ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԿԴ/0109/01/16

18 օգոստոսի 2017թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ


ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ԴԱՏԱԽԱԶ` Մ. ՆԱԼԲԱՆԴՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ՖԱՆՅԱՆՒ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Մ.ՄԱՐՏԻՐՈՍՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը` Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 19.01.2017թ. դատավճռի դեմ.

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.
2015 թվականի հունիսի 02-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է թիվ 15108915 քրեական գործը:
2015 թվականի հունիսի 09-ին որոշում է կայացվել թիվ 13212014 քրեական գործով Տիգրան Լևոնյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին:
2015 թվականի օգոստոսի 06-ին որոշում է կայացվել Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին:
2015 թվականի օգոստոսի 06-ին որոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործով մեղադրյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին:
2015 թվականի օգոստոսի 06-ին որոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործով մեղադրյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ստորագրություն չհեռանալու մասին ընտրելու վերաբերյալ:
2015 թվականի օգոստոսի 07-ին որոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործով մեղադրյալ Մարիամ Մարտիրոսյանի անվամբ սեփականության իրավունքով ՀՀ տարածքում գարանցված անշարժ և շարժական գույքի վրա կալանք դնելու մասին:
2015 թվականի օգոստոսի 13-ին որոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 18-ին Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ Մ.Նալբանդյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործով ավագ քննիչ Գ.Նահապետյանի 2015 թվականի օգոստոսի 13-ին կայացված որոշումը` քրեական գործը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժին վերադարձնելու մասին վերացնելու վերաբերյալ:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ինորոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին:
2015 թվականի նոյեմբերի 20-ին որոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործի վարույթը վերսկսելու մասին:
2016 թվականի փետրվարի 26-ին որոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործով Մարիամ Մարտիրոսյանի նկատմամբ հետախուզում հայտարարելու մասին:
2016 թվականի փետրվարի 26-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործով մեղադրյալ Մարիամ Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում ընտրելու մասին:
2016 թվականի մարտի 02-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի ավագ քննիչ Գ.Նահապետյանի կողմից որոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործը վարույթ ընդունելու մասին:
2016 թվականի մարտի 14-ին որոշում է կայացվել թիվ 15108915 քրեական գործի վարույթը կասեցնելու մասին:
2016 թվականի մարտի 30-ին Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից որոշում է կայացվել մեղադրյալ Մարիամ Մարտիրոսյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը վերահաստատելու մասին:
2016 թվականի մայիսի 04-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ստացվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանում:
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 19.01.2017թ. դատավճռով.
Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով` առանց գույքի բռնագրավմամբ:
ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 03-ին կայացված որոշումով Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելը վերացվել է:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածով սահմանված կարգով` սույն դատավճռով նշանակված պատիժը` 4 (չորս) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը և ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարանի 2012 թվականի փետրվարի 03-ին նշանակված պատժի չկրած մասից` 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկումը մասնակիորեն գումարելու միջոցով Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 (հինգ) տարի ժամկետով:
Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի պատժի սկիզբը հաշվվել 2016 թվականի մարտի 29-ից:
Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոց` կալանավորումը, թողնվել է անփոփոխ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
Վճռվել է նաև.
Տուժող Տիգրան Լևոնյանի կողմից ներկայացված քաղաքացիական հայցը բավարարել` ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանից հօգուտ տուժող Տիգրան Լևոնյանի բռնագանձել 4000 ԱՄՆ դոլար` որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում:
Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի անվամբ սեփականության իրավունքով ՀՀ տարածքում գրանցված անշարժ և շարժական գույքի ու դրամական միջոցների վրա կալանք դնել 4000 ԱՄՆ դոլարի չափով մինչև տուժող Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանին հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման հարցի վերջնական լուծումը:
Դատական ծախսերի հարցը համարել լուծված:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 19.01.2017թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել պաշտպանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Նախաքննական մարմնի կողմից մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ Մ.Մարտիրոսյանը, հանդիսանալով աշխատանքի տեղավորման ծառայություններ մատուցող <Ֆայըր ընդ ուոթեր> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն, 2015թ. հունվար ամսվա ընթացքում տեղեկացել է, որ իր ծանոթ Տիգրան Լևոնյանը գործազուրկ է և բարձր վարձատրվող աշխատանք է փնտրում, ապա նպատակադրվել է հիշյալ պատրվակն օգտագործելով, խարդախությամբ հափշտակել նրա գումարները:
Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Մ.Մարտիրոսյանը 2015թ. հունվարի 11-ից 13-ն ընկած ժամանակահատվածում իրեն պատկանող՝ 094-41-42-24 բջջային հեռախոսահամարից զանգահարել է Տ.Լևոնյանի՝ 098-66-66-11 հեռախոսահամարին և աշխատանքի տեղավորման հարցը քննարկելու համար հանդիպման պայմանավորվածություն ձեռք բերել:
Նույն օրը, պայմանավորվածության համաձայն Տ.Լևոնյանը և Մ.Մարտիրոսյանը հանդիպել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում գործող <Տրիումֆ> սրճարանում, որտեղ տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում Մ.Մարտիրոսյանը հայտնել է, որ իբր կան բարձր վարձատրվող թափուր աշխատատեղեր՝ <Հարավկովկասյան երկաթուղի> և <Օրանժ-Արմենիա> ՓԲ ընկերություններում: Տ.Լևոնյանը, տիրապետելով ռուսերեն լեզվին, նախընտրել է <Հարավկովկասյան երկաթուղի> ՓԲ ընկերությանում ամսեկան 2.000 ԱՄՆ դոլարով վարձատրվող բեռնափոխադրումների բաժնի պետի պաշտոնը, ինչի համար, որպես իր կողմից մատուցվող ծառայությունների միջնորդավճար, Մ.Մարտիրոսյանը պահանջել է 7.500 ԱՄՆ դոլար գումար, ինչին Տ.Լևոնյանը համաձայնել է:
Դրանից հետո Մ.Մարտիրոսյանը, չարաշահլով Տ.Լևոնյանի վստահությունը, մաս-մաս` 2014 թվականի հունվարի 26-ին վերջինիս` Երևան քաղաքի Սասունցի Դավիթ փողոցի թիվ 1 տանը, ապա` 2014 թվականի փետրվարի 17-ին Տ.Մեծ պողոտայում գործող <Քուին բուրգեր> սրճարանում Տ.Լևոնյանից ստացել և խարդախությամբ հափշտակել է վերջինիս պատկանող առանձնապես խոշոր չափի` ընդհանուր 3.071.875 ՀՀ դրամին համարժեք 7.500 ԱՄՆ դոլար գումարը:
Ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն /այսուհետ` դատարան/, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանը չարաշահելով իր ծանոթ՝ Տիգրան Ռուբենի Լևոնյանի վստահությունը, աշխատանքի տեղավորելու պատրվակով 2014 թվականի հունվար-փետրվար ամիսների ընթացքում խարդախությամբ հափշտակել է վերջինիս պատկանող առանձնապես խոշոր չափերի 3.071.875 ՀՀ դրամին համարժեք 7500 ԱՄՆ դոլար գումարը:
Այսպես.
Մ.Մարտիրոսյանը, հանդիսանալով աշխատանքի տեղավորման ծառայություններ մատուցող ՙ<Ֆայըր ընդ ուոթեր> սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերության տնօրեն, 2015թ. հունվար ամսվա ընթացքում տեղեկացել է, որ իր ծանոթ Տիգրան Լևոնյանը գործազուրկ է և բարձր վարձատրվող աշխատանք է փնտրում, ապա նպատակադրվել է հիշյալ պատրվակն օգտագործելով, խարդախությամբ հափշտակել նրա գումարները:
Հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու նպատակով Մ.Մարտիրոսյանը 2015 թվականի հունվարի 11-ից մինչև 13-ն ընկած ժամանակահատվածում իրեն պատկանող՝ 094-41-42-24 բջջային հեոախոսահամարից զանգահարել է տուժող Տ.Լևոնյանի՝ 098-66-66-11 հեռախոսահամարին և աշխատանքի տեղավորման հարցը քննարկելու համար հանդիպման պայմանավորվածություն ձեռք բերել:
Նույն օրը, պայմանավորվածության համաձայն տուժող Տ.Լևոնյանը և ամբաստանյալ Մ.Մարտիրոսյանը հանդիպել են Երևան քաղաքի Կենտրոն վարչական շրջանի տարածքում գործող ՙՏրիումֆ՚ սրճարանում, որտեղ տեղի ունեցած խոսակցության ընթացքում Մ.Մարտիրոսյանը հայտնել է, որ իբր կան բարձր վարձատրվող թափուր աշխատատեղեր՝ <Հարավկովկասյան երկաթուղի> և <Օրանժ-Արմենիա> ՓԲ ընկերություններում: Տ.Լևոնյանը, տիրապետելով ռուսերեն լեզվին, նախընտրել է <Հարավկովկասյան երկաթուղի> ՓԲ ընկերությունում ամսեկան 2.000 ԱՄՆ դոլարով վարձատրվող բեռնափոխադրումների բաժնի պետի պաշտոնը, ինչի համար, որպես իր կողմից մատուցվող ծառայությունների միջնորդավճար, Մ.Մարտիրոսյանը պահանջել է 7.500 ԱՄՆ դոլար գումար, ինչին Տ.Լևոնյանը համաձայնել է:
Դրանից հետո Մ.Մարտիրոսյանը, չարաշահլով Տ.Լևոնյանի վստահությունը, մաս-մաս` 2014 թվականի հունվարի 26-ին վերջինիս` Երևան քաղաքի Սասունցի Դավիթ փողոցի թիվ 1 տանը, ապա 2014 թվականի փետրվարի 17-ին Տ.Մեծ պողոտայում գործող <Քուին բուրգեր> սրճարանում Տ.Լևոնյանից ստացել և խարդախությամբ հափշտակել է վերջինիս պատկանող առանձնապես խոշոր չափի` ընդհանուր 3.071.875 ՀՀ դրամին համարժեք 7.500 ԱՄՆ դոլար գումարը:
Դատարանն արձանագրել է, որ Մ.Մարտիրոսյանի կողմից խարդախությամբ Տ.Լևոնյանից հափշտակած 7.500 ԱՄՆ դոլարից 3500 ԱՄՆ դոլարը վերադարձրել է Տ.Լևոնյանին:
Դատարանը գտել է. որ ապացուցված է Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի մեղավորությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքը կատարելու մեջ:
Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Պաշտպանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից թիվ ԵԿԴ/0109/01/16 քրեական գործով 19.01.2017թ. դատավճիռն ամբողջությամբ բեկանել և փոփոխել: Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանին ճանաչել անպարտ և հռչակել նրա անմեղությունն առաջադրված մեղադրանքում: Քաղաքացիական հայցի մասով դատավճիռը բեկանել՝ հայցը թողնելով առանց քննության:
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Գտել է, որ դատարանը կայացրել է ակնհայտ ապօրինի և անհիմն դատական ակտ՝ թույլ տալով նյութական և դատավարական իրավունքի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։
Մասնավորապես, դատարանը որոշում կայացնելիս սխալ է կիրառել նյութական օրենքը, չի կիրառել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ և 5-րդ հոդվածները, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵՔՐԴ /0632/01/08, ԵԿԴ/0252/01/15, ԵԿԴ/0176/01/09 որոշումները՝ ինչի արդյունքում խախտել է ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ, 66-րդ հոդվածները, դատարանը չի կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 17-18-րդ, 23-րդ, 25-րդ, 35-րդ, 105, 107-րդ, 126-127, 154, 156, 158– 159, 358, 360, 366-րդ հոդվածները։
Դատարանը դատական ակտի պատճառաբանական մասում մասնավորապես նշել է հետևյալը. <Դատարանը անդրադառնալով պաշտպան Արմինե Ֆանյանի կողմից ներկայացված միջնորդությանը՝ Տիգրան Լևոնյանի և Ջուլիետա Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքները ոչ հավաստի ճանաչելու և ապացույցների շարքից հանելու, ինչպես նաև համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 29291506 եզրակացությունը ոչ թույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին գտնում է, որ այն ենթակա է մերժման, քանի որ տուժող Տ.Լևոնյանը և վկա Ջ.Հարությունյանը մեկնել են ՀՀ-֊ից և այդ պատճառով նախաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել Տ.Լևոնյանի, Ջ.Հարությունյանի և Մ.Մարտիրոսյանի միջև կատարել առերես հարցաքննություններ, իսկ դատաքննության ընթացքում նրանց ներկայությունը հնարավոր չի եղել ապահովել, քանի որ նրանք ՀՀ չեն վերադարձել, իսկ ինչ վերաբերվում է համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 29291506 եգրակացությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելուն, ապա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համաձայն փորձագետի եզրակացությունը դասվում է ապացույցների շարքին և անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու հիմքեր առկա չեն, բացի այդ տուժող Տ.Լևոնյանին ծանոթացվել է փորձաքննության եզրակացությանը և տուժողը որևէ առարկություն և միջնորդություն չի ներկայացրել։
Դատարանը գտնում է, որ մտացածին են և սույն քրեակաև գործով ձեռք բերված օբյեկտիվ տվյալներով՝ մասնավորապես տուժող Տիգրան Լևոնյանի նախաքննական ցուցմունքներով, վկա Ջուլիետա Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքով և վկա Ռուբեև Լևոնյանի դատաքննական ցուցմունքով, ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <ԱրմենՏել> ՓԲԸ-ից թիվ 8772 գրություևով, <Ղ֊Տելեկոմ> ՓԲԸ-ից թիվ 8906 գրություևևերով և <Օրանժ–Արմենիա> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 9210 գրությունով հեռախոսազանգերի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակներով և դրանց զննության արձանագրություններով, ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <Հարավկովկասյան եկաթուղի> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 9227 գրությունով, ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <Հարավկովկասյան երկաթուղի> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 8357 գրությունով և դատահամակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 29291506 եզրակացությունով, հերքվում են ամբաստանյալ Մարիամ Մարաիրոսյանի ցուցմունքների այն մասը, որ ինքը Տիգրան Լևոնյանից գումար վերցրել է պարտքով և նրան խոստացել աշխատանքի տեղավորել։ Բացի այդ նախաքննական և դատաքննական ցուցմունքների մի մասը հերքվում է նաև սույն քրեակաև գործով ձեռք բերված այլ օբյեկտիվ տվյալների համակցությամբ:
Այսպես, դատելով դատական ակտից, կարելի է հետևության հանգել աո այն, որ դատարանը դատական ակտի հիմքում դրել է ստորև թվարկված մեղադրական եզրակացությամբ նկարագրված ապացույցները. 1. Տուժող Տիգրան Լևոնյանի ցուցմունքները,
2. Վկա Ջուլիետա Հարությունյանի ցուցմունքները,
3. Վկա Ռուբեն Լևոնյանի ցուցմունքները,
4.Դատահամակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 29291506 եզրակացությունը
5. Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <հարավկովկասյան երկաթուղի> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 9227 գրությունը,
6. Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <Արմենթել> ՓԲԸ-ից թիվ 8772 գրությունը, <Ղ–Տելեկոմ> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 8906 գրությունը և <Օրանժ–Արմենիա> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 9210 գրությունը։
1. Տուժող Տ.Լևոնյանի և վկա Ջ.Հարությունյանի ցուցմունքների որպես ապացույց օգտագործման իրավաչափության մասով.
Ինչպես մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանը, այնպես էլ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի ապահովման երաշխիք են համարում մեղադրյալի կոնֆրոնտացիայի իրավունքը։
Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը, կիրառելով և մեկնաբանելով, Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3(դ) ենթակետը, եկել է այն ընդհանուր հետևության, որ եթե մեղադրյալին դատավարության որևէ փուլում հնարավորություն չի տրվել հարցեր ուղղելու իր դեմ ցուցմունք տված անձին, ապա նա զրկվում է արդար դատաքննության իրավունքից (տես Ունտերպերտինզերն ընդդեմ Ավստրիայի, գանգատ թիվ 9120/80, 1986 թվականի նոյեմբերի 24-ի վճիռ, 31-33-րդ կետեր)։ /Հմայակ Սահակյանի վերաբերյալ որոշում/։
Եվրոպական դատարանի դիրքորոշման համաձայն վկաներին մեղադրյալի ներկայությամբ հարցաքննելու սկզբունքից բացառություն անելու դեպքում պետք է պահպանվի երկու պահանջ։ (...) Առաջին պետք է լինի հարգելի պատճառ վկայի չներկայանալու համար։ Երկրորդ երբ դատապարտումը հիմնվում է միայն կամ վճռորոշ կերպով գրավոր ցուցմունքների վրա, որոնք արել է անձը, ում մեղադրյալը չի կարողացել հարցաքննել ինքնուրույն հետաքննության կամ դատաքննության փուլում, ապա պաշտպանական կողմի իրավունքները սահմանափակվում են այն չափով, որքանով չեն համապատասխանում հոդված 6-ով ամրագրված երաշխիքներին (տես AL-Khawaja and Tahery v. the United Knngdom. 2iv 26766/05, 22228/06, «119,15 դեկտեմբերի 2011թ.)ե (տես Գաբրիելյանն ընդդեմ Հայաստանի գործով Եվրոպական դատարանի 2012 թվականի ապրիլի 10-ի վճիռը, գանգատ թիվ 8088/05, կետ 77)
/.../
Վերը ներկայացված մեկնաբանությունների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 216-րդ հոդվածի լույսի ներքո դիտարկելով և վերլուծելով վերը նշված քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները պաշտպանության կողմը հանգում է հետևության, որ Մ.Մարտիրոսյանի կողմից իր դեմ վկայած անձանց հակընդդեմ հարցման ենթարկելու կոնվենցիոնալ և դատավարական իրավունքները պահպանված չեն։
Այսպիսով, թե Տ.Լևոնյանը ու, թե Ջ.Հարությունյանը տվյալ քրեական գործով Մ.Մարտիրոսյանի դեմ վկայած անձինք են, բացի դա, նշված անձանց ցուցմունքները ուղղակիորեն հակասում են Մ.Մարտիրոսյանի ցուցմունքներին՝ ով տվյալ քրեական գործով հանդիսանում է մեղադրյալ։ Պաշտպանյալիս արդար դատաքննության իրավունքն ապահովելու նպատակով դատավարության որևէ փուլում վերջինս պետք է հնարավորություն ունենար հակընդդեմ հարցման ենթարկելու իր դեմ վկայած անձանց։ Հիշյալ իրավունքը չի ապահովվել, թե նախաքննության, և թե դատաքննության փուլում։
Հիշյալ պայմաններում դատարանի կողմից չեն ստուգվել նշված անձանց ցուցմունքների հավաստիությունը դատաքննության ընթացքում, չեն ապահովվել Կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ կետի (դ) ենթակետի պահանջները, դատարանը պարզապես հղում կատարելով այն հանգամանքի վրա, որ վերջիններս բացակայել են ՀՀ–ից նշված անձանց նախաքննական ցուցմունքները դրել է մեդադրակաև դատակաև ակտի հիմքում։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն. <(...)Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված, եթե դատարանը, ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օգտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններ>։
2. Համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 29291506 եզրակացությունը որպես ապացույց օգտագործելու թույլատրելիության մասով
Գտել են, որ համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 29291506 եզրակացությունը սույն քրեական գործում որպես ապացույց օգտագործելը հակասում է ՀՀ Սահմանադրության 33-րդ հոդվածին /.../
Գտել է, որ նշված հիմնավորումներով պաշտպանական կողմի հիշյալ միջնորդությունը մերժելով դատարանը հաշվի չի առել այն, որ իրավական տեսության մեջ հայտնի՝ <թունավոր ծառի պտուղների> կանոնի համաձայն, անթույլատրելի ապացույցի հետ պատճառահետևանքային կապի մեջ գտնվող ապացույցը չի կարող թույլատրելի լինել, որովհետև դրանք հիմնված են և բխում են քրեադատավարական կարգի էակաև խախտմամբ կատարված քննչական գործողությունից։ Քննարկվող իրավիճակում տուժողի բջջային հեռախոսում գտնվող հաղորդագրությունները սույն քրեական գործում օգտագործելն առանց դատարանի թույլտվության՝ ՀՀ Սահմամադրության 33-րդ հոդվածով երաշխավորված նամակագրության գաղտնիության իրավունքին ապօրինի միջամտություն է, իսկ դրանց մեխանիկական արտատպումը փորձագետի եզրակացության մեջ չի ապահովում տվյալ ապացույցի ստացման քրեադատավարական երաշխիքները, անկախ այն հանգամանքից, որ փորձաագետի եզրակացությունն ինքնին ապացույցի տեսակ է։
3. Վկա Ռուբեև Լևոնյանի ցուցմունքների մասով. 19.07.2016թ. դատաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքներով վերջինս հայտնեց, որ Մ.Մարտիրոսյանին չի ճանաչում, երբեք նրան չի տեսել։ Նա ներկա է գտնվել միայն փողի փոխանցմանը։ Մ.Մարտիրոսյանի եղբայրը գումար պետք է տար, 900 ԱՄՆ դոլլար, ինքը հարսի հետ գնացել է, որ նա մենակ չգնա գումար վերցնելու։ Գումարի մասին ոչինչ չգիտի։ Իր որդու կողմից Մարիամին գումարը տալու նպատակի մասին ոչինչ չգիտի։ Որդու կողմից աշխատանքի հարցով որևէ մեկին դիմելու վերաբերյալ տեղեկություև չունի։ Հայտնել է նաև որ չգիտի որդին 7500 ԱՄՆ դոլլար ուներ, թե ոչ։ Ոսկյա իրերի գրավադրման մասով հայտնել է, որ իրերը միևչ հիմա գրավադրված են, սակայն դրանք գրավադրվել են որդու և հարսի ԱՄՆ մեկնելու ճանապարհածախսը հոգալու նպատակով։ Որևէ այլ վարկ վերցնելու մասին ևս որևէ տեղեկություն չունի: Ի պատասխան պաշտպանության կողմ հարցին, որ որդին բնակվել է իր հետ, նա գրավադրման ենթակա այլ գույք չուներ, իսկ տան միակ սեփականատերը ինքն է, իսկ ինքը այդ ընթացքում իր տունը որդու համար չի գրավադրել։
Ի պատասխան դատարանի հարցին, հայտնեց, որ հավանաբար որդին գումար ունեցել է, որ տվել է Մ.Մարտիրոսյանին։
Հայտնեց նաև որ աշխատանքի տեղավորման հարցերի շուրջ տեղեկացել է նոր, դրանով է պայմանավորված, որ նախաքննական ցուցմունքներով հայտնել է, թե տեղեկություն չունի գումարը տալու նպատակի մասին։
Նշված ցուցմունքի, ինչպես նաև նախաքննական ցուցմունքի բովանդակությունից հստակ երևում է, որ քրեական գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքների մասին վկան տեղեկություն չունի, ուստի նշված ցուցմունքներով Մ.Մարտիրոսյանին մեղսագրվող արարքը չի հիմնավորվում։
4. Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <Հարավկովկասյան երկաթուղի> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 9227 գրության մասով. Նշված ապացույցը մեղադրանքի հիմքում դնելու իրավաչափությունը ևս բխում է Մ.Մարտիրոսյանի կոնֆրոնտացիայի իրավունքից։ Նշված կազմակերպությունում աշխատանքի տեղավորման մասին խոսել է միայն տուժողը, իսկ մեղադրյալը նշված փաստը հերքել է։ Պաշտպանության կողմի համար խիստ տրամաբանական է նշված փաստաթղի բովանդակությունը, քանի որ Մ.Մարտիրոսյաևն իր ցուցմունքներում հայտնել է, որ նշված կազմակերպության հետ երբևէ նույնիսկ չի էլ համագործակցել։
Նշվածով պայմանավորված, գտնում ենք, որ <Հարավկովկասյան երկաթուղի> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 9227 գրությամբ չեն հիմնավորվում, թե տուժողի ցուցմունքները, և թե Մ.Մարտիրոսյանին առաջադրված մեղադրանքը, քանի որ հիշյալ փաստաթուղթը չի համապատասխանում ապացույցների վերաբերելիության քրեադատավարական օրենքի պահանջին։
5. Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <Արմենթել> ՓԲԸ-ից թիվ 8772 գրությունը, <Ղ- Տելեկոմ> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 8906 գրությունը և <Օրանժ–Արմենիա> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 9210 գրության մասով. Ինչ վերաբերում է հիշյալ գրություններին, որով հիմնավորվում է քննությանը հետաքրքրող ժամանակահատվածում ամբաստանյալի և տուժողի միջև ակտիվ հեոախոսակապի առկայությունը, ապա ցանկանում ենք նշել, որ նշված փաստը որևէ մեկը չի վիճարկում։ Մ.Մարտիրոսյանն ինչպես նախաքննական այնպես էլ դատաքննական ցուցմուքներով հայտնել է, որ տուժողի հետ 10 տարուց ավելի գտնվել է մտերիմ ընկերական հարաբերությունների մեջ։ Վերջիններիս հարաբերությունների մտերիմ լինելը հաստատել էր նաև հենց ինքը տուժողը, իր նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքներով։ Հենց այս փաստով էլ պայամանվորված, գտել ենք, որ նշված գրությունները ևս որևէ ապացուցողակաև դեր չունեն։
/.../
Վերոգրյալ հանցագործությունն ամբաստանյալի կողմից կատարելու փաստն ապացուցված համարելով և քննությաև առնելով տուժող Տիգրաև Լևոնյանի կողմից ընդդեմ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանից ևերկայացված քաղաքացիական հայցը, դատարանը գտնում է, որ այն ենթակա է բավարարման ամբողջությամբ՝ ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանից հօգուտ տուժող Տիգրան Լևոնյանի պետք է բռնագանձվի 4000 ԱՄՆ դոլար գումար՝ որպես ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյաևի կողմից հանցագործությամբ տուժող Տիգրան Լևոնյանին անմիջականորեն պատճառված վնասի փոխհատուցում >:
Ի դեպ նշել է ևաև, որ դատարանը իբրև քաղաքացիական հայցի հիմնավորում մեջբերել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 60, 154, 158, 367-րդ հոդվածները և ՀՀ վճռաբեկ դատարաևի Կարեն Քոսյանի վերաբերյալ որոշումը։
Այսպես, նախ նշենք, որ տուժող Տիգրան Լևոնյանի կողմից քննության ընթացքում քաղաքացիական հայց չի ներկայացվել, վերջինս քաղաքացիական հայց չի ներկայացրել նաև իր ներկայացուցչի միջոցով, որպիսի հնարավորություն ունեցել է։ Ընդամենը դատարան է ստացվել տուժող Տ.Լևոնյանի կողմից թվով 2 դիմում /անհայտ ճաևապարհով ի դեպ, տուժողի ներկայացուցիչը չի ներկայացրել, Տ.Լևոնյանն էլ գտնվել է ԱՄՆ-ում/, որոնցից մեկում /ստացվել է 16.12.2016թ./ մասնավորապես նշված էր հետևյալը. <Ես, Տիգրան Ռուբենի Լևոնյանս /անձնագրային տվյալներ/ հայտնում եմ Ձեզ, որ մշտական բևակվում եմ ԱՄՆ-ում։ Տեղեկացել եմ, որ հրավիրված եմ որպես տուժող ԵԿԴ/0109/01/16 քննվող դատական գործով 2016թ. դեկտեմբերի 20-իև ժամը 14.30-ին տեղի ունեցող դատական նիստին, սակայն չեմ կարող ներկայանալ։ Այս կերպ ցանկանում եմ հայտնել, որ պնդում եմ նախաքննության փուլում տրված իմ բոլոր ցուցմունքները և բողոքում եմ ընդդեմ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի>, իսկ մյուսում /ստացված 17.10.2016թ./ նշված է. <Ես, Տիգրաև Ռուբենի Լևոնյանս /անձնագրային տվյալներ/ հայտնում եմ Ձեզ, որ մշտական բնակվում եմ ԱՄՆ-ում։ Ուստի չեմ կարող ներկայանալ ԵԿԴ/0109/01/16 քննվող քրեական գործի դատական նիստին և ցանկանում եմ այս կերպ հայտնել, որ պնդում եմ նախաքննության փուլում տրված իմ բոլոր ցուցմունքները և բողոքում եմ ընդդեմ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի։
Խնդրում եմ վերոնշյալ գործի շրջանակներում ճանաչել ինձ քաղաքացիական հայցվոր, քանզի Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանը խարդախությամբ յուրացրել է 4000 /չորս հազար/ ԱՄՆ դոլլար>։ Ենթադրվում է, որ հենց 17.10.2016թ. դիմումն էր դատարանը դիտել է իբրև քաղաքացիական հայց և բավարարել այն։
Գտել են, որ գոյություև չունեցող քաղաքացիակաև հայցը բավարարելով դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարությաև 154, 158, 159-րդ հոդվածները, այդ թվում նաև դատարանի դատավճռում վկայակոչված ՀՀ վճռաբեկ դատարանի Կարեն Քոսյաևի վերաբերյալ որոշումը։

Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
Ամբաստանյալ` Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչել, սակայն ցուցմունք է տվել այն մասին, որ Տիգրան Լևոնյանին ճանաչում է շուրջ տաս տարի և ծանոթացել են աշխատանքի բերումով: Իրենց հարաբերությունները ավելի են մտերմացել, երբ Տիգրանը բաժանվել է իր առաջին կնոջից և նորից է ամուսնացել: Նրա երկրորդ կինը եղել է իր հետ նույն ինստիտուից` Սլավոնական: Երբ ինքը Տիգրանի հետ նոր է ծանոթացել նա աշխատելիս է եղել ԴԱՀԿ-ում մինչև 2009 թվականը: 2009 թվականին իրենց վերջին հանդիպումը եղել է իր հայրիկի հուղարկավորության ժամանակ և այդ ժամանակ Տիգրանը աշխատելիս է եղել ԱԱԾ-ում ու իրենց շփումը այդ ընթացքում եղել է ավելի քիչ: 2010-2011 թվականներին իր մոտ եղել է խնդիրներ և ունեցել է դատական գործ, ինչպես նաև խնդիրներ է ունեցել նաև Տիգրանը և եղել է ձերբակալված ու ինքը կապ պահպանել է Տիգրանի կնոջ հետ: 2013 թվականի ամռանը կամ աշնանը Տիգրանը զանգահարել է իրեն և հայտնել է, որ ինքը արդեն ազատ է, սակայն իրենք չեն հանդիպել: 2014 թվականի հունվար ամսին ինքը զանգահարել է Տիգրանի հին համարով և այդ համարին պատասխանել է ինչ-որ տղա, ով աշխատել է սահմանապահ զորքերում ու հայտնել է, որ Տիգրանին կփոխանցի իր զանգը: Իրեն զանգահարել է Ջուլկան` Տիգրանի կինը և մի քանի օր անց իրեն է զանգահարել Տիգրանը նոր հեռախոսահամարով: Իրենք որոշել են հանդիպել և հանդիպումը տեղի է ունեցել <Տրիունֆ> սրճարանում: Իրենց հանդիպման ժամանակ Տիգրանը աշխատելիս է եղել <Նաիրի ինշուրանսում> և իրեն հայտնել է, որ նրա մտերիմը գրավատուն է բացում և հնարավոր է, որ նա իր աշխատանքի վայրը փոխի: Տիգրանը տեղյակ է եղել, որ 2012 թվականից իր գրասենյակը չի գործել և իրեն հարցրել է, թե ինչու չի գործում և ինքը պատասխանել է, որ ֆինանսական խնդիրների և փոքր երեխաներ ունենալու պատճառով: Տիգրանը իրեն ասել է, որ լինում են դեպքեր երբ նրա մոտ լինելու է գումարներ և եթե տեղափոխվի գրավատանը աշխատելու, ապա կարող է իրեն գումարով օգնել: Հունվար ամսից սկսված մինչև մարտ ամսվա վերջ Տիգրանը իրեն մաս-մաս գումարներ է տվել, որի մի մասը` 3500 ԱՄՆ դոլարը ինքը նրան մաս-մաս վերադարձրել է: Տիգրանը իրեն ասել է, որ ինքը ոչ-մեկի չասի, որ իրեն 4000 ԱՄՆ դոլար գումար է տվել, քանի որ այդ ժամանակ Տիգրանի կնոջ մայրը նույնպես ունեցել է գումարային խնդիրներ և եթե նրա տանը տեղեկանային, որ նա իրեն գումար է տվել ապա նրանց տան մեջ խոսակցություններ կլինեին: Մի օր ինքը Տիգրանից ստացել է կարճ հաղորդագրություն, որում նա գրել էր <բա այդ գումարը ինչ եղավ> ու ինքը պատասխանել է <Տիկ տաննես>, քանի որ նա տանից գումարի մասին չի խոսել ու հետո ուրիշ համարից իրեն գրել է, որ Ջուլիան իմացել է` արդեն սկսվել է լարվածություն: Իր մայրը գտնվել է հիվանդանոցում և ինքը նրան վերջին անգամ տեսել է հիվանդանոցում ու ինքը գտնվել է հղի վիճակում: Տիգրանը իրեն ասել է, որպեսզի 4000 ԱՄՆ դոլար գումարը հետ տա ամբողջությամբ: Ինքը վաճառել է ավտոմեքենան և այդ ավտոմեքենայի գնորդներին Տիգրանը հանդիպել է: Իր մոր մահվանից հետո ինքը Մասիվի բնակարանում էլ չի բնակվել: 2015 թվականի դեկտեմբերի սկզբին իրեն զանգահարել է Կենտրոնի քննիչներից և ասել է, որ իր վրա բողոք կա Տիգրան Լևոնյանի կողմից և հայտնել է, թե երբ կներկայանա քննչական բաժին: Ինքը դրանից անմիջապես հետո զանգահարել է Տիգրանին և նա իրեն ասել է, որ տեղում կբացատրի և այդ զանգից չնեղվի: Ինքը զանգահարել է Տիգրանին և հանդիպել են` մասիվում: Տիգրանը իրեն ասել է, որ չմտահոգվի և իրեն ասել է, որ ինքը հանդիսանում է Մասիվի բնակիչ, իսկ նա Էրեբունում և Կենտրոնի բաժին գրել է ու դա խնդիր չի: Տիգրանը իրեն ասել է, որ իրեն էլ չեն անհանգստացնի և այդպես էլ եղել է իրեն այլևս չեն զանգահարել: Իր բջջային հեռախոսահամարը երբեք չի փոխվել: Ինքը հունվարի 13-ին կամ 14-ին զանգահարել է Տիգրանին և հայտնել է, որ նրա գումարը լինելու է ապրիլի 20-ից հետո: Հայտնել է, որ Տիգրանի հետ ինքը երբ հանդիպել է Տիգրանը ունեցել է աշխատանք: Հայտնել է, որ ինքը չի խուսափել և չգիտի, թե ինչու է գտնվել հետախուզման մեջ: Հայտնել է, որ ինքը աշխատանք չի առաջարկել Տիգրանին: Հայտնել է, որ Տիգրանի մոտ եղել է ինքնահաստատման խնդիր կնոջ մոտ և գրել է հաղորդում հանցագործության մասին: Ինքը գումար վերցրել է 7500 ԱՄՆ դոլար վերադարձրել է 3500 ԱՄՆ դոլարը:
Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանին` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը հիմնավորվում է գործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Ռուբեն Լևոնյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ ինքը իր հարսի հետ գնացել է <Սասունցի Դավիթի> արձանի մոտ և Մարիամ Մարտիրոսյանի եղբորից վերցրել են 900 ԱՄՆ դոլար և այդ տղան ասել է, որ բոլոր հարցերը կլուծի: Այդ գումարը Մարիամին տվել են գործի համար: Իր տղան 2014 թվականին աշխատանք չի ունեցել: Իրենց ֆինանսական վիճակը վատ չի եղել, քանի որ ինքը իր կինը և հարսը աշխատել են: Հայտնել է, որ իրենց ոսկյա զարդերը գրավադրված է: Իրեն ասել են, որ իր տղան Մարիամին գումար է տվել, որպեսզի տեղավորի ինչ-որ աշխատանքի: Հայտնել է, որ ինքը մանրամասների մասին ոչինչ տեղյակ չի եղել, քանի որ ինքը նեղացած է եղել իր տղայից և չի շփվել նրա հետ:
Դատարանի կողմից հրապարակված տուժող Տիգրան Լևոնյանի 2015 թվականի հունիսի 09-ի ցուցմունքով այն մասին, որ 2015-2014 թվականի հունվար ամիսը աշխատել է <Նաիրի Ինշուրանս> ԱՍՊԸ-ում որպես անվտանգության բաժնի պետ: 2001-2002 թվականներին գործի բերում ծանոթացել է Մարիամ Սամվելի Մարտիրսյանի հետ, որը հանդիսացել է <Ֆայըր ընդ ուոթեր> ՍՊԸ-ի տնօրեն, դա աշխատանքի տեղավորման գործակալություն է եղել: Այդ թվականներից ի վեր մինչ 2009 թվականը իրենց գործնական հարաբերությունները վերածվել են ընկերական հարաբերությունների: 2009-2014 թվականներին իրենց կապը խզվել է` առանց որևէ պատճառի: 2014 թվականի հունվարի 08-ին ազատվել է աշխատանքից և մոտ մի շաբաթ անց 11-13 հատվածում, հստակ չի հիշում ստացել է զանգ Մարիամ Մարտիրոսյանից, շատ է զարմացել, քանզի չի սպասել, նույնիսկ հարցրել է, թե համարը որտեղից և նա պատասխանել է, որ հիշում էր իր կնոջ համարը զանգահարել և նրանից ճշտել է իր համարը: Հարցրել է իր որպիսությունը` իր և իր երեխաներից, ապա հետաքրքրվել է աշխատում է, թե ոչ և ինքը պատասխանել է, որ նախկին աշխատանքից դուրս է եկել, սակայն կես դրույքով ձևակերված է <Ավտո-կեդո> ՍՊԸ-ում: Նա ասել է, քանի որ ինքը իր գործի բնույթը գիտի զանգել է, որպեսզի լավ աշխատանք առաջարկի իր միջոցով ցանկացողների: Սակայն իմանալով, որ ինքը ունի լավ աշխատանքի կարիք ասել է, որ հաջող զուգադիպություն է և իրենից լավը չի կարող լինել: Ինքը չի կարող ասել, թե արդյոք նա կարող էր իրազերկ լիներ իր աշխատազուրկ լինելուց, բայց ինչպես մտածում է նրա արածը, ստիպում է իրեն մտածել, որ նա ակնհայտ տեղեկացել է իր աշխատանք չունենալու մասին և հասկացել է, որ անպայման կհամաձայնվի: Վերոնշված զանգից հետո անմիջապես պայմանավորվել և մի քանի ժամ անց հանդիպել են նույն օրը, այլ ոչ թե հաջորդ, ինչպես նշել է բացատրության մեջ: Հանդիպել են <Տրիումֆ> սրճարանում: Հանդիպման ժամանակ խոսել են դեսից-դենից քանզի չէին հանդիպել մոտ 5 տարի` Մարիամը ասել է, որ կա շատ գայթակղիչ թափուր աշխատատեղեր, անսահման ցանկացողներ ու պետք է արագ գործել որպեսզի բաց չթողել նման աշխատանքները: Նրա առաջարկները <Հարավ-Կովկասյան եկաթուղիներ> ՓԲԸ-ն և <Օրանժ-Արմենիա> ՓԲԸ-ն: Քանզի ինքը ավարտել է Հայ-Ռուսական Սլավոնական համալսարանը և գերազանց տիրապետել է ռուսերեն լեզվին` նախընտրել է երկաթագիծը հատկապես, որ առաջարկը բաժնի պետի պաշտոնն էր վերաբերվում: Աշխատավարձի չափը Մարիամ Մարտիրոսյանը ներկայացրել է 2000 ԱՄՆ դոլարի համարժեք դրամ: Ինքը ասել է, թե իրենից ինչ է պահանջվում, որ կարողանա մասնակցել այդ մրցույցթին: Մ.Մարտիրոսյանը ասել է, որ հավաքի իր բոլոր փաստաթղթերը: Եվ ամենակարևորը նա իրենից որպես աշխատանքի տեղավորման գործակալության տնօրեն իր միջնորդության համար ուզել է 7500 ԱՄՆ դոլար: Ինքը հարցրել է, բա ինչու այդքան շատ նա պատասխանել է, որ այ Տիկ ջան 2000 դոլարանոց գործի համար բա շատ է, երեք չորս ամսում կհանես, հետո բացի աշխատանքից գործարքներից նախատեսված են տոկոսներ: Ինքը ասել է, որ իրեն ժամանակ է պետք մտածելու: Հունվարի 15-ին, ինչպես նաև մի քանի օր անց ստացել է զանգ որպեսզի շտապի և հորդորել է ասելով, որ ցանկացողները շատ են ատամներով է պահում` տեղը: Այդ ընթացքում ինքը տվել է իր համաձայնությունը, հավաքել է գումարը և հունվարի 26-ին առավոտյան զանգահարել է Մարիամը ինքը նրան հրավիրել է իրենց տուն գումարը և փաստաթղթերը հանձնելու համար: Մարիամը գնացել և իրենք սրճել են, ապա վերցրել է 5000 ԱՄՆ դոլար և իր փաստաթղթերը ու գնացել է: Մնացած գումարը պայմանավորվել են հանդիպել փետրվարին և վերջնական լուծել գումարային հարցրեը: Նրա ասելով աշխատանքի անցնելը պետք է լիներ մարտի 10-ից մինչև մարտի վերջն ընկած հատվածում: Այդ ընթացքում հունվարի 26-ից մինչև փետրվարի 17-ի հատվածը պարբերաբեր զանգերով և հաղորդագրություններով կապ է պահպանել, իսկ փետրվարի 17-ին, <Քում Բուրգերում> երեկոյան հանդիպել և մի գավաթ սուրճ նա վերցրել է մնացած 2500 ԱՄՆ դոլարը, նստել է մգեցված ապակիներով 2107 և հեռացել է: Նշում է, որ խոսքի մեջ խոսել է, թե ով է Մարիամի միջնորդը այդ գործում և նա ասել է, որ Ալիկ է անունը: Բայց հակված է մտածել, որ դա մտածածին անձնավորություն է: Եկել է մարտի 10-ը, ապա 15-ը, 20-ը և ամիսը անցել է, սակայն երկաթգծից ոչ մի զանգ, իսկ Մարիմաը այդ ընթացքում պնդել է, որ պետք է զանգեն, ամենինչ նորմալ է, ցավոք զանգ չի եղել և ինքը հասկացել է, որ դա հանգստացնելու պատրվակ է եղել և նա ի սկզբանե ցանկացել է իր վստահությունը չարաշահելով գումար յուրացնել և հափշտակել: 2014 թվականի հունվարից, այսինքն այն պահից երբ ինքը նրա հետ շփվել է իր օրանժ համարով 055-22-52-82, որը սակայն այլևս չկա, այն անջատել է և 096-33-07-03 համարով, նա իրեն զանգել է 091, 093-41-42-24 համարով, պարբերաբար փոխելով համարը և այս վերջինը մեկ ամիսը ինքը կապ է պահել նրա հետ նոր համարով` 098-66-66-11: Նա անընդհատ ասել է, որ գործ կլինի բայց 2014 թվականի ապրիլի վերջ և մայիս ամիսներին, հայտարարել է, որ երկաթգծի գործերը լավ չեն ֆինանսավորումը այդ բաժինը չի լինելու, փաստացի ասել է, որ այդ գործը չի լինի: Իսկ գումարի համար ինչպես մինչ օրս պատրաստվում է վերադարձնել: 2014 թվականի մայիսից ի վեր մինչ օրս ինքը պարբերաբար զանգերով, հանդիպումներով փորձել է ետ վերցնել գումարները: Երբ սկսել է ասել, որ կդիմի իրավապահ մարմինների հայտնվել է նրա եղբայրը Էրիկ Մարտիրոսյանը, խնդրել և աղաչել է չանի նման քայլ, խոստանալով փակել քրոջ վերցրած գումարները: Իրենց հանդիպման ժամանակ ինքը փորձել է Էրիկից իմանալ, թե ինչ է անում քույրը նա ասել է, որ ահավոր պատմությունների մեջ է և մարդացու կոչեցյալը, որին գիտի միայն անունով` Արկադի, ենթադրաբար նա է պատճառը, որ Մարիամը նման քայլերի է դիմում: Ինքը վերջնական հասկացել է, որ ոչ մի գործի մասին խոսք լինել չի կարող և ինքը դարձել է խարդախության զոհ: Էրիկը ժամանակ է խնդրել մի երկու ամիս և 2014 թվականի օգոստոս ամսին Էրիկը հանդիպել է իրեն Նոր-Նորքի 2-րդ զանգվածի այգում, Գայի արձանի դիմացի մայթում գտնվող և տվել է 2000 ԱՄՆ դոլար ասելով, որ մնացածը շատ շուտով կփակի: Սակայն ասված 3 ամիս, իսկ ինքը գտնվել է Ռուսաստանի Օրեմբուրգ քաղաքում, երբ Էրիկը բերել և տվել է իր հորը 900 ԱՄՆ դոլար: 2014 թվականի նոյեմբերի 12-ին ինքը վերադարձել է ՌԴ-ից հանդիպել է Էրիկին, որովհետև Մարիամը ի սպառ չէր փորձում նույնիսկ հանդիպել: Էրիկը գտնվել է Նոր-Նորքի 3-րդ հիվանդանոցում, որ խնամում էր մորը: Բազմաթիվ անգամ հանդիպելուց հետո փետրվարի սկզբին նա 600 ԱՄՆ դոլար է տվել և ասել է, որ Մարիամը փետրվարի 10-ին անձամբ կփակի մնացած 4000 ԱՄՆ դոլարը, ասել է, որ նա հղի է և մոտ օրերը ունենալու է: Մի քանի իր օր անց փետրվարի 24-ին եթե չի սխալվում արդեն 2015 թվականի մահացել է նրանց մայրը, իսկ ինքը որպես բարիություն որոշել է ևս մի փոքր սպասել, սակայն այլևս ցանկության և ֆինանսական վիճակ չունենալով, ինչպես նաև խափված լինելով մի քանի անգամ նրա կողմից, Մարիամի սպառնալիքի ազդեցության տակ, որ եթե դիմի ոստիկանություն իրեն` Մարիամը, վնաս կտա վերջապես հասկացել է, որ դա շինծու սպառնալիքներ են և դիմել է ՀՀ ոստիկանություն: Նշում է, որ Էրիկ Մարտիրոսյանի հեռախոսահամարն է 077-787-797 այս համարը, որը փոփոխվել է 041-787-797, ընդհանուր առմամբ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանը իրենից չարաշահելով իր վստահությունը, հափշտակել է 4000 ԱՄՆ դոլար, այդ իսկ պայմաններով խոշոր դրամական վնաս պատճառելով, քանզի իր անձնական ոսկեղենը գրավադրել է ՎՏԲ բանկում և ինքը շարունակում է տոկոսներ վճարել: Ինքը բողոքում է Մարիամ Մարտիրոսյանի դեմ, քանի որ նա խարդախությամբ և իր վստահությունը չարաշահելով 4000 ԱՄՆ դոլար է իրենից հափշտակել:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է տուժող Տիգրան Լևոնյանի 2015 թվականի օգոստոսի 07-ի լրացուցիչ ցուցմունքը այն մասին, որ ինչպես նախկինում նշել է Մ.Մարտիրոսյանի հետ մոտ է եղել մոտ 10 տարի և ավել և վստահել է նրան: Քանի որ նա ունեցել է աշխատանքի տեղավորման գործակալություն և ինքը տեղյակ է եղել, որ նա զբաղվում է աշխատանքի տեղավորման գործով ինքը վստահել է նրան և տվել է վերոնշված գումարը: Իրենք գումարը տալու վերաբերյալ որևէ պայմանագիր չեն կնքել նա իրեն հայտնել է, որ իր աշխատավարձը կազմելու է մոտ 2000 դոլար և այդ աշխատավարձով իրեն աշխատանքի տեղավորելու համար նա իրենից որպես իր միջնորդավճար պահանջել է 7500 ԱՄՆ դոլար: Լսելով աշխատավարձի չափը և հավատալով նրան կասկած չի հարուցել իր մեջ միջնորդավճարների մեծ լինելը: Ինքը կոնկրետ տեղյակ չի եղել, թե նա ինչ պետք է անի այդ միջնորդությունով և ընդհանրապես տեղյակ չի եղել նրա կողմից երբևէ վերցված միջնորդավճարներից:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է տուժող Տիգրան Լևոնյանի 2015 թվականի նոյեմբերի 03-ի ցուցմունքը այն մասին, որ նախկինում նշել է, որ գումար է վերցրել բանկից Մ.Մարտիրոսյանին 7500 ԱՄՆ դոլա տալու նպատակով: Նշում է, որ ոսկին գրավադրել է ԲՏԱ բանկում, սակայն պայմանները չեն պահպանվել: 7500 ԱՄՆ դոլարից մեկ միլիոն հինգ հարյուր հիսուն հազար դրամը, հանդիսացել է այդ գրավադրված ոսկու արժեքը որը կազմում է մոտ 3200 ԱՄՆ դոլար, իսկ մնացածը ունեցել է կուտակած: Հայտնում է, որ իր և Մ.Մարտիրոսյանի միջև առկա գումարային խնդիրների մասին տեղյակ է եղել իր կինը:
Դատարանի կողմից հրապարակվել է վկա Ջուլիետա Հարությունյանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 19-ի ցուցմունքը այն մասին, որ ինքը հանդիսանում է Տիգրան Լևոնյանի կինը: Մոտ 5 տարի ճանաչում է Մարիամ Մարտիրոսյանին, որպես աշխատանքի տեղավորման գործակալության տնօրեն և իր ամուսնու ծանոթ: Ինքը նրան տեսել է մի քանի անգամ փողոցում, գործակալության մոտ որոնք եղել են պատահական հանդիպումներ: 2014 թվականի հունվար ամսին իր ամուսինը պատմել է, որ նրան է զանգահարել Մարիամ Մարտիրոսյանը և ասել է, որ տեղեկացել է, որ ներկա պահին նա չունի աշխատանք և առաջարկել է աշխատանքի տեղավորել <Հարավկովկասյան երթուղիներ> ՓԲԸ-ում որպես բաժնի պետ և որպես միջնորդավճար պահանջել է 7500 ԱՄՆ դոլար գումար: Ամուսինը ասել է, որ որոշել է ընդունել նրա առաջարկը, քանի որ աշխատանքը բավականին բարձր վարձատրվող է և նա վստահում է Մ.Մարտիրոսյանին և որոշել է տալ գումարը: Իր ամուսինը ոսկեղենը գրավադրել է ԲՏԱ բանկում, իսկ գումարի մյուս մասը ունեցել է կուտակված և մաս-մաս տվել է Մ.Մարտիրոսյանին: Իր ամուսինը իր հետ չի խորհրդակցել աշխատանքի առաջարկը ընդունելու և գումարը տալու վերաբերյալ, այլ ուղղակի տեղեկացրել է: Այնուհետև ինքը տեղեկացել է, որ խոստացված օրվանից երկար ժամանակ անցնելուց հետո Մ.Մարտիրոսյանը այդպես էլ, իր ամուսնուն չի տեղավորել աշխատանքի, միայն որոշ ժամանակ անց նրա եղբայրը վերադարձրել է իր ամուսնու 3500 ԱՄՆ դոլարը, իսկ գումարի մնացած մասը նրան այդպես էլ չեն վերադարձրել և չի կատարել իր խոստացվածը, որից հետո մայիս ամսին իր ամուսինը դիմել է ոստիկանություն:
Դատահամակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 29291506 եզրակացությունով, ինչպես նաև տուժող Տ.Լևոնյանի մասնակցությամբ կատարված փորձաքննության ընթացքում <Նոկիա 200> մոդելի բջջային հեռախոսի հիշողության քարտի վրա առկա 1209 կարճ հաղորդագրությունների զննության արձանագրությունով, որոնցով հաստատվում են Մ.Մարտիրոսյանի կողմից աշխատանքի տեղավորելու պատրվակով Տ.Լևոնյանից 7500 ԱՄՆ դոլար գումար վերցնելու հանգամանքը:
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <Հարավկովկասյան երկաթուղի> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 8357 գությունով համաձայն որի <Հարավկովկասյան երկաթուղի> ՓԲԸ-ն <Ֆայըր ընդ ուոթեր> ՍՊԸ-ի հետ երբեք չի համագործակցել:
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <Հարավկովկասյան եկաթուղի> ՓԲԸ-ից ստացված թիվ 9227 գրությունով, համաձայն որի` 2017 թվականի հունվարի 01-ից մինչև 2014 թվականի ապրիլի 01-ն ընկած ժամանակահատվածում <Հարավկովկասյան երկաթուղի> ՓԲԸ-ում բեռնափոխադրումների բաժնի պետի թափուր աշխատատեղի չի եղել:
Ապացույց ճանաչված այլ փաստաթուղթ հանդիսացող <ԱրմենՏել> ՓԲԸ-ից թիվ 8772 գրությունով, <Ղ-Տելեկոմ>ՓԲԸ-ից թիվ 8906 գրությունով և <Օրանժ-Արմենիա> ՓԲԸ-ից թիվ 9210 գրությունով ստացված հեռախոսազանգերի վերծանումները պարունակող լազերային սկավառակներով և դրանց զննության արձանագրություններով, համաձայն որոն հանցագործության կատարման ժամանակահատվածում Մ.Մարտիրոսյանը և տուժող Տ.Լևոնյանը գտնվել են ակտիվ հեռախոսակապի մեջ:
Սույն գործով, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը /այսուհետ` դատարան/, եզրահանգել է, որ ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանը չարաշահելով իր ծանոթ՝ Տիգրան Ռուբենի Լևոնյանի վստահությունը, աշխատանքի տեղավորելու պատրվակով 2014 թվականի հունվար-փետրվար ամիսների ընթացքում խարդախությամբ հափշտակել է վերջինիս պատկանող առանձնապես խոշոր չափերի 3.071.875 ՀՀ դրամին համարժեք 7500 ԱՄՆ դոլար գումարը:
Դատարանն անդրադառնալով պաշտպանության կողմի ներկայացված միջնորդությանը` Տիգրան Լևոնյանի և Ջուլիետա Հարությունյանի նախաքննական ցուցմունքները ոչ հավաստի ճանաչելու և ապացույցների շարքից հանելու, ինչպես նաև համկարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 29291506 եզրակացությունը ոչ թույլատրելի ապացույց ճանաչելու մասին, գտել է, որ այն ենթակա է մերժման, քանի որ տուժող Տ.Լևոնյանը և վկա Ջ.Հարությունյանը մեկնել են ՀՀ-ից և այդ պատճառով նախաքննության ընթացքում հնարավոր չի եղել Տ.Լևոնյանի, Ջ.Հարությունյանի և Մ.Մարտիրոսյանի միջև կատարել առերես հարցաքննություններ, իսկ դատաքննության ընթացքում նրանց ներկայությունը հնարավոր չի եղել ապահովել, քանի որ նրանք ՀՀ չեն վերադարձել, իսկ ինչ վերաբերվում է համակարգչատեխնիկական փորձաքննության թիվ 29291506 եզրակացությունն անթույլատրելի ապացույց ճանաչելուն, ապա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համաձայն փորձագետի եզրակացությունը դասվում է ապացույցների շարքին և անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու հիմքեր առկա չեն, բացի այդ տուժող Տ.Լևոնյանին ծանոթացվել է փորձաքննության եզրակացությանը և տուժողը որևէ առարկություն և միջնորդություն չի ներկայացրել:
Հարկ է նշել, որ հակընդեմ իրավունքից ըստ էության հրաժարվելու հակաիրավական եղանակ կարող է դիտարկվել նաև վարույթն իրականացնող մարմնից թաքնվելու հանգամանքը:
Հարկ է արձանագրել, որ սույն գործով ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ հայտարարվել է հետախուզում և վերջինս որոշակի ժամանակահատված գտնվել է հետախուզման մեջ, ինչի արդյունքում իր դեմ ցուցմունք տված անձանց հարցաքննելու հնարավորություն հետագայում առկա չի եղել, քանի որ այնուհետև վերջիններս վերը նշված /վիճարկվող դատական ակտում բերված/ պատճառաբանությամբ հասանելի չեն եղել:
Որպիսի պայմաններում, նշվածի վերաբերյալ պաշտպանության կողմի բերված պատճառաբանությունները, քննարկվող պարագայում, բավարար չափով փաստարկված չեն և այն այդ առնչությամբ բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Դատարանը գտել է, որ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի մեղքը մեղսագրված արարքում հաստատված է, վերջինս կատարել է արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով:
Հարկ է նշել, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր 2011 թվականի փետրվարի 24-ի որոշմամբ` Լիա Արտյոմի Ավետիսյանի վերաբերյալ քրեական •ործով, հայտնել է այն իրավական դիրքորոշումը, որ.
<29. Վճռաբեկ դատարանն արձանա•րում է, որ խարդախությունը քաղաքացիաիրավական պարտավորությունների չկատարման կամ ոչ պատշաճ կատարման դեպքերից տարանջատելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հետևյալ հան•ամանքները.
ա/ խարդախության դեպքում տուժողին խաբելու կամ նրա վստահությունը չարաշահելու մտադրությունն անձի մոտ ծա•ում է նախքան •ույքը կամ •ույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը:
բ/ խարդախության դեպքում անձի մոտ քաղաքացիաիրավական պայմանա•րով ստանձնած պարտավորությունները /•ույքը փոխանցել, կատարել վարկային պարտավորությունը, պարտքը վերադարձնել և այլն/ չկատարելու դիտավորությունը ծա•ում է նախքան •ույքը կամ •ույքի նկատմամբ իրավունքներ ձեռք բերելը:>:
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն նշված որոշմամբ արտահայտել է նաև այն իրավական դիրքորոշումը, որ.
<26. Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութա•րվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով:
/…/
26.2 Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութա•րվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն մինչև •ույքը վերցնելը կամ •ույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու •ույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանա•րային պարտավորությունը:
Հակառակ դեպքում, երբ •ույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունը չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է •ույքը վերցնելուց հետո /անկախ շարժառիթից/, խարդախության հանցակազմը բացակայում է:
26.3 Խարդախության միջոցով ուրիշի •ույքը հափշտակելու ուղղակի դիտավորության և •ույքը հափշտակելու շահադիտական նպատակի առկայության կամ բացակայության մասին դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն •ործով ձեռք բերված ապացույցների համակցության վրա:
Նշված ապացույցների •նահատման արդյունքում դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է հաստատված համարի, որ անձն ի սկզբանե նպատակ է ունեցել խարդախության միջոցով հափշտակել ուրիշի •ույքը, և եթե ապացուցվի, որ ունեցել է, ապա խարդախության հանցակազմն առկա է:>:
Վճռաբեկ դատարանն ապացույցների բավարարությունը որոշելու չափանիշների վերաբերյալ ձևավորած իրավական դիրքորոշումներն ամբողջացրել և զարգացրել է Ա.Ավագյանի և Վ.Սահակյանի գործով որոշման շրջանակներում: Մասնավորապես, Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ անձի դատապարտման համար անհրաժեշտ է ապացույցների այնպիսի համակցություն, որը բավարար կլինի անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անձի մեղավորության առնչությամբ ցանկացած ողջամիտ կասկած բացառելու և ապացույցների գնահատումն իրականացնող սուբյեկտի մոտ համապատասխան ներքին համոզմունք ձևավորելու համար: Ներքին համոզմունքը` որպես սուբյեկտիվ կատեգորիա, պետք է օբյեկտիվ հիմքեր ունենա, այն է` բխի թույլատրելի, վերաբերելի և արժանահավատ ապացույցների բավարար համակցությամբ հաստատված փաստական տվյալների ամբողջությունից, որոնք անկողմնակալ դիտորդի մոտ կձևավորեն անձի մեղավորության վերաբերյալ համոզվածություն: Ընդ որում, ներքին համոզմունքն օբյեկտիվանում և իրավական նշանակություն է ձեռք բերում դատական ակտերի հիմնավորման և պատճառաբանման միջոցով:
Վճռաբեկ դատարանը նշված որոշմամբ արձանագրել է, որ <... քրեական դատավարությունում մեղքի հարցը լուծելիս որպես ապացույցների բավարարության շեմ պետք է գործի <հիմնավոր կասկածից վեր> ապացուցողական չափանիշը: Ընդ որում, <հիմնավոր կասկածից վեր> ապացուցողական չափանիշ ասելով, պետք է հասկանալ փաստական տվյալների /ապացույցների/ այնպիսի համակցություն, որը բացառում է հակառակի ողջամիտ հավանականությունը: Վերոգրյալը չի նշանակում, որ հանցանք գործելու մեջ անձի մեղավորությունն ընդհանրապես չի կարող առաջացնել որևէ կասկած, սակայն այդպիսի կասկածի հավանականության դեպքում դրա աստիճանը պետք է լինի աննշան (խիստ ցածր): Այլ խոսքով՝ մեղադրանքը կազմող յուրաքանչյուր փաստական հանգամանք պետք է հիմնավորվի ապացույցների այնպիսի ծավալով, որը կբացառի դրա ապացուցվածության վերաբերյալ ցանկացած ողջամիտ կասկած /տե՛ս Արարատ Ավագյանի և Վահան Սահակյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 33-րդ կետը/:
Սույն գործով, ձեռք բերված ապացույցներն աննշան են դարձնում կասկածն այն կանխավարկածի վերաբերյալ, որ ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի գործողություններն ուղղված չեն եղել իրեն մեղսագրվող արարքում ներառված գործողությունները կատարելուն:
Նման պայմաններում, անդրադառնալով պաշտպանության կողմիª վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին ու արտահայտած պնդումներինª դատավարական իրավունքի խախտումներ թույլ տալու, մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցներն ըստ էության վիճարկելու, դրանք որպես այդպիսին անթույլատրելի ճանաչելու և այլնի վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ քննարկվող պարա•այում, դրանք որևէ կերպ չեն ազդել վիճարկվող ապացույցներում տեղ •տած տեղեկությունների և փաստական տվյալների հավաստիության, այդ թվում նաև սույն •ործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Վերը բերված հիմնավորումներով, պաշտպանության կողմիª ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ սույն •ործով դատական ակտ կայացնելիս ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավարական նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են •ործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Հետևաբար, վերը բերված հիմնավորումներով, պաշտպանության կողմի ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններըª դատավարական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարա•այում, բավարար չափով փաստարկված չեն և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Ապացույցների •նահատման և համադրման տեսանկյունից, վերաքննիչ դատարանն արձանա•րում է, որ քննարկվող դեպքում, դրանցում առկա մեղադրական տվյալները բավարար են հան•ելու այն հետևության, որ ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանը կատարել է իրեն մեղսա•րված արարքը:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի կողմից բերված պատճառաբանություններին` իրեն մեղավոր չճանաչելու և այլնի վերաբերյալ, ապա դրանք վերաքննիչ դատարանի •նահատմամբ ոչ արժանահավատ են, ըստ էության չեն բխում •ործի օբյեկտիվ տվյալներից, որով փորձ է արվում հնարավորինս խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:
Այսինքն, այդ առնչությամբ ևս պաշտպանության կողմի ներկայացված պատճառաբանություններն ու արտահայտած պնդումներն ինքնին ամբաստանյալի կողմից ՀՀ քրեական օրենս•րքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցանքի կատարումը բացառող դիտարկվել չեն կարող:
Այսպիսով, վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, գնահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ դրանք իրենց համակցությամբ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքը որակված է ճիշտ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղսագրված արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է վերջնական ճիշտ հետևության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու, փոփոխելու և վերջինիս նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան:
Նման պայմաններում, վերը շարադրված հանգամանքների առկայության պայմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները՝ նյութական իրավունքի խախտման, ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են, չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Հարկ է նշել նաև, որ վիճարկվող դատական ակտով վճռվել է ամբաստանյալ Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանին հօգուտ Տիգրան Լևոնյանի բռնագանձել 4000 /չորս հազար/ ԱՄՆ դոլար որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի հատուցում։
Ընդ որում, գործում առկա է տուժող Տիգրան Լևոնյանի դիմումը՝ իրեն քաղաքացիական հայցվոր ճանաչելու, ինչպես նաև ըստ էության 4000 ԱՄՆ դոլար գումարի չափի վերաբերյալ:
Քննարկվող պարագայում, նշվածը ևս ներառված է և դիտարկվում է որպես հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնաս, հետևաբար նշվածի վերաբերյալ պաշտպանության կողմի վերաքննիչ բողոքում տեղ գտած պահանջը ևս այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չի կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը.

Ո Ր Ո Շ Ե Ց
Մարիամ Սամվելի Մարտիրոսյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 19.01.2017թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է.

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ