Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ


Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը,

նախագահությամբ` դատավոր Մ. Մարտիրոսյանի,
քարտուղարությամբ` Ա. Հովհաննիսյանի,

մասնակցությամբ`

մեղադրող,
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
վարչական շրջանների դատախազության
դատախազ Ռ. Գևորգյանի,

պաշտպան Է. Խաչատրյանի,

տուժող Հ. Հովհաննիսյանի,

տուժողի ներկայացուցիչ Մ. Սարգսյանի,



2016թ. մայիսի 30-ին Երևանում,


դռնբաց դատական նիստում, դատական քննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի

Ռոբերտ Գրիգորի Ջհանգիրյանի`
ծնված 1985թ. հոկտեմբերի 20-ին Երևան քաղաքում, հայ, Հայաստանի Հանրապետության /այսուհետ ՀՀ/ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, ամուրի, խնամքին ոչ ոք, նախկինում չդատված, անհատ ձեռներեց, բնութագրվում է դրական, հաշվառված է և բնակվել է Երևանի Շիրազի փողոցի թիվ 28 շենքի թիվ 13 բնակարանում, ձերբակալվել է 2015թ. դեկտեմբերի 7-ին, արգելանքից ազատ է արձակվել 2015թ. դեկտեմբերի 10-ին, 2016թ. մարտի 05-ից գտնվում է կալանքի տակ, անազատության մեջ է մնացել 2 /երկու/ ամիս 28 /քսանութ/ օր, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։


Գործի դատավարական նախապատմությունը

2015թ. դեկտեմբերի 01-ին, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 2-րդ մասով հարուցվել է թիվ 13848415 քրեական գործը։
2015թ. դեկտեմբերի 07-ին, ժամը 18։23-ին Ռոբերտ Ջհանգիրյանը ձերբակալվել է։ Նույն օրը որոշում է կայացվել Ռոբերտ Ջհանգիրյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին և 2-րդ կետերով։
Դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 10-ի որոշմամբ Ռ. Ջհանգիրյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին նախաքննության մարմնի միջնորդությունը մերժվել է։
Նախաքննության մարմնի նույն օրվա որոշումներով Ռ. Ջհանգիրյանն արգելանքից ազատվել է և նրա նկատմամբ խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։
ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 2016թ. հունվարի 12-ի որոշմամբ առաջին ատյանի դատարանի 2015թ. դեկտեմբերի 10-ի վերոհիշյալ որոշումը բեկանվել և որոշվել է Ռ. Ջհանգիրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կիրառել կալանավորումը` կալանքի սկիզբը հաշվելով նրան փաստացի արգելանքի վերցնելու պահից։
Նախաքննության մարմնի 2015թ. հունվարի 14-ի որոշմամբ հայտարարվել է Ռ. Ջհանգիրյանի հետախուզումը։
2016թ. մարտի 05-ին Ռ. Ջհանգիրյանը հայտնաբերվել և տեղափոխվել է ՀՀ արդարադատության նախարարության «Նուբարաշեն» քրեակատարողական հիմնարկ։
2016թ. ապրիլի 29-ին քննիչը որոշում է կայացրել Հովհաննես Օնիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` վնաս պատճառած արարքը քրեական օրենքով իրավաչափ համարվելու պատճառաբանությամբ։
Նույն օրը քննիչը մեկ այլ որոշում է կայացրել` 2015թ. նոյեմբերի 25-ին Հ. Հովհաննիսյանի մասնակցությամբ տեղի ունեցած դեպքի ժամանակ վերջինիս դեմքին հարվածած անձի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 117-րդ հոդվածով քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` դիմողի բողոքի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ռ. Ջհանգիրյանին մեղադրանք է առաջադրվել հետևյալ արարքի համար, որ նա. «2015թ. նոյեմբերի 25-ին Երևան քաղաքի Խանջյան փողոցում գտնվող` Խաչատուր Աբովյանի անվան հայկական պետական մանկավարժական համալսարանի մասնաշենքի հարակից հատվածում, իրեն ուղղված զգուշացնող ձայնային ազդանշանն ընկալելով որպես վիրավորանք, անհարկի վիճաբանել է ազդանշան հնչեցրած Հովհաննես Օնիկի Հովհաննիսյանի հետ, որի ընթացքում դիտավորյալ կերպով անտեսելով հասարակական վայրերում վարքագծի ընդունված նորմերը և բացահայտ արհամարհանք ցուցաբերելով մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ու ակնհայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով հասարակության հանդեպ, բարձրաձայն հնչեցրել է սեռական բնույթի հայհոյանքներ, ապա շարունակելով խուլիգանական գործողությունները` բռնություն է գործադրել Հովհաննես Օնիկի Հովհաննիսյանի նկատմամբ` ձեռքերով բազմաթիվ հարվածներ հասցնելով վերջինիս գլխի հատվածում, որից հետո անտեսելով հասարակական կարգի խախտումը խափանող անձի դիտողությունները, ոչ միայն չի դադարեցրել այլև դիմադրություն ցուցաբերելով նրա նկատմամբ` շարունակել է ագրեսիվ վարքագիծը, որի ընթացքում իր անձի «առավելություններն» ընդգծելու անհագուրդ դրսևորմամբ զանգահարել և միջադեպի վայր է կանչել եղբորը` Արթուր Հարությունյանին, միաժամանակ, տուժողի` դեպքի վայրից հեռանալը կանխելու նպատակով վերջինիս ավտոմեքենայի վրայից բացահայտ հանել է շարժիչի գործարկման բանալին, ապա եղբոր` դեպքի վայր ժամանելուց հետո շարունակել է խուլիգանական գործողությունները և դրսևորելով անզուսպ եսամոլություն, վախի զգացում տարածելով ներկաների մոտ, շարունակել է սեռական բնույթի հայհոյանքեր հնչեցնել` իր այդ դիտավորյալ գործողություններով շուրջ 40 րոպե խախտելով հասարակական կարգը և տարածքում գտնվող հասարակության անդամների հոգեկան ու ֆիզիկական անձեռնամխելիությունը։
Այսպիսով, Ռոբերտ Գրիգորի Ջհանգիրյանը կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258 հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով։»։
2016թ. մայիսի 10-ին թիվ 13848415 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան, 2016թ. մայիսի 12-ին ընդունվել է դատարանի վարույթ, իսկ 2016թ. մայիսի 20-ին որոշում է կայացվել քրեական գործի դատական քննությունը 2016թ. մայիսի 30-ին նշանակելու մասին։
2016թ. մայիսի 23-ին դատարան է ստացվել ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանի և նրա պաշտպան Է. Խաչատրյանի դիմումն այն մասին, որ ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանն առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր է ճանաչում, անկեղծորեն զղջում է կատարած արարքի համար, հաշտվել է տուժող Հ. Հովհաննիսյանի հետ, հայցել է նրա ներողամտությունը, նրան պատճառված վնասն ամբողջությամբ փոխհատուցել է և խնդրում է կիրառել արագացված դատական քննության կարգ։


Արագացված դատական քննություն

Մինչև դատաքննությունը սկսելն ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանը միջնորդեց դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով։ Ամբաստանյալը հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, մինչև միջնորդությունը ներկայացնելը խորհրդակցել է իր պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, ինքն համաձայն է մեղադրանքի հետ։
Պաշտպան Է. Խաչատրյանը հրապարակեց և դատարանին ներկայացրեց արագացված դատական քննության կարգ կիրառելու մասին միջնորդություն և ամբաստանյալին բնութագրող փաստաթղթեր։
Մեղադրողը հայտնեց, որ դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու դեմ չի առարկում։
Տուժող Հ. Հովհաննիսյանը և նրա ներկայացուցիչ Մ. Սարգսյանը հայտնեցին, որ չեն առարկում դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու մասին ամբաստանյալի միջնորդության դեմ։
Դատարանը համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3751-րդ և 3752-րդ հոդվածներով նախատեսված պայմանները` որոշում կայացրեց արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանը կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով մասով նախատեսված արարք։
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում` 2016թ. հունվարի 21-ին և 2016թ. ապրիլի 29-ին տուժող Հ. Հովհաննիսյանը դիմումներ է ներկայացրել վարույթն իրականացնող մարմնին, որոնցով հայտնել է, որ 2015թ. նոյեմբերի 25-ի միջադեպի ընթացքում իրեն վնաս պատճառած անձանց, այդ թվում նաև Ռ. Ջհանգիրյանի նկատմամբ բողոք, պարտք և պահանջ չունի, իրեն պատճառված նյութական և բարոյական վնասը փոխհատուցվել է` փոխհատուցում հանդիսացող գումարից 1.000.000 ՀՀ դրամը փոխանցվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության նախաձեռնությամբ ստեղծված «Զորակցություն» բարեգործական հիմնադրամին։ /հատոր 2, գ.թ. 29, 36-38, 261-261ա/
Դատարանում տուժողը նույնաբովանդակ հայտարարություն անելով` միջնորդել է ամբաստանյալի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ չնշանակել` հաշվի առնելով, որ ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանն իրեն վերագրվող միջին ծանրության հանցանքն առաջին անգամ է կատարել, դեպքից հետո պատշաճ վարքագիծ է դրսևորել, ընդունելով մեղքը` զղջացել է կատարած արարքի համար, իրենից ներողություն է խնդրել, հանցագործությամբ պատճառված նյութական և բարոյական վնասը կամովին հատուցել է։
Ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների ուսումնասիրման արդյունքում պարզվել է, որ ամբաստանյալը նախկինում դատված չի եղել, բնութագրվում է դրական, հանցագործությամբ տուժողին պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցել է, քրեական գործի նախաքննության և դատական քննության ընթացքում հայցել է տուժող Հ. Հովհաննիսյանի ներողամտությունը, իսկ տուժողը հայտարարել է նրան ներելու մասին և դատարանից խնդրել է դատապարտել նրան մեղմ` ազատությունից զրկելու հետ կապ չունեցող պատժի, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լիովին մեղավոր ճանաչելով` անկեղծորեն զղջում է կատարածի համար։


Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Առաջադրված մեղադրանքն ամբաստանյալի կողմից ընդունելու և դատական քննության արագացված կարգ կիրառելու պայմաններում` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանի կողմից, նրա մեղավորությամբ, հասարակական կարգի խախտումը խափանող անձին դիմադրություն ցույց տալով, անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով զուգորդված խուլիգանություն կատարելն ապացուցված է, նրա այդ արարքը ճիշտ է որակված և համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներին։
Կատարած հանցագործության համար ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելու հարցը քննելիս` դատարանը գտնում է հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն`
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն`
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում` հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կարեն Տիգրանի Հարությունյանի վերաբերյալ ՎԲ-201/07 քրեական գործով վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք դրույթներ, մասնավորապես` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածները` 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ին կայացված որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«4. (…) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու նպատակը բխում է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի բովանդակությունից։ Այն սահմանում է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի, համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։ Սոցիալական արդարության վերականգնումը հնարավոր է, եթե հանցանք կատարած անձի նկատմամբ նշանակվի այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար։
Պատիժ նշանակելու արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ։ Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն՝ պատժի տեսակը և չափը որոշվում է հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով։ Պատիժը համարվում է արդարացի, եթե դատարանը ճիշտ է գնահատում գործի բոլոր հանգամանքները, անձին բնութագրող բոլոր տվյալները և քրեական օրենքով նախատեսված պահանջներից ելնելով, հանցագործության մեջ մեղավոր անձի նկատմամբ նշանակում է այնպիսի պատիժ, որն անհրաժեշտ և բավարար է այդ անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ (…)»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի սանկցիան անյլընտրանքային է` պատիժ է նախատեսում տուգանքի և ազատազրկման ձևով։
Պատժի տեսակների միջև ճիշտ ընտրություն կատարելու և արարքի բնույթն ու հանրային վտանգավորության աստիճանը գնահատելու հարցերին ՀՀ վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Գ. Մադաթյանի վերաբերյալ ԵՇԴ/0029/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի փետրվարի 17-ի որոշման մեջ, որտեղ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումները.
«13. (…) այլընտրանքային սանկցիաների միջև ընտրություն կատարելիս պատժի արդարացիության սկզբունքի ապահովման հիմնական երաշխիքը դատարանների կողմից յուրաքանչյուր գործի քննության ժամանակ այնպիսի հանգամանքների բացահայտումն է, որոնք ազդել են անձի կողմից կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի վրա։
14. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ։
Արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանի որոշման ժամանակ դատարանը պետք է բացահայտի կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցակցության դեպքում` հանցավորի կատարած արարքը և հանցագործությանը նրա մասնակցության աստիճանը։
15. Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը։ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանն Արարատ Ավագի Ավագյանի և Վահան Սերյոժայի Սահակյանի վերաբերյալ ԵԿԴ/0252/01/13 քրեական գործով 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի որոշման մեջ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) նշանակվող պատժի արդարացիության հիմնական պահանջն այն է, որ պատիժը պետք է համապատասխանի հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանին և բնույթին (…)։
Հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ (…)
Պատժի անհատականացման սկզբունքի բովանդակության հիմնական մասն է կազմում նաև հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների գնահատումը, որոնք իրենց ամբողջության մեջ հնարավորություն են տալիս անձին դիտել ոչ միայն որպես հանցանք կատարող, որը պետք է պատասխանատվություն կրի, այլ նաև որպես կոնկրետ անձ՝ իր անհատական հատկանիշներով։ Ընդ որում՝ անձի այն հատկանիշները, որոնք գտնվում են հանցակազմից դուրս, նշանակություն են ունենում դատարանի կողմից պատժի տեսակը և չափը որոշելիս։ Որպես հանցավորի անձը բնութագրող հատկանիշներ՝ գնահատվում են նրա սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկությունները՝ վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը, կրթությունը, առողջական վիճակը, տարիքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև և այլն։ (…)»։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Պարույր Ստյոպայի Բայրամյանի վերաբերյալ ՎԲ-84/07 քրեական գործով 2007թ. հունիսի 1-ի որոշման մեջ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(…) 4. (…) Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս գործն ըստ էության քննելու իրավասություն ունեցող դատարանները՝ առաջին ատյանի և վերաքննիչ դատարանները, ունեն հայեցողություն դրսևորելու ընդարձակ հնարավորություն։ Դա, նախ, պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները սահմանելիս օրենսդիրը լայնորեն օգտագործում է գնահատողական ձևակերպումներ` «արդարացի պատիժ», «հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճան»։ Բացի այդ, համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 40-րդ հոդվածի 2-րդ մասի՝ «Դատավորները քրեական գործերը և նյութերը լուծում են իրենց ներքին համոզմամբ՝ ներկայացված ապացույցների պատշաճ հետազոտման հիման վրա»։
Դատարանի լայն հայեցողության շրջանակներում է նաև անձի պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների կիրառման հարցը, քանի որ համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի` պատիժ նշանակելիս դատարանը կարող է հաշվի առնել նաև մեղմացնող այլ հանգամանքներ, որոնք նշված չեն նույն հոդվածի առաջին մասում։ Այնուհանդերձ, դատարանի այս լիազորությունը բացարձակ չէ, և որպես մեղմացնող հաշվի առնվող հանգամանքները պետք է բավարարեն որոշակի չափանիշների։ Դրանք են.
ա) հանգամանքը պետք է իրական լինի, այսինքն` գործով ձեռք բերված ապացույցները պետք է հաստատեն դրա առկայությունը,
բ) այն պետք է ողջամտորեն նվազեցրած լինի անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը,
գ) այն հաստատված ճանաչելիս դատարանը պետք է պահպանի ապացուցման ընդհանուր քրեադատավարական կանոնները. հանգամանքի առկայությունը հաստատող ապացույցները պետք է վերաբերելի և թույլատրելի լինեն, դրանք պետք է հետազոտված լինեն դատաքննության ընթացքում, ինչպես նաև պետք է պահպանվեն ապացույցների ստուգման և գնահատման օրենսդրական պահանջները։ (…)»։
Ուսումնասիրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները, կատարած հանցագործության համար ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` դատարանը հաշվի է առնում վերոհիշյալ իրավական ակտերում և նախադեպային որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումները, ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանի անձը, դրական բնութագրվելը, նախկինում դատված չլինելը, կատարված հանցագործության հանրային վտանգավորության միջին աստիճանը, հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, հանցագործությունը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծը` տուժողին պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը, առաջադրված մեղադրանքում լիովին մեղավոր ճանաչելը և անկեղծորեն զղջալը։
Ստուգելով և գնահատելով վերոգրյալ հանգամանքները, այդ թվում` ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանի անձը բնութագրող հատկանիշներն իրենց համակցության մեջ, հաշվի առնելով, որ այդ հանգամանքներից յուրաքանչյուրն իրական է, հաստատված է գործով ձեռք բերված ու դատարանում հետազոտված, վերաբերելի և թույլատրելի ապացույցներով, նկատի ունենալով, որ այդ հանգամանքների համակցության առկայությունը ողջամտորեն նվազեցրել է անձի` Ռ. Ջհանգիրյանի հանրային վտանգավորությունը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանի` նախկինում դատված չլինելը, դրական բնութագրվելը, նրա նկատմամբ մեղմ պատիժ սահմանելու վերաբերյալ տուժողի խնդրանքը` համակցությամբ հանդիսանում են ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք։
Բացի այդ, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք դատարանը հաշվի է առնում տուժողին պատճառված գույքային և բարոյական վնասը կամովին հատուցելը։
Ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող որևէ հանգամանք դատարանը չի արձանագրում։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանն իր կատարած, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից նվազ խստի` տուգանքի ձևով, քանի որ պատիժներից առավել խիստը` ազատազրկումը կիրառելու հիմքեր առկա չեն։ Բացի այդ` տուգանքի միջոցով հնարավոր կլինի ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակները։
Նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանը 2 /երկու/ ամիս 28 /քսանութ/ օր գտնվել է անազատության մեջ` դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված` նշանակված պատժի մեղմացման սկզբունքի կիրառմամբ, նրա նկատմամբ նշանակված պատիժը պետք է մեղմացնել 100.000 /մեկ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Դատարանը գտնում է նաև, որ նշանակված պատիժն ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանը պետք է կրի, քանի որ դրան խոչընդոտող հանգամանքներ առկա չեն, պատժի կրումից նրան ազատելու վերաբերյալ բավարար հիմնավորումներ դատարանին չեն ներկայացվել։
Գործով քաղաքացիական հայց չի հարուցվել, գույքային վնասի հատուցման պահանջ չի ներկայացվել, գույքի վրա կալանք դնելու մասին որոշում չի կայացվել։
Գործով իրեղեն ապացույց առկա չէ։
Քննելով խափանման միջոցի հարցը` դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ. Ջհանգիրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը պետք է փոփոխել, խափանման միջոց պետք է ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը և նրան անհապաղ ազատ արձակել կալանքից դատական նիստի դահլիճում, քանի որ տուգանքի դատապարտվելու պարագայում, Ռ. Ջհանգիրյանի` պատիժը կրելուց խուսափելու հավանականությունը նվազում է։
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 134-136-րդ, 142-րդ, 144-րդ, 151-րդ, 357-360-րդ, 364-365-րդ, 369-373-րդ և 3751-3754-րդ հոդվածներով` դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Ամբաստանյալ Ռոբերտ Գրիգորի Ջհանգիրյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցանքում և դատապարտել տուգանքի, նվազագույն աշխատավարձի հինգհարյուրաապատիկի` 500.000 /հինգ հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ մասով սահմանված` նշանակված պատժի մեղմացման սկզբունքի կիրառմամբ, ամբաստանյալ Ռոբերտ Ջհանգիրյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի` 400.000 /չորս հարյուր հազար/ ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Ամբաստանյալ Ռոբերտ Ջհանգիրյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց կալանավորումը փոփոխել, որպես խափանման միջոց ընտրել չհեռանալու մասին ստորագրությունը և նրան անհապաղ ազատել կալանքից դատական նիստի դահլիճում։
Դատավճիռը վերաքննության կարգով կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապարակվելու օրվանից հետո մեկամսյա ժամկետում։
Դատավճիռը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետով նախատեսված հիմքով չի կարող բողոքարկվել։



ԴԱՏԱՎՈՐ` Մ. ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆ