ԵԿԴ/0093/01/16


Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
14 հունիսի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանը`

նախագահությամբ`
դատավոր Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆԻ
քարտուղարությամբ` Ն.ԹՈՒՄԱՆՅԱՆԻ
մասնակցությամբ`
մեղադրող Ա.ՍԻՄՈՆՅԱՆԻ
տուժող Ա.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ Ն.ԳՐԻԳՈՐՅԱՆԻ
պաշտպան Դ.ՄՆԱՑԱԿԱՆՅԱՆԻ

դատարանում` դռնբաց դատական նիստում, քննեց գործն ըստ մեղադրանքի` Նաիրա Գեորգիի Գրիգորյանի` ծնված 01.08.1973թ., ք.Սիսիանում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, իր հայտարարությամբ՝ ամուսնացած և վատառողջ, միջնակարգ կրթությամբ, չի աշխատում, չդատված, հաշվառված է՝ ՀՀ, Սյունիքի մարզ, գյուղ Վաղատին, 10-րդ փողոց, տուն հ. 7, բնակվում է` ք.Երևան, Բագրատունյաց պողոտա, 3-րդ նրբանցք, տուն հ. 12, արգելանքի տակ չէ, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով։
Ամբաստանյալ Ն.Գրիգորյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. «2014 թվականի հուլիս ամսին Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծ պողոտայում գտնվող «Տաշիր» առևտրի կենտրոնի ոս-կու սրահում խաբեության եղանակով չարաշահելով Արմինե Վահագի Թադևոսյանի վստա-հությունը` որդուն հարսանեկան նվեր անելու պատրվակով վերջինիցս վերցրել է մեկ հատ ոսկյա շղթա՝ իր կախազարդով, մեկ զույգ ոսկյա ականջօղ և մեկ հատ ոսկյա մատանի` դրանց գումարը մեկ ամսից վճարելու պայմանով, սակայն, նախապես ունենալով ոսկյա զարդերի գումարը չվճարելու դիտավորություն, չի կատարել խոստումը և խաբեությամբ հափշտակել է նշված ոսկյա զարդերը՝ Արմինե Թադևոսյանին պատճառելով խոշոր չափի` 700.000 ՀՀ դրամի գույքային վնաս»։
Ամբաստանյալ Ն.Գրիգորյանը` մինչև դատաքննությունն սկսվելը, միջնորդեց կիրա-ռել արագացված դատական քննության կարգ և հայտարարեց, որ միջնորդությունը ներկա-յացնում է կամավոր` իր պաշտպանի հետ խորհրդակցելուց հետո, առաջադրված մեղադը-րանքն իրեն պարզ է, համաձայն է մեղադրանքի հետ, առաջադրված մեղադրանքում իրեն լի-ովին մեղավոր է ճանաչում, գիտակցում է արագացված կարգով դատական քննություն անց-կացնելու հետևանքները և պարտավորվում է հատուցել տուժողին պատճառված վնասը։
Մեղադրողը մեղադրական եզրակացությունը հաստատելիս չի առարկել արագացված կարգ կիրառելու դեմ, իսկ տուժողը չառարկեց ամբաստանյալի միջնորդությանը։
Դատարանի որոշմամբ ամբաստանյալի միջնորդությունը բավարարվել է, և դատա-կան քննությունն անցկացվել է արագացված կարգով։
Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի հա-մաձայն լինելու հանգամանքն ու հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ հա-մաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է և հաստատվում է քրեական գործով հավաք-ված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ն.Գրիգորյանը կատարել է հանցանք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշե-լիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած հանցագործության բնույթն ու հան-րության համար վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկաց-ված դատական քննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգա-մանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա համաձայնվեց մեղադրանքի հետ և զղջաց կատարած հանցանքի համար։
Որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալներ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում և բնութագրվում է դրական։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը« դա կատարելու հանգամանքներին« հանցավորի անձնավորությանը« անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը« ուղղել պատժի ենթարկված անձին« ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի համաձայն՝
«1. Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ« որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
2. Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով« հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով« այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանք-ներով։
3. Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակ-վում է« եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»։
Մեջբերված իրավական նորմերը Վճռաբեկ դատարանը վերլուծել և դրանց վերաբեր-յալ իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել թիվ ՎԲ-50/07« ՎԲ-142/07« ՎԲ-192/07« ՎԲ-201/07« ԵՇԴ/0029/01/08« ԵԿԴ/0042/01/11« ինչպես նաև մի շարք այլ գործերով կայացված որոշումնե-րում։ Նշված որոշումներում Վճռաբեկ դատարանի ձևավորած կայուն նախադեպային իրա-վունքի համաձայն՝ պատժի արդարությունը դրսևորվում է հանցագործության և քրեաիրա-վական ներգործության միջոցների (պատժի) համաչափության ապահովմամբ։ Պատիժն ար-դարացի է« եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը« ինչպես նաև բավարար պատ-ժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահան-ջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։ Քրեական օրենքը համընդհանուր բնույթ ունի« իսկ արարքը և հանցավորի անձը կոնկրետ են։ Հետևաբար կոնկրետ գործով պատիժ նշանակելիս դատարանի ներքին համոզմունքը ձևա-վորվում է կատարված արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու աստիճանի« հան-ցավորի անձի« պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների վերլուծության հիման վրա։ Նշված հանգամանքների գնահատման ժամանակ դատարանը պետք է ելնի ՀՀ քրեա-կան օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված՝ պատժի նպատակների իրացումն ապահո-վելու անհրաժեշտությունից։
Այսպիսով, հաշվի առնելով վերոգրյալները և ամբաստանյալի կատարած հանցավոր արարքի բնույթն ու հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ամբաստանյալ Ն. Գրիգորյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունն ու ելնելով դատարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերից ու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածնե-րով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, դատարանը հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի տուգանքի, որպիսի պատիժն անհրաժեշտ ու բավարար է սոցիալական ար-դարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կան-խելու համար։
Տուժողը քաղաքացիական հայց չհարուցեց, սակայն միջնորդեց ամբաստանյալի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև դատավաճռի ուժի մեջ մտնելուց հետո, նկատի ունենալով, որ եթե նա չկատարի իրեն պատճառված վնասը կամովին հատուցելու մասին խոստումը, ապա գումարի բռնագանձման հայցապահանջով պետք է դիմի դատարան։
Դատարանը, քննության առնելով տուժողի միջնորդությունն ու նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 238-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ քաղա-քացիական հայցվորի կամ այլ շահագրգիռ անձանց միջնորդությամբ դատարանն իրավունք ունի գույքի վրա դրված կալանքը պահպանել նաև քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում, գտնում է, որ տուժողի միջնորդությունը պետք է բավարարվի, և ամբաստանյալ Ն.Գրիգորյանին համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի՝ Սյունիքի մարզի Վաղատին համայնքի 09-089-0003-0030-001 ծածկագրով բնակելի տան և տնամերձ հողամասի վրա դրված կալանքը պետք է պահպանվի նաև քրեական գոր-ծով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում։
Դատարանը, քննության առնելով խափանման միջոցի հարցը, գտնում է, որ ամբաս-տանյալի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրութ-յունը, պետք է թողնվի անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Վերոգրյալների հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենս-գրքի 338-րդ, 357-րդ, 359-րդ, 360-րդ և 3753-րդ հոդվածներով՝ դատարանը

Վ Ճ Ռ Ե Ց

Նաիրա Գեորգիի Գրիգորյանին ճանաչել մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 2-րդ կետով և դատապարտել տուգանքի 700.000 (յոթ հարյուր հազար) ՀՀ դրամի չափով։
Ամբաստանյալ Ն.Գրիգորյանին համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող գույքի՝ Սյունիքի մարզի Վաղատին համայնքի 09-089-0003-0030-001 ծածկագրով բնակելի տան և տնամերձ հողամասի վրա դրված կալանքը պահպանել քրեական գործով վարույթի ավարտից հետո` մեկ ամսվա ընթացքում։
Ն.Գրիգորյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստո-րագրությունը, թողնել անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարան` հրապա-րակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։

ԴԱՏԱՎՈՐ` Գ.ՊՈՂՈՍՅԱՆ