ԵԿԴ/0138/01/16


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
10 դեկտեմբերի 2018թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
դատարանը`

նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Վ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
տուժող Հ.ԹԱՇՉՅԱՆԻ
ամբաստանյալներ Գ.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
Հ.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԻ
օրինական ներկ. Ա.ԳԱԲՐԻԵԼՅԱՆԻ
պաշտպաններ Ս.ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆԻ
Ա.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ

դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի.
1. Գագիկ Վրեժի Հարությունյանի` ծնված 11.09.1997թ-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, իր հայտարարությամբ՝ խնամքին մեկ անձ, 9-ամյա կրթու-թյամբ և առողջ, չի աշխատել, չդատված, մշտական բնակության վայր չունի, նախկին փաս-տացի հաշվառման հասցեն՝ ք.Երևան, Մանանդյան փողոց, 23ա շենք, բնակարան հ. 31, ար-գելանքի տակ է 2016թ. հունվարի 9-ից, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ-վածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով։
2. Հովակիմ Սևակի Պետրոսյանի` ծնված 15.02.1998թ-ին ք.Երևանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, ամուրի, առողջ, իր հայտարարությամբ՝ մասնավոր կարգով աշխատում է որպես ավտոլվացող և 9-ամյա կրթությամբ, չդատված բնակվում է` ք.Երևան, ՀԱ Բ2 թաղա-մաս, 134-րդ շենք, բնակարան հ. 5, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս-գրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով։

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Ա.Մխիթարյանը 09.01.2016թ. որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 4-րդ կետերով հարու-ցել է թիվ 13100816 քրեական գործն ու այն ընդունել է իր վարույթ։
09.01.2016թ. ձերբակալվել է Գագիկ Հարությունյանը։
Քննիչի 10.01.2016թ. որոշմամբ որպես խափանման միջոց` Հովակիմ Պետրոսյանի նը-կատմամբ կիրառվել է ծնող` Անահիտ Բորիսի Գաբրիելյանի հսկողությանը հանձնելը։
Քննիչի 12.01.2016թ. որոշմամբ Գ.Հարությունյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 4-րդ կետերով։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության դատարանի 12.01.2016թ. որոշմամբ Գ.Հարությունյանի նկատմամբ` որպես խա-փանման միջոց, կիրառվել է կալանքը։
Քննիչի 13.01.2016թ. որոշմամբ Հ.Պետրոսյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 34-176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին, 2-րդ ու 4-րդ կետերով։
Քննիչի 19.05.2016թ. որոշմամբ Գ.Հարությունյանին նախկինում առաջադրված մե-ղադրանքի ծավալը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օ-րենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 4-րդ կետերով։
Քննիչի 20.05.2016թ. որոշմամբ Հ.Պետրոսյանին նախկինում առաջադրված մեղադ-րանքի ծավալը փոփոխվել է և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 4-րդ կետերով։
Քննիչի 20.05.2016թ. որոշմամբ մեղադրյալ Հ.Պետրոսյանի նկատմամբ որպես խա-փանման միջոց ընտրված` հսկողությանը հանձնելը, փոփոխվել է ստորագրություն չհեռա-նալու մասին խափանման միջոցով։
2016թ. մայիսի 26-ին թիվ 13100816 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան` ըստ էության քննելու համար։
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավա-սության առաջին ատյանի դատարանի (դատավոր Գ.Պողոսյան) 2016թ. հունիսի 2-ի որոշ-մամբ Գագիկ Վրեժի Հարությունյանի և Հովակիմ Սևակի Պետրոսյանի վերաբերյալ ՀՀ քը-րեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով քրեական գործն ըն-դունվել է վարույթ, իսկ 2016թ. հունիսի 9-ի որոշմամբ նշանակվել է դատաքննության։
Ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «Ուրիշի զգալի չափերի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ նախնական համաձայ-նության գալով Հովակիմ Սևակի Պետրոսյանի հետ, 2016թ.-ի հունվարի 3-ին՝ ժամը 23։15-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Մովսես Խորենացի փողոցում գտնվող «Անգլիական» զբո-սայգում Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բըռ-նություն գործադրելու միջոցով, այն է` աջ ոտքով հարվածելով Հովիկ Գարո Թաշչյանի աջ և ձախ ոտքերին, հրելով և գետնին ընկած վիճակում աջ ձեռքով փակելով վերջինիս բերանը, Հովիկ Գարո Թաշչյանից հափշտակել են վերջինիս հագուստների մեջ գտնվող 10 կանադա-կան դոլարին համարժեք 3.492.3 ՀՀ դրամ արժողության կաշվե դրամապանակը, 60.000 ՀՀ դրամը, 10.476 ՀՀ դրամին համարժեք 30 կանադական դոլարը, 18.000 ՀՀ դրամ արժողու-թյան, «Ղ.Տելեկոմ» ընկերության ինտերնետային կապի համար նախատեսված էլեկտրոնա-յին կրիչը, 350 կանադական դոլարին համարժեք 122.230.5 ՀՀ դրամ արժողության «Այֆոն 5» մոդելի բջջային հեռախոսը, որի մեջ տեղադրված է եղել 1.000 ՀՀ դրամ արժողության 077-87-10-82 հեռախոսաքարտը, 40 կանադական դոլարին համարժեք 13.969.2 ՀՀ դրամ արժո-ղության հեռախոսի ականջակալները, «Պրոկրեդիտ բանկի» քարտը, բնակարանի երկու բա-նալիները` Հովիկ Մայքի Թաշչյանին պատճառելով ընդհանուր զգալի չափերի 229.168 ՀՀ դրամին համարժեք գույքային վնաս, ինչպես նաև փորձել են հափշտակել Հովիկ Մայքի Թաշչյանի ձեռքին գտնվող 10.000 ՀՀ դրամ արժողության ուսապարկը, որի մեջ գտնվել է 210.000 ՀՀ դրամ արժողության «HP« մոդելի նոութբուկ համակարգիչը«։
Ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 3-րդ կետերով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «[Ու]րիշի չգալի չափերի գույքը բացահայտ հափշտակելու դիտավորությամբ նախնական համաձայնության գալով Գագիկ Վրեժի Հարությունյանի հետ, 2016թ.-ի հունվարի 03-ին՝ ժամը 23։15-ի սահման-ներում, Երևան քաղաքի Մովսես Խորենացի փողոցում գտնվող «Անգլիական» զբոսայգում Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու միջոցով, այն է` մեկ անգամ ձեռքով հարվածելով վերջինիս աջ կողքին և ձեռքե-րով հրելով Հովիկ Գարո Թաշչյանին, հափշտակել են նրա հագուստների մեջ գտնվող 10 կա-նադական դոլարին համարժեք 3.492.3 ՀՀ դրամ արժողության կաշվե դրամապանակը, 60.000 ՀՀ դրամը, 10.476 ՀՀ դրամին համարժեք 30 կանադական դոլարը, 18.000 ՀՀ դրամ ար-ժողության «Ղ.Տելեկոմ» ընկերության ինտերնետային կապի համար նախատեսված էլեկտ-րոնային կրիչը, 350 կանադական դոլարին համարժեք 122.230.5 ՀՀ դրամ արժողության «Այ-ֆոն 5» մոդելի բջջային հեռախոսը, որի մեջ տեղադրված է եղել 1.000 ՀՀ դրամ արժողության 077-87-10-82 հեռախոսաքարտը, 40 կանադական դոլարին համարժեք 13.969.2 ՀՀ դրամ ար-ժողության հեռախոսի ականջակալները, «Պրոկրեդիտ բանկի» քարտը, բնակարանի երկու բանալիները` Հ.Թաշչյանին պատճառելով ընդհանուր զգալի չափերի 229.168 ՀՀ դրամի գույ-քային վնաս, ինչպես նաև փորձել են հափշտակել Հովիկ Մայքի Թաշչյանի ձեռքին գտնվող 10.000 ՀՀ դրամ արժողության ուսապարկը, որի մեջ գտնվել է 210.000 ՀՀ դրամ արժողության «HP« մոդելի նոութբուկ համակարգիչը«։
Նախաքննության մարմինը, մեղադրական եզրակացությամբ գնահատելով նախա-քննությամբ ձեռք բերված ապացույցները, հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալները կատարել են իրենց մեղսագրված արարքները։
Նախաքննությամբ Հովակիմ Պետրոսյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղա-վոր չի ճանաչել։
Մեղադրական եզրակացությամբ գնահատվել է Հ.Պետրոսյանի հետևյալ շարադըր-մամբ ցուցմունքը. «Առաջադրված մեղադրանքում Հովակիմ Սևակի Պետրոսյանն իրեն մե-ղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է մեղադրանքի շուրջ ցուցմունք տալուց։ Հետագայում էլ Հո-վակիմ Պետրոսյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել և ցուցմունք տվել այն մասին, որ ճանաչում է Յուրա Առաքելյանին և Գագիկ Հարությունյանին, իրենք իր ծանոթներ են, որոնց պատա-հական տեսել է 2016թ.-ի հունվարի 3-ի գիշերը Երևան քաղաքի «Հանրապետության Հրա-պարակում»։ Այնուհետև, որոշ ժամանակ անց, միասին քայլելու ընթացքում «Անգլիական» զբոսայգու մոտ հանդիպել են նախկինում անծանոթ, գործով տուժող Հովիկ Գարո Թաշչյա-նին։ Ինքը Հ.Թաշչյանին չի կողոպտել և վերջինիս չի հարվածել, չի կարող հայտնել, թե տղա-ներից ով է հարվածել կամ կողոպտել Հովիկ Թաշչյանին։ «Անգլիական» զբոսայգում եղել է ձյուն, այդ իսկ պատճառով պառկել է ձների մեջ, տղաներից գտնվել է որոշակի հեռավորու-թյան վրա և չի հասկացել, թե ինչու են Յուրա Առաքելյանը և Գագիկ Հարությունյանը վազե-լով փախչել այգուց, որից հետո ինքն էլ է այգուց վազելով փախել»։
Նախաքննության մարմինն ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքներն ապացուցված է համարել մեղադրական եզրակացության հետևյալ շարադրմամբ ապացույց-ներով.
«Տուժող Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանի ցուցմունքով՝ այն մասին, որ 2015-ի սեպտեմ-բեր ամսից մշտական հիմունքներով բնակվում է Երևան քաղաքում` Մովսես Խորենացի 25 շենքի 19 բնակարանում։ 2016թ.-ի հունվարի 03-ին՝ ժամը` 23։00-ի սահմաններում, դուրս է եկել Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցում գտնվող արագ սննդի կետից և քայլելով ցան-կացել է գնալ տուն։ Ժամը 23։15-ի սահմաններում միայնակ քայլել է Խորենացի փողոցում գտնվող «Անգլիական» զբոսայգու հարևանությամբ, այդ ժամանակ իր ձեռքին առկա է եղել ուսապարկ, որի մեջ գտնվել է նոթբուկ համակարգիչ։ Քայլելու ընթացքում զգացել է, որ իրեն հետևից մոտենում են երեք անծանոթ անձինք, որոնցից նախկինում անծանոթ Գագիկ Հարու-թյունյանն աջ ձեռքով մատնացույց է արել իրեն։ Ականջներից հանել է հեռախոսի ականջա-կալները, քանի որ լսել է երաժշտություն և որից հետո Գագիկը հայտնել է, որ մի աղջիկ տե-ղեկացրել է իրեն, որ ինքը կամ իր արտաքինով մի տղա, զրուցել է իր հետ և Գագիկը փոր-ձում է ճշտել, թե ինքն է արդյոք այդ տղան, թե` ոչ։ Պատասխանել է, որ ինքը ոչ մի աղջկա հետ չի զրուցել։ Գագիկը խնդրել է, որպեսզի վերջինս 5 րոպե ժամանակով գա իրենց հետ, որպեսզի աղջիկը տեսնի իրեն և համոզվի, որ նշված անձի հետ չի զրուցել։ Համաձայնվել է օգնել Գագիկին, ով չի մանրամասնել, թե ով է այդ աղջիկը և ինչ խոսակցություն է իրենց միջև տեղի ունեցել։ Գագիկի կողքին կանգնած է եղել մի երիտասարդ, ով ունեցել է ճերմակ մաշկի գույն, ինչպես նաև մոտակայքում կանգնած է եղել մեկ այլ անծանոթ երիտասարդ, ով ունեցել է գանգուր մազեր։ Տղաների հետ քայլելով առաջացել է դեպի «Անգլիական» զբո-սայգու մոտ, որտեղ հայտնել է տղաներին, որ ունի գործեր, ուշանում է և ցանկանում է տուն գնալ։ Այդ ժամանակ էլ զգացել է, որ ճերմակ մաշկի գույնով երիտասարդ տղան իր հետևից ձեռքով մեկ անգամ հարվածել է աջ կողքին, իսկ Գագիկն աջ ոտքով մեկ անգամ հարվածել է իր ձախ ոտքին, որից հետո ընկել է ծնկի վրա, և Գագիկն իր աջ ձեռքով փակել է բերանը, այ-նուհետև տղաները քաշել, հրել են իրեն դեպի այգու մեջտեղը, որտեղ ընկել է մեջքի վրա։ Այդ ժամանակ գոռացել է «Տղաներ ինչ եք անում» և որից հետո Գագիկն ասել է «Արա սուս» և մեկ անգամ աջ ոտքով խփել է իր ձախ ոտքին։ Այգին եղել է վատ լուսավորված, պատա-հական անձինք չեն գտնվել, բայց նկատել է, որ Գագիկը մեկ էլ ճերմակ մաշկով երիտասար-դը ձեռքերով մտել են իր վերարկուի աջ և ձախ գրպանները, ինչպես նաև ծոցագրպանը և այնտեղից հանել են պարունակությունը։ Վերարկուի աջ գրպանում եղել է Կանադայի անձ-նագիրը և ծխախոտ, ինչպես նաև «Վիվասել» ընկերության ինտերնետի համար նախատես-ված էլեկտրոնային կրիչը, վերարկուի ձախ գրպանում գտնվել է «Այֆոն 5» մոդելի բջջային հեռախոսը, որի մեջ տեղադրված է եղել 077-87-10-82 համարը։ Ջինսե տաբատի աջ գրպա-նում գտնվել է կաշվե դրամապանակը, որի մեջ եղել է 60.000 ՀՀ դրամ` տարբեր թղթադրամ-ներով, 30 կանադական դոլար, որոնցից երկու հատը 10 ական դոլար թղթադրամներով, իսկ երկու հատը` 5 ական դոլար թղթադրամներով և «Պրոկրեդիտ» բնակի քարտը։ Իսկ տաբատի ձախ գրպանում գտնվել է բնակարանի երկու բանալիները։ Երիտասարդներից մեկը, ով մտել է իր գրպանները, այնտեղի պարունակությունը հանելուց հետո այն փոխանցել է Գագիկին, ով հափշտակված առարկաները դրել է իր մոտ առկա ուսապարկի մեջ։ Դրանից հետո Գա-գիկը ճերմակ մաշկի գույն ունեցող երիտասարդի հետ փորձել են ձեռքերով քաշել իր ուսա-պարկը, որի մեջ գտնվել է «H/P» մոդելի նոութբուկ համակարգիչը, սակայն ուսապարկն ամուր է բռնել և տղաներին չի հաջողվել հափշտակել այն։ Դրանից անմիջապես հետո, երբ գտնվել է գետնին ընկած վիճակում, Գագիկն իր վրա է նետել կանադական անձնագիրը, որից հետո տղաները վազելով փախել են այգուց դեպի «Կոնգրես» հյուրանոցի ուղղությամբ։ Այնուհետև, վեր է կացել գետնից, քայլելով հասել է տուն և կատարվածի մասին ահազանգել ոստիկանությանը։
Գործով տուժող Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանն իր ցուցմունքն առերես պնդել է Գա-գիկ Վրեժի Հարությունյանին, իսկ Գագիկ Հարությունյանը հայտնել է, որ Հովիկ Գարո Թաշչյանը զրպարտում է իրեն, վերջինս 2016թ.-ի հունվարի 3-ին՝ ժամը 23։00-ի սահման-ներում, միայնակ քայլել է Օպերայի տարածքում և Հովիկ Թաշչյանին չի հարվածել, վեր-ջինիս չի կողոպտել։ Ճանաչում է Հովակիմ Պետրոսյանին, ով իր ընկերն է, սակայն վերջինս իր հետ 2016թ.-ի հունվարի 3-ին Օպերայի տարածքում չի գտնվել։
Գործով տուժող Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանն իր ցուցմունքն առերես պնդել է Հովա-կիմ Սևակի Պետրոսյանին, ով հայտնել է, որ Հովիկ Գարո Թաշչյանին չի հարվածել, վեր-ջինիս չի կողոպտել։ Չի տեսել, թե Գագիկ Հարությունյանը և Յուրա Առաքելյանը դեպքի ժա-մանակ որտեղ են գտնվել և ինչով են զբաղվել։
Գործով տուժող Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանն իր ցուցմունքն առերես պնդել է Յու-րա Արթուրի Առաքելյանին, ով հաստատել է Գագիկ Հարությունյանի կողմից տուժող Հովիկ Թաշչյանի ոտքին հարվածելու, գետնին գցելու և Գագիկ Հարությունյանի կողմից տուժող Հո-վիկ Թաշչյանի գրպաններից «Այֆոն 5» մոդելի բջջային հեռախոսը և գումարները հափշտա-կելու հանգամանքները։ Միևնույն ժամանակ, հայտնելով, որ միջադեպին մասնակից է եղել նաև Հովակիմ Պետրոսյանը, սակայն ուշադիր չի եղել և այդ իսկ պատճառով վերջինիս գոր-ծողությունները չի կարող նկարագրել։
Գործով վկա Յուրա Արթուրի Առաքելյանի ցուցմունքով` այն մասին, որ Գագիկ Հա-րությունյանն իր ծանոթն է, որի հետ ժամանակ առ ժամանակ հանդիպել է։ Տեղյակ է, որ Գա-գիկը վարձով բնակվել է տրաբեր տեղերում։ Գագիկի միջոցով ծանոթացել է Հովակիմ Պետ-րոսյանի հետ։ 2016թ.-ի հունվարի 3-ին Գագիկի հետ պայմանավորվել են հանդիպել Երևանի Կենտրոն համայնքում և միասին զբոսնել են «Հանրապետության Հրապարակով»։ Երեկոյան ժամին «Հանրապետության Հրապարակ»-ի մոտ հանդիպել են Հովակիմ Պետրոսյանին և քայլելով խոսել են ընդհանուր թեմաներից։ Քայլելու ընթացքում Գագիկը մոտեցել է նախկի-նում անծանոթ Հովիկ Գարո Թաշչյանին, ում մոտ եղել է ուսապարկ։ Չի լսել, թե Գագիկը ինչ է խոսել Հ.Թաշչյանի հետ, ուղղակի այդ ժամանակ Գագիկն իրեն և Հովակիմին գլխի ժեստով հայտնել է, որպեսզի քայլեն իրենց հետևից։ Քայլելու ընթացքում լսել է, թե ինչպես Գագիկը Հովիկ Թաշչյանին ասել է, որ վերջինս ինչ-որ աղջկա է մոտեցել և որ այդ աղջիկն իր ընկերու-հին է և Գագիկը ցանկանում է տեղեկանալ, թե ինչու է Հովիկ Թաշչյանը մոտեցել այդ աղջը-կան, իսկ Հովիկ Թաշչյանը պատասխանել է, որ ոչ մի աղջկա հետ չի խոսել։ Գագիկը պա-հանջել է, որպեսզի Հովիկը իր հետ քայլի և որպեսզի իր ընկերուհին տեսնի Հովիկին և ընկե-րուհու ներկայությամբ Հովիկը հայտնի, որ չի զրուցել նրա հետ։ Քայլել են մոտակա «Անգ-լիական» զբոսայգու մոտ, որտեղ Հովիկ Թաշչյանը հայտնել է, որ ուշանում է և ցանկացել է գնալ, որից հետո չի հասկացել, թե ինչու Գագիկը ոտքով հարվածել է Հովիկ Թաշչյանի ոտ-քին, որի հետևանքով վերջինս ընկել է գետնին։ Նկատել է, որ Գագիկը կռացել է գետնին ըն-կած Հովիկ Թաշչյանի վրա և վերջինիս գրպանից հանել է իր հիշելով 50.000 ՀՀ դրամ գու-մար, «Այֆոն 5» մոդելի բջջային հեռոխոս, որն այնուհետև Գագիկը դրել է իր պայուսակի մեջ։ Այդ ժամանակ չի նկատել, թե Հովակիմ Պետրոսյանն ինչով է զբաղվել, քանի որ արդեն գտնվել է որոշակի հեռավորության վրա։ Հետո միայն լսել է Գագիկի ձանը` «Փախանք» և բո-լորով փախել են այգուց։ Այնուհետև, Գագիկը կանգնեցրել է պատահական տաքսի ավտո-մեքենա և բոլորով նստել են ավտոմեքենայի մեջ և գնացել են «Կայարան», որտեղ ինքն իջել է ավտոմեքենայից և նստելով երթուղային տաքսի` գնացել է տուն` Չարենցավան քաղաք, իսկ Գագիկը և Հովակիմը մնացել են տաքսի ավտոմեքենայի մեջ։ Գագիկի հետ հանդիպման ժամանակ, ուղղակի ընդհանուր խոսակցության ընթացքում հայտնել է, որ ունի 40.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով պարտք, սակայն չի խնդրել, որ Գագիկը գումարը վերադարձնելու նպատակով, կատարի որևէ հանցագործություն։ Գագիկը նախքան հրաժեշտ տալը, իրեն հայտնել է, որ այժմ հանդիպելու է ընկերոջը` Ռաֆոյին, ում ծանոթ Մանուկից ինքը պարտ-քով վերցրել է 40.000 ՀՀ դրամ գումար։ Հետագայում «Կասկադում» պատահական հանդիպել է ընկերոջը` Ռաֆոյին, ով հայտնել է, որ Գագիկը իրեն է փոխանցել 40.000 ՀՀ դրամ գումարը, որպեսզի վերջինս այն փոխանցի ծանոթ Մանուկին, ինչը որ Ռաֆոն կատարել է։ Հովիկ Թաշչյանին չի հարվածել, վերջինիս չի կողոպտել։ «Անգլիական զբոսայգում» միջադեպի ժա-մանակ գտնվել են միայն ինքը, Գագիկը, Հովակիմը և Հովիկ Թաշչյանը, այլ պատահական անցորդներ չեն գտնվել։
Գործով վկա Յուրա Արթուրի Առաքելյանն իր ցուցմունքն առերես պնդել է Գագիկ Վրեժի Հարությունյանին, ով հայտնել է, որ ճանաչում է Յուրա Առաքելյանին, սակայն վեր-ջինիս կողմից հայտնած տեղեկությունների մասին ոչինչ չի ցանկանում հայտնել և չի ցան-կանում ցուցմունք տալ և պատասխանել հարցերին։
Գործով վկա Յուրա Արթուրի Առաքելյանն իր ցուցմունքն առերես պնդել է Հովակիմ Սևակի Պետրոսյանին, ով հայտնել է, որ հանդիպել է Յուրա Առաքելյանին և Գագիկ Հարու-թյունյանին 2016թ.-ի հունվարի 3-ին «Հանրապետության Հրապարակի» մոտ։ «Անգլիական» զբոսայգում քայլել է ձների մեջ և տեղյակ չէ, թե Յուրան և Գագիկը տուժող Հովիկի հետ ինչի մասին են զրուցել։ Այնուհետև, տեսել է, որ տղաները վազել են այգուց, բայց թե ով է վազել և քանի հոգով են վազել, չի հիշում։ Չի տեսել, թե Հովիկ Թաշչյանը վազել է, թե այդ ժամանակ ընկած է եղել գետնին։ Դրանից հետո ինքն էլ է վազել և ճանապարհին ընկել է գետնին, որի հետևանքով հետ է մնացել տղաներից։ Տղաներին չի զանգահարել, քանի որ իր իմանալով վերջիններս հեռախոսահամարներ չեն ունեցել։ Զբոսայգուց վազելուց հետո Գագիկի և Յու-րայի հետ պատահական տաքսի ավտոմեքենա չի նստել, «Կայարան» չի գնացել։ Մոտակա մայթից նստել է պատահական տաքսի ավտոմեքենա, վճարել է վարորդին 1.500 ՀՀ դրամ և գնացել է տուն։ Իսկ Յուրա Առաքելյանը Հովակիմ Պետրոսյանին առերես պնդել է, որ չի տե-սել, որ Հովակիմը այգում ձների մեջ քայլի, ինչպես նաև այն, որ երբ իրենք վազելով դուրս են եկել զբոսայգուց, երեքով նստել են պատահական տաքսի ավտոմեքենա և գնացել են «Կա-յարան», որտեղից ինքը գնացել է տուն` Չարենցավան քաղաք։
Անձին ճանաչման մասին ներկայացնելու արձանագրությամբ՝ այն մասին, որ տու-ժող Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանը ճանաչման համար ներկայացված անձանցից ճանաչել է Գագիկ Վրեժի Հարությունյանին և հայտնել, որ վերջինիս երկու անձանց հետ միասին 2016թ.-ի հունվարի 3-ին՝ ժամը 23։15-ի սահմաններում, հանդիպել է Խորենացի փողոցում, որ-տեղ Գագիկն իրենից հարցուփորձ է արել ինչ-որ աղջկա հետ զրուցելու վերաբերյալ և երբ քայլելով հասել են «Անգլիական» զբոսայգի, Գագիկը հարվածել է իրեն, որից հետո ինքը ցած է ընկել գետնին և որից հետո Գագիկը ձեռքով փակել է իր բերանը, որպեսզի վերջինս չբղավի և մեկ այլ երիտասարդի հետ միասին հափշտակել է իր գրապանների մեջ գտնվող «Այֆոն» 5 մոդելի բջջային հեռախոսը, «Ղ. Տելեկոմ» ՓԲ ընկերության էլեկտրոնային կրիչը, հեռախոսի ականջակալները, դրամապանակը, որի մեջ գտնվել է 60.000 ՀՀ դրամ գումար, 30 կանադական դոլար, բանկային քարտ, տան բանալի և այդ ամենը Գագիկը դրել է իր ուսին գտնվող պայուսակի մեջ։ Բացի այդ, Գագիկ Հարությունյանը մեկ այլ երիտասարդի հետ ցանկացել է հափշտակել իր մոտ գտնվող ուսապարկը, որի մեջ գտնվել է համակարգիչ, սա-կայն վերջինս ամուր ձեռքերով բռնել է պայուսակը և չի թողել, որպեսզի այն տղաները հափշտակեն։
(...)։
Նախաքննությամբ Գ.Հարությունյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է մեղադրանքի շուրջ ցուցմունքներ տալուց։

Դատարանի կողմից հաստատված հանգամանքները.

Դատաքննությամբ պարզվեց, որ ամբաստանյալ Գագիկ Հարությունյանը մեկ այլ ան-ձի հետ նախնական համաձայնությամբ 2016թ. հունվարի 3-ին՝ ժամը 2315-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի «Անգլիական» զբոսայգում տուժող Հովիկ Թաշչյանի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնություն գործադրելու միջոցով, այն է` աջ ոտքով հարվածելով տուժողի ոտքերին, հրելով և գետնին ընկնելուց հետո աջ ձեռքով փակելով նրա բերանը, տուժողի հա-գուստների գրպաններից հափշտակել են նրան պատկանող, 3.492.3 ՀՀ դրամին համարժեք 10 կանադական դոլար արժողությամբ կաշվե դրամապանակը, 60.000 ՀՀ դրամը, 10.476 ՀՀ դրամին համարժեք 30 կանադական դոլարը, 18.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, «Ղ.Տելեկոմ» ընկերության ինտերնետային կապի համար նախատեսված էլեկտրոնային կրիչը, 350 կանա-դական դոլարին համարժեք 122.230.5 ՀՀ դրամ արժողությամբ «Այֆոն 5» մոդելի բջջային հե-ռախոսը, որի մեջ տեղադրված է եղել 1.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ, 077-87-10-82 համարով հեռախոսաքարտը, 13.969.2 ՀՀ դրամին համարժեք 40 կանադական դոլար արժողությամբ հեռախոսի ականջակալները, «Պրոկրեդիտ բանկի» քարտը, բնակարանի երկու հատ բանա-լիները` տուժողին պատճառելով 229.168 ՀՀ դրամին համարժեք, զգալի չափով գույքային վնաս։
Ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանը և նրա հետ նախնական համաձայնությամբ գոր-ծող անձը փորձել են նաև հափշտակել տուժողի 10.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ ուսապարկը, որի մեջ գտնվել է 210.000 ՀՀ դրամ արժողությամբ «HP« մոդելի նոութբուկ համակարգիչը, սակայն դա նրանց չի հաջողվել, քանի որ տուժողն ամուր բռնել ու բաց չի թողել ուսապարկը։

Ապացույցների հետազոտում և գնահատում.

Ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մա-սի 1-ին ու 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր ճանաչեց մասնակի՝ պատճառաբանելով, որ իրեն վերագրվող արարքը միայնակ է կատարել։
Ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չճանաչեց՝ պատճառա-բանելով, որ չի կատարել իրեն վերագրվող արարքը։
Ամբաստանյալ Գագիկ Հարությունյանը նախաքննությամբ հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, սակայն հայտնել է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ կողո-պուտ չի կատարել և ճանաչման ժամանակ տուժողը «շառ» է արել։
Ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանի դատաքննական ցուցմունքի համաձայն՝ ինքը կո-ղոպուտը կատարելիս միայնակ է եղել։ Դեպքի օրն ինքը, Հովակիմ Պետրոսյանը և Յուրա Ա-ռաքելյանը հանդիպել են, սակայն Հանրապետության Հրապարակում բաժանվել են։ Ինքը մոտեցել է տուժողին, վերջինիցս ժամն է հարցրել, հետո նրան հրել գցել է գետնին ու դրամա-պանակը վերցնելով՝ փախել է։ Տուժողից ինքը «Այֆոն» մդելի բջջային հեռախոս չի վերցրել։ Դեպքի պահին եղել են ինքն ու տուժողը, Հովակիմը ոչ մի մասնակցություն չի ունեցել կա-տարվածին։
Ամբաստանյալ Հովակիմ Պետրոսյանի ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրն ինքը միայ-նակ, առանց որևէ մեկի հետ պայմանավորվելու, Հանրապետության Հրապարակում զբոսնել է։ Հետո՝ ժամը 22-ի սահմաններոմ պատահական հանդիպել է Գագիկ Հարությունյանին և իրենք շրջել են Տիգրան Մեծի պողոտայում։ Իր հեռախոսին զանգ է եկել և ինքն առանձ-նացել է։ Դրանից հետո բնական կարիքները հոգալու նպատակով մտել է «Կոմայգի»։ Այգում նկատել է տուժողին, սակայն ինքը հեռու է եղել նրանցից։ Ինքն այդ օրը ոչ մի բան չի տեսել, իսկ դեպքի մասին իմացել է մեկ շաբաթ անց։ Այգուց դուրս գալուց հետո նստել է տաքսի ու գնացել տուն։
Տուժող Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանի դատաքննությամբ հետազոտված նախաքըն-նական ցուցմունքի համաձայն՝ 2015-ի սեպտեմբերից բնակվում է Երևան քաղաքի Մովսես Խորենացի փողոցի 25-րդ շենքի հ. 19 բնակարանում։
2016թ. հունվարի 3-ին՝ ժամը 23-ի սահմաններում, դուրս է եկել Երևան քաղաքի Թու-մանյան փողոցում գտնվող արագ սննդի կետից և քայլելով ցանկացել է գնալ տուն։ Ժամը 2315-ի սահմաններում, երբ միայնակ քայլել է Խորենացի փողոցում գտնվող «Անգլիական» զբոսայգու հարևանությամբ, իր ձեռքին եղել է ուսապարկ, որի մեջ գտնվել է նոթբուկ համա-կարգիչ։ Քայլելու ընթացքում զգացել է, որ իրեն հետևից մոտենում են երեք անծանոթ անձ-ինք, որոնցից նախկինում անծանոթ Գագիկ Հարությունյանն աջ ձեռքով մատնացույց է արել իրեն։ Ականջներից հանել է հեռախոսի ականջակալները, քանի որ երաժշտություն է լսելիս եղել, որից հետո Գագիկը հայտնել է, որ մի աղջիկ տեղեկացրել է իրեն, որ ինքը կամ իր ար-տաքինով մի տղա զրուցել է իր հետ, որի համար փորձում է ճշտել, թե ինքն է արդյոք այդ տղան, թե` ոչ։ Պատասխանել է, որ ինքը ոչ մի աղջկա հետ չի զրուցել։ Գագիկը խնդրել է 5 րոպե ժամանակով գնալ իրենց հետ, որպեսզի աղջիկը տեսնի իրեն և համոզվի, որ իր հետ չի զրուցել։ Համաձայնվել է օգնել Գագիկին, ով չի մանրամասնել, թե ով է այդ աղջիկը և ինչ խոսակցություն է իրենց միջև տեղի ունեցել։ Գագիկի կողքին կանգնած է եղել մի երիտա-սարդ, ով ունեցել է ճերմակ մաշկի գույն, իսկ մոտակայքում կանգնած է եղել մեկ այլ անծա-նոթ երիտասարդ, ով ունեցել է գանգուր մազեր։ Տղաների հետ քայլելով գնացել է «Անգլի-ական» զբոսայգի, որտեղ հայտնել է տղաներին, որ ունի գործեր, ուշանում է և ցանկանում է տուն գնալ։ Այդ պահին զգացել է ճերմակ մաշկի գույնով երիտասարդ տղայի՝ հավանաբար Հովակիմի՝ իր հետևից մեկ անգամ ձեռքով հարվածն իր աջ կողքին, իսկ Գագիկն աջ ոտքով մեկ անգամ հարվածել է իր ձախ ոտքին, որից հետո ընկել է ծնկի վրա։ Գագիկն աջ ձեռքով փակել է իր բերանը, այնուհետև տղաները քաշել, հրել են իրեն դեպի այգու մեջտեղը, որտեղ ընկել է մեջքի վրա։ Այդ ժամանակ գոռացել է՝ տղաներ ինչ եք անում, որից հետո Գագիկն ասել է՝ արա սուս, և մեկ անգամ աջ ոտքով խփել է իր ձախ ոտքին։ Այգին եղել է վատ լու-սավորված, պատահական անձինք չեն եղել, բայց նկատել է, որ Գագիկն ու ճերմակ մաշկով երիտասրադը ձեռքերով մտել են իր վերարկուի աջ և ձախ գրպանները, ծոցագրպանը և այն-տեղից հանել են դրանց պարունակությունը։ Վերարկուի աջ գրպանում եղել է Կանադայի անձնագիրը և ծխախոտ, «Վիվասել» ընկերության ինտերնետի համար նախատեսված էլեկտրոնային կրիչը, վերարկուի ձախ գրպանում գտնվել է «Այֆոն 5» մոդելի բջջային հեռա-խոսը, որի մեջ տեղադրված է եղել 077-87-10-82 համարը, ջինսե տաբատի աջ գրպանում գտնվել է կաշվե դրամապանակը, որի մեջ եղել է 60.000 ՀՀ դրամ` տարբեր թղթադրամներով, 30 կանադական դոլար, որոնցից երկու հատը 10 ական թղթադրամներով, իսկ երկու հատը` 5 ական, և «Պրոկրեդիտ» բանկի քարտը, իսկ տաբատի ձախ գրպանում գտնվել են բնակա-րանի երկու բանալին։ Երիտասարդներից մեկը, ով մտել է իր գրպանները, այնտեղի պարու-նակությունը հանելուց հետո այն փոխանցել է Գագիկին, ով հափշտակված առարկաները դրել է իր մոտ առկա ուսապարկի մեջ։ Դրանից հետո Գագիկը և ճերմակ մաշկի գույն ունե-ցող երիտասարդը փորձել են ձեռքերով քաշել իր ուսապարկը, որի մեջ գտնվել է «H/P» մոդելի նոութբուկ համակարգիչը, սակայն ուսապարկն ամուր է բռնել է, ինչի պատճառով նրանց չի հաջողվել հափշտակել այն։ Դրանից անմիջապես հետո, երբ գտնվել է գետնին ընկած վիճա-կում, Գագիկն իր վրա է նետել կանադական անձնագիրը, որից հետո տղաները վազելով փախել են «Կոնգրես» հյուրանոցի ուղղությամբ։ Այնուհետև, վեր է կացել գետնից, քայլելով հասել է տուն և կատարվածի մասին ահազանգել ոստիկանությանը։
Գագիկ Հարությունյանի արտաքինը տպավորվել է իր մեջ, իսկ ճանաչման ներկայաց-ված մյուս անձին` որի անունը իմացել է, որ Հովակիմ է, չի կարողացել ճանաչել, սակայն քանի որ ճանաչման ժամանակ Հովակիմը հայտարարել է, որ հունվարի 3-ին Հանրապետու-թյան հրապարակում տեսել է իրեն, ապա հավանաբար Գագիկի հետ իրեն կողոպտող մյուս երիտասարդը Հովակիմն է եղել։
Տուժող Հ.Թաշչյանն ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի հետ առերես հարցաքննվելիս հայտնել է, որ ներկայումս միանշանակ չի կարող ասել, թե իր հետ առերեսվող երիտասարդն այն բարձրահասակ, սպիտակ դեմքով տղան է, ով իրեն հարվածել ու կողոպտել է, թե՝ ոչ։
Տուժող Հ.Թաշչյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքները։ Միաժամանակ հայտնեց, որ դեպքից հետո ինքը Գագիկի դեմքը հստակ հիշում է, իսկ մյուս երկու տղաներինը` ոչ։ Երբ ոստիկանությունում ճանաչման ժամանակ, Հովակիմ Պետրոս-յանը հայտնել է, որ հնարավոր է, որ ինքն էլ է այդ ժամին գտնվել հրապարակի մոտակայ-քում, ինքը ենթադրել է, որ իրեն մոտեցած երեք երիտասարդներից մեկը Հովակիմ Պետրոս-յանն է եղել, այդ պատճառով ինքը հափշտակողների մեջ նշել է նաև Հովակիմի անունը, սա-կայն որևէ հատկանիշով չի կարող առանձնացել նրան, քանի որ նրա դեմքը լավ չի հիշում։
Վկա Յուրա Առաքելյանի դատաքննությամբ հետզոտված նախաքննական ցուցմունք-ների համաձայն՝ Գագիկ Հարությունյանն իր ծանոթն է, ում հետ ժամանակ առ ժամանակ հանդիպել է։ Տեղյակ է, որ Գագիկը վարձով բնակվել է տրաբեր տեղերում։ Գագիկի միջոցով ծանոթացել է Հովակիմ Պետրոսյանի հետ։ 2016թ. հունվարի 3-ին Գագիկի հետ պայմանա-վորվել են հանդիպել Երևանի Կենտրոն համայնքում և միասին զբոսնել են Հանրապետու-թյան Հրապարակում, որտեղ երեկոյան հանդիպել են Հովակիմ Պետրոսյանին և քայլելով խոսել են ընդհանուր թեմաներից։ Քայլելու ընթացքում Գագիկը մոտեցել է նախկինում ան-ծանոթ Հովիկ Թաշչյանին, ում մոտ եղել է ուսապարկ։ Չի լսել, թե Գագիկն ինչ է խոսել Հ. Թաշչյանի հետ, ուղղակի այդ ժամանակ Գագիկն իրեն և Հովակիմին գլխի ժեստով հայտնել է, որպեսզի քայլեն իրենց հետևից։ Քայլելու ընթացքում լսել է, թե ինչպես է Գագիկը Հովիկ Թաշչյանին ասել, որ վերջինս ինչ-որ աղջկա է մոտեցել և որ այդ աղջիկն իր ընկերուհին է ու Գագիկը ցանկանում է տեղեկանալ, թե ինչու է Հովիկ Թաշչյանը մոտեցել այդ աղջկան, ինչին Հովիկ Թաշչյանը պատասխանել է, որ ոչ մի աղջկա հետ չի խոսել։ Գագիկը պահանջել է, որ-պեսզի Հովիկը իր հետ քայլի, որ ընկերուհին տեսնի նրան և ընկերուհու ներկայությամբ նա հայտնի, որ չի զրուցել ընկերուհու հետ։ Քայլել են մոտակա «Անգլիական» զբոսայգու մոտ, որտեղ Հովիկ Թաշչյանը հայտնել է, որ ուշանում է և ցանկացել է գնալ, որից հետո չի հաս-կացել, թե ինչու Գագիկը ոտքով հարվածել է Հովիկ Թաշչյանի ոտքին, որի հետևանքով վերջինս ընկել է գետնին։ Նկատել է, որ Գագիկը կռացել է գետնին ընկած Հովիկ Թաշչյանի վրա և վերջինիս գրպանից հանել է իր հիշելով 50.000 ՀՀ դրամ գումար, «Այֆոն 5» մոդելի բջջային հեռախոս, որն այնուհետև Գագիկը դրել է իր պայուսակի մեջ։ Այդ ժամանակ չի նկատել, թե Հովակիմ Պետրոսյանը ինչով է զբաղվել, քանի որ արդեն գտնվել է որոշակի հեռավորության վրա։ Հետո միայն լսել է Գագիկի ձայնը` «Փախանք» և բոլորով փախել են այգուց։ Այնուհետև, Գագիկը կանգնեցրել է պատահական տաքսի ավտոմեքենա և բոլորով նստել են ավտոմեքենայի մեջ ու գնացել են «Կայարան», որտեղ ինքն իջել է ավտոմեքենա-յից և նստելով երթուղային տաքսի` գնացել է տուն` Չարենցավան քաղաք, իսկ Գագիկը և Հովակիմը մնացել են տաքսի ավտոմեքենայի մեջ։ Գագիկի հետ հանդիպման ժամանակ, ուղղակի ընդհանուր խոսակցության ընթացքում հայտնել է, որ ունի 40.000 ՀՀ դրամի չափով գումարային պարտք, սակայն չի խնդրել, որ Գագիկը գումարը վերադարձնելու նպատակով կատարի որևէ հանցագործություն։ Գագիկը՝ նախքան հրաժեշտ տալը, իրեն հայտնել է, որ այժմ հանդիպելու է ընկերոջը` Ռաֆոյին, ում ծանոթ Մանուկից ինքը պարտքով վերցրած է եղել 40.000 ՀՀ դրամ գումար։ Հետագայում «Կասկադում» պատահական հանդիպել է ըն-կերոջը` Ռաֆոյին, ով հայտնել է, որ Գագիկը իրեն է փոխանցել 40.000 ՀՀ դրամ գումարը, որպեսզի այն փոխանցի Մանուկին, ինչը կատարել է։
Հովիկ Թաշչյանին չի հարվածել, վերջինիս չի կողոպտել։ «Անգլիական» զբոսայգում միջադեպի ժամանակ գտնվել են միայն ինքը, Գագիկը, Հովակիմը և Հովիկ Թաշչյանը, այլ պատահական անցորդներ չեն գտնվել։
Վկա Յու.Առաքելյանը դատաքննությամբ պնդեց իր նախաքննական ցուցմունքը և հայտնեց, որ ինքը ոմն Մանուկին 80.000 ՀՀ դրամ է պարտք եղել ու Գագիկն այդ կողոպուտն իր պարտքը մարելու համար է արել։ Ինքն ու Գագիկը շատ մտերիմ են, իսկ Հովակիմ Պետ-րոսյանին ուղղակի ճանաչում է։ Ինքն այգում չի տեսել, թե ինչպես է Գագիկը կողոպտում տուժողին, սակայն վերջինիս տեսել է գետնին պառկած, ով բղավել է «կանգնեք»։ Ինքն ինք-նաբերաբար Գագիկի հետևից վազել է, չիմանալով թե ինչու է վազում։ Այդ ժամանակ Հովա-կիմ Պետրոսյանն իրենց հետ չի եղել, այլ վազելիս այգուց դուրս գալու ճանապարհին է տեսել նրան, քանի որ վերջինս իր բնական կարիքներն է հոգալիս եղել։
«Անձին ճանաչման ներկայացնելու մասին» 09.01.2016թ. արձանագրության համա-ձայն` տուժող Հովիկ Մայքի Թաշչյանն իրեն ճանաչման ներկայացված անձանց զննելուց հետո, հայտնել է, որ ճանաչել է ձախից չորրորդ անձին` Գագիկ Վրեժի Հարությունյանին, ով այն անձն է, որը 2016թ. հունվարի 3-ին՝ ժամը` 23։15-ի սահմաններում, երկու այլ անձանց հետ կողոպտել է իրեն։
Դատաապրանքագիտական փորձաքննության 02.02.2016թ. հ.54-ԱՊ-16 եզրակացու-թյան համաձայն` փորձաքննությանը տրամադրված ուսապարկը պիտանի է հետագա նպա-տակային օգտագործման համար, իսկ դրա հավանական միջին շուկայական արժեքը 2016թ. հունվարի 3-ի դրությամբ, առկա ապրանքային վիճակի հաշվառմամբ, գնահատվում է 10.000 դրամ։
Փորձաքննությանը ներկայացված ուսապարկի և «hp» տեսակի նոթբուք համակարգչի ընդհանուր շուկայական արժեքը կազմում է 210.000 /երկու հարյուր տաս հազար/ դրամ։
«ՀՀ ոստիկանության Երևան քաղաքի վարչությունից ստացված ձայնագրության սկա-վառակը զննելու և այն վերարտադրելու մասին» 15.02.2016թ. արձանագրության համաձայն` Հովիկ Գարո Թաշչյանը զանգահարում է Երևան քաղաքի վարչության օպերատիվ կառա-վարման կենտրոնի 1-02 հեռախոսահամարին և հայտնում այն մասին, որ քիչ առաջ Երևան քաղաքի «Անգլիական» զբոսայգում երեք-չորս տղաներ իրեն ծեծել են և կողոպտել, վերցրել են հեռախոսը, դրամապանակը, գումարները, ինտերնետ ֆլեշկան։ Պայուսակի մեջ եղել է համակարգիչը, որը չեն գողացել։
«Իրեղեն ապացույց ճանաչելու և տուժող Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանի պատասխա-նատու պահպանության հանձնելու մասին» 25.02.2016թ. որոշման համաձայն՝ թիվ 13100816 քրեական գործով իրեղեն պաացույց են ճանաչվել տուժող Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանի ուսապարկը և »hp» տեսակի «intel Core (TM) i5-5200U» մոդելի նոթբուք համակարգիչը։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, «Ղ.Տելեկոմ» ՓԲ ընկերությունից ստացված գրության համաձայն` E 3372 S-153 LTE USB MODEM DONGLE էլեկտրոնային կրիչի արժեքը կազմում է 22.000 ՀՀ դրամ, իսկ Huawei E3351 modem DONGLE էլեկտրոնա-յին կրիչի արժեք կազմում է 18.000 ՀՀ դրամ։
Որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչված, ՀՀ Կենտրոնական բանկի պաշտո-նական կայքից ստացված տեղեկության համաձայն` 2016թ. հունվարի 3-ին արտարժույթի գործարքներ տեղի չեն ունեցել, քանի որ այդ օրը եղել է կիրակի, իսկ 2016թ. հունվարի 2-ի և 2016թ. հունվարի 4-ի տվյալների համաձայն` 1 կանադական դոլարի փոխարժեքը ՀՀ դրամի համեմատ կազմել է 349 դրամ 23 լումա։

Դատարանի վերլուծություն.

Սույն գործով դատարանի առջև բարձրացված իրավական հարցը հետևյալն է. ապա-ցուցվա՞ծ է արդյոք ամբաստանյալներին առաջադրված մեղադրանքը, մասնավորապես՝ որ ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանը հափշտակությունը կատարել է ամբաստանյալ Հ.Պետ-րոսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ կամ որ նույնն է՝ ամբաստանյալ Հ.Պետ-րոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրվող արարքը։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում`
1) դեպքը և հանգամանքները (կատարման ժամանակը« տեղը« եղանակը և այլն).
2) կասկածյալի և մեղադրյալի առնչությունը դեպքին.
3) հանցագործության` քրեական օրենքով նախատեսված հատկանիշները.
4) անձի մեղավորությունը քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարելու մեջ.
5) քրեական օրենքով նախատեսված պատասխանատվությունը մեղմացնող կամ խստացնող հանգամանքները.
6) այն հանգամանքները« որոնցով դատավարության մասնակիցը կամ քրեական դա-տավարությանը մասնակցող այլ անձը հիմնավորում է իր պահանջները« եթե այլ բան նա-խատեսված չէ օրենքով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության« թույլա-տրելիության« իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից։
2. Հետաքննության մարմնի աշխատակիցը« քննիչը« դատախազը« դատավորը« ղեկա-վարվելով օրենքով« ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի« լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված իրենց ներքին համոզ-մամբ»։
Մեջբերված քրեադատավարական դրույթները Վճռաբեկ դատարանը համակարգա-յին վերլուծության է ենթարկել Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշման մեջ« որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին« որ «(…) քրեադատավարական օրեն-քով ապացույցներին և ապացուցման գործընթացին ներկայացվող պահանջները հետևյալն են.
ա) ապացույցները պետք է պարունակեն ոչ թե գնահատողական դատողություններ« կարծիքներ« այլ կոնկրետ փաստական տվյալներ որոշակի գործողությունների« իրադար-ձությունների վերաբերյալ« (…)։
(…) Ապացույցների գնահատումը« որպես ապացուցման գործընթացի տարր« իրենից ներկայացնում է մտավոր« տրամաբանական գործունեություն« որի արդյունքում եզրահան-գում է արվում ապացույցներից յուրաքանչյուրի թույլատրելիության« վերաբերելիության« հա-վաստիության և ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքների բացահայտման հա-մար ապացույցների համակցության բավարարության մասին։
Ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա։ Ներքին համոզմունքը« որպես ապացույցների գնահատման արդյունք« բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն« մի կողմից« պետք է բխի հետազոտվող ապա-ցույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա« իսկ մյուս կողմից« անկողմ-նակալ դիտորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը« որ ապացույցները հետա-զոտվել են արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները« որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան« կազ-մում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը« որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա« այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ« օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Ռազ-միկի Հովհաննիսյանի և Աշոտ Վաղարշակի Մարտիրոսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ/0632/01/08 որոշման 13-14-րդ կետերը)։
ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ հոդվածի համաձայն՝
«Հանցագործության համար մեղադրվողը համարվում է անմեղ« քանի դեռ նրա մեղքն ապացուցված չէ օրենքով սահմանված կարգով` դատարանի` օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 3. Հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորության մասին հետևությունը չի կարող հիմնվել ենթադրությունների վրա« այն պետք է հաստատվի գործին վերաբերող փոխկա-պակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ։
4. Մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերաբերյալ բոլոր կասկածները« որոնք չեն կա-րող փարատվել սույն օրենսգրքի դրույթներին համապատասխան պատշաճ իրավական ըն-թացակարգի շրջանակներում« մեկնաբանվում են հօգուտ մեղադրյալի կամ կասկածյալի։ (…)»։
Մեջբերված սահմանադրական և քրեադատավարական դրույթները մեկնաբանելով Մ. Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի գործով որոշմամբ ձևավորված իրավական դիրքորոշ-ման համատեքստում՝ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 գործով 2013 թվականի մայիսի 8-ին կայացված որոշմամբ արձանագրել է« որ «ապացույցների կամայական գնա-հատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների« այդ թվում՝ կոնկրետ հանցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վե-րաբերյալ իր հետևությունները հիմնավորել վերաբերելի« փոխկապակցված« հավաս-տի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերաբերյալ` ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կա-պակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դա-տողությունների« կանխատեսումների կամ կարծիքների« այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահ-մանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռա-բեկ դատարանն արձանագրում է նաև« որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկա-նիշների ապացուցման բեռը կրում է մեղադրանքի կողմը« իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է« որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտա-կանությունը։ Այս հանգամանքը բազմիցս շեշտադրվել է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի կողմից։ Մասնավորապես« Եվրոպական դատարանը կարևորել է կոնկրետ գոր-ծով արդար դատական քննություն կատարված լինելու վերաբերյալ իր համոզմունքի ձևա-վորումը և նշել է« որ քրեական վարույթի իմաստով արդար դատական քննությունը ներառում է նաև անմեղության կանխավարկածի պահպանումը« ինչը նշանակում է« որ դատավորը չպետք է ելնի այն կանխավարկածից« թե անձը կատարել է իրեն մեղսագրվող հանցանքը« հանցանքի կատարման մեջ անձի մեղավորությունն ապացուցելու պարտականությունը կրում է դատախազությունը և կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօգուտ մեղադրյալի (տե՛ս Թելֆներն ընդդեմ Ավստրիայի (TELFNER v. AUSTRIA) գործով Մարդու իրավունքների եվ-րոպական դատարանի 2001 թվականի մարտի 20-ի վճիռը« գանգատ թիվ 33501/96« կետ 15« ինչպես նաև Նատունենն ընդդեմ Ֆինլանդիայի (NATUNEN v. FINLAND) գործով 2009 թվա-կանի մարտի 31-ի վճիռը« գանգատ թիվ 21022/04« կետ 53)։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համա-ձայն՝ «Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կա-յացվում է միայն այն դեպքում« երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավո-րությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամ-բաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված« եթե դատարանը« ղեկա-վարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա« ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով« սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Դատավճռի նկարագրականպատճառաբանական մասում ցույց է տրվում (...) 3) այն ապացույցները« որոնց վրա հիմնված են դատարանի հետևությունները« ինչպես նաև այս կամ այն ապա-ցույցն անարժանահավատ համարելու փաստարկները»։
Վճռաբեկ դատարանը թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 31.10.2014թ-ին կայաց-րած որոշմամբ արձանագրել է, որ. ««Ապացույցների բավարարություն» հասկացության էու-թյունը« ապացույցների բավարարությունը որոշելու ընդհանուր չափանիշները« դրանցից յու-րաքանչյուրի բնութագիրը Վճռաբեկ դատարանը քննարկել և վերլուծել է Ս.Սաքանյանի վե-րաբերյալ գործով կայացրած որոշման շրջանակներում։
Մասնավորապես« վկայակոչված որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանը« համեմատա-կան վերլուծության ենթարկելով «ապացուցման առարկա» և «ապացույցների բավարարու-թյուն» հասկացությունները« նշել է. «(…) եթե ապացուցման առարկան ցույց է տալիս« թե ինչ է անհրաժեշտ պարզել յուրաքանչյուր քրեական գործով« ապա ապացույցների բավարարու-թյունը կապված է այն ապացուցողական նյութի հետ« որը վերաբերում է ապացուցման առարկային և թույլ է տալիս այդ հանգամանքների մասին գալ արժանահավատ հետևու-թյան։ Որոշելով ապացույցների բավարարությունը` վարույթն իրականացնող մարմինները լուծում են քրեական գործի համար էական նշանակություն ունեցող հանգամանքների հե-տազոտման խորության աստիճանի հետ կապված հարցերը« մասնավորապես այն« թե ի՞նչ աստիճանի պետք է մանրացվի յուրաքանչյուր հանգամանքը« և ի՞նչ ծավալի ապացույցներ են անհրաժեշտ այդ հանգամանքները հավաստի պարզելու և դրա հիման վրա այս կամ այն դատավարական որոշումը կայացնելու համար։
Այսպիսով« ապացույցների բավարարությունը ենթադրում է կոնկրետ գործով ապա-ցուցման շրջանակների այնպիսի որոշումը« որպեսզի հավաքված ապացույցները որակական կողմից ապահովեն ապացուցման առարկայի յուրաքանչյուր տարրի պարզումը« իսկ քանա-կական կողմից` այդ հանգամանքների բացահայտման արժանահավատությունը և դատա-վարական որոշումների հիմնավորվածությունն ու պատճառաբանվածությունը։
Ի տարբերություն ապացուցման առարկայի« ապացույցների բավարարություն հաս-կացության բովանդակությունը քրեական դատավարության օրենսդրությամբ բացահայտ-ված չէ« այսինքն` օրենքում հստակ նշում չկա այն մասին« թե մինչև ե՞րբ պետք է հավաքվեն և հետազոտվեն ապացույցները« որպեսզի յուրաքանչյուր գործով պարզվի ապացուցման առարկան ամբողջությամբ կամ նրա տարրերն առանձին վերցրած։ Բացի այդ« օրենքում սահմանված չէ միասնական չափանիշ առ այն« թե ե՞րբ են ի հայտ գալիս յուրաքանչյուր քրե-ական գործով ապացուցման առարկան բացահայտված համարելու հիմքերը։
Վճռաբեկ դատարանը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վեր-լուծության հիման վրա արձանագրում է ապացույցների բավարարությունը որոշելու հետևյալ ընդհանուր չափանիշները՝
1) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունք«
2) դատավարական որոշումների հիմնավորվածություն և պատճառաբանվածություն«
3) անմեղության կանխավարկած» (տե՛ս Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 14-15-րդ կետերը« իսկ վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքի« դատավարա-կան որոշումների հիմնավորվածության և պատճառաբանվածության« անմեղության կանխա-վարկածի մասին մանրամասն տե՛ս նույն որոշման 16-19-րդ կետերը)։
29. Վերահաստատելով և զարգացնելով նախորդ կետում մեջբերված գործով արտա-հայտած իրավական դիրքորոշումները` Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ «ապա-ցույցների բավարարությունը» որոշելու չափանիշներն են.
1) անմեղության կանխավարկածը«
2) վարույթն իրականացնող մարմինների ներքին համոզմունքը«
3) դատավարական որոշումների հիմնավորվածությունը և պատճառաբանվածությու-նը։
30. Անդրադառնալով անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին` Վճռաբեկ դատա-րանը հարկ է համարում նշել« որ քրեական դատավարությունում կանխավարկածը օրենքով կամ նախադեպային իրավունքով հաստատված այն կանոնն է« որի համաձայն՝ որոշակի հանգամանք համարվում է հաստատված« քանի դեռ օրենքով սահմանված կարգով չի ապա-ցուցվել հակառակը։ Մարդու անմեղությունը քրեական դատավարության կարևորագույն կանխավարկածներից է« որն ամրագրված է ինչպես ՀՀ Սահմանադրությամբ« միջազգային պայմանագրերով և օրենքներով« այնպես էլ Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի և Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքով։ Հանցանք կատարելու մեջ անձի մե-ղավորությունը հաստատված համարելը ոչ այլ ինչ է« քան անմեղության կանխավարկածի հաղթահարում։ Միևնույն ժամանակ« անձին դատապարտելու համար համարժեք ապացույց-ների բավարար համակցության բացակայությունը նշանակում է« որ անձի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարված չէ։ Այլ խոսքով՝ քրեական դատավարության ընթացքում չապացուցված մեղավորությունը հավասարազոր է ապացուցված անմեղության։
Հարկ է նշել նաև« որ անմեղության կանխավարկածն ամրագրող նորմերը« ինչպես նաև նախադեպային իրավունքը սահմանում են ոչ միայն այդ սկզբունքի բուն էությունը« այլև՝ դրա հաղթահարման« նույնն է« թե անձի մեղավորության հաստատման համար անհրաժեշտ դա-տավարական չափորոշիչները։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը Մ.Հակոբյա-նի գործով որոշման մեջ շեշտել է. «(…) ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը դատարաններին պարտավորեցնում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածում թվարկված՝ ապացուցման ենթակա հանգամանքների« այդ թվում՝ կոնկրետ հան-ցանքի հատկանիշների և այդ հանցանքի մեջ անձի մեղավորության վերաբերյալ իր հետևու-թյունները հիմնավորել վերաբերելի« փոխկապակցված« հավաստի ապացույցներով և ոչ թե ենթադրություններով։ Այլ խոսքով՝ հանցանքի մեջ մեղադրվող յուրաքանչյուր անձի վերա-բերյալ՝ ապացուցման ենթակա յուրաքանչյուր հանգամանքի կապակցությամբ դատարանի հետևությունը պետք է հիմնված լինի ոչ թե գնահատողական դատողությունների« կանխա-տեսումների կամ կարծիքների« այլ կոնկրետ գործով օրենքով սահմանված կարգով ձեռք բերված փաստական տվյալների վրա։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն արձա-նագրում է նաև« որ մեղսագրվող հանցագործության և դրա հատկանիշների ապացուցման բե-ռը կրում է մեղադրանքի կողմը« իսկ չփարատված կասկածները պետք է մեկնաբանվեն հօ-գուտ մեղադրյալի։ Դրանից հետևում է« որ մեղադրանքի կողմը կրում է անձի մեղքը հաստա-տելու համար բավարար ապացույցներ ներկայացնելու պարտականությունը (…)» (տե՛ս Մարգար Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշման 13-րդ կետը)։ Անմեղության կանխավարկածի սկզբունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրա-դարձել և իրավական դիրքորոշում է արտահայտել նաև Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թու-մանյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արմեն Բաբայանի և Սուրեն Թումանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0044 /01/11 որոշման 14-րդ կետը)։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսում-նասիրությունը ևս ցույց է տալիս« որ Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով երաշխավորված անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը« ի թիվս այլոց« ենթադրում է մեղադրանքի կողմի պարտականությունը ներկայացնելու անձին դատապարտելու համար բավարար ապացույցներ (տե՛ս« ի թիվս այլոց« Barbera Messegue and Jabardo v. Spain« գան-գատ թիվ 10590/83« 1988 թվականի դեկտեմբերի 6-ի վճիռ« 77-րդ կետ« Janosevic v. Sweden« գանգատ թիվ 34619/97« 2002 թվականի հուլիսի 23-ի վճիռ« 97-րդ կետ)։
Այսպիսով« անմեղության կանխավարկածի սկզբունքը ենթադրում է ապացույցների այնպիսի ամբողջության առկայություն« որն անհրաժեշտ է անձի մեղավորությունը ողջամիտ (հիմնավոր) կասկածից վեր ապացուցված համարելու« այլ ոչ թե անձի մեղավորության մա-սին ենթադրություններ անելու համար։
31. Ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս չափանիշին՝ ներքին համոզ-մունքին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Մ.Հովհաննիսյանի և Ա.Մարտիրոսյանի վե-րաբերյալ որոշման մեջ և դիրքորոշում ձևավորել այն մասին« որ «(…) Ներքին համոզմունքը« որպես ապացույցների գնահատման արդյունք« բնութագրվում է օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ գործոնների անխզելի կապով. այն« մի կողմից« պետք է բխի հետազոտվող ապացույցների բավարար համակցությունից և հիմնվի դրանց վրա« իսկ մյուս կողմից« անկողմնակալ դի-տորդի մոտ պետք է առաջացնի այն վստահությունը« որ ապացույցները հետազոտվել են ար-դարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ։
Ապացույցները« որոնք հավաքվել և ստուգվել են օրենքին համապատասխան« կազ-մում են ներքին համոզմունքի այն օբյեկտիվ հիմքը« որն իր դրսևորումն է գտնում ընդունվող որոշումներում։ Թեպետ ապացույցների գնահատումը կատարվում է ներքին համոզման հիման վրա« այն չի կարող լինել կամայական։ Դրա հիմքում պետք է դրված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ« օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննությունը։ (…)» (տե՛ս Մակար Հով-հաննիսյանի և Աշոտ Մարտիրոսյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-ի թիվ ԵՔՐԴ /0632/01/08 որոշման 14-րդ կետը)։
Այսպիսով« «ներքին համոզմունքը» սուբյեկտիվ-օբյեկտիվ կատեգորիա է։ Այն ապա-ցույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի գիտակցված և ողջամիտ համոզվածու-թյունն է իր իսկ կողմից կայացված որոշման հիմնավորվածության մեջ (սուբյեկտիվ բնույթ)։ Այդպիսի համոզվածությունը պետք է ձևավորված լինի գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ« օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում և հիմնվի թույլատրելի« վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստերի վրա« որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ ողջամտորեն կձևավորեն նույն համոզվածությունը (օբ-յեկտիվ բնույթ)։
Ելնելով այն հանգամանքից« որ ներքին համոզմունքն ունի օբյեկտիվ հիմքեր« անհրա-ժեշտ է այն տարբերակել ինտուիցիայից« ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգաց-մունքներից։ Ի տարբերություն դրանց« ներքին համոզմունքը չի կարող ձևավորվել առանց օբյեկտիվ հիմքի և հիմնվել անթույլատրելի« ոչ վերաբերելի« անարժանահավատ ապացույց-ների վրա։ Այլ խոսքով« ներքին համոզմունքը հիմնվում է ողջամիտ կարծիքի« գիտելիքի վրա« այլ ոչ թե ենթադրությունների« երևակայության« համակրանքի« հակակրանքի կամ կանխա-կալ կարծիքի վրա։
Ներքին համոզմունքի՝ որպես ապացույցների գնահատման արդյունքի օբյեկտիվ հիմ-քը քրեական գործով ձեռք բերված« բազմակողմանի և օբյեկտիվ հետազոտված ապացույց-ների բավարար համակցությունն է։ Այս առումով անհրաժեշտ է վերլուծել ապացույցների թույլատրելիության« վերաբերելիության և արժանահավատության հատկանիշները« որոնց տեսանկյունից ապացույցները ենթակա են գնահատման։
31.1. Ապացույցների թույլատրելիության հատկանիշը վերաբերում է դրանց ձևական կողմին։ Դրա էությունը կազմում է ապացույցները ձեռք բերելիս օրենքով նախատեսված դա-տավարական պահանջների պահպանվածությունը և ենթադրում է.
- աղբյուրի օրինականություն՝ ապացույցը պետք է ձեռք բերվի միայն օրենքով սահ-մանված աղբյուրներից (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 104-րդ հոդվածի 2-րդ մաս)«
- ձեռքբերման միջոցների օրինականություն՝ պետք է պահպանված լինեն ապացույց-ների ձեռքբերմանն ուղղված գործողություններ կատարելուն օրենքով առաջադրված պա-հանջները«
- դատավարական ձևակերպում՝ ապացույցը« դրա ձեռքբերման գործընթացը պետք է օրենքով սահմանված կարգով ենթարկվեն դատավարական ձևակերպման«
- լիազորված սուբյեկտ՝ այն պետք է ստացված լինի ապացույց ձեռք բերելու լիազո-րությամբ օժտված սուբյեկտի կողմից։
Ապացույցն անթույլատրելի ճանաչելու հիմքերը հստակ սահմանված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածով։
31.2. Վերաբերելիությունն ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառա-յելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները« գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոս-քով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլում է ապացույցի և գործի քննու-թյան ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։ Ապացույցը կհամարվի վերաբերելի« եթե տեղեկություններ պարունակի գործի համար որևէ նշանակու-թյուն ունեցող փաստի մասին։
31.3. Ապացույցի արժանահավատության հատկանիշը նույնպես վերաբերում է ապա-ցույցի բովանդակային գնահատմանը։ Արժանահավատ է այն ապացույցը« որի ճշմարտացի-ությունը կասկած չի հարուցում։ Ապացույցն արժանահավատության տեսանկյունից գնահա-տելիս դատարանը պետք է հիմք ընդունի հետևյալ հանգամանքները.
ա) ապացույցի աղբյուրի հատկանիշները (օրինակ՝ փորձագետի ձեռնհասությունը« ցուցմունք տվող անձի շահագրգռվածությունը« որոշ դեպքերում հոգեբանական և ֆիզիոլո-գիական հատկանիշները« վիճակը« ինչպես նաև անձին վերաբերող այլ հատկանիշներ« որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ այդ անձի կողմից գործի համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներն ընկալելու« մտապահելու« վերարտադրելու գործընթացի վրա)«
բ) ապացույցի ձևավորման հանգամանքները (օրինակ՝ վկայի կողմից կոնկրետ հան-գամանքն ընկալելու պայմանները« պաշտպանի« ներկայացուցչի ներկայությունը և այլն)«
գ) ապացուցողական տեղեկությունը ձեռք բերելու միջոցը«
դ) ապացույցի բովանդակությունը կազմող տեղեկությունը հաստատող կամ հերքող հանգամանքների առկայությունը«
ե) նույն տեղեկության ստացումն այլ աղբյուրից։
Յուրաքանչյուր ապացույց արժանահավատության տեսանկյունից պետք է գնահատ-վի ապացույցների համակցության մեջ՝ բազմակողմանի և մանրամասն գնահատելով փաս-տական տվյալների ստացման աղբյուրները և ապացույցի ձևավորման ամբողջ ընթացքը։ Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ վերջնական որոշում կարող է կայացվել դրա բովանդակությունն այլ աղբյուրներից ստացված տեղեկությունների հետ համադրելու արդյունքում։ Որոշակի փաստի վերաբերյալ այս կամ այն աղբյուրից ստացված տեղեկու-թյունների արժանահավատությունը գնահատելու համար անհրաժեշտ է վերլուծել ստացված տեղեկությունների բովանդակությունը« համադրել դրանք այլ ապացույցների հետ« պարզել դրանց համապատասխանությունը կամ հակասությունը« հակասության դեպքում` դրա պատ-ճառները։
Ապացույցի արժանահավատության վերաբերյալ դատարանի եզրահանգումները պետք է հիմնվեն գործում առկա փաստական տվյալների վրա։
32. Ապացույցների գնահատման արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմունքն իրա-վական նշանակություն է ստանում և օբյեկտիվացվում ապացույցների բավարարությունը որոշելու մյուս՝ դատավարական որոշումների հիմնավորման և պատճառաբանման չափա-նիշի միջոցով (սույն չափանիշի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավա-կան դիրքորոշումների մասին տե՛ս նաև Սիրակ Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 18-րդ կետը)։ Ապացույցների կամայական գնահատման արգելքը ենթադրում է ապացույցները բարեխիղճ վերլուծության են-թարկելու պարտականություն։
Վերջին դիրքորոշումը բխում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդ-վածի 4-րդ մասի պահանջից« որի համաձայն՝ «Դատարանի դատավճիռը պետք է լինի պատ-ճառաբանված։ Պատճառաբանման ենթակա են դատարանի կողմից դատավճռում շարա-դրվող բոլոր հետևությունները և որոշումները»։
Դատական ակտի պատճառաբանվածության հարցին Վճռաբեկ դատարանն անդրա-դարձել է Ֆ.Գալստյանի գործով որոշման մեջ« որտեղ իրավական դիրքորոշում է ձևավորել այն մասին« որ «(…) Դատական ակտի պատճառաբանվածությունը կոչված է պարզաբա-նելու« թե ինչու է դատարանը եկել այս կամ այն հետևության« որ իրավանորմերով է ղեկա-վարվել նման որոշում կայացնելիս և միևնույն ժամանակ հնարավորություն է ստեղծում վե-րադաս դատարանի կողմից դատական ակտի օրինականության և հիմնավորվածության ստուգման համար։
(…) Պատճառաբանված որոշման բացակայությունն արդեն իսկ օբյեկտիվորեն սահ-մանափակում է վերադաս դատական ատյանի հնարավորությունը` լիարժեք դատական ստուգման ենթարկելու բողոքարկվող դատական ակտի օրինականությունն ու հիմնավորվա-ծությունը և կա-յացնելու արդարացի որոշում« հետևաբար դատական ակտի չպատճառա-բանված լինելը հանգեցնում է քրեական դատավարության կարևորագույն սկզբունքներից մեկի` ՀՀ Սահմանադրությամբ և քրեադատավարական օրենքով երաշխավորված արդար դատական քննության իրավունքի խախտման։
(…) Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանն իր մի շարք որոշումներում՝ ներ-պետական դատարանների կողմից կայացված որոշումների չպատճառաբանվածությունը կամ ոչ բավարար պատճառաբանվածությունը դիտել [է] «Մարդու իրավունքների և հիմնա-րար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասով երաշխավորված` անձի արդար դատական քննության իրավունքի խախտում (տե՛ս Սալովն ընդդեմ Ուկրաինայի (Salov v. Սkraine) 06.09.2005 թվականի որոշումը« գան-գատ թիվ 65518/01« Բոլդեան ընդդեմ Ռումինիայի (Boldea v. Romania) 15.02.2007 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 19997/02« Գրադինարն ընդդեմ Մոլդովայի (Gradinar v. Moldova) 08.04.2008 թվականի որոշումը« գանգատ թիվ 7170/02)» (տե՛ս Ֆրունզիկ Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 որոշման 18-20-րդ կետերը)։
Վերահաստատելով Ֆ.Գալստյանի գործով որոշմամբ ձևավորած իրավական դիրքո-րոշումը՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ դատարանը պարտավոր է իր դատական ակտում ամրագրել և թույլատրելիության« վերաբերելիության ու արժանահավատության տե-սանկյունից գնահատման ենթարկել այն ապացույցները« որոնց վրա հիմնված են դատարա-նի հետևությունները« ինչպես նաև նշել այս կամ այն ապացույցն անարժանահավատ համա-րելու փաստարկները (ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 371-րդ հոդվածի 3-րդ կետ)։ Հակառակ դեպքում ապացույցների գնահատումը« դրա արդյունքում դատարանի հա-մապատասխան ներքին համոզմունքի ձևավորումը կկրեն սուբյեկտիվ բնույթ« կհանգեցնեն կամայականության և անձի արդար դատաքննության իրավունքի խախտման՝ սահմանափա-կելով նաև դատական ակտի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը ստուգելու վերա-դաս դատարանի հնարավորությունը։
33. Սույն որոշման 29-32-րդ կետերում կատարված իրավական վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ գործի լուծման համար ապացույցների բա-վարարությունը որոշելու չափանիշները սերտորեն փոխկապակցված են և փոխադարձաբար պայմանավորում են միմյանց։ Գործի լուծման համար բավարար ապացույցներ ասելով` պետք է հասկանալ թույլատրելի« վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների համակցու-թյուն« որը« հաղթահարելով անմեղության կանխավարկածը« անաչառ դիտորդի մոտ կձևա-վորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն անձի մեղավորության վերաբերյալ« ինչ-պես նաև կհաստատի գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքները և հնարավորություն կտա կայացնել հիմնավորված և պատճառաբանված որոշում։
Ս.Սաքանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանը նաև արձանագրել է. «Ապացույցների բավարարությունը չի կարող որոշվել թվաբանական ցուցանիշով (…) ։ Ակնհայտ է« որ ապացույցները բավարար չեն« եթե`
1) գործում բացակայում է որևէ ապացույց գործի ճիշտ լուծման համար նշանակու-թյուն ունեցող որևէ հանգամանքի պարզման համար«
2) եղած ապացույցը թույլ չի տալիս պարզել այդ հանգամանքը անհրաժեշտ խորու-թյամբ և լրիվությամբ«
3) այդ հանգամանքի ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում։» (տե՛ս Սիրակ Սա-քանյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԷԴ/0058/01/10 որոշման 17-րդ կետը)։
Այսպիսով« Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է« որ քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի «հիմնա-վոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշը։ Ընդ որում« «հիմնավոր կասկածից վեր» ապացուցողական չափանիշ ասելով« պետք է հասկանալ փաստական տվյալների (ապա-ցույցների) այնպիսի համակցություն« որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականու-թյունը։ Վերոգրյալը չի նշանակում« որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդ-հանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած« սակայն այդպիսի կասկածի հավանակա-նության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր)։ Այլ խոսքով՝ մե-ղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապա-ցույցների այնպիսի ծավալով« որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկա-ցած ողջամիտ կասկած»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 37-րդ հոդվածի համաձայն՝ «Հանցակցություն է համարվում երկու կամ ավելի անձանց դիտավորյալ համատեղ մասնակցությունը դիտավորյալ հանցա-գործությանը»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 38-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Կատարողի հետ մեկտեղ հանցակիցներ են համարվում կազմակերպիչը« դրդիչը և օժանդակողը։
2. Կատարող է համարվում այն անձը« ով անմիջականորեն կատարել է հանցանքը կամ դրա կատարմանն անմիջականորեն մասնակցել է այլ անձանց (համակատարողների) հետ համատեղ« ինչպես նաև հանցանքը կատարել է այլ այնպիսի անձանց օգտագործելու միջոցով« ովքեր օրենքի ուժով ենթակա չեն քրեական պատասխանատվության կամ հան-ցանքը կատարել են անզգուշությամբ։ (....)»։
Հանցակցության հատկանիշների և ձևերի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանն իրավա-կան դիրքորոշում է արտահայտել Ա.Մաթևոսյանի և Ռ.Հարությունյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Ալիկ Ռուդիկի Մաթևոսյանի և Ռաֆիկ Արայիկի Հարությունյանի գործով Վճռաբեկ դա-տարանի 2008 թվականի հուլիսի 25-ի թիվ ՎԲ-48/08 որոշման 28-29-րդ կետերը)« ինչպես նաև Ա.Միքայելյանի և Ա.Վաղարշակյանի գործով որոշման մեջ (տե՛ս Արամ Արշավիրի Մի-քայելյանի և Արայիկ Ժորժիկի Վաղարշակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվա-կանի դեկտեմբերի 5-ի թիվ ԵԱՔԴ/0174/01/11 որոշման 17-րդ կետը)։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Հանցանքը համար-վում է մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ կատարված« եթե դրան մասնակցել են այնպիսի համակատարողներ« ովքեր նախապես՝ մինչև հանցագործությունն սկսելը« պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին»։
Մի խումբ անձանց կողմից նախնական համաձայնությամբ հանցանք կատարելու հարցերին Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Հ.Սարգսյանի և այլոց գործով որոշման մեջ (տե՛ս Հակոբ Հայկի Սարգսյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի մայիսի 11-ի թիվ ԼԴ /0136/01/10 որոշման 11-18-րդ կետերը) և իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «Նախնական համաձայնությամբ գործող անձանց պարագայում (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի 2-րդ մաս) հանցագործության մասնակիցները մինչև հանցանքի օբյեկտիվ կողմը կազմող գործողություններն սկսելը պայմանավորվում են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին։ Ընդ որում« համաձայնությունը ձեռք է բերվում խմբի անդամների կողմից գործողությունների համատեղ կատարման ուղղվածության« հան-ցագործության կատարման տեղի« ժամանակի« եղանակի և միջոցների« ինչպես նաև խմբի անդամների միջև դերաբաշխման շուրջ։ Հանցակցության այս ձևում հանցագործության կա-տարման մեխանիզմների կոնկրետացումը թերի է և ոչ լիարժեք« թերի են նաև հանցակիցների միջև դերակատարման բաշխումը և պայմանները»։
Սույն գործի փաստական տվյալներից և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույց-ներից երևում է« որ ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանը մեկ այլ անձի հետ նախնական հա-մաձայնությամբ կատարել է ուրիշի գույքի բացահայտ հափշտակություն։
Նախաքննության ընթացքում Գ.Հարությունյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել և հրաժարվել է մեղադրանքի շուրջ ցուցմունք տալուց, իսկ դատաքննու-թյան ընթացքում տված ցուցմունքով պնդեց, որ կողոպուտը կատարել է միայնակ՝ առանց ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի մասնակցության։
Ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանը նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով և առերես հարցաքննությամբ մշտապես պնդել է« որ կողոպուտ չի կատարել։
Սույն դատավճռի «Գործի դատավարական նախապատմությունը» մասում մեջբեր-ված, նախաքննության ընթացքում ձեռք բերված և մեղադրական եզրակացությամբ գնա-հատված ցուցմունքներից և արձանագրությունից ուղղակիորեն չի հետևում, որ ամբաստան-յալ Հ.Պետրոսյանն ամբաստանյալ Գ.Հարությունյաի հետ նախնական համաձայնությամբ, այսինքն՝ նրա հետ պայմանավորվելով կողոպուտը համատեղ կատարելու մասին, համաձայ-նություն ձեռք բերվելով իրենց գործողությունների համատեղ կատարման ուղղվածության« հանցագործության կատարման տեղի և եղանակի, ինչպես նաև իրենց միջև դերաբաշխման հարցերի շուրջ, տուժողի կյանքի և առաողջության համար ոչ վտանգավոր բռնությամբ կա-տարել է կողոպուտ։
Չնայած նշվածներին, նախաքննության մարմինը, ապացուցման առարկայի՝ ամբաս-տանյալների կողմից նախնական համաձայնությամբ ու տուժողի կյանքի և առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնությամբ կողոպուտ կատարելու վերաբերյալ ձեռք չբերելով գոր-ծին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջություն, իսկ ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանին առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված լինելու վերա-բերյալ բոլոր չփարատված կասկածները չմեկնաբանելով հօգուտ նրա, այնուամենայնիվ նրան մեղադրանք է առաջադրել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176 հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով։
Փաստորեն, նախաքննական մարմինը թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածի 3-րդ և 4-րդ մասերով երաշխավորված` անձի մեղավորության մա-սին հետևությունը ենթադրությունների վրա չհիմնելու« ինչպես նաև բոլոր չփարատված կաս-կածները հօգուտ մեղադրյալի մեկնաբանելու սկզբունքների խախտում։
Դատաքննությամբ ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանը նույնպես պնդեց, որ չի կատարել իրեն մաղսագրված արարքը։
Թեև դատաքննությամբ ամբաստանյալների կողմից կողոպուտը նախնական համա-ձայնությամբ ու տուժողի կյանքի և առաողջության համար ոչ վտանգավոր բռնությամբ կա-տարելու և ամբաստայալ Հ.Պետրոսյանի կողմից նշված հանցանքը կատարելու մասով նը-րանց առաջադրված մեղադրանքները հիմնավորող որևէ նոր փաստական տվյալ և ապա-ցույցներ ձեռք չբերվեցին ու հետազոտված և ձեռք բերված ապացույցների համադրմամբ ու համակցության մեջ դրանց գնահատմամբ ապացուցվեց, որ ամբաստանյալ Գ.Հարություն-յանը մեկ այլ անձի հետ նախնական համաձայնությամբ ու տուժողի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնությամբ կատարել է կողոպուտ, իսկ ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանին առա-ջադրված մեղադրանքը բավարար և հավաստի ապացույցների համակցությամբ չհաստատ-վեց, սակայն ամբաստանյալներին մեղսագրվող արարքների և դրանց հատկանիշների ապա-ցուցման բեռը կրող, նրանց մեղքը հաստատելու համար բավարար ապացույցներ ներկա-յացնելու պարտականություն ունեցող մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունում նշված նույն հիմնավորումներով՝ ապացույցների գնահատմամբ, ապացուցված համարեց ամբաս-տանյալներին մեղադրական եզրակացության մեջ նշված ձևակերպմամբ առաջադրված մե-ղադրանքները։
Դատարանը, համադրելով ու համակցության մեջ գնահատելով դատաքննությամբ ձեռք բերված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցներն ու գործի փաստական տվյալները, զերծ մնալով ինտուիցիայից« ենթադրություններից և այլ անհաշվետու զգացմունքներից, հաշ-վի առնելով վերը նշված հիմնավորումները, պատճառաբանություններն ու վերլուծությունը, գործի բոլոր հանգամանքների լրիվ« օբյեկտիվ և բազմակողմանի քննության արդյունքում ձևավորված ներքին համոզմամբ հանգում է եզրակացության, որ ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ ձեռք չի բերվել բավարար, վերաբերելի և հավաստի ապացույց-ների այնպիսի համակցություն, որով հնարավոր կլինի ապացուցված համարել, որ վերը նըշ-ված կողոպուտն ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանը կատարել է ամբաստանյալ Հ.Պետրոս-յանի հետ նախնական համաձայնությամբ՝ տուժողի կյանքի և առողջության համար ոչ վը-տանգավոր բռնությամբ, իսկ ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը, նկատի ունենալով, որ ինչպես նախաքննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ նշված հետևությունը հերքող ապացույցներ ձեռք չեն բերվել, մասնավորապես՝ չի ապացուց-վել, որ իրենց վերագրվող արարաքները կատարելուց առաջ՝ մինչև հանցանքի օբյեկտիվ կող-մը կազմող գործողություններն սկսելը, ամբաստանյալները պայմանավորվել են հանցանքը համատեղ կատարելու մասին և նրանց միջև համաձայնություն է ձեռք բերվել իրենց գործո-ղությունների համատեղ կատարման ուղղվածության« հանցագործության կատարման տեղի« ժամանակի« եղանակի և միջոցների« ինչպես նաև իրենց միջև դերաբաշխման շուրջ։
Դատարանը« մեջբերված փաստերը վերլուծելով Վճռաբեկ դատարանի վերը շա-րադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, ղեկավարվելով անմեղության կանխա-վարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների և դատաքննու-թյան ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների վրա« ամբաստանյալների մեղա-վորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրանց օգտին մեկնաբանելով, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան հաստատված է համա-րում, որ.
- ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանը մեկ այլ անձի՝ ոչ ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի հետ նախնական համաձայնությամբ և տուժողի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնու-թյամբ կատարել է կողոպուտ, ինչը հաստատվում է ինչպես նրա խոստովանությամբ, այնպես էլ քրեական գործով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների համակցությամբ,
- ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանը չի կատարել իրեն մեղսագրվող արարքը, նկատի ու-նենալով, որ նրան առաջադրված մեղադրանքը նախաքննության ընթացքում չի հիմնավոր-վել գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջու-թյամբ, իսկ դատաքննությամբ ձեռք չբերվեցին այլ ապացույցներ և փաստական տվյալներ, որոնցով կարող էր հիմնավորվել նրան առաջադրված մեղադրանքը, ու որ սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։
Այսինքն, դատարանն ապացույցների բավարար համակցությամբ և հիմնավոր կաս-կածից վեր ապացուցողական չափանիշներով հաստատված չի համարում« որ ամբաստան-յալն Հ.Պետրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը։
Այլ խոսքով, դատարանը համակցության մեջ գնահատելով ձեռք բերված և հետա-զոտված ապացույցները, գտնում է« որ դրանք բավարար չեն« որպեսզի հաղթահարվի ան-մեղության կանխավարկածը` անաչառ դիտորդի մոտ ձևավորի հիմնավոր կասկածից վեր համոզվածություն ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի մեղավորության վերաբերյալ« ինչպես նաև հաստատվեն գործով ապացուցման առարկան կազմող մյուս հանգամանքներն ու հնարավոր լինի կայացնելու հիմնավորված և պատճառաբանված մեղադրական դատավճիռ, քանի որ եղած ապացույցները թույլ չեն տալիս պարզել ապացուցման առարկա հանդիսացող հան-գամանքներն անհրաժեշտ խորությամբ ու լրիվությամբ« ամբաստայալ Հ.Պետրոսյանի կող-մից իրեն վերագրվող արարքի կատարման ապացուցվածությունը կասկած է հարուցում և բացակայում է փաստական տվյալների (ապացույցների) այնպիսի համակցություն« որը բա-ցառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը։
Այլ կերպ` ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանին առաջադրված մեղադրանքը կազմող փաստական հանգամանքները չեն հիմնավորվել ապացույցների այնպիսի ծավալով« որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած։ Տվյալ պա-րագայում նրան դատապարտելու համար ապացույցների բավարար համակցությամբ չի հաղթահարվում նրա անմեղության կանխավարկածը« նրան առաջադրված մեղադրանքում նշված արարքը նրա կողմից կատարելու կասկածը չի փարատվում ու չի ապացուցվում նրա մեղավորությունը։ Հետևաբար նրան առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված լինելու վե-րաբերյալ բոլոր կասկածները« որոնք պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում չեն փարատվել« դատարանը մեկնաբանում է հօգուտ նրա։
Այսպիսով, դատարանը« մեջբերված փաստերը վերլուծելով Վճռաբեկ դատարանի վե-րը շարադրված իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով« հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դա-տական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա« դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա ամբաս-տանյալ Հ.Պետրոսյանի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգ-տին մեկնաբանելով, հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապա-տասխան հաստատված է համարում, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված ապացույցներով չի հիմնավորվել« իսկ դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցներով չհաստատվեց նրան առաջադրված մեղադրանքը։
Ինչ վերաբերվում է տուժողի և վկա Յու.Առաքելյանի ցուցմունքներին ու դրանցում նշված փաստական տվյալներին, ապա դատարանը գտնում է, որ դրանք հիմնավոր կաս-կածից վեր ապացուցողական չափանիշ չեն կարող համարվել և դրանցով չի կարող ապա-ցուցված համարվել, որ ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը՝ հետևյալ պատճառաբանություններով.
- դեպքի վայրում կամ դրան հարակից տարածքում ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի գտնվելու կամ ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանի կողմից նրան և վկա Յու.Առաքելյանին գըլ-խի շարժումով իր ու տուժողի հետևից քայլելու կամ նույն տաքսի ավտոմեքենայով դեպքի վայրից փախչելու մասին քննությամբ չհաստատված կամ չհերքված փաստական հանգա-մանքները չեն կարող համարվել ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանին առաջադրված մեղադրան-քը հիմնավորող բավարար, վերաբերելի և հավաստի ապացույցներ,
- տուժողի այն ենթադրությունը, որ իրեն կողոպտած անձանցից ճերմակ մաշկի գույն ունեցող անձը կարող է լինել ամբաստանյալ Հ.Պետորսյանը, չի կարող «հիմնավոր կասկա-ծից վեր» ապացուցողական չափանիշ համարվել, նկատի ունենալով, որ ինչպես նախա-քննությամբ, այնպես էլ դատաքննությամբ նա չի պնդել, որ իրեն կողոպտել է նաև ամբաս-տանյալ Հ.Պետրոսյանը։
Ինչ վերաբերվում է ենթադրություններին, ապա դրանց վերաբերյալ Վճռաբեկ դատա-րանն արդեն իսկ իրավական դիրքրոշում է հայտնել վերը նշված որոշումներով, ուստի դա-տարանը հարկ չի համարում այդ մասով կրկնել հիշյալ դիրքորոշումները։
Միաժամանակ, դատարանն անհրաժեշտ է համարում փաստել, որ ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանն ակնադիտորեն չի կարող համարվել ճերմակ մաշկ ունցող անձ, նկատի ունե-նալով, որ արդի հայերենի բացատրական բառարանի համաձայն՝ ճերմակը շատ սպիտակ գույնն է, ձյունագույնը, ինչպիսին չի կարող համարվել ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյաննի մաշ-կի գույնը։
Դատարանը նաև արձանագրում է, որ նախաքննության ընթացքում տուժողը չի ճա-նաչել ի թիվս այլ անձանց իրեն ճանաչման ներկայացված ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանին, ինչի վերաբերյալ կազմված արձանագրությունը չի գնահատվել նախաքննության մարմնի կողմից։
Ամփոփելով վերոգրյալ իրավական վերլուծությունները, դատարանը հանգում է հետ-ևության, որ ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանին առաջադրված մեղադրանքի ծավալում պետք է կատարվի փոփոխություն, և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի խմբի կազմում, նախնական համաձայնությամբ՝ տուժողի առողջության համար ոչ վտանգավոր բռնությամբ կատարած կողոպուտի համար, նկատի ունենալով, որ դատաքննությամբ չհաս-տատվեց, իսկ նախաքննությամբ չի ապացուցվել, որ կիրառվել է նաև տուժողի կյանքի հա-մար ոչ վտանգավոր բռնություն, որպիսի մեղադրանքը հաստատվում է ինչպես ամբաստան-յալ Գ.Հարությունյանի խոստովանությամբ, այնպես էլ քրեական գործով ձեռք բերված և դա-տաքննությամբ հետազոտված մյուս ապացույցների համակցությամբ։
Ինչ վերաբերվում է ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանի այն պատճառաբանությանը, որ հանցանքը կատարել է միայնակ, ապա դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, և նշված պատճառաբանությամբ նա ցանկանում է պատասխանատվությունից զերծ պահել դեռևս չը-հայտնաբերված հանցակցին։
Միաժամանակ, դատարանը կրկին համոզմունք է հայտնում կատարված հանցագոր-ծությանն ամբաստանյալ Հ.Պետրոսյանի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու մասին ու գտնում է, որ վերը նշված և նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները սպառված լինելու հիմքով նա պետք է ճանաչվի անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդ-վածի 2-րդ մասի 1-ին ու 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացվի։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ «Քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման« իսկ գործի վարույթը ենթակա է կարճ-ման` կատարված հանցագործությանը կասկածյալի կամ մեղադրյալի մասնակցությունն ապացուցված չլինելու արդյունքում« եթե սպառված են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները»։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 366-րդ հոդվածի համաձայն՝
«(…) 2. Դատարանը պարտավոր է սույն օրենսգրքի 35 հոդվածի առաջին մասի 1-3-րդ կետերով և երկրորդ մասով նախատեսված հիմքերից որևէ մեկի առկայության դեպքում տվյալ դատական նիստում կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթը, հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և հետևանքները, նրա հանցավոր մտա-դրության իրականացման աստիճանը, այնպես էլ դատաքննության ընթացքում ուսումնա-սիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղ-մացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա մասնակիորեն խոստովանեց կատարած հանցանքը։
Ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Գ.Հարությունյանի հանցավոր մտադ-րության իրականացման աստիճանը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատ-վությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը« հանցագործության կատարման հանգա-մանքներն ու եղանակը« նրա մեղքի ձևը« ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգա-մանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբա-նական ու քրեաիրավական բնութագրից և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ու 61-րդ հոդ-վածներով սահմանված՝ արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դա-տապարտվի մինչև 4 տարի ժամկետով ազատազրկման և «Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին Հանրապետության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով համաներում հայտարարելու մասին» 01.11.2018թ. ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդված 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն պետք է ազատվի պատժից, նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը պետք է վերացվի, և նա անհա-պաղ պետք է ազատվի դատական նիստի դահլիճում, նկատի ունենալով, որ առկա չեն նշված օրենքով սահմանված սահմանափակումները։
Դատարանը քննության առնելով Հովիկ Թաշչյանի ընդդեմ Գագիկ Հարությունյանի՝ 220.000 ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում, բռնագան-ձելու պահանջի մասին հայցը, գտնում է, որ այն հիմնավորված և ապացուցված է ու պետք է բավարավի ամբողջությամբ։
Դատարանը, քննության առնելով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցը, գտնում է, որ իրեղեն ապացույց ճանաչված «HP» մոդելի նոթբուք համակարգիչը և ուսապարկը պետք թողնվեն տուժող Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանի տնօրինմանը։
Վերոգրյալների հիման վրա ու ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գըրքի 119-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 367-րդ և 369-372-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

1. Գագիկ Վրեժի Հարությունյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին և 4-րդ կետերով ու դատապարտել ազատազրկման 3 (երեք) տարի ժամկետով։
«Էրեբունի-Երևանի հիմնադրման 2800-ամյակի և Հայաստանի առաջին Հանրապե-տության անկախության հռչակման 100-ամյակի կապակցությամբ քրեական գործերով հա-մաներում հայտարարելու մասին» 01.11.2018թ. ՀՀ օրենքի 2-րդ հոդված 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ Գ.Հարությունյանին ազատել պատժից։
Գ.Հարությունյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնել և նրան ան-հապաղ ազատել դատական նիստի դահլիճում։
2. Հովակիմ Սևակի Պետրոսյանին ճանաչել անմեղ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 176-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին ու 4-րդ կետերով առաջադրված մեղադրանքում և արդարացնել՝ կատարված հանցագործությանը նրա մասնակցությունն ապացուցված չլինելու և նոր ապա-ցույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորություններն սպառված լինելու հիմքով։
Հ.Պետրոսյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, վերացնել։
Իրեղեն ապացույցը՝ «HP» մոդելի նոթբուք համակարգիչը և ուսապարկը, թողնել տու-ժող Հովիկ Գարո Մայքի Թաշչյանի տնօրինմանը։
Գագիկ Հարությունյանից հօգուտ Հովիկ Թաշչյանի բռնագանձել 220.000 (երկու հար-յուր քսան հազար) ՀՀ դրամ՝ որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ