•ործ ԵԿԴ/0134/01/16
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը

Նախա•ահությամբ դատավոր` Արմեն Բեկթաշյանի
քարտուղարությամբ` Գեոր•ի Սար•սյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Անդրանիկ Սիմոնյանի
պաշտպան` Լիաննա Գասպարյանի
տուժող` Գա•իկ Հարությունյանի
2016 թվականի սեպտեմբերի 05-ին, Երևան քաղաքում, դռնբաց դատական նիստում, քննեց քրեական •ործն ըստ մեղադրանքի`

Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի` ծնված 31.07.1980 թվականին Երևան քաղաքում, ազ•ությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, չի աշխատում, իր հայտարարությամբ ամուսնալուծված, միջնակար• կրթությամբ, նախկինում դատված, հաշվառված է ք.Երևան Նոր Խարբերդ 13-րդ փողոցի 14-րդ տանը:
Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանը մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով:
2016 թվականի մայիսի 06-ի որոշմամբ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը:

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի դեկտեմբերի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից որոշում է կայացվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով թիվ 15802515 քրեական •ործը հարուցելու մասին:
2015 թվականի դեկտեմբերի 04-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15802515 քրեական •ործով Գ.Հարությունյանին տուժող ճանաչելու մասին:
2016 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15802515 քրեական •ործով Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանին որպես մեղադրյալ ներ•րավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել` ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով այն բանի համար, որ նա խարդախություն կատարելու նախնական դիտավորությամբ, 2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին 2 օր ժամանակավոր 70.000 ՀՀ դրամ վճարելու պայմանով և 50.000 ՀՀ դրամ նախապես վճարելով` Վահե Վասիլյանից վարձույթով վերցնելով Արարատ Մեջլումյանին պատկանող ԲՄՎ ԻՔՍ 5BMW X5 մակնիշի 40 CC 010 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան` նույն օրը ք.Երևան Արմենակ Արմենակյան փ.13-րդ հասցեում •տնվող ՙՆորք-Մարաշ՚ բժշկական կենտրոնի դիմաց խաբեությամբ և իրականությունը խեղաթյուրելով` նշված ավտոմեքենան ներկայացնելով որպես վիրահատության պատրաստվով իր մորաքրոջ որդու ավտոմեքենան և հետա•այում անվանափոություն կատարելու պատրվակոց 4.000 ԱՄՆ դոլարով վաճառել է Գա•իկ Հարությունյանին` այդպիսով խարդախությամբ հափշտակել է Գ.Հարությունյանին պատկանող խոշոր չափի 1.925.000 ՀՀ դրամին համարժեք 4000 ԱՄՆ դոլարը:
2016 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15802515 քրեական •ործով մեղադրյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորա•րություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ:
2016 թվականի փետրվարի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15802515 քրեական •ործով մեղադրյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին:
2016 թվականի փետրվարի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15802515 քրեական •ործով ԲՄՎ ԻՔՍ 5BMW X5 մակնիշի 40 CC 010 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենանորպես իրեղեն ապացույց ճանաչելու և սեփականատեր Արարատ Մեջլումյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնելու մասին:
2016 թվականի փետրվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15802515 քրեական •ործով Վ.Մելիք-Ստեփանյանի կողմից •րված ստացականը ապացույց ճանաչելու մասին:
2016 թվականի փետրվարի 25-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից միջնորդություն է ներկայացվել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան մեղադրյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ երկու ամիս ժամկետով որպես խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու մասին:
2016 թվականի փետրվարի 25-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 1502515 քրեական •ործով մեղադրյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ երկու ամիս ժամկետով որպես խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու մասին:
2016 թվականի փետվարի 29-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15802515 քրեական •ործի վարույթը կասեցնելու մասին` մեղադրյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի •տնվելու վայրը անհայտ լինելու պատճառով:
2016 թվականի մայիսի 06-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15802515 քրեական •ործի վարույթը վերսկսելու մասին:
2016 թվականի մայիսի 06-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից կրկին քննարկվել է մեղադրյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորման հարցը և քննիչի կողմից ներկայացված միջնորդությունը բավարարվել է` դատարանի կողմից վերահաստատվել է 25.02.2016 թվականի որոշմամբ երկու ամիս ժամանակով որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը:
2016 թվականի մայիսի 18-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15802515 քրեական •ործով մեղադրյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի •ույքի վրա կալանք դնելու մասին:
2016 թվականի մայիսի 25-ին քրեական •ործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:

Արա•ացված դատական քննություն.

Մինչ դատաքննության սկսվելը` ամբաստանյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանը միջնորդություն է ներկայացրել` դատական քննությունն արա•ացված կար•ով անցկացնելու մասին` հայտարարելով, որ առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում, •իտակցում է արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, միջնորդությունը ներկայացնում է կամավոր, պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո:
Մեղադրողը չի առարկել արա•ացված կար•ով դատաքննություն անցկացնելու կար•ի դեմ:
Դատարանը պարզելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 3751-րդ և 3753-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները, 2016 թվականի օ•ոստոսի 19-ին որոշում է կայացվել արա•ացված կար•ով դատական քննություն անցկացնելու մասին:
Այսպիսով, քրեական •ործով ձեռք բերված ապացույցների ընդհանուր կար•ով սահմանված հետազոտություն չկատարելով, արա•ացված դատաքննությամբ հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները, դատարանը հան•եց այն համոզման, որ ամբաստանյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի կատարել է ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցա•ործություն` որպիսի արարքի համար նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի:
Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանը ենթակա է պատժի կատարած արարքի համար:

Դատարանի իրավական վերլուծությունները.

ՀՀ քրեական օրենս•րքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙՀանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներ•ործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հան•ամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցա•ործությունները կանխելու համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` ՙՊատժի նպատակն է վերական•նել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցա•ործությունները՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածը սահմանում է` ՙ1. Հանցա•ործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենս•րքի Ընդհանուր մասի դրույթները: 2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցա•ործության` հանրության համար վտան•ավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութա•րող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հան•ամանքներով: 3. Հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚:

Ամբաստանյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել, զղջացել է կատարած արարքի համար, Շեն•ավիթ վարչական շրջանի 6-րդ տեղամասի լիազորի կողմից տրված տեղեկանքի համաձայն բնութա•րվում է դրականորեն:
Դատարանը ամբաստանյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի անձը բնութա•րող հան•ամանք դիտում է այն, որ նա նախաքննության ընթացքում թաքնվել է քննությունից, այդ պատճառով •տնվել է հետախուզման մեջ, որով խոչընդոտել է •ործի քննությանը:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 62-րդ հոդվածի համաձայն որպես ամբաստանյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հան•ամանքներ չկան:
Ամբաստանյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ չկան:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` ՙՊատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հան•ամանքներ են հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը, հանցանքը որպես արհեստ կատարելը՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 84-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է` ՙԱնձը դատվածություն ունեցող է համարվում մեղադրական դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելու օրվանից մինչև դատվածությունը մարվելու կամ հանվելու պահը՚:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է` ՙԴատվածությունը, սույն օրենս•րքին համապատասխան, հաշվի է առնվում հանցա•ործության ռեցիդիվի դեպքում և պատիժ նշանակելիս՚:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետը սահմանում է` ՙԱզատազրկումից ավելի մեղմ պատժի դատապարտված անձանց նկատմամբ` նշանակված պատիժը կրելուց մեկ տարի անցնելուց հետո՚:
Նույն հոդվածի 4-րդ մասի 3-րդ կետը սահմանում է` ՙԴատվածությունը մարվում է` ոչ մեծ կամ միջին ծանրության հանցա•ործության համար ազատազրկման դատապարտված անձանց նկատմամբ` պատիժը կրելուց երեք տարի անցնելուց հետո՚:
Նույն հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` ՙԵթե անձն օրենքով սահմանված կար•ով պայմանական վաղաժամկետ ազատվել է պատիժը կրելուց, կամ պատժի չկրած մասը փոխարինվել է ավելի մեղմ պատժով, ապա դատվածությունը մարելու ժամկետը հաշվարկվում է հիմնական պատիժը և լրացուցիչ պատիժը կրելուց ազատելու պահից՚:
Նույն հոդվածի 7-րդ մասը սահմանում է` ՙԵթե անձը մինչև դատվածությունը մարվելը նոր հանցանք է կատարում, ապա դատվածության մարման ժամկետն ընդհատվում է: Առաջին հանցա•ործության համար դատվածությունը մարվելու ժամկետը հաշվարկվում է վերստին` վերջին հանցա•ործության համար պատիժը (հիմնական և լրացուցիչ) փաստորեն կրելուց հետո: Այդ դեպքում անձը երկու հանցա•ործությունների համար էլ դատված է համարվում մինչև դրանցից առավել ծանր հանցա•ործության համար դատվածությունը մարվելու ժամկետը լրանալը՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ՙՀանցա•ործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար՚:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1 հոդվածը սահմանում է`
1. Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի, վտան•ավոր և առանձնապես վտան•ավոր ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվում կատարված հանցա•ործությունների քանակը, բնույթը և ծանրությունը, այն հան•ամանքները, որոնց հետևանքով նախկին պատիժը բավարար չի եղել մեղավորի ուղղման համար, ինչպես նաև նոր հանցա•ործության բնույթը, ծանրությունը և հետևանքները:
2. Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի համար նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել սույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված առավելա•ույն պատժի կեսից:

Ամբաստանյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանը Արարատ և Վայոց Ձորի մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2014 թվականի նոյեմբերի 18-ի դատավճռով ՀՀ քրեական օրենս•րքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով դատապարտվել է 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման և պատիժի կրման սկիզբը հաշվել է 2014 թվականի նոյեմբերի 18-ից, սակայն դեռևս դատվածությունը չմարված` 2015 թվականի նոյեմբերի 23-ին Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանը կատարել է միջին ծանրության նոր հանցա•ործություն, որով էլ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի դատվածության մարման ժամկետն ընդհատվել է, հետևաբար Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նախկին դատվածությունը մարված չէ և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի ուժով, այն է` ՙՀանցա•ործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար՚:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ՏԴ/0071/01/13 որոշման մեջ արա•ացված դատաքննության արդյունքում հանցա•ործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու խնդրի վերբերյալ արտահայտել է հետևյալ դիրքորոշումը` /.../ ՀՀ քրեական օրենս•իրքը հանցա•ործությունների ռեցիդիվի, իսկ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•իրքը դատական քննության արա•ացված կար• կիրառելու պարա•այում նախատեսում են պատիժ նշանակելու տարբեր կանոններ, որոնցից յուրաքանչյուրի կիրառումն անձի համար տարբեր իրավական հետևանքներ է առաջացնում:
Այսպես` ռեցիդիվի պարա•այում, կախված դրա տեսակից, նախատեսվում է ՀՀ քրեական օրենս•րքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի նվազա•ույն չափի պարտադիր խստացում (ռեցիդիվի դեպքում նշանակված պատիժը չի կարող պակաս լինել առավելա•ույն պատժի կեսից, վտան•ավոր ռեցիդիվի դեպքում` 2/3-ից, առանձնապես վտան•ավոր ռեցիդիվի դեպքում` 3/4-ից), իսկ արա•ացված դատաքննության դեպքում` կատարված հանցա•ործության համար նախատեսված առավել խիստ պատժի պարտադիր մեղմացում (նշանակված պատիժը չի կարող •երազանցել առավել խիստ պատժի 2/3-ը): Այլ խոսքով, ռեցիդիվի և արա•ացված դատաքննության դեպքում առկա են միևնույն հարաբերությունը կար•ավորող երկու հատուկ նորմեր, որոնք նախատեսում են պատիժ նշանակելու տարբեր ընթացակար•:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի միջև առկա է մրցակցություն, իսկ •ործող օրենսդրական կար•ավորումներից պարզ չէ, թե դրանցից որն է ենթակա կիրառման և ինչ կար•ով: Այսինքն` նույն հարցի վերաբերյալ առկա են երկու իրարամերժ, հակասող կանոններ:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1-րդ հոդվածի և ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի միջև հակասության առկայության վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հիմք է ընդունում այն, որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասում առկա՝ ՙսույն օրենս•րքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայով նախատեսված պատիժ՚ և ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասում առկա՝ ՙկատարված հանցա•ործության համար նախատեսված առավել խիստ պատիժ՚ ձևակերպումները ենթադրում են, որ կատարված հանցա•ործության համար նախատեսված պատիժ հասկացությունը պետք է մեկնաբանել որպես քրեական օրենս•րքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սանկցիայի շրջանակներում որոշվող օրենքով սահմանված պատիժ, իսկ խնդրո առարկա ձևակերպումների այնպիսի մեկնաբանումը, որի պայմաններում ՙկատարված հանցա•ործության համար նախատեսված առավել խիստ պատիժը՚ որոշվում է արդեն իսկ ռեցիդիվի կանոնների կիրառմամբ որոշված պատժաչափի սահմաններում, անթույլատրելի է: /.../
/.../ հանցա•ործությունների ռեցիդիվի և արա•ացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու վերաբերյալ մրցակցող նորմերի կիրառման կար•ի և միմյանց հետ հարաբերակցության վերաբերյալ հատուկ (կոլիզիոն) կանոնները բացակայում են, ինչն իրավակիրառ պրակտիկայում դրանց կիրառման կար•ի և հաջորդականության վերաբերյալ բազմաթիվ տարակարծությունների տեղիք է տալիս. մասնավորապես վիճելի է` կարո՞ղ են արդյոք վերոնշյալ նորմերը միաժամանակ կիրառվել, եթե այո, ապա ո՞րն ունի առավելություն և ո՞րն է ենթակա սկզբում կիրառման, եթե ոչ` ո՞ր նորմին պետք է նախապատվությունը տրվի:
ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1-րդ հոդվածում և ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասում կիրառման կար•ն ամրա•րող համապատասխան կանոնի բացակայության պայմաններում վերոնշյալ նորմերի միջև առկա հակասությունը •ործող օրենսդրության շրջանակներում ենթակա է լուծման ընդհանուր կոլիզիոն նորմերի կիրառմամբ:
ՙԻրավական ակտերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` ՙՄիևնույն մարմնի նոր ընդունած իրավական ակտը չպետք է հակասի նախկինում ընդունված և ուժի մեջ մտած հավասար իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտերին: Միևնույն մարմնի ընդունած հավասար իրավաբանական ուժ ունեցող իրավական ակտերի միջև հակասությունների դեպքում •ործում են ավելի վաղ ուժի մեջ մտած իրավական ակտի նորմերը, (...)՚:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 375.3-րդ հոդվածը •ործում է ՙՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասինե 2007 թվականի փետրվարի 21-ին ընդունված ՀՀ ՀՕ-93-Ն օրենքի խմբա•րությամբ, մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1-րդ հոդվածը` ՙՀՀ քրեական օրենս•րքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասին՚ 2011 թվականի մայիսի 23-ին ընդունված ՀՀ ՀՕ-143-Ն օրենքի խմբա•րությամբ: Այսինքն` արա•ացված դատական քննության կար• նախատեսող ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 91-րդ բաժինն ավելի վաղ է ուժի մեջ մտել, քան հանցա•ործությունների ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու կանոններ նախատեսող 67.1-րդ հոդվածը:
Վերոշարադրյալ եզրահան•ումը •նահատելով ՙԻրավական ակտերի մասին՚ ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համատեքստում՝ պետք է •ործի ավելի վաղ ուժի մեջ մտած իրավական ակտը՝ ՙՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու մասինե 2007 թվականի փետրվարի 21-ին ընդունված ՀՀ ՀՕ-93-Ն օրենքով լրացված ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 375.3-րդ հոդվածը:
/.../արա•ացված դատաքննության պարա•այում ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված պատիժ նշանակելու կար•ը հանցանք կատարած անձանց համար ավելի նախընտրելի է ռեցիդիվի դեպքում պատիժ նշանակելու՝ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1-րդ հոդվածով նախատեսված կար•ի համեմատությամբ, քանի որ օրենսդիրն ամբաստանյալի կողմից արա•ացված դատաքննություն կատարելուն համաձայնություն տալու և մեղսա•րված արարքն ընդունելու պարա•այում առանց որևէ սահմանափակումների պատժաչափի նշանակման հարցում արտոնյալ պայմաններ է նախատեսել (արա•ացված դատաքննության էության ու նշանակության վերաբերյալ mutatis mutandis տե՛ս ՀՀ սահմանադրական դատարանի թիվ ՍԴՈ-931 որոշումը):
Մինչդեռ անձի արարքում հանցա•ործությունների ռեցիդիվի առկայության դեպքում ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1-րդ հոդվածով նախատեսված են ՀՀ քրեական օրենս•րքի հատուկ մասի սանկցիայի շրջանակներում անձի նկատմամբ ավելի խիստ պատիժ նշանակելու կանոններ:
Հանցա•ործությունների ռեցիդիվի և արա•ացված դատաքննության դեպքում պատիժ նշանակելու կանոնների հստակ կիրառության վերաբերյալ իրավական կար•ավորման բացակայությունը և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող անորոշություններն ու տարակարծությունները հակասում են ՀՀ քրեական օրենս•րքի 5-րդ հոդվածով ամրա•րված օրինականության սկզբունքի պահանջներին, որոնցից բխում է, որ անձի նկատմամբ պատժի նշանակման կար•ը և չափը իրավական որոշակիության չափանիշներին բավարարող եղանակով պետք է սահմանված լինեն հստակ, մատչելի և կանխատեսելի օրենքով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 375.3-րդ հոդվածի 6-րդ մասի և ՀՀ քրեական օրենս•րքի 67.1-րդ հոդվածի հարաբերակցության իրավական կար•ավորման անորոշությունը և դրանց միջև առկա հակասությունը պետք է լուծվի հօ•ուտ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելու բարենպաստ պայմաններ նախատեսող նորմի, ինչը բխում է ՀՀ Սահմանադրությամբ և միջազ•ային իրավական ակտերով սահմանված մարդու իրավունքների պաշտպանության հիմնարար դրույթներից:

Սույն քրեական •ործով Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որի սանկցիան նախատեսում է հետևյալ պատժատեսակները տու•անք` նվազա•ույն աշխատավարձի հին•հարյուրապատիկից հազարապատիկի չափով, կամ ազատազրկում երկուսից հին• տարի ժամկետով:
Ամբաստանյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ պատժի տեսակը որոշելիս դատարանը հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը, կատարած արարքի հանրության համար վտան•ավորության աստիճանը և բնույթը, այդ թվում` նրա •ործողությունների վտան•ավորության աստիճանը, այն որ կատարել է սեփականության, տնտեսության և տնտեսական •ործունեության դեմ ուղղված հանցա•ործություն և ղեկավարվելով օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման ու մարդասիրության սկզբունքներով` դատարանը հան•ում է այն համոզման, որ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված պատժատեսակներից նվազ խիստ տեսակը` ՙտու•անք՚ պատժատեսակը նշանակելով չի կարող ապահովել պատժի նպատակները, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, բացի այդ դատարանը հաշվի է առնում նաև նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի դրսևորած վարքա•իծը, այն որը •տնվել է հետախուզման մեջ և դրանով խոչընդոտել է նախաքննությանը, ինչպես նաև այն որ չունի մշտական աշխատանք, չի ունեցել բավարար միջոցնել փաստաբանին վարձատրելու համար և դատարանից խնդրել է իր շահերը պաշտպանելու համար ապահովել հանրային պաշտպանի ներկայություն, •ալիս է այն եզրահան•ման, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է միայնª նշանակված պատիժ փաստացի կրելու դեպքում և քանի որ ՀՀ քրեական օրենս•րքի 61-րդ հոդվածի համաձայնª ՙՀանցա•ործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները՚, դատարանը եկավ այն համոզման, որ ամբաստանյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժª ազատազրկման ձևով, որը նա պետք է փաստացի կրի, որով հնարավոր կլինի հասնել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին` սոցիալական արդարության վերական•նմանը, պատժի ենթարկված անձի ուղղմանը և հանցա•ործությունների կանխմանը:
Քննության առնելով ամբաստանյալի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի հարցը` դատարանը •տնում է, որ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` ստորա•րություն չհեռանալու մասին պետք է վերացնել և նրան վերցնել կալանքի դատական նիստերի դահլիճում:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելու հետո` 2016 թվականի փետրվարի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Արարատ Մեջլումյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված ԲՄՎ ԻՔՍ 5 մակնիշի 40 CC 010 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան` պետք թողնել Արարատ Մեջլումյանի տնօրինությանը:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելու հետո այլ փաստաթուղթ հանդիսացող Վախտան• Մելիք-Ստեփանյանի կողմից •րված և տուժող Գա•իկ Հարությունյանին հանձնված ստացականը` պետք է թողնել քրեական •ործի նյութերի կցված դրա պահելու ամբողջ համանակահատվածում:
Դատարանը •տնում է, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 168-րդ հոդվածի 1-ին մաuի 1-ին կետով նախատեսված դատական ծախսերը դատարանի նախաձեռնությամբ ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման, քանի որ տուժողը, հնարավորություն ունենալով իր շահերը դատարանում ներկայացնել, ամբաստանյալին որևէ պահանջ չի ներկայացրել, իսկ 2-8-րդ կետերով նախատեսված դատական ծախսերն արա•ացված դատական քննության կար• կիրառելու դեպքում, համաձայն նույն օրենս•րքի 3753 հոդվածի 8-րդ մասի, ամբաստանյալից ենթակա չեն բռնա•անձման:

Եզրափակիչ մաս.
Ելնելով վերո•րյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 116-րդ, 119-րդ, 357-360-րդ, 3751-րդ և 3753-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց`
Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և նրան դատապարտել ազատազրկման 3 /երեք/ տարի 4 /չորս/ ամիս ժամանակով:
Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի պատժի սկիզբը հաշվել 05.05.2016 թվականից:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո` 2016 թվականի մայիսի 18-ին ՀՀքննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ս.Նազարյանի կողմից կայացված որոշմամբ մեղադրյալ Վախտան• Սամվելի Մելիք-Ստեփանյանի անվամբ սեփականության իրավունքով ՀՀ տարածքում •րանցված անշարժ և շարժական •ույքի վրա դրված կալանքը վերացնել:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելու հետո` 2016 թվականի փետրվարի 18-ի որոշմամբ իրեղեն ապացույց ճանաչված և Արարատ Մեջլումյանի պատասխանատու պահպանությանը հանձնված ԲՄՎ ԻՔՍ 5 մակնիշի 40 CC 010 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան` թողնել Արարատ Մեջլումյանի տնօրինությանը:
Դատավճիռը օրինական ուժի մեջ մտնելու հետո այլ փաստաթուղթ հանդիսացող Վախտան• Մելիք-Ստեփանյանի կողմից •րված և տուժող Գա•իկ Հարությունյանին հանձնված ստացականը` թողնել քրեական •ործի նյութերի կցված դրա պահելու ամբողջ համանակահատվածում:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել Հայաստանի Հանրապետության քրեական վերաքննիչ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում (դատավճիռը չի կարող բողոքարկվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենս•րքի 395-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով):

ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա. ԲԵԿԹԱՇՅԱՆ