•ործ ԵԿԴ/0140/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Գեոր•ի Սար•սյանի


մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հարություն Սար•սյանի
պաշտպան` Էդուարդ Աղաջանյանի


2016 թվականի դեկտեմբերի 12-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի`


Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանի` ծնված 22.10.1948 թվականին Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակար• կրթությամբ, աշխատել է ՙՖիլա•ո՚ տաքսի ծառայությունում որպես վարորդ, հանդիսանում է թոշակառու, դատվածություն չունեցող, ամուսնացած, բնակվում է Երևան քաղաքի, Ավան, Աճառյան փողոցի 13-րդ շենքի 25-րդ բնակարանում:

Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
2016 թվականի մարտի 17-ի որոշմամբ Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել ստորա•րություն չհեռանալու մասին:







Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2016 թվականի մարտի 05-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավա• քննիչ Շ.Գրի•որյանի կողմից որոշում է կայացվել` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով թիվ 13123216 քրեական •ործը հարուցելու մասին:
2016 թվականի մարտի 17-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավա• քննիչ Շ.Գրի•որյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13123216 քրեական •ործով կասկածյալ Ռուբեն Ազիզյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորա•րություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ:
2016 թվականի մարտի 23-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավա• քննիչ Շ.Գրի•որյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13123216 քրեական •ործով Ռուբեն Միհրանի Ազիզյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա 2016 թվականի փետրվարի 25-ին ժամը 15:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Պուշկին և Տերյան փողոցների խաչմերուկում իր կողմից շահա•ործվող ՙԲիդ՚ մակնիշի ավտոմեքենայի 34 PO 902 հաշվառման համարանիշներին փակցրել է սև կպչուն թաղանթներ և դրանում առկա ՙP՚ տառը ձևափոխել է ՙR՚ տառի, իսկ ՙO՚ տառը` ՙQ՚ տառի ու այդ կերպով պատրաստել է կեղծ հաշվառման համարանիշներ, որոնք նույն օրը` ժամը 15:30-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցում հայտնաբերվել են ծառայություն իրականացնող ՀՀ ոստիկանության ՃՈ տեսուչ Վարդ•ես Պողոսյանի կողմից:
2016 թվականի մայիսի 19-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավա• քննիչ Շ.Գրի•որյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13123216 քրեական •ործով թվով 7 լուսանկարները, Լիլիթ Հակոբյանի անվամբ հաշվառված ՙBYD՚ մակնիշի ավտոմեքենայի հառվառման վկայա•րի պատճենը ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի մայիսի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավա• քննիչ Շ.Գրի•որյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13123216 քրեական •ործով Ռուբեն Ազիզյանին 23.03.2016 թվականին առաջադրված մեղադրանքի ծավալը բովանդակային առումով փոփոխելու և նրան նոր մեղադրանք` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրելու մասին:
2016 թվականի մայիսի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավա• քննիչ Շ.Գրի•որյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 13123216 քրեական •ործով Ռուբեն Միհրանի Ազիզյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով այն բանի համար, որ նա 2016 թվականի փետրվարի 25-ին ժամը 15:20-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Պուշկին և Տերյան փողոցների խաչմերուկում իր կողմից շահա•ործվող ՙԲիդ՚ մակնիշի ավտոմեքենայի ՀՀ ոստիկանության ՙՃանապարհային ոստիկանության՚ ծառայողների կողմից տրված 34 PO 902 հաշվառման համարանիշների P և O տառերին սև կպչուն թաղանթներով լրացումներ կատարելու եղանակով P տառը ձևափոխել է R տառի, իսկ O տառը` Q տառի և այդ կերպով աղավաղել է իրական հաշվառման համարանիշների տվյալները, որից հետո վարչական իրավախախտումներից խուսափելու նպատակով կեղծված հաշվառման համարանիշներով շահա•ործել է հիշյալ ավտոմեքենան, իսկ նույն օրը ժամը 15:30-ի սահմաններում ավտոմեքենայի հաշվառման համարանիշները Ռ.Ազիզյանի կողմից կեղծելու հան•ամանքը Երևան քաղաքի Թումանյան փողոցում հայտնաբերվել է նշված վայրում ծառայություն իրականացվող ՀՀ ոստիկանության ՙՃանապարհային ոստիկանության՚ ծառայության ՃՊԾ 1-ին սպայական •ումարտակի 3-րդ սպայական դասակի տեսուչ Վարդ•ես Պողոսյանի կողմից:
2016 թվականի մայիսի 27-ին քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:

Արա•ացված դատական քննություն.

Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արա•ացված կար•ով անցկացնելու մասին` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս դատախազը չի առարկել արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու կար•ի դեմ:
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751 և 3752 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2016 թվականի դեկտեմբերի 12-ին որոշում է կայացվել արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Այսպիսով, քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կար•ով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արա•ացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հան•եց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանը օ•տա•ործել է իրավունք վերապահող ակնհայտ կեղծ փաստաթուղթ, որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով:
Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն ՙՊատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով՚:
Ամբաստանյալ Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, հանդիսանում կենսաթոշակառու և ունի առողջական խնդիրներ:
Ամբաստանյալ Ռուբեն Ազիզյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ առկա չեն:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 63-րդ հոդվածի համաձայնª ամբաստանյալ Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է ՙՀանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: (….): Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:
Սույն քրեական •ործով Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները` տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից չորսհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկում` առավելա•ույնը երկու տարի ժամկետով:
Հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանի կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հան•ամանքների բացակայությունը, ուստի •տնում է, որ ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ պետք է նշանակել ազատազրկման ձևով:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 360-րդ հոդվածի` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը մի շարք այլ հարցերի հետ միասին պետք է լուծի նաև այն հարցը, թե ամբաստանյալը արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը, թե` ոչ:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն իր` 2007 թվականի հունիսի 12-ի թիվ ՎԲ-124/07 որոշմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ արտահայտել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ վկայակոչված հոդվածի կիրառումը հանցա•ործության տեսակի հետ կապված որևէ սահմանափակման չի ենթարկվում և դրա կիրառումը սահմանափակված չէ նաև հանցավոր արարքի վտան•ավորության աստիճանով ու բնույթով, ինչպես նաև անձանց շրջանակով, որոնց նկատմամբ այն չի կարող կիրառվել: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է. <<ՀՀ քրեական օրենսրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման հիմնական պայմանը պատճառաբանված լինելն է: Նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը պետք է հան•ամանորեն քննության առնի ինչպես հանցա•ործության կատարման, այնպես էլ հանցավորի անձին վերաբերող բոլոր հան•ամանքները: Կարևորն այն է, որ հան•ի հիմնավոր եզրակացության, որ դատապարտյալի ուղղումը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը կրելու>>:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը մեկ այլ` 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ նշել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրա•րված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերական•նման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերական•նելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցա•ործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքա•իծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը:
Սույն •ործով Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանի կատարած հանցանքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում հանցա•ործության կատարման հան•ամանքներն ու •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, կատարած արարքի համար զղջաը, նրա անձը, տարիքը, հիվանդության շակառու լինելը, առողջական խնդիրներ ունենալու հան•ամանքը, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքի բացակայությունը, բացի այդ այն փաստը, որ հանցա•ործությունից հետո զերծ է մնացել այլ հանացավոր արարքներ կատարելուց, հան•ում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու:
Այսպիսով, Դատարանը •տնում է, որ պատժի նպատակներին կարելի է հասնել առանց ամբաստանյալի կողմից ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը կրելու, այսինքն` կիրառելի է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածը` համաձայն որի, եթե դատարանը ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելով հան•ում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին:
Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին պետք է վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական •ործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող` թվով 7 լուսանկարները, Լիլիթ Հակոբյանի անվամբ հաշվառված ՙBYD՚ մակնիշի ավտոմեքենայի հառվառման վկայա•րի պատճենը պետք է` թողնել քրեական •ործին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակամիջոցում:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերն ամբաստանյալ Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ տուժողին պատճառված վնաս սույն •ործով առկա չէ: Բռնա•անձման ենթակա չեն նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-6-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերը, քանի որ 3-րդ, 4-րդ և 6-րդ կետերով նախատեսված ծախս սույն քրեական •ործով առկա չէ, իսկ 2-րդ և 5-րդ կետով նախատեսված դատական ծախսերի վերաբերյալ տվյալները բացակայում են: Ավելին` նման պահանջ դատարանին չի ներկայացվել:

Եզրափակիչ մաս.

Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 116-րդ, 119-րդ, 309-րդ, 357-360-րդ, 365-րդ, 369-րդ, 372-րդ, 3751 և 3753-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց`

Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և նրան դատապարտել ազատազրկման 6 /վեց/ ամիս ժամանակով:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 70-րդ հոդվածի կար•ով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 1 /մեկ/ տարի ժամկետով:
Ռուբեն Միրհրանի Ազիզյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին վերացնել դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու պահից:
Դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո, քրեական •ործով այլ փաստաթուղթ հանդիսացող թվով 7 լուսանկարները, Լիլիթ Հակոբյանի անվամբ հաշվառված ՙBYD՚ մակնիշի ավտոմեքենայի հառվառման վկայա•րի պատճենը թողնել քրեական •ործի նյութերին կցված` դրա պահելու ամբողջ ժամանակաշրջանում:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով):

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ