Գործ
ԵԿԴ/0098/01/16

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ

ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

,,11,, մայիսի 2016թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ՝ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Հ. Խալաթյանի
Պաշտպան Գ. Մելիքյանի

դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքում, դատաքննության արագացված կարգի կիրառմամբ քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանի` ծնված 25.03.1982թ.-ին Արարատի մարզ Ազատավան գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում ամուսնացած, խնամքին է գտնվում մինչև 14 տարեկան մեկ երեխա, նախկինում չդատված, հաշվառված և բնակվում է` Արարատի մարզ, Ազատավան գյուղում, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված մեղադրական եզրակացության և քրեական գործի նյութերի՝
«Վիրաբ Շահբազյանը 2016 թվականի մարտի 5-ին ժամը 03։40-ին Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում` առանց տրանսպորտային միջոց վարելու իրավունքի, ոչ սթափ վիճակում, վարել է «Վազ 217030» մակնիշի 34 TP 997 հաշվառման համարանիշերի ավտոմեքենան, որի ընթացքում՝ թիվ 12 հասցեի դիմաց, կանգնեցվել է ՀՀ ոստիկանության ճանապարհային ոստիկանության 1-ին սպայական գումարտակի 4-րդ սպայական դասակի տեսուչ Համլետ Գյորգյանի կողմից և սթափության վիճակի զննությունից հրաժարվելու համար կազմվել է վարչական իրավախախտման վերաբերյալ թիվ ԱԹ 703735 արձանագրությունը, որը ՃՈ համակարգչային բազա մուտքագրելիս պարզվել է, որ 19.11.2015թ. Վ.Շահբազյանի նկատմամբ ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելու համար կազմվել է թիվ ԱԹ 539711 արձանագրությունը, որի հիման վրա` 04.12.2015թ. կայացվել է 150.000 ՀՀ դրամ տուգանելու մասին որոշում, իսկ 03.12.2015թ. սթափության վիճակի զննությունից խուսափելու համար կազմվել է թիվ ԱԹ 539818 արձանագրությունը, որի հիման վրա 14.12.2015թ. կայացվել է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից 1 տարի ժամանակով զրկելու մասին որոշում։
Այսպիսով, Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանը 14.12.2015թ. զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամանակով, 2016 թվականի մարտի 5-ին, ժամը 03։40-ին Երևան քաղաքի Արշակունյաց պողոտայում, առանց տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքի, ոչ սթափ վիճակում վարել է «Վազ 217030» մակնիշի 34 TP 997 հաշվառման համարանիշի ավտոմեքենան, այսինքն՝ կատարել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցավոր արարք»։
Դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության կողմից 2016 թվականի մարտի 12-ին հարուցվել է քրեական գործ։
2016 թվականի ապրիլի 13-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին, նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

Քրեական գործը ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 20.04.2016թ.-ին։
2. Արագացված դատական քննություն
Մինչև դատաքննությունն սկսելն ամբաստանյալ Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանը միջնորդել է դատական քննությունն անցկացնել արագացված կարգով և հայտարարել, որ միջնորդությունը ներկայացրել է կամավոր, խորհրդակցել է պաշտպանի հետ, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու հետևանքները, առաջադրված մեղադրանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ և առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր է ճանաչում լիովին։
Մեղադրող Հ.Խալաթյանը, գործով մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս, արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու դեմ չի առարկել։
Դատարանը, համոզվելով, որ առկա են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 375.1 և 375.2 հոդվածներով նախատեսված պայմանները, որոշում է կայացրել արագացված կարգով դատական քննություն անցկացնելու մասին։
3. Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Դատարանը, հիմք ընդունելով մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցները` մեղադրյալ Վ.Շահբազյանի ցուցմունքը, վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ ԱԹ 703735, ԱԹ 539711 և ԱԹ 539818 արձանագրություններն ու որոշումները, սթափության վիճակի զննության մասին թիվ 106573, թիվ 106322 և 101207 արձանագրությունները և ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով վերը շարադրված ապացույցներն իրենց վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից` հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում ամբաստանյալ Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանին մեղսագրված հանցագործության կատարումը և գտնում, որ կատարած արարքի համար վերջինս ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։
Որպես ամբաստանյալ Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում նաև Ազատավան համայնքի ղեկավար` Ս.Խաչատրյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի`
«Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանը՝ ծնված 25.03.1982թ, ՀՀ Արարատի մարզի Ազատավան գյուղի բնակիչ է` հասցեն Աբովյան 19։
Ամուսնացած է։ Ունի մեկ անչափահաս երեխա։ Ծնողասեր է, ընտանիքի օրինակելի զավակ։ Աշխատասեր է, ընկերասեր։ Ունի զուսպ բնավորություն, կարողանում է ճիշտ կողմնորոշվել ցանկացած իրավիճակում։
Վայելում է համագյուղացիների և ընկերական շրջապատի հարգանքը։ Նրա կողմից ոչ-մի հակահասարակական երևույթ չի նկատվել»։

Հարևաններ` Հասմիկ Գրիգորյանի, Քնարի Խաչատուրովայի և Հովհաննես Գաբրելյանի կողմից տրված նույնաբովանդակ բնությագիրը, որով վերջինս բնութագրվում է դրականորեն։

/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան մեկ երեխայի՝ 24.07.2005թ.-ին ծնված` Սեդա Վիրաբի Շահբազյանի, առկայությունը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։
Դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը և քրեական գործի նյութերը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ տուգանքի ձևով, որպիսի պատիժը նա պետք է կրի։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումները։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝
«Տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից զրկված անձի կողմից ոչ սթափ վիճակում տրանսպորտային միջոց վարելը կամ այդ անձի կողմից սթափության վիճակի զննություն անցնելուց հրաժարվելը կամ խուսափելը` պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երեքհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ՝ վեց ամսից մեկ տարի ժամկետով»։
Դատարանն անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմաղնող հանգամանքների հետ և արձանագրելով, որ վերջինիս արարքում բացակայում են պատասխանատվությունն ու պատիժը խանրացնող հանգամանքները, գտնում է, որ Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատիժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, քանի որ դատարանում որևէ հիմնավորում ի հայտ չեկավ այն մասին, որ պատժի նվազ խիստ տեսակը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Վերը շարադրվածից բացի, անդրադառնալով Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության, հարցին, դատարանը գտնում է, որ այն պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։

Միաժամանակ, դատարանն արձանագրում է, որ քրեական գործով այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արձանագրությունները և որոշումները, սթափության վիճակի զննության մասին արձանագրությունները՝ պետք է պահել քրեական գործի հետ միասին՝ այն պահելու ողջ ժամանակամիջոցում։


4. Եզրափակիչ մաս

Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373 375.1-375.4-րդ հոդվածներով, դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի չորսհարյուրապատիկի 400.000 /չորս հարյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Վիրաբ Գեղամի Շահբազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Քրեական գործով այլ փաստաթղթի կարգով ապացույց ճանաչված՝ վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ արձանագրությունները և որոշումները, սթափության վիճակի զննության մասին արձանագրությունները՝ պահել քրեական գործի հետ միասին՝ այն պահելու ողջ ժամանակամիջոցում։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում՝ բացառությամբ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի 1-ին կետի։




Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն