվ, օբյեկտիվ և բազ¬¬մա¬կողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհան¬նիսյանի և Աշոտ Մար¬տիրոսյանի վերա¬բեր¬¬յալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապա¬ցույց¬¬¬ների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածութ¬յունն է իր իսկ կող¬մից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվա¬ծութ¬յու¬նը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննութ¬¬¬յան արդ¬յունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և ար¬ժա¬նահավատ ապացույցների բա¬վա¬¬¬րար համակ¬ցութ¬յամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ող¬ջամտո¬¬րեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկ¬տիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրա¬ժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունք¬ներից։ Ի տար¬բերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել ան¬թույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզ¬¬մունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրութ¬յունների, երևակա¬յութ¬յան, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեա¬կան գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար հա¬մակցությունն է։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գոր¬¬ծի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխ¬կա¬պակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման հա¬մար բավա¬րար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և ար¬ժա¬նա¬հավատ ապա¬ցույց¬ների համակ¬ցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխա¬վար¬կածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմ¬նա¬վոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավո¬րության վերաբերյալ, ինչ¬պես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազ¬մող մյուս հանգա¬մանքները և հնարա¬վո¬րություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճա¬ռա¬բանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապա¬ցույց¬ների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապա¬ցույցները բավարար չեն, եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար,
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ,
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքան¬յանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬ցու¬ցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬¬յուն, որը բացա¬ռում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշա¬¬¬նա¬կում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առա¬ջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կաս¬կածի հավանականության դեպքում դրա աստի¬ճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մե¬ղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմ¬նավորվի ապացույցների այն¬պիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերա¬բեր¬յալ ցանկացած ողջամիտ կաս¬կած։
Սույն դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչ¬պես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում ամ¬բաս¬¬տանյալ Ա.Հակոբյանին երկու դրվագներով վերագրված արարքներում խարդա¬խութ¬¬յան հանցա¬կազ¬մի առկա¬յությունը։
Դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և ար¬ժա¬¬նահավատ ապա¬ցույց¬ների համակցությունը բավարար չէ սույն գործով ամբաստանվող Ա.Հակոբյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով վերագրված արարքներում նրա անմե¬ղության կանխա¬վարկածը հաղթա¬հարելու, անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորելու հիմնավոր կաս¬կա¬ծից վեր ապա¬ցու¬ցողական չափանիշին հա¬մա¬պատասխան համոզվածություն առ այն, որ ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանը գործել է շահադիտական շարժառիթով և նպատակով, Արթուր Ղալումյանի դրվա¬գով՝ խմբի կազմում հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, գործում եղած ապա¬ցույցները, այդ թվում՝ տուժող Արթուր Ղալումյանի և Արմեն Գաբրիելյանի ցուցմունք¬ները թույլ չեն տալիս վերոնշյալ հանգամանքը պար¬զել անհրա¬ժեշտ խո¬րությամբ և լրիվութ¬յամբ, այդ հան¬գամանքների ապա¬ցուց¬վածությունը ող¬ջամտորեն կաս¬կած է հարուցում։
Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, նախաքննությամբ ձեռք բերված և դա¬տաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հա¬մադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Որպես տուժող ճա¬նաչ¬ված Ա.Գաբրիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ավտոմեքենայի առու¬ծախի գոր¬ծարքով պայմանավորված գույքային բնույթի վեճն ենթակա էր քննության և լուծման բացա¬ռապես մասնավոր տիրույթում, թեև սույն դատական ակտի կա¬յացման պահին նույնիսկ այդ վեճը վերացել էր։
Լիա Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացված թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ եթե քաղա¬քացիաիրավական հարաբերության հենքը վերաբերում է կարգավո¬րիչ գոր¬ծա¬ռույթ իրակա¬նաց¬¬նող իրա¬¬վունքի ճյուղին, ապա քրեական իրավունքը և դատավա¬րությունը, մարմնավորելով իրա¬վունքի պահ¬¬պանիչ գործառույթը, իրենց բնույթով ածանցյալ են իրավունքի տվյալ ճյուղերից, մասնա¬վո¬րա¬պես` քաղաքացիական իրավունքից և դատավարութ¬յունից։ Այլ կերպ` ներգործության քրեա¬իրա¬վա¬կան և քրեադատավարական մի¬ջոց¬ները չպետք է այնպիսին լինեն, որ խաթարեն քաղաքա¬ցիաիրա¬վական ու քաղաքա¬ցիադա¬տավարական հարաբերութ¬յուն¬ների ներքին տրամաբա¬նությունը, անորո¬շություն ու անկանխա¬տեսելիություն ստեղծեն քաղա¬քացիաիրավական շրջանա¬ռութ¬յան մեջ։
Վճռաբեկ դատարանը նաև փաստել է, որ պետությունը պարտավոր չէ գործող քաղա¬քացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ գործարքներ կնքած քաղա¬քացիների գույքային և այլ իրավունքների վերականգնումը դիտել հանրային շահի տիրույթում և հան¬րային միջոցներ ծախսելով` իրականացնել նշված մասնավոր շահերի քրեաիրավական պաշտ¬պա¬նութ¬յուն և այդ մասնավոր շա¬հերի պաշտպանությունը, որպես ընդհանուր կանոն, պետք է կատարվի մասնավոր իրավունքի տի¬րույթում` քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադա¬տավա¬¬րական միջոցներով։
Տվյալ դեպքում «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենան իրացվել է ՀՀ ոստիկանության «Ճա¬նապարհային ոստիկանություն» ծառայության հա¬մա¬պատաս¬խան գրանցման-քննական բա¬ժանմունքում առուվաճառքի գրավոր պայմանագրի կնքմամբ։ Գործով տուժող ճանաչ¬ված Ա.Գաբրիել¬յանն անձամբ կամ միջնորդավորված եղանակով տվյալ գործարքի կնքմանը մաս¬նակցելիս, ավ¬տո¬մեքենայի արժեքը մասամբ ստանալու և գումարի մնացած մասը չստանալու ռիսկը լիովին գիտակցելու պայման¬ներում, ավտո¬¬մեքենան վաճառել է գնորդին՝ գործով ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանին, թեև մեքենան հաշվառվել է վերջինիս ներկայացրած անձի անվամբ։ Նման պայմաններում պայմանագրում չար¬տա¬ցոլված հանգամանքը՝ վաճառողի կողմից գումարը ոչ ամբողջությամբ ստանալը, մեքենայի արժեքի մնացորդի վճարումն ուշացնելը, նույնիսկ այն առհասարակ չվճարելը, ինքնին կամ համակ¬ցութ¬յամբ վերոնշյալ գույքային վեճը հանրային տիրույթում քննելու և լուծելու բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ։ Ա.Գաբրիել¬յանը կարող էր խախտված այդ գույքային իրավունքների պաշտ¬պա¬նությունը փնտրել մասնավոր տիրույթում՝ քա¬ղաքացիադա¬տա¬վարա¬կան ընթացակարգի շրջա¬նակ¬ներում՝ վերոնշյալ գործարքն անվավեր ճա¬նաչելու կամ ավտոմեքե¬նայի մնացած արժեքը պահանջելու հայցադիմումներ ներկայացնելու եղա¬նակ¬նե¬րով։
Սամսոն Ղազարյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0120/01/12 և Ռուդիկ Բալասանյանի վերա¬բերյալ ԵԿԴ/0199/01/13 որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշմամբ ՀՀ Վճռա¬բեկ դա¬տա¬րանը փաստել է, որ քրեա¬կան գործերի քննության շրջա¬նակներում դատարանն իրավասու չէ քրեա¬կան դատավարության կար¬գով քննություն իրակա¬նացնել քաղաքա¬ցիական բնույթի իրա¬վա¬¬հարա¬բե¬րութ¬յունները (վեճը) պար¬զելու ուղղությամբ և հաստատել այդպիսի վեճի առարկան կազմող իրավա¬բանական փաստեր, տվյալ դեպքում՝ ավտոմեքենայի արժեքը ոչ ամբողջությամբ վճարվելու փաստը, չվճարված գումարի չափը և այլն։ Վճռաբեկ դատա¬րանն այդ դիրքորոշումը պայմա¬նա¬վորել է համապա¬տաս¬խան փաստերը հաս¬տատելու քաղա¬քա¬ցիադատավարական կանոն¬նե¬րի` քրեա¬դա¬տավարական կա¬նոններից սկզբուն¬քային տար¬բերությամբ և դրանք մեկը մյուսով փոխա¬րինելու անթույլատրե¬լիութ¬յամբ։ Այդ պարագայում քրեական վարույթ իրականացնող դատա¬րանը դուրս կգա իր իրավա¬սութ¬յան սահմաններից, արդ¬յունքում կխաթարվի քաղաքա¬ցիա¬իրավական ու քաղաքա¬ցիա¬դա¬տա¬¬վա¬րա¬կան հարաբե¬րութ¬յուն¬ների ներքին տրամաբա¬նութ¬յունը։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ իր իրավա¬սությունների սահմանա¬զանցում թույլ տված դատարանը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սի իմաստով չի կարող հանդիսանալ «օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան» վի¬ճարկվող դատավարության առնչությամբ։ Արդյունքում կխախտվի անձի արդար դա¬տաքննութ¬յան իրա¬վունքը։ Ավելին, կարող է առաջանալ իրավիճակ« երբ նույն փաս¬տի վերաբերյալ առկա լինեն քաղաքացիա¬կան դատավա¬րութ¬յան կարգով և քրեական դատավա¬րութ¬յան կարգով կա¬յաց¬ված օրինա¬կան ուժի մեջ մտած իրար հակա¬սող դատական ակտեր։ Վերջին իրա¬վի¬ճակն անթույ¬լատրելի է իրա¬վա¬կան որոշակիության սկզբուն¬քի տես¬անկյու¬նից, ինչը, հանդիսա¬նա¬լով իրա¬վունքի գերա¬կայութ¬յան հիմնարար տարրերից մեկը, պահանջում է, ի թիվս այլնի, որ եթե դա¬տարանները վերջնականապես որոշել են որևէ հարց, նրանց որոշումը չպետք է կաս¬կածի տակ դրվի։
Ավելին, վերոնշյալ գույքային վեճը բացառապես մասնավոր տիրույթում քննության ենթակա լինելու վերաբերյալ հետևության կարելի էր հանգել նաև Ա.Հակոբյանին որպես մե¬ղադրյալ ներգրավելու որոշման բովանդակային վերլուծության արդյունքներով.
Այսպես, ըստ Արթուր Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մե¬ղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասի՝ նրան տվյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա « տեղե¬կանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետ¬համարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չա¬րա¬շահելու եղա¬նակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատա¬րելու դիտա¬վորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմա¬նավորվել 6.197.500 ՀՀ դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոս¬տանալով որպես կան¬խավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմա¬նավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպա¬տակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկե¬րոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ, ում անունով, որ գրանցված է եղել ավ¬տոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայութ¬յան Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմա¬նագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզ¬յանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է»։
Մեղադրանքի վերոնշյալ ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում ենթադրյալ հափշտակության առարկան հանդիսացել է տուժող Արմեն Գաբրիելյանի 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը սահմանված ժամկետում վերջինիս չի տրվել և խաբեությամբ հափշտակվել է։ Մինչ¬դեռ մինչդա¬տական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտ¬ված ապացույցների համադրությամբ և գնահատմամբ հաստատվեց, որ որպես տուժող ճա¬նաչ¬ված Ա.Գաբրիելյանից գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն անձամբ կամ միջնորդա¬վորված որևէ գումար չէր վերցրել, հետևաբար՝ այն վստահությունը չարաշահելու կամ խա¬բեության եղանակ¬¬ներով չէր կարող ստացվել, առավել ևս՝ հափշտակել։ Տվյալ դեպքում ենթադրյալ խարդա¬խության առարկա կարող էր հանդիսանալ միայն «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտո¬մե¬քե¬նան, այն էլ միայն այն դեպքում, եթե հիմնա¬վոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով հաստատվեր գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբ¬յանի մոտ խարդախությամբ այն հափշտակելու նախնական հանցա¬վոր դիտավո¬րութ¬յան առկայութ¬յունը, որը, համաձայն ՀՀ վճռաբեկ դատա¬րանի իրավական դիրքորոշ¬ման, պետք է առկա լիներ մինչև վերոնշյալ ավտո¬մեքենան կամ դրա նկատ¬մամբ իրավունք ձեռք բերելը։ Դատաքննությամբ նաև հաստատվեց, որ բանավոր պայմանավորվածությամբ որոշված ժամկետի ուշաց¬մամբ, սակայն ավտոմե¬քենայի գումարի մնացորդը՝ 12.000 ԱՄՆ դոլարը, որ¬պես տուժող ճանաչ¬ված Ա.Գաբրիելյանին, այնուա¬մե¬նայնիվ, վերադարձվել է։
Դատարանը նաև փաստում է, որ 17.000 ԱՄՆ դոլար գնահատված վերոնշյալ ավ¬տոմե¬քենան տարաժամկետ վճարելու պայմանով, 5.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճարով գնելը և գրե¬թե անմի¬ջապես էականորեն ցածր գնով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն կանխիկ կերպով և ողջ գումարի ստացմամբ վաճառելն ինքնին այդ ավտոմեքենային կամ չվճարված 12.000 ԱՄՆ դոլա¬րին խարդախությամբ տիրանալու հանգամանքը հիմնավորող բավարար և հիմնավոր փաս¬տարկ չէ։ Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին նման մեղադրանք առաջադրելուց առաջ մե¬ղադրող կողմը պարտավոր էր ստուգել և հերքել գույքն էականորեն ցածր գնով վաճառելու վե¬րաբերյալ ամբաս¬տանյալի պատ¬ճառաբա¬նությունները, որոնք տվյալ դեպքում նույնիսկ դա¬տաքննության արդյունքներով չեն հերքվել։
Խարդախությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլարի հափշտակության դրվագով ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբ¬յանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և նրա ենթադրյալ հանցակիցը՝ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանը, գործել են խաբեությամբ ուրիշի գույքի առանձ¬նապես խոշոր չափերի հափշտա¬կություն կատարելու դիտավորությամբ, նախապես ձեռք բերված համաձայ¬նության շրջանակ¬ներում, որի արդյունքներով մոլորության մեջ են գցել որպես տուժող ճանաչված Ար¬թուր Ղալում¬յանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկա¬րամ Ստեփան¬յանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառա¬յությունում նրան պաշտոնի նշանակելու հարցում։ Ընդ որում, ըստ վերոնշյալ որոշ¬ման՝ ենթադրյալ հան¬ցակիցների միջև եղել է դերաբաշխում, մասնավորապես՝ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղա¬լումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն՝ Արամ Մկրտչյանը ներկա¬յացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձ¬նա¬վորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարա¬շահելով վերջինիս վստա¬հութ¬յունը՝ հավաստիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանութ¬յան 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրա¬ժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ Ղալումյանը համաձայնել է պահանջվող գումարը տալ, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխա¬տանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հա¬կոբ¬յանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համար¬ժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։
Գևորգ Ճաղարյանի և մյուսների վերաբերյալ ԵՇԴ/0002/01/11 քրեական գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշման մեջ վերլուծելով մեղադրանքի ձևակերպմանը ներկայացվող պահանջները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ դրանում, բացի հանցավորի մասին տվյալ¬ներից, հանցագործության տեղից, ժամանակից և եղանակից, մանրամասնորեն և հստակ պետք է նշվեն արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագոր¬ծության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը։ Ար¬դար դատաքննության հիմնարար իրավունքի իրացման առումով անըն¬դունելի է, երբ իրա¬վասու պաշտոնատար անձը համապատասխան դատավարական փաս¬տաթղթերում մեղադրան¬քը ձևակերպելիս սահմանափակվի միայն քրեական օրենքով արգելված արարքի ընդհանրական նկարագրությամբ։ Նույն կերպ անընդունելի է, երբ հանցանքը մի խումբ ան¬ձանց կողմից կատարված լինելու դեպքում հանցակիցներին ներկայացվում է միևնույն մեղադրան¬քը` առանց հստակեցնելու նրանցից յուրաքանչյուրի կոնկրետ գործողությունները, հանցագործությանը նրանցից յուրաքանչյուրի մասնակցության բնույթն ու աստիճանը։
Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ նշված պահանջների պահպանմամբ մեղադրանքը ձևակերպելու դեպքում միայն առաջադրված մեղադրանքը հնարավորություն կտա մեղադրյա¬լին պատշաճ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը, ինչպես նաև կապա¬հովվի կողմերի դատավարական իրավահավասարությունը` սեփական դիրքորոշումը հիմնա¬վորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար։ Նշված սկզբունքներից ցանկացած շեղում կհանգեցնի արդար դատաքննության հիմնարար արժեքի առարկայազրկման։
Տվյալ իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի որոշումը վերլուծելով` Դատարանն արձանագրում է, որ նրան խարդախության տվյալ դրվա¬գով օբյեկտիվ կողմից մեղ¬սագրվել են հետևյալ գործողությունները՝
ա. նախնական համաձայնության շրջանակներում խմբի կազմում ստանձնած դերա¬բաշխմա¬նը համապատասխան՝ տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանին մոլորության մեջ գցելը և խաբելը, հավաստիացնելը, թե իբր ՀՀ ոստիկանա¬պետի գլխավոր խորհրդական Հայկ¬ա¬րամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանա¬պարհային ոստի¬կա¬նություն» ծառայությունում նրա պաշտոնի նշանակման հարցում,
բ. Արթուր Ղալումյանից 2012թ. հունիսի 28-ին 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ ստա¬նալը, որոնք ըստ մեղադրող կողմի վարկածի՝ հափշտակվել են խմբի վերոնշյալ անդամների կողմից։
Մեղադրանքի որոշման մեջ բացակայում են քննվող գործով անցնող այլ անձանց` Արման Հարությունյանի և Աղասի Ալոյանի միջոցով տուժող Արթուր Ղալումյանին խաբելու և/կամ մոլության մեջ գցելու վերաբերյալ ձևակերպումները, որից կարելի է եզրակացնել, որ տուժող Ղալումյանից խարդախությամբ գումարներ հափշտակած անձինք, տվյալ դեպքում` ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանը, ըստ մեղադրող կողմի վարկածի` նաև Ա.Մկրտչյանը, տուժողին խաբել և մոլորության մեջ են գցել անմիջա¬կանորեն ( ՀՀ քրեական օրենսգքրի 38-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված միջնորդավորված կատարողներ չեն), այդ նպա¬տակին հասնելու հա¬մար չեն օգտվել բարեխիղճ մոլորության ազդեցությամբ գործող Ա.Հարությունյանի, Ա.Ալոյա¬նի և այլոց ջան¬քերից, թեև տուժող Ա.Ղալումյանը նույնիսկ Դատարանում նրանց ևս մե¬ղադրում է խարդախութ¬յանը մաս¬նակցելու կամ հանցակցելու մեջ։
Մեղադրանքի ձևակեր¬պումից անուղղակիորեն հասկացվում է, որ խարդախությունը Ա.Հա¬կոբյանը և Ա.Մկրտչյանը կատարել են խմբի կազմում, նախնական համաձայնության շրջանակներում, այսինքն՝ անդամներ Ա.Հակոբյանի և Ա.Մկրտչյանի կազմով ստեղծված և գոր¬ծող խումբն ենթադրա¬¬բար պետք է առնվազն ձևավորվեր 30.000 ԱՄՆ դոլարի խարդա¬խութ¬յունը կատարելուց առաջ։ Մեղադրանքի որոշումից անհասկանալի է սակայն, թե վերոնշյալ անձանց մոտ կոնկրետ որ պահին է այդպիսի դիտավորություն ծագել և այն իրակա¬նացնելու համար հանցավոր խումբը ձևավորվել, մասնավորապես` Ղալումյանի պաշտոնի նշանակման հարցով ի սկզբանե զբաղվող Արման Հարությունյանին «հեռացնելուց» առաջ, թե դրանից հետո։ Մեղադրանքի ձևակերպումից չի հասկացվում, իսկ դատաքննությամբ չպարզվեց, թե տուժող Ա.Ղա¬լում¬յանին պաշտոնի նշանակելու խոստում տալու պահին ամբաս¬տանյալ Ա.Հա¬կոբյանն արդյոք ստացել էր արդյոք Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նույնաբովանդակ երաշ¬խավորութ¬յունը, թե գործում էր միայնակ։
Դատարանը փաստում է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով գործով որպես տուժող ճա¬նաչված Ա.Ղալումյանին Արամ Մկրտչյանի հետ ծանոթացնելը՝ կաշառքի միջոցով Ա.Ղալում¬յանին պաշտոնի նշանակելուն նպաս¬¬¬տելու դիտավորությամբ, ինչպես նաև այդ նպատակով անձամբ գումարները Ա.Ղա¬լում¬յանից ստանալը, առանց տուժողին խաբելու և/կամ մոլո¬րեց¬նելու փաստը նախապես գիտակցելու, վե¬րագրված խարդախությանը գործով ամբաստան¬յալ Ա.Հակոբ¬յանի հանցակցությունը հիմնավորող բա¬վարար և հիմնավոր փաս¬տարկ չէ. ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի արարքին նման իրա¬վա¬կան գնահատական (իրավաբանական որա¬կում) տալու համար մեղադրող կողմը պետք է բավարար ապացուցողական զանգ¬¬վածով հերքեր Արամ Մկրտչյանի գործողությունների հետևանքով նաև Ա.Հակոբյանի` բարեխիղճ մոլո¬¬րութ¬յան մեջ հայտնվե¬լու վարկածը, ինչը մինչդատական վարույթի արդյունքներով չի կա¬տարվել, իսկ վերոնշյալ բացը չի լրացվել նաև դատական քննութ¬յան արդ¬յունքներով։
Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքո¬րոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ, ըստ որի` «(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ`
1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից,
2. գործողությունների համատեղությունը,
3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։
Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կա¬տա¬րեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։
Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համա¬տեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործո¬ղութ¬¬յուն¬ները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատար¬մանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։
Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կա¬տար¬մանը։ Հան¬ցակցութ¬յան նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում»։
Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքո¬րոշման վերլուծությունից հետևում է, որ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկա¬յությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։
Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտա¬վորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մաս¬նակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագոր¬ծության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կա¬րող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է`
1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ.
2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը.
3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը։
Տվյալ իրավական դիրքորոշումները սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված հան¬գա¬մանք¬¬ների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Այսպես, վերագրված խարդախության ենթադրյալ մյուս մասնակիցը՝ Արամ Մկրտչյանը ողջ նախաքննության ընթացքում, ընդհուպ մինչև սույն դատական ակտի կայացման օրը, գտնվել է հետախուզման մեջ, գործով երբևէ չի հարցաքննվել։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը նախաքննության և դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակելու նպատակ չի ունեցել, տուժող Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակման հարցով փորձել է օգնել իր բարեկամ և միա¬ժամանակ վերջինիս աշխատանքային ընկեր Աղասի Ալոյանի խնդրանքով, վերոնշյալ գումարը ստացել է գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանից և երկու դրվագ¬¬ներով ամբող¬ջությամբ հանձնել է պաշտոնի նշանակման հարցն հանձն առած, իր կարծիքով նման հնարա¬վորություն ունեցող Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին։
Նման պայմաններում նախնական համաձայնության շրջանակներում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը, ենթադրյալ այդ խմբի կազմում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ընդգրկված լինելը և խմբի շահադիտական նպատակի իրականացմանը միտ¬ված, փոխադարձաբար լրացնող որոշակի գործողություններ կատարելը մեղադրող կողմը փաս¬տել է գլխավորապես գործի ելքով շա¬հագրգռված անձի՝ որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղա¬լում¬յանի ցուցմունքների հիման վրա։ Ընդ որում, վերոնշյալ ցուցմունքներն ինքնին հերքում կամ առնվազն կասկածի տակ են դնում հանցավոր խմբի առկայության և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը խմբի կազմում նախնա¬կան համաձայնությամբ հափշտակելու վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածը, հակառակը, հաստատում են ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված արարքի առկա¬յությունը։
Այսպես, նախաքննա¬կան հակասական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո Դատարա¬նում Ա.Ղալումյանը ընդունեց, որ «Մարիոտ» հյուրա¬նոցում կայացած իրենց զրույցի ընթաց¬քում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առա¬ջարկել է գումարը նրան տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իրեն պաշտոնի նշանակելուց հետո, որին Ստեփանիչը չի հա¬մաձայնել։ Այն, որ դա կարող էր ենթադրյալ հանցակիցների միջև նախապես ծրագրավորված «բեմադրություն» էր, ուղղակի ենթադրությունների ոլորտից է, որևէ ապացույցով չի հաստատվել։ Բացի այդ, տուժողը Դատարանում հայտնեց, որ երբ իրեն պաշտոնի նշա¬¬նակելու վերաբերյալ խոստումը խոստացված ժամկետում չի կատարվել, իսկ Արթուր Հակոբյանն արդեն գտնվում էր Վրաս¬տա¬նում, իր բջջային հեռախոսահամարի վրա փակ համարից զանգահարել է նույն Արամ Ստե¬փանիչը և տեղեկացրել, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։
Տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքների վերլուծությունից կարելի է եզրակացնել, որ նախ՝
- գումար¬ները տուժող Ղալումյանից ի սկզբանե վերցվել են «գործը» անելու, այսինքն՝ նրան ակնկալած պաշտոնին նշանակելու համար, որի չլինելու մասին տուժող Ա.Ղալումյանը նաև տեղե¬կացվել է,
- խարդախություն կատարելու դիտա¬վորութ¬յան առկայության և գործելու պարագայում Ա.Հակոբ¬յանը, Ղալումյանին պաշ¬տոնի նշանակման անհնարինությունը քաջ գի¬տակցելով, կա¬շառքի առար¬կան միայն պաշտոնի նշանակումից հետո Արամ Ստեփա¬նիչին հանձնելու առա¬ջարկ անել չէր կա¬րող։
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի հիմնա¬վոր¬¬վածության և նրան վերագրված արարքի ճիշտ քրեաիրավական որակման հարցը պարզե¬լու նպատակով Դա¬տա¬րանը հարկ է համարում անդրադառնալ խարդախության և կաշառքի միջնոր¬դության հանցակազմերի վեր¬լուծությանը։
Խարդախությունը հափշտակության տարատեսակ է, հետևաբար՝ դրան բնորոշ են հափշտա¬կության հանցակազմի ընդհանուր հատկանիշները։ Հափշ¬տա¬կութ¬յա¬ն սուբ¬յեկ¬տիվ կող¬մը բնու¬թագր¬վում է ուղ¬ղա¬կի դի¬տա¬վո¬րութ¬յամբ. հան¬ցա¬վո¬րը գի¬տակ¬ցում է, որ ա¬պօ¬րի¬նա¬բար, շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կով վերց¬նում է ու¬րի¬շի գույ¬քը կամ այդ գույ¬քը դարձ¬նում է ի¬րե¬նը կամ այլ ան¬ձի¬նը, դրա դի¬մաց որևէ ձ¬ևով չի հա¬տու¬ցում, ի¬րա¬կան վնաս է հասց¬նում գույ¬քի սե¬փա¬կա¬նա¬տի¬րո¬ջը կամ գույ¬քը տի¬րա¬պե¬տո¬ղին, նա¬խա¬տե¬սում ու ցան¬կա¬նում է դա։ Հափշ¬տա¬կութ¬յան սուբ¬յեկ¬տիվ կող¬մի պար¬տա¬դիր հատ¬կա¬նիշ են նաև շար¬ժա¬ռի¬թը և նպա¬տա¬կը։ Շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տակ ա¬սե¬լով՝ հաս¬կա¬ցվում է հան¬ցա¬վո¬րի ձգտու¬մը՝ հարս¬տա¬նալ հափշ¬տակ¬ված գույ¬քի հաշ¬վին՝ այն վերց¬նե¬լով, ի¬րե¬նը դարձ¬նե¬լով կամ իր «հաշ¬վին» այլ ան¬ձանց հանձ¬նե¬լով։ Այսպիսով, հան¬ցա¬վո¬րը հարս¬տա¬նում է սե¬փա¬կա¬նա¬տի¬րոջ կամ գույ¬քը տի¬րա¬պե¬տո¬ղի հաշ¬վին՝ նրանց նյու¬թա¬կան վնաս հասց¬նե¬լով։
Ե¬թե շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կը բա¬ցա¬կա¬յում է, և ան¬ձը ա¬պօ¬րի¬նի, ան¬հա¬տույց տի¬րա¬նում է ու¬րի¬շի գույ¬քին այլ շար¬ժա¬ռի¬թով և նպա¬տա¬կով, հափշ¬տա¬կութ¬յան հան¬ցա¬կազ¬մը բա¬ցա¬կա¬յում է։ Օ¬րի¬նակ՝ ան¬ձն ու¬րի¬շի գույ¬քը վերց¬նում է վրեժ լու¬ծե¬լու, հա¬սա¬րա¬կութ¬յան ու¬շադ¬րութ¬յու¬նը իր՝ որ¬պես բա¬րե¬գոր¬ծի վրա դարձ¬նե¬լու և այլն նպա¬տակ¬նե¬րով։ Ա¬ռանց շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կի նման ա¬րարք¬նե¬րը կա¬րող են պա¬րու¬նա¬կել այլ հան¬ցա¬կազ¬մեր՝ ինք¬նի¬րավ¬չութ¬յուն, գույ¬քի դի¬տա¬վոր¬յալ ոչն¬չա¬ցում կամ վնա¬սում, կաշառքի միջնորդություն, բայց ոչ հափշ¬տա¬կութ¬յուն։
Տվյալ դրվագով գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված արարքը ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համապատասխան մասով և կետով որակելու համար մե¬ղադրող կողմը պարտավոր էր ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորեր մինչև վերագրված արարքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններ կատարելը Ա.Հակոբյանի մոտ շահադի¬տական շարժառիթի և նպա¬տակի առկայությունը և/կամ խարդախությամբ գույ¬քին տիրանալու նպատակով այլ անձի հետ նախնական համաձայնություն ձեռք բերելը և այդ խմբի կազմում խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը կատարելը (հնարավոր դերաբաշխման դեպքում)` նախապես հերքելով անձնական, նույնիսկ՝ նյու¬թական շարժառիթով կաշառքի միջնոր¬դութ¬յամբ զբաղվելու վերա¬բեր¬յալ դեռևս մինչդա¬տական վարույթից ամբաս¬տանյալի առաջ քաշած վարկածը և դրա հիմքում դրված պատճա¬ռաբանությունները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ և 312-րդ հոդվածների բո¬վան¬դա¬կութ¬յու¬նից հետևում է, որ կա¬շառք տալն ու ստա¬նա¬լը կա¬րող են կա¬տար¬վել ինչ¬պես ան¬ձամբ, այն¬պես էլ միջ¬նոր¬դի մի¬ջո¬ցով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն՝ կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դութ¬յու¬նը կա¬շառք տվո¬ղի և կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի միջև կա¬շառ¬քի շուրջ հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան գա¬լուն կամ ար¬դեն կա¬յա¬ցած հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան ի¬րա¬կա¬նաց¬մա¬նը նպաս¬տելն է, այսինքն` կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դութ¬յու¬նը կա¬շա¬ռա¬կե¬րութ¬յա¬նը օ¬ժան¬դա¬կե¬լու յու¬րա¬հա¬տուկ դրս¬ևո¬րում է, որն արտահայտվում է ինչ¬պես կա¬շառք տա¬լուն, այն¬պես էլ կա¬շառք ստա¬նա¬լուն օ¬ժան¬դա¬կելու մեջ։
Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դութ¬յան օբ¬յեկ¬տիվ կող¬մը դրս¬ևոր¬վում է նրա¬նում, որ հան¬ցա¬վո¬րը կա¬շառք տվո¬ղի կամ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի նա¬խա¬ձեռ¬նութ¬յամբ կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կան կա¬շառք տվո¬ղից վերց¬նում ու փո¬խան¬ցում է կա¬շառք ստա¬ցո¬ղին, կամ էլ նպաս¬տում է նրանց միջև կա¬շառ¬քի շուրջ հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան գա¬լուն։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը կա¬պող օ¬ղա¬կի դեր է կա¬տա¬րում կա¬շառք տվո¬ղի և կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի միջև։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը եր¬բեք չի հան¬դի¬սա¬նում կա¬շառք ստա¬նա¬լու կամ տա¬լու նա¬խա¬ձեռ¬նող, նա շա¬հագրգռ¬ված չէ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի այն գոր¬ծո¬ղութ¬յուն¬նե¬րով (ան¬գոր¬ծութ¬յամբ), ո¬րոնք վեր¬ջինս պետք է կա¬տա¬րի կա¬շառ¬քի դի¬մաց։ Բա¬ցի այդ, կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դին չի պատ¬կա¬նում կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կան։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նորդն ուղ¬ղա¬կի նպաս¬տում է կա¬շառք տվո¬ղի և ստա¬ցո¬ղի միջև կա¬պե¬րի հաս¬տատ¬մա¬նը, կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կա¬յի բնույ¬թի և չա¬փի մեջ հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան գա¬լուն։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը, ըստ էության, հան¬դես է գա¬լիս ոչ թե իր, այլ այդ ան¬ձի ա¬նու¬նից, ներ¬կա¬յաց¬նում այդ ան¬ձի շա¬հե¬րը։
Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը տար¬բեր¬վում է կա¬շառք տվո¬ղից նրա¬նով, որ շա¬հագրգռ¬ված չէ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի այն գոր¬ծո¬ղութ¬յուն¬նե¬րով (ան¬գոր¬ծութ¬յամբ), ո¬րոնք վեր¬ջինս պետք է կա¬տա¬րի կա¬շառ¬քի դի¬մաց։ Կա¬շառք ստա¬ցո¬ղից կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը տար¬բեր¬վում է նրա¬նով, որ կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կան կա¬շառք տվո¬ղից վերց¬նում է ոչ թե իր հա¬մար, այլ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղին հանձ¬նե¬լու նպա¬տա¬կով։ Ընդ ո¬րում, ա¬րար¬քի ո¬րակ¬ման հա¬մար որևէ նշա¬նա¬կութ¬յուն չու¬նի այն հան¬գա¬ման¬քը, թե արդ¬յոք կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դն իր կա¬տա¬րա¬ծի դիմաց վար¬ձատ¬րութ¬յուն ստա¬նում է, ստա¬նալու է, թե՝ ոչ։
Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի անհիմն լինելու, նրան վերագրված գործողությունների (արարքի) քրեաիրավական սխալ որակման վերաբերյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում դատաքննությամբ պարզված հետևյալ հանգամանքները։ Մինչ դրանց թվարկումը Դատարանը արձանագրում է, որ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանի գործո¬ղությունների նկարագրությունը սույն դատական ակտում կատարում է բացառապես գործով ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբյանի արարքի քրեաիրավական ճիշտ որակման հարցը պարզելու նպատակով, միտված չէ քննվող դեպքին նրա առնչությունը ստուգելուն և հաստատելուն, այն ապացուցման ենթակա է նրա վերաբերյալ ըստ էության քննվող քրեական գործի շրջա¬նակ¬ներում (անմեղության կանխավարկածի սկզբուն¬¬քի գործողության ուժով)։
1. Գործով որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը սույն գործի մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ճանաչվել է մեղավոր միջ¬նորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափի կաշառք տալու փորձի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար։ Ակնկալված պաշ¬տոնին Ա.Ղալում¬յանը չի նշանակվել, իր հանցավոր գործողությունների հետևանքով կրել է ոչ միայն հսկայական գույքային վնաս, այլև դատապարտվել և հեռացվել է ՀՀ ոստիկանության համա¬կարգից, որպիսի իրավական հետևանքներն անթաքույց կապում է գործով ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի, ինչպես նաև Աղասի Ալոյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ, այսինքն՝ գործի ելքով ակնհայտորեն շահագրգռված անձ է։
2. Աղասի Ալոյանի և Արման Հարությունյանի նկատմամբ վերոնշյալ, ինչպես նաև սույն քրեական գործերով խարդախության, կաշառք տալու կամ կաշառքի միջնորդության փորձի կամ դրանց հանցակցելու համար քրեական հետապնդում չի հարուցվել կամ իրականացվել, իսկ հարուցվելու դեպքում՝ արդարացնող հիմքով դադարեցվել է (առկա է 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Ա.Ալոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հա¬րուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին կայացված և չվերացված որոշում), թեև տուժող Ա.Ղալումյանի ցուցմունքներով նրանց ևս վերագրվում են որո¬շակի գործողություններ՝ իրեն վստա¬հեց¬նելու, բայց և այդ վստահությունը չարաշահելու, խաբելու վերաբերյալ, որոնք ենթադրաբար կատարվել էին այդ անձանց կողմից, սակայն Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ ընդհանրացվել և վերագրվել են բացառապես ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանին և հետախուզման մեջ գտնվող նրա ենթադրյալ հանցակցին։
3. Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ենթադրյալ հանցակիցը՝ խմբի կազմում նախ¬նական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար խարդախությամբ հափշտա¬կելու հա¬մար որպես մեղադրյալ ներգրաված Արամ Ստեփանի Մկրտչյանը, գտնվում է հետա¬խուզման մեջ, մինչդատական վարույթում և Դատարանում չի հարցաքննվել։
4. Ուշադրության են արժանի գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի (ով նախկինում դատա¬պարտված կամ այլ կերպ արատավորված չէ), ինչպես նաև նրա ենթադրյալ հան¬ցակցի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի անձերը, ըստ որի՝ վերջինս մինչև սույն դեպքը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանի (դա¬տավոր Գ.Ավետիս¬յան) 2010թ. հունիսի 11-ի դատավճռով համա¬սեռ արարք կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե¬տով նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազա¬տազրկման 5 տարի ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվարկվել է 2009թ. մայիսի 6-ից։ 2011թ. հունիսի 22-ին համաներման ակտի կիրառմամբ պատժի չկրած մասը կրճատվել է, թողնվել է կրելու 4 տարի 3 ամիս 5 օր ազա¬տազրկումը։ 2011թ. հուլիսի 28-ին դատապարտյալ Արամ Մկրտչյանը Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանի որոշ¬մամբ պայմա¬նական վաղաժամկետ ազատվել է 2 տարի 13 օր ժամ¬կետով ազատազրկման կրումից։
5. Տվյալ դրվագով հարցաքննված անձանց` վկաներ Աղասի Ալոյանի, Արման Հարութ¬յուն¬յանի, Գենադի Դավիդյանի, Հայկարամ Ստեփանյանի և Մելսիդա Վարդումյանի ցուց¬մունք¬¬ները, դրանցում առկա փաստական տվյալները թույլ չեն տալիս անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ հերքել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ենթադրյալ հափշտակութ¬յանն առնչություն, նման դիտավորություն չունենալու, բացառապես կաշառքի միջնոր¬դությամբ զբաղվելու վերա¬բերյալ ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբ¬յանի պատճառաբանությունները, դրանք չեն հերքվում նաև վերոնշյալ ապա¬ցույցների և որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքների համադրության և գնահատման արդյունք¬ներով։
6. Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ըստ էության կապող օղակ է հանդիսացել կաշառքի առար¬կային հետ առնչված միաժամանակ երկու կողմերի՝ կաշառք տված Արթուր Ղա¬լումյանի (ըստ վերջինիս դիտավորության ուղղվածության) և որ¬պես կաշառք ստացողի ներ¬կա¬յացուցիչ (օգնական) հանդես եկած (ըստ Ա.Ղալումյանի և Ա.Հակոբյանի ցուց¬մունքների) անձի ( ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) միջև, կազմա¬կերպել է այդ անձանց հանդի¬պումը և մաս¬նակցել պաշ¬տոնի նշա¬¬նակման վե¬րա¬¬բերյալ նրանց միջև կայացած բանակցութ¬յանը, նույնիսկ` կա¬շառքի չափի վերաբերյալ սա¬կարկությանը, որպես կաշառք ստացողի ներկա¬յացուցիչ հանդես եկած անձի առաջարկով կաշառք տվողից երկու դրվագով ստացել և կաշառք ստացողի ներկա¬յացուցչին դարձյալ երկու դրվագով փոխանցել է կաշառքի առարկան, Ա.Ղալումյանին տրամադրել է պաշ¬տոնի նշա¬նակ¬ման ընթացիկ հար¬ցերով ստացվող ընթացիկ տեղեկատ¬վություն։
7. 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանը երկու դրվագով փաստացի տրամադրել է գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին, սակայն պաշտո¬¬նատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանին անձամբ կամ որևէ ներկա¬յացուցչի, այդ թվում՝ Արամ Մկրտչյանի միջոցով այդ գումարները չեն հասել, Հայկարամ Ստեփանյանն ի պաշ¬տոնե նման նշանակում կատարել չէր կարող, սակայն որպես ՀՀ ոս¬տիկա¬նությունում պաշտոն զբաղեցնող անձ՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական, կա¬րող էր նպաստել այդ նշանակման իրականացմանը, այսինքն՝ կա¬շառք ստանալու սուբյեկտ էր։
8. Տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն ինքնին կամ դատաքննութ¬յամբ հե¬տազոտված այլ ապացույցների հետ համադրությամբ չեն հաստատում այն, որ ամ¬բաս¬¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել միայնակ կամ այլ անձի հետ ձեռք բերած նախ¬նական համաձայնությամբ շրջանակներում խարդախությամբ հափշտա¬կել վե¬րոնշյալ գու¬մար¬ները, այսինքն՝ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը մինչև գումարներ վերց¬նելը գիտակցել է Ա.Ղալումյանին պաշտոնի վերանշանակելու անհնարինութ¬յունը և/կամ կա¬շառք ստացողի ներկայացուցչի կամ նրա առերևույթ հովանավոր Հայկարամ Ստե¬փանյանի՝ նման նշանակմանը նպաստելու անկա¬րողությունը։ Չի հաստատվել նաև այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը կաշառք ստացողի ներկայացուցչին ամբող¬ջությամբ կամ մա¬սամբ չի փո¬խան¬¬ցել Ա.Ղալում¬յա¬նից այդ նպատա¬կով ստացած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար¬նե¬րը, այն դեպքում, երբ տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն անուղ¬ղակիորեն վկայում են այն մասին, որ վերջինիս պաշտոնի չնշանակվելը Ա.Մկրտչյա¬նը նրա հետ կայա¬ցած հեռախո¬սային զրույց¬ների ընթաց¬քում երբևէ չի կապել գումարները Ա.Հակոբյանի կողմից նրան չփոխանցվելու կամ լրիվ չփոխանցվելու հանգամանքով։ Ինչ վերաբերում է Ա.Մկրտչյա¬նի հետ կայացած վերջին հեռա¬խո¬սազրույցին, որով վերջինս Ա.Ղալումյանին տեղեկացնելով, որ գործը չի լինում՝ առաջարկել է գումար¬ները ստանալ այն անձից, ում տվել է, այսինքն՝ Արթուր Հակոբյանից, որից կարելի է նաև են¬թադրել, որ այդ գումարն ի վերջո վերադարձվել են Ա.Հակոբ¬յանին՝ Ղալումյանին փոխանցելու նպա¬¬տակով, ապա գործի ելքով շահագրգռված տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքը չի հաստատվել որևէ այլ չեզոք ապա¬ցույցով, այսինքն՝ նաև ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցությամբ։ Այդ ցուցմունքը կուրո¬րեն ընդունելու պարագայում անգամ ակնհայտ է, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբյանը իրականում կատարել է կաշառքի չհաջողված միջնոր¬դութ¬¬յուն և ոչ ավելին, իսկ դրան հաջոր¬դած նրա արարքը՝ կաշառքի առար¬կա հանդիսացած 30.000 ԱՄՆ դոլարը Ա.Մկրտչյանից վերցնելը, սակայն կա¬շառք տված անձին՝ Ա.Ղալումյանին չվերադարձնելը չէր կարող որակվել որպես խարդա¬խութ¬յուն, քանի որ, նախ` չկա նման մեղադրանք և այդ մեղադրանքով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղավորութ¬յունը փաստելու դեպքում պաշտպանական կողմը կզրկվի այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավական հնարավորությունից, բացի այդ` այդ դրվագով հանցակազմի առկայությունը փաս¬տելու համար ևս անհրաժեշտ էր բավարար ապա¬ցուցողական զանգվածով հիմնավորել, որ այդ գումարին խար¬դախությամբ տիրանալու դիտավորությունն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մոտ ծագել էր նախ¬քան այդ գումարը Արամ Մկրտչյա¬¬¬նից ստանալը։
Վերոնշյալ դատողությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի դի¬տավո¬րությունը և կատարած գործողութ¬յուններն իրականում ուղղված են եղել կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի ներկայացուցչի միջև կա¬շառքի շուրջ համա¬ձայնություն գալուն և կայա¬ցած համաձայնության իրականացմանը նպաս¬տելուն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հան¬ցավոր արարք է։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ դատաքննության արդյունք¬նե¬րով` հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով չհաստատվեց (չապացուց¬վեց) այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը տուժող Ա.Ղալումյանից կաշառքի առական երկու դրվագներով ստանալուց և գրեթե անմիջապես Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին փո¬խանցելուց առաջ գի¬տակցել է վերջինիս առերևույթ հովանավոր ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկ¬արամ Ստեփանյանի միջոցով Ղալումյանին պաշտոնի նշանակմանը նպաս¬¬տելու անհ¬նարի¬նությունը։ Դատարանը նաև փաստում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի արար¬քում առկա է կաշառքի միջնորդության չավարտված տեսակը՝ հանցա¬փորձը, քա¬նի որ այդ միջնորդությունը մինչև վերջ չի հասցվել ամբաստանյալ Ա.Հակոբ¬յանի կամքից անկախ հան¬գա¬մանքով. վերջինս չի գիտակցել, որ իր և տուժող Ա.Ղա¬լումյանի մոտ որպես պաշտո¬նա¬տար անձի ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Մկրտչյանի) ղեկավարը՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկա¬րամ Ստե¬փան¬յանն ի պաշ¬տոնե այդ նշա¬նակմանը նպաս¬տելու իր լիազո¬րությունից օգտվելու համաձայ¬նություն որևէ անձի, այդ թվում՝ Ա.Մկրտչյանին չի տվել, վերջինս պաշտոնի նշանակման հար¬ցով զբաղվելու մտադրություն ի սկզբանե չուներ։
Դատարանն արձանագրում է, որ 30.000 ԱՄՆ դո¬լա¬րի խարդա¬խության դրվագով ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ա.Հա¬կոբ¬յանի մե¬ղա¬վորության փաստումը կհան¬գեցնի վերջինիս անմեղության կանխավար¬կածի, ապա¬ցույ¬ց¬ները գնա¬հա¬¬¬տելու վերա¬բերյալ ՀՀ քրեական դատավարութ¬յան օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդ¬ված¬¬ների պահանջների խախտման, միաժամանակ փաստում, որ ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբ¬յանին վերագրված արարքը տվյալ դրվագով համապա¬տասխանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված հան¬ցագործության հատ¬կանիշ¬ներին։
Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի հիմքում դրված և դատաքննութ¬յամբ հետազոտված ապացույց¬ները բավարար չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, երկու դրվագներով առա¬ջադրված մեղադրանքում նրա անմե¬ղության կան¬խա¬վարկածը հաղ¬թա¬¬հարելու համար, տուժողների ցուցմունքները փոխ¬կա¬¬պակցված չեն դա¬տաքննությամբ հետազոտված հա¬վաստի և վերաբերելի ապա¬ցույցների հետ, իսկ մե¬ղադրանքների վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պատճառաբա¬նութ¬¬յունները չեն հերքվել բավարար ապա¬ցու¬ցո¬ղա¬կան զանգվածով։
Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքում նման փոփոխություն կատարելիս Դա¬¬տարանը հաշ¬վի է առնում ՀՀ քրեադատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պա¬հանջը, այն, որ դրա¬նով նրա իրավական վիճակը չի վատթարանում և պաշտպանության իրա¬վունքը չի խախտ¬վում։
Դատարանի եզրահանգումը.
Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում համադրելով և գնահատելով դատաքննութ¬յամբ հե¬տազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաստատված համա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանը կատարել է կաշառքի միջնորդություն, որն ավարտին չի հասցվել նրա կամքից անկախ հանգամանքով.
Այսպես, կաշառքով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստե¬փան¬¬յանի միջոցով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալումյանին «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում ղեկավար պաշ¬տոնի նշանակելու համար Արթուր Հակոբյանը 2012թ. հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրա¬նոցի սրճարանում Ա.Ղալումյանին ծանոթացրել է Հ.Ստեփանյանի անունից որպես նրա ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի՝ Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) հետ, ում նախապես ճանաչում էր և ով իրեն, ավելի ուշ նաև Ա.Ղալումյանին համոզել և վստահեցրել էր Հ.Ստեփան¬յանի միջոցով այդ խնդիրը գլուխ բերելու հարցում։ Հանդիպման արդ¬յունքներով Հ.Ստեփան¬յանի անունից որպես նրա օգնական, միաժամանակ ոստիկանության ծառայող հանդես եկած վերոնշյալ անձը «Ճանա¬պար¬հային ոստիկանութ¬յուն» ծառայության 2-րդ սպայական գումար¬տակում վաշտի հրամա¬նատարի պաշ¬տոնում Ա.Ղալումյանի նշանակմանը Հ.Ստե¬փան¬յանի կողմից նպաս¬տելու և այդ գործը գլուխ բերելու պատրվակով, իրականում առանց վերջինիս գիտության և համաձայ¬նության, որպես կաշառք պահանջել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ խոստանալով այդ գումարը նախապես ստանալու և Հ.Ստեփանյանին փոխանցելու պարագայում երկու աշխա¬տան¬քային շաբաթվա ընթացքում լուծել ակնկալած պաշտոնին Ա.Ղալումյանի նշանակման հարցը։ Արթուր Ղալումյանը համա¬ձայնել և որպես օգնական ներկայացած վերոնշյալ անձի առաջար¬կությամբ նույն օրը Արթուր Հակոբյանի միջոցով նրան է փոխանցել այդ նպա¬տակով կնոջ` Մելսիդա Վարդումյանի կողմից Դիլի¬ջանից բերված 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարները, այսինքն՝ ընդհանուր առմամբ առանձնապես խոշոր չափի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն Ա.Հակոբյանի միջնորդական գոր¬ծունությունը նրա կամ¬քից ան¬կախ հանգամանքով չի ավարտ¬վել, վերոնշյալ պաշ¬տոնին Ա.Ղալում¬յանն ի սկզբանե չէր կարող նշանակվել՝ պաշտոնատար անձ հանդի¬սացող Հայկա¬րամ Ստե¬փանյանի կող¬մից անձամբ կամ որևէ ներկայացուցչի մի¬ջոցով այդ «գոր¬ծարքի» վերաբերյալ նույնիսկ տեղե¬կացված չլինելու պատ¬ճառով։
Այսպիսով, Արթուր Հակոբյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր.
Ամբաստանյալի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս և այն անհատականացնելիս Դա¬տա¬¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշա¬նակ¬վում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։
Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը, (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն նաև 2017թ. հունվարի 25-ի դրությամբ կատարված հարցման արդյունքների), Միլենա Շահինյանի հետ ամուս¬նացած լինելը ( ըստ ԱԲ սերիայի 023888 համարի ամուսնության վկայականի), իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հան¬գա¬մանքներ` խնամքին մինչև 14 տարե¬կան որդու` 2010թ. նոյեմբերի 2-ին ծնված Ալեքս Արթուրի Հակոբյանի առկայությունը (ըստ ԱԲ սերիայի 0221564 անձնագրի և «Ծաղկունք» համատիրության նախագահ Ա.Հարութ¬յուն¬յանի` 2015թ. նոյեմբերի 2-ին հաստատած թիվ 301 տեղեկանքի), բնա¬կության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ նույն համատիրության նախագահի` 2015թ. նոյեմբերի 9-ին հաստատած բնու¬թագրի)։
Դատարանը ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա` ֆիզիկապես վատառողջ և 2-րդ կարգի հաշմանդամ լինելը (ըստ ակնա¬բուժական մասնագիտացված բժշկասոցիալական փորձաքննության 2016թ. սեպ¬տեմ¬բե¬րի 19-ի թիվ 1241981 որոշման` 2-րդ խմբի հաշմանդամ է, ըստ ՌԴ «ՌԺԴ» ԲԲԸ թիվ 6 կլինի¬կական հիվանդանոցի վարչակազմի 2015թ. սեպտեմբերի 9-ին տրամադրած տեղեկանքի` ենթարկվել է բարիատրիկ վիրահատության, խոր¬հուրդ է տրվել գտնվել վիրա¬բույ¬ժի հսկողութ¬յան տակ /ավելորդ քաշից ազատում, «Արմենիա» բժշկական կենտրոնի 2015թ. սեպտեմբերի 9-ի թիվ 7171/4035 էպիկրիզի համաձայն` ախտորոշվել է Ս.Ի.Հ. լարվա¬ծության կայուն ստենո¬կարդիա 3ՖԶ, զարկերակային հիպերտենզիա, բարձր ռիսկ, ձախ փորոքի սրտամկանի գե¬րան. .... 2-րդ աստիճան, ստորին վերջույթների հետտրոմբոֆլեբոտիկ հի¬վանդություն, սրունք¬ների արտահայտված տրոֆիկ փոփոխություններ, ստ/վ, լիմֆոստազ, ճարպամաշկային գոգ¬նոց, սննդի էվակուացիայի դժվարացում, ցուցվել է վիրահատական բուժում, հիպոթալամիկ ճարպակալում 2-րդ աստիճան, շաքարային դիաբետ 2-րդ տիպ, թեթև աս¬տիճան, խորհուրդ է տրվել շարունակել բուժումը կարդիոլոգի և անոթային վիրաբույժի հսկո¬ղության տակ, ըստ նույն բժշկական կենտրոնի մեկ այլ, թիվ 3669 էպիկրիզի` ախտորոշվել է «հիպերտոնիկ կրիզ, բարդացած սուր կոնորոր համախտանիշ, Ֆրեբոտրոմբոտիկ հիվան¬դություն, այտուցային ձև։ Հիպոֆիզա-հիպոտալամիկ ճարպակալում 3-4 աստիճան, մի¬ջին ծանրության 2-րդ տեսակի շաքարային դիաբետի կապակցությամբ։ Սիմպտոմատիկ հիպեր¬տոնիա», «Արմենիա» բժշկա¬կան կենտրոնի 2015թ. դեկտեմբերի 28-ի թիվ 5929/1835 ամբուլա¬տոր քարտի քաղվածքի հա¬մա¬ձայն` ախտորոշվել է «Ստորին վերջույթների հետտրոմ¬բոտիկ հիվանդություն, քրոնիկական երակային անբավարարություն։ Հժըհ 5-6,5», նույն բժշկական կենտրոնի 2015թ. դեկտեմբերի 2-ի գրությամբ հայտնվել է, որ Արթուր Հակոբյանի մոտ ախ¬տորոշվել է «Սրտի իշեմիկ հիվան¬դություն, լարվածության ստաբիլ ստենոկարդիա, ՖԴ-3, զար¬կերակային հիպերտենզիա 2-րդ աստիճանի, բարձր ռիսկ», ՀՀ ԱՆ «Նուբարա¬շեն» ՔԿ հիմնարկի` 2015թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ Ե-40/18-8-8064 գրության համաձայն` Արթուր Հակոբ¬յանի մոտ ախտորոշվել է «Սրտի իշե¬միկ հիվանդություն, զարկերակային հիպերտեն¬զիա, խրոնիկական հեպատիտ», «Ս.Վ.Մալա¬յանի անվան ակնաբուժական կենտրոն» ՓԲ ընկե¬¬րության տնօրեն Ա.Մալայանի` 2016թ. հուլիսի 29-ի և 2016թ. սեպտեմբերի 19-ի թիվ եզրա¬կացությունների համաձայն` ախտորոշվել է բարձր աստիճանի բարդացված կարճատե¬սութ¬յուն, ապակենման մարմնի շերտազատում»)։
Դատարանը ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։
Ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի անձը բնու¬թագրող վերոնշյալ տվյալները, պատաս¬խանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքները հաս¬տատվել են գործով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափա¬նիշ¬ներին համապա¬տաս¬խանող ապա¬¬¬¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա հանրային վտան¬գավո¬րությունը։
Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Արթուր Հակոբյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պատիժ տուգանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬¬ման ենթա¬կա են՝ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի, տվյալ հոդվածով նա¬խա¬տես¬ված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռման), հասարակությունից մեկուսացմամբ պայմանավորված պատժատեսակ նշանակելու դեպքում՝ նշա¬նակվող այդ պա¬տիժը կրե¬լու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վա¬ծի կի¬րա¬ռման) հար¬ցերը։
Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի կա¬տարած արարքի բնույթն ու վտանգա¬վորության աստի¬ճանը (միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագոր¬ծութ¬յուն է), տուժող Արթուր Ղալումյանի դիրքորո¬շումը՝ հնարա¬վորինս խիստ պատիժ նշա¬նակելու առումով, պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգա¬մանք¬ների բա¬ցա¬կա¬յութ¬յունը, հանգում է համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից նվազ խիստը` տուգանքը պատժի նպա¬տակները չի ապահովվի, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշա¬նակվի ազա¬տազրկման ձևով։ Դատարանը նաև փաստում է, որ կալանքն ամբաստանյալի նկատ¬մամբ չի կարող նշանակվել (մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել նաև կալանք)։
Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, հա¬մաձայն որի՝ հանցափորձի համար ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի ժամկետը չի կարող գե¬րա¬զանցել Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախա¬տեսված պատժի առավելագույն ժամկետի երեք քառորդը։
Անդրադառնալով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման) խնդրին` Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի հա¬մաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հանցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬¬¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Միևնույն ժամանակ, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագոր¬ծության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշանակվող պատժի արդա¬րա¬ցիութ¬յան գրավականն է։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախա¬տեսելու բնույթն ու աս¬տի¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկ¬տեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռա¬բեկ դատարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տար¬ման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լա¬կան նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։
Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬¬նի գործով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝
ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը,
բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը,
գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը,
դ) հանցագործության կատարման եղանակը,
ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը,
զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հան¬ցա¬գոր¬ծությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռա¬բեկ դատա¬րանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։
Հաշվի առնելով մի կողմից ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանին վերագրված հանցա¬գոր¬ծության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (միջին ծանրության դիտա¬վորյալ հան¬ցագործություն է), նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի տեսանկյունով դեռևս մինչդատական վարույթից խոստո¬վանական ցուցմունքներ տալն ու անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մինչև տասնչորս տա¬րե¬կան երեխայի առկա¬յությունը, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը, ամբաս¬տանյալի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬¬ների առկայությունը՝ նախ¬կի¬նում դա¬տա¬պարտ¬¬ված կամ այլ կերպ արա¬տա¬վորված չլինե¬լը, հոդվածի սանկցիայում ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատժի առկայության պայմաններում նրան ազատազրկման դատա¬պարտելը, բայց և նշանակվող այդ պատժի գրեթե կեսն ըստ էության կրելը, ամուս¬նացած և 2-րդ խմբի հաշ¬մանդամ լինելը, ինչպես նաև պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬¬տիժը ծանրացնող հանգա¬¬մանքների բացա¬կա¬յութ¬յունը` Դատարանը հանգում է այն համոզվա¬ծության, որ ամ¬բաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանի ուղղվե¬լը, նրա կողմից հնարավոր նոր հանցա¬գործության կատա¬րումը կանխելը և սոցիալական արդարութ¬յան վերա¬կանգնելը հնա¬րավոր է առանց հասարա¬կությունից նրան մեկու¬սացնելու, այն է՝ նրա նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միա¬ժամանակ ողջա¬միտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայման¬ներում։
Քննարկելով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի նկատ¬մամբ որպես կալանավորման այլ¬¬ընտ¬րան¬¬քային տարատեսակ ընտրված գրավի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է վե¬րաց¬նել, իսկ գրավի գումարը` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը 2015թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ 316 անդոր¬րագրով մուտ¬քագրվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի դեպոզի¬տային թիվ 900023294011 հաշվին` վերադարձնել գումարը վճարած անձին՝ քաղ. Գևորգ Հրանդի Հակոբյանին` սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ հետևութ¬յան հանգելու պարագայում, ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պա¬հանջ¬ներով, նախապես անհրաժեշտ է պատ¬ժի ժամկետին հաշվակցել նախաքննության ընթաց¬քում 2015թ. մարտի 12-ից մինչև 2015թ. նոյեմբերի 19-ը ներառյալ նրան անազատության մեջ պահելու ողջ, այդ թվում՝ ՌԴ-ում նրան ձերբակալելու, պահելու և ՀՀ էտապավորելու ժամանակա¬հատվածը՝ 8 ամիս 8 օրը։
ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հար¬ցե¬րին։
Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված «BMW X5» մակնիշի 32ՍՕ371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան անհրաժեշտ է թողնել վերջինիս տնօրինությանը, իսկ դրա նկատմամբ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբու¬նու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Պողոսյանի 2012թ. հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ կիրառված կալանքը վերացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Անդրադառնալով գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանին պատճառված գույքային վնասի փոխհատուցման հար¬ցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ որպես տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) ճանաչված Արթուր Ղալումյանի ներկա¬յացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի քաղաքացիական հայցն ենթակա է մերժման՝ վերոնշյալ գու¬մարը սույն գործով քա¬ղաքացիական պատասխանող ճանաչված Արթուր Հակոբյանին որպես կա¬շառքի առարկա տրամադրվելու պատճառա¬բա¬նությամբ։ Նշված հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ սույն դատական ակտով ամբաստանյալի արարքը խարդախությունից կաշառքի միջնորդության փորձի վերաորակելու և այդ հոդվածով նրա մեղավորությունը փաս¬տելու պայմաններում այլևս բացակայում են սույն գործով Ա.Ղալումյանին տուժող ճա¬նաչելու փաստական և իրավական հիմքերը։ Ավելին՝ ըստ Ա.Ղալումյանի դիտավորության ուղղվա¬ծության՝ զարտուղի և միաժամանակ հանցավոր ճանապարհով պաշտոնի վերանշանակման նպատակով կաշառքի առարկա հանդի¬սացած վերոնշյալ 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը գործով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբ¬յանի և այլոց միջոցով պաշտոնատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանին փոխան¬ցելիս Ա.Ղալումյանը գործել է իր կամքով և համաձայ¬նութ¬յամբ, նրա նկատմամբ կաշառքի շոր¬թում տեղի չի ունեցել (ըստ Ա.Ղալումյանի նկատմամբ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 2013թ. փետրվարի 8-ին կայացրած և օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի)։
Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-169-րդ հոդվածներով, փաստում է, որ որպես դատական ծախս՝ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբ¬յանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի (ՀՀ ֆինանսների նախարարության) ենթակա է բռնա¬գանձման Արթուր Հակոբյանին հանձնման նպատակով Ռուսաստանի Դաշնությունից Հա¬յաստանի Հանրապետություն տեղափոխելիս կատարված 3.032.369 (երեք միլիոն երե¬սուներ¬կու հազար երեք հարյուր վաթսունինը) ՀՀ դրամ գումարը, որի վերաբերյալ գործում առկա են համապա¬տասխան ապացույցներ (նախաքննական մարմնին ուղղված ՀՀ ոստիկանության ֆինան¬սաբյուջետային վարչության պետ Ա.Ասլիկյանի 2015թ. հոկտեմբերի 19-ի թիվ 2267 նամակը և դրան կցված փաստաթղթերը)։
Քննարկելով դեռևս նախաքննության ընթացքում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հարությունյանի 2012թ. օգոստոսի 15-ի որոշմամբ Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված արգելանքը պահպանելու հարցը՝ Դատարանը փաստում է, որ այդ որո¬շումը և դրանով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված հնարավոր արգե¬լանքներն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև վերոնշյալ դատական ծախսն ամբողջությամբ փոխհատուցվելը։
Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկա¬վար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով, 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, Դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց՝
Ճանաչել և հռչակել Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանի անմեղությունը՝ «ԲՎՄ իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նրան վերագրված արարքում՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված , ԲՄՎ Իքս 5, 4.4 Այ» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան թողնել վերջինիս տնօրինությանը, դրա նկատմամբ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Պողոսյանի 2012թ. հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ կիրառված կալանքը վերացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ (30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագ), նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Պատժի նշված ժամկետին հաշվակցելով նախաքննության ընթացքում 2015թ. մարտի 12-ից մինչև 2015թ. նոյեմբերի 19-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված և չկրած պատիժը՝ 9 (ինը) ամիս 22 (քսաներկու) օր ազատազրկումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։
Արթուր Հակոբյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման աշխատակիցներին։
Արթուր Հակոբյանի նկատ¬մամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ ընտրված գրավը վերացնել, գրավի գումարը` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը 2015թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ 316 անդոր¬րագրով մուտքագրվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ 900023294011 դեպոզիտային հաշվին, վերադարձնել քաղ. Գևորգ Հրանդի Հակոբյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։
Որպես տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) ճանաչված Արթուր Ղալումյանի ներկայացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի քաղաքացիական հայցը մերժել՝ վերոնշյալ գումարը քաղաքացիական պատասխանող ճանաչված Արթուր Հակոբյանին կամովին և որպես կաշառքի առարկա տրամադրելու, այդ հիմքով փոխհատուցման ենթակա չլինելու պատճառաբանությամբ։
Որպես դատական ծախս՝ Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել Ռուսաստանի Դաշնությունից հանձնման նպատակով Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխելիս կատարված 3.032.369 (երեք միլիոն երեսուներկու հազար երեք հարյուր վաթսունինը) ՀՀ դրամ գումարը։
Սույն գործով դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում ՀՀ հատուկ քննչական ծա¬ռայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հարությունյանի 2012թ. օգոստոսի 15-ի որոշմամբ Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված արգելանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև վերոնշյալ դատական ծախսն ամբողջությամբ փոխհատուցվելը։
Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։
ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0167/01/16
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 15-06-2016 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 12127812/1 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա խաբեությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ նախապես համաձայնության գալով ԱրամՄկրտչյանի հետ, մոլորության մեջ են գցել ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալումյանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել <<Ճանապարհային ոստիկանություն>> ծառայությունում պաշտոնի նշանակվելու հարցում: 2012թ. հունիսի 28-ին Երևանի <<Մարիոթ>> հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղալումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն Արամ Մկրտչյանը ներկայացել է որպես Հայկարան Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձնավորություն, խոսելեն պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարաշահելով վերջինիս վստահությունը` հավաստիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար: Երբ վերջինս համաձայնել է տալ պահանջվող գումարը, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հակոբյանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ` ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը 5000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի` 12.558.900 դրամին համարժեք` 30.000 ԱՄՆ դոլարին: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հայրանուն | Հրանտի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Հոդված_1 | |
| Հոդված | 178 Մաս 3 Կետ 1 |
| Վիճակագրական տողի համարը | 6.4 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 15-06-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Գագիկ |
| Ազգանուն | Պողոսյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 17-06-2016 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 20-06-2016 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 20-06-2016 |
Ինքնաբացարկ
| Երբ | 20-06-2016 |
|---|---|
| Հիմքը | Այլ |
| Ինքնաբացարկի նախաձեռնողը | Դատավորի նախաձեռնություն |
Բավարարում
| Երբ | 20-06-2016 |
|---|
Կազմի փոփոխություն
| Ամսաթիվ | 22-06-2016 |
|---|---|
| Փոփոխության հիմքը | Այլ |
| Հիմքը | ինքնաբացարկ |
Մակագրել
| Երբ | 22-06-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Արշակ |
| Ազգանուն | Վարդանյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 23-06-2016 |
|---|---|
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 27-06-2016 |
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 27-06-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-07-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | Տուժող |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Ավետիս |
| Ազգանուն | Ափիյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Ղալումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Արմեն |
| Ազգանուն | Գաբրիելյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 23-08-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 29-09-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-10-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Նախագահող դատավորի անձնական խնդիրների պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Չի կայացել |
| Չկայացման պատճառը | Ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի` վատառողջ լինելու պատճառով: |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 08-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:30 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-11-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 01-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
| Այլ նշումներ | 02.12.2016թ. Ժամը` 10:00 |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 16-12-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-01-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Անավարտ գործեր, որոնք փոխանցվել են 2017թ.
| Տեսակը | Անավարտ գործեր, որոնք գտնվում են քննության փուլում |
|---|
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 03-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 16:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 17-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 17:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 20-02-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 7 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 20-02-2017 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 20-02-2017 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Օրենսգիրք | Քրեական դատավարության օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Արդարացվել է |
| Այլ հանցագործության հոդվածներ | |
| Այլ հանցագործության հոդվածներով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Որոշակի ժամկետով ազատազրկում |
| Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել | Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.) |
| Այլ նշումներ | Այդ թվում հանցափորձի համար: |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0167/01/16 ԴԱՏԱՎՃԻՌ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը (այսուհետ` Դատարան)` նախագահությամբ դատավոր` Արշակ Վարդանյանի« քարտուղարությամբ` Վլադիմիր Շահինյանի և Դարինա Բեգլարյանի, մասնակցությամբ` մեղադրող` Ավետիս Ափիյանի, տուժողներ` Արթուր Ղալումյանի և Արմեն Գաբրիելյանի, տուժող Ա.Ղալումյանի ներկայացուցիչ` Մարգարիտա Չոբանյանի, պաշտպան` Կարեն Հակոբյանի, նույն դատարանում` 2017թ. փետրվարի 20-ին կայացած դռնբաց դատական նիստում, քննեց և ավար¬տեց քրեա¬կան գործն ըստ մեղադրանքի` Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանի (ծնված 1969թ. մարտի 20-ին« Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ« ՀՀ քաղաքացի« միջնակարգ կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին՝ փոքրահասակ երեխան, 2-րդ խմբի հաշմանդամ, նախկինում չդատապարտված, հաշվառված է Երևանի Արզումանյան 19-րդ շենքի 18-րդ բնակարանում, սույն գործով մեղսագրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին մասով (երկու դրվագով) նախատեսված հանցավոր արարքների կատարում, 2015թ. մարտի 12-ից մինչև 2015թ. նոյեմբերի 19-ը գտնվել է անազատության մեջ, 2015թ. նոյեմբերի 19-ից որպես կալանավորման այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրվել գրավ)։ Գործի դատավարական նախապատմությունը. 2012թ. օգոստոսի 3-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 62206912 քրեական գործը` ՀՀ ոստիկանության աշխատակիցներ Արթուր Ղալումյանի և Աղասի Ալոյանի կողմից միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափի կաշառք տալու փորձ կատարելու, Արթուր Հակոբյանի կողմից կաշառք տալու պատրվակով խաբեությամբ առանձ¬նապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու դեպքերի առթիվ ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում նախապատրաստված և նախաքննական այդ մարմին ուղարկված նյութերի հիման վրա։ 2012թ. օգոստոսի 15-ին վերոնշյալ քրեական գործի շրջանակներում համապատասխան որոշումների կայացմամբ Արթուր Հակոբյանը (30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագներով) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ, նրա նկատմամբ նույն օրը հայտարարվել է հետախուզում։ 2012թ. օգոստոսի 15-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դատարանը, բավարարելով նախաքննական մարմնի միջնորդութ¬յունը, համապատասխան որոշման կայացմամբ հետա¬խուզվող Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառել կալանավորում։ 2012թ. օգոստոսի 15-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րությունյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Արթուր Հակոբ¬յանի անվամբ հաշվառված շարժական և անշարժ գույքերի նկատմամբ արգելանք կիրառելու մասին (որտեղ էլ այն գտնվի)։ 2012թ. օգոստոսի 21-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում որոշումներ են կայացվել Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (Ա.Հակոբյանի հետ նախնական համաձայնությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլար խարդախութ¬յամբ հափշտակելու դրվագով) որպես մեղադրյալ ներգրավելու և նրա նկատմամբ հետախու¬զում հայտարարելու մասին։ 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի Էրեբունու քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 12127812 քրեական գործը` Արթուր Հակոբյանի կողմից խարդախությամբ 4.704.000 ՀՀ դրամ գումար հափշտակելու դեպքի առթիվ` տուժող Արմեն Գաբրիելյանի հաղորդման կապակցությամբ նախապատրաստված նյութերի քննարկման արդյունքում։ 2012թ. հոկտեմբերի 1-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Պողոսյանը թիվ 12127812 քրեական գործի շրջանակ¬ներում որոշում է կայացրել «ԲՄՎ Իքս 5 4.4. Այ» մակնիշի 2001թ. թողարկման 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմե¬քենայի վրա կալանք դնելու մասին։ 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին Արթուր Հակոբյանը թիվ 12127812 քրեական գործի շրջանակ¬ներում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ներգրավվել է որպես մեղադրյալ (տուժող Ա.Գաբրիելյանի դրվագ)։ 2012թ. հոկտեմբերի 4-ին թիվ 12127812 քրեական գործն ըստ ենթակայության ուղարկվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, 2012թ. հոկտեմբերի 5-ին միացվել ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում Արթուր Հակոբյանի վերաբերյալ (30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով) քննվող թիվ 62206912 քրեական գործին։ 2012թ. հոկտեմբերի 8-ին Աղասի Ալոյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով` դասակի հրամանատարի պաշտոնում նշա¬նակվելու համար Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք 10.000 ԱՄՆ դոլար տալու համար, որպիսի գումարը, սակայն, ըստ նախաքննական մարմնի վարկածի՝ Ա.Հակոբյանի կողմից խար¬դախությամբ հափշտակվել է։ 2012թ. հոկտեմբերի 11-ին Արթուր Ղալումյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րութ¬յունյանը որոշում է կայացրել մեղադրյալ Աղասի Ալոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցած քրեական հետապնդումը դա¬դարեցնելու մասին (10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագ)` կատարված հանցագործությանը նրա մաս¬նակ¬ցությունն ապացուցված չլինելու պատճառաբանությամբ։ 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րությունյանը որոշում է կայացրել 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվա¬գով նաև Ա.Հակոբյանին առա¬ջադրած մեղադրանքի մասը վերացնելու, մեղադրանք փոփոխելու և նրան կրկին մեղադրանք առա¬ջադրելու մասին, նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մա¬սի 1-ին կետով։ 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հա¬րութ¬յունյանը որոշում է կայացրել դատի տալու միջնորդությամբ դատարան ուղարկվող մե¬ղադրյալ Արթուր Ղալումյանի վերաբեր¬յալ թիվ 62206912 քրեական գործից թիվ 12127812 հա¬մա¬րով Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի վերա¬բերյալ մաս անջատելու մասին, իսկ առանձ¬նապես խոշոր չա¬փերի կաշառք տալու փորձ կա¬տարելու մեղադրանքով Արթուր Ղա¬լում¬յանի վերաբերյալ քրեական գործը` ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ նրա նկատմամբ 2013թ. փետրվարի 8-ին կայացվել է մեղադրական դատավճիռ։ 2012թ. նոյեմբերի 20-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մե¬ղադրյալ¬ներ Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի գտնվելու վայրերը անհայտ լինելու պատճառով։ 2013թ. մարտի 6-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցվել է թիվ 13128013 քրեական գործը (Արմեն Քոսյանի դրվագ)։ 2013թ. մարտի 15-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում որոշումներ են կայացվել թիվ 12127812 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսելու, ինչպես նաև վերոնշյալ քրեա¬կան գործին Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով ՀՀ ոստիկանության Կենտրո¬նա¬կանի քննչական բաժնում դեռևս 2012թ. սեպտեմբերին 10-ին հարուցված թիվ 15104412 քրեա¬կան գործը (տուժող Սուրեն Աղաբեկյանի դրվագ) միացնելու մասին։ 2013թ. ապրիլի 3-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Կենտրոնականի քննչական բաժնում որո¬շում է կայացվել Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին (տուժող Արմեն Քոսյանի դրվագ)։ 2013թ. ապրիլի 4-ին որոշում է կայացվել Արամ Մկրտչյանի վերաբերյալ թիվ 15115712 քրեա¬կան գործը ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն ուղարկելու մասին` նախաքննական այդ մարմ¬նում քննվող թիվ 62206912 քրեական գոր¬ծին այն կցելու և համատեղ քննելու նպատա¬կով։ 2013թ. ապրիլի 11-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում որոշում է կայացվել թիվ 13128013 քրեական գործը թիվ 12127812 քրեական գործին միացնելու և նախաքննությունը 12127812 համարով շարունակելու մասին։ 2013թ. ապրիլի 11-ին Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին առաջադրված մեղադրանքը փո¬փոխվել և լրացվել է, նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ի կետով և 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ 2013թ. ապրիլի 12-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև մե¬ղադրյալներ Արթուր Հակոբյանի, Արամ Մկրտչյանի և Արմեն Սահակյանի գտնվելու վայրերը պարզելը։ 2013թ. հուլիսի 15-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել և վերոնշյալ քրեական գործին է կցվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես մեղադրյալ ներգրավված Արմեն Սահակյանի վերաբերյալ թիվ 12119513 քրեական գործը։ 2013թ. հուլիսի 22-ին Արմեն Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և լրացվել է, նա ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ենթադրաբար կատարած հանցագործությունների համար։ 2013թ. հուլիսի 31-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցվել է` մինչև Արթուր Հակոբյանի, Արամ Մկրտչյանի և Արմեն Սահակյանի գտնվելու վայրերը պարզելը։ 2013թ. սեպտեմբերի 20-ին քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է, իսկ 2013թ. սեպ¬տեմբերի 30-ին որոշում է կայացվել այն ըստ քննչական ենթակայության ուղարկելու մասին։ 2013թ. հոկտեմբերի 7-ին վերոնշյալ քրեական գործը քննչական ենթակայության կարգով վերադարձվել է ՀՀ ոստիկանության քննչական գլխավոր վարչության Երևան քաղաքի Էրե¬բունու քննչական բաժին, ընդունվել վարույթ, որտեղ և նախաքննությունը շարունակվել է։ 2013թ. դեկտեմբերի 20-ին ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնում որոշում է կայացվել թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին` մինչև Արթուր Հակոբյանի, Արամ Մկրտչյանի և Արմեն Սահակյանի գտնվելու վայրերը պարզելը։ 2014թ. սեպտեմբերի 9-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը վերսկսվել է, Ա.Սահակյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել և վերջինս նույն օրը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և 325-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, ինչպես նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և 325-րդ հոդվածի 1-րդ մասով նախատեսված հանցագործություններն ենթադրաբար կատարելու համար։ 2014թ. հոկտեմբերի 8-ին թիվ 12127812 քրեական գործի վարույթը վերստին կասեցվել է։ 2015թ. մարտի 12-ին հետախուզվող Արթուր Հակոբյանը Ռուսաստանի Դաշնության Մոսկ¬վա քաղա¬քում հայտնաբերվել և ձերբակալվել է, նա վերցվել է նախաէքստրադիցիոն կա¬լանքի։ 2015թ. սեպտեմբերի 4-ին մեղադրյալ Ա.Հակոբյանը էտապավորվել է Հայաստան, բեր¬ման է ենթարկվել ՀՀ ոստիկանության Մաշտոցի բաժին, ապա տեղափոխվել ՀՀ ԱՆ «Նուբա¬րաշեն» ՔԿ հիմնարկ։ 2015թ. սեպտեմբերի 7-ին քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսվել է, Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (երկու դրվագով)։ 2015թ. սեպտեմբերի 7-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, մեղադրյալի ներկայությամբ կրկնակի քննարկելով նրա նկատմամբ կալանավորում ընտրելու հիմնավորվածության հարցը, նախաքննական մարմ¬¬նի միջնորդությունը բավարարել և մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ որպես խափան¬ման միջոց է կիրառել կալանավորում` երկու ամիս ժամկետով, որի ժամկետը երկարացվել է։ 2015թ. նոյեմբերի 19-ին Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության դատարանը, քննարկելով մեղադրյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ գրավի կիրառումը թույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպանի միջնորդությու¬նը, այն բավա¬րա¬րել է՝ գրավի գումարը սահմանելով 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամի չափով։ 2015թ. նոյեմբերի 19-ին թիվ 316 անդոր¬րագրով գրավի վերոնշյալ գումարը քաղ. Գևորգ Հրանդի Հակոբ¬յանի կողմից մուտ¬քագրվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբա¬րաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի թիվ 900023294011 դեպո¬զի¬տային հաշվին և Արթուր Հակոբյանը կալանքից ազատ է արձակվել։ 2016թ. հունիսի 1-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների քննչական բաժնում որոշում է կայացրել թիվ 12127812 քրեական գործից պատճենահանման միջոցով թիվ 12127812/1 համարով մեղադրյալ Արթուր Հակոբյանի կողմից խաբեությամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու վերաբերյալ քրեական գործի մաս անջատելու և այդ գործով նախաքննությունն առանձին վարույթում շարունակելու մասին։ 2016թ. հունիսի 6-ին թիվ 12127812/1 քրեական գործը Արթուր Հրանտի Հակոբյանի նկատ¬մամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (երկու դրվագով) հաստատված մեղադրական եզրակա¬ցությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դա¬տա¬¬րան (ստացվել է 2016թ. հունիսի 14-ին), 2016թ. հունիսի 15-ին մակագրվել նույն դատարանի դատավոր Գ.Պողոսյանին, 2016թ. հունիսի 17-ին ընդունվել վարույթ։ 2016թ. հունիսի 22-ին դատավոր Գ.Պողոսյանի կողմից ինքնաբացարկի մասին որոշում կայաց¬նելու հիմքով քրեական գործը վերամակագրվել է նույն դատարանի դատավոր Ա.Վար¬դանյանիս, 2016թ. հունիսի 23-ին քրեական գործն ընդունվել է վա¬րույթ, ապա նշա¬նակվել դա¬տա¬կան քննության։ Համաձայն Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման՝ նա «խաբեութ¬յամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտա¬վո¬րութ¬յամբ նախա¬պես համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ, մոլորության մեջ են գցել ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալում¬յանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստե¬փան¬յանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում պաշտոնի նշանակելու հարցում։ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղալումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն Արամ Մկրտչյանը ներկայացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձնավորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարաշահելով վերջինիս վստահությունը՝ հա¬վաս¬տիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ սպայական գումար¬տակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ վեր¬ջինս համաձայնել է տալ պահանջվող գումարը, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխա¬տան¬քային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հակոբ¬յանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ՝ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համար¬ժեք՝ 30.000 ԱՄՆ դոլարին։ Այսինքն, Արթուր Հրանտի Հակոբյանը խաբեության և վստահութ¬յունը չարաշահելու եղանա¬կով կատարել է ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Բացի այդ, Արթուր Հակոբյանը տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտա¬կություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլա¬րով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնա¬ցած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ՝ ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստի¬կա¬նություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համար¬ժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է։ Այսինքն, Արթուր Հրանտի Հակոբյանը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով կատարել է ուրիշի գույքի ա¬ռանձ¬նապես խոշոր չափերի հափշտակություն, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։ Այսպիսով, Արթուր Հրանտի Հակոբյանը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղա¬նակով կատարել է ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն, որը նա¬խատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով (երկու դրվագ)»։ Ապացույցների հետազոտում և գնահատում (մինչդատական և դատական վարույթներ). Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում գնա¬հատելով դա¬տաքննութ¬¬¬յամբ հե¬տա¬¬զոտված ապացույցները` Դա¬տա¬¬րանը փաստում է, որ գործով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանին առաջադրած մեղադրանքի և մեղադրական եզրակա¬ցության հիմքում քրեական հետապնդման մարմինները դրել էին հետևյալ ապացույցները. Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ցուցմունքները. Համաձայն դրանց՝ նա զբաղվել է արտասահմանյան ավտոմեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Աղասի Ալոյանը հան¬դի¬սանում է իր ազգականը, ում հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2012թ. ամռանը հանդիպել է Աղասի Ալոյանին, ով խոսակցության ժամանակ պատմել է, որ իր ընկեր Արթուրը, ում հետ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, ներ¬կայումս ազատվել է աշխա¬տանքից, սակայն ցանկանում է վերականգնվել նախկին պաշ¬տոնին՝ խնդրելով իրեն ծանոթ գտնել Արթուրին աշխատանքի տեղավորելու համար։ Դրա¬նից հետո այդ մասին հայտնել է իր ծանոթ Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին, ում հետ ծանոթացել էր նրա համար ավտոմեքենայի պահեստամասերի հետ կապված հարցի շուրջ։ Վերջինս միշտ եղել է ներկայանալի տեսքով, ներկայացել է որպես պետական աշխատող և միշտ պատ¬րաստակամություն է հայտնել իր ծանոթներին պետական աշխատանքի տեղավորելու համար։ Ա.Մկրտչյանը հայտնել է, որ ոստիկանությունում ունի մտերիմ բարձրաստիճան պաշտոն¬յաններ, ովքեր կարող են օգնել Ղալումյանին աշխատանքի տեղավորելու հարցում։ Այդ մասին հայտնել է Աղասին, ով տեղեկացրել է, որ շուտով իրեն կզանգահարի իր ընկեր Արթուր Ղալումյանը։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ղալումյանը, ներկայացել է որպես Ա.Ալոյանի ընկեր՝ խնդրելով հանդիպել և զրուցել իր աշխատանքի շուրջ։ Վատառողջ լինելու պատճառով իր պահանջով Ա.Ղալումյանի հետ հանդիպման է գնացել իր փեսան՝ Արման Հարությունյանը։ Ա.Հարությունյանը հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և խոսակցության ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ ցանկանում է «գայի պետի» կամ «գայի պետի տեղակալի» պաշտոն զբաղեցնել։ Արմանը, որևէ պատասխան չտալով, հեռացել է՝ այդ մասին պատմելով իրեն։ Դրանից հետո Ա.Հարութ¬յունյանը իրեն տեղեկացրել է, որ Ա.Ղալումյանը կրկին ցանկանում է հանդիպել իրեն, որին ինքը չի առարկել։ Ա.Հարությունյանը հերթական անգամ հանդիպել է Ա.Ղալումյանին, ով պատ¬րաստակամություն է հայտնել պաշտոնի նշանակման համար որպես կաշառք տալ որո¬շակի գումար։ Մի քանի օր անց իրեն է զանգահարել Ա.Ղալումյանը և հե¬տաքրքրվել, թե արդյոք Ա.Հարությունյանը պատմել է իր առաջակի մասին, թե՝ ոչ, իսկ ինքը պատասխանել է, որ կարող է ծանոթացնել պաշտոնատար անձի հետ՝ առաջարկելով անձամբ հանդիպել նրան և անձամբ զրուցել իր առաջարկների ու աշխատանքի տեղավորման հարցի վերա¬բերյալ, որին Ա.Ղալում¬յանը համաձայնել է։ Դրանից հետո հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա հետ գնացել Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ իրենց էր սպասում Արամ Մկրտչյանը։ Վեր¬ջիններիս ծանոթացրել է, նրանք զրուցել, պայմանավորվել են, որի ժամանակ Արամ Մկրտչյանը պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Արթուր Ղալումյանին տեղա¬վորել աշխատանքի։ Դրա¬նից հետո Ա.Ղալումյանն իրեն փոխանցել է ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար, որն էլ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին՝ Ա.Ղալումյանի բացակայության պայման¬ներում։ Դրանից հետո առողջական խնդիր¬ների պատճառով գնացել է Թբիլիսի, որտեղ տեղե¬կացել է, որ Արամ Մկրտչյանը չի կատարում ստանձնած պարտավորությունները։ Ա.Ղալում¬յանին հորդորել է անձամբ հանդիպել Արամ Մկրտչյանին և լուծել իր խնդիրները։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է ՌԴ քաղաք Մոսկվա, որտեղ ստացիոնար բուժ¬օգնություն է ստացել։ Ինքը Ա.Ղալումյանին երբևէ չի ասել, թե Արամ Մկրտչյանը հանդիսանում է Հայկ Ստեփանյանի օգնականը։ Ա.Ղալումյանի կողմից իրեն փոխանցված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ամբողջությամբ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին։ Նշված գումարից ինքը բաժին չի ստացել և այն խաբեությամբ հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ իր ազգական Ա.Ալոյանի խնդրանքը կատարելու և նրա ընկեր Ա.Ղալումյանին աշխատանքի տեղավո¬րելու նպատակով վերջինիս ծանոթացրել է Ա.Մկրտչյանի հետ, ով պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլա¬րի դիմաց լուծել աշխատանքի տեղավորման հարցը, սա¬կայն խոստումը չի կատարել։ Ինչ վերաբերվում է Արմեն Գաբրիելյանից առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտա¬կելու մեղադրանքին, ապա այդ դեպքում ևս խաբեությամբ գումար հափշտա¬կելու դիտավո¬րություն չի ունեցել, այլ 2012թ. ամռանը տեղեկացել է Արմեն Գաբրիելյանի կողմից ավտոմե¬քենան տարաժամկետ վաճառելու և նույն ժամանակ Աշոտ Ղարագյոզյանի կողմից ավտոմե¬քենան կանխիկ ձեռք բերելու մասին։ Այդ ժամանակ իրեն գումար էր հարկավոր, ուստի որոշել է ապառիկ կարգով ձեռք բերել Ա.Գաբրիելյանի «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենան և կանխիկ գումարի դիմաց ավելի մատչելի գնով վաճառել այն Ա.Ղարգյոզ¬յա¬նին։ Կողմերի հետ համաձայնություն գալով՝ գնացել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայություն, որտեղ Ա.Գաբրիելյանին, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում։ Այնուհետև ավտոմեքենան սեփականության իրավունքով հաշվառվել է Ա.Ղարագյոզյանի անվամբ, որից հետո վերջինս իրեն տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ գումարից Ա.Գաբ¬րիել¬յանին գումար չի տվել, քանի որ այն ներդրել է բիզնեսում։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է ՀՀ-ից, այդ իսկ պատճառով էլ չի կարողացել վերադարձնել Ա.Գաբրիելյանին պարտք մնացած գումարը։ Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը վերը նշված ցուցմունքները պնդել է Ա.Ղալում¬յանի, Ա.Գաբրիելյանի, Ա.Ալոյանի և Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։ Մեղադրող կողմը գործով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի վերոնշյալ պատճառա¬բանութ¬յունները հերքված, իսկ նրան առաջադրած մեղադրանքը հիմնավորված է համարվել ներքոհիշյալ ապա¬ցույցներով (ներկայացվում են ըստ դրվագների). ա) «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագ. Տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 2012թ. հունիսին ձեռք է բերել «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, սակայն այն սեփա¬կանության իրավունքով հաշվառել է ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի անվամբ։ Կարճ ժա¬մանակ շահա¬գործելուց հետո որոշել է այն վաճառել և այդ նպատակով ավտոմեքենան կա¬յանել է Էրեբունի վար¬չական շրջանում գտնվող ավտոմեքենաների վաճառքի սրահում։ 2012թ. ապրիլի 17-ին՝ ժամը 14-ի սահ¬մաններում, իր 077-424224 և 099-434949 բջջային հեռա¬խո¬սահամարներին 098-231515 հեռախո¬սա¬համարից զանգահարել է մի տղամարդ, ով ցանկութ¬յուն է հայտնել տեսնել ավտոմեքենան։ Նույն օրը հիշյալ վաճառքի սրահում հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ցանկություն է հայտնել ավտոմեքենան ձեռք բերել ապառիկ կարգով, այ¬սինքն՝ իրեն որպես կանխավճար և գումարի վերադարձման երաշխիք Ա.Հակոբյանը պետք է վճարեր 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարեր առավելագույնը մեկ ամսվա ընթացքում՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու դիմաց գոյացած գումարի հաշվին։ Ա.Հակոբյանը նույն պահին ավտոմեքենայով հեռացել է՝ այն մասնագետին ցու¬ցադրելու և առ¬կա թերությունները պարզելու նպատակով։ Մի քանի ժամ անց Ա.Հակոբյանը տեղե¬կացրել է, որ ցանկանում է ձեռք բերել նշված ավտոմեքենան, սակայն այն պետք է սեփականության իրա¬վուն¬քով հաշվառվի ընկերոջ անվամբ, քանի որ նա բանկում խնդիրներ ունի, որի պատճառով նրան վարկ չեն տրամադրի։ Համաձայնել է, Հայկ Կիրակոսյանի հետ գնացել են «Ճանա¬պար¬հային ոստիկա¬նություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ հանդի¬պել է Ա.Հակոբ¬յանին, ով ներկայացել էր ընկերների՝ Աշոտի և Արմենի հետ։ Ա.Հակոբյանի առաջարկով Հ.Կիրակոս¬յանի և Աշոտ Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որով ավտոմեքենան հաշվառվել է Ա.Ղարագյոզյանի անվամբ։ Դրա արդյունքում Ա.Հակոբյանը, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, իրեն է տվել 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու պայմաններում։ Գումարի վերադարձման ժամկետը լրանալուց հետո չի կա¬րո¬ղացել Ա.Հակոբյանին գտնել։ Հեռախոսազրույց է ունեցել Ա.Հակոբյանի ընկեր Արմեն Սահակ¬յանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Ա.Հակոբյանը ՀՀ-ում չէ՝ պարտավորվելով անձամբ կատարել Ա.Հակոբյանի գումարային պարտավորությունները, սակայն վերջինս ևս գումարը չի վերա¬դարձրել։ Հետագայում իմացել է, որ Ա.Հակոբյանը ավտոմեքենան իրենից ձեռք բերելու նույն օրը 10.000 ԱՄՆ դոլարով օտարել է Աշոտ Ղարագյոզյանին և խաբեությամբ հափշտակել իր 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Ա.Գաբրիելյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղա¬րագյոզ¬յանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։ Անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ճանաչ¬ման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից գործով տուժող Արմեն Գաբրիել¬յանը ճանաչել է երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավո¬րութ¬յանը և հայտարարել, որ դա այն Արթուր Հակոբյանն է, ով 2012թ. ապրիլի 17-ին վստա¬հությունը չարաշահելով, իր ավտոմեքենան 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնելու պատրվակով, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գումարը։ Վկա Հայկ Աշիկի Կիրակոսյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արմեն Գաբրիելյանն իր ընկերն է, ով 2012թ. հունվար ամսին գնել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման հա¬մա¬րանիշի ավտոմեքենան, սակայն անձնագրի հետ կապված խնդիրների պատճառով ավտո¬մեքենան ժամա¬նակավորապես հաշվառվել է իր անվամբ։ 2012թ. ապրիլ ամսին Արմենի խնդրան¬քով գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին՝ նախապես տեղյակ լինելով, որ Ա.Գաբրիելյանը վաճառում է ավտոմեքենան այլ անձի։ Նշված վայրում Ա.Գաբրիելյանի հետ եղել են նաև իրեն անծանոթ երեք այլ անձինք, որոնց խոսակցությունից հասկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան ձեռք են բերում տարաժամկետ վճարման պայմանով, այն է՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար վճարում են նախապես, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելուց հետո։ Ա.Գաբրիելյանի պահանջով իր և Աշոտ անունով տղամարդու միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, համաձայն որի՝ ավտոմեքենան սեփակա¬նութ¬յան իրա¬վուն¬քով հաշվառվել է Աշոտի անվամբ։ Մի քանի ամիս անց Ա.Գաբրիելյանից տեղեկացել է, որ ավտոմեքենան տարաժամկետ վճարման պայմանով ձեռք բերած անձինք դիմել են փախուս¬տի՝ խաբեությամբ հափշտակելով նրա 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ ճանաչ¬ման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից վկա Հայկ Կիրա¬կոս¬յանը ճանաչել է երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձ¬նա¬վո¬րութ¬յանը և հայտարարել, որ դա այն Արթուրն է, ով 2012թ. ապրիլին Արմեն Գաբ¬րիել¬¬յա¬նից գնել է նրա ավտոմեքենան, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթաց¬քում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գու¬մարը։ Վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, 2012թ. ապրիլի 16-ի երե¬կոյան իրեն է զանգահարել իր քենակալ Դավիթ Գրիգորյանը և հայտնել, որ մատչելի գնով վա¬ճառվում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա։ Ավ¬տո¬մեքենայի սեփա¬կա¬նատերերին շտապ գումար էր հարկավոր, այդ պատճառով էլ այն վա¬ճառ¬վել է 11.000 ԱՄՆ դոլա¬րով։ Հաջորդ օրը Դ.Գրիգորյանի հետ Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմե¬քենան վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկա¬յացել է Արթուր անվամբ։ Ավտոմեքենայի տեխ¬նիկական վիճակը ստուգելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով փոխադարձ համաձայ¬նությամբ ավտոմեքենան գնա¬հատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո անմիջա¬պես գնա¬ցել են ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառայության Երևա¬նի հաշվառման - քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտա¬սարդ, ում Արթուրը ներ¬կա¬յաց¬րել է որպես իր ընկեր և ասել է, որ ավտոմեքենան հաշվառված է նրա անվամբ։ Իր և նշված երիտասարդի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմա¬նագիր, որից հե¬տո երիտասարդը հեռացել է, իսկ ինքն Արթուրին է տվել 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հետա¬գայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել է կապվել Ար¬թուրի հետ, ին¬չը չի հաջողվել։ 2012թ. օգոստոսի 11-ին հրավիրվել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ տեղեկացել է, որ Արթուրը նշված ավտոմեքենան նախապես խաբեությամբ հափշտակել էր այլ անձից։ Վկա Դավիթ Ռուբիկի Գրիգորյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 16-ին տեղե¬կացել է, որ ինչ-որ անձանց շտապ գումար է հարկավոր, ուստի նրանք շուկայականից էժան գնով՝ 11.000 ԱՄՆ դոլարով, վաճառում են «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենա։ Նկա¬տի ունենալով, որ եղբայրն ունի ավտովարձույթի ծառայություն՝ այդ մասին ասել է Աշոտ Ղա¬րագյոզյանին, առաջարկել գնել այդ մեքենան։ Հաջորդ օրը Ա.Ղարագյոզյանի հետ Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմեքենա վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Վերջինս հայտնի է «Չաղ Արթուրիկ» մականվամբ, ով զբաղ¬¬վում էր ավտոպահեստամասերի իրաց¬մամբ։ Ավտոմեքենայի տեխնիկական վիճակը ստու¬գելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերութ¬յուն¬ների պատճառով փոխադարձ համաձայնությամբ ավտոմե¬քենան գնահատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո անմիջապես գնացել են ՀՀ ոստիկանության «Ճա¬նա¬պարհային ոստի¬կա¬նություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես ընկեր և ասել, որ ավտոմեքենան հաշ¬վառված է վերջինիս անվամբ։ Նշված երիտասարդի և Ա.Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանս¬պոր¬¬տային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ Ա.Ղա¬րագյոզ¬յանն Արթուրին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել են կապվել Արթուրի հետ, ինչը չի հաջողվել։ 2012թ. օգոստոսի 11-ին Ա.Ղարագյոզյանին հրավիրվել են ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ վեր¬ջինս տեղեկացել է, որ նշված ավտոմեքենան Արթուրը նախապես հափշտակել էր։ Իրեղեն ապացույց ճանաչված և Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի առկա¬յությամբ։ բ) խարդախությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլարի հափշտակության դրվագ. Տուժող Արթուր Ժորայի Ղալումյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 1997-2011թթ. ծառայել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ։ 2007-2011թթ. աշխատել է ՀՀ ոստի¬կանութ¬յան «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում՝ զբաղեցնելով երկրորդ գումարտակի չորրորդ վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը, որից հետո՝ 2011թ. դեկտեմբեր ամսին, ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից՝ գրանցվելով ոստիկանության կադ¬րերի ռեզերվում։ 2007 թվակա¬նից ճանաչել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառա¬յութ¬յան աշխատակից Աղասի Ալոյանին և նրա հետ գտնվել նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Ոստի¬կանության կադրերի ռեզերվում գտնվելու ժամանակ վերջինս մի քանի անգամ ասել է, որ իր բարեկամ Արթուրի փեսան ազգակցական հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկա¬նութ¬յու¬նում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի հետ՝ առաջարկելով վերջի¬նիս միջոցով նշանակվել նույն պաշտոնին։ Ինքը չի համաձայնել, քանի որ սպասել է, որ ոստի¬կա¬նության կադրերի վարչությունից կառաջարկեն նոր պաշտոն։ Չնայած այդ ամենին՝ Աղասի Ալոյանն անընդհատ զանգահարել և խորհուրդ է տվել դիմել նրանց օգնությանը՝ պատ¬ճառա¬բանելով, որ Հայկարամ Ստեփանյանն այն մարդն է, ով պաշտոնի նշանակման հարցը լուծելու համար ունի բոլոր հնարավորութ¬յուն¬ները։ Այդ ընթացքում Աղասի Ալոյանի պաշ¬տոնը մեկ աստիճանով իջեցրել էին և ըստ նրա խոսքերի՝ նույն մարդիկ զբաղվելու էին նաև նրա հարցով, այսինքն՝ վերականգնելու էին նախկին պաշտոնում։ 2012 ամռանն Աղասի Ալոյանը զան¬գահարել է և տեղեկանալով, որ ինքը գտնվում է Երևան քաղաքում՝ հայտնել է, որ վերոնշյալ հարցով պայմանա¬վորվել է իր բարեկամ Արթուրի փեսա Արմանի հետ, ով կկազմակերպի այդ գործընթացը։ Նույն օրը Արմանը զանգահարել է իրեն, պայմանավորվել և հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող բացօթյա սրճարանում։ Այդ հանդիպմանը գնացել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանի հետ, իսկ Արմանը հանդիպման էր ներկայացել Արթուր Հակոբ¬յա¬նի վարորդ Արմենի հետ։ Խոսակցության ժամանակ Արմանը, տեղեկացված լինելով իր ծա¬վալած գործունեության, զբաղեցրած պաշտոնի, աշխատանքից ազատվելու պատճառների մա¬սին, հայտնել է, որ ջերմ հարաբերություն¬ների մեջ է գտնվում Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կանի ամեն ինչ իրեն աշխատանքի տեղավո¬րելու համար։ Ա.Հարությունյանն իր աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց մասին կարող էին տեղյակ լինել միայն ոստիկանության կադրերի վար¬չության աշխատակից¬ները, Աղասի Ալոյանը և իր հարազատներից մի քանի հոգի։ Հետագայում հաս¬կացել է, որ այդ ամենը Ա.Հարությունյանին հայտնել էր Աղասի Ալոյանը։ Հանդիպումից մի քանի րոպե անց իրեն զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հայտնել, որ արդեն խոսել է Արման Հարությունյանի հետ և ամեն ինչ լավ է լինելու՝ հորդորելով չանհանգստանալ։ Դրանից հետո հեռախոսակապ է պահպանել Ա.Հարությունյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացա¬կայում է ՀՀ-ից, այդ հարցերը կկարգավորվի նրա վերադառ¬նալուն պես։ Մոտ 15 օր անց զան¬գահարել է Աղասի Ալոյանը և տեղեկացրել, որ Հայկարամ Ստեփանյանն երիտասարդ Ա.Հարութ¬յունյանին չի վստահում, ուստի նրա պահանջով այդ հարցով կզբաղվի իր ազգական Արթուր Հակոբյանը։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Արթուր Հակոբյանը և ասել, որ Աղասի Ալոյանն իրեն պատմել է Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով բարձր պաշտոն զբաղեցնելու իր ցանկության մասին՝ առաջարկելով հանդիպել և զրուցել։ Նույն օրը զանգահարել է նաև Աղասի Ալոյանը, հորդորել է վստահել Ար¬թուր Հակոբյանին և ազատ խոսել նրա հետ։ Նույն օրը միայնակ հանդիպել է Արթուր Հակոբ¬յանին, նրա ուղեկ¬ցությամբ գնացել են «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ վերջինս իրեն ծանո¬թացրել է Արամ Մկրտչյանի հետ, ով ներկայացել է որպես Արամ Ստեփանիչ։ Խոսակցության ժամանակ վեր¬ջինս, մեկ անգամ ևս տեղեկանալով, որ ցանկանում է նշանակվել վաշտի հրա¬մա¬նատարի պաշտոնում, թղթի վրա գրել և ցուցադրել է 30.000 թիվը, որին համաձայնել է՝ հաս¬կանալով, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելու համար ակնարկում և իրենից պահանջում են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Ա.Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն, այնտեղ գտնվող իր կնոջից վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և Ա.Հակոբյանի հետ վերադարձել են նույն հյուրանոց։ Մնացած 5.000 ԱՄՆ դոլարը վճարելու էր մեկ օր անց։ Հասնելով նույն հյուրանոցի դիմաց՝ Ա.Հակոբյանը մտել է ներս, սակայն վերադարձել է Ա.Մկրտչյանի հետ, նստել են իր ավտոմեքենան։ Հասնելով Երևանի քաղա¬¬քապետա¬րանի դիմաց՝ Ա.Մկրտչյանն ավտոմեքենայից իջել է, սակայն մինչ այդ խնդրել է, որ 25.000 ԱՄՆ դոլարը մնա Ա.Հակոբյանի մոտ։ Հաջորդ օրը ծնողները բանկում գրավադրել են ոսկյա զարդեր, որից գոյացած գումարին ավելացրել է որոշակի գումար և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարն առձեռն փո¬խանցել է Ա.Հակոբյանին՝ այդ մասին տեղեկացնելով նաև Աղասի Ալոյանին։ Դրանից հետո՝ 2012թ. հուլիսի 13-ին, «Մարիոթ» հյուրանոցում հանդիպել է Ա.Հա¬կոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, ովքեր խոստացել են մինչև 2012թ. հուլիսի 20-ն ընկած ժամա¬նակահատվածում իրեն նշանակել իր նախկին պաշտոնին։ 2012թ. հուլիսի 20-ին՝ ժամը 16-ի սահմաններում, զանգահարել է Ա.Հակոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, սակայն վերջիններս հեռախոսա¬զանգերին չեն պատաս¬խանել։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ա.Մկրտչյանը, ով հայտնել է, որ չի կարողացել պատաս¬խանել իր հեռախո¬սազանգերին Ոստիկանությունում կոլեգիայի նիստին մաս¬նակցելու պատ¬ճառով։ Մինչև 2012թ. հուլիսի 24-ը սպասել, ապա փորձել է վերստին կապ հաստատել վերջին¬ներիս հետ, սակայն նրանց բջջային հեռախոսահամարները գտնվել են անջատված վիճակում։ Տեսնելով, որ վերջիններս հերթական անգամ իրեն խաբում են ՝ զանգահարել է Աղասի Ալո¬յանին, հրավիրել է Երևան։ Նրան հանդիպման է գնացել Գ.Դավիդյանի հետ, սպասել են նաև Ար¬թուր Հակոբյանին և Արամ Մկրտչյանին, քանի որ Ա.Ալոյանը իրենց ներկայությամբ հանդիպ¬ման շուրջ պայմա¬նավորվել էր նաև Արթուր Հակոբյանի հետ։ Մոտ մեկ ժամ սպասելուց հետո զանգահարել է Ա.Հակոբյանը և հայտնել, թե իբր ճանապարհին է, սակայն այդպես էլ նրանցից ոչ մեկը հան¬դիպ¬ման չի եկել։ Հանդիպման ժամանակ Աղասի Ալոյանը պարտավորվել է անձամբ վերա¬դարձնել 30.000 ԱՄՆ դոլարը, սակայն այդ ուղղությամբ փաստացի որևէ գործողություն չի կատարել։ Ա.Հակոբյանի փեսա Արման Հարությունյանը տեղեկացրել է, որ Ա.Հակոբյանը գտնվում է Վրաստանում։ Հասկանալով, որ Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը իրեն խաբել են՝ կա¬տարվածի մասին տեղեկացրել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանին, ով այդ ամենը պատմել է իր ծանոթ, ՀՀ Ռազմական ոստիկանության Երևանի բաժնի պետ Հրայր Նազարյանին, վերջինս էլ իր հերթին այդ ամենի վերաբերյալ հայտնել է անձամբ Հայկարամ Ստեփանյանին։ Դրանից հետո իրեն ու Ա.Ալոյանին հրավիրել են Հ.Ստեփանյանի աշխատասենյակ, որտեղ Ա.Ալոյանը պատմել է, որ Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք տվել են հա¬մա¬պատաս¬խանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ նա իբր մտերիմ անձի՝ Հայկա¬րամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոնների։ Հ.Ստեփանյանի զեկուցագրի հիման վրա ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում կա¬տար¬¬վել է ծառայողական քննություն և արդյունքները ուղարկվել են ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որտեղ հարուցվել է քրեա¬կան գործ։ Միջնորդի միջոցով առանձ¬նա¬պես խոշոր չափերի կաշառք տալու փորձ կատարելու համար իրեն մեղադ¬րանք են առաջադրել, քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ և իր մեղավո¬րությունը հաստատվել է։ Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Արթուր Ղալումյանը պնդել է Ա.Ալոյանի, Ա.Հակոբ¬յանի, Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։ Անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրություններով, համաձայն որոնց՝ ճանաչման ներկայացված թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից գործով տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը ճանաչել է՝ - երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայ¬տարարել, որ վերջինս հանդիսանում է հենց այն Արթուրը, ով «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառայութ¬յունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար իրենից խաբեությամբ հափշտա¬կել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, - երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորութ¬յանը և հայ¬տա¬րարել, որ վերջինս հանդիսանում է «Արամ Ստեփանիչ» ներկայացած անձը, ում հետ Ար¬թուրը հանդիպման էր եկել «Մարիոթ» հյուրանոց, ով էլ թղթի վրա գրել է 30.000 դոլար գու¬մարը, որն իբր անհրաժեշտ էր՝ «Ճա¬նապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում իրեն նշանակելու համար։ Վկա Աղասի Յաշայի Ալոյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ նա 1989 թվականից մինչև 2012 թվականն ընկած ժամանակահատվածում աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանա¬պար¬հային ոս¬տի¬կանություն» ծառայությունում, զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, ամե¬նավեր¬ջում զբա¬ղեցրել է 2-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ տեսուչի պաշ¬տոնը։ 2007 թվականից ճանաչում է Արթուր Ղալում¬յանին, ով 2008-2011թ. ընկած ժամանա¬կա¬հատ¬վածում զբաղեցրել է որպես Ճանապարհային ոստիկա¬նության 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամա¬նա¬տարի տեղակալի պաշտոնը, իսկ ինքը նույն ժամանակահատ¬վա¬ծում ծառայել է նրա ղեկավա¬րությամբ՝ որպես 4-րդ վաշտի 1-ին դասակի հրամանատար։ Նշված ժամանա¬կա¬հատ¬վածում միմյանց հետ գտնվել են մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2011թ. դեկտեմ¬բերին Ա.Ղալումյանին ազատել են աշխատանքից և ուղարկել կադրերի ռեզերվ, սակայն իրենք շա¬րու¬նակել են շփվել։ Մինչև 2012թ. մայիսը Ոստիկանության կադրերի վարչությունից Ա.Ղա¬լում¬յանին առաջարկել են ավելի ցածր պաշտոններ, որին վերջինս չի համաձայնել։ Իրենց հեր¬թական հանդիպման ժամանակ Ա.Ղալումյանին տեղեկացրել է, որ իր ազգական Արթուր Հա¬կոբ¬յանի փեսան՝ Արմանը, մոտ հարաբերությունների մեջ է ՀՀ ոստիկանության պետի գլխա¬վոր խորհրդական Հայկա¬րամ Ստեփանյանի հետ և այդ պատճառով Արթուր Հակոբյանը բազ¬միցս իրեն առաջարկել է հանդիպել Հայկարամ Ստեփանյանին և նրա միջոցով նշանակվել ա¬վելի բարձր պաշտոնի։ Ա.Ղալումյանը, տեղեկանալով, որ խոսքը վերաբերում է ավտոպահես¬տա¬¬մասերի առուվաճառքով զբաղվող Արթուր Հակոբյանի մասին, խնդրել է նրա հետ հան¬դիպում կազմակերպել, որ քննարկեն ինչպես նրան հետաքրքրող ավտոմեքենայի պահես¬տա¬մասի, այնպես էլ աշխատանքի տեղավորման հարցերը։ Անմիջապես զանգահարել է Արթուր Հակոբյանին և տեղեկացրել Ա.Ղալումյանի կողմից անձնական հարցով նրան հանդիպելու ցան¬¬կության մասին՝ Ա.Ղալումյանին տալով Ա.Հակոբյանի շահագործած բջջային հեռախոսա¬հա¬մարը։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանից տեղեկացել է, որ նա հանդիպել է Ա.Հակոբյանի փեսա Արմանին, պայմանավորվել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերա¬կանգնվե¬լու հարցի շուրջ։ Այնուհետև Արման Հարությունյանի հետ հեռախո¬սազրույ¬ցի ժամա¬նակ վերջինս հայտնել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից և հարցերը կկար¬գա¬վորի նրա վերադառնալուն պես։ Մեկ շաբաթ անց Ա.Ղալումյանի պահանջով հերթա¬կան անգամ զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, ով կրկին տեղեկացրել է, որ Հ.Ստեփանյանը ՀՀ-ից բացակայում է։ Եվս մեկ շաբաթ անց զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, վերջինս իր հեռախոսա¬զանգերին չի պատասխանել, ուստի զանգահարել է նաև Արթուր Հակոբյանին, ով վերահաստատել է Հայկարամ Ստեփանյանի՝ ՀՀ-ից բացակայելու հանգամանքը։ Մի քանի օր անց նորից զանգահարել է Ա.Հա¬կոբ¬յանին և խնդրել անձամբ հանդիպել Ա.Ղալումյանին, նրա հետ ձեռք բերել բոլոր պայմանա¬վոր¬վածությունները։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանից տեղե¬կացել է, որ Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոցում նա հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ինչպես նաև Հ.Ստեփանյանի օգնական Արամ Ստեփանիչին։ Պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Ա.Ղալումյանին նշանակել նախկին պաշտոնում։ Հանդիպումից հետո Ա.Ղալումյանը Ա. Հակոբյանի հետ գնացել է փեսայի տուն, վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և այն տվել է Ա.Հակոբյանին։ Հաջորդ օրը Ա.Ղալումյանը Ա.Հակոբյանին տվել է ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Շաբաթներ անց Երևան քաղաքում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա փեսային, խոսակցության ժամանակ Ա.Ղալումյանը հայտնել է, որ այդ օրն իրեն պետք է ներ¬կա¬յացնեին նոր պաշտոնին, սակայն Արթուր Հակոբյանին և Արամ Ստե¬փանիչին չի կարո¬ղա¬նում գտնել, նրանք տևական ժամանակ հեռախոսազանգերին չեն պա¬տասխանում։ Զանգա¬հա¬րել է Ա.Հակոբյանին, ով հայտնել է, որ գալիս է իրենց հետ հան¬դիպ¬ման, խոստացել կարգա¬վորել բոլոր հարցերը, սակայն այդպես էլ հանդիպման չի եկել, անջա¬տել է բջջային հեռախո¬սա¬համարը։ Դրանից հետո Ա.Հակոբյանին և Արամ Ստեփանիչին չեն կարողացել գտնել, ուստի Ա.Ղալումյանին առաջարկել է որպես 30.000 ԱՄՆ դոլարի փոխ¬հա¬տու¬ցում նրան տալ իր ավտոմեքենան, սա¬կայն Ա.Ղալումյանը ավտոմեքենայի շուկայական ար¬ժեքը գնահատել է 20.000 դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին ինքը չի համա¬ձայնել։ Օրեր անց Ա.Ղալումյանի հետ գնացել է Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատա¬սենյակ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի։ Ինքը Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերա¬կանգնվե¬լու համար Ա.Հակոբյանին 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար որպես կաշառք չի տվել, այլ վերադարձրել է նրան պարտք եղած գումարը, սակայն վատ ինքնազգացողության և լարվածության արդյունքում ՀՀ ոստիկա¬նության ներքին անվտան¬գության վարչությունում, այնուհետև՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառա¬յությունում, բա¬ցատ¬րություն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքն ու Ա.Ղալումյանը Արթուր Հակոբ¬յանին համապա¬տասխանաբար՝ 10.000 և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար¬ները տվել են որպես կաշառք, որ նա ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստե¬փանյանի միջոցով իրենց նշա¬նակի համապատասխան պաշտոններում։ Վերը նշված ցուցմունքները վկա Ա.Ալոյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղալումյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։ Վկա Գենադի Ազատի Դավիդյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանը հան¬դի¬սանում է իր կնոջ եղբայրը, ով ծառայել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստի¬կանություն» ծառայությունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբերին զբաղեցրած պաշտոնից ազատ¬վել ու գրանցվել է ոստիկանության կադրերի ռեզերվում։ 2012թ. հունիս ամսին վերջինս իրեն տեղե¬կացրել է, որ նրա ընկեր Աղասի Ալոյանը խոստացել է բարեկամի՝ Արթուր Հակոբ¬յանի միջոցով օգնել վերականգնվել նախկին պաշտոնում։ Արթուրի հետ հանդիպմանը միասին գնա¬լու Ա.Ղալումյանի առաջարկին համաձայնել է և նրա հետ գնացել է Երևան քաղաքի Մաշ¬տոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարան, որտեղ հանդիպել են Արման և Արմեն անուններով երի¬տա¬սարդների, ովքեր ներկայացել են որպես ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյա Հայ¬կարամ Ստեփանյանի մտերիմներ։ Արմանը խոս¬տացել է մեկ շաբաթվա ընթացքում կար¬գավո¬րել այդ հարցերը։ 2012թ. հունիսի 28-ին Ա.Ղալումյանը ընտանիքի անդամների հետ միասին Դիլիջան քաղաքից տեղափոխվել է իրենց տուն։ Նույն օրը՝ ժամը 17։45-ին, իր կնոջ հետ տնից դուրս գալիս մուտքի դիմաց հանդիպել Ա.Ղալումյանին մեկ այլ տղամարդու հետ, ով եղել է ակնոցներով, կեղտոտ մարզազգեստով։ Ա.Ղալումյանը նրան ներկայացրել է որպես Ար¬մանի կնոջ հայր՝ ասելով, որ գնում են Հայկարամ Ստեփանյանին հանդիպման։ Ա.Ղա¬լում¬յանին հորդորել է զգույշ մնալ և հեռացել է։ Հետագայում Ա.Ղալումյանն իրեն պատմել է, որ պաշտոնի նշանակման համար Արթուր Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ գումարը չի կարողանում ստանալ։ Բացի այդ, Ա.Ղալումյանը տեղեկացրել է, որ Աղասի Ալոյանը նույն նպատակով Ա.Հակոբյանին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, որը ևս Ալոյանին չի վե¬րադարձվել։ Հասկանալով, որ Ա.Ղալումյանը խաբվել է՝ նրան հորդորել է դիմել ոստի¬կա¬նություն։ Տեսնելով, որ վերջինս ոստիկանություն չի դիմում՝ անձամբ հանդիպել է իր ընկեր, Ռազմական ոստի¬կանության աշխատակից Հրայր Նա¬զարյանին, նրան պատմել է ողջ եղե¬լութ¬յունը՝ խնդրելով Հայկարամ Ստեփանյանից պար¬զել եղելությունը։ ՊԱրզվել է, որ Հ.Ստե¬փան¬յանը վերոնշյալ նշանակումներից առհասարակ տեղյակ չէ, որի կապակցությամբ նա կատարվածին տվել է օրինական ընթացք։ Վկա Մելսիդա Թոռնիկի Վարդումյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանը իր ամու¬սինն է, ով երկար տարիներ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառա¬յութ¬յունում, սա¬կայն 2011թ. դեկտեմբեր ամսին զբաղեցրած պաշտոնից ազատվել է։ ՀՀ ոստի¬կանությունում աշխատելու տարիներին ընկերություն է արել Աղասի Ալոյանի հետ և գտնվել ջերմ հարաբերություն¬ների մեջ։ 2012թ. հունիս ամսին ամուսնուց տեղեկացել է, որ Ա.Ալոյանի բարեկամը ջերմ հարաբերութ¬յուն¬ների մեջ է գտնվում ոստիկանության բարձրաստիճան պաշ¬տոնյայի հետ, ում միջոցով կարող է վերականգնվել նախկին աշխատանքին։ Ա.Ղալումյանը քրոջ ամուսնու՝ Գենադի Դավիդյանի, հետ գնացել և հանդիպել է երկու երիտասարդների, ովքեր խոստացել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով լուծել ամուսնու աշխատանքի տեղա¬վորման հարցը։ Դրանից մի քանի օր անց տեղեկացել է, որ այդ հարցով նշված երիտասարդ¬ներն այլևս չեն զբաղվելու, նրանց փոխարեն զբաղվում է երիտա¬սարդներից մեկի աները՝ Ար¬թուր Հակոբ¬յանը, ով իր հերթին հանդիսանում է Գագիկ Բեգլարյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի 28-ին Ա.Ղալումյանը Երևան քաղաքում հանդիպել է Արթուրին և ևս մեկ այլ անձնա¬վորության, ովքեր պաշտոնի նշանակման համար պահանջել են 30.000 ԱՄՆ դոլար, որին ամուսինը համաձայնել է։ Այդ օրն ամուսինը վերջիններիս տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հա¬ջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Հետագայում Արթուրը և նրա ծանոթը խոստումը չեն կատարել, Ա.Ղալում¬յանին աշխա¬տանքի չեն տեղավորել և խաբեությամբ հափշտակել են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Վկա Արման Հակոբի Հարությունյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանը հան¬դիսանում է կնոջ՝ Լարիսա Հակոբյանի, հայրը։ Վերջինս զբաղվել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնի¬շի ավ¬տո¬մեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Ա.Հակոբյանը ունեցել է «Օպել» մակ¬նիշի ավ¬տոմեքենա, սակայն տեսողական խնդիրների պատճառով ավտոմեքենան վարել է նրա վարորդ Արմեն Սահակյանը։ Ճանաչում է նաև Սևան քաղաքի բնակիչ Աղասի Ալոյանին, ով հանդիսանում է Ա.Հակոբյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի ամսին, երբ գտնվել է Ա.Հակոբ¬յանի տանը, վերջինս Ա.Սա¬հակյանի ներկայությամբ ասել է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով պետք է օգնի նրա ծանոթ Արթուր Ղալում¬յանին ճանապարհային ոստիկանությունում պաշտո¬նի նշանակվելու հարցում։ Ա.Հակոբյանն իրեն ասել է, որ Արթուր Ղալումյանին պետք է ներկա¬յանա որպես ՀՀ ոստիկանության համակարգում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստե¬փանյանի ծանոթ և խոստանա, որ նրա կամ այլ բարձ¬րաս¬տիճան պաշտոնյայի միջոցով կլուծ¬վի Ա.Ղալումյանի պաշտոնի հարցը։ Դրանից հետո Արմեն Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարանում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին ու նրա փեսային։ Ինքն ու Արմեն Սահակյանը Ա.Ղալումյանին վստահեցրել են, որ կարող են նրան նշանակել վաշտի հրամանատարի պաշտոնին՝ խնդրելով մի քանի օր ժամանակ։ Մի քանի օր անց Ա.Հա¬կոբյանի խնդրանքով նորից զանգահարել է Ա.Ղալումյանին և ասել, թե իբր Հ.Ստեփանյանը ՀՀ-ում չէ, աշխատանքի տեղավորման հարցը կլուծվի նրա վերադառնալուց հետո։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանը պարբերաբար զանգահարել է իրեն, սակայն ինքը չի իմացել, թե ինչ պա¬տասխանի։ Նույնիսկ մեկ անգամ իր հեռախոսազանգին պատասխանել է Արմեն Սահակյանը։ 2012թ. հուլիս ամսին Աղասի Ալոյանի պահանջով «Հավանա» ռեստորանում հանդիպել է վեր¬ջինիս և Ա.Ղալումյանին, նրանց հետ խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Ա.Ղա¬լում¬յանը աշխատանքի տեղավորման համար Ա.Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով նշանակվի վաշտի հրամանատարի պաշտո¬նում։ Վկա Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 2011 թվա¬կա¬նից աշ¬խա¬տել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ որպես ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդա¬¬կան։ 2012թ. հուլիսի 26-ին Երևանի ռազմական ոստիկանության բաժնի պետ Հրայր Նազար¬յանն իրեն հայտնել է, որ ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվող Արթուր Ղա¬լումյանից և Աղասի Ալոյանից ինչ-որ քաղաքացի վերցրել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ՝ իր միջոցով պաշտոնի նշանակելու պատրվակով։ Կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունենալով՝ Ա.Ղալումյանին և Ա.Ալոյանին հրավիրել է իր աշխա¬տա¬¬սենյակ, զրու¬ցել նրանց հետ, ինչի արդյունքում պարզել է, որ վերջիններս կաշառք տալու միջոցով փոր¬ձել են պաշտոններ ստանալ, սակայն դարձել են խաբեության զոհ։ Անմիջապես զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության պետին, ում հանձնա¬րարականով նշանակվել է ծառայո¬ղա¬կան քննություն։ Ծառայողական քննությամբ պարզվել է, որ ոմն Արթուր Հա¬կոբ¬յանը, ում երբևէ չի ճանաչել, Ա.Ղալումյանին վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու, իսկ Ա.Ալո¬յանին պաշտոնական առաջխաղացման համար 2012թ. հունիս-հուլիս ամիսներին կա¬շառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, հափշտակել այդ գումարները։ Վկա Հ.Ստեփանյանը նաև նշել է, որ Արթուր Ղալումյանին և Աղասի Ալոյանին երբևէ չի ճանաչել, նրանց պաշտոնի նշանակելու հարցով որևէ մեկն իրեն չի դիմել, նշել է նաև, որ Արթուր Հակոբյան, Արման Հարությունյան և Արամ Ստեփանի Մկրտչյան կենսագրական տվյալներով անձանց ևս չի ճանաչում։ Վկա Հրայր Հրաչիկի Նազարյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 1994 թվականից ծա¬ռայում է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունում, իսկ 2012թ. ապրիլի 28-ից զբաղեցնում է Երևանի բաժնի պետի պաշտոնը։ Ճանաչում է Հայկարամ Ստեփանյանին, քանի որ վերջինս երկար տարիներ եղել է իր վե¬րադասը։ 2012թ. հուլիսի վերջին իրեն է զանգահարել Արարատի զինվորական կոմիսար Գենադի Դավիդյանը և առաջարկել հանդիպել։ Հանդիպման ժամանակ վերջինս տեղեկացրել է, որ իր բարեկամ Արթուր Ղալումյանը ինչ-որ Արթուր Հակոբյանի տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ այն փոխանցի Հայկարամ Ստեփանյանին, իսկ վերջինս էլ Ա.Ղալումյանին նշանակի ճանապարհային ոստիկանութ¬յան վաշտի հրամանատարի պաշ¬տոնին։ Գ.Դավիդյանը խնդրել է, որ ինքը զանգահարի Հ.Ստեփանյա¬նին և ճշտումներ կատարի՝ արդյոք նա տեղյակ է այդ պատմությունից։ Հետագա օրերին այդ ամենի մասին տեղեկացրել է Հ.Ստեփանյանին, ով հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի, որին այնու¬հետև տվել է օրինական ընթացք։ «Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված էլեկտրոնա¬յին կրիչները զննելու մասին արձանագրությամբ, համաձայն որի՝ 2012թ. մայիսի 01-ից մինչև 2012թ. օգոստոսի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Արթուր Ղալումյանի 093-077022, 091-077022 և Աղասի Ալոյանի 093-020888, 091-912411 հեռախոսահամարներին մուտ¬քային և ելքային զանգեր են կատար¬վել Արամ Մկրտչյանի և Արթուր Հակոբյանի կողմից շահագործվող 098-323122, 096-573335, 095-956745 հեռախոսահամարներից։ Նույն ժամանա¬կա¬հատվածում մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի, Արթուր Հա¬կոբ¬¬յանի, Արման Հարությունյանի, Արմեն Սահակյանի կողմից շահագործվող 096-573335, 098-323122, 095-956745, 098-321515, 098-231515 և 094-643900 հեռախոսահամարների միջև։ Բացի այդ, 2012թ. հունիսի 28-ին և 29-ին, այսինքն՝ Արթուր Ղալումյանի կողմից Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք համապատասխանաբար՝ 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ տա¬լու օրե¬րին, Արթուր Ղալումյանի 093-077022 հեռախոսահամարից ելքային և մուտքային զանգեր են կատարվել Արթուր Հակոբյանի 096-573335 բջջային հեռախոսահամարին։ Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «Արդշինինվեստ» բանկի Դիլիջանի մասնաճյուղի վարկավորման և ոսկյա զարդերի գրավի թիվ 7G պայմանագրով և ոսկյա իրերի գրավի ու հանձնման-ընդունման թիվ 7G/01083584 ակտի առկայությամբ, համա¬ձայն որոնց՝ Արթուր Ղալումյանի մայրը՝ Մարգարիտա Չոբանյանը 2012թ. հունիսի 29-ին նշված բանկի մասնաճյու¬ղից ոսկու գրավադրմամբ ստացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթի՝ «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճա¬րանում 2012թ. հուլիսի 02-ին Ա.Ղալումյանի կատարած 11.500 ՀՀ դրամ վճարելու մասին թիվ 40933080 ՀԴՄ կտրոնի առկայությամբ, ինչը հիմնավորում է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ Ա.Ղալումյանի կապը, երբ կաշառքը տալուց հետո հանդիպել են տվյալ հյու¬րա¬նոցի սրճարանում։ Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «Ղ-Տելեկոմ», «Արմեն¬Տել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված բջջային հեռախոսահամարների վերծանում¬ների առկայությամբ, համաձայն որոնց՝ 2012թ. մայիսի 01-ից մինչև 2012թ. օգոս¬տո¬սի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Արթուր Ղալումյանի 093-077022, 091-077022 և Աղա¬սի Ալոյանի 093-020888, 091-912411 հեռախոսահամարներին մուտքային և ելքային զան¬գեր են կատարվել Արամ Մկրտչյա¬նի, Արթուր Հակոբյանի շահագործած 098-323122, 096-573335, 095-956745 հեռախոսահամարներից։ Նույն ժամանակահատվածում մուտքային և ել¬քա¬յին զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի, Արթուր Հակոբյանի, Արման Հարությունյանի, Արմեն Սա¬հակ¬յանի կողմից շահագործվող 096-573335, 098-323122, 095-956745, 098-321515, 098-231515 և 094-643900, հեռախոսահամարների միջև։ Բացի այդ, 2012թ. հունիսի 28-ին և 29-ին՝ Արթուր Ղա¬լումյանի կողմից Արթուր Հակոբյանին 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար որպես կա¬շառք տալու օրերին, Արթուր Ղալումյանի 093-077022 հեռախոսահամարից ելքային և մուտ¬քային զանգեր են կատարվել Արթուր Հակոբյանի 096-573335 բջջային հեռախոսահամարին։ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. փետրվարի 8-ի դատավճռով, որով դատարանը հիմնավորված է համարել այն, որ Ա.Ղալումյանը, 2011թ. դեկտեմբերի 05-ից ազատված լինելով Ճանապարհային ոստի¬կա¬նության ճանապարհապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի 4-րդ սպայական վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնից և գրանցված լինելով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզեր¬վում, կաշառք տալու միջոցով կրկին պաշտոնի նշա¬նակվելու համար 2012թ. հունիսի 28-ին ծանոթացել է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյա¬¬նի հետ, ովքեր, նախնական համաձայնությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ մոլո¬րութ¬յան մեջ են գցել նրան և հա¬վաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանը 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց կարող է պաշտոնեական դիրքն օգ¬տագործել և նպաստել ճանապարհային ոստիկանության վերոհիշյալ գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշ¬տոնում նշանակվելու հարցում։ Համաձայնելով տալ պահանջվող կաշառքը՝ Ա.Ղալումյանը նույն օրը Ա.Հակոբյանին անձամբ տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դո¬լար, վերջինիս միջոցով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հ.Ստեփանյանին որ¬պես կաշառք տալու համար, սակայն Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը խաբեությամբ հափշտա¬կել և տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։ ՀՀ ոստիկանության պետի 2012թ. հուլիսի 31-ի թիվ 3103-Ա հրամանով, համաձայն որի՝ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր և Ներքին անվտանգության վարչությունների կողմից հա¬մատեղ կատարված ծառա¬յո¬ղական քննութ¬յամբ պարզվել է, որ քաղաքացի «Ա»-ն ՀՀ ոստի¬կանության կադրերի ռեզերվում գտնվող ոստիկանության մայոր Արթուր Ժորայի Ղալում¬յանին պաշտոնի նշանակելու, իսկ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ճանապար¬հապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումար¬տակի 3-րդ սպայական վաշ¬տի 2-րդ սպայական դասակի ավագ տե¬սուչ, ոստիկանության մայոր Աղասի Յաշայի Ալոյանին պաշ¬տոնի առաջխաղացման համար համապատասխանաբար՝ 2012թ. հունիսի վերջերին և 2012թ. հուլիսի սկզբներին կաշառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է՝ Ա.Ղալումյանից 30.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Ա.Ալոյանից՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ և խաբեությամբ տիրացել դրանց, ուստի 2012թ. հուլիսի 31-ից Ա.Ալո¬յանի լիազորությունները դադարեցվել են։ Վերոնշյալ ապացույցները հետազոտվեցին նաև Դատարանում, որոնց արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Այսպես, ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղա¬վոր չճանաչեց, օգտվելով լռելու իր իրավունքից` հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և հարցերին պա¬տասխանելուց, պնդեց քրեական գործի նախաքննության ընթացքում տված և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով Դատարանում հրապա¬րակված ցուց¬մունքները։ Տուժող Արթուր Ղալումյանը Դատարանում ըստ էության վերահաստատեց նա¬խաքննա¬կան ցուց¬մունք¬ները, հայտնեց, որ 1997-2011թթ. ծառայել է ՀՀ ոստիկա¬նությունում՝ զբա¬ղեց¬նելով տարբեր պաշ¬տոններ։ 2007-2011թթ. աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապար¬հա¬յին ոստիկանություն» ծառա¬յութ¬յունում՝ զբաղեցնելով երկրորդ գումարտակի չորրորդ վաշտի հրա¬մանատարի տեղակալի պաշ¬տոնը, որից հետո՝ 2011թ. դեկտեմբերին ազատվել է զբա¬ղեցրած պաշտոնից՝ գրանցվելով ոստի¬կանության կադրերի ռեզերվում։ 2007 թվականից ճա¬նաչել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության աշխատակից Աղասի Ալոյանին և վերջի¬նիս հետ գտնվել նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվե¬լու ժամանակ վերջինս մի քանի անգամ ասել է, որ իր բարեկամ Արթուրի փեսան՝ Ար¬մանը, ազգակցական հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկանությունում բարձր պաշ¬տոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի հետ՝ առաջարկելով վերջինիս միջոցով նշանակվել նույն պաշտոնին։ Ինքը չի համաձայնել, քանի որ սպասել է, որ ոստիկանության կադրերի վար¬չությունից նոր պաշտոն կառաջարկեն։ Չնայած այդ ամենին՝ Աղասի Ալոյանը անընդհատ զան¬¬գահարել է և խորհուրդ տվել դիմել նրանց օգնությանը՝ պատճառաբանելով, որ Հայկարամ Ստեփանյանն այն մարդն է, ով ունի բոլոր հնարավորությունները պաշտոնի նշանակման հար¬ցը լուծելու համար։ Այդ ընթացքում Աղասի Ալոյանի պաշտոնը մեկ աստիճանով իջեցրել էին և ըստ նրա խոսքերի՝ նույն մարդիկ պետք է զբաղվեին նաև իր հարցով՝ վերականգնեին նույն պաշտոնին։ 2012 ամռանն Աղասի Ալոյանը զանգահարել է իրեն և տեղեկանալով, որ գտնվում է Երևան քաղաքում, հայտնել է, որ պաշտոնի նշանակման հարցով պայմանավորվել է իր բարեկամ Արթուրի փե¬սա Արմանի հետ, ով կկազմակերպի այդ գործընթացը։ Նույն օրը Արմանը զանգահարել է իրեն, պայմանավորվել և հանդիպել են Երևանի Մաշտոցի պողոտա¬յում գտնվող բացօթյա սրճա¬րանում։ Ինքը հանդիպման է գնացել փեսայի՝ Գենադի Դավիդյանի հետ, իսկ Արմանը` Արթուր Հակոբյանի վարորդ Արմենի հետ։ Խոսակցության ժամանակ Արմանը, տեղեկացված լինելով իր կողմից ծավալած գործունեության, նախկինում զբաղեցրած պաշտոնի, աշխատանքից ազատելու պատճառների մասին՝ հայտնել է, որ ջերմ հարաբե¬րութ¬յունների մեջ է գտնվում Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կանի ամեն ինչ իրեն աշխատանքի տեղավորելու համար։ Ա.Հարությունյանն իր աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց մասին տեղյակ են եղել միայն ոստիկանության կադրերի վարչության աշխատակիցները, Աղասի Ալոյանը և իր հարազատ¬ներից մի քանի հոգի։ Հետագայում հասկացել է, որ այդ ամենը Ա.Հարությունյանին հայտնի է դարձել Աղասի Ալոյանից։ Հանդիպումից մի քանի րոպե անց իրեն զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հայտնել, որ արդեն խոսել է Ա.Հարությունյանի հետ և ամեն ինչ լավ է լինելու՝ հորդորելով չանհանգստանալ։ Դրանից հետո հեռախոսակապի մեջ է գտնվել Ա.Հա¬րութ¬¬յուն¬յա¬նի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից, նրա վերադառ¬նալուն պես կկարգավորվի այդ հարցերը։ Մոտ 15 օր անց զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և տեղեկացրել, որ Հայկարամ Ստեփանյանը երիտասարդ Ա.Հարությունյանին չի վստահում, ուստի նրա պահանջով այդ հարցով կզբաղվի իր ազգական Արթուրը։ Քիչ անց իրեն է զանգա¬հարել Արթուր Հակոբյանը և ասել, որ Աղասի Ալոյանը պատմել է Հայկարամ Ստե¬փան¬յանի միջո¬ցով բարձր պաշտոն զբաղեցնելու իր ցանկության մասին՝ պահանջելով հան¬դիպել և զրուցել։ Նույն օրը զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հորդորել է վստահել Արթուր Հակոբյանին և ազատ խոսել նրա հետ։ Այդ օրը միայնակ հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, նրա ուղեկ¬ցությամբ գնացել են «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ վերջինս իրեն ծանոթացրել է Արամ Մկրտչյա¬նի հետ, ով ներկայացել է որպես Արամ Ստեփանիչ։ Խոսակցության ժամանակ վերջինս մեկ անգամ ևս տեղեկանալով, որ խնդիրն Ա.Ղալումյանին վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելն է՝ թղթի վրա գրել և ցուցադրել է 30.000 թիվը, որին համաձայնել է՝ հասկանալով, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելու համար իրենից պահան¬ջում են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուր Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն` գումարը վերցնելու, սակայն Արթուրին հայտնել է, որ տվյալ պահին կարող է տրամադրել միայն 25.000 ԱՄՆ դոլարը, իսկ 5.000 ԱՄՆ դոլարը կտրամադրի հաջորդ օրը։ Ճանապարհին Արամը զանգահարել է Արթուրին, զրույցի ընթացքում Արթուրը նրան հայտնել է, որ « 25 կգ ձուկը կլինի այսօր, իսկ մնացած 5-ը՝ վաղը»՝ ակնարկելով 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարների մասին։ Արթուրը հեռախոսն անջատելով՝ իրեն հայտնել է, թե նորմալ է, այդպես էլ կլինի։ Կնոջից` Մելսիդա Վարդումյանից վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլարը և անմիջապես վեր¬ջինիս ներկայությամբ փո¬խանցել Արթուրին, այնուհետև միասին վերադարձել են հյուրա¬նոց՝ պայմանավորվելով մնա¬ցած 5.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ օր հետո։ Ինքն Արթուրին ասել է, թե չի վստահում, որևէ մեկին չի ճանաչում, սակայն վերջինս հավաստիացրել է, թե կարող է վստահել նրան, քանի որ հենց Աղասիի հորեղբոր տղան է, նշել, որ ինքն որևէ մեկին ճանաչելու խնդիր չունի, նրա հետ գործ ունի, ներկայացրել, թե Գագիկ Բեգլարյանն էլ իր «ախպերն ա»։ Հասնելով նույն հյու¬րա¬նոցի դիմաց՝ Արթուր Հակոբյանը մտել է ներս, վերա¬դարձել Արամ Մկրտչյանի հետ և նստել իր ավտոմեքենան։ Հասնելով Երևանի քաղաքապետա¬րանի դիմաց՝ Արամն իջել է ավտոմե¬քե¬նայից, սակայն մինչ այդ խնդրել է, որ 25.000 ԱՄՆ դոլարը մնա Արթուրի մոտ։ Արթուրին նույն¬պես իջեցրել է, որից հետո ուղևորվել է Դիլիջան, ճանապարհին Արթուրը զանգահարել է իրեն և հանգստացրել, թե ամեն ինչ նորմալ է։ Դիլիջան չհասած՝ իրեն է զանգահարել նաև Աղասի Ալո¬յանը, հայտնել, թե խոսել է Արթուրի հետ, տեղյակ է, որ ինքը 25-ը տվել է, 5-ն էլ վաղն է տալու, վստա¬հեցրել, թե ամեն ինչ նորմալ է լինելու։ Հաջորդ օրը ծնող¬ները բանկում գրավադրել են ոսկյա զարդեր, որից գոյացած գումարին ավելացրել է որոշակի գումար և «Համալիրի» մոտ առձեռն 5.000 ԱՄՆ դոլարը փոխանցել Արթուր Հակոբ¬յանին՝ այդ մասին տեղեկացնելով նաև Աղասի Ալոյանին։ Սակայն պայմանավորված ժամ¬կետում իրեն այդպես էլ պաշտոնի չեն նշանակել, որից հետո ինքն Աղասիին խնդրել է Արթուրին փոխանցել, որ այլևս այդ պաշտոնը պետք չէ, թող գումարը վերա¬դարձնեն, այնինչ, իրեն դարձյալ համոզել են, թե ամեն ինչ նորմալ է լինելու։ Ինքը հան¬դիպում է պահանջել, հանդիպել են Սևան քաղա¬քում գործող ռեստորանում, ուր Արթուրն եկել էր վարորդի, իսկ Աղասին՝ երկու այլ ընկերների հետ։ Սեղանի շուրջ Արթուրը դարձյալ փորձել է հանգստացնել իրեն, սակայն պահանջել է, որ նա իր գումարը վերադարձնի։ Արթուրը խնդրել է ևս 2 օր համբերել՝ խոստանալով, որ գործը լինելու է։ Հասկանալով, որ իրեն խաբում են՝ Աղասիին հորդորել է, թե քանի որ նա է երաշխավորել, կամ գումարն են իրեն վերադարձնում կամ անձամբ գնալու է Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ և պատմելու է ճշմարտությունը։ Աղասին համաձայնել է, պարտավորվել, որ եթե Արթուրը գումա¬րը չվերադարձնի, պատրաստ է իր թանկարժեք մեքենան իրեն տալ, ինչին չի համաձայնել։ Աղասին իրեն առաջարկել է գտնել Երևանում գտնվող նրա բնակարանի որևէ գնորդի, նշել, որ ցանկանում է այդ բնակարանը 40.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել և վաճառքից գոյացած եկամտի հաշվին պարտավորվել է վերադարձնել իր գումարը, նույնիսկ, այդ տան հատակագիծն է իրեն տվել։ Նրան առաջարկել է 10.000 ԱՄՆ դոլար ավելացնել՝ պայմանով, որ բնակարանն իր անվամբ վե¬րաձևա¬կերպվի, եթե նա է պատասխանատ¬վություն վերցնում։ Աղասին նախ՝ համա¬ձայնել է, սակայն հետագայում հրաժարվել է, ապա նրա կնոջ եղբայրը, ով նստած էր Աղասիի մեքենայի մեջ, մոտեցել է իրեն և ասել, թե իրեն որևէ գումար տալու չունեն, ում ուզում է, թող բողոքի։ Հարցերին պատասխանելիս նաև հայտնեց, որ 2012թ. ամռանը «Մարիոթ» հյուրանոցում հանդիպելու օրը ինքը և Արթուրը իր մեքենայով գնացել են հյուրանոց, ուր մատուցողը մոտեցել և ասել է, որ իրենց սպասում են 2-րդ հարկում։ Մտնելով առանձնասենյակ՝ տեսել է Հայկարամ Ստեփանյանի ներկայացուցչին, ով տպավորիչ տեսք ուներ, կոստյումով և փողկապով էր։ Իրենց զրույցը տևել է շուրջ 10-15 րոպե, խմել են ջուր ու զովացուցիչ ըմպելիք։ Տվյալ պահին Արամը թղթի վրա գրել է գումարի չափը, որն իր նստած դիրքից չէր երևում, Արթուրն է կար¬դացել ու ասել, թե գումարը շատ է։ Մանրամասնեց, որ 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վերջնական ստանա¬լուց հետո Արթուրի հետ շուրջ մեկ ամիս ակտիվ հեռախոսազրույց են ունեցել, սակայն հետա¬գայում «Գյուղինստիտուտի» մոտ գործող սրճարանում հանդիպման չներկայանալուց հետո Արթուրն իր հեռախոսազան¬գերին այլևս չի պատասխանել։ Հաջորդ օրը նրա փեսա Ար¬մանն իրեն հայտնել է, թե Արթուրը գիշերը գնացել է Վրաստան՝ աներոջ տուն, այդ ընթացքում Արմանը և Աղասին հեռախոսազրույց են ունեցել և իրեն տեղեկացրել են, որ Արթուրը Վրաստանից կգա ու խնդիրը կկարգավորի, գումարը կվերա¬դարձնի, սակայն Արմանն ասել է, թե գումարը չի տալու։ Հստակեցրեց, որ Աղասին սկզբում ասել է, թե հորեղբոր տղայի փեսան է գործն անելու, որից հետո ասել է, թե քանի որ նա երիտասարդ է, նրան չեն վստահում, այդ հարցով զբաղվելու է հենց Արթուրը, այդ պահին դեռ գումարային հարցեր չկային։ Աղասին ասել է, որ մինչև գու¬մար չլինի, հարցը չի լուծվի, չնայած գումարի չափը չէր նշել։ Արմանին հանդիպել է մեկ անգամ՝ եղել են ինքը, իր փեսա Գենադին և Արմենը, բացի այդ, հեռախոսազրույց է ունեցել նրա հետ։ Պաշտոնի նշանակման համար նախապես կոնկրետ գումար չէր նախատեսել, գումարի չափն ասել է Արթուրը։ Այդ շրջանում բնակվում էր իր քրոջ տանը, այդ պատճառով 25.000 ԱՄՆ դո¬լարն այդ տանն էր, քանի որ և ապահով էր, և այդ գործի համար կարող էր պետք գալ։ Արթու¬րին վստահել է, քանի որ Աղասիի միջոցով էր նրան ճանաչում, Արթուրին գումարը տալուց հե¬տո ինքը հայտնել է, որ որևէ մեկին չի վստահել, ճանաչում է Աղասիին և Արթուրին։ «Մարիոթ» հյուրանոցում հնարավոր է անգամ, որ թղթի վրա գումար իրականում գրված չի եղել, ինքը չի սակարկել, քանի որ Արթուրը կարդալով թուղթը՝ դիմել է Արամի Ստեփանիչին, թե՝ թանկ ես գրել, որից հետո ասել է, թե մի բան կանենք։ Արթուրը կոնկրետ թիվ հյուրանոցում չի հնչեցրել, դուրս գալուց հետո է իրեն ասել 30.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, նշել, որ դրանից պակաս չի լինի։ Նախաքննա¬կան հակասական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրեց, որ հյուրա¬նոցում կայացած իրենց զրույցի ընթացքում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առա¬ջարկել է գումարը տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իր նշանակումից հետո, որին վերջինս չի հա¬մաձայնել։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուրը զանգահարել է Արամ Ստեփանիչին, նախ՝ ճշտել, արդյոք Արամ Ստեփանիչն է, թե՝ ոչ, սկզբում ցույց է տվել, թե չի ճանաչում նրան, իսկ հետո նրանց խոսակցությունը դարձել է մտերմիկ։ Արթուրը ճանապարհին էլ հանգստացրել է իրեն, նշել, թե Ստեփանիչին լավ գիտի, նա հաստատ գործը կանի, դրանից էլ հասկացել է, որ նրանք ծանոթ են։ Պնդեց, որ Արթուրը կաշառքի գումարի չափն իրեն հայտնել է Ստեփանիչի հետ հեռախոսազրույց ունենալուց հետո։ Հյուրանոցում հանդիպման պահին Արամը մի պահ առանձ¬¬նացել է, Արթուրն ասել է, թե նա Հայկարամ Ստեփանյանի հետ է հեռախոսազրույց ունենում։ Մանրամասնեց, որ Արթուրը «25կգ ձկան» ծածկագրով հեռախոսազրույցը Արամ Ստե¬փա¬նիչի հետ ունեցել է «Մարիոթ» հյուրանոցից դուրս գալուց հետո, երբ գնում էին գումարի հետևից, Ար¬թուրը զանգել է նրա հեռախոսից, կեսօրին մոտ էր։ Տեղյակ չէ, թե իր տված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ի վերջո իրականում ում է հասել, Արթուրն է հեռախոսով հավաստիացրել, թե գու¬մարը տեղ է հասել, միայն վերջինիս խոսքերից գիտի, որ գումարը հասել է Արամ Ստեփանիչին։ Արթուրն իրեն տվել է Արամ Ստեփանիչի հեռախոսահամարը, պարբերաբար զանգա¬հարել է այդ համարին, սակայն այդ զանգերին չեն պատասխանել։ Արթուրին ասել է, որ այդ հեռախո¬սա¬համարը չի պատասխանում, որից հետո իր հեռախոսին փակ հեռախոսահամարից զանգ է եկել, զանգահարողը ներկայացել են որպես Արամ Ստեփանիչ։ Վերջինս հայտնել է, թե ամեն ինչ նորմալ է, իր կարծիքով՝ զանգահարողը փողկապով այն նույն անձն էր, ում հանդիպել էին Արթուրի հետ հյուրանոցում։ Փակ համարից նման զանգ էլի եղել է. Արթուրի՝ Վրաստան մեկ¬նելուց հետո, դարձ¬յալ այդպիսի զանգ է ստացել, նույն Արամ Ստեփանիչը տեղեկացրել է, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։ Ըստ էության, Արթուրին վստահել է Աղասիի պատճառով և եթե Աղասիին չճանաչեր, Արթուր Հակոբյանին գումարը չէր տա։ Իրավապահ մարմին¬ներին դի¬մելիս գիտակցել է հնարավոր իրավական հետևանքները, սա¬կայն ցանկացել է Արթուրի խար¬դախության դեմն առնել ու գումարը հետ ստանալ։ Աղասի Ալո¬յանից է տեղյակ, որ Հայկարամ Ստե¬փան¬յանը Արթուր Հակոբյանի փեսա Արմանի մոր ընկերն է։ Արամ Ստեփանիչին հանդի¬պել է երկու անգամ։ Պնդեց, որ 30.000 ԱՄՆ դոլարի չափի մասին խոսակցությունն եղել է հյու¬րա¬նոցից դուրս գա¬լուց հետո, Արամ Ստեփանիչի ներկա¬յությամբ այդ թիվը չի հնչեցվել։ Նշեց, որ 30.000 ԱՄՆ դոլարն իրեն չի վերադարձվել կամ փոխհատուցվել, ներկայացրեց քաղաքացիական հայց` խնդրելով վերոնշյալ գումարը բռնագանձել ամբաստանյալ Ա.Հակոբ¬յանից հօգուտ իրեն։ Խնդրեց ամբաստան¬յալի նկատմամբ նշանակել ամենախիստ պա¬տի¬ժը` պատճառաբանելով, որ զրկվել է ոչ միայն գումարից, այլև ՀՀ ոստիկանության համակարգում այլևս ծա¬ռայելու հնարավորությունից։ Հայտնեց նաև, որ երբ իրեն ու Աղասի Ալոյանին հրավիրել են Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատասենյակ, այնտեղ Աղասի Ալոյանը պատմել է, որ որպես կաշառք Արթուր Հակոբյանին տվել են համապատասխանաբար` 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ նա Հայկա¬րամ Ստե¬փանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոնների։ Չնայած դրան՝ հետա¬գայում Աղասին հրաժարվել և հայտնել է, թե իբր այդ 10.000 ԱՄՆ դոլարը ոչ թե կաշառք էր, այլ պարտք եղած գումարի վե¬րա¬դարձ։ Վկա Աղասի Յաշայի Ալոյանը Դատարանում ըստ էության տվեց նախաքննականին նույնաբովանդակ ցուցմունքները։ Հարցերին պատասխանելիս մանրամասնեց, որ Արթուր Ղա¬լումյանը թեև իրեն տեղեկացրել էր, որ Արթուր Հակոբյանին 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել, սակայն իրականում չգիտի, արդյոք դա այդպես է, թե` ոչ։ Անձամբ զանգահարել է Արթուր Հակոբյանին, ով ասել է, որ հարցերը շուտով կկարգավորի, սակայն նա չի ընդունել գումար ստա¬նալու հանգա¬մանքը։ Արթուր Հակոբյանի և Արթուր Ղալումյանի միջև կայացած խո¬սակցութ¬յուններին որևիցե առնչություն չի ունեցել, իրեն պաշտոնի նշանակման հարցով որևէ գումարային խո¬սակցություն չի եղել։ Հայկարամ Ստեփանյանն աշխատում էր ոստիկա¬նութ¬յու¬նում, նա Արթուր Հակոբյանի փեսայի բարեկամն է։ Սույն դեպքի հետ կապված ինքը և Արթուր Ղալումյանը, իրոք, եղել են Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ, ով զարմացել է, թե այդ ինչ խո¬սակցություն¬ներ են իր անվան շուրջ պտտվում։ Ինքը մինչև Արթուր Հակոբյանի հայտնվելը և վերջինիս կողմից հարցերը կարգավորելն առաջարկել էր Արթուր Ղալումյանին 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց տալ իր ավտոմեքենան, սակայն Ա.Ղալումյանն ավտոմեքենայի շուկայական արժեքը գնահատել է 20.000 ԱՄՆ դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին չի համաձայնել, քանի որ ինքն այդ մեքենան գնել էր 40.000 ԱՄՆ դոլարով։ Ավելին՝ Ղալումյանը պահանջել է նաև իր բնակարանը գրանցել նրա անվամբ։ Նման առաջարկին համաձայնել է այն բանից հետո, երբ Ղալումյանն ասել է, թե կբո¬ղոքի և իրեն աշխատանքից հանել կտա։ Ինքը երբևէ Արթուր Ղալումյանի մոտ չի երաշխա¬վորել, թե Արթուր Հակոբյանը գումարով կարող է նրա պաշտոնի վերականգման հար¬ցերը լուծել, չի ասել նաև, թե 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Արթուր Հակոբյանը բոլոր հարցերը կլուծի։ Նշեց նաև, որ Ղալումյանն իրեն նախապես չէր հայտնել, թե պաշտոնի նշանակ¬վելու համար որևէ անձի կաշառք պետք է տա, նա իրեն 30.000 ԱՄՆ դոլարի մասին հայտնել է այն ժամանակ, երբ զանգա¬հարել և փնտրում էր Արթուր Հակոբյանին։ Արթուր Ղալումյանն իրեն հայտնել է, որ հանդիպել է ինչ-որ բարձրաստիճան պաշտոնյայի օգնականի հետ, ով նրա հար¬ցերը պետք է լուծի, իր հար¬ցին, թե ինչ պաշտոն է ուզում, Ղալումյանը պատասխանել է, թե թող դա էլ անակնկալ լինի, սա¬կայն գումարի մասին որևէ խոսք չի գնացել։ Միայն «փոխոս¬տիկա¬նապետի» (ըստ էության Հայկարամ Ստեփանյանի) աշխատասեն¬յակում է իրեն հայտնի դար¬ձել, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոն է ցանկացել, քանի որ մինչ այդ հրաժարվել էր ցածր պաշտոնների նշանակվելու առաջարկից։ Արթուր Ղալումյանը չի հայտ¬նել, թե գումարը տալիս ում է վստահել։ Չհամա¬ձայնեց տուժող Արթուր Ղալումյանի այն հայ¬տարարությանը, թե իբր վերջինս իրեն վստահելով ու իր երաշխավորությամբ է Արթուրին գու¬մար տվել, նշեց, որ Արթուր Հակոբյանին ու Արթուր Ղալումյանին ընդամենը ծանոթացրել է։ Իր համար ևս Արթուրը պաշ¬տոն էր առաջարկել, ասել էր, թե «գնանք Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ», սակայն ինքը հրաժարվել էր, իրենց միջև ֆինանսական որևէ հարցեր չեն քննարկվել։ Ընդունեց, որ Արթուր Հակոբյանի հեռախո¬սահա¬մարն Արթուր Ղալումյանին ինքն է տրամադրել։ Հայկարամ Ստե¬փանյանի հնարավոր առնչութ¬յան վերաբերյալ Արմանի հետ որևէ հեռախոսազրույց չի ունեցել, Ար¬թուր Ղալումյանն է Հայաստանից Հ.Ստեփանյանի բացակայության վերաբերյալ իրեն հայտ¬նել, թեև մինչ այդ նա էր միշտ իրեն հարցնում, թե Հայկարամ Ստեփանյանը եկել է, թե՝ ոչ։ Արամ Ստեփանիչի մասին լսել է Արթուր Ղալում¬յանից։ Իր մեքենան Արթուր Ղալումյանին հանձնել է ոչ թե ի սեփականություն, այլ ի պահ մինչև Արթուրի գալը և հարցերը պարզաբանելը։ Գնի հարցն Արթուր Ղալումյանն է բացել։ Եթե անգամ իր մեքենան 30.000 գնահատվեր, միևնույն է, չէր համաձայնի այն որպես փոխհա¬տուցում Ղալումյանին հանձնել։ Պնդեց, որ աշխատանքի վերականգնվելու կամ առաջ¬խա¬ղաց¬ման համար Արթու¬ր Հակոբյանին գումար չի տվել, նրան պարտք էր 10.000 ԱՄՆ դոլար, որը վերցրել էր բնակարանը վերանորոգելու համար։ Դատարանում հրապարկվեցին և հետազոտվեցին վկա Ա.Ալոյանի հակասական նա¬խաքննական ցուցմունքները, համաձայն որոնց՝ Ա.Ղալումյանի հետ գնացել է Հայկարամ Ստե¬փանյանի աշխատասենյակ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղե¬կություն չունի։ Ինքը Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերականգնվելու հա¬մար Ա.Հակոբյանին 10.000 ԱՄՆ դոլար որպես կաշառք չի տվել, այլ վերադարձրել է նրան պարտք եղած գումարը, սակայն վատ ինքնազգացողության և լար¬վածության արդյունքում ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում, այնուհետև՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, բացատրություն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքն ու Ա.Ղալում¬յանը Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք տվել են համապատասխանաբար` 10.000 և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ վերջինս ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկ¬արամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց տեղավորի համապատասխան աշխատանքի։ Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո ընդունեց, որ երբ Ղալումյանը դիմել է իրեն և հայտնել, որ Արթուր Հակոբյանին է փնտրում, բայց չի գտնում, զանգահարել է Արթուրի փեսա Արմանին և հետաքրքրվել Հայկարամ Ստեփանյանի վերադառնալու ժամկե¬տով։ Արթուր Հակոբյանն իրեն զանգահարել և ասել է, որ Հայկարամը Արմանին չի վստահում, ուստի ան¬ձամբ պետք է հանդիպի Հայկարամին։ Ղալումյանն իրեն Արամ Ստեփանիչի մասին պատմել է մինչ միասին «փոխոս¬տիկանապետի» աշխատասենյակ մտնելը։ Ղալումյանին հանգստաց¬¬րել է, նշել, որ Արթուր Հակոբյանը նրան խաբած չի լինի, որ անձամբ իրեն էլ բազ¬մաթիվ հարցերով օգնել է, վերջինս կգա և հարցերը կհարթի։ Նշեց նաև, որ «Համալիրի» մոտ Արթուր Հակոբյանին հանդիպել է, սակայն 10.000 ԱՄՆ դոլար պարտքն է վերադարձրել։ Մի օր Ար¬թուր Ղալում¬յանն իրեն զանգահարել և հրավիրել է Սևան քաղաք՝ զրուցելու և հաց ուտելու, հանդիպել են, Արթուր Հակոբյանն էլ էր այնտեղ, սակայն նրանց խոսակցությանը ներկա չի գտնվել, հաց են կերել և բաժանվել։ Նշեց նաև, որ Արթուր Ղալումյանը Արթուր Հա¬կոբ¬յանին ճանաչել է նաև մինչ քննվող դեպքը, Հակոբ¬յանն իրենց համար ավտոպա¬հեստա¬մա¬սեր է հայ¬թայթել, չի կարող ասել, որ եթե իրեն վստա¬հելու գործոնը չլիներ, արդյոք Արթուր Ղալում¬յանն Արթուր Հակոբյանին գու¬մար կտար, թե՝ ոչ։ Վկա Մելսիդա Թոռնիկի Վարդումյանը Դատարանում տվեց նախաքննականին ըստ էութ¬յան նույնաբովան¬դակ ցուցմունքներ, մասնավորապես՝ հայտնեց, որ Արթուր Ղալումյանն իր ամուսինն է, ով երկար տարիներ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառա¬յութ¬յունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբերին ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից։ Հարցերին պատասխանելիս մանրամասնեց, որ 25.000 ԱՄՆ դոլար գումարը Դիլիջանի իրենց տնից Երևանում գտնվող ամուսնու քրոջ տուն էր բերել այն նույն օրը, երբ ամուսինը փո¬խանցել է Արթուր Հակոբյանին, դա կատարվել է իր տալի բնակարանում, թեև այն ժամանակ այդ գումարը Երևան բերելու նպատակն իրեն հայտնի չէր։ Ինքն ու դուստրը պետք է Երևան գային իր դստեր ավարտական երեկոյին մասնակցելու համար, իսկ ամուսինը նախապես ինչ-որ հանդիպ¬ման էր գնացել և ասել էր, որ Երևան գալիս գումարը հետը բերի։ Նշեց, որ եթե ամու¬սինը չասեր, այդ գումարը Երևան չէր բերի։ Ինքը գումարը տալի տանը տվել է ամուսնուն, իսկ վերջինս այն փոխանցել է Արթուրին։ Թեև անմիջապես գումարը հանձնելու պահը չի տեսել, սակայն դար¬պասներից դուրս գալիս Արթուր Հակոբյանի ձեռքին տեսել է «Վիվա Սելլ» գրառ¬մամբ նույն տոպրակը, որի մեջ նախապես դրել այդ գումարը։ Արթուրը ներս չի մտել, շքա¬մուտքում էր կանգնել։ Համոզված է, որ Արթուրը դատական նիստերի դահլիճում գտնվող ամ¬բաստանյալն է, քանի որ իր հարցին ամուսինը պատասխանել է, որ նա Աղասի Ալոյանի բարե¬կամն է և միա¬ժա¬մանակ Գագիկ Բեգլարյանի մորաքրոջ տղան։ Նշեց նաև, որ ամուսնու խո¬սակցություն¬ներից գիտի, որ այդ գու¬մարը չի վերադարձվել։ Լսել է, որ ամուսնուն զանգա¬հարել է Արամ Ստեփանիչ անունով անձը, ով «այդ գործի մեջ կար» և վերջինս է ասել ամուս¬նուն, որ Արթուրը պետք է գումարը վերա¬դարձնի, ինքը միայն Աղասի Ալոյանին է ճանաչում, պարբե¬րաբար վերջինիս ու իր ամուսնու հեռախոսային խոսակցութ¬յուններն է լսել։ Դատարանում հրապարակվեցին և հետազոտվեցին վկաներ Գենադի Ազատի Դավիդ¬յանի, Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանի և Հրայր Հրաչիկի Նազարյանի նախաքննական ցուցմունքները, լու¬սանկա¬րով անձանց ճանաչման ներկայաց¬նելու արձանագրությունները, որ¬պես ապացույց ճանաչված և գործին կցված՝ «Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերութ¬յուն¬ներից ստացված էլեկտրոնային կրիչ¬ները և դրանք զննելու մասին արձա¬նագրութ¬յունը, որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերը՝ «Արդշինին¬վեստ» բանկի Դիլիջանի մասնաճյուղի վարկավորման և ոսկյա զարդերի գրավի թիվ 7G պայ¬մա¬նագրով և ոսկյա իրերի գրավի ու հանձնման-ընդունման թիվ 7G/01083584 ակտը և «Մա¬րիոթ» հյուրանոցի սրճարանում 2012թ. հուլիսի 02-ին Ա.Ղալումյանի կողմից կատարված 11.500 ՀՀ դրամ վճարելու մասին թիվ 40933080 ՀԴՄ կտրոնը, Արթուր Ղալումյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչա¬կան շրջանների ընդ¬հանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2013թ. փետրվարի 08-ի դա¬տավճի¬ռը, ՀՀ ոստիկանության պետի 2012թ. հուլիսի 31-ի թիվ 3103-Ա հրամանը, որոնց բովան¬դա¬կութ¬յունը, ըստ մեղադրող կողմի՝ նաև ապացուցողական արժեքը, սույն դատական ակտում արդեն իսկ ներկայացվել են (վերստին չեն ներկայացվում` անհարկի կրկնությունից խուսափելու նապատակով։ Դատա¬րանը փաստում է, որ սույն դատական ակտի հիմքում չի կարող դրվել մե¬ղադ¬րա¬կան եզրակացությունում որպես ապացույց վկայակոչված՝ ՀԴՄ կտրոնը, քանի որ քրեական գործին թելակարված դրա պատճենն անընթեռնելի էր։ Վերոնշյալ դատավճռի առնչությամբ Դատարանը փաստում է, որ այն իրավական հետևանքներ կարող էր առաջացնել և առաջացրել է (մինչև փորձաշրջանի ավարտը, այդ կերպ՝ դատվածության մարումը) բացառապես Արթուր Ղալումյանի և նրա վերաբերյալ վերոնշյալ վերջնական դա¬տա¬կան ակտը կիրառող պետական մարմինների և պաշտոնատար անձանց համար։ Դատարանը փաստում է, որ վերոնշյալ դատավճիռը, դատաքննությամբ հաստատված Ա.Ղալումյանի գործողությունների տեսանկյունով, էական նշանակություն ունի սույն գործով վերջինիս ներկայացրած քաղաքացիական հայցը լուծելիս։ Վերոնշյալ հետևութ¬յան Դատարանը հանգում է` ղեկավարվելով «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքով, որի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` անհատական ակտը (…) չի պարունակում իրավական նորմ և սահմանում է վար¬քագծի կանոններ միայն դրանում ուղղակի անհատապես նշված (նախատեսված) ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց կամ պետա¬կան և տե¬ղական ինքնակառավարման մարմին¬ների (….) համար։ Նույն օրենքի 22-րդ հոդվածի համա¬ձայն` ՀՀ առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարանները կայացնում են որոշումներ, վճիռներ, դատավճիռներ և արձակում կարգադրություններ միայն ՀՀ Սահմա¬նադրության և ՀՀ օրենքներով նախատեսված դեպքերում և սահմաններում։ Ինչ վերաբերում է վկա Արման Հակոբի Հարությունյանի՝ մեղադրական եզրակա¬ցութ¬յու¬նում վկայակոչված նախաքննական ցուցմունքներին, ապա հրապարակվեց և հետազոտվեց նաև գործով ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հա¬կոբյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում վկա Ա.Հա¬¬րութ¬յունյանի տված, տրա¬մագծորեն հակառակ ցուցմունքը, որի բովանդակությունը, առանց դրա նվազ նշանակությունը փաստելու, մեղադրա¬կան եզրակացությու¬նում ներկա¬յաց¬ված չէր։ Համաձայն վերջինիս՝ 2012թ. գարնանը կամ ամռանն իր աներոջ՝ Արթուր Հակոբյանի խնդրան¬քով նրա վարորդ Արմեն Սահակյանի հետ գնացել է հանդիպման մինչ այդ իրեն անծա¬նոթ Արթուր Ղալումյանի հետ, ում օգնելու հարցով դիմել էին իր աներոջը։ Ղա¬լումյանի հետ հան¬դիպման է գնացել, քանի որ իր աները լավ չէր զգում, սակայն անհրաժեշտ էր ինչ-որ հար¬ցեր Ղալումյանից ճշտել։ Հանդիպման ժամանակ իմացել է, որ Ղալումյանը նախ¬կինում ծառայել է Ճանապարհային ոստիկանությունում, նրան ազատել են աշխատանքից, սակայն վերջինս ցանկանում է վերականգնվել պաշտոնին։ Խոսակցության ժամանակ Ղալում¬յանն առաջարկել է 20.000 ԱՄՆ դոլարի չափով «մաղարիչ» անել այդ խնդիրը լուծելու համար, սա¬կայն ինքն այդ թեման չի կոնկրետացրել և քննարկել։ Դրանից հետո խոսակցութ¬յան բովան¬դակությունը պատմել է աներոջը, ով հայտնել է, որ նրա ծանոթներից ինչ-որ մեկը, որի անունը ներկայումս չի հիշում, կօգնի Ղալումյանին այդ հարցով։ Եվս մեկ անգամ հանդիպել է Ղա¬լումյանին, որի ժամանակ արդեն գումարային խոսակցություն որևէ մեկը չի վարել, Ղալում¬յանին հայտնել է միայն, որ հարցի լուծումը ձգձգվում է։ Ոչ գումար է պահանջել և ոչ էլ անուն¬ներ է տվել, ում միջոցով պետք է նրա պաշտոնի վերականգման հարցը լուծվեր։ Ղալում¬յանն է տվել ինչ-որ մարդկանց անուններ, ում միջոցով, ըստ նրա, կարելի էր լուծել այդ խնդի¬րը։ Այդ խոսակցութ¬յան արդյունքները և փոխանցել է աներոջը, որի հետո այլևս Ղալումյանին չի հանդիպել։ Մոտ 1-2 ամիս անց, երբ աները բուժման նպատակով մեկնել և գտնվում էր Մոսկ¬վայում, ինչ-որ անձ իրեն զանգել և հայտնել է, որ աներոջն են տվել 30.000 ԱՄՆ դոլար գու¬մար, որը պահանջել է վերադարձնել, միաժամանակ աներոջը տեղեկացնել նրանց հետ կապ¬վելու անհրաժեշտության մասին։ Նույն արձանագրության համաձայն՝ նախկինում տված հակասա¬կան և իրարամերժ ցուցմունք¬ների վերաբերյալ հարցադրմանն ի պատասխան՝ վկա Ա.Հարութ¬յունյանը հայտնել է նաև, որ նախքան քննիչի մոտ սկզբնական ցուցմունք տալը հետևել է ոստի¬կանության ինչ-որ աշխա¬տա¬¬կից¬ների հորդորներին, ովքեր նշել են, որ եթե խարդա¬խություն կատարած աներոջ դեմ մեղադրող բնույթի ցուցմունքներ չտա, վերջինիս փախուստի մեջ գտնվե¬լու և կատարվածի պատասխա¬նատ¬վությունն իր վրա բարդելու պարագայում ինքն է խարդախության համար պատասխա¬նատվության ենթարկվելու։ Նրանք նաև նշել են, որ նրանց հայտնի է իրականութ¬յունը, որը հայտնել են իրեն, որը և ինքը հետագայում հայտնել է քննիչին՝ իր ցուցմունքները հարմարեցնելով ոստիկան¬ներից լսածին։ Հակասական և իրարա¬մերժ ցուցմունքներից վկա Ա.Հարությունյանն ի վերջո պնդել է առերեսման ժամա¬նակ տվածը` նշելով, որ դա է համապատաս¬խանում իրականությանը։ Նշել է նաև, որ Ղալումյանի մոտ չի ներկա¬յացել որպես Հ.Ստե¬փանյանի բարեկամ, այդ անունն առաջին անգամ լսել է Ղալում¬յանից, ով հայտնել է, որ նրա խնդիրը կարող է լուծել այդ պաշտոն¬յան։ Դատարանը, անդրադառնալով վկա Ա.Հարությունյանի հրապարակված և հետազոտ¬ված ցուցմունքների՝ որպես ապացույցի թույլատրելիութ¬յան ու օգտագործման հնարավո¬րութ¬յան հարցին, փաստելով, որ այն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին մեղադրանքի հիմքում դրված միակ և վճռորոշ ապացույցը չէ, այնուամենայնիվ, սկզբնական ցուցմունքները (բացառութ¬յամբ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի հետ առերես ցուցմունքի) սույն դա¬տական ակտի հիմ¬քում չի դնում` հաշվի առնելով, որ դրանք նախորդում են առերեսման ժամանակ տված ցուց¬մունքին, բացի այդ, չի ապահովել տվյալ վկային իրարամերժ ցուցմունքների շուրջ Դատա¬րանում հակընդդեմ հարցում իրա¬կա¬նացնելու (կոնֆրոնտացիայի) պաշտ¬պանական կողմի իրա¬վունքը (ՄԻ եվրոպական դատա¬րանի «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաս¬տանի» գան¬գատի քննարկման շրջա¬նակ¬ներում 2010թ. փետրվա¬¬րի 23-ին կայացրած վճիռ, «Գաբրիել¬յանն ընդ¬դեմ Հայաստանի» գան¬գատի շրջա¬նակներում 2012թ. ապրիլի 10-ի վճռում, Արտակ Գաբրիել¬յանի վե¬րա¬բերյալ ՎԲ-04/13 գոր¬ծով ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2013թ. սեպտեմ¬բերի 13-ի որոշմամբ արտա¬հայտված իրա¬վական դիրքորոշումներ)։ Թեև վկա Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքի հրա¬պա¬րակմամբ և հետազոտմամբ պարզվեց, որ վերջինս չի ճանաչում Արթուր Հակոբյանին, Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին, ինչպես նաև Արման Հարությունյանին (վերջինիս մորը ճանաչելու և նրա ընկերը հանդիսանալու վերաբերյալ հարցադրումներ Հ.Ստեփանյանին չեն կատարվել), սակայն դատաքննութ¬յամբ վերջինիս մոր ընկերը, ըստ որոշ ցուցմունքների` բարեկամը հանդի¬սանալու վերաբերյալ փաստական տվյալներ ստաց¬¬վեցին ինչպես տուժող Ա.Ղալում¬յանից, այնպես էլ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանից և վկա Աղասի Ալոյանից։ Դեռ ավելին, վկա Արման Հարությունյանը 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին հարցաքննվելիս նշել էր, որ հնարավոր է, որ մոտ 1 տարի առաջ հանդիպել է Հայկարամ Ստեփանյանին, երբ Ռազմական ոստիկանության աշ¬խատակից Արթուր Արիստակեսյանից գնում էր «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի ավտոմեքենան, սա¬կայն այդ հանդիպման մանրամասները չի հիշում։ Նույն ցուցմունքում Ա.Հարությունյանը նաև նշել է, որ Արթուր Արիստակեսյանը և Հայկարամ Ստեփանյանը քավոր-սանիկ են։ Նման իրավիճակում, հաշվի առնելով նաև վկա Ա.Հարությունյանին հարցաքննելու անհ¬նարինությունը, Դատարանը և կողմերը զրկվեցին վերոնշյալ հանգամանքի շուրջ Հ.Ստե¬փան¬յանին հարցաքննելու հնարավո¬րությունից՝ այդ հանգա¬ման¬քը, այդ կերպ նաև Ա.Հա¬¬րություն¬յանին նրա մոր միջոցով ճանաչելու վերաբերյալ վարկածը չեզոք ապացույցների ամբող¬¬¬ջութ¬յամբ հերք¬ված չլինելու պայման¬ներում (Դատարանի համոզմամբ Հ.Ստե¬փան¬յանի և Ա.Հա¬¬րություն¬յանի մոտ առկա էր վերոնշյալ կապը նախաքննական մարմնից թաքցնե¬լու համընկնող շարժառիթ)։ «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Դատարանում հետազոտվեցին հետևյալ ապացույց¬ները. Տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանը Դատարանում տվեց նախաքննականին ըստ էութ¬յան նույնա¬բովան¬դակ ցուցմունքներ։ Հարցերին պատասխանելիս նշեց, որ ավտոմեքենայի գոր¬¬ծարքից մոտ 3 տարի անց է հանդիպել Արթուր Հակոբյանի եղբորը, վերջինս պնդել է, թե եղբայրն իրեն խաբելու նպատակ չի հետապնդել, ուղղակի առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով բուժ¬ման նպատակով մեկնել է Հայաստանից։ Արթուրն ըստ էության իր հեռախո¬սահամարը կարդացել է ավտոշուկայում վաճառելու նպատակով կայանված իր ավտոմե¬քե¬նային փակցված գրառումից և զանգահարել է։ Իրենց պայմանավորվա¬ծությունից հետո կապ չեն պահպանել, միայն պայմանավորված ժամկետը լրանալուց, սակայն ավտոմեքենայի մնա¬ցած արժեքը չվճարելու օրվանից 20 օր անց է Արթուրին զանգա¬հարել, սակայն նրա հեռախոսն անհասանելի էր։ Միայն 4 ամիս անց է դիմել իրավապահ մարմինների աջակցությանը։ Նշեց, որ ներկայումս իրեն տուժող չի համարում, քանի որ հետագայում պարզել է, որ Արթուրն իրա¬կանում իր գումարի մնացած մասը ժամանակին չի վճարել առողջական խնդիր¬ներ ունենալու պատճառով, բացի այդ, ներկա դրությամբ իր գումարն ամբողջությամբ վերա¬դարձվել է։ Հայտնեց, որ գրանցման-քննական բաժանմունքում պայմա¬նագիր կնքելիս ավտո¬մե¬քենայի գինը նշել են սիմվոլիկ՝ 1.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն չի հիշում, թե դա ում նախաձեռ¬նությունն էր։ Նշեց, որ եթե Արթուրն իրեն խաբելու դիտավորություն ունենար, պայմանագրում ավելի քիչ գումար նշված լինելու պայմաններում մեքենայի ողջ արժեքն այլևս իրեն չէր վճարի։ Նշեց, որ իրավապահ մարմիններին դիմել է, քանի որ Արթուրի վերաբերյալ նրա բջջային հեռա¬խոսահամարից բացի այլ տվյալներ չի ունեցել, չէր կարողանում նրա հետ կապ հաստա¬տել։ Մեքենան Արթուրի առաջարկով են այլ անձի անվամբ գրանցել, քանի որ ըստ նրա գու¬մարի մնացած մասը պետք է տար նույն ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու և վարկ ստանալու միջոցով, սակայն բանկում վատ վարկային պատմություն ուներ, ավտո¬մեքենան իր անվամբ գրանցելու դեպքում նրան վարկ չէին տա։ Արթուրի եղբորից իր մեքենան չի պահանջել, քանի որ քննչական բաժնում տեղեկացել էր, որ այն արդեն այլ անձի է վաճառվել։ Նշեց, որ չի ցանկանում, որ Արթուրը քրեական պա¬տաս¬խանատ¬վության ենթարկվի, քանի որ նա գումարի մնացորդը չի տվել առողջական խնդիր¬ներ ունենալու պատճառով։ Վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանը Դատարանում տվեց նախաքննականին ըստ էութ¬յան նույնաբովանդակ ցուցմունքները։ Հարցերին պատասխանելիս նաև մանրամասնեց, որ իր գնած «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի մեքենան թեև ի պահ է հանձնվել իրեն, սակայն գտնվում է կա¬լանքի տակ։ Նշեց, որ մեքենայի գնի շուրջ իր անունից Արթուր Հակոբյանի հետ սակարկել և բանակցել է իր կնոջ քրոջ ամուսին Դավիթ Գրիգորյանը։ Երբ մեքենան տարել են մասնագետի մոտ՝ ստուգման, պարզվել է, որ Դավիթն ու Արթուր Հակոբյանը հեռու բարեկամներ են, հենց այդ ժամանակ Արթուրը խոստովանել է, որ մեքենան որոշակի խնդիր ունի, գնի մեջ 1.000 ԱՄՆ դոլար իջել է, ինչից հասկացել է, որ փաստացի վաճառողը նա է։ Գրանցման-քննական բաժան¬մունքում ավտոմեքենայի առուծախի պայմանագիրն ինքն էր ստորագրել, այնտեղ որպես գին նշված էր 1.000.000 ՀՀ դրամ, աշխա¬տակցից է տեղեկացել, որ կարող են ընդամենը սիմվոլիկ գին նշել։ Այդ սիմվոլիկ գինն իրեն հետաքրքիր չէր, կարևորն այն էր, որ Դավիթն այն հավանել էր և ըստ վերջինիս խոսքերի՝ այն արժեր գնել։ Նշեց նաև, որ Արմեն Գաբրիելյանին երբևէ չի տեսել, Հայկը, առանց որևէ բառ փոխանակելու, ստո¬րագրել է պայմանագիրը և հեռա¬ցել։ Չի կարող ասել, թե մեքենայի գինը մատչելի էր, թե` ոչ, քա¬նի որ այդ հարցերով զբաղվել է Դա¬վի¬թը։ Հետագայում հետաքրքրվել և պարզել է, որ մեքենան, տեխնի¬կական թերություններով հան¬¬դերձ, հազիվ այդ գինն արժենար։ Նշեց, որ մինչ մեքենան վարպետների մոտ տանելն Ար¬թուրը եղել է երկու ընկերների հետ, որոնց անունները չգիտի։ Նշեց, որ տեսել է, թե ինչպես է Դավիթը գումարը տվել Արթուրին։ Գումարն առանց ծրարի էր, մոտ 10.000 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Ինքն Արթուրի վերաբերյալ ոչ մի տվյալ չի ունեցել, անհրաժեշտության դեպքում Դավիթն էր նրա հետ կապվում։ Ինքը միայն ՀՔԾ-ում է իմացել, որ մինչ մեքենան իրեն վաճառելը Արթուրն այն գնել էր 15.000 ԱՄՆ դոլարով, նախորդ տիրոջը 5.000 կանխավճար էր տվել, իսկ մնացած 10.000-ը պարտավորվել էր վճարել նույն տարվա մայիսին։ Մեքենան ունեցել է թերություններ, որոնք ի հայտ են եկել մոտ 3 ամիս անց։ Գնելուց հետո մեքենայի անսարքությունների վերացման վրա մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ծախսվել։ Մեքենա գնելու հրատապություն չկար, Դա¬վիթն է այդ առաջարկով իրեն դիմել։ Գումար չու¬ներ, սակայն ուզում էր մեքենան գներ, որ այն վարձով տա, Դավիթն է իրեն տեղեկացրել, ինքն էլ գնել է, իսկ այդ մեքենայի շահագործումից առաջացած եկամուտը և հնարավոր ծախսերը Դավիթի հետ համա¬մաս¬նորեն կիսել են։ Չի հետաքրքրվել, թե այդ ժամանակ նման մեքենան որքան արժեր։ Երբեք չի փորձել Արթուրի հետ անձամբ կապի դուրս գալ, անհրա¬ժեշտության դեպքում Դավիթն է նրան զանգահարել, սակայն եղել են դեպքեր, որ այդ զանգերին Արթուրը չի պատասխանել։ Վկա Դավիթ Ռուբիկի Գրիգորյանը Դատարանում տվեց ըստ էության նախաքննակա¬նին նույնաբովանդակ ցուց¬մունքներ. Հարցերին պատասխանելիս հայտնեց, որ «ԲՎՄ Իքս 5» մակնիշի մեքենան խնդիրներ ուներ, ինչի պատճառով շուկայականից 20 տոկոս էժան էր և իրենց առաջարկվել է մատչելի գնով։ Չի հիշում՝ արդյոք գրանցման-քննչական բաժանմունքում գործարքը կնքելու ժամանակ վաճառողը պայմանագրում նշված ավտոմեքենայի գնի վերաբեր¬յալ առարկել է, թե՝ ոչ, թեև մեքենաներ գնելուց միշտ էլ իրական արժեքից քիչ է նշվում։ Չի հի¬շում՝ իրականում ում անվամբ էր մեքենան հաշվառված։ Չի կարող ասել, թե Արթուր Հակոբ¬յանն ինչ առնչություն ուներ մեքենայի հետ։ Նշեց նաև, որ մեքե¬նան գնել էր իր կնոջ քրոջ ամուսին Աշոտ Ղարագյոզյանը իր ավտովարձույթի գրասենյակում այն շահագործման հանձ¬նելու և շահույթ ստանալու նպա¬տակով։ Դատարանում հրապարակվեց և հետազոտվեց վկա Հայկ Աշիկի Կիրակոսյանի նա¬խաքննա¬¬կան ցուցմունքը, որը սույն դատական ակտում արդեն իսկ շարադրվել է, հետևաբար՝ վերստին չի ներկայացվում` անհարկի կրկնությունից խուսափելու նպատակով։ Դատարանի իրավական վերլուծությունները. Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետա¬զոտ¬ված ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կող¬մը բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տու¬ժող Ա.Ղալումյանի տիրապետությունից անհատույց դուրս գալու փաստը, սակայն նույն ապացուցողական զանգ¬վա¬ծով չի պարզել և հիմնա¬վորել այդ գումարը ստացած գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի իրական շարժառիթը և նպա¬տակը, այլ անձի հետ հափշտա¬կություն կատարելու նպատակով խմբի մեջ միա¬վորվելու հան¬գամանքը, քանզի միայն շահա¬դիտական շարժառիթի և նպատակի առկայության, խմբի կազ¬մում հանդես գալու պայման¬ներում Ա.Հակոբյանի արարքը կարող էր որակվել որպես խար¬¬դախություն։ Դա¬տա¬¬րանը փաստում է, որ տվյալ դրվագով ամբաս¬տան¬յալ Արթուր Հակոբյանի արար¬քը ճիշտ քրեաիրա¬վա¬կան գնահատականի չի արժանացել, իրակա¬նում նա կատարել է կա¬շառքի միջնորդության փորձ, ինչը կատարել է մեղավորությամբ և այն հա¬մա¬պա¬տաս¬խա¬նում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատես¬ված հանցա¬գործութ¬յան հատ¬կա¬նիշ¬¬ներին, հետևաբար` նա քրեա¬կան պա¬տաս¬¬խա¬նատ¬վության և պատժի ենթա¬կա է նշված հոդ¬ված¬ի համապատասխան մա¬սով։ Ինչ վերաբերում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով գործով ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանին վերագրված խարդախությանը, ապա վերջինիս արարքում բացակա¬յում են խարդա¬խության հանցակազմի հատկա¬նիշները, կողմերի` որպես տուժող ճա¬նաչված Ա.Գաբ¬րիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ի սկզբանե առկա էին քաղաքա¬ցիա¬իրավա¬կան բնույթի հարաբերություններ, որոնց վերաբերյալ հնարավոր վեճն ենթակա էր լուծ¬ման բա¬ցա¬ռապես մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիաիրավական և քաղաքա¬ցիադա¬տավա¬րական ընթացակարգով։ Նշված հետևությունների Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծութ¬յուն¬ների և դատողությունների արդյունքներով. Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դա¬տա¬վա¬րա¬կան օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգա¬մանք¬ներ ունե¬ցող գոր¬ծով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատա¬րա¬նի դատական ակ¬տի հիմ¬նա¬վորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբա¬նութ¬յունները, պարտադիր են դատարան¬ների հա¬մար նույ¬նան¬ման փաստական հանգա¬մանք¬ներով այլ գործի քննության ժամանակ։ Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դա¬տա¬րանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մե¬ղա¬¬վորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։ Այսպես, ՀՀ քրեա¬կան դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հան¬ցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել են¬թադ¬րութ¬յուն¬¬ների վրա, այն պետք է հաս¬տատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ա¬պա¬ցույց¬ների բա¬վարար ամ¬բողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մե¬ղադրանքն ապա¬ցուցված լի¬նելու վերաբեր¬յալ բոլոր կաս¬կած¬ները, որոնք չեն կարող փա¬րատ¬վել սույն օրենսգրքի դրույթներին հա¬մապատասխան պատշաճ իրա¬վական ընթացա¬կարգի շրջանակներում, մեկնա¬բանվում են հօ¬գուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դա¬տա¬վորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահա¬տում են իրենց ներքին համոզմամբ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապա¬ցույց¬ների հիման վրա են հաստատվում` 1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն). 2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ. 5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստաց¬նող հանգամանքները. 6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատա¬վա¬րութ¬յանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախա¬տեսված չէ օրեն¬քով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրե¬լիութ¬յան, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավա¬րա¬րության տես¬անկյունից։ 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկա¬վարվելով օրեն¬քով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակող¬մա¬նի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզ¬մամբ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մե¬ղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապա¬ցուց¬ված է դատա¬կան քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղա¬¬վորութ¬յունը կա¬րող է հա¬մարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկավարվելով անմե¬ղության կանխա¬վար¬կա¬ծով« հիմն¬վե¬լով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթաց¬քում գործի հան¬գամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետա¬զոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաս¬տանյալի մեղավորության մասին չփարատ¬վող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական - պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանա¬հավատ համարելու փաստարկները»։ «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարա¬րութ¬յունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատա¬րանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակ¬ներում։ Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլու¬ծության են¬թար¬կելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացութ¬յուն¬նե¬րը, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յու¬րաքանչյուր քրեա¬կան գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապա¬ցուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգա¬մանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավա¬րարությունը` վարույթն իրականաց¬նող մարմինները լու¬ծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունե¬ցող հանգամանք¬ների հետազոտման խո¬րության աստիճանի հետ կապ¬ված հարցերը, մասնա¬վորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրա¬քանչ¬յուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրա¬ժեշտ այդ հան¬գա¬մանք¬ները հա¬վաս¬տի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավա¬րա¬կան որոշումը կա¬յացնելու համար։ Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուց¬ման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապա¬հովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանա¬կա¬կան կողմից` այդ հան¬գամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարա¬կան որոշումների հիմ¬նա¬վոր¬վածությունն ու պատճառաբանվածությունը։ Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկա¬ցության բո¬վան¬դակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրեն¬քում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետա¬զոտվեն ապա¬ցույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամ¬բողջությամբ կամ նրա տար¬րերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ա¬պա¬ցուցման առարկան բացա¬հայտված հա¬¬մա¬¬րելու հիմքերը։ Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավա¬րա¬րությունը» որոշելու չափանիշներն են. 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։ Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախա¬դեպային իրա¬վունքով հաս¬տատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համար¬վում է հաս¬տատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմե¬ղությունը քրեական դա¬¬¬տա¬¬վարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամ¬րագրված է ինչպես ՀՀ Սահ¬մա¬նադրութ¬յամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այն¬պես էլ Մարդու իրավունքների եվրո¬պա¬կան դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախա¬դեպային իրա¬վունքով։ Հան¬ցանք կատա¬րելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համա¬րելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխա¬վար¬կա¬ծի հաղթա¬հարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապար¬տելու համար համարժեք ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցության բացա¬կա¬յությունը նշանա¬կում է, որ անձի անմեղության կան¬խա¬վարկածը հաղթա¬հար¬ված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավո¬րութ¬յունը հավա¬սա¬¬րազոր է ապացուցված անմեղության։ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կա¬մա¬յական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դա¬տա¬¬վա¬րութ¬յան օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգա¬մանք¬ների, այդ թվում՝ կոնկ¬րետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղա¬վո¬րության վերա¬բերյալ իր հետևութ¬յունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հա¬վաս¬տի ապա¬ցույց¬ներով և ոչ թե ենթադրութ¬յուններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ա¬պա¬¬ցուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կա¬պակ¬ցությամբ դա¬տարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատո¬ղությունների, կան¬խատե¬սում¬ների կամ կարծիք¬ների, այլ կոնկրետ գոր¬ծով օրենքով սահման¬ված կարգով ձեռք բեր¬ված փաս¬տական տվյալների վրա։ Այս կապակ¬ցութ¬յամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագոր¬ծության և դրա հատ¬կանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկ¬նաբանվեն հօգուտ մեղադրյա¬լի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կող¬մը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապա¬ցույցներ ներկայացնելու պարտակա¬նութ¬¬յունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրա¬դար¬ձել և իրավական դիր¬քորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թուման¬յանի գործով որոշման մեջ։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնա¬սիրութ¬յունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշ¬խավորված ան¬մե¬ղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրան¬քի կողմի պար¬տա¬կա¬նութ¬յունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկ¬տեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։ Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այն¬պիսի ամ¬բող¬ջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմ¬նավոր) կաս¬կածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անե¬լու համար։ Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշ¬ման մեջ և դիր¬¬քորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապա¬ցույցների գնահատ¬ման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կող¬մից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար հա¬մակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապա¬ցույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պա¬հանջների պահպանմամբ։ Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներ¬քին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշում¬ներում։ Թե¬պետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգա¬մանք¬ների լրիվ, օբյեկտիվ և բազ¬¬մա¬կողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհան¬նիսյանի և Աշոտ Մար¬տիրոսյանի վերա¬բեր¬¬յալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։ Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապա¬ցույց¬¬¬ների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածութ¬յունն է իր իսկ կող¬մից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվա¬ծութ¬յու¬նը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննութ¬¬¬յան արդ¬յունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և ար¬ժա¬նահավատ ապացույցների բա¬վա¬¬¬րար համակ¬ցութ¬յամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ող¬ջամտո¬¬րեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկ¬տիվ բնույթ)։ Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրա¬ժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունք¬ներից։ Ի տար¬բերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել ան¬թույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզ¬¬մունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրութ¬յունների, երևակա¬յութ¬յան, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։ Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեա¬կան գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար հա¬մակցությունն է։ Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գոր¬¬ծի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխ¬կա¬պակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման հա¬մար բավա¬րար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և ար¬ժա¬նա¬հավատ ապա¬ցույց¬ների համակ¬ցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխա¬վար¬կածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմ¬նա¬վոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավո¬րության վերաբերյալ, ինչ¬պես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազ¬մող մյուս հանգա¬մանքները և հնարա¬վո¬րություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճա¬ռա¬բանված որոշում։ Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապա¬ցույց¬ների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապա¬ցույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրի¬վությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքան¬յանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծե¬լիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապա¬ցու¬ցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չա¬փա¬¬նիշ ասե¬լով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի հա¬մակցութ¬¬յուն, որը բացա¬ռում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշա¬¬¬նա¬կում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առա¬ջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կաս¬կածի հավանականության դեպքում դրա աստի¬ճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մե¬ղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմ¬նավորվի ապացույցների այն¬պիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերա¬բեր¬յալ ցանկացած ողջամիտ կաս¬կած։ Սույն դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչ¬պես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում ամ¬բաս¬¬տանյալ Ա.Հակոբյանին երկու դրվագներով վերագրված արարքներում խարդա¬խութ¬¬յան հանցա¬կազ¬մի առկա¬յությունը։ Դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և ար¬ժա¬¬նահավատ ապա¬ցույց¬ների համակցությունը բավարար չէ սույն գործով ամբաստանվող Ա.Հակոբյանին ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով վերագրված արարքներում նրա անմե¬ղության կանխա¬վարկածը հաղթա¬հարելու, անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորելու հիմնավոր կաս¬կա¬ծից վեր ապա¬ցու¬ցողական չափանիշին հա¬մա¬պատասխան համոզվածություն առ այն, որ ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանը գործել է շահադիտական շարժառիթով և նպատակով, Արթուր Ղալումյանի դրվա¬գով՝ խմբի կազմում հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, գործում եղած ապա¬ցույցները, այդ թվում՝ տուժող Արթուր Ղալումյանի և Արմեն Գաբրիելյանի ցուցմունք¬ները թույլ չեն տալիս վերոնշյալ հանգամանքը պար¬զել անհրա¬ժեշտ խո¬րությամբ և լրիվութ¬յամբ, այդ հան¬գամանքների ապա¬ցուց¬վածությունը ող¬ջամտորեն կաս¬կած է հարուցում։ Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, նախաքննությամբ ձեռք բերված և դա¬տաքննությամբ հետազոտված ապացույցների հա¬մադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Որպես տուժող ճա¬նաչ¬ված Ա.Գաբրիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ավտոմեքենայի առու¬ծախի գոր¬ծարքով պայմանավորված գույքային բնույթի վեճն ենթակա էր քննության և լուծման բացա¬ռապես մասնավոր տիրույթում, թեև սույն դատական ակտի կա¬յացման պահին նույնիսկ այդ վեճը վերացել էր։ Լիա Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացված թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ եթե քաղա¬քացիաիրավական հարաբերության հենքը վերաբերում է կարգավո¬րիչ գոր¬ծա¬ռույթ իրակա¬նաց¬¬նող իրա¬¬վունքի ճյուղին, ապա քրեական իրավունքը և դատավա¬րությունը, մարմնավորելով իրա¬վունքի պահ¬¬պանիչ գործառույթը, իրենց բնույթով ածանցյալ են իրավունքի տվյալ ճյուղերից, մասնա¬վո¬րա¬պես` քաղաքացիական իրավունքից և դատավարութ¬յունից։ Այլ կերպ` ներգործության քրեա¬իրա¬վա¬կան և քրեադատավարական մի¬ջոց¬ները չպետք է այնպիսին լինեն, որ խաթարեն քաղաքա¬ցիաիրա¬վական ու քաղաքա¬ցիադա¬տավարական հարաբերութ¬յուն¬ների ներքին տրամաբա¬նությունը, անորո¬շություն ու անկանխա¬տեսելիություն ստեղծեն քաղա¬քացիաիրավական շրջանա¬ռութ¬յան մեջ։ Վճռաբեկ դատարանը նաև փաստել է, որ պետությունը պարտավոր չէ գործող քաղա¬քացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ գործարքներ կնքած քաղա¬քացիների գույքային և այլ իրավունքների վերականգնումը դիտել հանրային շահի տիրույթում և հան¬րային միջոցներ ծախսելով` իրականացնել նշված մասնավոր շահերի քրեաիրավական պաշտ¬պա¬նութ¬յուն և այդ մասնավոր շա¬հերի պաշտպանությունը, որպես ընդհանուր կանոն, պետք է կատարվի մասնավոր իրավունքի տի¬րույթում` քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադա¬տավա¬¬րական միջոցներով։ Տվյալ դեպքում «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենան իրացվել է ՀՀ ոստիկանության «Ճա¬նապարհային ոստիկանություն» ծառայության հա¬մա¬պատաս¬խան գրանցման-քննական բա¬ժանմունքում առուվաճառքի գրավոր պայմանագրի կնքմամբ։ Գործով տուժող ճանաչ¬ված Ա.Գաբրիել¬յանն անձամբ կամ միջնորդավորված եղանակով տվյալ գործարքի կնքմանը մաս¬նակցելիս, ավ¬տո¬մեքենայի արժեքը մասամբ ստանալու և գումարի մնացած մասը չստանալու ռիսկը լիովին գիտակցելու պայման¬ներում, ավտո¬¬մեքենան վաճառել է գնորդին՝ գործով ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանին, թեև մեքենան հաշվառվել է վերջինիս ներկայացրած անձի անվամբ։ Նման պայմաններում պայմանագրում չար¬տա¬ցոլված հանգամանքը՝ վաճառողի կողմից գումարը ոչ ամբողջությամբ ստանալը, մեքենայի արժեքի մնացորդի վճարումն ուշացնելը, նույնիսկ այն առհասարակ չվճարելը, ինքնին կամ համակ¬ցութ¬յամբ վերոնշյալ գույքային վեճը հանրային տիրույթում քննելու և լուծելու բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ։ Ա.Գաբրիել¬յանը կարող էր խախտված այդ գույքային իրավունքների պաշտ¬պա¬նությունը փնտրել մասնավոր տիրույթում՝ քա¬ղաքացիադա¬տա¬վարա¬կան ընթացակարգի շրջա¬նակ¬ներում՝ վերոնշյալ գործարքն անվավեր ճա¬նաչելու կամ ավտոմեքե¬նայի մնացած արժեքը պահանջելու հայցադիմումներ ներկայացնելու եղա¬նակ¬նե¬րով։ Սամսոն Ղազարյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0120/01/12 և Ռուդիկ Բալասանյանի վերա¬բերյալ ԵԿԴ/0199/01/13 որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշմամբ ՀՀ Վճռա¬բեկ դա¬տա¬րանը փաստել է, որ քրեա¬կան գործերի քննության շրջա¬նակներում դատարանն իրավասու չէ քրեա¬կան դատավարության կար¬գով քննություն իրակա¬նացնել քաղաքա¬ցիական բնույթի իրա¬վա¬¬հարա¬բե¬րութ¬յունները (վեճը) պար¬զելու ուղղությամբ և հաստատել այդպիսի վեճի առարկան կազմող իրավա¬բանական փաստեր, տվյալ դեպքում՝ ավտոմեքենայի արժեքը ոչ ամբողջությամբ վճարվելու փաստը, չվճարված գումարի չափը և այլն։ Վճռաբեկ դատա¬րանն այդ դիրքորոշումը պայմա¬նա¬վորել է համապա¬տաս¬խան փաստերը հաս¬տատելու քաղա¬քա¬ցիադատավարական կանոն¬նե¬րի` քրեա¬դա¬տավարական կա¬նոններից սկզբուն¬քային տար¬բերությամբ և դրանք մեկը մյուսով փոխա¬րինելու անթույլատրե¬լիութ¬յամբ։ Այդ պարագայում քրեական վարույթ իրականացնող դատա¬րանը դուրս կգա իր իրավա¬սութ¬յան սահմաններից, արդ¬յունքում կխաթարվի քաղաքա¬ցիա¬իրավական ու քաղաքա¬ցիա¬դա¬տա¬¬վա¬րա¬կան հարաբե¬րութ¬յուն¬ների ներքին տրամաբա¬նութ¬յունը։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ իր իրավա¬սությունների սահմանա¬զանցում թույլ տված դատարանը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մա¬սի իմաստով չի կարող հանդիսանալ «օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան» վի¬ճարկվող դատավարության առնչությամբ։ Արդյունքում կխախտվի անձի արդար դա¬տաքննութ¬յան իրա¬վունքը։ Ավելին, կարող է առաջանալ իրավիճակ« երբ նույն փաս¬տի վերաբերյալ առկա լինեն քաղաքացիա¬կան դատավա¬րութ¬յան կարգով և քրեական դատավա¬րութ¬յան կարգով կա¬յաց¬ված օրինա¬կան ուժի մեջ մտած իրար հակա¬սող դատական ակտեր։ Վերջին իրա¬վի¬ճակն անթույ¬լատրելի է իրա¬վա¬կան որոշակիության սկզբուն¬քի տես¬անկյու¬նից, ինչը, հանդիսա¬նա¬լով իրա¬վունքի գերա¬կայութ¬յան հիմնարար տարրերից մեկը, պահանջում է, ի թիվս այլնի, որ եթե դա¬տարանները վերջնականապես որոշել են որևէ հարց, նրանց որոշումը չպետք է կաս¬կածի տակ դրվի։ Ավելին, վերոնշյալ գույքային վեճը բացառապես մասնավոր տիրույթում քննության ենթակա լինելու վերաբերյալ հետևության կարելի էր հանգել նաև Ա.Հակոբյանին որպես մե¬ղադրյալ ներգրավելու որոշման բովանդակային վերլուծության արդյունքներով. Այսպես, ըստ Արթուր Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մե¬ղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասի՝ նրան տվյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա « տեղե¬կանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետ¬համարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չա¬րա¬շահելու եղա¬նակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատա¬րելու դիտա¬վորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմա¬նավորվել 6.197.500 ՀՀ դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոս¬տանալով որպես կան¬խավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմա¬նավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպա¬տակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկե¬րոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ, ում անունով, որ գրանցված է եղել ավ¬տոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայութ¬յան Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմա¬նագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզ¬յանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է»։ Մեղադրանքի վերոնշյալ ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում ենթադրյալ հափշտակության առարկան հանդիսացել է տուժող Արմեն Գաբրիելյանի 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը սահմանված ժամկետում վերջինիս չի տրվել և խաբեությամբ հափշտակվել է։ Մինչ¬դեռ մինչդա¬տական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետա¬զոտ¬ված ապացույցների համադրությամբ և գնահատմամբ հաստատվեց, որ որպես տուժող ճա¬նաչ¬ված Ա.Գաբրիելյանից գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն անձամբ կամ միջնորդա¬վորված որևէ գումար չէր վերցրել, հետևաբար՝ այն վստահությունը չարաշահելու կամ խա¬բեության եղանակ¬¬ներով չէր կարող ստացվել, առավել ևս՝ հափշտակել։ Տվյալ դեպքում ենթադրյալ խարդա¬խության առարկա կարող էր հանդիսանալ միայն «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտո¬մե¬քե¬նան, այն էլ միայն այն դեպքում, եթե հիմնա¬վոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով հաստատվեր գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբ¬յանի մոտ խարդախությամբ այն հափշտակելու նախնական հանցա¬վոր դիտավո¬րութ¬յան առկայութ¬յունը, որը, համաձայն ՀՀ վճռաբեկ դատա¬րանի իրավական դիրքորոշ¬ման, պետք է առկա լիներ մինչև վերոնշյալ ավտո¬մեքենան կամ դրա նկատ¬մամբ իրավունք ձեռք բերելը։ Դատաքննությամբ նաև հաստատվեց, որ բանավոր պայմանավորվածությամբ որոշված ժամկետի ուշաց¬մամբ, սակայն ավտոմե¬քենայի գումարի մնացորդը՝ 12.000 ԱՄՆ դոլարը, որ¬պես տուժող ճանաչ¬ված Ա.Գաբրիելյանին, այնուա¬մե¬նայնիվ, վերադարձվել է։ Դատարանը նաև փաստում է, որ 17.000 ԱՄՆ դոլար գնահատված վերոնշյալ ավ¬տոմե¬քենան տարաժամկետ վճարելու պայմանով, 5.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճարով գնելը և գրե¬թե անմի¬ջապես էականորեն ցածր գնով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն կանխիկ կերպով և ողջ գումարի ստացմամբ վաճառելն ինքնին այդ ավտոմեքենային կամ չվճարված 12.000 ԱՄՆ դոլա¬րին խարդախությամբ տիրանալու հանգամանքը հիմնավորող բավարար և հիմնավոր փաս¬տարկ չէ։ Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին նման մեղադրանք առաջադրելուց առաջ մե¬ղադրող կողմը պարտավոր էր ստուգել և հերքել գույքն էականորեն ցածր գնով վաճառելու վե¬րաբերյալ ամբաս¬տանյալի պատ¬ճառաբա¬նությունները, որոնք տվյալ դեպքում նույնիսկ դա¬տաքննության արդյունքներով չեն հերքվել։ Խարդախությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլարի հափշտակության դրվագով ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբ¬յանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և նրա ենթադրյալ հանցակիցը՝ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանը, գործել են խաբեությամբ ուրիշի գույքի առանձ¬նապես խոշոր չափերի հափշտա¬կություն կատարելու դիտավորությամբ, նախապես ձեռք բերված համաձայ¬նության շրջանակ¬ներում, որի արդյունքներով մոլորության մեջ են գցել որպես տուժող ճանաչված Ար¬թուր Ղալում¬յանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկա¬րամ Ստեփան¬յանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկա¬նություն» ծառա¬յությունում նրան պաշտոնի նշանակելու հարցում։ Ընդ որում, ըստ վերոնշյալ որոշ¬ման՝ ենթադրյալ հան¬ցակիցների միջև եղել է դերաբաշխում, մասնավորապես՝ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղա¬լումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն՝ Արամ Մկրտչյանը ներկա¬յացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձ¬նա¬վորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարա¬շահելով վերջինիս վստա¬հութ¬յունը՝ հավաստիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանութ¬յան 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրա¬ժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ Ղալումյանը համաձայնել է պահանջվող գումարը տալ, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխա¬տանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հա¬կոբ¬յանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համար¬ժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։ Գևորգ Ճաղարյանի և մյուսների վերաբերյալ ԵՇԴ/0002/01/11 քրեական գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշման մեջ վերլուծելով մեղադրանքի ձևակերպմանը ներկայացվող պահանջները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ դրանում, բացի հանցավորի մասին տվյալ¬ներից, հանցագործության տեղից, ժամանակից և եղանակից, մանրամասնորեն և հստակ պետք է նշվեն արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագոր¬ծության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը։ Ար¬դար դատաքննության հիմնարար իրավունքի իրացման առումով անըն¬դունելի է, երբ իրա¬վասու պաշտոնատար անձը համապատասխան դատավարական փաս¬տաթղթերում մեղադրան¬քը ձևակերպելիս սահմանափակվի միայն քրեական օրենքով արգելված արարքի ընդհանրական նկարագրությամբ։ Նույն կերպ անընդունելի է, երբ հանցանքը մի խումբ ան¬ձանց կողմից կատարված լինելու դեպքում հանցակիցներին ներկայացվում է միևնույն մեղադրան¬քը` առանց հստակեցնելու նրանցից յուրաքանչյուրի կոնկրետ գործողությունները, հանցագործությանը նրանցից յուրաքանչյուրի մասնակցության բնույթն ու աստիճանը։ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ նշված պահանջների պահպանմամբ մեղադրանքը ձևակերպելու դեպքում միայն առաջադրված մեղադրանքը հնարավորություն կտա մեղադրյա¬լին պատշաճ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը, ինչպես նաև կապա¬հովվի կողմերի դատավարական իրավահավասարությունը` սեփական դիրքորոշումը հիմնա¬վորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար։ Նշված սկզբունքներից ցանկացած շեղում կհանգեցնի արդար դատաքննության հիմնարար արժեքի առարկայազրկման։ Տվյալ իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի որոշումը վերլուծելով` Դատարանն արձանագրում է, որ նրան խարդախության տվյալ դրվա¬գով օբյեկտիվ կողմից մեղ¬սագրվել են հետևյալ գործողությունները՝ ա. նախնական համաձայնության շրջանակներում խմբի կազմում ստանձնած դերա¬բաշխմա¬նը համապատասխան՝ տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանին մոլորության մեջ գցելը և խաբելը, հավաստիացնելը, թե իբր ՀՀ ոստիկանա¬պետի գլխավոր խորհրդական Հայկ¬ա¬րամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանա¬պարհային ոստի¬կա¬նություն» ծառայությունում նրա պաշտոնի նշանակման հարցում, բ. Արթուր Ղալումյանից 2012թ. հունիսի 28-ին 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ ստա¬նալը, որոնք ըստ մեղադրող կողմի վարկածի՝ հափշտակվել են խմբի վերոնշյալ անդամների կողմից։ Մեղադրանքի որոշման մեջ բացակայում են քննվող գործով անցնող այլ անձանց` Արման Հարությունյանի և Աղասի Ալոյանի միջոցով տուժող Արթուր Ղալումյանին խաբելու և/կամ մոլության մեջ գցելու վերաբերյալ ձևակերպումները, որից կարելի է եզրակացնել, որ տուժող Ղալումյանից խարդախությամբ գումարներ հափշտակած անձինք, տվյալ դեպքում` ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանը, ըստ մեղադրող կողմի վարկածի` նաև Ա.Մկրտչյանը, տուժողին խաբել և մոլորության մեջ են գցել անմիջա¬կանորեն ( ՀՀ քրեական օրենսգքրի 38-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված միջնորդավորված կատարողներ չեն), այդ նպա¬տակին հասնելու հա¬մար չեն օգտվել բարեխիղճ մոլորության ազդեցությամբ գործող Ա.Հարությունյանի, Ա.Ալոյա¬նի և այլոց ջան¬քերից, թեև տուժող Ա.Ղալումյանը նույնիսկ Դատարանում նրանց ևս մե¬ղադրում է խարդախութ¬յանը մաս¬նակցելու կամ հանցակցելու մեջ։ Մեղադրանքի ձևակեր¬պումից անուղղակիորեն հասկացվում է, որ խարդախությունը Ա.Հա¬կոբյանը և Ա.Մկրտչյանը կատարել են խմբի կազմում, նախնական համաձայնության շրջանակներում, այսինքն՝ անդամներ Ա.Հակոբյանի և Ա.Մկրտչյանի կազմով ստեղծված և գոր¬ծող խումբն ենթադրա¬¬բար պետք է առնվազն ձևավորվեր 30.000 ԱՄՆ դոլարի խարդա¬խութ¬յունը կատարելուց առաջ։ Մեղադրանքի որոշումից անհասկանալի է սակայն, թե վերոնշյալ անձանց մոտ կոնկրետ որ պահին է այդպիսի դիտավորություն ծագել և այն իրակա¬նացնելու համար հանցավոր խումբը ձևավորվել, մասնավորապես` Ղալումյանի պաշտոնի նշանակման հարցով ի սկզբանե զբաղվող Արման Հարությունյանին «հեռացնելուց» առաջ, թե դրանից հետո։ Մեղադրանքի ձևակերպումից չի հասկացվում, իսկ դատաքննությամբ չպարզվեց, թե տուժող Ա.Ղա¬լում¬յանին պաշտոնի նշանակելու խոստում տալու պահին ամբաս¬տանյալ Ա.Հա¬կոբյանն արդյոք ստացել էր արդյոք Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նույնաբովանդակ երաշ¬խավորութ¬յունը, թե գործում էր միայնակ։ Դատարանը փաստում է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով գործով որպես տուժող ճա¬նաչված Ա.Ղալումյանին Արամ Մկրտչյանի հետ ծանոթացնելը՝ կաշառքի միջոցով Ա.Ղալում¬յանին պաշտոնի նշանակելուն նպաս¬¬¬տելու դիտավորությամբ, ինչպես նաև այդ նպատակով անձամբ գումարները Ա.Ղա¬լում¬յանից ստանալը, առանց տուժողին խաբելու և/կամ մոլո¬րեց¬նելու փաստը նախապես գիտակցելու, վե¬րագրված խարդախությանը գործով ամբաստան¬յալ Ա.Հակոբ¬յանի հանցակցությունը հիմնավորող բա¬վարար և հիմնավոր փաս¬տարկ չէ. ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի արարքին նման իրա¬վա¬կան գնահատական (իրավաբանական որա¬կում) տալու համար մեղադրող կողմը պետք է բավարար ապացուցողական զանգ¬¬վածով հերքեր Արամ Մկրտչյանի գործողությունների հետևանքով նաև Ա.Հակոբյանի` բարեխիղճ մոլո¬¬րութ¬յան մեջ հայտնվե¬լու վարկածը, ինչը մինչդատական վարույթի արդյունքներով չի կա¬տարվել, իսկ վերոնշյալ բացը չի լրացվել նաև դատական քննութ¬յան արդ¬յունքներով։ Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքո¬րոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ, ըստ որի` «(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ` 1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, 2. գործողությունների համատեղությունը, 3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։ Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կա¬տա¬րեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համա¬տեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործո¬ղութ¬¬յուն¬ները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատար¬մանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։ Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կա¬տար¬մանը։ Հան¬ցակցութ¬յան նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում»։ Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքո¬րոշման վերլուծությունից հետևում է, որ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկա¬յությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։ Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտա¬վորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մաս¬նակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագոր¬ծության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կա¬րող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է` 1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ. 2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը. 3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը։ Տվյալ իրավական դիրքորոշումները սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված հան¬գա¬մանք¬¬ների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Այսպես, վերագրված խարդախության ենթադրյալ մյուս մասնակիցը՝ Արամ Մկրտչյանը ողջ նախաքննության ընթացքում, ընդհուպ մինչև սույն դատական ակտի կայացման օրը, գտնվել է հետախուզման մեջ, գործով երբևէ չի հարցաքննվել։ Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը նախաքննության և դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակելու նպատակ չի ունեցել, տուժող Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակման հարցով փորձել է օգնել իր բարեկամ և միա¬ժամանակ վերջինիս աշխատանքային ընկեր Աղասի Ալոյանի խնդրանքով, վերոնշյալ գումարը ստացել է գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանից և երկու դրվագ¬¬ներով ամբող¬ջությամբ հանձնել է պաշտոնի նշանակման հարցն հանձն առած, իր կարծիքով նման հնարա¬վորություն ունեցող Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին։ Նման պայմաններում նախնական համաձայնության շրջանակներում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը, ենթադրյալ այդ խմբի կազմում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ընդգրկված լինելը և խմբի շահադիտական նպատակի իրականացմանը միտ¬ված, փոխադարձաբար լրացնող որոշակի գործողություններ կատարելը մեղադրող կողմը փաս¬տել է գլխավորապես գործի ելքով շա¬հագրգռված անձի՝ որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղա¬լում¬յանի ցուցմունքների հիման վրա։ Ընդ որում, վերոնշյալ ցուցմունքներն ինքնին հերքում կամ առնվազն կասկածի տակ են դնում հանցավոր խմբի առկայության և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը խմբի կազմում նախնա¬կան համաձայնությամբ հափշտակելու վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածը, հակառակը, հաստատում են ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տես¬ված արարքի առկա¬յությունը։ Այսպես, նախաքննա¬կան հակասական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո Դատարա¬նում Ա.Ղալումյանը ընդունեց, որ «Մարիոտ» հյուրա¬նոցում կայացած իրենց զրույցի ընթաց¬քում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առա¬ջարկել է գումարը նրան տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իրեն պաշտոնի նշանակելուց հետո, որին Ստեփանիչը չի հա¬մաձայնել։ Այն, որ դա կարող էր ենթադրյալ հանցակիցների միջև նախապես ծրագրավորված «բեմադրություն» էր, ուղղակի ենթադրությունների ոլորտից է, որևէ ապացույցով չի հաստատվել։ Բացի այդ, տուժողը Դատարանում հայտնեց, որ երբ իրեն պաշտոնի նշա¬¬նակելու վերաբերյալ խոստումը խոստացված ժամկետում չի կատարվել, իսկ Արթուր Հակոբյանն արդեն գտնվում էր Վրաս¬տա¬նում, իր բջջային հեռախոսահամարի վրա փակ համարից զանգահարել է նույն Արամ Ստե¬փանիչը և տեղեկացրել, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։ Տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքների վերլուծությունից կարելի է եզրակացնել, որ նախ՝ - գումար¬ները տուժող Ղալումյանից ի սկզբանե վերցվել են «գործը» անելու, այսինքն՝ նրան ակնկալած պաշտոնին նշանակելու համար, որի չլինելու մասին տուժող Ա.Ղալումյանը նաև տեղե¬կացվել է, - խարդախություն կատարելու դիտա¬վորութ¬յան առկայության և գործելու պարագայում Ա.Հակոբ¬յանը, Ղալումյանին պաշ¬տոնի նշանակման անհնարինությունը քաջ գի¬տակցելով, կա¬շառքի առար¬կան միայն պաշտոնի նշանակումից հետո Արամ Ստեփա¬նիչին հանձնելու առա¬ջարկ անել չէր կա¬րող։ Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի հիմնա¬վոր¬¬վածության և նրան վերագրված արարքի ճիշտ քրեաիրավական որակման հարցը պարզե¬լու նպատակով Դա¬տա¬րանը հարկ է համարում անդրադառնալ խարդախության և կաշառքի միջնոր¬դության հանցակազմերի վեր¬լուծությանը։ Խարդախությունը հափշտակության տարատեսակ է, հետևաբար՝ դրան բնորոշ են հափշտա¬կության հանցակազմի ընդհանուր հատկանիշները։ Հափշ¬տա¬կութ¬յա¬ն սուբ¬յեկ¬տիվ կող¬մը բնու¬թագր¬վում է ուղ¬ղա¬կի դի¬տա¬վո¬րութ¬յամբ. հան¬ցա¬վո¬րը գի¬տակ¬ցում է, որ ա¬պօ¬րի¬նա¬բար, շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կով վերց¬նում է ու¬րի¬շի գույ¬քը կամ այդ գույ¬քը դարձ¬նում է ի¬րե¬նը կամ այլ ան¬ձի¬նը, դրա դի¬մաց որևէ ձ¬ևով չի հա¬տու¬ցում, ի¬րա¬կան վնաս է հասց¬նում գույ¬քի սե¬փա¬կա¬նա¬տի¬րո¬ջը կամ գույ¬քը տի¬րա¬պե¬տո¬ղին, նա¬խա¬տե¬սում ու ցան¬կա¬նում է դա։ Հափշ¬տա¬կութ¬յան սուբ¬յեկ¬տիվ կող¬մի պար¬տա¬դիր հատ¬կա¬նիշ են նաև շար¬ժա¬ռի¬թը և նպա¬տա¬կը։ Շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տակ ա¬սե¬լով՝ հաս¬կա¬ցվում է հան¬ցա¬վո¬րի ձգտու¬մը՝ հարս¬տա¬նալ հափշ¬տակ¬ված գույ¬քի հաշ¬վին՝ այն վերց¬նե¬լով, ի¬րե¬նը դարձ¬նե¬լով կամ իր «հաշ¬վին» այլ ան¬ձանց հանձ¬նե¬լով։ Այսպիսով, հան¬ցա¬վո¬րը հարս¬տա¬նում է սե¬փա¬կա¬նա¬տի¬րոջ կամ գույ¬քը տի¬րա¬պե¬տո¬ղի հաշ¬վին՝ նրանց նյու¬թա¬կան վնաս հասց¬նե¬լով։ Ե¬թե շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կը բա¬ցա¬կա¬յում է, և ան¬ձը ա¬պօ¬րի¬նի, ան¬հա¬տույց տի¬րա¬նում է ու¬րի¬շի գույ¬քին այլ շար¬ժա¬ռի¬թով և նպա¬տա¬կով, հափշ¬տա¬կութ¬յան հան¬ցա¬կազ¬մը բա¬ցա¬կա¬յում է։ Օ¬րի¬նակ՝ ան¬ձն ու¬րի¬շի գույ¬քը վերց¬նում է վրեժ լու¬ծե¬լու, հա¬սա¬րա¬կութ¬յան ու¬շադ¬րութ¬յու¬նը իր՝ որ¬պես բա¬րե¬գոր¬ծի վրա դարձ¬նե¬լու և այլն նպա¬տակ¬նե¬րով։ Ա¬ռանց շա¬հա¬դի¬տա¬կան նպա¬տա¬կի նման ա¬րարք¬նե¬րը կա¬րող են պա¬րու¬նա¬կել այլ հան¬ցա¬կազ¬մեր՝ ինք¬նի¬րավ¬չութ¬յուն, գույ¬քի դի¬տա¬վոր¬յալ ոչն¬չա¬ցում կամ վնա¬սում, կաշառքի միջնորդություն, բայց ոչ հափշ¬տա¬կութ¬յուն։ Տվյալ դրվագով գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված արարքը ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համապատասխան մասով և կետով որակելու համար մե¬ղադրող կողմը պարտավոր էր ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորեր մինչև վերագրված արարքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններ կատարելը Ա.Հակոբյանի մոտ շահադի¬տական շարժառիթի և նպա¬տակի առկայությունը և/կամ խարդախությամբ գույ¬քին տիրանալու նպատակով այլ անձի հետ նախնական համաձայնություն ձեռք բերելը և այդ խմբի կազմում խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը կատարելը (հնարավոր դերաբաշխման դեպքում)` նախապես հերքելով անձնական, նույնիսկ՝ նյու¬թական շարժառիթով կաշառքի միջնոր¬դութ¬յամբ զբաղվելու վերա¬բեր¬յալ դեռևս մինչդա¬տական վարույթից ամբաս¬տանյալի առաջ քաշած վարկածը և դրա հիմքում դրված պատճա¬ռաբանությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ և 312-րդ հոդվածների բո¬վան¬դա¬կութ¬յու¬նից հետևում է, որ կա¬շառք տալն ու ստա¬նա¬լը կա¬րող են կա¬տար¬վել ինչ¬պես ան¬ձամբ, այն¬պես էլ միջ¬նոր¬դի մի¬ջո¬ցով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի հա¬մա¬ձայն՝ կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դութ¬յու¬նը կա¬շառք տվո¬ղի և կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի միջև կա¬շառ¬քի շուրջ հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան գա¬լուն կամ ար¬դեն կա¬յա¬ցած հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան ի¬րա¬կա¬նաց¬մա¬նը նպաս¬տելն է, այսինքն` կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դութ¬յու¬նը կա¬շա¬ռա¬կե¬րութ¬յա¬նը օ¬ժան¬դա¬կե¬լու յու¬րա¬հա¬տուկ դրս¬ևո¬րում է, որն արտահայտվում է ինչ¬պես կա¬շառք տա¬լուն, այն¬պես էլ կա¬շառք ստա¬նա¬լուն օ¬ժան¬դա¬կելու մեջ։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դութ¬յան օբ¬յեկ¬տիվ կող¬մը դրս¬ևոր¬վում է նրա¬նում, որ հան¬ցա¬վո¬րը կա¬շառք տվո¬ղի կամ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի նա¬խա¬ձեռ¬նութ¬յամբ կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կան կա¬շառք տվո¬ղից վերց¬նում ու փո¬խան¬ցում է կա¬շառք ստա¬ցո¬ղին, կամ էլ նպաս¬տում է նրանց միջև կա¬շառ¬քի շուրջ հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան գա¬լուն։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը կա¬պող օ¬ղա¬կի դեր է կա¬տա¬րում կա¬շառք տվո¬ղի և կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի միջև։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը եր¬բեք չի հան¬դի¬սա¬նում կա¬շառք ստա¬նա¬լու կամ տա¬լու նա¬խա¬ձեռ¬նող, նա շա¬հագրգռ¬ված չէ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի այն գոր¬ծո¬ղութ¬յուն¬նե¬րով (ան¬գոր¬ծութ¬յամբ), ո¬րոնք վեր¬ջինս պետք է կա¬տա¬րի կա¬շառ¬քի դի¬մաց։ Բա¬ցի այդ, կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դին չի պատ¬կա¬նում կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կան։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նորդն ուղ¬ղա¬կի նպաս¬տում է կա¬շառք տվո¬ղի և ստա¬ցո¬ղի միջև կա¬պե¬րի հաս¬տատ¬մա¬նը, կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կա¬յի բնույ¬թի և չա¬փի մեջ հա¬մա¬ձայ¬նութ¬յան գա¬լուն։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը, ըստ էության, հան¬դես է գա¬լիս ոչ թե իր, այլ այդ ան¬ձի ա¬նու¬նից, ներ¬կա¬յաց¬նում այդ ան¬ձի շա¬հե¬րը։ Կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը տար¬բեր¬վում է կա¬շառք տվո¬ղից նրա¬նով, որ շա¬հագրգռ¬ված չէ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղի այն գոր¬ծո¬ղութ¬յուն¬նե¬րով (ան¬գոր¬ծութ¬յամբ), ո¬րոնք վեր¬ջինս պետք է կա¬տա¬րի կա¬շառ¬քի դի¬մաց։ Կա¬շառք ստա¬ցո¬ղից կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դը տար¬բեր¬վում է նրա¬նով, որ կա¬շառ¬քի ա¬ռար¬կան կա¬շառք տվո¬ղից վերց¬նում է ոչ թե իր հա¬մար, այլ կա¬շառք ստա¬ցո¬ղին հանձ¬նե¬լու նպա¬տա¬կով։ Ընդ ո¬րում, ա¬րար¬քի ո¬րակ¬ման հա¬մար որևէ նշա¬նա¬կութ¬յուն չու¬նի այն հան¬գա¬ման¬քը, թե արդ¬յոք կա¬շառ¬քի միջ¬նոր¬դն իր կա¬տա¬րա¬ծի դիմաց վար¬ձատ¬րութ¬յուն ստա¬նում է, ստա¬նալու է, թե՝ ոչ։ Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի անհիմն լինելու, նրան վերագրված գործողությունների (արարքի) քրեաիրավական սխալ որակման վերաբերյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում դատաքննությամբ պարզված հետևյալ հանգամանքները։ Մինչ դրանց թվարկումը Դատարանը արձանագրում է, որ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանի գործո¬ղությունների նկարագրությունը սույն դատական ակտում կատարում է բացառապես գործով ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբյանի արարքի քրեաիրավական ճիշտ որակման հարցը պարզելու նպատակով, միտված չէ քննվող դեպքին նրա առնչությունը ստուգելուն և հաստատելուն, այն ապացուցման ենթակա է նրա վերաբերյալ ըստ էության քննվող քրեական գործի շրջա¬նակ¬ներում (անմեղության կանխավարկածի սկզբուն¬¬քի գործողության ուժով)։ 1. Գործով որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը սույն գործի մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ճանաչվել է մեղավոր միջ¬նորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափի կաշառք տալու փորձի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդ¬վածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար։ Ակնկալված պաշ¬տոնին Ա.Ղալում¬յանը չի նշանակվել, իր հանցավոր գործողությունների հետևանքով կրել է ոչ միայն հսկայական գույքային վնաս, այլև դատապարտվել և հեռացվել է ՀՀ ոստիկանության համա¬կարգից, որպիսի իրավական հետևանքներն անթաքույց կապում է գործով ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի, ինչպես նաև Աղասի Ալոյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ, այսինքն՝ գործի ելքով ակնհայտորեն շահագրգռված անձ է։ 2. Աղասի Ալոյանի և Արման Հարությունյանի նկատմամբ վերոնշյալ, ինչպես նաև սույն քրեական գործերով խարդախության, կաշառք տալու կամ կաշառքի միջնորդության փորձի կամ դրանց հանցակցելու համար քրեական հետապնդում չի հարուցվել կամ իրականացվել, իսկ հարուցվելու դեպքում՝ արդարացնող հիմքով դադարեցվել է (առկա է 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Ա.Ալոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հա¬րուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին կայացված և չվերացված որոշում), թեև տուժող Ա.Ղալումյանի ցուցմունքներով նրանց ևս վերագրվում են որո¬շակի գործողություններ՝ իրեն վստա¬հեց¬նելու, բայց և այդ վստահությունը չարաշահելու, խաբելու վերաբերյալ, որոնք ենթադրաբար կատարվել էին այդ անձանց կողմից, սակայն Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ ընդհանրացվել և վերագրվել են բացառապես ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանին և հետախուզման մեջ գտնվող նրա ենթադրյալ հանցակցին։ 3. Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ենթադրյալ հանցակիցը՝ խմբի կազմում նախ¬նական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար խարդախությամբ հափշտա¬կելու հա¬մար որպես մեղադրյալ ներգրաված Արամ Ստեփանի Մկրտչյանը, գտնվում է հետա¬խուզման մեջ, մինչդատական վարույթում և Դատարանում չի հարցաքննվել։ 4. Ուշադրության են արժանի գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի (ով նախկինում դատա¬պարտված կամ այլ կերպ արատավորված չէ), ինչպես նաև նրա ենթադրյալ հան¬ցակցի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի անձերը, ըստ որի՝ վերջինս մինչև սույն դեպքը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանի (դա¬տավոր Գ.Ավետիս¬յան) 2010թ. հունիսի 11-ի դատավճռով համա¬սեռ արարք կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կե¬տով նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազա¬տազրկման 5 տարի ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվարկվել է 2009թ. մայիսի 6-ից։ 2011թ. հունիսի 22-ին համաներման ակտի կիրառմամբ պատժի չկրած մասը կրճատվել է, թողնվել է կրելու 4 տարի 3 ամիս 5 օր ազա¬տազրկումը։ 2011թ. հուլիսի 28-ին դատապարտյալ Արամ Մկրտչյանը Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրա¬վա¬սության դատարանի որոշ¬մամբ պայմա¬նական վաղաժամկետ ազատվել է 2 տարի 13 օր ժամ¬կետով ազատազրկման կրումից։ 5. Տվյալ դրվագով հարցաքննված անձանց` վկաներ Աղասի Ալոյանի, Արման Հարութ¬յուն¬յանի, Գենադի Դավիդյանի, Հայկարամ Ստեփանյանի և Մելսիդա Վարդումյանի ցուց¬մունք¬¬ները, դրանցում առկա փաստական տվյալները թույլ չեն տալիս անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ հերքել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ենթադրյալ հափշտակութ¬յանն առնչություն, նման դիտավորություն չունենալու, բացառապես կաշառքի միջնոր¬դությամբ զբաղվելու վերա¬բերյալ ամբաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբ¬յանի պատճառաբանությունները, դրանք չեն հերքվում նաև վերոնշյալ ապա¬ցույցների և որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքների համադրության և գնահատման արդյունք¬ներով։ 6. Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ըստ էության կապող օղակ է հանդիսացել կաշառքի առար¬կային հետ առնչված միաժամանակ երկու կողմերի՝ կաշառք տված Արթուր Ղա¬լումյանի (ըստ վերջինիս դիտավորության ուղղվածության) և որ¬պես կաշառք ստացողի ներ¬կա¬յացուցիչ (օգնական) հանդես եկած (ըստ Ա.Ղալումյանի և Ա.Հակոբյանի ցուց¬մունքների) անձի ( ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) միջև, կազմա¬կերպել է այդ անձանց հանդի¬պումը և մաս¬նակցել պաշ¬տոնի նշա¬¬նակման վե¬րա¬¬բերյալ նրանց միջև կայացած բանակցութ¬յանը, նույնիսկ` կա¬շառքի չափի վերաբերյալ սա¬կարկությանը, որպես կաշառք ստացողի ներկա¬յացուցիչ հանդես եկած անձի առաջարկով կաշառք տվողից երկու դրվագով ստացել և կաշառք ստացողի ներկա¬յացուցչին դարձյալ երկու դրվագով փոխանցել է կաշառքի առարկան, Ա.Ղալումյանին տրամադրել է պաշ¬տոնի նշա¬նակ¬ման ընթացիկ հար¬ցերով ստացվող ընթացիկ տեղեկատ¬վություն։ 7. 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանը երկու դրվագով փաստացի տրամադրել է գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին, սակայն պաշտո¬¬նատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանին անձամբ կամ որևէ ներկա¬յացուցչի, այդ թվում՝ Արամ Մկրտչյանի միջոցով այդ գումարները չեն հասել, Հայկարամ Ստեփանյանն ի պաշ¬տոնե նման նշանակում կատարել չէր կարող, սակայն որպես ՀՀ ոս¬տիկա¬նությունում պաշտոն զբաղեցնող անձ՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական, կա¬րող էր նպաստել այդ նշանակման իրականացմանը, այսինքն՝ կա¬շառք ստանալու սուբյեկտ էր։ 8. Տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն ինքնին կամ դատաքննութ¬յամբ հե¬տազոտված այլ ապացույցների հետ համադրությամբ չեն հաստատում այն, որ ամ¬բաս¬¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել միայնակ կամ այլ անձի հետ ձեռք բերած նախ¬նական համաձայնությամբ շրջանակներում խարդախությամբ հափշտա¬կել վե¬րոնշյալ գու¬մար¬ները, այսինքն՝ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը մինչև գումարներ վերց¬նելը գիտակցել է Ա.Ղալումյանին պաշտոնի վերանշանակելու անհնարինութ¬յունը և/կամ կա¬շառք ստացողի ներկայացուցչի կամ նրա առերևույթ հովանավոր Հայկարամ Ստե¬փանյանի՝ նման նշանակմանը նպաստելու անկա¬րողությունը։ Չի հաստատվել նաև այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը կաշառք ստացողի ներկայացուցչին ամբող¬ջությամբ կամ մա¬սամբ չի փո¬խան¬¬ցել Ա.Ղալում¬յա¬նից այդ նպատա¬կով ստացած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար¬նե¬րը, այն դեպքում, երբ տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն անուղ¬ղակիորեն վկայում են այն մասին, որ վերջինիս պաշտոնի չնշանակվելը Ա.Մկրտչյա¬նը նրա հետ կայա¬ցած հեռախո¬սային զրույց¬ների ընթաց¬քում երբևէ չի կապել գումարները Ա.Հակոբյանի կողմից նրան չփոխանցվելու կամ լրիվ չփոխանցվելու հանգամանքով։ Ինչ վերաբերում է Ա.Մկրտչյա¬նի հետ կայացած վերջին հեռա¬խո¬սազրույցին, որով վերջինս Ա.Ղալումյանին տեղեկացնելով, որ գործը չի լինում՝ առաջարկել է գումար¬ները ստանալ այն անձից, ում տվել է, այսինքն՝ Արթուր Հակոբյանից, որից կարելի է նաև են¬թադրել, որ այդ գումարն ի վերջո վերադարձվել են Ա.Հակոբ¬յանին՝ Ղալումյանին փոխանցելու նպա¬¬տակով, ապա գործի ելքով շահագրգռված տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքը չի հաստատվել որևէ այլ չեզոք ապա¬ցույցով, այսինքն՝ նաև ապա¬ցույց¬ների բավարար համակցությամբ։ Այդ ցուցմունքը կուրո¬րեն ընդունելու պարագայում անգամ ակնհայտ է, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբյանը իրականում կատարել է կաշառքի չհաջողված միջնոր¬դութ¬¬յուն և ոչ ավելին, իսկ դրան հաջոր¬դած նրա արարքը՝ կաշառքի առար¬կա հանդիսացած 30.000 ԱՄՆ դոլարը Ա.Մկրտչյանից վերցնելը, սակայն կա¬շառք տված անձին՝ Ա.Ղալումյանին չվերադարձնելը չէր կարող որակվել որպես խարդա¬խութ¬յուն, քանի որ, նախ` չկա նման մեղադրանք և այդ մեղադրանքով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղավորութ¬յունը փաստելու դեպքում պաշտպանական կողմը կզրկվի այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավական հնարավորությունից, բացի այդ` այդ դրվագով հանցակազմի առկայությունը փաս¬տելու համար ևս անհրաժեշտ էր բավարար ապա¬ցուցողական զանգվածով հիմնավորել, որ այդ գումարին խար¬դախությամբ տիրանալու դիտավորությունն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մոտ ծագել էր նախ¬քան այդ գումարը Արամ Մկրտչյա¬¬¬նից ստանալը։ Վերոնշյալ դատողությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի դի¬տավո¬րությունը և կատարած գործողութ¬յուններն իրականում ուղղված են եղել կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի ներկայացուցչի միջև կա¬շառքի շուրջ համա¬ձայնություն գալուն և կայա¬ցած համաձայնության իրականացմանը նպաս¬տելուն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հան¬ցավոր արարք է։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ դատաքննության արդյունք¬նե¬րով` հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով չհաստատվեց (չապացուց¬վեց) այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը տուժող Ա.Ղալումյանից կաշառքի առական երկու դրվագներով ստանալուց և գրեթե անմիջապես Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին փո¬խանցելուց առաջ գի¬տակցել է վերջինիս առերևույթ հովանավոր ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկ¬արամ Ստեփանյանի միջոցով Ղալումյանին պաշտոնի նշանակմանը նպաս¬¬տելու անհ¬նարի¬նությունը։ Դատարանը նաև փաստում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբյանի արար¬քում առկա է կաշառքի միջնորդության չավարտված տեսակը՝ հանցա¬փորձը, քա¬նի որ այդ միջնորդությունը մինչև վերջ չի հասցվել ամբաստանյալ Ա.Հակոբ¬յանի կամքից անկախ հան¬գա¬մանքով. վերջինս չի գիտակցել, որ իր և տուժող Ա.Ղա¬լումյանի մոտ որպես պաշտո¬նա¬տար անձի ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Մկրտչյանի) ղեկավարը՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկա¬րամ Ստե¬փան¬յանն ի պաշ¬տոնե այդ նշա¬նակմանը նպաս¬տելու իր լիազո¬րությունից օգտվելու համաձայ¬նություն որևէ անձի, այդ թվում՝ Ա.Մկրտչյանին չի տվել, վերջինս պաշտոնի նշանակման հար¬ցով զբաղվելու մտադրություն ի սկզբանե չուներ։ Դատարանն արձանագրում է, որ 30.000 ԱՄՆ դո¬լա¬րի խարդա¬խության դրվագով ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ա.Հա¬կոբ¬յանի մե¬ղա¬վորության փաստումը կհան¬գեցնի վերջինիս անմեղության կանխավար¬կածի, ապա¬ցույ¬ց¬ները գնա¬հա¬¬¬տելու վերա¬բերյալ ՀՀ քրեական դատավարութ¬յան օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդ¬ված¬¬ների պահանջների խախտման, միաժամանակ փաստում, որ ամբաս¬տանյալ Ա.Հակոբ¬յանին վերագրված արարքը տվյալ դրվագով համապա¬տասխանում է ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախա¬տեսված հան¬ցագործության հատ¬կանիշ¬ներին։ Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի հիմքում դրված և դատաքննութ¬յամբ հետազոտված ապացույց¬ները բավարար չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, երկու դրվագներով առա¬ջադրված մեղադրանքում նրա անմե¬ղության կան¬խա¬վարկածը հաղ¬թա¬¬հարելու համար, տուժողների ցուցմունքները փոխ¬կա¬¬պակցված չեն դա¬տաքննությամբ հետազոտված հա¬վաստի և վերաբերելի ապա¬ցույցների հետ, իսկ մե¬ղադրանքների վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պատճառաբա¬նութ¬¬յունները չեն հերքվել բավարար ապա¬ցու¬ցո¬ղա¬կան զանգվածով։ Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքում նման փոփոխություն կատարելիս Դա¬¬տարանը հաշ¬վի է առնում ՀՀ քրեադատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պա¬հանջը, այն, որ դրա¬նով նրա իրավական վիճակը չի վատթարանում և պաշտպանության իրա¬վունքը չի խախտ¬վում։ Դատարանի եզրահանգումը. Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում համադրելով և գնահատելով դատաքննութ¬յամբ հե¬տազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատա¬¬րա¬նը հաստատված համա¬րեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանը կատարել է կաշառքի միջնորդություն, որն ավարտին չի հասցվել նրա կամքից անկախ հանգամանքով. Այսպես, կաշառքով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստե¬փան¬¬յանի միջոցով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալումյանին «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում ղեկավար պաշ¬տոնի նշանակելու համար Արթուր Հակոբյանը 2012թ. հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրա¬նոցի սրճարանում Ա.Ղալումյանին ծանոթացրել է Հ.Ստեփանյանի անունից որպես նրա ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի՝ Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) հետ, ում նախապես ճանաչում էր և ով իրեն, ավելի ուշ նաև Ա.Ղալումյանին համոզել և վստահեցրել էր Հ.Ստեփան¬յանի միջոցով այդ խնդիրը գլուխ բերելու հարցում։ Հանդիպման արդ¬յունքներով Հ.Ստեփան¬յանի անունից որպես նրա օգնական, միաժամանակ ոստիկանության ծառայող հանդես եկած վերոնշյալ անձը «Ճանա¬պար¬հային ոստիկանութ¬յուն» ծառայության 2-րդ սպայական գումար¬տակում վաշտի հրամա¬նատարի պաշ¬տոնում Ա.Ղալումյանի նշանակմանը Հ.Ստե¬փան¬յանի կողմից նպաս¬տելու և այդ գործը գլուխ բերելու պատրվակով, իրականում առանց վերջինիս գիտության և համաձայ¬նության, որպես կաշառք պահանջել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ խոստանալով այդ գումարը նախապես ստանալու և Հ.Ստեփանյանին փոխանցելու պարագայում երկու աշխա¬տան¬քային շաբաթվա ընթացքում լուծել ակնկալած պաշտոնին Ա.Ղալումյանի նշանակման հարցը։ Արթուր Ղալումյանը համա¬ձայնել և որպես օգնական ներկայացած վերոնշյալ անձի առաջար¬կությամբ նույն օրը Արթուր Հակոբյանի միջոցով նրան է փոխանցել այդ նպա¬տակով կնոջ` Մելսիդա Վարդումյանի կողմից Դիլի¬ջանից բերված 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարները, այսինքն՝ ընդհանուր առմամբ առանձնապես խոշոր չափի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն Ա.Հակոբյանի միջնորդական գոր¬ծունությունը նրա կամ¬քից ան¬կախ հանգամանքով չի ավարտ¬վել, վերոնշյալ պաշ¬տոնին Ա.Ղալում¬յանն ի սկզբանե չէր կարող նշանակվել՝ պաշտոնատար անձ հանդի¬սացող Հայկա¬րամ Ստե¬փանյանի կող¬մից անձամբ կամ որևէ ներկայացուցչի մի¬ջոցով այդ «գոր¬ծարքի» վերաբերյալ նույնիսկ տեղե¬կացված չլինելու պատ¬ճառով։ Այսպիսով, Արթուր Հակոբյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Նշանակվող պատժի և դատավճռով լուծման ենթակա այլ հարցեր. Ամբաստանյալի նկատ¬մամբ պատիժ նշանակելիս և այն անհատականացնելիս Դա¬տա¬¬րանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի նպատակն է վերա¬կանգ¬¬նել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հան¬ցա¬¬¬գոր¬¬ծությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հան¬ցանք կատա¬րած անձի նկատ¬մամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ¬գոր¬ծութ¬յան այլ միջոց¬ները պետք է լինեն ար¬դարացի« համապա¬տասխանեն հանցանքի ծան¬րությանը« այն կա¬տա¬րելու հան¬գա¬մանք¬ներին« հան¬¬ցավորի անձնա¬¬վորությանը« անհրա¬ժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա¬գոր¬ծութ¬յուն¬ները կան¬խելու համար։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասն սահմանում է« որ հանցա¬գոր¬ծութ¬յան համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« իսկ նույն հոդ¬վածի 2-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա¬գործության՝ հան¬րության համար վտան¬¬գա¬վո¬րության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնու¬թագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատաս¬խա¬նատ¬վությունը և պատիժը մեղմաց¬նող և/կամ ծանրացնող հան¬գա¬մանքներով։ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համա¬ձայն` հան¬ցագործության համար նախա¬տեսված պատիժներից առավել խիստը նշա¬նակ¬վում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապա¬հովել պատժի նպատակ¬ները։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը« Ա.Պապիկյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դա¬տարանի 2007թ. հոկ¬տեմ¬բերի 26-ի ՎԲ-149/07 գործով մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մա¬սով նախատեսված նորմը« նշել է« որ այն Դատարանին օժտել է անձի պատասխա¬նատ¬վությունը մեղ¬մաց¬նող հանգամանքների կիրառման լայն հայեցողությամբ« քանի որ պա¬տիժ նշանակելիս Դա¬տա¬րանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այնպիսի հանգա¬մանք¬ներ« որոնք նույն հոդվածի առա¬ջին մասում նշված չեն։ Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի անձը բնութագրող տվյալներ է գնա¬հատում` նախկինում դատապարտված չլինելը, (ըստ ՀՀ ինֆորմացիոն կենտրոն նաև 2017թ. հունվարի 25-ի դրությամբ կատարված հարցման արդյունքների), Միլենա Շահինյանի հետ ամուս¬նացած լինելը ( ըստ ԱԲ սերիայի 023888 համարի ամուսնության վկայականի), իսկ որպես պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պատիժը մեղ¬մացնող հան¬գա¬մանքներ` խնամքին մինչև 14 տարե¬կան որդու` 2010թ. նոյեմբերի 2-ին ծնված Ալեքս Արթուրի Հակոբյանի առկայությունը (ըստ ԱԲ սերիայի 0221564 անձնագրի և «Ծաղկունք» համատիրության նախագահ Ա.Հարութ¬յուն¬յանի` 2015թ. նոյեմբերի 2-ին հաստատած թիվ 301 տեղեկանքի), բնա¬կության վայրում դրականորեն բնութագրվելը (ըստ նույն համատիրության նախագահի` 2015թ. նոյեմբերի 9-ին հաստատած բնու¬թագրի)։ Դատարանը ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում նաև նրա` ֆիզիկապես վատառողջ և 2-րդ կարգի հաշմանդամ լինելը (ըստ ակնա¬բուժական մասնագիտացված բժշկասոցիալական փորձաքննության 2016թ. սեպ¬տեմ¬բե¬րի 19-ի թիվ 1241981 որոշման` 2-րդ խմբի հաշմանդամ է, ըստ ՌԴ «ՌԺԴ» ԲԲԸ թիվ 6 կլինի¬կական հիվանդանոցի վարչակազմի 2015թ. սեպտեմբերի 9-ին տրամադրած տեղեկանքի` ենթարկվել է բարիատրիկ վիրահատության, խոր¬հուրդ է տրվել գտնվել վիրա¬բույ¬ժի հսկողութ¬յան տակ /ավելորդ քաշից ազատում, «Արմենիա» բժշկական կենտրոնի 2015թ. սեպտեմբերի 9-ի թիվ 7171/4035 էպիկրիզի համաձայն` ախտորոշվել է Ս.Ի.Հ. լարվա¬ծության կայուն ստենո¬կարդիա 3ՖԶ, զարկերակային հիպերտենզիա, բարձր ռիսկ, ձախ փորոքի սրտամկանի գե¬րան. .... 2-րդ աստիճան, ստորին վերջույթների հետտրոմբոֆլեբոտիկ հի¬վանդություն, սրունք¬ների արտահայտված տրոֆիկ փոփոխություններ, ստ/վ, լիմֆոստազ, ճարպամաշկային գոգ¬նոց, սննդի էվակուացիայի դժվարացում, ցուցվել է վիրահատական բուժում, հիպոթալամիկ ճարպակալում 2-րդ աստիճան, շաքարային դիաբետ 2-րդ տիպ, թեթև աս¬տիճան, խորհուրդ է տրվել շարունակել բուժումը կարդիոլոգի և անոթային վիրաբույժի հսկո¬ղության տակ, ըստ նույն բժշկական կենտրոնի մեկ այլ, թիվ 3669 էպիկրիզի` ախտորոշվել է «հիպերտոնիկ կրիզ, բարդացած սուր կոնորոր համախտանիշ, Ֆրեբոտրոմբոտիկ հիվան¬դություն, այտուցային ձև։ Հիպոֆիզա-հիպոտալամիկ ճարպակալում 3-4 աստիճան, մի¬ջին ծանրության 2-րդ տեսակի շաքարային դիաբետի կապակցությամբ։ Սիմպտոմատիկ հիպեր¬տոնիա», «Արմենիա» բժշկա¬կան կենտրոնի 2015թ. դեկտեմբերի 28-ի թիվ 5929/1835 ամբուլա¬տոր քարտի քաղվածքի հա¬մա¬ձայն` ախտորոշվել է «Ստորին վերջույթների հետտրոմ¬բոտիկ հիվանդություն, քրոնիկական երակային անբավարարություն։ Հժըհ 5-6,5», նույն բժշկական կենտրոնի 2015թ. դեկտեմբերի 2-ի գրությամբ հայտնվել է, որ Արթուր Հակոբյանի մոտ ախ¬տորոշվել է «Սրտի իշեմիկ հիվան¬դություն, լարվածության ստաբիլ ստենոկարդիա, ՖԴ-3, զար¬կերակային հիպերտենզիա 2-րդ աստիճանի, բարձր ռիսկ», ՀՀ ԱՆ «Նուբարա¬շեն» ՔԿ հիմնարկի` 2015թ. նոյեմբերի 17-ի թիվ Ե-40/18-8-8064 գրության համաձայն` Արթուր Հակոբ¬յանի մոտ ախտորոշվել է «Սրտի իշե¬միկ հիվանդություն, զարկերակային հիպերտեն¬զիա, խրոնիկական հեպատիտ», «Ս.Վ.Մալա¬յանի անվան ակնաբուժական կենտրոն» ՓԲ ընկե¬¬րության տնօրեն Ա.Մալայանի` 2016թ. հուլիսի 29-ի և 2016թ. սեպտեմբերի 19-ի թիվ եզրա¬կացությունների համաձայն` ախտորոշվել է բարձր աստիճանի բարդացված կարճատե¬սութ¬յուն, ապակենման մարմնի շերտազատում»)։ Դատարանը ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի պատասխանատվությունը և պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգամանքներ չարձանագրեց։ Ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի անձը բնու¬թագրող վերոնշյալ տվյալները, պատաս¬խանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հան¬գամանքները հաս¬տատվել են գործով ձեռք բերված և դա¬տաքննութ¬յամբ հետա¬զոտված, թույլատ¬րե¬¬լիութ¬յան ու վերաբերելիության չափա¬նիշ¬ներին համապա¬տաս¬խանող ապա¬¬¬¬ցույց¬¬ներով, ող¬ջամտո¬րեն նվազեցնում են նրա հանրային վտան¬գավո¬րությունը։ Պատժի նպատակներն ապահովելու տեսանկյու¬նով անդրադառնալով ամբաս¬տանյալ Արթուր Հակոբյանի նկատ¬¬մամբ պատժի նշանակման խնդրին` Դատա¬րանը փաս¬¬տում է, որ ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված է պատիժ տուգանքի, կալանքի կամ որոշակի ժամկետով ազատազրկում ձևով, հետևաբար` սույն գործով քննարկ¬¬ման ենթա¬կա են՝ նշանակվող պատժի տեսակի և չափի, տվյալ հոդվածով նա¬խա¬տես¬ված պատժից ավելի մեղմ պատիժ նշա¬նակելու (ՀՀ քրեա¬կան օրենսգրքի 64-րդ հոդ¬վածի կի¬րա¬ռման), հասարակությունից մեկուսացմամբ պայմանավորված պատժատեսակ նշանակելու դեպքում՝ նշա¬նակվող այդ պա¬տիժը կրե¬լու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդ¬վա¬ծի կի¬րա¬ռման) հար¬ցերը։ Դատարանը, հաշվի առ¬նե¬լով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի կա¬տարած արարքի բնույթն ու վտանգա¬վորության աստի¬ճանը (միջին ծանրության դիտավորյալ հանցագոր¬ծութ¬յուն է), տուժող Արթուր Ղալումյանի դիրքորո¬շումը՝ հնարա¬վորինս խիստ պատիժ նշա¬նակելու առումով, պատաս¬խանատ¬վութ¬յունն ու պա¬տիժը ծան¬րաց¬նող հանգա¬մանք¬ների բա¬ցա¬կա¬յութ¬յունը, հանգում է համոզման, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասի սանկցիայով նախատեսված պատժատեսակներից նվազ խիստը` տուգանքը պատժի նպա¬տակները չի ապահովվի, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշա¬նակվի ազա¬տազրկման ձևով։ Դատարանը նաև փաստում է, որ կալանքն ամբաստանյալի նկատ¬մամբ չի կարող նշանակվել (մինչդատական վարույթի ընթացքում ամբաստանյալ Ա.Հա¬կոբյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել նաև կալանք)։ Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի չափը որոշելիս Դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 3-րդ մասի պահանջը, հա¬մաձայն որի՝ հանցափորձի համար ազատազրկման ձևով նշանակվող պատժի ժամկետը չի կարող գե¬րա¬զանցել Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախա¬տեսված պատժի առավելագույն ժամկետի երեք քառորդը։ Անդրադառնալով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակվող պատիժը ռեալ կրելու կամ չկրելու (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման) խնդրին` Դատարանը հաշվի է առնում հետևյալը. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` եթե դատարանը կա¬լանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշա¬նակելիս հան¬գում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց պա¬տիժը կրելու, ապա կա¬րող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Նույն հոդվածի 2-րդ մասի հա¬մաձայն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատա¬րանը հաշվի է առնում հանցա¬վո¬րի անձը բնու¬թագրող տվյալները, պատաս¬խա¬նատվութ¬յունը և պա¬տիժը մեղմացնող և ծան¬րացնող հանգա¬մանքները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պա¬տիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակ¬նե¬րի, քա¬նակի, հանցա¬վոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջա¬նա¬կի հետ կապ¬ված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատի¬ժը պայ¬մանա¬կա¬նո¬րեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզ¬վածությունն առ այն, որ ամբաս¬տանյալի ուղղվելն հնարավոր է առանց որոշակի պատժա¬տե¬սակները ռեալ կրե¬լու (Հասմիկ Պետ¬¬րոսյանի վերա¬բերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատա¬րանի 2009թ. հունիսի 29-ի որոշում)։ Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պա¬տի¬ժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնա¬խա¬տես¬¬¬ված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդ¬պիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկ¬¬ված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնա¬¬¬հատման արդ¬¬¬¬¬¬¬յունք¬¬¬¬ներով։ Միևնույն ժամանակ, դա¬տարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատես¬ված պա¬տիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, տվյալ հարցը քննարկելիս և լու¬ծե¬լիս պարտավոր է հաշվի առնել նաև հանցագոր¬ծության՝ հան¬րության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, ինչը նշանակվող պատժի արդա¬րա¬ցիութ¬յան գրավականն է։ Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու համար կարևոր նշանակություն ունեն հան¬ցա¬գոր¬ծության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, մեղքի ձևը, հան¬ցավորի կողմից այդ հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախա¬տեսելու բնույթն ու աս¬տի¬ճանը» (տե՛ս, Դավիթ Ռոբերտի Հովհաննիսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի դեկ¬տեմբերի 18-ի թիվ ԵԱՔԴ/0078/01/09 որոշման 11-12-րդ կետերը)։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ դիրքորոշում Վճռա¬բեկ դատարանն ար¬տա¬հայտել է Գարուշ Մադաթյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվա¬կանի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08 գործով որոշման մեջ, որի համաձայն` «Արարքի հան¬րային վտան¬գավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղ¬քի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեա¬կան օրենսդրութ¬յամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տար¬ման պա¬հին ունեցած սո¬ցիա¬լա¬կան նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։ Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հան¬ցա¬գործության կա¬տարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հան¬¬ցակցության դեպ¬քում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակ¬ցության աստիճանը»։ Զարգացնելով վերոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանը Վ.Բեգյա¬¬նի գործով որոշման մեջ արձանագրել է, որ «(…) պատիժը պայմանականորեն չկիրա¬ռելու հարցի լուծ¬ման ժամանակ դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների, պետք է հաշվի առնի՝ ա) կատարված հանցագործության նպատակն ու շարժառիթը, բ) քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կա¬տարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակությունը, գ) կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, դ) հանցագործության կատարման եղանակը, ե) հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, զ) հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հան¬ցա¬գոր¬ծությանը նրա մաս¬¬նակցության աստիճանը (…)» (Վանյա Ռաֆիկի Բեգյանի գործով Վճռա¬բեկ դատա¬րանի 2013 թվա¬կանի հոկտեմբերի 18-ի թիվ ՏԴ/0018/01/13 որոշման 14-րդ կետը)։ Հաշվի առնելով մի կողմից ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանին վերագրված հանցա¬գոր¬ծության բնույթն ու վտանգավորության աստիճանը (միջին ծանրության դիտա¬վորյալ հան¬ցագործություն է), նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի տեսանկյունով դեռևս մինչդատական վարույթից խոստո¬վանական ցուցմունքներ տալն ու անկեղծորեն զղջալը, խնամքին մինչև տասնչորս տա¬րե¬կան երեխայի առկա¬յությունը, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը, ամբաս¬տանյալի անձը դրականորեն բնու¬թագրող տվյալ¬¬ների առկայությունը՝ նախ¬կի¬նում դա¬տա¬պարտ¬¬ված կամ այլ կերպ արա¬տա¬վորված չլինե¬լը, հոդվածի սանկցիայում ազատությունից զրկելու հետ չկապված պատժի առկայության պայմաններում նրան ազատազրկման դատա¬պարտելը, բայց և նշանակվող այդ պատժի գրեթե կեսն ըստ էության կրելը, ամուս¬նացած և 2-րդ խմբի հաշ¬մանդամ լինելը, ինչպես նաև պատասխա¬նատ¬վությունն ու պա¬¬տիժը ծանրացնող հանգա¬¬մանքների բացա¬կա¬յութ¬յունը` Դատարանը հանգում է այն համոզվա¬ծության, որ ամ¬բաս¬տան¬յալ Ա.Հակոբյանի ուղղվե¬լը, նրա կողմից հնարավոր նոր հանցա¬գործության կատա¬րումը կանխելը և սոցիալական արդարութ¬յան վերա¬կանգնելը հնա¬րավոր է առանց հասարա¬կությունից նրան մեկու¬սացնելու, այն է՝ նրա նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակվող պա¬տիժը պայմա¬նա¬կանորեն չկիրա¬ռելու և միա¬ժամանակ ողջա¬միտ, տվյալ դեպքում՝ մեկ տարի ժամ¬կետով փոր¬ձաշրջան սահմա¬նելու պայման¬ներում։ Քննարկելով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի նկատ¬մամբ որպես կալանավորման այլ¬¬ընտ¬րան¬¬քային տարատեսակ ընտրված գրավի հարցը` Դատարանը գտնում է, որ այն անհրա¬ժեշտ է վե¬րաց¬նել, իսկ գրավի գումարը` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը 2015թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ 316 անդոր¬րագրով մուտ¬քագրվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վար¬չական շրջանների ընդհանուր իրավա¬սութ¬յան դատա¬րանի դեպոզի¬տային թիվ 900023294011 հաշվին` վերադարձնել գումարը վճարած անձին՝ քաղ. Գևորգ Հրանդի Հակոբյանին` սույն դա¬տավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ազա¬տազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ հետևութ¬յան հանգելու պարագայում, ղեկա¬վարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի պա¬հանջ¬ներով, նախապես անհրաժեշտ է պատ¬ժի ժամկետին հաշվակցել նախաքննության ընթաց¬քում 2015թ. մարտի 12-ից մինչև 2015թ. նոյեմբերի 19-ը ներառյալ նրան անազատության մեջ պահելու ողջ, այդ թվում՝ ՌԴ-ում նրան ձերբակալելու, պահելու և ՀՀ էտապավորելու ժամանակա¬հատվածը՝ 8 ամիս 8 օրը։ ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դա¬տավճիռ կայացնելիս Դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույց¬ների« դատական ծախ¬սե¬րի« գույքի նկատմամբ կիրառված (կիրառվելիք) արգելանքի« քաղա¬¬քա¬ցիական հայցի հար¬ցե¬րին։ Քննարկելով իրեղեն ապացույցի տնօրինման հարցը՝ Դատարանը փաստում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված և վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված «BMW X5» մակնիշի 32ՍՕ371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան անհրաժեշտ է թողնել վերջինիս տնօրինությանը, իսկ դրա նկատմամբ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբու¬նու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Պողոսյանի 2012թ. հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ կիրառված կալանքը վերացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Անդրադառնալով գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանին պատճառված գույքային վնասի փոխհատուցման հար¬ցին՝ Դատարանն արձանագրում է, որ որպես տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) ճանաչված Արթուր Ղալումյանի ներկա¬յացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի քաղաքացիական հայցն ենթակա է մերժման՝ վերոնշյալ գու¬մարը սույն գործով քա¬ղաքացիական պատասխանող ճանաչված Արթուր Հակոբյանին որպես կա¬շառքի առարկա տրամադրվելու պատճառա¬բա¬նությամբ։ Նշված հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ սույն դատական ակտով ամբաստանյալի արարքը խարդախությունից կաշառքի միջնորդության փորձի վերաորակելու և այդ հոդվածով նրա մեղավորությունը փաս¬տելու պայմաններում այլևս բացակայում են սույն գործով Ա.Ղալումյանին տուժող ճա¬նաչելու փաստական և իրավական հիմքերը։ Ավելին՝ ըստ Ա.Ղալումյանի դիտավորության ուղղվա¬ծության՝ զարտուղի և միաժամանակ հանցավոր ճանապարհով պաշտոնի վերանշանակման նպատակով կաշառքի առարկա հանդի¬սացած վերոնշյալ 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը գործով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբ¬յանի և այլոց միջոցով պաշտոնատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանին փոխան¬ցելիս Ա.Ղալումյանը գործել է իր կամքով և համաձայ¬նութ¬յամբ, նրա նկատմամբ կաշառքի շոր¬թում տեղի չի ունեցել (ըստ Ա.Ղալումյանի նկատմամբ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատա¬րանի դատավոր Գ.Պողոսյանի 2013թ. փետրվարի 8-ին կայացրած և օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի)։ Դատարանը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-169-րդ հոդվածներով, փաստում է, որ որպես դատական ծախս՝ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբ¬յանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի (ՀՀ ֆինանսների նախարարության) ենթակա է բռնա¬գանձման Արթուր Հակոբյանին հանձնման նպատակով Ռուսաստանի Դաշնությունից Հա¬յաստանի Հանրապետություն տեղափոխելիս կատարված 3.032.369 (երեք միլիոն երե¬սուներ¬կու հազար երեք հարյուր վաթսունինը) ՀՀ դրամ գումարը, որի վերաբերյալ գործում առկա են համապա¬տասխան ապացույցներ (նախաքննական մարմնին ուղղված ՀՀ ոստիկանության ֆինան¬սաբյուջետային վարչության պետ Ա.Ասլիկյանի 2015թ. հոկտեմբերի 19-ի թիվ 2267 նամակը և դրան կցված փաստաթղթերը)։ Քննարկելով դեռևս նախաքննության ընթացքում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հարությունյանի 2012թ. օգոստոսի 15-ի որոշմամբ Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված արգելանքը պահպանելու հարցը՝ Դատարանը փաստում է, որ այդ որո¬շումը և դրանով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված հնարավոր արգե¬լանքներն անհրաժեշտ է թողնել անփոփոխ՝ մինչև վերոնշյալ դատական ծախսն ամբողջությամբ փոխհատուցվելը։ Գնահատելով և ամփոփելով դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, ղեկա¬վար¬վե¬լով ՀՀ քրեական դատավարա¬կան օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ կետով, 119-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 367-րդ, 369-373-րդ հոդվածներով, Դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց՝ Ճանաչել և հռչակել Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանի անմեղությունը՝ «ԲՎՄ իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նրան վերագրված արարքում՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված , ԲՄՎ Իքս 5, 4.4 Այ» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան թողնել վերջինիս տնօրինությանը, դրա նկատմամբ ՀՀ ոստիկանության ՔԳՎ Էրեբունու քննչական բաժնի ավագ քննիչ Հ.Պողոսյանի 2012թ. հոկտեմբերի 1-ի որոշմամբ կիրառված կալանքը վերացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ (30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագ), նրա նկատմամբ նշանակել պատիժ` ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։ Պատժի նշված ժամկետին հաշվակցելով նախաքննության ընթացքում 2015թ. մարտի 12-ից մինչև 2015թ. նոյեմբերի 19-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված և չկրած պատիժը՝ 9 (ինը) ամիս 22 (քսաներկու) օր ազատազրկումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով։ Արթուր Հակոբյանի վարքագծի նկատմամբ վերահսկողությունը հանձնարարել ՀՀ ԱՆ պրոբացիայի պետական ծառայության համապատասխան ստորաբաժանման աշխատակիցներին։ Արթուր Հակոբյանի նկատ¬մամբ որպես կալանավորման այլընտրանքային տարատեսակ ընտրված գրավը վերացնել, գրավի գումարը` 1.000.000 (մեկ միլիոն) ՀՀ դրամը, որը 2015թ. նոյեմբերի 19-ի թիվ 316 անդոր¬րագրով մուտքագրվել է Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ 900023294011 դեպոզիտային հաշվին, վերադարձնել քաղ. Գևորգ Հրանդի Հակոբյանին` սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Որպես տուժող (քաղաքացիական հայցվոր) ճանաչված Արթուր Ղալումյանի ներկայացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի քաղաքացիական հայցը մերժել՝ վերոնշյալ գումարը քաղաքացիական պատասխանող ճանաչված Արթուր Հակոբյանին կամովին և որպես կաշառքի առարկա տրամադրելու, այդ հիմքով փոխհատուցման ենթակա չլինելու պատճառաբանությամբ։ Որպես դատական ծախս՝ Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել Ռուսաստանի Դաշնությունից հանձնման նպատակով Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխելիս կատարված 3.032.369 (երեք միլիոն երեսուներկու հազար երեք հարյուր վաթսունինը) ՀՀ դրամ գումարը։ Սույն գործով դեռևս մինչդատական վարույթի ընթացքում ՀՀ հատուկ քննչական ծա¬ռայության ՀԿԳ ավագ քննիչ Վ.Հարությունյանի 2012թ. օգոստոսի 15-ի որոշմամբ Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված արգելանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև վերոնշյալ դատական ծախսն ամբողջությամբ փոխհատուցվելը։ Դատավճիռը ստացման օրվանից մե¬կամսյա ժամկետում կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան։ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Ա.ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 20-02-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 22-03-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 316, 316, 253, 276, 339, 219, 121, 127 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործը ուղարկվել է | 22-03-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 316, 316, 253, 276, 339, 219, 121, 127 |
| ՈՒր(դատարան) | Քրեական վերաքննիչ |
| Ելքի գրության համարը | Ե-14434 |
Գործը ստացվել է փոփոխվելուց հետո
| Ամսաթիվ | 08-12-2017 |
|---|
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 13-12-2017 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 22-12-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 1-316,2-316, 3-253, 4-276, 5-339, 6-219, 7-121, 8-127, 9-187, 10-42 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 25-12-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 1-316,2-316, 3-253, 4-276, 5-339, 6-219, 7-121, 8-127, 9-187, 10-42 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0167/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-03-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-03-2017 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Ղալումյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արթուր Հակոբյան Բեկանել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արթուր Հրանտի /Հրանդի / Հակոբյանի /ՀՀ քր. օր. 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով ճանաչվել և հռչակվել է անմեղությունը` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ , ՀՀ քր. օր. 34-313 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 1 տարի 6 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.`1 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 20.02.2017թ. դատավճիռը և Արթուր Հրանտի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր. 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման ձևով պատժի և բավարարել իր հայցը` Արթուր Հակոբյանի պատճառած վնասի հատուցմամբ : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
| Ամսաթիվ | 20-03-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 20-03-2017 |
| Բողոքը բերող անձը | |
| Անուն | Ա |
| Ազգանուն | Ափիյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Բողոքի բովանդակությունը | Արթուր Հակոբյան Ամբողջությամբ բեկանել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Արթուր Հրանտի /Հրանդի / Հակոբյանի /ՀՀ քր. օր. 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով ճանաչվել և հռչակվել է անմեղությունը` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ , ՀՀ քր. օր. 34-313 հոդ. 1-ին մասով - ազատազրկում 1 տարի 6 ամիս ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.`1 տարի փորձաշրջան / վերաբերյալ 20.02.2017թ. դատավճիռը և Արթուր Հրանտի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քր. օր. 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով /2 դրվագ/ և դատապարտել ազատազրկման : |
| Բողոքի ստացման կարգը | Առձեռն հանձնվել է գրասենյակ |
| Չափահաս | Այո |
Գործը ստացվել է
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 24-03-2017 |
|---|---|
| Գործը ստացվել է | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
| Ըստ էության լուծող դատական ակտեր | Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական) |
|---|
Մակագրել
| Ամսաթիվ | 24-03-2017 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մհեր |
| Ազգանուն | Արղամանյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Սերգեյ |
| Ազգանուն | Չիչոյան |
| Դատավոր | |
| Անուն | Ռուբիկ |
| Ազգանուն | Մխիթարյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Ամսաթիվ | 29-03-2017 |
|---|
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 19-04-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-05-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 14:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 14-06-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 12:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 03-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 18-07-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 16-08-2017 |
|---|---|
| Ժամ | 13:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացվել է |
Վերաքննիչ բողոքը բավարարվել է մասնակի
| Ամսաթիվ | 16-08-2017 |
|---|---|
| Ամսաթիվ | 16-08-2017 |
| Ստորադաս դատարանի ակտը բեկանվել է մասնակի | Մասնակի փոփոխվել է ստորադաս դատարանի դատական ակտը և պատիժը մասով խստացվել է |
| Ամբաստանյալ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Քր. դատ. օր. հոդված | |
| Քր. օր. հոդված |
Դատական ակտ
| Դատական ակտ | Ո Ր Ո Շ Ո Ւ Մ Հ Ա Ն Ո Ւ Ն Հ Ա Յ Ա Ս Տ Ա Ն Ի Հ Ա Ն Ր Ա Պ Ե Տ Ո Ւ Թ Յ Ա Ն 16.08.2017թ. քաղաք Երևան ԳՈՐԾ. Հ.-ԵԿԴ/0167/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ՝ ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ՝ Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ Ս.ՉԻՉՈՅԱՆ ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Հ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ` ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Ա.ԱՓԻՅԱՆԻ ՏՈՒԺՈՂ` Ա.ՂԱԼՈՒՄՅԱՆԻ ՊԱՇՏՊԱՆ` Կ.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ա.ՀԱԿՈԲՅԱՆԻ դռնբաց դատական նիստում մեղադրող Ա.Ափիյանի և տուժող Ա.Ղալումյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Արթուր Հրանտի Հակոբյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի երկու դրվագով Պ Ա Ր Զ Ե Ց Գործի փաստական հանգամանքներն ու դատավարական ընթացքը Նախաքննական մարմնի կողմից Արթուր Հակոբյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին մասի երկու դրվագով այն բանի համար, որ նա խաբեությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ նախապես համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ, մոլորության մեջ են գցել ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալումյանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում պաշտոնի նշանակելու հարցում։ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղալումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն Արամ Մկրտչյանը ներկայացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձնավորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարաշահելով վերջինիս վստահությունը՝ հավաստիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ վերջինս համաձայնել է տալ պահանջվող գումարը, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հակոբյանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ՝ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համարժեք՝ 30.000 ԱՄՆ դոլարին։ Բացի այդ, Արթուր Հակոբյանը տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ՝ ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է։ 2016 թվականի հունիսի 6-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան` ըստ էության քննության: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռով ճանաչել և հռչակել է Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանի անմեղությունը՝ «ԲՎՄ իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով՝ հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Արթուր Հրանտի Հակոբյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ (30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագ), և դատապարտվել` ազատազրկման 1 տարի 6 ամիս ժամկետով։ Դատարանը որոշել է. Պատժի նշված ժամկետին հաշվակցելով նախաքննության ընթացքում 2015 թվականի մարտի 12-ից մինչև 2015 թվականի նոյեմբերի 19-ն անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը՝ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ նշանակված և չկրած պատիժը՝ 9 ամիս 22 օր ազատազրկումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն պայմանականորեն չկիրառել՝ սահմանելով փորձաշրջան 1 տարի ժամկետով։ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ կիրառված այլընտրանքային խափանման միջոց գրավը վերացնել, գրավի գումարը` 1.000.000 ՀՀ դրամը, վերադարձնել Գևորգ Հրանդի Հակոբյանին` դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Որպես իրեղեն ապացույց ճանաչված և վկա Աշոտ Ղարագյոզյանին ի պահ հանձնված, ԲՄՎ Իքս 5, 4.4 Այ» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան թողնել վերջինիս տնօրինությանը, դրա նկատմամբ կիրառված կալանքը վերացնել՝ սույն դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո։ Տուժող Ա.Ղալումյանի ներկայացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի քաղ. հայցը մերժել՝ վերոնշյալ գումարը քաղ. պատասխանող ճանաչված Ա.Հակոբյանին կամովին և որպես կաշառքի առարկա տրամադրելու, այդ հիմքով փոխհատուցման ենթակա չլինելու պատճառաբանությամբ։ Որպես դատական ծախս՝ Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի բռնագանձել Ռուսաստանի Դաշնությունից հանձնման նպատակով Հայաստանի Հանրապետություն տեղափոխելիս կատարված 3.032.369 ՀՀ դրամ գումարը։ Արթուր Հակոբյանի գույքի վրա կիրառված արգելանքը թողնել անփոփոխ՝ մինչև վերոնշյալ դատական ծախսն ամբողջությամբ փոխհատուցվելը։ Իր որոշումները Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը մասնավորպես պատճառաբանել է հետևյալով: «(…)Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ մեղադրող կողմը բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը տուժող Ա.Ղալումյանի տիրապետությունից անհատույց դուրս գալու փաստը, սակայն նույն ապացուցողական զանգվածով չի պարզել և հիմնավորել այդ գումարը ստացած գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի իրական շարժառիթը և նպատակը, այլ անձի հետ հափշտակություն կատարելու նպատակով խմբի մեջ միավորվելու հանգամանքը, քանզի միայն շահադիտական շարժառիթի և նպատակի առկայության, խմբի կազմում հանդես գալու պայմաններում Ա.Հակոբյանի արարքը կարող էր որակվել որպես խարդախություն։ Դատարանը փաստում է, որ տվյալ դրվագով ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանի արարքը ճիշտ քրեաիրավական գնահատականի չի արժանացել, իրականում նա կատարել է կաշառքի միջնորդության փորձ, ինչը կատարել է մեղավորությամբ և այն համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին, հետևաբար` նա քրեական պատասխանատվության և պատժի ենթակա է նշված հոդվածի համապատասխան մասով։ Ինչ վերաբերում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված խարդախությանը, ապա վերջինիս արարքում բացակայում են խարդախության հանցակազմի հատկանիշները, կողմերի` որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ի սկզբանե առկա էին քաղաքացիաիրավական բնույթի հարաբերություններ, որոնց վերաբերյալ հնարավոր վեճն ենթակա էր լուծման բացառապես մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադատավարական ընթացակարգով։ Նշված հետևությունների Դատարանը հանգում է հետևյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների արդյունքներով. Օրենքի և դատարանի առջև հավասարության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 8-րդ հոդվածի համաձայն՝ որոշակի փաստական հանգամանքներ ունեցող գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կամ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի դատական ակտի հիմնավորումները, այդ թվում՝ օրենքի մեկնաբանությունները, պարտադիր են դատարանների համար նույնանման փաստական հանգամանքներով այլ գործի քննության ժամանակ։ Արարատ Ավագյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի որոշմամբ սահմանվել է հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատելիս ապացույցների բավարարության չափանիշները։ Այսպես, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ «(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա, այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։ Նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները, որոնք չեն կարող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում, մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն` «Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում` 1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն). 2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին. 3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները. 4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ. 5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները. 6) այն հանգամանքները, որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դատավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները, եթե այլ բան նախատեսված չէ օրենքով»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն` «1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։ 2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզմամբ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում, երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրական - պատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները, որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները, ինչպես նաև այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։ «Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էությունը, ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները, դրանցից յուրաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։ Վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը, համեմատական վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարություն» հասկացությունները, նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս, թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով, ապա ապացույցների բավարարությունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ, որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևության։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հետազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը, մասնավորապես այն, թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը, և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։ Այսպիսով, ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապացուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը, որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը, իսկ քանակական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։ Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի, ապացույցների բավարարություն հասկացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտված չէ, այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին, թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները, որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ, օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն, թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրեական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։ Վերոնշյալ որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «ապացույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են. 1) անմեղության կանխավարկածը, 2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը, 3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությունը։ Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է, որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված, քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապացուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է, որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ, միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով, այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մեղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է, քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ, անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույցների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է, որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյանի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների, այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի, փոխկապակցված, հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների, կանխատեսումների կամ կարծիքների, այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը, իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է, որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013թ. մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով որոշման մեջ։ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը ևս ցույց է տալիս, որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը, ի թիվս այլոց, ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (Barbera Messegue and Jabardo v. Spain, գանգատ թիվ 10590/83, 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ, 77-րդ կետ, Janosevic v. Sweden, գանգատ թիվ 34619/97, 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ, 97-րդ կետ)։ Այսպիսով, անմեղության կանխավարկածի սկզբունքն ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար։ Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզմունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վերաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին, որ «(…) ներքին համոզմունքը, որպես ապացույցների գնահատման արդյունք, բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն, մի կողմից, պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա, իսկ մյուս կողմից, անկողմնակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը, որ ապացույցները հետազոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։ Ապացույցները, որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան, կազմում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը, որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա, այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հովհաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010թ. փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։ Այսպիսով, «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածությունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ, օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբյեկտիվ բնույթ)։ Ելնելով այն հանգամանքից, որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր՝ անհրաժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից, ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից։ Ի տարբերություն դրանց` ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի, ոչ վերաբերելի, անարժանահավատ ապացույցների վրա։ Այլ խոսքով, ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի, գիտելիքի վրա, այլ ոչ թե ենթադրությունների, երևակայության, համակրանքի, հակակրանքի կամ կանխակալ կարծիքի վրա։ Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմքը քրեական գործով ձեռք բերված, բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույցների բավարար համակցությունն է։ Վերոնշյալ իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ գործի լուծման համար ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցություն, որը, հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը, անաչառ դիտորդի մոտ կձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ, ինչպես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։ Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…)։ Ակնհայտ է, որ ապացույցները բավարար չեն, եթե` 1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակություն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար, 2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքն անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, 3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։ Սույն դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին երկու դրվագներով վերագրված արարքներում խարդախության հանցակազմի առկայությունը։ Դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համակցությունը բավարար չէ սույն գործով ամբաստանվող Ա.Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածով վերագրված արարքներում նրա անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորելու հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան համոզվածություն առ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը գործել է շահադիտական շարժառիթով և նպատակով, Արթուր Ղալումյանի դրվագով՝ խմբի կազմում հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, գործում եղած ապացույցները, այդ թվում՝ տուժող Արթուր Ղալումյանի և Արմեն Գաբրիելյանի ցուցմունքները թույլ չեն տալիս վերոնշյալ հանգամանքը պարզել անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, այդ հանգամանքների ապացուցվածությունը ողջամտորեն կասկած է հարուցում։ Վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանի և գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի միջև ավտոմեքենայի առուծախի գործարքով պայմանավորված գույքային բնույթի վեճն ենթակա էր քննության և լուծման բացառապես մասնավոր տիրույթում, թեև սույն դատական ակտի կայացման պահին նույնիսկ այդ վեճը վերացել էր։ Լիա Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ին կայացված թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ եթե քաղաքացիաիրավական հարաբերության հենքը վերաբերում է կարգավորիչ գործառույթ իրականացնող իրավունքի ճյուղին, ապա քրեական իրավունքը և դատավարությունը, մարմնավորելով իրավունքի պահպանիչ գործառույթը, իրենց բնույթով ածանցյալ են իրավունքի տվյալ ճյուղերից, մասնավորապես` քաղաքացիական իրավունքից և դատավարությունից։ Այլ կերպ` ներգործության քրեաիրավական և քրեադատավարական միջոցները չպետք է այնպիսին լինեն, որ խաթարեն քաղաքացիաիրավական ու քաղաքացիադատավարական հարաբերությունների ներքին տրամաբանությունը, անորոշություն ու անկանխատեսելիություն ստեղծեն քաղաքացիաիրավական շրջանառության մեջ։ Վճռաբեկ դատարանը նաև փաստել է, որ պետությունը պարտավոր չէ գործող քաղաքացիական օրենսդրության պահանջների անտեսմամբ գործարքներ կնքած քաղաքացիների գույքային և այլ իրավունքների վերականգնումը դիտել հանրային շահի տիրույթում և հանրային միջոցներ ծախսելով` իրականացնել նշված մասնավոր շահերի քրեաիրավական պաշտպանություն և այդ մասնավոր շահերի պաշտպանությունը, որպես ընդհանուր կանոն, պետք է կատարվի մասնավոր իրավունքի տիրույթում` քաղաքացիաիրավական և քաղաքացիադատավարական միջոցներով։ Տվյալ դեպքում «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենան իրացվել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության համապատասխան գրանցման-քննական բաժանմունքում առուվաճառքի գրավոր պայմանագրի կնքմամբ։ Գործով տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանն անձամբ կամ միջնորդավորված եղանակով տվյալ գործարքի կնքմանը մասնակցելիս, ավտոմեքենայի արժեքը մասամբ ստանալու և գումարի մնացած մասը չստանալու ռիսկը լիովին գիտակցելու պայմաններում, ավտոմեքենան վաճառել է գնորդին՝ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին, թեև մեքենան հաշվառվել է վերջինիս ներկայացրած անձի անվամբ։ Նման պայմաններում պայմանագրում չարտացոլված հանգամանքը՝ վաճառողի կողմից գումարը ոչ ամբողջությամբ ստանալը, մեքենայի արժեքի մնացորդի վճարումն ուշացնելը, նույնիսկ այն առհասարակ չվճարելը, ինքնին կամ համակցությամբ վերոնշյալ գույքային վեճը հանրային տիրույթում քննելու և լուծելու բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ։ Ա.Գաբրիելյանը կարող էր խախտված այդ գույքային իրավունքների պաշտպանությունը փնտրել մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիադատավարական ընթացակարգի շրջանակներում՝ վերոնշյալ գործարքն անվավեր ճանաչելու կամ ավտոմեքենայի մնացած արժեքը պահանջելու հայցադիմումներ ներկայացնելու եղանակներով։ Սամսոն Ղազարյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0120/01/12 և Ռուդիկ Բալասանյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0199/01/13 որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ քրեական գործերի քննության շրջանակներում դատարանն իրավասու չէ քրեական դատավարության կարգով քննություն իրականացնել քաղաքացիական բնույթի իրավահարաբերությունները (վեճը) պարզելու ուղղությամբ և հաստատել այդպիսի վեճի առարկան կազմող իրավաբանական փաստեր, տվյալ դեպքում՝ ավտոմեքենայի արժեքը ոչ ամբողջությամբ վճարվելու փաստը, չվճարված գումարի չափը և այլն։ Վճռաբեկ դատարանն այդ դիրքորոշումը պայմանավորել է համապատասխան փաստերը հաստատելու քաղաքացիադատավարական կանոնների` քրեադատավարական կանոններից սկզբունքային տարբերությամբ և դրանք մեկը մյուսով փոխարինելու անթույլատրելիությամբ։ Այդ պարագայում քրեական վարույթ իրականացնող դատարանը դուրս կգա իր իրավասության սահմաններից, արդյունքում կխաթարվի քաղաքացիաիրավական ու քաղաքացիադատավարական հարաբերությունների ներքին տրամաբանությունը։ Այս առումով Վճռաբեկ դատարանը նշել է, որ իր իրավասությունների սահմանազանցում թույլ տված դատարանը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի իմաստով չի կարող հանդիսանալ «օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան» վիճարկվող դատավարության առնչությամբ։ Արդյունքում կխախտվի անձի արդար դատաքննության իրավունքը։ Ավելին, կարող է առաջանալ իրավիճակ, երբ նույն փաստի վերաբերյալ առկա լինեն քաղաքացիական դատավարության կարգով և քրեական դատավարության կարգով կայացված օրինական ուժի մեջ մտած իրար հակասող դատական ակտեր։ Վերջին իրավիճակն անթույլատրելի է իրավական որոշակիության սկզբունքի տեսանկյունից, ինչը, հանդիսանալով իրավունքի գերակայության հիմնարար տարրերից մեկը, պահանջում է, ի թիվս այլնի, որ եթե դատարանները վերջնականապես որոշել են որևէ հարց, նրանց որոշումը չպետք է կասկածի տակ դրվի։ Ավելին, վերոնշյալ գույքային վեճը բացառապես մասնավոր տիրույթում քննության ենթակա լինելու վերաբերյալ հետևության կարելի էր հանգել նաև Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման բովանդակային վերլուծության արդյունքներով. Այսպես, ըստ Արթուր Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման, ինչպես նաև մեղադրական եզրակացության եզրափակիչ մասի՝ նրան տվյալ դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա «տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 ՀՀ դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում։ Պայմանավորվածություն ձեռք բերելուց հետո ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ, ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է իր ծանոթ Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է»։ Մեղադրանքի վերոնշյալ ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում ենթադրյալ հափշտակության առարկան հանդիսացել է տուժող Արմեն Գաբրիելյանի 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, որը սահմանված ժամկետում վերջինիս չի տրվել և խաբեությամբ հափշտակվել է։ Մինչդեռ մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցների համադրությամբ և գնահատմամբ հաստատվեց, որ որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանից գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն անձամբ կամ միջնորդավորված որևէ գումար չէր վերցրել, հետևաբար՝ այն վստահությունը չարաշահելու կամ խաբեության եղանակներով չէր կարող ստացվել, առավել ևս՝ հափշտակել։ Տվյալ դեպքում ենթադրյալ խարդախության առարկա կարող էր հանդիսանալ միայն «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենան, այն էլ միայն այն դեպքում, եթե հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով հաստատվեր գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մոտ խարդախությամբ այն հափշտակելու նախնական հանցավոր դիտավորության առկայությունը, որը, համաձայն ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշման, պետք է առկա լիներ մինչև վերոնշյալ ավտոմեքենան կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելը։ Դատաքննությամբ նաև հաստատվեց, որ բանավոր պայմանավորվածությամբ որոշված ժամկետի ուշացմամբ, սակայն ավտոմեքենայի գումարի մնացորդը՝ 12.000 ԱՄՆ դոլարը, որպես տուժող ճանաչված Ա.Գաբրիելյանին, այնուամենայնիվ, վերադարձվել է։ Դատարանը նաև փաստում է, որ 17.000 ԱՄՆ դոլար գնահատված վերոնշյալ ավտոմեքենան տարաժամկետ վճարելու պայմանով, 5.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճարով գնելը և գրեթե անմիջապես էականորեն ցածր գնով՝ 10.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն կանխիկ կերպով և ողջ գումարի ստացմամբ վաճառելն ինքնին այդ ավտոմեքենային կամ չվճարված 12.000 ԱՄՆ դոլարին խարդախությամբ տիրանալու հանգամանքը հիմնավորող բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ։ Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին նման մեղադրանք առաջադրելուց առաջ մեղադրող կողմը պարտավոր էր ստուգել և հերքել գույքն էականորեն ցածր գնով վաճառելու վերաբերյալ ամբաստանյալի պատճառաբանությունները, որոնք տվյալ դեպքում նույնիսկ դատաքննության արդյունքներով չեն հերքվել։ Խարդախությամբ 30.000 ԱՄՆ դոլարի հափշտակության դրվագով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումից հետևում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և նրա ենթադրյալ հանցակիցը՝ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանը, գործել են խաբեությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, նախապես ձեռք բերված համաձայնության շրջանակներում, որի արդյունքներով մոլորության մեջ են գցել որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանին, հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում նրան պաշտոնի նշանակելու հարցում։ Ընդ որում, ըստ վերոնշյալ որոշման՝ ենթադրյալ հանցակիցների միջև եղել է դերաբաշխում, մասնավորապես՝ 2012 թվականի հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում հանդիպելով Արթուր Ղալումյանին, նախապես կատարած դերաբաշխման համաձայն՝ Արամ Մկրտչյանը ներկայացել է որպես Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից այդ հանդիպմանն ուղարկված վստահելի անձնավորություն, խոսել են պաշտոնի նշանակման հարցի վերաբերյալ և խաբեությամբ չարաշահելով վերջինիս վստահությունը՝ հավաստիացրել, թե ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար անհրաժեշտ է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Երբ Ղալումյանը համաձայնել է պահանջվող գումարը տալ, Արամ Մկրտչյանը խոստացել է երկու աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել պաշտոնի նշանակման հարցը, իսկ Արթուր Հակոբյանը նույն օրը Արթուր Ղալումյանից անձամբ ստացել է 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար ու խաբեությամբ տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։ Գևորգ Ճաղարյանի և մյուսների վերաբերյալ ԵՇԴ/0002/01/11 քրեական գործով 2012 թվականի օգոստոսի 24-ի որոշման մեջ վերլուծելով մեղադրանքի ձևակերպմանը ներկայացվող պահանջները` Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ դրանում, բացի հանցավորի մասին տվյալներից, հանցագործության տեղից, ժամանակից և եղանակից, մանրամասնորեն և հստակ պետք է նշվեն արարքի քրեաիրավական որակման հիմքում ընկած փաստերը` հանցագործության դեպքի և դրա հետ կապված հանգամանքների մանրակրկիտ նկարագրությունը։ Արդար դատաքննության հիմնարար իրավունքի իրացման առումով անընդունելի է, երբ իրավասու պաշտոնատար անձը համապատասխան դատավարական փաստաթղթերում մեղադրանքը ձևակերպելիս սահմանափակվի միայն քրեական օրենքով արգելված արարքի ընդհանրական նկարագրությամբ։ Նույն կերպ անընդունելի է, երբ հանցանքը մի խումբ անձանց կողմից կատարված լինելու դեպքում հանցակիցներին ներկայացվում է միևնույն մեղադրանքը` առանց հստակեցնելու նրանցից յուրաքանչյուրի կոնկրետ գործողությունները, հանցագործությանը նրանցից յուրաքանչյուրի մասնակցության բնույթն ու աստիճանը։ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ նշված պահանջների պահպանմամբ մեղադրանքը ձևակերպելու դեպքում միայն առաջադրված մեղադրանքը հնարավորություն կտա մեղադրյալին պատշաճ կերպով իրականացնել իր պաշտպանության իրավունքը, ինչպես նաև կապահովվի կողմերի դատավարական իրավահավասարությունը` սեփական դիրքորոշումը հիմնավորելու և մյուս կողմի փաստարկները հերքելու համար։ Նշված սկզբունքներից ցանկացած շեղում կհանգեցնի արդար դատաքննության հիմնարար արժեքի առարկայազրկման։ Տվյալ իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի որոշումը վերլուծելով` Դատարանն արձանագրում է, որ նրան խարդախության տվյալ դրվագով օբյեկտիվ կողմից մեղսագրվել են հետևյալ գործողությունները՝ ա. նախնական համաձայնության շրջանակներում խմբի կազմում ստանձնած դերաբաշխմանը համապատասխան՝ տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանին մոլորության մեջ գցելը և խաբելը, հավաստիացնելը, թե իբր ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանին կաշառք տալու միջոցով կարող են նպաստել «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում նրա պաշտոնի նշանակման հարցում, բ. Արթուր Ղալումյանից 2012թ. հունիսի 28-ին 25.000, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ ստանալը, որոնք ըստ մեղադրող կողմի վարկածի՝ հափշտակվել են խմբի վերոնշյալ անդամների կողմից։ Մեղադրանքի որոշման մեջ բացակայում են քննվող գործով անցնող այլ անձանց` Արման Հարությունյանի և Աղասի Ալոյանի միջոցով տուժող Արթուր Ղալումյանին խաբելու և/կամ մոլության մեջ գցելու վերաբերյալ ձևակերպումները, որից կարելի է եզրակացնել, որ տուժող Ղալումյանից խարդախությամբ գումարներ հափշտակած անձինք, տվյալ դեպքում` ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը, ըստ մեղադրող կողմի վարկածի` նաև Ա.Մկրտչյանը, տուժողին խաբել և մոլորության մեջ են գցել անմիջականորեն ( ՀՀ քրեական օրենսգքրի 38-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված միջնորդավորված կատարողներ չեն), այդ նպատակին հասնելու համար չեն օգտվել բարեխիղճ մոլորության ազդեցությամբ գործող Ա.Հարությունյանի, Ա.Ալոյանի և այլոց ջանքերից, թեև տուժող Ա.Ղալումյանը նույնիսկ Դատարանում նրանց ևս մեղադրում է խարդախությանը մասնակցելու կամ հանցակցելու մեջ։ Մեղադրանքի ձևակերպումից անուղղակիորեն հասկացվում է, որ խարդախությունը Ա.Հակոբյանը և Ա.Մկրտչյանը կատարել են խմբի կազմում, նախնական համաձայնության շրջանակներում, այսինքն՝ անդամներ Ա.Հակոբյանի և Ա.Մկրտչյանի կազմով ստեղծված և գործող խումբն ենթադրաբար պետք է առնվազն ձևավորվեր 30.000 ԱՄՆ դոլարի խարդախությունը կատարելուց առաջ։ Մեղադրանքի որոշումից անհասկանալի է սակայն, թե վերոնշյալ անձանց մոտ կոնկրետ որ պահին է այդպիսի դիտավորություն ծագել և այն իրականացնելու համար հանցավոր խումբը ձևավորվել, մասնավորապես` Ղալումյանի պաշտոնի նշանակման հարցով ի սկզբանե զբաղվող Արման Հարությունյանին «հեռացնելուց» առաջ, թե դրանից հետո։ Մեղադրանքի ձևակերպումից չի հասկացվում, իսկ դատաքննությամբ չպարզվեց, թե տուժող Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակելու խոստում տալու պահին ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն արդյոք ստացել էր արդյոք Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի նույնաբովանդակ երաշխավորությունը, թե գործում էր միայնակ։ Դատարանը փաստում է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանին Արամ Մկրտչյանի հետ ծանոթացնելը՝ կաշառքի միջոցով Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակելուն նպաստելու դիտավորությամբ, ինչպես նաև այդ նպատակով անձամբ գումարները Ա.Ղալումյանից ստանալը, առանց տուժողին խաբելու և/կամ մոլորեցնելու փաստը նախապես գիտակցելու, վերագրված խարդախությանը գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի հանցակցությունը հիմնավորող բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ. ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքին նման իրավական գնահատական (իրավաբանական որակում) տալու համար մեղադրող կողմը պետք է բավարար ապացուցողական զանգվածով հերքեր Արամ Մկրտչյանի գործողությունների հետևանքով նաև Ա.Հակոբյանի` բարեխիղճ մոլորության մեջ հայտնվելու վարկածը, ինչը մինչդատական վարույթի արդյունքներով չի կատարվել, իսկ վերոնշյալ բացը չի լրացվել նաև դատական քննության արդյունքներով։ Հանցակցության հատկանիշների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ, ըստ որի` «(…) հանցակցությանը բնորոշ են 3 հատկանիշ` 1. հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, 2. գործողությունների համատեղությունը, 3. հանցակցության դիտավորյալ բնույթը։ Հանցակցության առաջին օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցագործության կատարումը երկու կամ ավելի անձանց կողմից, արտահայտվում է այն բանում, որ հանցագործությունը պետք է կատարեն հանցագործության սուբյեկտ հանդիսացող երկու կամ մի քանի անձ։ Հանցակցության մյուս օբյեկտիվ հատկանիշը՝ հանցակիցների գործունեության համատեղությունը, նշանակում է, որ հանցագործության մասնակիցներից յուրաքանչյուրի գործողությունները փոխադարձ լրացնում են միմյանց և ուղղված են կոնկրետ հանցանքի կատարմանը։ Հանցակիցները, միացնելով իրենց համատեղ ջանքերը, ձգտում են միասնական արդյունքի, և դրա համար յուրաքանչյուրն իր ներդրումն է ունենում ընդհանուր գործում։ Հանցակցության վերջին հատկանիշը գործունեության դիտավորյալ բնույթն է։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածը, որը տալիս է հանցակցության հասկացությունը, կոնկրետ մատնանշում է անձանց դիտավորյալ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցագործության կատարմանը։ Հանցակցության նման բնորոշումը հստակ ընդգծում է, որ անձինք գործում են միայն դիտավորյալ մեղքով և միայն դիտավորյալ հանցագործություններում»։ Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ ձևավորված իրավական դիրքորոշման վերլուծությունից հետևում է, որ հանցակցի քրեական պատասխանատվության հիմքում ընկած է ոչ միայն նրա և կատարողի արարքի միջև պատճառական կապի առկայությունը, այլ նաև նրա կողմից կատարողի արարքի և դրա հետևանքների նկատմամբ որոշակի գիտակցական-կամային վերաբերմունք դրսևորելը։ Այսպես` հանցակցության սուբյեկտիվ կողմը նախատեսում է մեղքի բացառապես դիտավորյալ ձև, ընդ որում, որոշակի հանցանքի կատարմանն այլ անձանց հետ համատեղ մասնակցելու դիտավորությունն արտահայտվում է միայն ուղղակի ձևով, իսկ հանցագործության վտանգավոր հետևանքների նկատմամբ դրսևորվող դիտավորյալ մեղքի տեսակը կարող է լինել և՛ ուղղակի, և՛ անուղղակի։ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ հանցակցության սուբյեկտիվ կողմին բնորոշ է այն, որ յուրաքանչյուր հանցակից պետք է` 1) գիտակցի, որ համատեղ գործում է կատարողի կամ այլ հանցակցի հետ. 2) գիտակցի, որ իր արարքն անհրաժեշտ պայման է մյուս հանցակցի կողմից արարք կատարելու համար և ցանկանա համատեղ մասնակցել հանցագործությանը. 3) նյութական հանցակազմի դեպքում նախատեսի հանրորեն վտանգավոր հետևանքը և ցանկանա կամ գիտակցաբար թույլ տա դրա առաջացումը։ Տվյալ իրավական դիրքորոշումները սույն գործի դատաքննությամբ հաստատված հանգամանքների վրա տարածելով` Դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Այսպես, վերագրված խարդախության ենթադրյալ մյուս մասնակիցը՝ Արամ Մկրտչյանը ողջ նախաքննության ընթացքում, ընդհուպ մինչև սույն դատական ակտի կայացման օրը, գտնվել է հետախուզման մեջ, գործով երբևէ չի հարցաքննվել։ Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը նախաքննության և դատաքննության ընթացքում պնդել է, որ ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը հափշտակելու նպատակ չի ունեցել, տուժող Ա.Ղալումյանին պաշտոնի նշանակման հարցով փորձել է օգնել իր բարեկամ և միաժամանակ վերջինիս աշխատանքային ընկեր Աղասի Ալոյանի խնդրանքով, վերոնշյալ գումարը ստացել է գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանից և երկու դրվագներով ամբողջությամբ հանձնել է պաշտոնի նշանակման հարցն հանձն առած, իր կարծիքով նման հնարավորություն ունեցող Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին։ Նման պայմաններում նախնական համաձայնության շրջանակներում խարդախությամբ գումար հափշտակելու հանգամանքը, ենթադրյալ այդ խմբի կազմում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ընդգրկված լինելը և խմբի շահադիտական նպատակի իրականացմանը միտված, փոխադարձաբար լրացնող որոշակի գործողություններ կատարելը մեղադրող կողմը փաստել է գլխավորապես գործի ելքով շահագրգռված անձի՝ որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանի ցուցմունքների հիման վրա։ Ընդ որում, վերոնշյալ ցուցմունքներն ինքնին հերքում կամ առնվազն կասկածի տակ են դնում հանցավոր խմբի առկայության և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ հափշտակելու վերաբերյալ մեղադրող կողմի վարկածը, հակառակը, հաստատում են ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված արարքի առկայությունը։ Այսպես, նախաքննական հակասական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո Դատարանում Ա.Ղալումյանը ընդունեց, որ «Մարիոտ» հյուրանոցում կայացած իրենց զրույցի ընթացքում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առաջարկել է գումարը նրան տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իրեն պաշտոնի նշանակելուց հետո, որին Ստեփանիչը չի համաձայնել։ Այն, որ դա կարող էր ենթադրյալ հանցակիցների միջև նախապես ծրագրավորված «բեմադրություն» էր, ուղղակի ենթադրությունների ոլորտից է, որևէ ապացույցով չի հաստատվել։ Բացի այդ, տուժողը Դատարանում հայտնեց, որ երբ իրեն պաշտոնի նշանակելու վերաբերյալ խոստումը խոստացված ժամկետում չի կատարվել, իսկ Արթուր Հակոբյանն արդեն գտնվում էր Վրաստանում, իր բջջային հեռախոսահամարի վրա փակ համարից զանգահարել է նույն Արամ Ստեփանիչը և տեղեկացրել, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։ Տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքների վերլուծությունից կարելի է եզրակացնել, որ նախ՝ - գումարները տուժող Ղալումյանից ի սկզբանե վերցվել են «գործը» անելու, այսինքն՝ նրան ակնկալած պաշտոնին նշանակելու համար, որի չլինելու մասին տուժող Ա.Ղալումյանը նաև տեղեկացվել է, - խարդախություն կատարելու դիտավորության առկայության և գործելու պարագայում Ա.Հակոբյանը, Ղալումյանին պաշտոնի նշանակման անհնարինությունը քաջ գիտակցելով, կաշառքի առարկան միայն պաշտոնի նշանակումից հետո Արամ Ստեփանիչին հանձնելու առաջարկ անել չէր կարող։ Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության և նրան վերագրված արարքի ճիշտ քրեաիրավական որակման հարցը պարզելու նպատակով Դատարանը հարկ է համարում անդրադառնալ խարդախության և կաշառքի միջնորդության հանցակազմերի վերլուծությանը։ Խարդախությունը հափշտակության տարատեսակ է, հետևաբար՝ դրան բնորոշ են հափշտակության հանցակազմի ընդհանուր հատկանիշները։ Հափշտակության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ. հանցավորը գիտակցում է, որ ապօրինաբար, շահադիտական նպատակով վերցնում է ուրիշի գույքը կամ այդ գույքը դարձնում է իրենը կամ այլ անձինը, դրա դիմաց որևէ ձևով չի հատուցում, իրական վնաս է հասցնում գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին, նախատեսում ու ցանկանում է դա։ Հափշտակության սուբյեկտիվ կողմի պարտադիր հատկանիշ են նաև շարժառիթը և նպատակը։ Շահադիտական նպատակ ասելով՝ հասկացվում է հանցավորի ձգտումը՝ հարստանալ հափշտակված գույքի հաշվին՝ այն վերցնելով, իրենը դարձնելով կամ իր «հաշվին» այլ անձանց հանձնելով։ Այսպիսով, հանցավորը հարստանում է սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի հաշվին՝ նրանց նյութական վնաս հասցնելով։ Եթե շահադիտական նպատակը բացակայում է, և անձը ապօրինի, անհատույց տիրանում է ուրիշի գույքին այլ շարժառիթով և նպատակով, հափշտակության հանցակազմը բացակայում է։ Օրինակ՝ անձն ուրիշի գույքը վերցնում է վրեժ լուծելու, հասարակության ուշադրությունը իր՝ որպես բարեգործի վրա դարձնելու և այլն նպատակներով։ Առանց շահադիտական նպատակի նման արարքները կարող են պարունակել այլ հանցակազմեր՝ ինքնիրավչություն, գույքի դիտավորյալ ոչնչացում կամ վնասում, կաշառքի միջնորդություն, բայց ոչ հափշտակություն։ Տվյալ դրվագով գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված արարքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի համապատասխան մասով և կետով որակելու համար մեղադրող կողմը պարտավոր էր ապացույցների բավարար ամբողջությամբ հիմնավորեր մինչև վերագրված արարքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններ կատարելը Ա.Հակոբյանի մոտ շահադիտական շարժառիթի և նպատակի առկայությունը և/կամ խարդախությամբ գույքին տիրանալու նպատակով այլ անձի հետ նախնական համաձայնություն ձեռք բերելը և այդ խմբի կազմում խարդախության հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողությունները կամ դրանց մի մասը կատարելը (հնարավոր դերաբաշխման դեպքում)` նախապես հերքելով անձնական, նույնիսկ՝ նյութական շարժառիթով կաշառքի միջնորդությամբ զբաղվելու վերաբերյալ դեռևս մինչդատական վարույթից ամբաստանյալի առաջ քաշած վարկածը և դրա հիմքում դրված պատճառաբանությունները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ և 312-րդ հոդվածների բովանդակությունից հետևում է, որ կաշառք տալն ու ստանալը կարող են կատարվել ինչպես անձամբ, այնպես էլ միջնորդի միջոցով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի համաձայն՝ կաշառքի միջնորդությունը կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն կամ արդեն կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելն է, այսինքն` կաշառքի միջնորդությունը կաշառակերությանը օժանդակելու յուրահատուկ դրսևորում է, որն արտահայտվում է ինչպես կաշառք տալուն, այնպես էլ կաշառք ստանալուն օժանդակելու մեջ։ Կաշառքի միջնորդության օբյեկտիվ կողմը դրսևորվում է նրանում, որ հանցավորը կաշառք տվողի կամ կաշառք ստացողի նախաձեռնությամբ կաշառքի առարկան կաշառք տվողից վերցնում ու փոխանցում է կաշառք ստացողին, կամ էլ նպաստում է նրանց միջև կաշառքի շուրջ համաձայնության գալուն։ Կաշառքի միջնորդը կապող օղակի դեր է կատարում կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի միջև։ Կաշառքի միջնորդը երբեք չի հանդիսանում կաշառք ստանալու կամ տալու նախաձեռնող, նա շահագրգռված չէ կաշառք ստացողի այն գործողություններով (անգործությամբ), որոնք վերջինս պետք է կատարի կաշառքի դիմաց։ Բացի այդ, կաշառքի միջնորդին չի պատկանում կաշառքի առարկան։ Կաշառքի միջնորդն ուղղակի նպաստում է կաշառք տվողի և ստացողի միջև կապերի հաստատմանը, կաշառքի առարկայի բնույթի և չափի մեջ համաձայնության գալուն։ Կաշառքի միջնորդը, ըստ էության, հանդես է գալիս ոչ թե իր, այլ այդ անձի անունից, ներկայացնում այդ անձի շահերը։ Կաշառքի միջնորդը տարբերվում է կաշառք տվողից նրանով, որ շահագրգռված չէ կաշառք ստացողի այն գործողություններով (անգործությամբ), որոնք վերջինս պետք է կատարի կաշառքի դիմաց։ Կաշառք ստացողից կաշառքի միջնորդը տարբերվում է նրանով, որ կաշառքի առարկան կաշառք տվողից վերցնում է ոչ թե իր համար, այլ կաշառք ստացողին հանձնելու նպատակով։ Ընդ որում, արարքի որակման համար որևէ նշանակություն չունի այն հանգամանքը, թե արդյոք կաշառքի միջնորդն իր կատարածի դիմաց վարձատրություն ստանում է, ստանալու է, թե՝ ոչ։ Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին տվյալ դրվագով առաջադրված մեղադրանքի անհիմն լինելու, նրան վերագրված գործողությունների (արարքի) քրեաիրավական սխալ որակման վերաբերյալ հետևության հանգելիս Դատարանը հաշվի է առնում դատաքննությամբ պարզված հետևյալ հանգամանքները։ Մինչ դրանց թվարկումը Դատարանը արձանագրում է, որ հետախուզման մեջ գտնվող Արամ Մկրտչյանի գործողությունների նկարագրությունը սույն դատական ակտում կատարում է բացառապես գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքի քրեաիրավական ճիշտ որակման հարցը պարզելու նպատակով, միտված չէ քննվող դեպքին նրա առնչությունը ստուգելուն և հաստատելուն, այն ապացուցման ենթակա է նրա վերաբերյալ ըստ էության քննվող քրեական գործի շրջանակներում (անմեղության կանխավարկածի սկզբունքի գործողության ուժով)։ 1. Գործով որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը սույն գործի մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ քրեական գործով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ճանաչվել է մեղավոր միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափի կաշառք տալու փորձի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքի համար։ Ակնկալված պաշտոնին Ա.Ղալումյանը չի նշանակվել, իր հանցավոր գործողությունների հետևանքով կրել է ոչ միայն հսկայական գույքային վնաս, այլև դատապարտվել և հեռացվել է ՀՀ ոստիկանության համակարգից, որպիսի իրավական հետևանքներն անթաքույց կապում է գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի, ինչպես նաև Աղասի Ալոյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ, այսինքն՝ գործի ելքով ակնհայտորեն շահագրգռված անձ է։ 2. Աղասի Ալոյանի և Արման Հարությունյանի նկատմամբ վերոնշյալ, ինչպես նաև սույն քրեական գործերով խարդախության, կաշառք տալու կամ կաշառքի միջնորդության փորձի կամ դրանց հանցակցելու համար քրեական հետապնդում չի հարուցվել կամ իրականացվել, իսկ հարուցվելու դեպքում՝ արդարացնող հիմքով դադարեցվել է (առկա է 10.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Ա.Ալոյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով հարուցված քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին 2012թ. հոկտեմբերի 29-ին կայացված և չվերացված որոշում), թեև տուժող Ա.Ղալումյանի ցուցմունքներով նրանց ևս վերագրվում են որոշակի գործողություններ՝ իրեն վստահեցնելու, բայց և այդ վստահությունը չարաշահելու, խաբելու վերաբերյալ, որոնք ենթադրաբար կատարվել էին այդ անձանց կողմից, սակայն Ա.Հակոբյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշման մեջ ընդհանրացվել և վերագրվել են բացառապես ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին և հետախուզման մեջ գտնվող նրա ենթադրյալ հանցակցին։ 3. Գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի ենթադրյալ հանցակիցը՝ խմբի կազմում նախնական համաձայնությամբ առանձնապես խոշոր չափի գումար խարդախությամբ հափշտակելու համար որպես մեղադրյալ ներգրաված Արամ Ստեփանի Մկրտչյանը, գտնվում է հետախուզման մեջ, մինչդատական վարույթում և Դատարանում չի հարցաքննվել։ 4. Ուշադրության են արժանի գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի (ով նախկինում դատապարտված կամ այլ կերպ արատավորված չէ), ինչպես նաև նրա ենթադրյալ հանցակցի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի անձերը, ըստ որի՝ վերջինս մինչև սույն դեպքը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի (դատավոր Գ.Ավետիսյան) 2010թ. հունիսի 11-ի դատավճռով համասեռ արարք կատարելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ և 3-րդ կետերով, 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի կիրառմամբ դատապարտվել է ազատազրկման 5 տարի ժամկետով։ Պատժի կրման սկիզբը հաշվարկվել է 2009թ. մայիսի 6-ից։ 2011թ. հունիսի 22-ին համաներման ակտի կիրառմամբ պատժի չկրած մասը կրճատվել է, թողնվել է կրելու 4 տարի 3 ամիս 5 օր ազատազրկումը։ 2011թ. հուլիսի 28-ին դատապարտյալ Արամ Մկրտչյանը Երևանի Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշմամբ պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է 2 տարի 13 օր ժամկետով ազատազրկման կրումից։ 5. Տվյալ դրվագով հարցաքննված անձանց` վկաներ Աղասի Ալոյանի, Արման Հարությունյանի, Գենադի Դավիդյանի, Հայկարամ Ստեփանյանի և Մելսիդա Վարդումյանի ցուցմունքները, դրանցում առկա փաստական տվյալները թույլ չեն տալիս անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ հերքել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի ենթադրյալ հափշտակությանն առնչություն, նման դիտավորություն չունենալու, բացառապես կաշառքի միջնորդությամբ զբաղվելու վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պատճառաբանությունները, դրանք չեն հերքվում նաև վերոնշյալ ապացույցների և որպես տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքների համադրության և գնահատման արդյունքներով։ 6. Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ըստ էության կապող օղակ է հանդիսացել կաշառքի առարկային հետ առնչված միաժամանակ երկու կողմերի՝ կաշառք տված Արթուր Ղալումյանի (ըստ վերջինիս դիտավորության ուղղվածության) և որպես կաշառք ստացողի ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած (ըստ Ա.Ղալումյանի և Ա.Հակոբյանի ցուցմունքների) անձի ( ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) միջև, կազմակերպել է այդ անձանց հանդիպումը և մասնակցել պաշտոնի նշանակման վերաբերյալ նրանց միջև կայացած բանակցությանը, նույնիսկ` կաշառքի չափի վերաբերյալ սակարկությանը, որպես կաշառք ստացողի ներկայացուցիչ հանդես եկած անձի առաջարկով կաշառք տվողից երկու դրվագով ստացել և կաշառք ստացողի ներկայացուցչին դարձյալ երկու դրվագով փոխանցել է կաշառքի առարկան, Ա.Ղալումյանին տրամադրել է պաշտոնի նշանակման ընթացիկ հարցերով ստացվող ընթացիկ տեղեկատվություն։ 7. 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները գործով որպես տուժող ճանաչված Ա.Ղալումյանը երկու դրվագով փաստացի տրամադրել է գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին, սակայն պաշտոնատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանին անձամբ կամ որևէ ներկայացուցչի, այդ թվում՝ Արամ Մկրտչյանի միջոցով այդ գումարները չեն հասել, Հայկարամ Ստեփանյանն ի պաշտոնե նման նշանակում կատարել չէր կարող, սակայն որպես ՀՀ ոստիկանությունում պաշտոն զբաղեցնող անձ՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական, կարող էր նպաստել այդ նշանակման իրականացմանը, այսինքն՝ կաշառք ստանալու սուբյեկտ էր։ 8. Տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն ինքնին կամ դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրությամբ չեն հաստատում այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել միայնակ կամ այլ անձի հետ ձեռք բերած նախնական համաձայնությամբ շրջանակներում խարդախությամբ հափշտակել վերոնշյալ գումարները, այսինքն՝ այն, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը մինչև գումարներ վերցնելը գիտակցել է Ա.Ղալումյանին պաշտոնի վերանշանակելու անհնարինությունը և/կամ կաշառք ստացողի ներկայացուցչի կամ նրա առերևույթ հովանավոր Հայկարամ Ստեփանյանի՝ նման նշանակմանը նպաստելու անկարողությունը։ Չի հաստատվել նաև այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը կաշառք ստացողի ներկայացուցչին ամբողջությամբ կամ մասամբ չի փոխանցել Ա.Ղալումյանից այդ նպատակով ստացած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները, այն դեպքում, երբ տուժող Ա.Ղալումյանի դատաքննական ցուցմունքներն անուղղակիորեն վկայում են այն մասին, որ վերջինիս պաշտոնի չնշանակվելը Ա.Մկրտչյանը նրա հետ կայացած հեռախոսային զրույցների ընթացքում երբևէ չի կապել գումարները Ա.Հակոբյանի կողմից նրան չփոխանցվելու կամ լրիվ չփոխանցվելու հանգամանքով։ Ինչ վերաբերում է Ա.Մկրտչյանի հետ կայացած վերջին հեռախոսազրույցին, որով վերջինս Ա.Ղալումյանին տեղեկացնելով, որ գործը չի լինում՝ առաջարկել է գումարները ստանալ այն անձից, ում տվել է, այսինքն՝ Արթուր Հակոբյանից, որից կարելի է նաև ենթադրել, որ այդ գումարն ի վերջո վերադարձվել են Ա.Հակոբյանին՝ Ղալումյանին փոխանցելու նպատակով, ապա գործի ելքով շահագրգռված տուժողի վերոնշյալ ցուցմունքը չի հաստատվել որևէ այլ չեզոք ապացույցով, այսինքն՝ նաև ապացույցների բավարար համակցությամբ։ Այդ ցուցմունքը կուրորեն ընդունելու պարագայում անգամ ակնհայտ է, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը իրականում կատարել է կաշառքի չհաջողված միջնորդություն և ոչ ավելին, իսկ դրան հաջորդած նրա արարքը՝ կաշառքի առարկա հանդիսացած 30.000 ԱՄՆ դոլարը Ա.Մկրտչյանից վերցնելը, սակայն կաշառք տված անձին՝ Ա.Ղալումյանին չվերադարձնելը չէր կարող որակվել որպես խարդախություն, քանի որ, նախ` չկա նման մեղադրանք և այդ մեղադրանքով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղավորությունը փաստելու դեպքում պաշտպանական կողմը կզրկվի այդ մեղադրանքից պաշտպանվելու իրավական հնարավորությունից, բացի այդ` այդ դրվագով հանցակազմի առկայությունը փաստելու համար ևս անհրաժեշտ էր բավարար ապացուցողական զանգվածով հիմնավորել, որ այդ գումարին խարդախությամբ տիրանալու դիտավորությունն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մոտ ծագել էր նախքան այդ գումարը Արամ Մկրտչյանից ստանալը։ Վերոնշյալ դատողությունների արդյունքներով Դատարանը փաստում է, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի դիտավորությունը և կատարած գործողություններն իրականում ուղղված են եղել կաշառք տվողի և կաշառք ստացողի ներկայացուցչի միջև կաշառքի շուրջ համաձայնություն գալուն և կայացած համաձայնության իրականացմանը նպաստելուն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցավոր արարք է։ Նման հետևության հանգելիս Դատարանը նաև հաշվի է առնում այն, որ դատաքննության արդյունքներով` հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական զանգվածով չհաստատվեց (չապացուցվեց) այն, որ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը տուժող Ա.Ղալումյանից կաշառքի առական երկու դրվագներով ստանալուց և գրեթե անմիջապես Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին փոխանցելուց առաջ գիտակցել է վերջինիս առերևույթ հովանավոր ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով Ղալումյանին պաշտոնի նշանակմանը նպաստելու անհնարինությունը։ Դատարանը նաև փաստում է, որ տվյալ դեպքում գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքում առկա է կաշառքի միջնորդության չավարտված տեսակը՝ հանցափորձը, քանի որ այդ միջնորդությունը մինչև վերջ չի հասցվել ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի կամքից անկախ հանգամանքով. վերջինս չի գիտակցել, որ իր և տուժող Ա.Ղալումյանի մոտ որպես պաշտոնատար անձի ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի` Արամ Մկրտչյանի) ղեկավարը՝ ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանն ի պաշտոնե այդ նշանակմանը նպաստելու իր լիազորությունից օգտվելու համաձայնություն որևէ անձի, այդ թվում՝ Ա.Մկրտչյանին չի տվել, վերջինս պաշտոնի նշանակման հարցով զբաղվելու մտադրություն ի սկզբանե չուներ։ Դատարանն արձանագրում է, որ 30.000 ԱՄՆ դոլարի խարդախության դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում Ա.Հակոբյանի մեղավորության փաստումը կհանգեցնի վերջինիս անմեղության կանխավարկածի, ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջների խախտման, միաժամանակ փաստում, որ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին վերագրված արարքը տվյալ դրվագով համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։ Այսպիսով, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի մեղադրանքի հիմքում դրված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները բավարար չեն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, երկու դրվագներով առաջադրված մեղադրանքում նրա անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու համար, տուժողների ցուցմունքները փոխկապակցված չեն դատաքննությամբ հետազոտված հավաստի և վերաբերելի ապացույցների հետ, իսկ մեղադրանքների վերաբերյալ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պատճառաբանությունները չեն հերքվել բավարար ապացուցողական զանգվածով։ Ամբաստանյալին առաջադրված մեղադրանքում նման փոփոխություն կատարելիս Դատարանը հաշվի է առնում ՀՀ քրեադատավարական օրենսգրքի 309-րդ հոդվածի 2-րդ մասի պահանջը, այն, որ դրանով նրա իրավական վիճակը չի վատթարանում և պաշտպանության իրավունքը չի խախտվում։ Դատարանի եզրահանգումը. Պատշաճ իրավական ընթացակարգերի շրջանակներում համադրելով և գնահատելով դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցները` Դատարանը հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանը կատարել է կաշառքի միջնորդություն, որն ավարտին չի հասցվել նրա կամքից անկախ հանգամանքով. Այսպես, կաշառքով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գրանցված, ոստիկանության մայոր Արթուր Ղալումյանին «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում ղեկավար պաշտոնի նշանակելու համար Արթուր Հակոբյանը 2012թ. հունիսի 28-ին Երևանի «Մարիոթ» հյուրանոցի սրճարանում Ա.Ղալումյանին ծանոթացրել է Հ.Ստեփանյանի անունից որպես նրա ներկայացուցիչ (օգնական) հանդես եկած անձի (ըստ մեղադրող կողմի՝ Արամ Ստեփանի Մկրտչյանի) հետ, ում նախապես ճանաչում էր և ով իրեն, ավելի ուշ նաև Ա.Ղալումյանին համոզել և վստահեցրել էր Հ.Ստեփանյանի միջոցով այդ խնդիրը գլուխ բերելու հարցում։ Հանդիպման արդյունքներով Հ.Ստեփանյանի անունից որպես նրա օգնական, միաժամանակ ոստիկանության ծառայող հանդես եկած վերոնշյալ անձը «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում Ա.Ղալումյանի նշանակմանը Հ.Ստեփանյանի կողմից նպաստելու և այդ գործը գլուխ բերելու պատրվակով, իրականում առանց վերջինիս գիտության և համաձայնության, որպես կաշառք պահանջել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ խոստանալով այդ գումարը նախապես ստանալու և Հ.Ստեփանյանին փոխանցելու պարագայում երկու աշխատանքային շաբաթվա ընթացքում լուծել ակնկալած պաշտոնին Ա.Ղալումյանի նշանակման հարցը։ Արթուր Ղալումյանը համաձայնել և որպես օգնական ներկայացած վերոնշյալ անձի առաջարկությամբ նույն օրը Արթուր Հակոբյանի միջոցով նրան է փոխանցել այդ նպատակով կնոջ` Մելսիդա Վարդումյանի կողմից Դիլիջանից բերված 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարները, այսինքն՝ ընդհանուր առմամբ առանձնապես խոշոր չափի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, սակայն Ա.Հակոբյանի միջնորդական գործունությունը նրա կամքից անկախ հանգամանքով չի ավարտվել, վերոնշյալ պաշտոնին Ա.Ղալումյանն ի սկզբանե չէր կարող նշանակվել՝ պաշտոնատար անձ հանդիսացող Հայկարամ Ստեփանյանի կողմից անձամբ կամ որևէ ներկայացուցչի միջոցով այդ «գործարքի» վերաբերյալ նույնիսկ տեղեկացված չլինելու պատճառով։ Այսպիսով, Արթուր Հակոբյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով(…)»: Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումներն ու պահանջները Մեղադրող Ա.Ափիյանը վերաքննիչ բողոք է բերել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռի դեմ` միջնորդելով բեկանել վերոնշյալ դատական ակտը, Ա.Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով /երկու դրվագ/ և դատապարտել ազատազրկման: Իր վերաքննիչ բողոքը մեղադրող Ա.Ափիյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով: «(…)Գտնում է, որ դատարանը իր անհիմն դատավճռով ինչ որ կերպ հիմնավորելու նպատակով նախաքննությամբ ձեռք բերված, դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները անտեսել է, դրանք օբյեկտիվորեն չի համադրել և գնահատել համակցության մեջ, արարքի վերաորակման, անհիմն ակտ կայացնելու համար որպես հիմնավորում հանդիսացող ամբաստանյալի և նրա փեսայի ցուցմունքները գնահատել է անջատ՝ չհամադրելով գործով մյուս ապացույցների և հաստատված փաստական հանգամանքների հետ, վերլուծել և մեկնաբանել է ենթադրությունների հիման վրա։ Այսպես. Գործով տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանը նախաքննության, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. հունիս ամսին ձեռք է բերել «ԲՄՎ x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որը սեփականության իրավունքով հաշվառված է եղել ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի անվամբ։ Կարճ ժամանակ շահագործելուց հետո որոշել է վաճառել այն և այդ նպատակով ավտոմեքենան կայանել է Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող ավտոմեքենաների վաճառքի սրահում։ 2012թ. ապրիլի 17-ին՝ ժամը 14-ի սահմաններում, իր 077-42-42-24 և 099-43-49-49 բջջային հեռախոսահամարներին 098- 23-15-15 հեռախոսահամարից զանգահարել է մի տղամարդ և ցանկություն հայտնել ավտոմեքենան տեսնել։ Նույն օրը հիշյալ վաճառքի սրահում հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ցանկություն է հայտնել ավտոմեքենան ձեռք բերել ապառիկ կարգով մեկ ամսվա ընթացքում, այսինքն՝ իրեն որպես կանխավճար և գումարի վերադարձման երաշխիք Ա.Հակոբյանը պետք է վճարեր 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարեր 2012թ. մայիսի 20-ին՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու դիմաց ստացված գումարով։ Դրանից հետո քսան օր անց զանգահարել է Արթուր Հակոբյանի բջջային հեռախոսահամարին, սակայն պատասխանել է վերջինիս վարորդ Արմեն Սահակյանը և իրեն հայտնել է, որ Ա. Հակոբյանը քաղաքից բացակայում է ու մինչև մայիսի 20-ն իր 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը ինքը պարտավովել է վճարել։ Սակայն դրանից հետո էլ իրեն գումար չեն տվել, 17.07.2012թ. զանգահարել է Ա. Հակոբյանի 098-23-15-15 բջջային հեռախոսահամարին, սակայն այն անջատված է եղել և ինքը դիմել է ոստիկանություն։ Գործով վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանը նախաքննության, ինչպես նաև դատաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 16-ի երեկոյան իրեն է զանգահարել իր քենակալ Դավիթ Գրիգորյանը և հայտնել, որ մատչելի գնով վաճառվում է «ԲՄՎ x5» մակնիշի, 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա։ Ավտոմեքենայի սեփականատիրոջը շտապ գումար է հարկավոր եղել, այդ պատճառով էլ այն վաճառում է 11.000 ԱՄն դոլարով։ Հաջորդ օրը Դ. Գրիգորյանի հետ Երևան քաղաքի Սայաթ-Նովա փորոցում հանդիպել են ավտոմեքենա վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Տեխնիկական վիճակը ստուգելու համար ավտոմեքենան տարել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով, Արթուրը ավտոմեքենայի վաճառքի գին է առաջարկել 10.000 ԱՄՆ դոլար, ինքը համաձայնվել է։ Դրանից հետո անմիջապես գնացել են ՀՀ ոստիկանության <ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես իր ընկեր և ասել է, որ ավտոմեքենան հաշվառված է նրա անվամբ։ Իր և նշված երիտասարդի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ ինքը Արթուրին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Դրանից հետո ինքը և Դավիթը «ԲՄՎ X5» մակնիշի ավտոմեքենայի ղեկին նստելուց հետո տեսել են, թե ինչպես է Արթուրը իր հետ ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայություն եկած երկու երիտասարդներին գումար տալիս, դա իրենց մոտ զարմանք է առաջացրել, թե ինչու Արթուրը իրեն պատկանող մեքենան վաճառելուց հետո գումար է տալիս երիտասարդներին։ Ինքը հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել է կապնվել Արթուրի հետ, սակայն չի կարողացել կապ հաստատել։ 2012թ. օգոստոսի 11-ին հրավիրվել է ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ տեղեկացել է, որ Արթուր Հակոբյանր խաբեությամբ նշված ավտոմեքենան հափշտակել է այլ անձից։ Նախաքննության ընթացքում Աշոտ Ղարագյոգյանը բազմաթիվ դիմումներ է ներկայացրել, որ ինքը հանդիսանում է բարեխիղճ գնորդ և իր անվամբ հաշվառված է «ԲՄՎ x5» մակնիշի ավտոմեքենան գնել է Արթուր Հակոբյանի միջնորդությամբ՝ իր ավտովարձույթի գրասենյակում շահագործման հանձնելու և շահույթ ստանալու համար։ Խնդրել է որպես բարեխիղճ գնորդ ավտոմեքենան հանել արգելանքից թույլատրել իրեն տնօրինել և օտարել այն։ Դատարանը անտեսել է, որ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանը դեռևս 2012թ. ապրիլի 16-ի երեկոյան՝ Ա. Գաբրիելյանին զանգահարելուց և հանդիպելուց մեկ օր առաջ, զանգահարել է Ա. Ղարագյոզյանին և վերջինիս հետ սակարկել գործով տուժող ճանաչված Ա. Գաբրիելյանին պատկանող «ԲՄՎ, x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի շուրջ։ Վերոհիշյալ հանգամանքները վկայում են, որ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի մոտ արդեն իսկ ձևավորվել է նախնական դիտավորություն՝ հափշտակել Ա. Գաբրիելյանի գույքր կամ գումարը և դա անել այնպես, որ հետագայում խուսափի հնարավոր պատասխանատվությունից, այլապես ինչպես բացատրել, որ առանց ավտոմեքենայի սեփականատեր Ա. Գաբրիելյանի հետ հանդիպելու, ավտոմեքենայի գնի շուրջ համաձայնության գալու, Ա. Հակոբյանր նախ 16.04.2012թ. զանգահարել է Ա. Ղարագյոզյանին և հայտնել ավտոմեքենայի արժեքի մասին՝ 11.000 ԱՄՆ դոլար, պայմանավորվել հանդիպել, որից հետո՝ 17.04.2012թ. առաջին անգամ զանգահարելով Ա. Գաբրիելյանին և պայմանաորվել ավտոմեքենան գնել 17.000 ԱՄՆ դոլարով, սակայն հայտնել է, որ պետք է ավտոմեքենան գնի ապառիկ կարգով, ավտոմեքենան գրավադնի, ստանա վարկ և գումարը տա մեկ ամսվա ընթացքամ, իսկ որպես հավաստիացում և կանխավճար՝ տա 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո նույն օրը <Ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայության տարածքում հանդիպել է Ա. Ղարագյոզյանին, ավտոմեքենան վաճառել 10.000 ԱՄՆ դոլարով, այդ մասին ոչինչ չասելով Ա.Գաբրիելյանին՝ ավտոմեքենան վերցնելով հեռացել, որից հետո չի պատասխանել Ա. Գաբրիելյանի զանգերին, ավտոմեքենան գրավ չի դրել, հեռացել է ՀՀ տարածքից և միայն կալանավորվելուց հետո Ա.Գաբրիելյանին պատճառված վնասը վերականգնելու ուղղությամբ քայլեր ձեռնարկել։ Այսինքն, ամբաստանյալի, տուժողի, վկաներ Ա. Ղարագյոզալյանի և մյուսների ցուցմունքներով, ստացված հեռախոսազանգերի վերծանումներով հաստատվել է, որ 5.000 ԱՄՆ դոլար կանխավճար տալը, ավտոմեքենան իբր գրավադնելը և որպես վարկ ստացված գումարը տուժողին տալու խոստումները ընդամենը տուժողին խաբելու, նրա վստահությանը ձեռք բերելու, նրան մոլորության մեջ գցելու միջոցներ են եղել, այլապես ինչն էր խանգարում Ա. Հակոբյանին տուժողի հեռախոսազանգերին պատասխանելուն, տարիների ընթացքում տուժողի հետ կապ հաստատելուն, բացատրելու իրավիճակը և այլն։ Ամբաստանյալի պատճառաբանությունները, թե իրեն շտապ գումար էր անհրաժեշտ բիզնեսում ներդնելու համար, նույնպես որևէ տրամաբանության մեջ չի տեղավորվում՝ մեկ օրվա ընթացքում 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան և այն վաճառել 10.000 ԱՄՆ դոլարով՝ կրել 7.000 ԱՄՆ դոլարի վնաս և դա համարել բիզնես կամ ներդրում՝ անհեթեթությունների ոլորտից է։ Բացի այդ, դատարանի կողմից անտեսվել է, որ առուվաճառքից հետո, ըստ գործով վկաներ Աշոտ Ղարագյոզյանի և Դավիթ Գրիգորյանի նախաքննության ընթացքում տրված ցուցմունքների, <ԲՄՎ x5> մակնիշի ավտոմեքենայի ղեկին նստելուց հետո վերջիններս տեսել են, թե ինչպես է Արթուրը իր հետ ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայություն եկած երկու երիտասարդներին գումար տալիս, դա իրենց մոտ զարմանք է առաջացրել թե ինչու է Արթուրը իրեն պատկանող մեքենան վաճառելուց հետո գումար տալիս երիտասարդներին։ Նշված հանգամանքներով ևս հաստատվել է, որ ամբաստանյալը ավտոմեքենայի վաճառքի գումարը բիզնեսում չի ներդրել, այլ այդ գումարով, ըստ էության, այլ անձանց «պարտքերն է փակել»։ Ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանը դատաքննության ընթացքում օգտվելով իր իրավունքներից հրաժարվեց ցուցմունք տալուց և կողմերի, ինչպես նաև դատարանի հարցերին պատասխանելուց։ Ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի կողմից մինչդատական վարույթի ընթացքում տրված ցուցմունքներն իրեն առաջադրված մեղադրանքի հանգամանքների շուրջ իրականությանը չեն համապատասխանում, չեն բխում սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքներից։ Ըստ տուժող Ա. Գաբրիելյանի ցուցմունքի Ա. Հակոբյանը ավտոմեքենան ձեռք էր բերում իր և ընտանիքի անդամների համար, ընդ որում ապառիկ կարգով, ավտոմեքենան գրավադնելու և ստացված գումարր մեկ ամսում իրեն տալու պայմանով։ Եթե տուժողի ցուցմունքի պարագայում դատարանը ամբաստանյալի ցուցմունքը հիմք է ընդունել, ապա ինչպես հասկանալ, որ ավտոմեքենայի գնման օրը այն ավելի քան էժան գնով վաճառել է այլ անձի, ստացված գումարը տվել է իր հետ հաշվառման բաժին եկած անձանց։ Հետևաբար ավտոմեքենայի գրավադրման կամ բիզնեսում ստացված գումարը ներդնելու մասին խոսք լինել չի կարող։ Դատարանը դատաքննությամբ հաստատված համարեց այն փաստը, որ բանավոր պայմանավորվածությամբ որոշված ժամկետի ուշացմամբ ավտոմեքենայի գումարի մնացորդը՝ 12.000 ԱՄՆ դոլարը, տուժող Ա.Գաբրիելյանին, այնուամենայնիվ, վերադարձվել է։ Դատարանը անտեսել է, որ հանցագործությամբ պատճառված վնասը Ա. Հակոբյանի եղբոր կողմից վերականգնվել է միայն 04.11.2015թ., որպեսզի 19.11.2015թ. վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան ներկայացված հետախուզման մեջ գտնվող, ՌԴ-ում կալանավորված Ա.Հակոբյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը վերահաստատելու միջնորդությունը փոփոխվի։ Ակնհայտ է, որ նախաքննության մարմնի կողմից միջնորդությունը ներկայացնելուց առաջ Ա. Հակոբյանի եղբոր կողմից վնասի վերականգնումը նպատակ է հետապնդել ոչ այնքան տուժողին պատճառված վնասի փոխհատուցումը, որքան գրավ կիրառելու և հետագայում եղբորը պատասխանատվությունից ազատելու հիմքեր ստեղծելու նպատակ։ Ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի արարքը վերաորակելու համար որպես հիմնական հիմնաորում դատարանը նշել է ամբաստանյալի ցուցմունքը, նրա և նրա փեսայի` Ա. Հարությունյանի առերես հարցաքննության ցուցմունքը, որոնք հրապարակվել են։ Դատարանի հետևությունը, թե վկա Արամ Հարությունյանի սկզբնական ցուցմունքները, որում նա հայտնել է, որ տուժողին հանդիպել է իր աներոջ՝ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի խնդրանքով և նրա պահանջով է տուժողին հայտնել, որ ինքը շատ մտերիմ է ՀՀ ոստիկանության պետի խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կլուծի իր հարցը, եթե ինքն էլ չհանդիպի Հ. Ստեփանյանին, դա կանի իրենց մտերիմներից մեկը, արժանահավատ չեն, արժանահավատ է ամբաստանյալի հետ նրա առերես ցուցմունքը, ակնհայտ անհիմն է, այն չի բխում գործի ողջ տվյալներից, առերես ցուցմունքը գնահատվել է մյուս ապացույցներից անջատ, չի համադրվել և չի գնահատվել համակցության մեջ։ Ընդ որում վկա Ա. Հարությունյանի վերը նշված ցուցմունքը, որը հրապարակվել է և հետազոտվել, հաստատվել է նաև տուժող Ա. Ղալումյանի և Գ. Դավիդյանի ցուցմունքներով։ Իսկ այդ ցուցմունքներով հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանը գիտակցել է, որ Հ. Ստեփանյանի հետ ինքը և իր շրջապատը ծանոթ չեն, որ նա փեսային և իր վարորդին հանդիպման է ուղարկել, որպեսզի նրանք հայտնեն և համոզեն տուժողին, որ Ա. Հարությունյանը Հ. Ստեփանյանի հետ մտերիմ է և նրա միջոցով տուժողին պաշտոնի կնշանակեն, որով էլ տուժողի կամքի և գիտակցության վրա ազդելով նրան գցել են մոլորության մեջ, վստահություն են ներշնչել, ինչն էլ ամբաստանյալի փեսան՝ Ա. Հարությունյանը, կատարել է։ Անհասկանալի է, թե դատարանը ինչ սկզբունքով է ղեկավարվել ամբաստանյալի փեսայի փոխված ցուցմունքը արժանահավատ համարելով և այն դրել արարքի վերաորակման հիմքում, իսկ տուժողի և նրա փեսա Գ. Դավիդյանի ցուցմունքները անտեսել է, նրանց դիտել է որպես գործով շահագռգրված անձիք։ Գործով վկա Ա. Հարությունյանի առերես ցուցմունքը արժանահավատ համարելու համար դատարանը, ըստ էության, հնարավոր է համարել, որ Ա. Հարությունյանի նկատմամբ ոստիկանության ինչ-որ աշխատակիցներ, սկզբնական ցուցմունքը տալու ընթացքում, ճնշում են գործադրել։ Նման եզրահանգումը բացարձակ անհիմն է։ Իր նկատմամբ ճնշում գործադրելու մասին Ա. Հարությունյանի ցուցմունքը իրականությանը չի համապատասխանում, թեկուզ այն պարզ պատճառով, որ որպես վկա հարցաքննությանը ներկա է եղել նրա կողմից հրավիրված ՀՀ փաստաբանների պալատի փաստաբան Արմենուհի Առաքելյանը։ Եթե ճնշում է եղել, ապա ինչպես եղավ, որ Ա. Հարությունյանը և նրա փաստաբանը որևէ բողոք կամ դիմում չեն ներկայացրել այդ առթիվ։ Բացի այդ դատարանը անտեսել է նաև գործում առկա, շատ կարևոր փաստական հանգամանք հաստատող տվյալներ։ Մասնավորապես 28.08.2012թ. ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԳ վարչությունում ստացվել է Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղի բնակիչ Մարատ Մանուկյանի դիմումը, որում նա հայտնել է, որ տնտեսական գործունեություն իրականացնելու և ստանալիք եկամուտից որոշակի գումար իրեն հատկացնելու պատրվակով Արթուր Հակոբյանը, Արմեն Սահակյանը և Արամ Մկրտչյանը 2011թ. փետրվարի 21-ին իրենից ստացել են 20.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն չեն վերադարձրել։ Նյութերն ուղարկվել է ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որոնք միացվել են սույն քրեական գործին։ 2012թ. օգոստոսի 16-ին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում Մ. Մանուկյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ վերոհիշյալ դեպքով 2011թ. հոկտենբերի 27-ին իրեն է զանգահարել 093-32-15-15 բջջային հեռախոսահամարից Արամ Մկրտչյանը, որից հետո հանդիպել է վերջինիս, Արթուր Հակոբյանի ու Արմեն Սահակյանի հետ։ Բացի այդ վարույթն իրականացնող մարմինը լուսանկարով Արամ Մկրտչյանին ճանաչման է ներկայացրել Մ. Մանուկյանին։ Վերջինս նրան ճանաչել է։ Վերը նշված հանգամանքներով մեկ անգամ ևս հաստատվել է, որ ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանը, մինչև տուժող Ա. Ղալումյանի հետ հանդիպելը, գործարքների մեջ է եղել գործով մյուս մեղադրյալ Ա. Մկրտչյանի հետ, որ նա մինչ այդ խարդախություններ կատարելու համար դատապարտված է եղել և ՀՀ ոստիկանության պետի խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի հետ էլ ծանոթ չի եղել։ Դատարանը անտեսել է նաև, որ նույն քրեական գործի շրջանակներում Ա. Հակոբյանի վարորդ հանդիսացող Արմեն Սահակյանին այլ դրվագով մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ինչը վկայում է, որ Ա. Սահակյանը (ներկայում Էրեբունի և Նուբարաշեն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի վարույթում քննվող թիվ 121278112 քրեական գործով) ամբաստանյալ և մեղադրյալ Ա. Մկրտչյանը շատ լավ միմյանց ճանաչել են, գործել են միասին և հատկանշական է, որ երեքն էլ նույն ժամանակահատվածում լքել են ՀՀ տարածքը։ Ամբաստանյալ Ա. Հակոբյանի կողմից 30.000 ԱՄՆ դոլար հափշտակելու դրվագով արարքը վերաորակելու համար դատարանը մատնանշել է նաև կաշառք տալու համար Աղասի Ալոյանին առաջադրված մեղադրանքի մասով, իսկ Ա. Հակոբյանի կողմից 10.000 ԱՄՆ դոլար հափշտակելու դրվագով քրեական հետապնդումը դադարեցնելու մասին որոշումները։ Ընդ որում նման որոշամները հետևանք են եղել այն բանի, որ ամբաստանյալը և Ա. Ալոյանը ազգականներ են, Ա. Ալոյանը պատասխանատվությունից խուսափելու նպատակով է հրաժարվել իր սկզբնական ցուցմունքներից՝ հետագայում քննությանը հայտնելով, թե իբր Ա. Հակոբյանին է վերադարձրել 10.000 ԱՄՆ դոլար պարտքը։ Մինչդեռ Ա. Հակոբյանը տուժող Ա. Գաբրիելյանի ավտոմեքենան 7000 ԱՄՆ դոլարով էժան վաճառելու հանգամանքը պատճառաբանել է նրանով, թե իբր իրեն շտապ գումար էր պետք։ Եթե այդ շտապ անհրաժեշտ գումարը եղել է 5000 ԱՄՆ դոլար, նույն ժամանակ Ա. Ալոյանից ամբաստանյալը ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլարը, ապա ինչու էր 17.000 ԱՄՆ դոլար արժողությամբ ավտոմեքենան վաճառում 10.000 ԱՄՆ դոլարով։ Դատաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել հարցաքննել գործով վկաներ Ա. Հարությունյանին, Գ. Դավիդյանին, Հ. Ստեփանյանին և Հ. Նազարյանին բնակության վայրերում չգտվելու և ՀՀ տարածքից բացակայելու պատճառով։ Մեղադրանքի կողմի միջնորդությամբ և կողմերի համաձայնությամբ դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են վերջիններիս ցուցմունքները, նաև առերես հարցաքննությունների ցուցմունքները։ Անհասկանալի է նաև այն, որ դատարանը անտեսելով գործում առկա, դատաքննության ընթացքում հետազոտված, փաստական հանգամանքները, որպես արարքի վերաորակման հիմնաորում նշել է, որ նույն գործով մեղադրյալ` հետախուզման մեջ գտնվող Ա. Մկրտչյանը չի հարցաքննվել։ Մինչդեռ գործով հաստատված փաստ է, որ Ա. Մկրտչյանը, գործի հետ անմիջականորեն առընչվող Արմեն Սահակյանը (Ա. Հակոբյանի վարորդ) և ամբաստանյալը հանցագործությունները կատարելուց հետո հեռացել են ՀՀ տարածքից, հետևաբար նրանց հարցաքննել հնարավոր չէր։ Ինչ վերաբերվում է դատարանի այն եզրահանգմանը, որ տուժող Ա. Ղալումյանը գործի ելքով ակնհայտորեն շահագրգռված անձ է և դա կապվել է Ա.Ղալումյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-312-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով դատապարտելու հետ, որ նա հեռացվել է ոստիկանության համակարգից և նյութապես տուժել է, ապա դատարանի նման եզրահանգումը հիմնավոր չէ և ընդամենը ենթադրությունների ոլորտից է։ Դատարանը պարտավոր էր գործում առկա փաստական հանգամանքները և ապացույցները հետազոտել, համադրել և գնահատել ըստ վերաբերելիության, թույլատրելիության՝ համակցության մեջ։ Սակայն դատարանը անտեսել է գործով հաստատված փաստական հանգամանքները, հետազոտված ապացույցները և դատական ակտում առձանագրել է, որ Ա. Հակոբյանը տեղյակ չի եղել, որ Արամ Մկրտչյանը ՀՀ ոստիկանության աշխատակից չէ և կարող էր որպես կաշառք ստացողի ներկայացուցիչ հանդես գալ։ Այսինքն, հետազոտված ապացույցները դատարանը չի համադրել և չի գնահատել ամբողջության մեջ, որի հետևանքով հանգել է սխալ հետևության և կայացրել է անհիմն դատական ակտ(…)»: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել նաև տուժող Արթուր Ղալումյանը` միջնորդելով բեկանել վերոնշյալ դատական ակտը, Ա.Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտել ազատազրկման ձևով պատժի, բավարարել իր քաղ. հայցը Ա.Հակոբյանի պատճառած վնասի հատուցմամբ: Իր վերաքննիչ բողոքը տուժող Ա.Ղալումյանը մասնավորապես պատճառաբանել է հետևյալով: «(…)Արթուր Հակոբյանը 2012 թ. հունիսի 28-ին ինձանից ստացավ 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը 5.000 ԱՄՆ դոլար խոստանալով 2 շաբաթվա ընթացքում լուծել աշխատանքի վերականգնման հարցը, կրկին վստահեցնելով, որ եթե Արամ Մկրտչյանը (Ստեփանիչը) այդ գործը չանի, ապա ինքը իր եղբոր (մորաքրոջ տղայի) Գագիկ Բեգլարյանի միջոցով անպայման ինձ կօգնի: Քանի որ, այդ նույն հավաստիացումները ես լսել էի նաև Աղասի Ալոյանից, վստահեցի Արթուր Հակոբյանին և հայտնվեցի խարդախների ծուղակում, ակամա դարձա նրա հանցախմբի «զոհը», կատարեցի հանցագործություն, ազնվորեն ընդունեցի իմ սխալը, դատապարտվեցի և կրեցի իմ պատիժը: Արթուր Հակոբյանի հանցագործ կապերի մասին է վկայել, ցուցմունք տվել, նաև նրա փեսան` Արման Հարությունյանը 2012 թվականի սեպտեմբերի 11-ին առերեսման ժամանակ: Մեջբերում եմ նրա խոսքը «… իմանալով, որ աներոջս գումար են տվել, ես առաջարկեցի ետ վերցնել գումարը, քանի որ հասկացա, որ աներս խաբել է նրանց և նա չէր կարող նման հարց լուծեր…»: Նույն առերեսման ժամանակ Արման Հարությունյանը հաստատել է Արթուր Հակոբյանի կապը խարդախների հետ, մեջբերում եմ «…եթե Արամ Ստեփանիչը իմ իմացածն է, ապա նա խարդախ է և նախկինում խարդախությունների համար դատված է եղել…»: Արման Հարությունյանի ցուցմունքից նաև հետևյալ տողերը. «Ինչ խոսել եմ Արթուր Ղալումյանի հետ և ինչ ես նրան առաջարկել եմ աշխատանքի նշանակման համար, դա արել եմ աներոջս թելադրանքով»: Արման Հարությունյանը տվել է նաև հետևյալ ցուցմունքը. «2012 թ. հուլիսին ինձ զանգահարեց Աղասի Ալոյանը և առաջարկեց հանդիպել: Այդտեղ ես իմացա նաև, որ Աղասի Ալոյանն էլ է 10.000 ԱՄՆ դոլար տվել աներոջս` դասակի հրամանատար նշանակելու համար»: Սակայն Արթուր Հրանտի Հակոբյանի դատավարության ժամանակ նա կեղծեց իր տված նախկին ցուցմունքները, այն ցանկացավ փոխել ի օգուտ Արթուր Հակոբյանի: Եվ դատավորի այն հարցին, թե որ ցուցմունքը հիմք ընդունենք, նախկին, թե այժմյան, Ալոյանը չկողմնորոշվեց, իսկ դատարանը հիմք ընդունեց հօգուտ Արթուր Հակոբյանի տված վերջին, կցկտուր չհիմնավորված ցուցմունքը: 2012 թվականի հոկտեմբերի 1-ին նախաքննության արդյունքում արձանագրվել է, որ նախաքննության ընթացքում ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊԿ-ից նյութեր են ստացվել այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանը, Արմեն Սահակյանը և Արամ Մկրտչյանը խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով 2011 թ. փետրվարի 21-ին Կոտայքի մարզի Ձորաղբյուր գյուղի բնակիչ Մարատ Մանուկյանից հափշտակել են 20.000 ԱՄՆ դոլար, որը նույնպես վկայում է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի համատեղ խարդախության և հանցագործություն կատրելու մասին: Դատաքննության ընթացքում դատարանը անտեսել է գործով կարևոր վկա` Արթուր Հակոբյանի փեսա` Արման Հարությունյանի դատարան չներկայանալու փաստը, որի արդյունքում կարդացվեց նրա կեղծած ցուցմունքը, որը և ընդունվեց որպես հավաստի վկայություն, հաշվի չառնելով վերը նշված ցուցմունքների առկայությունը և դրանց կեղծումը, որը քրեորեն պատժելի է: Դատարանը հիմնավոր համարեց նաև ամբաստանյալ, խարդախ Արթուր Հակոբյանի չհիմնավորված, իրականությանը չհամապատասխանող ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը ամբողջ գումարը, առանց իր մասը ունենալու փոխանցել է խարդախ գործընկերոջը` Արամ Մկրտչյանին: Դատարանը սույն քրեական գործով գտել է, որ բացակայում են ինձ, սույն քրեական գործով տուժող ճանաչելու փաստական և իրավական հիմքերը: Դատարանը կայացրել է ակնհայտ ապօրինի որոշում, որով խախտել է իմ իրավունքները, ինչպես նաև ինձ հանցագործությամբ պատճառված վնասի գլխավոր դերակատար, խարդախների խմբի առաջատար անդամ, այժմ ամբաստանյալ Արթուր Հրանտի Հակոբյանին իմ կողմից ներկայացված հայցը, դատարանի միջոցով, հանցագործությամբ պատճառված վնասը 30.000 ԱՄՆ դոլարը հատուցելու պահանջը մերժելով(…)»: Վերաքննիչ դատարանի դատաքննության ընթացքում մեղադրող Ա.Ափիյանը, տուժող Ա.Ղալումյանը նույն հիմքերով ու հիմնավորումներով ներկայացված վերաքննիչ բողոքները պնդեցին, ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանը և պաշտպան Կ.Հակոբյանը բողոքների դեմ առարկելով` միջնորդեցին առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել անփոփոխ: Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումները Ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, վերաքննիչ բողոքներում նշված հիմքերի սահմաններում վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դատաքննության ընթացքում լսելով բողոքներում ներկայացված մեղադրողի և տուժողի պատճառաբանությունները, պաշտպանի և ամբաստանյալի առարկությունները, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տուժողի բողոքը պետք է մերժել, իսկ մեղադրողի բողոքը մասնակիորեն բավարարել` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել, Արթուր Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ու դատապարտել նաև «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենան խարդախությամբ հափշտակելու դրվագով (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետ), իսկ 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով նրան մեղսագրված հանցանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով վերաորակելու վերաբերյալ առաջին ատյանի դատարանի հետևությունները հիմնավորված են, ուստի այդ մասով դատվճիռն ըստ էության պետք է թողնել անփոփոխ, հետևյալ պատճառաբանությամբ: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի երկու դրվագով առաջադրված մեղադրանքում Արթուր Հակոբյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և նախաքննության ընթացքում ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքը զբաղվել է արտասահմանյան ավտոմեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Աղասի Ալոյանը հանդիսանում է իր ազգականը, ում հետ գտնվել է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2012թ-ի ամռանը հանդիպել է Աղասի Ալոյանին, ով խոսակցության ժամանակ պատմել է, որ իր ընկեր Արթուրը, ում հետ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, ազատվել է աշխատանքից, սակայն ցանկանում է վերականգնվել նախկին պաշտոնին՝ խնդրելով իրեն ծանոթ գտնել Արթուրին աշխատանքի տեղավորելու համար։ Դրանից հետո այդ մասին հայտնել է Արամ Ստեփանի Մկրտչյանին, ում հետ ծանոթացել էր նրա համար ավտոմեքենայի պահեստամասերի հետ կապված հարցի շուրջ։ Վերջինս միշտ եղել է ներկայանալի տեսքով, ներկայացել է որպես պետական աշխատող և միշտ պատրաստակամություն է հայտնել իր ծանոթներին տեղավորելու պետական աշխատանքի։ Իր խնդրանքի առթիվ Արամ Մկրտչյանը հայտնել է, որ ոստիկանությունում ունի մտերիմ բարձրաստիճան պաշտոնյաններ, ովքեր կարող են օգնել Ղալումյանին աշխատանքի տեղավորելու հարցում։ Այդ մասին հայտնել է Աղասին, ով տեղեկացրել է, որ շուտով իրեն կզանգահարի իր ընկեր Արթուր Ղալումյանը։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ղալումյանը, ներկայացել է որպես Ալոյանի ընկեր՝ խնդրելով հանդիպել և զրուցել իր աշխատանքի շուրջ։ Վատառողջ լինելու պատճառով իր պահանջով Արթուր Ղալումյանի հետ հանդիպման է գնացել իր փեսան՝ Արման Հարությունյանը։ Ա.Հարությունյանը հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և խոսակցության ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ ցանկանում է «գայի պետի» կամ «գայի պետի տեղակալի» պաշտոն զբաղեցնել։ Արմանը, որևէ պատասխան չտալով, հեռացել է՝ այդ մասին պատմելով իրեն։ Դրանից հետո Ա.Հարությունյանը իրեն տեղեկացրել է, որ Ա.Ղալումյանը կրկին ցանկանում է հանդիպել իրեն, որին ինքը չի առարկել։ Ա.Հարությունյանը հերթական անգամ հանդիպել է Ա.Ղալումյանին, ով պատրաստակամություն է հայտնել պաշտոնի նշանակման համար որպես կաշառք տալ որոշակի գումար։ Մի քանի օր անց իրեն է զանգահարել Ա.Ղալումյանը և հետաքրքրվել, թե արդյոք Ա.Հարությունյանը պատմել է իր առաջակի մասին, թե՝ ոչ, իսկ ինքը պատասխանել է, որ կարող է ծանոթացնել պաշտոնատար անձի հետ՝ առաջարկելով անձամբ հանդիպել նրան և անձամբ զրուցել իր առաջարկների ու աշխատանքի տեղավորման հարցի վերաբերյալ, որին Ա.Ղալումյանը համաձայնել է։ Դրանից հետո հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա հետ գնացել Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ իրենց էր սպասում Արամ Մկրտչյանը։ Վերջիններիս ծանոթացրել է, նրանք զրուցել, պայմանավորվել են, որի ժամանակ Արամ Մկրտչյանը պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Արթուր Ղալումյանին տեղավորել աշխատանքի։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանն իրեն փոխանցել է ընդհանուր 30.000 ԱՄՆ դոլար, որն էլ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին՝ Ա.Ղալումյանի բացակայության պայմաններում։ Դրանից հետո առողջական խնդիրների պատճառով գնացել է Թբիլիսի, որտեղ տեղեկացել է, որ Արամ Մկրտչյանը չի կատարում ստանձնած պարտավորությունները։ Ա.Ղալումյանին հորդորել է անձամբ հանդիպել Արամ Մկրտչյանին և լուծել իր խնդիրները։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է Մոսկվա, որտեղ ստացիոնար բուժօգնություն է ստացել։ Ինքը Արթուր Ղալումյանին երբևէ չի ասել, թե Արամ Մկրտչյանը հանդիսանում է Հայկ Ստեփանյանի օգնականը։ Ա.Ղալումյանի կողմից իրեն փոխանցված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ամբողջությամբ փոխանցել է Արամ Մկրտչյանին։ Նշված գումարից ինքը բաժին չի ստացել և այն խաբեությամբ հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ իր ազգական Ա.Ալոյանի խնդրանքը կատարելու և նրա ընկեր Ա.Ղալումյանին աշխատանքի տեղավորելու նպատակով վերջինիս ծանոթացրել է Ա.Մկրտչյանի հետ, ով պարտավորվել է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց լուծել աշխատանքի տեղավորման հարցը, սակայն խոստումը չի կատարել։ Ինչ վերաբերվում է Արմեն Գաբրիելյանից առանձնապես խոշոր չափի գումար հափշտակելու մեղադրանքին, ապա այդ դեպքում ևս խաբեությամբ գումար հափշտակելու դիտավորություն չի ունեցել, այլ 2012թ-ի ամռանը տեղեկացել է Արմեն Գաբրիելյանի կողմից ավտոմեքենան տարաժամկետ վաճառելու և նույն ժամանակ Աշոտ Ղարագյոզյանի կողմից ավտոմեքենան կանխիկ ձեռք բերելու մասին։ Քանի որ իրեն գումար էր հարկավոր, որոշել է ապառիկ կարգով ձեռք բերել Ա.Գաբրիելյանի «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենան և կանխիկ գումարի դիմաց ավելի մատչելի գնով վաճառել այն Ա.Ղարգյոզյանին։ Կողմերի հետ համաձայնություն գալով՝ գնացել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայություն, որտեղ Ա.Գաբրիելյանին, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում։ Այնուհետև ավտոմեքենան սեփականության իրավունքով հաշվառվել է Ա.Ղարագյոզյանի անվամբ, որից հետո վերջինս իրեն տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ գումարից Ա.Գաբրիելյանին գումար չի տվել, քանի որ այն ներդրել է բիզնեսում։ Հետագայում առողջական խնդիրների պատճառով մեկնել է ՀՀ-ից, այդ իսկ պատճառով էլ չի կարողացել վերադարձնել Ա.Գաբրիելյանին պարտք մնացած գումարը։ Ա.Հակոբյանը նախաքննության ընթացքում իր ցուցմունքները պնդել է Ա.Ղալումյանի, Ա.Գաբրիելյանի, Ա.Ալոյանի և Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանում ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանն առաջադրված մեղադրանքում նույնպես իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հրաժարվել է ցուցմունք տալուց և հարցերին պատասխանելուց, պնդել է նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ դատարանի կողմից հրապարակվել և հետազոտվել են: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Արթուր Հակոբյանի պատճառաբանություններն անհիմն են, նպատակ են հետապնդում խուսափելու քրեական պատասխանատվությունից և դրանք հերքվում են գործի փաստական տվյալների ներքոշարադրյալ ամբողջությամբ: Տուժող Արմեն Ռուբենի Գաբրիելյանի ցուցմունքներով առ այն, որ 2012թ. հունիսին ձեռք է բերել «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, սակայն այն սեփականության իրավունքով հաշվառել է ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի անվամբ։ Կարճ ժամանակ շահագործելուց հետո որոշել է այն վաճառել և այդ նպատակով մեքենան կայանել է Էրեբունի վարչական շրջանում գտնվող ավտոմեքենաների վաճառքի սրահում։ 2012թ. ապրիլի 17-ին ժամը 14-ի սահմաններում իր 077-424224 և 099-434949 բջջային հեռախոսահամարներին 098-231515 հեռախոսահամարից զանգահարել է մի տղամարդ, ով ցանկություն է հայտնել տեսնել ավտոմեքենան։ Նույն օրը վաճառքի սրահում հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ցանկություն է հայտնել մեքենան ձեռք բերել ապառիկ կարգով, այսինքն՝ իրեն որպես կանխավճար և գումարի վերադարձման երաշխիք նա պետք է վճարեր 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարեր առավելագույնը մեկ ամսվա ընթացքում՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելու դիմաց գոյացած գումարի հաշվին։ Արթուր Հակոբյանը նույն պահին ավտոմեքենայով հեռացել է՝ այն մասնագետին ցուցադրելու և առկա թերությունները պարզելու նպատակով։ Մի քանի ժամ անց նա տեղեկացրել է, որ ցանկանում է ձեռք բերել մեքենան, սակայն այն պետք է սեփականության իրավունքով հաշվառվի ընկերոջ անվամբ, քանի որ ինքը բանկում խնդիրներ ունի, որի պատճառով իրեն վարկ չեն տրամադրի։ Համաձայնել է և Հայկ Կիրակոսյանի հետ գնացել են «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ով ներկայացել է ընկերների՝ Աշոտի և Արմենի հետ։ Արթուր Հակոբյանի առաջարկով Հայկ Կիրակոսյանի և Աշոտ Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որով ավտոմեքենան հաշվառվել է Ղարագյոզյանի անվամբ։ Դրա արդյունքում .Հակոբյանը, որպես գումարի վերադարձման երաշխիք, իրեն է տվել 5.000 ԱՄՆ դոլար՝ պարտավորվելով մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեքենան բանկում գրավադնելուց հետո։ Պայմանավորված մեկ ամսվա լրանալուց հետո չի կարողացել Արթուր Հակոբյանին գտնել։ Հեռախոսազրույց է ունեցել նրա ընկեր Արմեն Սահակյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Արթուրը Հայաստանում չէ՝ պարտավորվելով անձամբ կատարել նրա գումարային պարտավորությունները, սակայն վերջինս ևս գումարը չի վերադարձրել։ Հետագայում իմացել է, որ Արթուր Հակոբյանը ավտոմեքենան իրենից ձեռք բերելու նույն օրը 10.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել է Աշոտ Ղարագյոզյանին և խաբեությամբ հափշտակել իր 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Ա.Գաբրիելյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղարագյոզյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ, իսկ առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հայտնել է նաև, որ ավտոմեքենայի գործարքից մոտ 3 տարի անց է հանդիպել Արթուր Հակոբյանի եղբորը, վերջինս ասել է, թե Արթուրն իրեն խաբելու նպատակ չի ունեցել, ուղղակի առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով բուժման նպատակով մեկնել է Հայաստանից։ Ներկայումս իրեն տուժող չի համարում, քանի որ հետագայում պարզել է, որ Արթուրն իրականում իր գումարի մնացած մասը ժամանակին չի վճարել առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով, բացի այդ, իր գումարն արդեն ամբողջությամբ վերադարձվել է։ Գրանցման-քննական բաժանմունքում պայմանագիր կնքելիս ավտոմեքենայի գինը նշել են սիմվոլիկ՝ 1.000.000 ՀՀ դրամ, սակայն չի հիշում, թե դա ում նախաձեռնությունն էր։ Եթե Արթուրն իրեն խաբելու դիտավորություն ունենար, պայմանագրում ավելի քիչ գումար նշված լինելու պայմաններում մեքենայի ողջ արժեքն այլևս չէր վճարի։ Ինքն իրավապահ մարմիններին դիմել է չորս ամիս անց, քանի որ Արթուրի վերաբերյալ նրա բջջային հեռախոսահամարից բացի այլ տվյալներ չի ունեցել և չի կարողացել նրա հետ կապ հաստատել։ Ներկայումս չի ցանկանում, որ Արթուր Հակոբյանը քրեական պատասխանատվության ենթարկվի, քանի որ նա գումարի մնացորդը չի տվել առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով։ Վկա Հայկ Աշիկի Կիրակոսյանի նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքով առ այն, որ Արմեն Գաբրիելյանն իր ընկերն է, ով 2012թ. հունվար ամսին գնել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, սակայն անձնագրի հետ կապված խնդիրների պատճառով մեքենան հաշվառվել է իր անվամբ։ 2012թ. ապրիլ ամսին Արմենի խնդրանքով գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին՝ նախապես տեղյակ լինելով, որ նա մեքենան վաճառում է այլ անձի։ Այնտեղ Ա.Գաբրիելյանի հետ եղել են նաև իրեն անծանոթ երեք այլ անձինք, որոնց խոսակցությունից հասկացել է, որ նրանք ավտոմեքենան ձեռք են բերում տարաժամկետ վճարման պայմանով, այն է՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար վճարում են նախապես, իսկ մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը՝ ավտոմեքենան բանկում գրավադնելուց հետո։ Արմեն Գաբրիելյանի ցուցումով իր և Աշոտ անունով տղամարդու միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, համաձայն որի՝ ավտոմեքենան սեփականության իրավունքով հաշվառվել է Աշոտի անվամբ։ Մի քանի ամիս անց Արմեն Գաբրիելյանից տեղեկացել է, որ ավտոմեքենան տարաժամկետ վճարման պայմանով ձեռք բերած անձինք դիմել են փախուստի՝ խաբեությամբ հափշտակելով նրա 12.000 ԱՄՆ դոլար գումարը։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է վկա Հայկ Կիրակոսյանի նախաքննական ցուցմունքը: Վկա Աշոտ Ռոմայի Ղարագյոզյանի ցուցմունքներով այն մասին, 2012թ-ի ապրիլի 16-ի երեկոյան իրեն է զանգահարել իր քենակալ Դավիթ Գրիգորյանը և հայտնել, որ մատչելի գնով վաճառվում է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենա։ Ավտոմեքենայի սեփականատերերին շտապ գումար էր հարկավոր, այդ պատճառով էլ այն վաճառում է 11.000 ԱՄՆ դոլարով։ Հաջորդ օրը Դավիթ Գրիգորյանի հետ Երևանի Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմեքենան վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Ավտոմեքենայի տեխնիկական վիճակը ստուգելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով փոխադարձ համաձայնությամբ մեքենան գնահատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից անմիջապես հետո գնացել են ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» Երևանի հաշվառման - քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես իր ընկեր և ասել, որ ավտոմեքենան հաշվառված է նրա անվամբ։ Իր և այդ երիտասարդի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ ինքն Արթուրին է տվել 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Գրանցման-քննական բաժանմունքում ավտոմեքենայի առուծախի պայմանագիրն ինքն է ստորագրել, այնտեղ որպես գին նշված է եղել 1.000.000 ՀՀ դրամ, աշխատակցից է տեղեկացել, որ կարող են ընդամենը սիմվոլիկ գին նշել։ Այդ սիմվոլիկ գին նշելն իրեն չի հետաքրքել, կարևորն այն էր, որ Դավիթը մեքենան հավանել էր և ըստ նրա խոսքերի՝ այն արժեր գնել։ Հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել է կապվել Արթուրի հետ, ինչը չի հաջողվել։ Մեքենան ունեցել է թերություններ, որոնք ի հայտ են եկել մոտ 3 ամիս անց։ Գնելուց հետո մեքենայի անսարքությունների վերացման վրա մոտ 3.000 ԱՄՆ դոլար է ծախսվել 2012թ-ի օգոստոսի 11-ին իրեն հրավիրել են ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ տեղեկացել է, որ Արթուրը նշված ավտոմեքենան նախապես խաբեությամբ հափշտակել է այլ անձից։ Վկա Դավիթ Ռուբիկի Գրիգորյանի ցուցմունքներով այն մասին, որ 2012թ. ապրիլի 16-ին տեղեկացել է, որ ինչ-որ անձանց շտապ գումար է հարկավոր, ուստի նրանք շուկայականից էժան գնով՝ 11.000 ԱՄՆ դոլարով, վաճառում են «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենա։ Նկատի ունենալով, որ եղբայրն ունի ավտովարձույթի ծառայություն, այդ մասին ասել է իր կնոջ քրոջ ամուսին Աշոտ Ղարագյոզյանին, առաջարկել գնել այդ մեքենան։ Հաջորդ օրը Աշոտի հետ Սայաթ-Նովա փողոցում հանդիպել է ավտոմեքենա վաճառող երեք անձանց, որոնցից մեկը ներկայացել է Արթուր անվամբ։ Վերջինս հայտնի է «Չաղ Արթուրիկ» մականվամբ, ով զբաղվել է ավտոպահեստամասերի իրացմամբ։ Ավտոմեքենայի տեխնիկական վիճակը ստուգելու համար բոլորով գնացել են մասնագետի մոտ, որտեղ հայտնաբերված թերությունների պատճառով փոխադարձ համաձայնությամբ մեքենան գնահատվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար։ Դրանից հետո գնացել են ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին, որտեղ իրենց է մոտեցել մի երիտասարդ, ում Արթուրը ներկայացրել է որպես ընկեր և ասել, որ ավտոմեքենան հաշվառված է վերջինիս անվամբ։ Այդ երիտասարդի և Աշոտ Ղարագյոզյանի միջև կնքվել է տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագիր, որից հետո երիտասարդը հեռացել է, իսկ Աշոտն Արթուրին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հետագայում ավտոմեքենայի հետ կապված խնդիրների պատճառով փորձել են կապվել Արթուրի հետ, սակայն չեն կարողացել։ 2012թ-ի օգոստոսի 11-ին Աշոտ Ղարագյոզյանին հրավիրվել են ոստիկանության Էրեբունու բաժին, որտեղ վերջինս տեղեկացել է, որ այդ մեքենան Արթուրը նախապես հափշտակել էր։ Համաձայն անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության` թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից տուժող Արմեն Գաբրիելյանը ճանաչել է երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ նա Արթուր Հակոբյանն է, ով 2012թ. ապրիլի 17-ին վստահությունը չարաշահելով, իր ավտոմեքենան 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնելու պատրվակով, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գումարը։ Համաձայն անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրության` թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից վկա Հայկ Կիրակոսյանը ճանաչել է երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ դա այն Արթուրն է, ով 2012թ. ապրիլին Արմեն Գաբրիելյանից գնել է նրա ավտոմեքենան, վճարել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել է մնացած 12.000 ԱՄՆ դոլարը վճարել մեկ ամսվա ընթացքում, սակայն դիմել է փախուստի և հափշտակել ողջ գումարը։ «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 32 ՍՕ 371 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան ճանաչվել է որպես իրեղեն ապացույց և ի պահ հանձնվել Աշոտ Ղարագյոզյանին։ «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ճիշտ չի վերլուծել ու գնահատել գործով ձեռք բերված ապացույցները, որոնց համակցությունը վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ առավել քան բավարար է “հիմնավոր կասկածից վեր” ապացուցողական չափանիշներով Արթուր Հակոբյանի մեղքը հաստ ատված համարելու համար, իսկ թեկուզև գումարի մի մասը տարաժամկետ վճարելու պայմանով «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի 32 ՍՕ 371 համարանիշի ավտոմեքենան Արթուր Հակոբյանին վաճառելու պայմաններում Արմեն Գաբրիելյանին չի կարելի “ուղարկել” իր իրավունքները մասնավոր տիրույթում՝ քաղաքացիադատավարական ընթացակարգի շրջանակներում պաշտպանելու, քանի որ գործի փաստական տվյալները վկայում են այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանն ի սկզբանե դիտավորություն է ունեցել խարդախությամբ հափշտակելու ավտոմեքենայի արժեքի չվճարած մասը` 12.000 ԱՄՆ դոլարը, ինչը հիմնավորվում է նաև հետևյալով: - Արթուր Հակոբյանը 2012թ-ի ապրիլի 16-ին հեռախոսով Աշոտ Ղարագյոզյանին հայտնել է, որ «ԲՄՎ, x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 համարանիշի ավտոմեքենան վաճառում է 11.000 ԱՄՆ դոլարով, և դա այն դեպքում, երբ մեքենայի իրական սեփականատիրոջը` Արմեն Գաբրիելյանին, նա զանգահարել, հանդիպել և պայմանավորվածություն է ձեռք բերել ավտոմեքենան գնել 17.000 ԱՄՆ դոլարով դրա հաջորդ օրը` 2012թ. ապրիլի 17-ին։ - Արթուր Հակոբյանն առանց ըստ էության սակարկելու, «ԲՄՎ, x5» մակնիշի ավտոմեքենան Արմեն Գաբրիելյանից 2012թ-ի ապրիլի 17-ին գնել է 17.000 ԱՄՆ դոլարով որպես կանխավճար նրան տվել 5.000 ԱՄՆ դոլար, պարտավորվել ավտոմեքենան գրավադնելու միջոցով ստանալ վարկ և մնացած գումարը` 12.000 ԱՄՆ դոլարը տալ մեկ ամսվա ընթացքամ, սակայն նույն օրն այն 10.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել է Աշոտ Ղարագյոզյանին` կանխիկ ստանալով գումարը: - Նման վարվելակերպը բացատրել գումարը բիզնեսում ներդնելու անհրաժեշտությամբ, ոչ միայն ողջամիտ ու տրամաբանական չէ, քանի որ ցանկացած բիզնես գործունեություն առաջին հերթին եկամուտ ու շահույթ ստանալու նպատակ է հետապնդում, այլև բացի մերկապարանոց հայտարարությունից, Արթուր Հակոբյանն այդ առթիվ որևէ փաստարկ չի ներկայացրել, որի պայմաններում քրեական հետապնդման մարմնի համար անառարկայական է եղել նրա պատճառաբանությունը ստուգելը, հերքելը կամ հաստատելը: - «ԲՄՎ, x5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 համարանիշի ավտոմեքենան Արթուր Հակոբյանը որևէ տեղ չի գրավադրել և որևէ գումար չի ստացել: - Ըստ պայմանավորվածության Արթուր Հակոբյանը 12.000 ԱՄՆ դոլարը Արմեն Գաբրիելյանին պետք է տար ամենաուշը 2012թ-ի մայիսի 17-ին, սակայն նրա եղբոր կողմից այդ գումարը տրվել է 3 տարի 6 ամիս անց, որի պայմաններում հիմնավորված է նաև դատախազի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությունն առ այն, որ հանցագործությամբ պատճառված վնասը Արթուր Հակոբյանի եղբոր կողմից վերականգնելը նպատակ է հետապնդել նրա նկատմամբ առավել բարենպաստ խափանման միջոց կիրառելու։ - Առաջին ատյանի դատարանում Արմեն Գաբրիելյանի կողմից արված հայտարարություն առ այն, որ ներկայումս իրեն տուժող չի համարում, քանի որ հետագայում պարզել է, որ Արթուր Հակոբյանը գումարի մնացած մասը ժամանակին չի վճարել առողջական խնդիրներ ունենալու պատճառով, բացի այդ, իր գումարն արդեն ամբողջությամբ վերադարձվել է, վերոնշյալ փաստական տվյալների համադրությամբ վերաքննիչ դատարանը գնահատում է որպես ամբաստանյալի վիճակը թեթևացնելուն միտված կարծիք, որը չի կարող կանխորոշիչ լինել Արթուր Հակոբյանի արարքի քրեաիրավական գնահատման համար, առավել ևս, որ վերջինս 12.000 ԱՄՆ դոլարը պայմանավորված ժամանակահատվածում նրան չվճարելը պատճառաբանել է ոչ թե իր առողջական խնդիրներով, այլ բիզնեսում ներդնելու անհրաժեշտությամբ: Այսպիսով, դատաքննությամբ և գործով ձեռք բերված ապացույցներով վերաքննիչ դատարանը հաստատված է համարում, որ Արթուր Հակոբյանը տեղեկանալով, որ Արմեն Գաբրիելյանը վաճառում է իրեն պատկանող «BMW X5» մակնիշի 31 ՍՍ 667 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, խաբեության և վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ, 2012 թվականի ապրիլի 17-ին ծանոթացել է Արմեն Գաբրիելյանի հետ և պայմանավորվել 6.197.500 դրամին համարժեք 17.000 ԱՄՆ դոլարով գնել ավտոմեքենան՝ խոստանալով որպես կանխավճար տալ 5.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացած գումարը տալ մեկ ամսվա ընթացքում, ձեռք բերած վստահությունն ամրապնդելու նպատակով Արմեն Գաբրիելյանին տվել է 5.000 ԱՄՆ դոլար, որից հետո Արմեն Գաբրիելյանի և նրա ընկերոջ՝ Հայկ Կիրակոսյանի հետ՝ ում անունով, որ գրանցված է եղել ավտոմեքենան, գնացել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության Երևանի հաշվառման-քննական բաժին և տրանսպորտային միջոցի առուվաճառքի պայմանագրով ավտոմեքենան վաճառել է Աշոտ Ղարագյոզյանին և նրանից ստացել 10.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն Արմեն Գաբրիելյանի 4.704.000 դրամին համարժեք 12.000 ԱՄՆ դոլարը չի տվել և խաբեությամբ հափշտակել է, այսինքն կատարել հանցանք, որ նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով: Ինչ վերաբերում է 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Արթուր Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքին, ապա վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործով ապացույցների անհրաժեշտ և բավարար համակցություն ձեռք չի բերվել, որպեսզի մեղադրանքի սուբյեկտիվ կողմը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք դատարանը համարի հաստատված այն խորությամբ և այն աստիճանի, որ կասկած չմնա դրանց ապացուցվածության վերաբերյալ և հերքի Արթուր Հակոբյանի պատճառաբանություններն առ այն, որ ինքն ըստ էության միջնորդ է հանդիսացել Արթուր Ղալումյանի կողմից Արամ Մկրտչյանին 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի գումարը փոխանցելու հարցում, իսկ գործի փաստական տվյալներով փարատված չեն կասկածներն առ այն, որ այս դրվագով նա համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ խարդախությամբ հափշտակել է Արթուր Ղալումյանի 30.000 ԱՄՆ դոլարը: Այսինքն՝ առկա է չփարատված կասկած Արթուր Հակոբյանի կողմից 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքը կատարելու հանգամանքների վերաբերյալ, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի հիման վրա պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ նրան: Այս դրվագով առաջին ատյանի դատարանի հետևություններն առ այն, որ Արթուր Հակոբյանի արարքը պետք է վերաորակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով, հիմնված են ներքոշարադրյալ ապացույցների վերլուծության ու գնահատության վրա: Տուժող Արթուր Ժորայի Ղալումյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 1997-2011թթ. ծառայել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ զբաղեցնելով տարբեր պաշտոններ։ 2007-2011թթ. աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում՝ զբաղեցնելով երկրորդ գումարտակի չորրորդ վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը, որից հետո՝ 2011թ. դեկտեմբեր ամսին, ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից՝ գրանցվելով ոստիկանության կադրերի ռեզերվում։ 2007 թվականից ճանաչել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության աշխատակից Աղասի Ալոյանին և նրա հետ գտնվել նորմալ հարաբերությունների մեջ։ Ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվելու ժամանակ վերջինս մի քանի անգամ ասել է, որ իր բարեկամ Արթուրի փեսան ազգակցական հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկանությունում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի հետ՝ առաջարկելով վերջինիս միջոցով նշանակվել նույն պաշտոնին։ Ինքը չի համաձայնել, քանի որ սպասել է, որ ոստիկանության կադրերի վարչությունից կառաջարկեն նոր պաշտոն։ Չնայած դրան, Աղասի Ալոյանն անընդհատ զանգահարել և խորհուրդ է տվել դիմել նրանց օգնությանը՝ պատճառաբանելով, որ Հայկարամ Ստեփանյանն այն մարդն է, ով պաշտոնի նշանակման հարցը լուծելու համար ունի բոլոր հնարավորությունները։ Այդ ընթացքում Աղասի Ալոյանի պաշտոնը մեկ աստիճանով իջեցրել էին և ըստ նրա խոսքերի՝ նույն մարդիկ զբաղվելու էին նաև նրա հարցով, այսինքն՝ վերականգնելու էին նախկին պաշտոնում։ 2012թ-ի ամռանն Աղասի Ալոյանը զանգահարել է և տեղեկանալով, որ ինքը գտնվում է Երևանում՝ հայտնել է, որ վերոնշյալ հարցով պայմանավորվել է իր բարեկամ Արթուրի փեսա Արմանի հետ, ով կկազմակերպի այդ գործընթացը։ Նույն օրը Արմանը զանգահարել է իրեն, պայմանավորվել և հանդիպել են Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայում գտնվող բացօթյա սրճարանում։ Այդ հանդիպմանը գնացել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանի հետ, իսկ Արմանը հանդիպման է եկել Արթուր Հակոբյանի վարորդ Արմենի հետ։ Խոսակցության ընթացքում Արմանը տեղեկացված լինելով իր ծավալած գործունեության, զբաղեցրած պաշտոնի, աշխատանքից ազատվելու պատճառների մասին, հայտնել է, որ ջերմ հարաբերությունների մեջ է գտնվում Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և նրա միջոցով կանի ամեն ինչ իրեն աշխատանքի տեղավորելու համար։ Արման Հարությունյանն իր աշխատանքային գործունեության վերաբերյալ հայտնել է այնպիսի տեղեկություններ, որոնց մասին կարող էին իմանալ միայն ոստիկանության կադրերի վարչության աշխատակիցները, Աղասի Ալոյանը և իր հարազատներից մի քանի հոգի։ Հետագայում հասկացել է, որ այդ ամենը Ա.Հարությունյանին հայտնել էր Աղասի Ալոյանը։ Հանդիպումից մի քանի րոպե անց իրեն զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և հայտնել, որ արդեն խոսել է Արման Հարությունյանի հետ և ամեն ինչ լավ է լինելու՝ հորդորելով չանհանգստանալ։ Դրանից հետո հեռախոսակապ է պահպանել Արման Հարությունյանի հետ, ով տեղեկացրել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից, այդ հարցերը կկարգավորվի նրա վերադառնալուն պես։ Մոտ 15 օր անց զանգահարել է Աղասի Ալոյանը և ասել, որ Հայկարամ Ստեփանյանն երիտասարդ լինելու պատճառով Արման Հարությունյանին չի վստահում, ուստի նրա պահանջով այդ հարցով կզբաղվի իր ազգական Արթուր Հակոբյանը։ Քիչ անց իրեն է զանգահարել Արթուր Հակոբյանը և ասել, որ Աղասի Ալոյանն իրեն պատմել է Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով բարձր պաշտոն զբաղեցնելու իր ցանկության մասին՝ առաջարկելով հանդիպել և զրուցել։ Քիչ անց զանգահարել է նաև Աղասի Ալոյանը, հորդորել է վստահել Արթուր Հակոբյանին և ազատ խոսել նրա հետ։ Նույն օրը միայնակ հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, նրա ուղեկցությամբ գնացել են «Մարիոթ» հյուրանոց, որտեղ վերջինս իրեն ծանոթացրել է Արամ Մկրտչյանի հետ, ով ներկայացել է որպես Արամ Ստեփանիչ։ Խոսակցության ժամանակ վերջինս մեկ անգամ ևս հավաստվելով, որ ցանկանում է նշանակվել վաշտի հրամանատարի պաշտոնում, թղթի վրա գրել և ցուցադրել է 30.000 թիվը, որին համաձայնել է՝ հասկանալով, որ վաշտի հրամանատարի պաշտոնին նշանակվելու համար ակնարկում և իրենից պահանջում են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուր Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն, այնտեղ գտնվող իր կնոջից վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և Արթուր Հակոբյանի հետ վերադարձել են նույն հյուրանոց։ Մնացած 5.000 ԱՄՆ դոլարը վճարելու էր մեկ օր անց։ Հասնելով նույն հյուրանոցի դիմաց՝ Ա.Հակոբյանը մտել է ներս, սակայն վերադարձել է Ա.Մկրտչյանի հետ, նստել են իր ավտոմեքենան։ Հասնելով Երևանի քաղաքապետարանի դիմաց՝ Ա.Մկրտչյանն ավտոմեքենայից իջել է, սակայն մինչ այդ խնդրել է, որ 25.000 ԱՄՆ դոլարը մնա Ա.Հակոբյանի մոտ։ Հաջորդ օրը ծնողները բանկում գրավադրել են ոսկյա զարդեր, որից գոյացած գումարին ավելացրել է որոշակի գումար և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարն առձեռն փոխանցել է Ա.Հակոբյանին՝ այդ մասին տեղեկացնելով նաև Աղասի Ալոյանին։ Դրանից հետո՝ 2012թ. հուլիսի 13-ին, «Մարիոթ» հյուրանոցում հանդիպել է Ա.Հակոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, ովքեր խոստացել են մինչև 2012թ. հուլիսի 20-ն ընկած ժամանակահատվածում իրեն նշանակել իր նախկին պաշտոնին։ 2012թ. հուլիսի 20-ին ժամը 16-ի սահմաններում զանգահարել է Ա.Հակոբյանին և Ա.Մկրտչյանին, սակայն վերջիններս հեռախոսազանգերին չեն պատասխանել։ Քիչ անց իրեն զանգահարել է Ա.Մկրտչյանը, ով հայտնել է, որ չի կարողացել պատասխանել իր հեռախոսազանգերին Ոստիկանությունում կոլեգիայի նիստին մասնակցելու պատճառով։ Մինչև 2012թ. հուլիսի 24-ը սպասել, ապա փորձել է վերստին կապ հաստատել վերջիններիս հետ, սակայն նրանց բջջային հեռախոսահամարները գտնվել են անջատված վիճակում։ Տեսնելով, որ նրանք հերթական անգամ իրեն խաբում են, զանգահարել է Աղասի Ալոյանին, որից հետո նրա հետ հանդիպման է գնացել Գենադի Դավիդյանի հետ, սպասել են նաև Արթուր Հակոբյանին և Արամ Մկրտչյանին, քանի որ Աղասի Ալոյանը իրենց ներկայությամբ հանդիպման շուրջ պայմանավորվել էր նաև Արթուր Հակոբյանի հետ։ Մոտ մեկ ժամ սպասելուց հետո զանգահարել է Արթուր Հակոբյանը և ասել, թե իբր ճանապարհին է, սակայն այդպես էլ նրանցից ոչ մեկը հանդիպման չի եկել։ Հանդիպման ժամանակ Աղասի Ալոյանը պարտավորվել է անձամբ վերադարձնել 30.000 ԱՄՆ դոլարը, սակայն այդ ուղղությամբ փաստացի որևէ գործողություն չի կատարել։ Արթուչ Հակոբյանի փեսա Արման Հարությունյանը տեղեկացրել է, որ նա գտնվում է Վրաստանում։ Հասկանալով, որ Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը իրեն խաբել են՝ կատարվածի մասին տեղեկացրել է իր փեսա Գենադի Դավիդյանին, ով այդ ամենը պատմել է իր ծանոթ, ՀՀ Ռազմական ոստիկանության Երևանի բաժնի պետ Հրայր Նազարյանին, վերջինս էլ իր հերթին այդ ամենի վերաբերյալ հայտնել է անձամբ Հայկարամ Ստեփանյանին։ Դրանից հետո իրեն ու Աղասի Ալոյանին հրավիրել են Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատասենյակ, որտեղ Աղասի Ալոյանը պատմել է, որ Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք տվել են համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, որ նա Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոնների։ Հ.Ստեփանյանի զեկուցագրի հիման վրա ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում կատարվել է ծառայողական քննություն և արդյունքները ուղարկվել են ՀՀ հատուկ քննչական ծառայություն, որտեղ հարուցվել է քրեական գործ։ Միջնորդի միջոցով առանձնապես խոշոր չափերի կաշառք տալու փորձ կատարելու համար իրեն մեղադրանք են առաջադրել, քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է դատարան և Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան, որտեղ և իր մեղավորությունը հաստատվել է։ Վերը նշված ցուցմունքները տուժող Արթուր Ղալումյանը պնդել է Ա.Ալոյանի, Ա.Հակոբյանի, Ա.Հարությունյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։ Առաջին ատյանի դատարանում տուժող Արթուր Ղալումյանը ըստ էության հաստատելով իր նախաքննական ցուցմունքները, հայտնել է նաև, որ երբ հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուր Հակոբյանի հետ գնացել են իր փեսա Գենադի Դավիդյանի տուն` գումարը վերցնելու, Արթուրին ասել է, որ տվյալ պահին կարող է տալ միայն 25.000 ԱՄՆ դոլարը, իսկ 5.000 ԱՄՆ դոլարը կտրամադրի հաջորդ օրը։ Ճանապարհին Արամը զանգահարել է Արթուրին, զրույցի ընթացքում Արթուրը նրան հայտնել է, որ « 25 կգ ձուկը կլինի այսօր, իսկ մնացած 5-ը՝ վաղը»՝ ակնարկելով 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարների մասին։ Արթուրը հեռախոսն անջատելով, իրեն ասել է, թե նորմալ է, այդպես էլ կլինի։ Երբ պայմանավորված ժամկետում իրեն այդպես էլ պաշտոնի չեն նշանակել, ինքն Աղասիին խնդրել է Արթուրին փոխանցել, որ այլևս այդ պաշտոնը պետք չէ, թող գումարը վերադարձնեն, սակայն իրեն դարձյալ համոզել են, թե ամեն ինչ նորմալ է լինելու։ Ինքը հանդիպում է պահանջել, հանդիպել են Սևան քաղաքում գործող ռեստորանում, ուր Արթուրն եկել էր վարորդի, իսկ Աղասին՝ երկու այլ ընկերների հետ։ Սեղանի շուրջ Արթուրը դարձյալ փորձել է հանգստացնել իրեն, սակայն պահանջել է, որ նա իր գումարը վերադարձնի։ Արթուրը խնդրել է ևս 2 օր համբերել՝ խոստանալով, որ գործը լինելու է։ Հասկանալով, որ իրեն խաբում են՝ Աղասիին հորդորել է, թե քանի որ նա է երաշխավորել, կամ գումարն են իրեն վերադարձնում կամ անձամբ գնալու է Հայկարամ Ստեփանյանի մոտ և պատմելու է ճշմարտությունը։ Աղասի Ալոյանը համաձայնել է, պարտավորվել, որ եթե Արթուրը գումարը չվերադարձնի, պատրաստ է իր թանկարժեք մեքենան տալ, ինչին ինքը չի համաձայնել։ Աղասին իրեն առաջարկել է գտնել Երևանում գտնվող նրա բնակարանի որևէ գնորդի, ասել, որ ցանկանում է այդ բնակարանը 40.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել և վաճառքից գոյացած եկամտի հաշվին պարտավորվել է վերադարձնել իր գումարը, նույնիսկ, այդ տան հատակագիծն է իրեն տվել։ Նրան առաջարկել է 10.000 ԱՄՆ դոլար ավելացնել՝ պայմանով, որ բնակարանն իր անվամբ վերաձևակերպվի, եթե նա է պատասխանատվություն վերցնում։ Աղասին սկզբում համաձայնել է, սակայն քիչ անց հրաժարվել է, որից հետո նրա կնոջ եղբայրը, ով նստած է եղել Աղասիի մեքենայի մեջ, մոտեցել է իրեն և ասել, թե իրեն որևէ գումար տալու չունեն, ում ուզում է, թող բողոքի։ Արթուրին վստահել է, քանի որ Աղասիի միջոցով էր նրան ճանաչում, Արթուրին գումարը տալուց հետո ինքը հայտնել է, որ որևէ մեկին չի վստահել, ճանաչում է Աղասիին և Արթուրին։ «Մարիոթ» հյուրանոցում հնարավոր է անգամ, որ թղթի վրա գումար իրականում գրված չի եղել, ինքը չի սակարկել, քանի որ Արթուրը կարդալով թուղթը՝ դիմել է Արամի Ստեփանիչին, թե՝ թանկ ես գրել, որից հետո ասել է, թե մի բան կանենք։ Արթուրը կոնկրետ թիվ հյուրանոցում չի հնչեցրել, դուրս գալուց հետո է իրեն ասել 30.000 ԱՄՆ դոլարի մասին, նշել, որ դրանից պակաս չի լինի։ Նախաքննական ցուցմունքը հրապարակելուց հետո հստակեցրել է, որ հյուրանոցում կայացած իրենց զրույցի ընթացքում Արթուր Հակոբյանն Արամ Ստեփանիչին առաջարկել է գումարը տալ գործն անելուց, այսինքն՝ իր նշանակումից հետո, որին վերջինս չի համաձայնել։ Հյուրանոցից դուրս գալուց հետո Արթուրը զանգահարել է Արամ Ստեփանիչին, նախ՝ ճշտել, արդյոք Արամ Ստեփանիչն է, թե՝ ոչ, սկզբում ցույց է տվել, թե չի ճանաչում նրան, իսկ հետո նրանց խոսակցությունը դարձել է մտերմիկ։ Արթուրը ճանապարհին էլ հանգստացրել է իրեն, նշել, թե Ստեփանիչին լավ գիտի, նա հաստատ գործը կանի, դրանից էլ հասկացել է, որ նրանք ծանոթ են։ Արթուրը կաշառքի գումարի չափն իրեն հայտնել է Ստեփանիչի հետ հեռախոսազրույց ունենալուց հետո։ Հյուրանոցում հանդիպման պահին Արամը մի պահ առանձնացել է, Արթուրն ասել է, թե նա Հայկարամ Ստեփանյանի հետ է հեռախոսազրույց ունենում։ Տեղյակ չէ, թե իր տված 30.000 ԱՄՆ դոլարն ի վերջո իրականում ում է հասել, Արթուրն է հեռախոսով հավաստիացրել, թե գումարը տեղ է հասել, միայն վերջինիս խոսքերից գիտի, որ գումարը հասել է Արամ Ստեփանիչին։ Արթուրն իրեն տվել է Արամ Ստեփանիչի հեռախոսահամարը, պարբերաբար զանգահարել է այդ համարին, սակայն այդ զանգերին չեն պատասխանել։ Արթուրին ասել է, որ այդ հեռախոսահամարը չի պատասխանում, որից հետո իր հեռախոսին փակ հեռախոսահամարից զանգ է եկել, զանգահարողը ներկայացել են որպես Արամ Ստեփանիչ։ Վերջինս հայտնել է, թե ամեն ինչ նորմալ է, իր կարծիքով՝ զանգահարողը փողկապով այն նույն անձն էր, ում հանդիպել էին Արթուրի հետ հյուրանոցում։ Փակ համարից նման զանգ էլի եղել է. Արթուրի՝ Վրաստան մեկնելուց հետո, դարձյալ այդպիսի զանգ է ստացել, նույն Արամ Ստեփանիչը տեղեկացրել է, թե «գործը չի լինելու, գումարը ում տվել ես, նրանից էլ վերցրու»։ Իրավապահ մարմիններին դիմելիս գիտակցել է հնարավոր իրավական հետևանքները, սակայն ցանկացել է Արթուրի խարդախության դեմն առնել ու գումարը հետ ստանալ։ Աղասի Ալոյանից է տեղյակ, որ Հայկարամ Ստեփանյանը Արթուր Հակոբյանի փեսա Արմանի մոր ընկերն է։ Արամ Ստեփանիչին հանդիպել է երկու անգամ։ 30.000 ԱՄՆ դոլարն առ այսօր իրեն չի վերադարձվել կամ փոխհատուցվել, որի պատճառով ներկայացնում է քաղաքացիական հայց` խնդրելով այդ գումարը Արթուր Հակոբյանից բռնագանձել հօգուտ իրեն և նրա նկատմամբ նշանակել ամենախիստ պատիժը, քանի որ զրկվել է ոչ միայն գումարից, այլև ՀՀ ոստիկանության համակարգում ծառայելու հնարավորությունից։ Վկա Աղասի Յաշայի Ալոյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ 1989 թվականից մինչև 2012 թվականն ընկած ժամանակահատվածում աշխատել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, զբաղեցրել է տարբեր պաշտոններ, ամենավերջում զբաղեցրել է 2-րդ գումարտակի 3-րդ վաշտի 2-րդ դասակի ավագ տեսուչի պաշտոնը։ 2007 թվականից ճանաչում է Արթուր Ղալումյանին, ով 2008-2011թ. ընկած ժամանակահատվածում զբաղեցրել է որպես Ճանապարհային ոստիկանության 2-րդ գումարտակի 4-րդ վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնը, իսկ ինքը նույն ժամանակահատվածում ծառայել է նրա ղեկավարությամբ՝ որպես 4-րդ վաշտի 1-ին դասակի հրամանատար։ Նշված ժամանակահատվածում միմյանց հետ գտնվել են մտերիմ փոխհարաբերությունների մեջ։ 2011թ. դեկտեմբերին Արթուր Ղալումյանին ազատել են աշխատանքից և ուղարկել կադրերի ռեզերվ, սակայն իրենք շարունակել են շփվել։ Մինչև 2012թ. մայիսը Ոստիկանության կադրերի վարչությունից նրան առաջարկել են ավելի ցածր պաշտոններ, որին վերջինս չի համաձայնել։ Իրենց հերթական հանդիպման ժամանակ Արթուր Ղալումյանին տեղեկացրել է, որ իր ազգական Արթուր Հակոբյանի փեսան՝ Արմանը, մոտ հարաբերությունների մեջ է ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի հետ և այդ պատճառով Արթուր Հակոբյանը բազմիցս իրեն առաջարկել է հանդիպել Հայկարամ Ստեփանյանին և նրա միջոցով նշանակվել ավելի բարձր պաշտոնի։ Ա.Ղալումյանը, տեղեկանալով, որ խոսքը վերաբերում է ավտոպահեստամասերի առուվաճառքով զբաղվող Արթուր Հակոբյանի մասին, խնդրել է նրա հետ հանդիպում կազմակերպել, որ քննարկեն ինչպես նրան հետաքրքրող ավտոմեքենայի պահեստամասի, այնպես էլ աշխատանքի տեղավորման հարցերը։ Անմիջապես զանգահարել է Արթուր Հակոբյանին և տեղեկացրել Արթուր Ղալումյանի կողմից անձնական հարցով նրան հանդիպելու ցանկության մասին՝ Ա.Ղալումյանին տալով Ա.Հակոբյանի շահագործած բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո Արթուր Ղալումյանից տեղեկացել է, որ նա հանդիպել է Արթուր Հակոբյանի փեսա Արմանին, պայմանավորվել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերականգնվելու հարցի շուրջ։ Այնուհետև Արման Հարությունյանի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ վերջինս հայտնել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը բացակայում է ՀՀ-ից և հարցերը կկարգավորի նրա վերադառնալուն պես։ Մեկ շաբաթ անց Ա.Ղալումյանի պահանջով հերթական անգամ զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, ով կրկին տեղեկացրել է, որ Հ.Ստեփանյանը Հայաստանից բացակայում է։ Եվս մեկ շաբաթ անց զանգահարել է Ա.Հարությունյանին, վերջինս իր հեռախոսազանգերին չի պատասխանել, ուստի զանգահարել է նաև Արթուր Հակոբյանին, ով վերահաստատել է Հայկարամ Ստեփանյանի՝ Հայաստանից բացակայելու հանգամանքը։ Մի քանի օր անց նորից զանգահարել է Ա.Հակոբյանին և խնդրել անձամբ հանդիպել Ա.Ղալումյանին, նրա հետ ձեռք բերել բոլոր պայմանավորվածությունները։ Դրանից հետո Արթուր Ղալումյանից տեղեկացել է, որ Երևան քաղաքի «Մարիոթ» հյուրանոցում նա հանդիպել է Արթուր Հակոբյանին, ինչպես նաև Հ.Ստեփանյանի օգնական Արամ Ստեփանիչին։ Պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց Ա.Ղալումյանին նշանակել նախկին պաշտոնում։ Հանդիպումից հետո Ա.Ղալումյանը Ա. Հակոբյանի հետ գնացել է փեսայի տուն, վերցրել է 25.000 ԱՄՆ դոլար գումար և այն տվել է Ա.Հակոբյանին։ Հաջորդ օրը Ա.Ղալումյանը Ա.Հակոբյանին տվել է ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Շաբաթներ անց Երևան քաղաքում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին և նրա փեսային, խոսակցության ժամանակ Ա.Ղալումյանը հայտնել է, որ այդ օրն իրեն պետք է ներկայացնեին նոր պաշտոնին, սակայն Արթուր Հակոբյանին և Արամ Ստեփանիչին չի կարողանում գտնել, նրանք տևական ժամանակ հեռախոսազանգերին չեն պատասխանում։ Զանգահարել է Ա.Հակոբյանին, ով հայտնել է, որ գալիս է իրենց հետ հանդիպման, խոստացել կարգավորել բոլոր հարցերը, սակայն այդպես էլ հանդիպման չի եկել, անջատել է բջջային հեռախոսահամարը։ Դրանից հետո Ա.Հակոբյանին և Արամ Ստեփանիչին չեն կարողացել գտնել, ուստի Ա.Ղալումյանին առաջարկել է որպես 30.000 ԱՄՆ դոլարի փոխհատուցում նրան տալ իր ավտոմեքենան, սակայն Ա.Ղալումյանը ավտոմեքենայի շուկայական արժեքը գնահատել է 20.000 դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին ինքը չի համաձայնել։ Օրեր անց Ա.Ղալումյանի հետ գնացել է Հայկարամ Ստեփանյանի աշխատասենյակ, որտեղ վերջինս հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի։ Ինքը Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով աշխատանքի վերականգնվելու համար Ա.Հակոբյանին 10.000 ԱՄՆ դոլար գումար որպես կաշառք չի տվել, այլ վերադարձրել է նրան պարտք եղած գումարը, սակայն վատ ինքնազգացողության և լարվածության արդյունքում ՀՀ ոստիկանության ներքին անվտանգության վարչությունում, այնուհետև՝ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայությունում, բացատրություն և ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ ինքն ու Ա.Ղալումյանը Արթուր Հակոբյանին համապատասխանաբար՝ 10.000 և 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարները տվել են որպես կաշառք, որ նա ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով իրենց նշանակի համապատասխան պաշտոններում։ Վերը նշված ցուցմունքները վկա Ա.Ալոյանը պնդել է Ա.Հակոբյանի և Ա.Ղալումյանի հետ առերես հարցաքննությունների ժամանակ։ Առաջին ատյանի դատարանում վկա Աղասի Ալոյանը հայտնել է նաև, որ մինչև Արթուր Հակոբյանի հայտնվելը և հարցերը կարգավորելը Արթուր Ղալումյանին առաջարկել էր 30.000 ԱՄՆ դոլարի դիմաց տալ իր ավտոմեքենան, սակայն Ղալումյանն ավտոմեքենայի շուկայական արժեքը գնահատել է 20.000 ԱՄՆ դոլար՝ պահանջելով ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար, որին չի համաձայնել, քանի որ ինքն այդ մեքենան գնել էր 40.000 ԱՄՆ դոլարով։ Ավելին՝ Ղալումյանը պահանջել է նաև իր բնակարանը գրանցել նրա անվամբ։ Նման առաջարկին համաձայնել է այն բանից հետո, երբ Ղալումյանն ասել է, թե կբողոքի և իրեն աշխատանքից հանել կտա։ Նախաքննական ցուցմունքները հրապարակելուց հետո վկա Աղասի Ալոյանը ընդունել է, որ երբ Ղալումյանը դիմել է իրեն և հայտնել, որ Արթուր Հակոբյանին է փնտրում, բայց չի գտնում, զանգահարել է Արթուրի փեսա Արմանին և հետաքրքրվել Հայկարամ Ստեփանյանի վերադառնալու ժամկետով։ Արթուր Հակոբյանն իրեն զանգահարել և ասել է, որ Հայկարամը Արմանին չի վստահում, ուստի անձամբ պետք է հանդիպի Հայկարամին։ Ղալումյանն իրեն Արամ Ստեփանիչի մասին պատմել է մինչ միասին «փոխոստիկանապետի» աշխատասենյակ մտնելը։ Ղալումյանին հանգստացրել է, նշել, որ Արթուր Հակոբյանը նրան խաբած չի լինի, որ անձամբ իրեն էլ բազմաթիվ հարցերով օգնել է, վերջինս կգա և հարցերը կհարթի։ Նշեց նաև, որ «Համալիրի» մոտ Արթուր Հակոբյանին հանդիպել է, սակայն 10.000 ԱՄՆ դոլար պարտքն է վերադարձրել։ Մի օր Արթուր Ղալումյանն իրեն զանգահարել և հրավիրել է Սևան քաղաք՝ զրուցելու և հաց ուտելու, հանդիպել են, Արթուր Հակոբյանն էլ էր այնտեղ, սակայն նրանց խոսակցությանը ներկա չի գտնվել, հաց են կերել և բաժանվել։ Վկա Մելսիդա Թոռնիկի Վարդումյանը ցուցմունքներ է տվել այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանն իր ամուսինն է, ով երկար տարիներ աշխատել է «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբեր ամսին զբաղեցրած պաշտոնից ազատվել է։ ՀՀ ոստիկանությունում աշխատելու տարիներին ընկերություն է արել Աղասի Ալոյանի հետ և գտնվել ջերմ հարաբերությունների մեջ։ 2012թ. հունիս ամսին ամուսնուց տեղեկացել է, որ Ա.Ալոյանի բարեկամը ջերմ հարաբերությունների մեջ է գտնվում ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյայի հետ, ում միջոցով կարող է վերականգնվել նախկին աշխատանքին։ Արթուրը քրոջ ամուսնու՝ Գենադի Դավիդյանի հետ գնացել և հանդիպել է երկու երիտասարդների, ովքեր խոստացել են Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով լուծել ամուսնու աշխատանքի տեղավորման հարցը։ Դրանից մի քանի օր անց տեղեկացել է, որ այդ հարցով նշված երիտասարդներն այլևս չեն զբաղվելու, նրանց փոխարեն զբաղվում է երիտասարդներից մեկի աները՝ Արթուր Հակոբյանը, ով իր հերթին հանդիսանում է Գագիկ Բեգլարյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի 28-ին Ա.Ղալումյանը Երևան քաղաքում հանդիպել է Արթուրին և ևս մեկ այլ անձնավորության, ովքեր պաշտոնի նշանակման համար պահանջել են 30.000 ԱՄՆ դոլար, որին ամուսինը համաձայնել է։ Այդ օրն ամուսինը վերջիններիս տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ ևս 5.000 ԱՄՆ դոլար։ Հետագայում Արթուրը և նրա ծանոթը խոստումը չեն կատարել, ամուսնուն աշխատանքի չեն տեղավորել և խաբեությամբ հափշտակել են 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Վկա Գենադի Ազատի Դավիդյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արթուր Ղալումյանը հանդիսանում է իր կնոջ եղբայրը, ով ծառայել է ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում, սակայն 2011թ. դեկտեմբերին զբաղեցրած պաշտոնից ազատվել ու գրանցվել է ոստիկանության կադրերի ռեզերվում։ 2012թ. հունիս ամսին վերջինս իրեն տեղեկացրել է, որ նրա ընկեր Աղասի Ալոյանը խոստացել է բարեկամի՝ Արթուր Հակոբյանի միջոցով օգնել վերականգնվել նախկին պաշտոնում։ Արթուրի հետ հանդիպմանը միասին գնալու Ա.Ղալումյանի առաջարկին համաձայնել է և նրա հետ գնացել է Երևանի Մաշտոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարան, որտեղ հանդիպել են Արման և Արմեն անուններով երիտասարդների, ովքեր ներկայացել են որպես ոստիկանության բարձրաստիճան պաշտոնյա Հայկարամ Ստեփանյանի մտերիմներ։ Արմանը խոստացել է մեկ շաբաթվա ընթացքում կարգավորել այդ հարցերը։ 2012թ. հունիսի 28-ին քույրը ընտանիքի անդամների հետ միասին Դիլիջանից տեղափոխվել է իրենց տուն։ Նույն օրը ժամը 17։45-ին իր կնոջ հետ տնից դուրս գալիս մուտքի դիմաց հանդիպել Արթուր Ղալումյանին մեկ այլ տղամարդու հետ, ով եղել է ակնոցներով, կեղտոտ մարզազգեստով։ Արթուրը նրան ներկայացրել է որպես Արմանի կնոջ հայր՝ ասելով, որ գնում են Հայկարամ Ստեփանյանին հանդիպելու։ Արթուրին հորդորել է զգույշ մնալ և հեռացել է։ Հետագայում Արթուր Ղալումյանն իրեն պատմել է, որ պաշտոնի նշանակման համար Արթուր Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար, սակայն այդ գումարը չի կարողանում ստանալ։ Բացի այդ, Արթուր Ղալումյանը տեղեկացրել է, որ Աղասի Ալոյանը նույն նպատակով Ա.Հակոբյանին տվել է 10.000 ԱՄՆ դոլար, որը ևս Ալոյանին չի վերադարձվել։ Հասկանալով, որ Արթուր Ղալումյանը խաբվել է՝ նրան հորդորել է դիմել ոստիկանություն։ Տեսնելով, որ նա ոստիկանություն չի դիմում, անձամբ հանդիպել է իր ընկեր, Ռազմական ոստիկանության աշխատակից Հրայր Նազարյանին, նրան պատմել ողջ եղելությունը՝ խնդրելով Հայկարամ Ստեփանյանից պարզել եղելությունը։ Պարզվել է, որ Հայկարամ Ստեփանյանը այդ հանգամանքներից առհասարակ տեղյակ չէ, որի կապակցությամբ նա կատարվածին տվել է օրինական ընթացք։ Վկա Արման Հակոբի Հարությունյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Արթուր Հակոբյանը հանդիսանում է կնոջ՝ Լարիսա Հակոբյանի հայրը։ Վերջինս զբաղվել է «ԲՄՎ Իքս 5» մակնիշի ավտոմեքենաների պահեստամասերի առուվաճառքով։ Արթուր .Հակոբյանն ունեցել է «Օպել» մակնիշի ավտոմեքենա, սակայն տեսողական խնդիրների պատճառով ավտոմեքենան վարել է նրա վարորդ Արմեն Սահակյանը։ Ճանաչում է նաև Սևան քաղաքի բնակիչ Աղասի Ալոյանին, ով հանդիսանում է Ա.Հակոբյանի ազգականը։ 2012թ. հունիսի ամսին, երբ գտնվել է Ա.Հակոբյանի տանը, վերջինս Ա.Սահակյանի ներկայությամբ ասել է, որ Աղասի Ալոյանի խնդրանքով պետք է օգնի նրա ծանոթ Արթուր Ղալումյանին ճանապարհային ոստիկանությունում պաշտոնի նշանակվելու հարցում։ Ա.Հակոբյանն իրեն ասել է, որ Արթուր Ղալումյանին պետք է ներկայանա որպես ՀՀ ոստիկանության համակարգում բարձր պաշտոն զբաղեցնող Հայկարամ Ստեփանյանի ծանոթ և խոստանա, որ նրա կամ այլ բարձրաստիճան պաշտոնյայի միջոցով կլուծվի Ա.Ղալումյանի պաշտոնի հարցը։ Դրանից հետո Արմեն Սահակյանի հետ Երևան քաղաքի Մաշտոցի պողոտայի «Մալիբու» սրճարանում հանդիպել է Ա.Ղալումյանին ու նրա փեսային։ Ինքն ու Արմեն Սահակյանը Ա.Ղալումյանին վստահեցրել են, որ կարող են նրան նշանակել վաշտի հրամանատարի պաշտոնին՝ խնդրելով մի քանի օր ժամանակ։ Մի քանի օր անց Ա.Հակոբյանի խնդրանքով նորից զանգահարել է Ա.Ղալումյանին և ասել, թե իբր Հ.Ստեփանյանը ՀՀ-ում չէ, աշխատանքի տեղավորման հարցը կլուծվի նրա վերադառնալուց հետո։ Դրանից հետո Ա.Ղալումյանը պարբերաբար զանգահարել է իրեն, սակայն ինքը չի իմացել, թե ինչ պատասխանի։ Նույնիսկ մեկ անգամ իր հեռախոսազանգին պատասխանել է Արմեն Սահակյանը։ 2012թ. հուլիս ամսին Աղասի Ալոյանի պահանջով «Հավանա» ռեստորանում հանդիպել է վերջինիս և Ա.Ղալումյանին, նրանց հետ խոսակցության ժամանակ տեղեկացել է, որ Ա.Ղալումյանը աշխատանքի տեղավորման համար Ա.Հակոբյանին տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ Հայկարամ Ստեփանյանի միջոցով նշանակվի վաշտի հրամանատարի պաշտոնում։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է նաև մեղադրյալ Արթուր Հակոբյանի հետ առերես հարցաքննության ընթացքում վկա Արման Հարությունյանի տված ցուցմունքը, որի բովանդակությունը, առանց դրա նվազ նշանակությունը փաստելու, մեղադրական եզրակացությունում ներկայացված չի եղել և վերջինիս հայտնել է, որ 2012թ. գարնանը կամ ամռանն իր աներոջ՝ Արթուր Հակոբյանի խնդրանքով նրա վարորդ Արմեն Սահակյանի հետ գնացել է հանդիպման մինչ այդ իրեն անծանոթ Արթուր Ղալումյանի հետ, ում օգնելու հարցով դիմել էին իր աներոջը։ Ղալումյանի հետ հանդիպման է գնացել, քանի որ իր աները լավ չէր զգում, սակայն անհրաժեշտ էր ինչ-որ հարցեր Ղալումյանից ճշտել։ Հանդիպման ժամանակ իմացել է, որ Ղալումյանը նախկինում ծառայել է Ճանապարհային ոստիկանությունում, նրան ազատել են աշխատանքից, սակայն վերջինս ցանկանում է վերականգնվել պաշտոնին։ Խոսակցության ժամանակ Ղալումյանն առաջարկել է 20.000 ԱՄՆ դոլարի չափով «մաղարիչ» անել այդ խնդիրը լուծելու համար, սակայն ինքն այդ թեման չի կոնկրետացրել և քննարկել։ Դրանից հետո խոսակցության բովանդակությունը պատմել է աներոջը, ով հայտնել է, որ նրա ծանոթներից ինչ-որ մեկը, որի անունը ներկայումս չի հիշում, կօգնի Ղալումյանին այդ հարցով։ Եվս մեկ անգամ հանդիպել է Ղալումյանին, որի ժամանակ արդեն գումարային խոսակցություն որևէ մեկը չի վարել, Ղալումյանին հայտնել է միայն, որ հարցի լուծումը ձգձգվում է։ Ոչ գումար է պահանջել և ոչ էլ անուններ է տվել, ում միջոցով պետք է նրա պաշտոնի վերականգման հարցը լուծվեր։ Ղալումյանն է տվել ինչ-որ մարդկանց անուններ, ում միջոցով, ըստ նրա, կարելի էր լուծել այդ խնդիրը։ Այդ խոսակցության արդյունքները և փոխանցել է աներոջը, որի հետո այլևս Ղալումյանին չի հանդիպել։ Մոտ 1-2 ամիս անց, երբ աները բուժման նպատակով մեկնել և գտնվում էր Մոսկվայում, ինչ-որ անձ իրեն զանգել և հայտնել է, որ աներոջն են տվել 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որը պահանջել է վերադարձնել, միաժամանակ աներոջը տեղեկացնել նրանց հետ կապվելու անհրաժեշտության մասին։ Նույն արձանագրության համաձայն՝ նախկինում տված հակասական և իրարամերժ ցուցմունքների վերաբերյալ հարցադրմանն ի պատասխան՝ վկա Ա.Հարությունյանը հայտնել է նաև, որ նախքան քննիչի մոտ սկզբնական ցուցմունք տալը հետևել է ոստիկանության ինչ-որ աշխատակիցների հորդորներին, ովքեր նշել են, որ եթե խարդախություն կատարած աներոջ դեմ մեղադրող բնույթի ցուցմունքներ չտա, վերջինիս փախուստի մեջ գտնվելու և կատարվածի պատասխանատվությունն իր վրա բարդելու պարագայում ինքն է խարդախության համար պատասխանատվության ենթարկվելու։ Նրանք նաև նշել են, որ նրանց հայտնի է իրականությունը, որը հայտնել են իրեն, որը և ինքը հետագայում հայտնել է քննիչին՝ իր ցուցմունքները հարմարեցնելով ոստիկաններից լսածին։ Հակասական և իրարամերժ ցուցմունքներից վկա Ա.Հարությունյանն ի վերջո պնդել է առերեսման ժամանակ տվածը` նշելով, որ դա է համապատասխանում իրականությանը։ Նշել է նաև, որ Ղալումյանի մոտ չի ներկայացել որպես Հ.Ստեփանյանի բարեկամ, այդ անունն առաջին անգամ լսել է Ղալումյանից, ով հայտնել է, որ նրա խնդիրը կարող է լուծել այդ պաշտոնյան։ Առաջին ատյանի դատարանը անդրադառնալով վկա Արման Հարությունյանի` հրապարակված և հետազոտված ցուցմունքների՝ որպես ապացույցի թույլատրելիության ու օգտագործման հնարավորության հարցին, փաստելով, որ այն ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանին մեղադրանքի հիմքում դրված միակ և վճռորոշ ապացույցը չէ, այնուամենայնիվ, սկզբնական ցուցմունքները (բացառությամբ գործով ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի հետ առերես ցուցմունքի) դատավճռի հիմքում չի դրել` հաշվի առնելով, որ դրանք նախորդում են առերեսման ժամանակ տված ցուցմունքին, բացի այդ, չի ապահովել տվյալ վկային իրարամերժ ցուցմունքների շուրջ Դատարանում հակընդդեմ հարցում իրականացնելու (կոնֆրոնտացիայի) պաշտպանական կողմի իրավունքը (ՄԻ եվրոպական դատարանի «Մամիկոնյանն ընդդեմ Հայաստանի» գանգատի քննարկման շրջանակներում 2010թ. փետրվարի 23-ին կայացրած վճիռ, «Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի» գանգատի շրջանակներում 2012թ. ապրիլի 10-ի վճռում, Արտակ Գաբրիելյանի վերաբերյալ ՎԲ-04/13 գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2013թ. սեպտեմբերի 13-ի որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումներ)։ Վկա Հայկարամ Հարությունի Ստեփանյանը նախաքննության ընթացքում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ 2011 թվականից աշխատել է ՀՀ ոստիկանությունում՝ որպես ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական։ 2012թ. հուլիսի 26-ին Երևանի ռազմական ոստիկանության բաժնի պետ Հրայր Նազարյանն իրեն հայտնել է, որ ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվող Արթուր Ղալումյանից և Աղասի Ալոյանից ինչ-որ քաղաքացի վերցրել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ՝ իր միջոցով պաշտոնի նշանակելու պատրվակով։ Կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունենալով՝ Ա.Ղալումյանին և Ա.Ալոյանին հրավիրել է իր աշխատասենյակ, զրուցել նրանց հետ, ինչի արդյունքում պարզել է, որ վերջիններս կաշառք տալու միջոցով փորձել են պաշտոններ ստանալ, սակայն դարձել են խաբեության զոհ։ Անմիջապես զեկուցագիր է ներկայացրել ՀՀ ոստիկանության պետին, ում հանձնարարականով նշանակվել է ծառայողական քննություն։ Ծառայողական քննությամբ պարզվել է, որ ոմն Արթուր Հակոբյանը, ում երբևէ չի ճանաչել, Ա.Ղալումյանին վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու, իսկ Ա.Ալոյանին պաշտոնական առաջխաղացման համար 2012թ. հունիս-հուլիս ամիսներին կաշառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է համապատասխանաբար՝ 30.000 և 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ, հափշտակել այդ գումարները։ Արթուր Ղալումյանին և Աղասի Ալոյանին ինքը երբևէ չի ճանաչել, նրանց պաշտոնի նշանակելու հարցով որևէ մեկն իրեն չի դիմել, Արթուր Հակոբյան, Արման Հարությունյան և Արամ Ստեփանի Մկրտչյան կենսագրական տվյալներով անձանց ևս չի ճանաչում։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակելով և հետազոտելով վկա Հայկարամ Ստեփանյանի նախաքննական ցուցմունքը, փաստել է, որ ըստ ցուցմունքի վերջինս չի ճանաչել Արթուր Հակոբյանին, Արամ Մկրտչյանին, ինչպես նաև Արման Հարությունյանին (վերջինիս մորը ճանաչելու և նրա ընկերը հանդիսանալու վերաբերյալ հարցադրումներ Հ.Ստեփանյանին չեն կատարվել), սակայն դատաքննությամբ վերջինիս մոր ընկերը, ըստ որոշ ցուցմունքների` բարեկամը հանդիսանալու վերաբերյալ փաստական տվյալներ են ստացվել ինչպես տուժող Ա.Ղալումյանից, այնպես էլ ամբաստանյալ Արթուր Հակոբյանից ու վկա Աղասի Ալոյանից, ավելին` վկա Արման Հարությունյանը 2012թ. սեպտեմբերի 4-ին հարցաքննվելիս հայտնել է, որ հնարավոր է, որ մոտ մեկ տարի առաջ հանդիպել է Հայկարամ Ստեփանյանին, երբ Ռազմական ոստիկանության աշխատակից Արթուր Արիստակեսյանից գնում էր «Ռենջ Ռովեր» մակնիշի ավտոմեքենան, իսկ Արթուր Արիստակեսյանը և Հայկարամ Ստեփանյանը քավոր-սանիկ են։ Նման իրավիճակում, հաշվի առնելով նաև վկա Արման Հարությունյանին հարցաքննելու անհնարինությունը, երբ դատարանը և կողմերը զրկված են եղել այդ հարցի շուրջ նաև Հայկարամ Ստեփանյանին հարցաքննելու հնարավորությունից՝ այդ հանգամանքը, այդ կերպ նաև Արման Հարությունյանին նրա մոր միջոցով ճանաչելու վերաբերյալ վարկածը չեզոք ապացույցների ամբողջությամբ հերքված չլինելու պայմաններում, առաջին ատյանի դատարանի համոզմամբ Հ.Ստեփանյանի և Ա.Հարությունյանի մոտ առկա է եղել վերոնշյալ կապը նախաքննական մարմնից թաքցնելու համընկնող շարժառիթ։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 342-րդ հոդվածի պահանջների պահպանմամբ հրապարակել և հետազոտել է նաև վկա Հրայր Հրաչիկի Նազարյանի նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ 1994 թվականից ծառայում է ՀՀ ՊՆ ռազմական ոստիկանությունում, իսկ 2012թ. ապրիլի 28-ից զբաղեցնում է Երևանի բաժնի պետի պաշտոնը։ Ճանաչում է Հայկարամ Ստեփանյանին, քանի որ վերջինս երկար տարիներ եղել է իր վերադասը։ 2012թ. հուլիսի վերջին իրեն է զանգահարել Արարատի զինվորական կոմիսար Գենադի Դավիդյանը և առաջարկել հանդիպել։ Հանդիպման ժամանակ նա տեղեկացրել է, որ իր բարեկամ Արթուր Ղալումյանը ինչ-որ Արթուր Հակոբյանի տվել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որ այն փոխանցի Հայկարամ Ստեփանյանին, իսկ վերջինս էլ Արթուր Ղալումյանին նշանակի ճանապարհային ոստիկանության վաշտի հրամանատարի պաշտոնին։ Գենադի Դավիդյանը խնդրել է, որ ինքը զանգահարի Հայկարամ Ստեփանյանին և ճշտումներ կատարի՝ արդյոք նա տեղյակ է այդ պատմությունից։ Հետագա օրերին այդ ամենի մասին տեղեկացրել է Հ.Ստեփանյանին, ով հայտնել է, որ կատարվածի մասին որևէ տեղեկություն չունի, որին այնուհետև տվել է օրինական ընթացք։ Համաձայն անձին լուսանկարով ճանաչման ներկայացնելու արձանագրությունների, թվով 4 լուսանկարներում պատկերված անձանցից գործով տուժող ճանաչված Արթուր Ղալումյանը ճանաչել է՝ - երրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ վերջինս հանդիսանում է հենց այն Արթուրը, ով «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակելու համար իրենից խաբեությամբ հափշտակել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, - երկրորդ համարի տակ փակցված լուսանկարում պատկերված անձնավորությանը և հայտարարել, որ վերջինս հանդիսանում է «Արամ Ստեփանիչ» ներկայացած անձը, ում հետ Արթուրը հանդիպման էր եկել «Մարիոթ» հյուրանոց, ով էլ թղթի վրա գրել է 30.000 դոլար գումարը, որն իբր անհրաժեշտ էր՝ «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայությունում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում իրեն նշանակելու համար։ Համաձայն «Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված էլեկտրոնային կրիչները զննելու մասին արձանագրության՝ 2012թ. մայիսի 01-ից մինչև 2012թ. օգոստոսի 06-ն ընկած ժամանակահատվածում Արթուր Ղալումյանի 093-077022, 091-077022 և Աղասի Ալոյանի 093-020888, 091-912411 հեռախոսահամարներին մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի և Արթուր Հակոբյանի կողմից շահագործվող 098-323122, 096-573335, 095-956745 հեռախոսահամարներից։ Նույն ժամանակահատվածում մուտքային և ելքային զանգեր են կատարվել Արամ Մկրտչյանի, Արթուր Հակոբյանի, Արման Հարությունյանի, Արմեն Սահակյանի կողմից շահագործվող 096-573335, 098-323122, 095-956745, 098-321515, 098-231515 և 094-643900 հեռախոսահամարների միջև։ Բացի այդ, 2012թ. հունիսի 28-ին և 29-ին, այսինքն՝ Արթուր Ղալումյանի կողմից Արթուր Հակոբյանին որպես կաշառք համապատասխանաբար՝ 25.000 և 5.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ տալու օրերին, Արթուր Ղալումյանի 093-077022 հեռախոսահամարից ելքային և մուտքային զանգեր են կատարվել Արթուր Հակոբյանի 096-573335 բջջային հեռախոսահամարին։ «Ղ-Տելեկոմ», «ԱրմենՏել» և «Օրանժ Արմենիա» ՓԲ ընկերություններից ստացված բջջային հեռախոսահամարների վերծանումները որպես այլ փաստաթղթեր ճանաչվել են ապացույց և կցվել գործին: Համաձայն որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի՝ «Արդշինինվեստ» բանկի Դիլիջանի մասնաճյուղի վարկավորման և ոսկյա զարդերի գրավի թիվ 7G պայմանագրով և ոսկյա իրերի գրավի ու հանձնման-ընդունման թիվ 7G/01083584 ակտի ՝ Արթուր Ղալումյանի մայրը՝ Մարգարիտա Չոբանյանը, 2012թ. հունիսի 29-ին բանկի մասնաճյուղից ոսկու գրավադրմամբ ստացել է 1.000 ԱՄՆ դոլար գումար։ Համաձայն ՀՀ ոստիկանության պետի 2012թ. հուլիսի 31-ի թիվ 3103-Ա հրամանի՝ ՀՀ ոստիկանության ԿՀԴՊ գլխավոր և Ներքին անվտանգության վարչությունների կողմից համատեղ կատարված ծառայողական քննությամբ պարզվել է, որ քաղաքացի «Ա»-ն ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում գտնվող ոստիկանության մայոր Արթուր Ժորայի Ղալումյանին պաշտոնի նշանակելու, իսկ ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության ճանապարհապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի 3-րդ սպայական վաշտի 2-րդ սպայական դասակի ավագ տեսուչ, ոստիկանության մայոր Աղասի Յաշայի Ալոյանին պաշտոնի առաջխաղացման համար համապատասխանաբար՝ 2012թ. հունիսի վերջերին և 2012թ. հուլիսի սկզբներին կաշառք տալու պատրվակով պահանջել և ստացել է՝ Ա.Ղալումյանից 30.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ Ա.Ալոյանից՝ 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարներ և խաբեությամբ տիրացել դրանց, ուստի 2012թ. հուլիսի 31-ից Ա.Ալոյանի լիազորությունները դադարեցվել են։ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2013թ. փետրվարի 8-ի դատավճռով հիմնավորված է համարվել, որ Արթուր Ղալումյանը 2011թ-ի դեկտեմբերի 05-ից ազատված լինելով Ճանապարհային ոստիկանության ճանապարհապարեկային ծառայության 2-րդ սպայական գումարտակի 4-րդ սպայական վաշտի հրամանատարի տեղակալի պաշտոնից և գրանցված լինելով ՀՀ ոստիկանության կադրերի ռեզերվում, կաշառք տալու միջոցով կրկին պաշտոնի նշանակվելու համար 2012թ. հունիսի 28-ին ծանոթացել է Արթուր Հակոբյանի և Արամ Մկրտչյանի հետ, ովքեր, նախնական համաձայնությամբ ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու դիտավորությամբ մոլորության մեջ են գցել նրան և հավաստիացրել, թե ՀՀ ոստիկանության պետի գլխավոր խորհրդական Հայկարամ Ստեփանյանը 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց կարող է պաշտոնեական դիրքն օգտագործել և նպաստել ճանապարհային ոստիկանության վերոհիշյալ գումարտակում վաշտի հրամանատարի պաշտոնում նշանակվելու հարցում։ Համաձայնելով տալ պահանջվող կաշառքը՝ Ա.Ղալումյանը նույն օրը Ա.Հակոբյանին անձամբ տվել է 25.000 ԱՄՆ դոլար, իսկ հաջորդ օրը՝ 5.000 ԱՄՆ դոլար, վերջինիս միջոցով ՀՀ ոստիկանապետի գլխավոր խորհրդական Հ.Ստեփանյանին որպես կաշառք տալու համար, սակայն Ա.Հակոբյանն ու Ա.Մկրտչյանը խաբեությամբ հափշտակել և տիրացել են առանձնապես խոշոր չափերի՝ 12.558.900 ՀՀ դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլարին։ Վերոնշյալ դատավճռի առնչությամբ առաջին ատյանի դատարանը իրավացիորեն արձանագրել է, որ այն իրավական հետևանքներ կարող էր առաջացնել և առաջացրել է բացառապես Արթուր Ղալումյանի և դատական ակտը կիրառող պետական մարմինների և պաշտոնատար անձանց համար, ինչպես նաև դատաքննությամբ հաստատված Արթուր Ղալումյանի գործողությունների տեսանկյունով և այն էական նշանակություն ունի սույն գործով վերջինիս ներկայացրած քաղաքացիական հայցը լուծելիս։ Նման հետևության դատարանը հանգել է «Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդվածի 5-րդ մասի հիման վրա, ըստ որի անհատական ակտը (…) չի պարունակում իրավական նորմ և սահմանում է վարքագծի կանոններ միայն դրանում ուղղակի անհատապես նշված (նախատեսված) ֆիզիկական կամ իրավաբանական անձանց կամ պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների (….) համար, իսկ նույն օրենքի 22-րդ հոդվածի համաձայն` ՀՀ առաջին ատյանի, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարանները կայացնում են որոշումներ, վճիռներ, դատավճիռներ և արձակում կարգադրություններ միայն ՀՀ Սահմանադրության և ՀՀ օրենքներով նախատեսված դեպքերում և սահմաններում: Վերաքննիչ դատարանը մեկ անգամ ևս փաստում է, որ անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն, որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու, այլ ոչ թե անձի մեղավորության մասին ենթադրություններ անելու համար: Ընդ որում, «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած (տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի վերաբերյալ թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումը): Անդրադառնալով սույն գործին և վերոգրյալ չափանիշների լույսի ներքո գնահատելով գործի փաստական հանգամանքները, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ առավել ևս նախապես համաձայնության գալով Արամ Մկրտչյանի հետ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշով հնարավոր չէ հետևություն անել 30.000 ԱՄՆ դոլարի դրվագով Արթուր Հակոբյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորվածության և օրինականության վերաբերյալ, ուստի այդ մասով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճիռը պետք է թողնել անփոփոխ, իսկ «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով Արթուր Հակոբյանին արդարացնելու վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումը չի համապատասխանում քրեական գործի փաստական տվյալներին, այն հիմնավորված և պատճառաբանված չէ, դատավճռում արծարծված են իրարամերժ հետևություններ և մեկնաբանություններ, որոնք չեն բխում ՀՀ քրեական օրենսդրության պահանջներից, դատարանը փաստորեն թույլ է տվել քրեական օրենքի ոչ ճիշտ կիրառում, ինչը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ հոդվածի հիման վրա դատավճիռը բեկանելու և այդ դրվագով Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հիմք է: Վերաքննիչ դատարանը Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակելիս հաշվի է առնում ինչպես հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող տվյալները, մասնավորապես` նախկինում դատապարտված չլինելը, բնակության վայրում դրականորեն բնութագրվելը, վատառողջ և երկրորդ կարգի հաշմանդամ լինելը, որպես նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` խնամքին մինչև տասնչորս տարեկան մեկ երեխայի առկայությունը, տուժող Արմեն Գաբրիելյանին պատճառված վնասը վերականգնելը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը: Հաշվի առնելով վերոգրյալը, ինչպես նաև այն, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիայով որպես պատիժ է նախատեսված միայն ազատազրկում չորսից ութ տարի ժամանակով, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Արթուր Հակոբյանի նկատմամբ պետք է նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված նվազագույն պատիժ` ազատազրկում 4 տարի ժամանակով, որին պետք է մասնակիորեն գումարվի նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նշանակված պատժից 6 ամիս ժամկետով ազատազրկումը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի հիման վրա պատժի ժամկետի մեջ հաշվակցելով նաև նրա` նախնական կալանքի տակ գտնվելու ժամանակը: Քննության առնելով նշանակված պատիժը Արթուր Հակոբյանի կողմից կրելու նպատակահարմարության հարցը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ գործի փաստական հանգամանքները, նրա կողմից կատարված հանցագործությունների հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, կատարման եղանակը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, հանցանքի կատարումից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, իրենց համակցությամբ բավարար չեն գալու այն հետևության ու համոզվածության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը ռեալ կրելու և նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ պայմանականորեն չկիրառելու պայմաններում հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին, ինչը բխում է նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից: Տուժող Ա.Ղալումյանի կողմից ներկայացրած 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարի պահանջի մասին քաղաքացիական հայցը Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը քննել ու լուծել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 154-164 հոդվածների պահանջների պահպանմամբ, ուստի այդ մասով նույնպես նրա վերաքննիչ բողոքը ենթակա է մերժման: Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-395-րդ, 397-րդ հոդվածներով վերաքննիչ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Մեղադրող Ա.Ափիյանի վերաքննիչ բողոքը մասնակիորեն բավարարել: Տուժող Ա.Ղալումյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել: Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը բեկանել և փոփոխել. Արթուր Հրանտի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել «BMW X5» մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 տարի ժամանակով: Արթուր Հրանտի Հակոբյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով և պատիժ նշանակել ազատազրկում 1 տարի 6 ամիս ժամկետով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կարգով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու միջոցով Արթուր Հրանտի Հակոբյանի նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում 4 տարի 6 ամիս ժամանակով: ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի հիման վրա պատժի ժամկետի մեջ հաշվակցել 2015 թվականի մարտի 12-ից առ նոյեմբերի 19-ը կալանքի տակ գտնվելու 8 ամիս 8 օրը և Արթուր Հրանտի (Հրանդի) Հակոբյանին վերջնականապես դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 9 /ինը/ ամիս 22 /քսաներկու/ օր ժամկետով` պատժի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու օրվանից: Մնացած մասով դատավճիռը թողնել անփոփոխ: Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարանին` հրապարակումից մեկամսյա ժամկետում: ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ Իսկականի հետ ճիշտ է ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ.ԱՐՂԱՄԱՆՅԱՆ |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 16-08-2017 |
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Ամսաթիվ | 02-10-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 316, 316, 253, 276, 339, 219, 121, 127, 187 |
Գործն ուղարկվել է
| Գործն ուղարկվել է | 02-10-2017 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 316, 316, 253, 276, 339, 219, 121, 127, 187 |
| Ուր | Վճռաբեկ |
| Գրության համարը | Ե-28643/17 |
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0167/01/16
Վճռաբեկ
Ստացվել է վճռաբեկ բողոք
| Բողոքի ստացման ամսաթիվ | 29-09-2017 |
|---|---|
| Բողոք բերող անձինք | Ամբաստանյալի պաշտպան |
| Բողոք բերող անձինք | |
| Անուն | Կարեն |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատապարտյալ, Ամբաստանյալ, Մեղադրյալ | |
| Անուն | Արթուր |
| Ազգանուն | Հակոբյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Չափահաս | Այո |
| Բողոքը ստացվել է | Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ |
| Գործի ստացման ամսաթիվ | 04-10-2017 |
| Կայացվել է որոշում | Բողոքի վարույթ ընդունումը մերժվել է |
| Գործը ստացվել է | Քրեական վերաքննիչ |
| Որոշման ամսաթիվ | 21-11-2017 |
| Մակագրվել է | 04-10-2017 |
| Որոշման բովանդակություն | ԵԿԴ/0167/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԴԱՏԱՐԱՆ Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎՃՌԱԲԵԿ ԲՈՂՈՔԸ ՎԱՐՈՒՅԹ ԸՆԴՈՒՆԵԼԸ ՄԵՐԺԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ 21 նոյեմբերի 2017 թվական ք.Եր¨ան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատը (այսուհետ` Վճռաբեկ դատարան), նախագահությամբ Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ մասնակցությամբ դատավորներ Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԻ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆԻ քննարկելով Արթուր Հրանտի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2017 թվականի օգոստոսի 16-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելու հարցը, Պ Ա Ր Զ Ե Ց Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռով Ա.Հակոբյանը երկու դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում անմեղ է ճանաչվել առաջին դրվագով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ (BMW X5 մակնիշի ավտոմեքենայի դրվագ)` հանցակազմի բացայակության հիմքով: Նույն դատավճռով Ա.Հակոբյանին մեղսագրվող արարքը (30.000 ԱՄՆ դոլլարի դրվագ) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետից վերաորակվել է ¨ նա մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ` որպես պատիժ նշանակելով ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով: Ա.Հակոբյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածի հաշվակցման արդյունքում` 9 (ինը) ամիս 22 (քսաներկու) օր ազատազրկումը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա պայմանականորեն չի կիրառվել` սահմանելով փորձաշրջան 1 (մեկ) տարի ժամկետով: Տուժող Ա.Ղալումյանի ¨ մեղադրող Ա.Ափինյանի վերաքննիչ բողոքների քննության արդյունքում ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը 2017 թվականի օգոստոսի 16-ի որոշմամբ տուժողի բողոքը մերժել է, իսկ մեղադրողի բողոքը մասնակիորեն բավարարել, այն է` բեկանել ¨ փոփոխել է Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճիռը Ա.Հակոբյանին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով ¨ 34-313-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքների կատարման մեջ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի հիման վրա պատիժ նշանակելով ազատազրկում 4 (չորս) տարի 6 (ամիս) ժամկետով: Հաշվակցելով Ա.Հակոբյանի անազատության մեջ գտնվելու ժամանակահատվածը` վերջնական պատիժ է նշանակվել 3 (երեք) տարի 9 (ինը) ամիս 22 (քսաներկու) օրը: ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի վերոգրյալ որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացրել ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանը` խնդրելով բեկանել այն ¨ օրինական ուժ տալ Եր¨անի Կենտրոն ¨ Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի` 2017 թվականի փետրվարի 20-ի դատավճռին կամ բեկանել այն նշանակված պատիժը կրելու մասով ¨ պայմանականորեն չկիրառել այն: Բողոքաբերը նա¨ միջնորդել է հարգելի համարել բողոք բերելու համար սահմանված մեկամսյա ժամկետը բաց թողնելը ¨ վերականգնել այն: Ներկայացված նյութերից եր¨ում է, որ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի` 2017 թվականի օգոստոսի 16-ի որոշումը բողոքաբերը ստացել է 2017 թվականի սեպտեմբերի 1-ին, իսկ նշված դատական ակտի դեմ վճռաբեկ բողոք է ներկայացվել 2017 թվականի սեպտեմբերի 28-ին: ՀՀ սահմանադրական դատարանի` 2015 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ՍԴՈ-1249 որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումների հաշվառմամբ` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքարկման համար սահմանված ժամկետի բացթողումը հարգելի համարելու ¨ բաց թողնված ժամկետը վերականգնելու միջնորդությունը ենթակա է բավարարման: Բողոք բերած անձը փաստարկել է, որ բողոքը պետք է վարույթ ընդունվի, քանի որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին ¨ 2-րդ կետերով սահմանված հիմքերը, այն է` բողոքում բարձրացված հարցի վերաբերյալ վճռաբեկ դատարանի որոշումը կարող է էական նշանակություն ունենալ օրենքի միատեսակ կիրառության համար, ¨ առեր¨ույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Բողոք բերած անձը նշել է, որ ստորադաս դատարանի դատական ակտը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի` Լ.Ավետիսյանի գործով 2011 թվականի փետրվարի 24-ի թիվ ԵԿԴ/0176/01/09 որոշմանը: Բացի այդ, ըստ բողոքաբերի, ստորադաս դատարանը ճիշտ չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածը: Բողոքաբերի փաստարկների, սույն գործի նյութերի, Վճռաբեկ դատարանի վկայակոչված որոշման ¨ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի բողոքարկվող որոշման պատճառաբանությունների համադրված վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի կողմից չի հիմնավորվել, որ բողոքարկվող դատական ակտում որ¨է նորմի մեկնաբանությունը հակասում է Վճռաբեկ դատարանի որոշման մեջ այդ նորմին տրված մեկնաբանությանը, ¨ որ առեր¨ույթ թույլ է տրվել դատական սխալ, որը կարող էր ազդել գործի ելքի վրա: Հետ¨աբար, բերված բողոքում ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին ¨ 2-րդ կետերով նախատեսված հիմքերը հիմնավորված չեն: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժվում է, եթե բացակայում են նույն օրենսգրքի 414.1-ին հոդվածի 1-ին ¨ 2-րդ մասերով ¨ 414.2-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հիմքերը, ուստի ներկայացված բողոքը վարույթ ընդունելը ենթակա է մերժման: Հաշվի առնելով վերոշարադրյալ հիմնավորումները ¨ ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 414.3-րդ հոդվածով` Վճռաբեկ դատարանը Ո Ր Ո Շ Ե Ց Վճռաբեկ բողոք բերելու բաց թողնված ժամկետը վերականգնել: Արթուր Հրանտի Հակոբյանի վերաբերյալ ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի՝ 2017 թվականի օգոստոսի 16-ի որոշման դեմ ամբաստանյալ Ա.Հակոբյանի պաշտպան Կ.Հակոբյանի վճռաբեկ բողոքը վարույթ ընդունելը մերժել: Որոշումն օրինական ուժի մեջ է մտնում կայացման պահից, վերջնական է ¨ ենթակա չէ բողոքարկման: Նախագահող` Ս.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆ Դատավորներ` Հ.ԱՍԱՏՐՅԱՆ Ե.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ Ա.ՊՈՂՈՍՅԱՆ Ս.ՕՀԱՆՅԱՆ |
| Դատավոր | |
| Անուն | Համլետ |
| Ազգանուն | Ասատրյան |
| Որոշումը ուղարկվել է կողմերին | 28-11-2017 |
Գործի առաքում
| Գործի առաքման ամսաթիվ | 05-12-2017 |
|---|---|
| Դատարան | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ |
| Այլ նշումներ | 10 հատոր` 316, 316, 253, 276, 339, 219, 121, 127, 187, 33 /10-րդ հատորը կազմված է ՀՀ վճռաբեկ դատարանում/ թերթ: |