Հիմնական

Գործի համար: ԵԿԴ/0149/01/16
Վիճակագրական տողի համար : 6.4

Պատասխանող

Վարդան Ղազարյան
Վարդան Ղազարյան Տելեմակի
Վարդան Ղազարյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Ալեքսանդր Ազարյան

Տիգրան Սահակյան

Գրիշա Մելիք-Սարգսյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արմեն Բեկթաշյան

Դատավոր

Քրեական վերաքննիչ

Ալեքսանդր Ազարյան

Տիգրան Սահակյան

Գրիշա Մելիք-Սարգսյան

Կենտրոն և Նորք-Մարաշ

Արմեն Բեկթաշյան

Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն: Վարդան Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2013թ. սեպտեմբերի 11-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում, առանձնապես խոշոր չափերի գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Ծ. Իսակով պողոտայում տեղակայված <<Արարատյան>> մաքսատան դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Գագիկ Հարությունյանին և վերջինիս ընկեր Սուրեն Կիրակոսյանին: Անհատույց և շահադիտական նպատակով խեղաթյուրելով իրականությունը` իբր ՀՀ ներկրած իր ապրանքները մաքսազերծելու, դրանք վաճառելու և Գ. Հարությունյանի գումարը ետ վերադարձնելու պատրվակով, խաբեությամբ և Գ. Հարությունյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ստացել է ընդհանուր 5.426.800 ՀՀ դրամ գումար, որն հափշտակել է և դիմել փախուստի:
Դատարան Օր Ժամ Դատարանի դահլիճի համար Ստատուս Որոշում Այլ նշումներ
Քրեական վերաքննիչ 2016-10-31 10:00 5 Կայացվել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2016-06-21 14:30 5 Կայացել է
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ 2017-09-14
ԵԿԴ/0149/01/16







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


ՈՐՈՇՈւՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


«31» հոկտեմբերի 2016թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)

Նախագահող դատավոր Ա.Ազարյան
դատավորներ Տ.Սահակյան
Գ.Մելիք-Սարգսյան
քարտուղարությամբ՝ Ռ.Դավոյանի
մասնակցությամբ՝
մեղադրող Հ.Ենոքյանի
պաշտպան Է.Բադեմյանի
ամբաստանյալ Վ.Ղազարյանի


ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի (ծնված` 1978թ. ապրիլի 17-ին, Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին՝ երեք անձ, «Վի Էմ Իմպորտ» ՍՊ ընկերության տնօրեն, նախկինում չդատված, բնակվում է Երևան քաղաքի Արզումանյան փողոցի 3-րդ շենքի թիվ 20 բնակարանում, խափանման միջոց է ընտրվել գրավը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. հունիսի 21-ի դատավճռի դեմ մեղադրող Հակոբ Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը`

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Սահակյանի 2013թ. հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, հարուցվել է թիվ 16807213 քրեական գործը:
2014թ. սեպտեմբերի 18-ի որոշումներով Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014թ. սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ Վարդան Ղազարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն արարքի համար, որ նա «2013թ. սեպտեմբերի 11-ին, ժամը 14։30-ի սահմաններում, առանձնապես խոշոր չափերի գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակով պողոտայում տեղակայված «Արարատյան» մաքսատան դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Գագիկ Հարությունյանին և վերջինիս ընկեր Սուրեն Կիրակոսյանին։ Անհատույց և շահադիտական նպատակով խեղաթյուրելով իրականությունը` իբր ՀՀ ներկրած իր ապրանքները մաքսազերծելու, դրանք վաճառելու և Գ.Հարությունյանի գումարը ետ վերադարձնելու պատրվակով, խաբեությամբ և Գ.Հարությունյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ստացել է ընդհանուր 5.426.800 ՀՀ դրամ գումար, որն էլ հափշտակել է և դիմել փախուստի»:
Վարդան Ղազարյանը հայտնաբերվել է 2015թ. սեպտեմբերի 27-ին՝ ՌԴ Նովոսիբիրսկ քաղաքի ոստիկանության ծառայողների կողմից:
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. մայիսի 16-ի որոշմամբ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:
Նույն որոշմամբ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոխարինվել է այլընտրանքային խափանման միջոցով՝ գրավով և գրավի չափ է նշանակվել 1.000.000 ՀՀ դրամը:
Վարդան Ղազարյանն արգելանքից ազատվել է 2016թ. մայիսի 16-ին:
2016թ. հունիսի 1-ին Վարդան Ղազարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. հունիսի 21-ի դատավճռով Վարդան Ղազարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Վարդան Ղազարյանի պատժի մեջ հաշվակցվել է 2015թ. սեպտեմբերի 27-ից մինչև 2016թ. մայիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում` 7 ամիս 20 օր, կալանքի տակ գտնվելու ժամանակը, և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 տարի 4 ամիս 10 օր ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` 2 տարի փորձաշրջանով:
Վարդան Ղազարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դրվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի համապատասխան բաժանմունքի վրա:
Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ գրավը, որոշվել է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից, իսկ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավ վճարված 1.000.000 ՀՀ դրամը վերադարձնել գումարը վճարողին:
2016թ. հուլիսի 21-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է գործով մեղադրող` Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Հակոբ Ենոքյանի, վերաքննիչ բողոքը` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. հունիսի 21-ի դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մեղադրող Հակոբ Ենոքյանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով թույլ է տվել նյութական նորմի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված իրավանորմերը, քանի որ դրանք ենթակա չէին կիրառման:
Ելնելով վերոգրյալից, մեղադրող Հ.Ենոքյանը խնդրել է. «Մասնակի բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի հունիսի 21-ի ԵԿԴ/0149/01/16 դատավճիռը և ամբաստանյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել»:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ժամանակ մեղադրող Հակոբ Ենոքյանը վերոհիշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Պաշտպան Էդգար Բադեմյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ նշելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված և փոփոխման ենթակա չէ:
Ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանը միացավ պաշտպանին և խնդրեց վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով մեղադրող Հակոբ Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)»։
Սույն քրեաիրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության են ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա (հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումները)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՆԴ/0060/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13, ՏԴ/0031/01/14, ՍԴ3/0174/01/14, ԵԱԴԴ/0011/01/14, ԵԱՔԴ/0091/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 և այլն)։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է ձևավորել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, թիվ ՍԴ/0109/01/12, թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումներում։ Մասնավորապես, Հ.Հարությունյանի գործով որոշման շրջանակներում ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)» (տե՛ս Հազարապետ Հարությունյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը)։
Հ.Հարությունյանի գործով կայացված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը զարգացրել է Ս.Սարգսյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ ձևավորելով հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) «[Հ]անցավորի անձնավորություն» եզրույթը, ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ (...)
(...) [Պ]ատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ» (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։
Իսկ Ս.Աղախանյանի գործով որոշման շրջանակներում ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է. «(…) [Յ]ուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (…), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ (...) [Պ]ատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։
(…) [Ա]նձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա» (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։
Գ.Մարտիրոսյանի գործով որոշման շրջանակներում ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է. «(…) Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես՝ տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը» (տե՛ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշումը)։
Սույն գործի նյութերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ և անձը բնութագրող տվյալներ է դիտել այն, որ առաջադրված մեղադրանքում նա իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, խնամքի տակ են գտնվում երեք անչափահաս երեխաները, տուժողին պատճառված վնասը վերականգնված է, բնութագրվում է դրականորեն։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են:
Հաշվի առնելով Վարդան Ղազարյանի կողմից կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն եկել է այն եզրահանգման, որ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով։
Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, hաշվի առնելով նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում՝ հանցագործության կատարման հանգամանքներն ու գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ հանցագործությունից հետո զերծ է մնացել այլ հանացավոր արարքներ կատարելուց, եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ առկա են Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր, քանի որ վերջինիս ուղղումը հնարավոր է առանց հասարակությունից մեկուսացնելու և ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու:
Առաջին ատյանի դատարանն իր հետևությունը պայմանավորել է նաև այն հանգամանքով, որ հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասը՝ գույքային առումով, ամբողջությամբ վերականգնված է։ Այսինքն, պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարությունը, մասնակի վերականգնված է։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի նման մոտեցումն իրավաչափ է և համահունչ է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԵՇԴ/0029/01/08, ԵՇԴ/0143/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՆԴ/0060/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13, ՏԴ/0031/01/14, ՍԴ3/0174/01/14, ԵԱԴԴ/0011/01/14, ԵԱՔԴ/0091/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15, ՎԲ-50/07, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-01/08 գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումների հետ:
Վերը շարադրված փաստական հանգամանքները համադրելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշումների հետ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրենց համակցության մեջ օբյեկտիվ ստուգման ու գնահատման ենթարկելով ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, այսինքն՝ նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված հետևությունները հիմնավորված են։
Այսպիսով, վերը նշված վերլուծությունների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ, 398-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Մեղադրող Հակոբ Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. հունիսի 21-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ




ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ




Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
գործ ԵԿԴ/0149/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Գեորգի Սարգսյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հակոբ Ենոքյանի

տուժող` Գագիկ Հարությունյանի

պաշտպան` Էդգար Բադեմյանի
Նիկոլայ Գրիգորյանի

2016 թվականի հունիսի 21-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի` ծնված 17.04.1978 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, աշխատում է «Վի Էմ Իմպորոտ» ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն, խնամքին երեք անձ, չդատապարտված, բնակվում է Երևան քաղաքի Արզումանյան փողոցի թիվ 3-րդ շենքի 20-րդ բնակարանում։

Վարդան Տելեմակի Ղազարյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։
2016 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամաբ մեղադրյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել գրավ։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2013 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Սահակյանի կողմից որոշում է կայացվել Վարդան Ղազարյանի կողմից խաբեությամբ առանձնապես խոշար չափերի հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ թիվ 16807213 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցելու մասին։
2013 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Սահակյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16807213 քրեական գործով Գագիկ Հարությունյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին։
2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16807213 քրեական գործով Վարդան Տելեմակի Ղազարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա 2013 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, ժամը 14։30-ի սահմաններում, առանձնապես խոշոր չափերի գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակով պողոտայում տեղակայված «Արարատյան» մաքսատան դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Գագիկ Հարությունյանին և վերջինիս ընկեր Սուրեն Կիրակոսյանին։ Անհատույց և շահադիտական նպատակով խեղաթյուրելով իրականությունը` իբր ՀՀ ներկրած իր ապրանքները մաքսազերծելու, դրանք վաճառելու և Գ.Հարությունյանի գումարը ետ վերադարձնելու պատրվակով, խաբեությամբ և Գ.Հարությունյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ստացել է ընդհանուր 5.426.800 ՀՀ դրամ գումար, որն էլ հափշտակել է և դիմել փախուստի։
2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16807213 քրեական գործով մեղադրյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին։
2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշման համաձայն մեղադրյալ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2015 թվականի մարտի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Բ.Օհանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին` մեղադրյալ Վարդան Ղազարյանի քննությունից թաքնվելու ու վերջինի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով։
2015 թվականի ապրիլի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Բ.Օհանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին։
2015 թվականի հունիսի 18-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Բեգլարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործով «ՎԻ ԷՄ ԻՄՊՈՐՏ» ՍՊԸ-ին պատկանող «ՄԵՏԷՔՍԻՄ ՏԵՐՄԻՆԱԼ» ՍՊԸ-ի մաքսային հսկողության գոտու պահեստում գտնվող 7012 /յոթ հազար տասներկու/ կիլոգրամ բեռի վրա կալանք դնելու մասին։
2015 թվականի սեպտեմբերի 03-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Բեգլարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործով վարույթը կասեցնելու մասին` մեղադրյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի քննությունից թաքնվելու ու վերջինի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով։
2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ի ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիայի բաժնի պետ Ռ.Կիրակոսյանի գրության համաձայն` թիվ 16807213 քրեական գործով հետախուզման մեջ գտնվող Վարդան Ղազարյանը հատնաբերվել է ՌԴ-ի Նովոսիբիրսկ քաղաքի ոստիկանության ծառայողների կողմից։
2016 թվականի մայիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Բեգլարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին։
2016 թվականի մարտի 23-ի արձանագրության համաձայն թիվ 16807213 քրեական գործով մեղադրյալ Վարդան Ղազարյանի կողմից տուժողի վնասը հատուցվել է և տուժողը բողոքից հրաժարվել է
2016 թվականի մայիսի 16-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց գրավ կիրառելու մասին և որպես գրավի չափ նշանակվել է 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ։
2016 թվականի մայիսի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Բեգլարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործով մեղադրյալ Վարդան Ղազարյանին կալանքից ազատելու մասին։
2016 թվականի հունիսի 02-ին թիվ 16807213 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։

Արագացված դատական քննություն.

Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու մասին` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո։
Գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս դատախազը չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու կարգի դեմ և դատարանում նույնպես չառարկեց։
Տուժող Գագիկ Հարությունյանը չառարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու կարգի դեմ և հայտնեց, որ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանի դեմ բողոք-պահանջ չունի։
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2016 թվականի հունիսի 21-ին որոշում է կայացվել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Այսպիսով, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արագացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հանգեց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Վարդան Ղազարյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, խնամքին է գտնվում երեք անչափահաս երեխաները, տուժողին պատճառված վնասը վերականգնել է և բնութագրվում է դրականորեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյաի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է վերջինիս խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների առկայությունը և այն, որ կամովին հատուցել է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյաի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Սույն քրեական գործով Վարդան Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` ազատազրկում՝ չորսից ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա։

Դատարանը, հաշվի առնելով Վարդան Ղազարյանի կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիաներով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը։ Ընդ որում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի համար չպետք է նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` գույքի բռնագրավումը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` մինչև դատավճռի oրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` մեկ oրը հաշվելով մեկ oրվա դիմաց։ Քանի որ Վարդան Ղազարյանը 2015 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչև 2016թ. մայիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում գտնվել է կալանաքի տակ, ուստի ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցել կալանավորման ժամկետը` 7 /յոթ/ ամիս 20 /քսան/ օր։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. <<ՀՀ քրեական օրենսրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։
Սույն գործով Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում հանցագործության կատարման հանգամանքներն ու գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ հանցագործությունից հետո զերծ է մնացել այլ հանացավոր արարքներ կատարելուց, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու։
Դատարանի այս հետևությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասը գույքային առումով, ամբողջությամբ վերականգնված է։ Այսինքն, պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարությունը, մասնակի վերականգնված է։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ամբաստանյալի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, այսինքն` կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` համաձայն որի, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` գրավը պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավ վճարված 1.000.000 (միեկ միլիոն) ՀՀ դրամը` գումարը պետք է վերադարձնել վճարողին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի հունիսի 18-ի որոշմամբ «ՎԻ ԷՄ ԻՄՊՈՐՏ» ՍՊԸ-ին պատկանող «ՄԵՏԷՔՍԻՄ ՏԵՐՄԻՆԱԼ» ՍՊԸ-ի մաքսային հոսկողության գոտու պահեստում գտնվող 7012 /յոթ հազար տասներկու/ կիլոգրամ բեռի վրա դրված կալանքը պետք է վերացնել։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի հունիսի 22-ի որոշմամբ նշված ապրանքների վրա դրված կալանքը պետք է վերացնել ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալ Գոհար Ղազարյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ տուժողին պատճառված վնասը վերականգնված է, իսկ նույն մասի 2-8-րդ կետերով նախատեuված դատական ծախuերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 8-րդ մասի` ամբաuտանյալից ենթակա չեն բռնագանձման։

Եզրափակիչ մաս.

Ելնելով վերոգրյալից և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 372-րդ, 3751 և 3753-րդ հոդվածներով, դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Վարդան Տելեմակի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրան դատապարտել ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի պատժի մեջ հաշվակցել 2015 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչև 2016թ. մայիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում` 7 /յոթ/ ամիս 20 /քսան/ օր կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը և թողնել վերջնական պատիժ կրելու 3 /երեք/ տարի 4/չորս/ ամիս 10/տաս/ օր ժամանակով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` գրավը վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավ վճարված 1000000 (միեկ միլիոն) ՀՀ դրամը` վերադարձնել գումարը վճարողին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի հունիսի 18-ի որոշմամբ «ՎԻ ԷՄ ԻՄՊՈՐՏ» ՍՊԸ-ին պատկանող «ՄԵՏԷՔՍԻՄ ՏԵՐՄԻՆԱԼ» ՍՊԸ-ի մաքսային հոսկողության գոտու պահեստում գտնվող 7012 /յոթ հազար տասներկու/ կիլոգրամ բեռի վրա դրված կալանքը վերացնել։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի հունիսի 22-ի որոշմամբ նշված ապրանքների վրա դրված կալանքը վերացնել։

Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով)։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0149/01/16
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
Երբ է գործը ստացվել 02-06-2016
Ինչ կարգով է գործը ստացվել Առաջին անգամ
Դատախազություն Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազություն
Նախաքննական գործի համարը 16807213
Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն Վարդան Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա 2013թ. սեպտեմբերի 11-ին ժամը 14.30-ի սահմաններում, առանձնապես խոշոր չափերի գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Ծ. Իսակով պողոտայում տեղակայված <<Արարատյան>> մաքսատան դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Գագիկ Հարությունյանին և վերջինիս ընկեր Սուրեն Կիրակոսյանին: Անհատույց և շահադիտական նպատակով խեղաթյուրելով իրականությունը` իբր ՀՀ ներկրած իր ապրանքները մաքսազերծելու, դրանք վաճառելու և Գ. Հարությունյանի գումարը ետ վերադարձնելու պատրվակով, խաբեությամբ և Գ. Հարությունյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ստացել է ընդհանուր 5.426.800 ՀՀ դրամ գումար, որն հափշտակել է և դիմել փախուստի:
Մեղադրյալ
Անձ
Անուն Վարդան
Ազգանուն Ղազարյան
Հայրանուն Տելեմակի
Հասցե ---------------
Ծննդյան օր ---------------
Սոցիալական քարտ ---------------
Հոդված_1
Հոդված 178 Մաս 3 Կետ 1
Վիճակագրական տողի համարը 6.4
Չափահաս Այո
Մակագրել
Երբ 02-06-2016
Նախագահող դատավոր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Բեկթաշյան
Ընդունվել է վարույթ
Երբ 03-06-2016
Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը 03-06-2016
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 21-06-2016
Դատավարության կողմեր Մեղադրող
Դատավարության կողմեր Տուժող
Դատավարության կողմեր Մեղադրյալ
Դատավարության կողմեր Պաշտպան
Դատավարության կողմեր
Անուն Հ.
Ազգանուն Ենոքյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Գագիկ
Ազգանուն Հարությունյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Վարդան
Ազգանուն Ղազարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Դատավարության կողմեր
Անուն Էդգար
Ազգանուն Բադեմյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ժամ 14:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացել է
Կայացվել է դատավճիռ
Ամսաթիվ 21-06-2016
Մեղադրական
Մեղադրյալ
Անուն Վարդան
Ազգանուն Ղազարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Ամսաթիվ 21-06-2016
Օրենսգիրք Քրեական օրենսգիրք
Օրենսգիրք Քրեական դատավարության օրենսգիրք
Առավել ծանր հանցագործության հոդված
Հիմնական պատիժ Պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել (ՀՀ քր. օր. 70 հոդ.)
Դատական ակտ
Դատական ակտի բովանդակությունը գործ ԵԿԴ/0149/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախագահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Գեորգի Սարգսյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հակոբ Ենոքյանի

տուժող` Գագիկ Հարությունյանի

պաշտպան` Էդգար Բադեմյանի
Նիկոլայ Գրիգորյանի

2016 թվականի հունիսի 21-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`

Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի` ծնված 17.04.1978 թվականին Երևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, աշխատում է «Վի Էմ Իմպորոտ» ՍՊԸ-ում որպես տնօրեն, խնամքին երեք անձ, չդատապարտված, բնակվում է Երևան քաղաքի Արզումանյան փողոցի թիվ 3-րդ շենքի 20-րդ բնակարանում։

Վարդան Տելեմակի Ղազարյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։
2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում։
2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ մեղադրյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել կալանավորումը։
2016 թվականի մայիսի 16-ի որոշմամաբ մեղադրյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել գրավ։
Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2013 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Սահակյանի կողմից որոշում է կայացվել Վարդան Ղազարյանի կողմից խաբեությամբ առանձնապես խոշար չափերի հափշտակություն կատարելու դեպքի առթիվ թիվ 16807213 քրեական գործը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի հատկանիշներով հարուցելու մասին։
2013 թվականի հոկտեմբերի 30-ին ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Սահակյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16807213 քրեական գործով Գագիկ Հարությունյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին։
2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16807213 քրեական գործով Վարդան Տելեմակի Ղազարյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն բանի համար, որ նա 2013 թվականի սեպտեմբերի 11-ին, ժամը 14։30-ի սահմաններում, առանձնապես խոշոր չափերի գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակով պողոտայում տեղակայված «Արարատյան» մաքսատան դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Գագիկ Հարությունյանին և վերջինիս ընկեր Սուրեն Կիրակոսյանին։ Անհատույց և շահադիտական նպատակով խեղաթյուրելով իրականությունը` իբր ՀՀ ներկրած իր ապրանքները մաքսազերծելու, դրանք վաճառելու և Գ.Հարությունյանի գումարը ետ վերադարձնելու պատրվակով, խաբեությամբ և Գ.Հարությունյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ստացել է ընդհանուր 5.426.800 ՀՀ դրամ գումար, որն էլ հափշտակել է և դիմել փախուստի։
2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ին ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Ասատրյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 16807213 քրեական գործով մեղադրյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին։
2014 թվականի սեպտեմբերի 18-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի որոշման համաձայն մեղադրյալ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը։
2015 թվականի մարտի 27-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Բ.Օհանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին` մեղադրյալ Վարդան Ղազարյանի քննությունից թաքնվելու ու վերջինի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով։
2015 թվականի ապրիլի 09-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Բ.Օհանյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործի կասեցված վարույթը վերսկսելու մասին։
2015 թվականի հունիսի 18-ի ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Բեգլարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործով «ՎԻ ԷՄ ԻՄՊՈՐՏ» ՍՊԸ-ին պատկանող «ՄԵՏԷՔՍԻՄ ՏԵՐՄԻՆԱԼ» ՍՊԸ-ի մաքսային հսկողության գոտու պահեստում գտնվող 7012 /յոթ հազար տասներկու/ կիլոգրամ բեռի վրա կալանք դնելու մասին։
2015 թվականի սեպտեմբերի 03-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Բեգլարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործով վարույթը կասեցնելու մասին` մեղադրյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի քննությունից թաքնվելու ու վերջինի գտնվելու վայրը հայտնի չլինելու հիմքով։
2015 թվականի սեպտեմբերի 28-ի ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչության Մալաթիայի բաժնի պետ Ռ.Կիրակոսյանի գրության համաձայն` թիվ 16807213 քրեական գործով հետախուզման մեջ գտնվող Վարդան Ղազարյանը հատնաբերվել է ՌԴ-ի Նովոսիբիրսկ քաղաքի ոստիկանության ծառայողների կողմից։
2016 թվականի մայիսի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Բեգլարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին։
2016 թվականի մարտի 23-ի արձանագրության համաձայն թիվ 16807213 քրեական գործով մեղադրյալ Վարդան Ղազարյանի կողմից տուժողի վնասը հատուցվել է և տուժողը բողոքից հրաժարվել է
2016 թվականի մայիսի 16-ին Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց գրավ կիրառելու մասին և որպես գրավի չափ նշանակվել է 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամ։
2016 թվականի մայիսի 16-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի ՔՎ Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի քննչական բաժնի քննիչ Ա.Բեգլարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1607213 քրեական գործով մեղադրյալ Վարդան Ղազարյանին կալանքից ազատելու մասին։
2016 թվականի հունիսի 02-ին թիվ 16807213 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան։

Արագացված դատական քննություն.

Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արագացված կարգով անցկացնելու մասին` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո։
Գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս դատախազը չի առարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու կարգի դեմ և դատարանում նույնպես չառարկեց։
Տուժող Գագիկ Հարությունյանը չառարկել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու կարգի դեմ և հայտնեց, որ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանի դեմ բողոք-պահանջ չունի։
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2016 թվականի հունիսի 21-ին որոշում է կայացվել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Այսպիսով, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կարգով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արագացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հանգեց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Վարդան Ղազարյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար։

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` «1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ 3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, խնամքին է գտնվում երեք անչափահաս երեխաները, տուժողին պատճառված վնասը վերականգնել է և բնութագրվում է դրականորեն։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյաի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը դիտում է վերջինիս խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների առկայությունը և այն, որ կամովին հատուցել է հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասը։
Դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի համաձայն՝ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյաի արարքում նրա պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չկան։
Սույն քրեական գործով Վարդան Ղազարյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` ազատազրկում՝ չորսից ութ տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա։

Դատարանը, հաշվի առնելով Վարդան Ղազարյանի կատարած հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, գտնում է, որ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ պետք է նշանակել ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածի սանկցիաներով նախատեսված ազատազրկում պատժատեսակը։ Ընդ որում` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի համար չպետք է նշանակել տվյալ հոդվածի սանկցիայով նախատեսված լրացուցիչ պատիժը` գույքի բռնագրավումը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` մինչև դատավճռի oրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման ձևով նշանակված պատժին` մեկ oրը հաշվելով մեկ oրվա դիմաց։ Քանի որ Վարդան Ղազարյանը 2015 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչև 2016թ. մայիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում գտնվել է կալանաքի տակ, ուստի ազատազրկման ձևով նշանակված պատժի ժամկետին պետք է հաշվակցել կալանավորման ժամկետը` 7 /յոթ/ ամիս 20 /քսան/ օր։
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցագործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. <<ՀՀ քրեական օրենսրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է։ Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հանգամանորեն քննության առնի ինչպես հանցագործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հանգամանքները։ Կարևորն այն է, որ հանգի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը։
Սույն գործով Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում հանցագործության կատարման հանգամանքներն ու գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ հանցագործությունից հետո զերծ է մնացել այլ հանացավոր արարքներ կատարելուց, հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու։
Դատարանի այս հետևությունը պայմանավորված է նաև այն հանգամանքով, որ հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասը գույքային առումով, ամբողջությամբ վերականգնված է։ Այսինքն, պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարությունը, մասնակի վերականգնված է։
Այսպիսով, Դատարանը գտնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ամբաստանյալի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, այսինքն` կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը` համաձայն որի, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` գրավը պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավ վճարված 1.000.000 (միեկ միլիոն) ՀՀ դրամը` գումարը պետք է վերադարձնել վճարողին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի հունիսի 18-ի որոշմամբ «ՎԻ ԷՄ ԻՄՊՈՐՏ» ՍՊԸ-ին պատկանող «ՄԵՏԷՔՍԻՄ ՏԵՐՄԻՆԱԼ» ՍՊԸ-ի մաքսային հոսկողության գոտու պահեստում գտնվող 7012 /յոթ հազար տասներկու/ կիլոգրամ բեռի վրա դրված կալանքը պետք է վերացնել։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի հունիսի 22-ի որոշմամբ նշված ապրանքների վրա դրված կալանքը պետք է վերացնել ։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալ Գոհար Ղազարյանից ենթակա չեն բռնագանձման, քանի որ տուժողին պատճառված վնասը վերականգնված է, իսկ նույն մասի 2-8-րդ կետերով նախատեuված դատական ծախuերն արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենսգրքի 375.3-րդ հոդվածի 8-րդ մասի` ամբաuտանյալից ենթակա չեն բռնագանձման։

Եզրափակիչ մաս.

Ելնելով վերոգրյալից և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 372-րդ, 3751 և 3753-րդ հոդվածներով, դատարանը


Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Վարդան Տելեմակի Ղազարյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրան դատապարտել ազատազրկման` 4 /չորս/ տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման։
Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի պատժի մեջ հաշվակցել 2015 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչև 2016թ. մայիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում` 7 /յոթ/ ամիս 20 /քսան/ օր կալանքի տակ գտնվելու հանգամանքը և թողնել վերջնական պատիժ կրելու 3 /երեք/ տարի 4/չորս/ ամիս 10/տաս/ օր ժամանակով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 2 /երկու/ տարի ժամկետով` Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` գրավը վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավ վճարված 1000000 (միեկ միլիոն) ՀՀ դրամը` վերադարձնել գումարը վճարողին։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի հունիսի 18-ի որոշմամբ «ՎԻ ԷՄ ԻՄՊՈՐՏ» ՍՊԸ-ին պատկանող «ՄԵՏԷՔՍԻՄ ՏԵՐՄԻՆԱԼ» ՍՊԸ-ի մաքսային հոսկողության գոտու պահեստում գտնվող 7012 /յոթ հազար տասներկու/ կիլոգրամ բեռի վրա դրված կալանքը վերացնել։
Դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո 2015 թվականի հունիսի 22-ի որոշմամբ նշված ապրանքների վրա դրված կալանքը վերացնել։

Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով)։
ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 21-06-2016
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 28-07-2016
Էջերի քանակ 500,268,68
Գործին կից նյութերը Անձնագիրը, վերադարցի վկայականըև և կտրոնի բնօրինակը:
Գործն ուղարկվել է
Գործը ուղարկվել է 29-07-2016
Էջերի քանակը 500, 268, 68
ՈՒր(դատարան) Քրեական վերաքննիչ
Ելքի գրության համարը Ե-35539
Գործը ստացվել է (կատարումն ապահովելու համար, և ... )
Ամսաթիվ 26-12-2016
Դատավճռի, որոշման կատարում
Ամսաթիվ 27-12-2016
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Գործը հանձնվել է գրասենյակ 28-12-2016
Էջերի քանակ 97, 68, 267, 500
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
Ամսաթիվ 28-12-2016
Էջերի քանակը 97, 68, 267, 500
Ներկայացվել է դիմում/ միջնորդություն
Ամսաթիվ 29-03-2017
Ներկայացվել է դիմում միջնորդություն փորձաշրջանի անցկացման վայրը փոխելու թույլտվություն
Դատավոր
Անուն Արմեն
Ազգանուն Բեկթաշյան
Նշանակվել է դատական նիստ 14-09-2017
Միջնորդության ընթացքը Մերժվել է
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0149/01/16
Քրեական վերաքննիչ
Ստացվել է վերաքննիչ բողոք
Ամսաթիվ 21-07-2016
Ամսաթիվ 19-07-2016
Ում կողմից է բերվել բողոքը Մեղադրող
Բողոքը բերող անձը
Անուն Հ
Ազգանուն Ենոքյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Բողոքի բովանդակությունը Վարդան Ղազարյան Մասնակի բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի` Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի /ՀՀ քր.օր. 178 հոդ. 3-րդ մասի 1-ին կետով - ազատազրկում 4 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման , վերջնական պատիժ - ազատազրկում 3 տարի 4 ամիս 10 օր ժամկետով , ՀՀ քր.օր. 70 հոդ.` 2 տարի փորձաշրջան/ վերաբերյալ 21.06.2016թ. դատավճիռը և ամբաստանյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել :
Բողոքի ստացման կարգը Հանձնվել է փոստին
Չափահաս Այո
Գործը ստացվել է
Գործի ստացման ամսաթիվ 02-08-2016
Գործը ստացվել է Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գործն ըստ էության լուծող դատական ակտի դեմ
Ըստ էության լուծող դատական ակտեր Դատավճիռ (արդարացման/մեղադրական)
Մակագրել
Ամսաթիվ 02-08-2016
Նախագահող դատավոր
Անուն Ալեքսանդր
Ազգանուն Ազարյան
Դատավոր
Անուն Տիգրան
Ազգանուն Սահակյան
Դատավոր
Անուն Գրիշա
Ազգանուն Մելիք-Սարգսյան
Ընդունվել է վարույթ
Ամսաթիվ 10-08-2016
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 25-08-2016
Ժամ 15:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացվել
Պատճառը Նախագահող դատավորը մեկ այլ գործով գտնվել է խորհրդակցական սենյակում:
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 15-09-2016
Ժամ 12:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 07-10-2016
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Չի կայացվել
Պատճառը Դատարանի կազմը համալրված չլինելու պատճառով:
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 19-10-2016
Ժամ 12:30
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Նշանակվել է դատական քննություն
Երբ 31-10-2016
Ժամ 10:00
Նիստերի դահլիճի համարը 5
Նիստը Կայացվել է
Վերաքննիչ բողոքը մերժվել է և ստորադաս դատարանի դատական ակտը թողնվել է անփոփոխ
Անփոփոխ թողնված դատական ակտը Պատճառաբանվել է
Ամսաթիվ 31-10-2016
Ամբաստանյալ
Անուն Վարդան
Ազգանուն Ղազարյան
Հասցե ---------------
Սեռ 0
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր. դատ. օր. հոդված
Քր.օր. հոդված
Դատական ակտ
Դատական ակտ ԵԿԴ/0149/01/16







ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ


ՈՐՈՇՈւՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


«31» հոկտեմբերի 2016թ. ք.Երևան

ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանը (այսուհետ` Վերաքննիչ դատարան)

Նախագահող դատավոր Ա.Ազարյան
դատավորներ Տ.Սահակյան
Գ.Մելիք-Սարգսյան
քարտուղարությամբ՝ Ռ.Դավոյանի
մասնակցությամբ՝
մեղադրող Հ.Ենոքյանի
պաշտպան Է.Բադեմյանի
ամբաստանյալ Վ.Ղազարյանի


ՀՀ վճռաբեկ դատարանում գործերի քննության համար սահմանված կանոններով քննության առնելով ամբաստանյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի (ծնված` 1978թ. ապրիլի 17-ին, Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնալուծված, խնամքին՝ երեք անձ, «Վի Էմ Իմպորտ» ՍՊ ընկերության տնօրեն, նախկինում չդատված, բնակվում է Երևան քաղաքի Արզումանյան փողոցի 3-րդ շենքի թիվ 20 բնակարանում, խափանման միջոց է ընտրվել գրավը) վերաբերյալ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. հունիսի 21-ի դատավճռի դեմ մեղադրող Հակոբ Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը`

ՊԱՐԶԵՑ

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
ՀՀ ոստիկանության Մալաթիայի քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Սահակյանի 2013թ. հոկտեմբերի 30-ի որոշմամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, հարուցվել է թիվ 16807213 քրեական գործը:
2014թ. սեպտեմբերի 18-ի որոշումներով Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:
2014թ. սեպտեմբերի 18-ի որոշմամբ Վարդան Ղազարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով այն արարքի համար, որ նա «2013թ. սեպտեմբերի 11-ին, ժամը 14։30-ի սահմաններում, առանձնապես խոշոր չափերի գույք հափշտակելու դիտավորությամբ, Երևան քաղաքի Ծ.Իսակով պողոտայում տեղակայված «Արարատյան» մաքսատան դիմաց հանդիպել է իր ծանոթ Գագիկ Հարությունյանին և վերջինիս ընկեր Սուրեն Կիրակոսյանին։ Անհատույց և շահադիտական նպատակով խեղաթյուրելով իրականությունը` իբր ՀՀ ներկրած իր ապրանքները մաքսազերծելու, դրանք վաճառելու և Գ.Հարությունյանի գումարը ետ վերադարձնելու պատրվակով, խաբեությամբ և Գ.Հարությունյանի վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ստացել է ընդհանուր 5.426.800 ՀՀ դրամ գումար, որն էլ հափշտակել է և դիմել փախուստի»:
Վարդան Ղազարյանը հայտնաբերվել է 2015թ. սեպտեմբերի 27-ին՝ ՌԴ Նովոսիբիրսկ քաղաքի ոստիկանության ծառայողների կողմից:
Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016թ. մայիսի 16-ի որոշմամբ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ:
Նույն որոշմամբ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոխարինվել է այլընտրանքային խափանման միջոցով՝ գրավով և գրավի չափ է նշանակվել 1.000.000 ՀՀ դրամը:
Վարդան Ղազարյանն արգելանքից ազատվել է 2016թ. մայիսի 16-ին:
2016թ. հունիսի 1-ին Վարդան Ղազարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով քրեական գործը՝ մեղադրական եզրակացությամբ, ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ` Առաջին ատյանի դատարան):
Առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. հունիսի 21-ի դատավճռով Վարդան Ղազարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել ազատազրկման 4 տարի ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավման:
Վարդան Ղազարյանի պատժի մեջ հաշվակցվել է 2015թ. սեպտեմբերի 27-ից մինչև 2016թ. մայիսի 16-ն ընկած ժամանակահատվածում` 7 ամիս 20 օր, կալանքի տակ գտնվելու ժամանակը, և վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում 3 տարի 4 ամիս 10 օր ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել` 2 տարի փորձաշրջանով:
Վարդան Ղազարյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դրվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական վարչության այլընտրանքային պատիժների կատարման բաժնի համապատասխան բաժանմունքի վրա:
Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ գրավը, որոշվել է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից, իսկ դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո որպես գրավ վճարված 1.000.000 ՀՀ դրամը վերադարձնել գումարը վճարողին:
2016թ. հուլիսի 21-ին Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է գործով մեղադրող` Երևան քաղաքի Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի դատախազի տեղակալ Հակոբ Ենոքյանի, վերաքննիչ բողոքը` Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. հունիսի 21-ի դատավճռի դեմ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մեղադրող Հակոբ Ենոքյանը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելով թույլ է տվել նյութական նորմի խախտում, որն ազդել է գործի ելքի վրա:
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանը սխալ է կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված իրավանորմերը, քանի որ դրանք ենթակա չէին կիրառման:
Ելնելով վերոգրյալից, մեղադրող Հ.Ենոքյանը խնդրել է. «Մասնակի բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի հունիսի 21-ի ԵԿԴ/0149/01/16 դատավճիռը և ամբաստանյալ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացնել»:
Վերաքննիչ դատարան ներկայացված նյութերը և կողմերի պարզաբանումները.
Դատական նիստի ժամանակ մեղադրող Հակոբ Ենոքյանը վերոհիշյալ հիմնավորումներով պնդեց վերաքննիչ բողոքը և խնդրեց այն բավարարել:
Պաշտպան Էդգար Բադեմյանն առարկեց վերաքննիչ բողոքի դեմ՝ նշելով, որ Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտն օրինական է, հիմնավորված և փոփոխման ենթակա չէ:
Ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանը միացավ պաշտպանին և խնդրեց վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, ուսումնասիրելով մեղադրող Հակոբ Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը, գտնում է, որ այն պետք է մերժել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն. «1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)»։
Սույն քրեաիրավական նորմերը ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից բազմիցս վերլուծության են ենթարկվել մի շարք գործերով կայացված նախադեպային որոշումներում, և մշտապես վերահաստատվել է դիրքորոշումն առ այն, որ դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն այն մասին, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու, պետք է հիմնվի օբյեկտիվ գոյություն ունեցող այնպիսի տվյալների համակողմանի վերլուծության վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։
Այս կապակցությամբ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը բազմիցս փաստել է, որ թեև պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսում, սակայն դատարանի հետևությունները պետք է, ի թիվս այլոց, հիմնված լինեն նաև հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի ամբողջական գնահատման վրա (հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի վերաբերյալ, ի թիվս այլ որոշումների, մանրամասն տե՛ս ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Գարուշ Մադաթյանի գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի թիվ ԵՇԴ/0029/01/08, Արմեն Շահբազյանի գործով 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵՇԴ/0143/01/13, Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումները)` հաշվի առնելով այնպիսի գործոններ, ինչպիսիք են օրենքով պահպանվող հասարակական հարաբերության բնույթը, մեղքի ձևը և տեսակը, պատճառված վնասի չափը, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները, հանցագործության հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները, նպատակներն ու շարժառիթները և այլն (ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՆԴ/0060/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13, ՏԴ/0031/01/14, ՍԴ3/0174/01/14, ԵԱԴԴ/0011/01/14, ԵԱՔԴ/0091/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15 և այլն)։
Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է ձևավորել թիվ ՎԲ-50/07, թիվ ԵԿԴ/0042/01/11, թիվ ՍԴ/0109/01/12, թիվ ԱՎԴ/0082/01/12, թիվ ԵԱՔԴ/0091/01/14 և այլ որոշումներում։ Մասնավորապես, Հ.Հարությունյանի գործով որոշման շրջանակներում ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «Պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք են ոչ միայն կատարված արարքի հասարակական վտանգավորության աստիճանի, այլև հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ հանդիսացող նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական, քրեաբանական և քրեաիրավական, ֆիզիկական հատկությունների համակցության ճիշտ գնահատումը (ընտանեկան դրությունը, վարքագիծը աշխատանքում և կենցաղում, աշխատունակությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, դատվածությունը և այլն)» (տե՛ս Հազարապետ Հարությունյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07 որոշումը)։
Հ.Հարությունյանի գործով կայացված որոշմամբ արտահայտված իրավական դիրքորոշումները ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը զարգացրել է Ս.Սարգսյանի գործով որոշման շրջանակներում՝ ձևավորելով հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. «(...) «[Հ]անցավորի անձնավորություն» եզրույթը, ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ» եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ (...)
(...) [Պ]ատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ» (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։
Իսկ Ս.Աղախանյանի գործով որոշման շրջանակներում ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է. «(…) [Յ]ուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (…), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ (...) [Պ]ատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։
(…) [Ա]նձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա» (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։
Գ.Մարտիրոսյանի գործով որոշման շրջանակներում ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է. «(…) Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի՝ պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես՝ տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը» (տե՛ս Գուրգեն Մարտիրոսյանի գործով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշումը)։
Սույն գործի նյութերի հետազոտմամբ պարզվել է, որ ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս Առաջին ատյանի դատարանը նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ և անձը բնութագրող տվյալներ է դիտել այն, որ առաջադրված մեղադրանքում նա իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, խնամքի տակ են գտնվում երեք անչափահաս երեխաները, տուժողին պատճառված վնասը վերականգնված է, բնութագրվում է դրականորեն։ Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները բացակայում են:
Հաշվի առնելով Վարդան Ղազարյանի կողմից կատարած արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն եկել է այն եզրահանգման, որ Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակվի ազատազրկման ձևով։
Միևնույն ժամանակ, Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս, hաշվի առնելով նրա կատարած հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում՝ հանցագործության կատարման հանգամանքներն ու գործողությունների վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, նրա անձը դրականորեն բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերը նշված հանգամանքները, ինչպես նաև այն, որ հանցագործությունից հետո զերծ է մնացել այլ հանացավոր արարքներ կատարելուց, եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ առկա են Վարդան Ղազարյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքեր, քանի որ վերջինիս ուղղումը հնարավոր է առանց հասարակությունից մեկուսացնելու և ազատազրկման ձևով պատիժը կրելու:
Առաջին ատյանի դատարանն իր հետևությունը պայմանավորել է նաև այն հանգամանքով, որ հանցագործության հետևանքով պատճառված վնասը՝ գույքային առումով, ամբողջությամբ վերականգնված է։ Այսինքն, պատժի նպատակներից մեկը` սոցիալական արդարությունը, մասնակի վերականգնված է։
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի նման մոտեցումն իրավաչափ է և համահունչ է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի ԵՇԴ/0029/01/08, ԵՇԴ/0143/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԷԴ/0132/01/13, ԵԱՆԴ/0060/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13, ՏԴ/0031/01/14, ՍԴ3/0174/01/14, ԵԱԴԴ/0011/01/14, ԵԱՔԴ/0091/01/14, ԵԿԴ/0039/01/15, ՎԲ-50/07, ԵԿԴ/0042/01/11, ՍԴ/0109/01/12, ԱՎԴ/0082/01/12, ԵԱՔԴ/0091/01/14 և ՎԲ-01/08 գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումների հետ:
Վերը շարադրված փաստական հանգամանքները համադրելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից արտահայտած իրավական դիրքորոշումների հետ, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության, որ Առաջին ատյանի դատարանն իրենց համակցության մեջ օբյեկտիվ ստուգման ու գնահատման ենթարկելով ամբաստանյալ Վարդան Ղազարյանի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, եկել է ճիշտ եզրահանգման, որ նրա ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, այսինքն՝ նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով կարելի է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին:
Վերոշարադրյալի հիման վրա Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի պահպանման տեսանկյունից Առաջին ատյանի դատարանի վերը նշված հետևությունները հիմնավորված են։
Այսպիսով, վերը նշված վերլուծությունների համատեքստում Վերաքննիչ դատարանը գալիս է եզրահանգման, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ չի տվել նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ, 361.1, 385-387-րդ, 390-րդ, 393-394-րդ, 398-րդ և 412-րդ հոդվածներով` Վերաքննիչ դատարանը

ՈՐՈՇԵՑ

Մեղադրող Հակոբ Ենոքյանի վերաքննիչ բողոքը մերժել՝ Վարդան Տելեմակի Ղազարյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. հունիսի 21-ի դատավճիռը թողնելով օրինական ուժի մեջ:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ




ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ




Գ.ՄԵԼԻՔ-ՍԱՐԳՍՅԱՆ
Դատական ակտի ամսաթիվը 31-10-2016
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
Ամսաթիվ 21-12-2016
Էջերի քանակը 500, 268
Գործին կից նյութեր կից կտրոնի բնօրինակը ,68, 84 թերթերից, կից անձնագիրը և վերադարձի վկայականը:
Գործն ուղարկվել է
Գործն ուղարկվել է 21-12-2016
Էջերի քանակը 500, 268
Գործին կից նյութերը կից կտրոնի բնօրինակը ,68, 84 թերթերից, կից անձնագիրը և վերադարձի վկայականը:
Ուր Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Գրության համարը Ե-33108/16