ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԿԴ/0132/01/16

19 հուլիսի 2017թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ


ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՊԱՇՏՊԱՆ` Թ.ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.02.2017թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց
Գործի դատավարական նախապատմությունը.

14.03.2017թ. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13126116 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
25.03.2017թ. որոշում է կայացվել Վարդան Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
06.05.2017թ. որոշում է կայացվել առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին:
06.05.2017թ. որոշում է կայացվել Վարդան Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
23.05.2017թ. քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.02.2017թ. դատավճռով՝ դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ.
Վարդան Տիգրանի Գևորգյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է կալանքի 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն՝ սույն ու Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.03.2016թ. դատավճռով նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարելու և առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը հաշվակցելու միջոցով, որպես վերջնական պատիժ՝ նշանակվել է կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով և 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանք։
Վճռվել է նաև.
Իրեղեն ապացույցները` <Մարիխուանա> տեսակի թմրամիջոցը, պոլիմերային և ապակյա տարաները, ոչնչացնել։
Վ.Գևորգյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը թողնել անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վ.Գևորգյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատժի կրման սկիզբը ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկում հաշվել նրան արգելանքի վերցնելու օրվանից։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.02.2017թ.դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Նախաքննական մարմնի կողմից ամբաստանյալ Վարդան Գևորգյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. առանց իրացնելու նպատակի ապօրինի պատրաստել և իր մոտ պահել է զգալի չափի՝ 1.71 գրամը գերազանցող <Մարիխուանա> տեսակի թմրամիջոց, որը հայտնաբերվել է 2016թ. փետրվարի 28-ին՝ իր կողմից վարած Տոյոտա Կորոլա մակնիշի 71 UF 100 հաշվառման համարանիշով ավտոմեքենայի զննությամբ։
Վարդան Գևորգյանը 2015թ. աշնանը Արմավիրի մարզից վերադառնալու ճանապարհին քաղել է կանեփի թուփ, որը մանրացնելու և հետագայում չորացնելու միջոցով առանց իրացնելու նպատակի՝ իր գործածման համար, ապօրինի պատրաստել և պահել է զգալի չափի՝ 1.71 գրամը գերազանցող, <մարիխուանա> տեսակի թմրամիջոց։
Վ.Գևորգյանը հետագայում իր կողմից ապօրինի պատրաստած թմրամիջոցի մի մասը ծխելու միջոցով գործածել է, իսկ մնացած զգալի չափի՝ 1.71 գրամ քաշով <մարիխուանա> տեսակի թմրամիջոցը հետագա գործածման համար պահել է իր կողմից վարվող Տոյոտա Կորոլա մակնիշի՝ 71 UF 100 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենայի առջևի աջ ոտնատակի կտորի տակ։
2016թ. փետրվարի 28-ին՝ ժամը 00.30-ին, Վ.Գևորգյանը բերման է ենթարկվել ՀՀ ոս-տիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ զննության է ենթարկվել իր կողմից վարվող Տոյոտա Կորոլա մակնիշի, 71 UF 100 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, որի ընթացքում Վ.Գևոորգյանի կողմից ապօրինի պատրաստված և պահվող զգալի չափի <մարիխուանա> տեսակի թմրամիջոցը հայտնաբերվել է:

Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է.
Վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ։
Երևան քաղաքի Կենտրոն ն Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 14.02.2017թ. թիվ ԵԿԴ/0132/01/16/ կայացված դատավճիռը Վարդան Տիգրանի Գևորգյանի վերաբերյալ պատժի կրման մասով բեկանել և փոփոխել։
Վարդան Գևորգյանի նկատմամբ կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը և սահմանված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել, սահմանելով փորձաշրջան։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Պաշտպանական կողմը գտել է, որ թեև ստորադաս դատարանը նշել է, որ ամբաստանյալ Վարդան Գևորգյանին պատիժ նշանակելիս հաշվի են առնվել նրա անձը բնութագրող տվյալները և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքները, սակայն ամբողջությամբ, խորությամբ և մանրակրկիտ վերլուծության չի ենթարկել դրանք։ Ադ իսկ պատճառով ղատարանը պատժատեսակ ընտրելով ազատազրկման ձևով, չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը։
Մեղմացնող հանգամանքները դատարանին թույլ են տալիս պատիժը պայմանականորեն չկիրառել
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե դատարանը կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին։ Մեջբերված քրեաիրավական դրույթը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծության է ենթարկել թիվ ՎԲ-50/07, ՎԲ– 139/07, ՎԲ– 195/07, ՎԲ–192/07, ՎԲ-201/07, ՎԲ-01/08, ԵԿԴ/0034/01/08, ԱՎԴ2/0059/01/08, ՀՅՔՐԴՅ/0109/01/08, ԵՔԲԴ/0571/01/08, ԱՎԴ/Օ100/01/08, ԱՐԴ/0117/01/08, ԱՐԱԴ/0050/01/08, ԵԱՔԴ/0078/01/09, ԼԴ2/0019/01/09, ԱԴ/0226/01/09, ԵԱՔԴ/Օ120/01/09, ԵԷԴ/Օ138/01/09, ԳԴ1/0003/01/10, ՄԴ/0085/01/10, ԵԿԴ/Օ126/01/10, ԵԱՆԴ/0091/01/09, ԵԷԴ/0201/01/11, ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումներում: Վերոնշյալ որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունը, որ ամբաստանյալի ուղղումը հնարավոր է առանց իրական պատիժ կրելու։ Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին։ Այս կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանը, կոնկրետ գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ գնահատման հիման վրա, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընղհանուր սկզբունքներով, ինչպես նաև նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րղ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը, անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս պարտավոր է հաշվի առնել ՝

ա) հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները,
բ) պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և (կամ) ծանրացնող հանգամանքները,
գ) հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը,
ղ) հանցագործության կատարման հանգամանքները, եղանակը, գործիքներն ու միջոցները,
ե) հանցանք կատարած անձի մեղքի ձևը,
գ) հանցանք կատարած անձի կողմից հանցագործության հանրորեն վտանգավոր հետևանքները նախատեսելու բնույթն ու աստիճանը և այլն։
13. Սույն որոշման նախորդ կետում շարադրված վերլուծությունից երևում է, որ անձի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը, ի թիվս այլոց, պետք է հաշվի առնի ինչպես անձին մեղսագրվող հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, այնպես էլ այդ հանցագործության կատարման հանգամանքները:
Նախաքննության ընթացքում Վ.Գևորգյանը առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչել և տվել է ինքնախոստովանական ցուցմունքներ, դատաքննության ընթացքում գիտակցաբար և քննադատաբար մոտենալով իր կողմից կատարված արարքին, առաջադրված մեղադրանքում իրեն դարձյալ մեղավոր է ճանաչել և զղջացել կատարածի համար։
Ինչ վերաբերում է դատարանի եզրահանգմանը, որ ապացույց չներկայացվեց այն մասին, որ ամբաստանյալն անհատ ձեռնարկատեր է և նշված հավաստագիրը տրվել է նրան, ապա սույն վերաքննիչ բողոքին կից ներկայացնում է նաև Անհատ ձեռնարկատիրոջ պետական հաշվառման թիվ 01Ա912929 վկայականի պատճեն Վարդան Գևորգյանի անհատ ձեռնարկատեր լինելու հանգամանքը հավաստելու համար։ Վ.Գևորգյանը դատաքննության ընթացքում ևս հաստատել է, որ ինքն է հանդիսանում հավաստագրում նշված անձը։ Հետևապես, խնդրել է դատարանին հաշվի առնել նաև վերոնշյալ հանգամանքը, որպես Վ.Գևորգյանի անձը բնութագրող։ Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում չկան։
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդ. 1-ին մասի հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը ... պետք է լինեն արդարացի համապատասխանի հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար լինի նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Վերը շարադրվածը ներքին համոզմունքի բավարար հիմք է առաջացնում, որ Մ.Գալստյանի նկատմամբ ազատազրկումը պայմանականորեն չկիրառելը բավարար է նրան ուղղելու համար։
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդ. 2-րդ մասի պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Խնդրել է հաշվի առնել մեղսագրվող արարքի բնույթն ու վտանգավորության աստիճանն այն դեպքում, երբ այդ արարքն իրենից հանրային մեծ վտանգավորություն չի ներկայացնում, դրանով այլ անձանց իրավունքներ չեն խախտվել, կյանքին ու առողջությանը վնաս չի պատճառվել: Իր պաշտպանյալի կողմից հանցանքը կատարելուց հանցանքի շարժառիթները ու նպատակները, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հանգամանքները, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ուստի խնդրել է պաշտպանյալի նշանակված պատժի կրման հարցը քննության առնելիս կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հողվածը։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Վարդան Տիգրանի Գևորգյանի շահերի պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն. <Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին /…/>:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներ>:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն. <Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան՝մեկից հինգ տարի ժամկետով>:
</…/ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով ամրագրված` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու չափանիշները սպառիչ չեն: Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, համաձայն որի` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Այլ կերպ՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս դատարանը պատժի չկիրառման յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝սոցիալական արդարության վերականգնման ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009թ. հունիսի 2-ի` Հ.Սահակյանի վերաբերյալ գործով ԵՔՐԴ/0571/01/08 որոշման 17-րդ կետը/:
</…/ Պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց ռեալ /իրական/ պատիժ նշանակելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին: /…/ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, դատարանը պարտավոր է, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի առնել նաև հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը: Դատարանի կողմից նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության վտանգավորության աստիճանին ու բնույթին /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.նոյեմբերի 30-ի Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-201/07 որոշումը/:
</…/ Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Հանցակազմի սահմաններից դուրս գտնվելով, դրանք բնութագրում են ինչպես կատարված հանցագործությունը, այնպես էլ հանցավորի անձնավորությունը, հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել հանցավորի անձնավորության և հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի մասին` համապատասխանաբար բարձրացնելով կամ իջեցնելով այն:
Դրանց գնահատմամբ է հնարավոր յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով անհատական մոտեցում ցուցաբերել` ինչպես պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, այնպես էլ այն կրելու նպատակահարմարության հարցը լուծելիս:
Քրեական օրենքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ.հոկտեմբերի 26-ի` Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-192/07 որոշումը/:
< /…/ Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում: Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների: Դրանք են.
ա/ հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն՝ գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը
բ/ այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը
գ/ այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները> /տես ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2007թ. հունիսի 1-ի` Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով ՎԲ-84/07 որոշումը/:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2010 թվականի փետրվարի 12-իԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 17, արձանագրվել է, որ. < /…/ պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին /…/>:
Ս.Թոմոյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2010 թվականի փետրվարի 12-ի ԼԴ2/0019/01/09 որոշմամբ, կետ 18, եզրահանգել է, որ. <Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից և Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավոր անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքներին համապատասխան, նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը>:
Վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/ ամբաստանյալ Վարդան Տիգրանի Գևորգյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ չարձանագրելը:
Դատարանը որպես ամբաստանյալ Վ.Գևորգյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` հաշվի է առել, որ նա խոստովանել է կատարած հանցանքը, համաձայնվել է մեղադրանքի հետ և անկեղծորեն զղջացել է կատարած հանցանքի համար։
Վերաքննիչ դատարանը որպես անձը բնութագրող տվյալ ու պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առնում նաև ամբաստանյալ Վ.Գևորգյանի անհատ ձեռնարկատեր լինելը և Երևանի <Զատիկ> երեխաների աջակցության կենտրոն>-ի սան Կ.Մինասյանի ընտանիքին նյութական օգնություն ցուցաբերելը:
Որպես պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատարանը չի արձանագրել:
Հարկ է արձանագրել նաև, որ մեկ այլ` Երևանի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 11.03.2016թ. դատավճռով. Վարդան Տիգրանի Գևորգյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 325-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է տուգանքի 200.000 ՀՀ դրամի չափով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` հանցանքների համակցությամբ, /…/ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել տուգանք 650.000 ՀՀ դրամի չափով:
Հարկ է նշել, որ սույն գործով, վիճարկվող դատական ակտով` Վարդան Տիգրանի Գևորգյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտվել է կալանքի 1 (մեկ) ամիս ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառմամբ` որպես վերջնական պատիժ՝ նշանակվել է կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով և 500.000 (հինգ հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանք։
Որպիսի պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում արձանագրել, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալ Վարդան Գևորգյանի նկատմամբ արդեն իսկ նշանակվել է /ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված սանկցիայի շրջանակներում/ նվազ խիստ պատժատեսակ` կալանք 1 (մեկ) ամիս ժամկետով:
Անդրադառնալով նաև ամբաստանյալ Վարդան Գևորգյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորությանը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ տվյալ դեպքում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, ամբաստանյալ Վարդան Գևորգյանի նկատմամբ կալանքի ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը, չի կարող ապահովել պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ տվյալ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Վարդան Գևորգյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակի և չափի, ինչպես նաև կալանքի ձևով նշանակված պատիժը ռեալ կրելու նպատակահարմարության հարցում հանգել է ճիշտ եզրակացության, հետևաբար` սույն գործով վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և փոփոխելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, պաշտպանի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները` նյութական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող դեպքում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Վարդան Տիգրանի Գևորգյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 268-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 14.02.2017թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է.

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ