Հիմնական
Գործի համար:
ԵԿԴ/0089/01/16
Վիճակագրական տողի համար :
16.11
Պատասխանող
Մնացական Հովսեփյան Վաչագանի
Մնացական Հովսեփյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
Դատավոր
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Մեսրոպ Մակյան
| Դատարան | Օր | Ժամ | Դատարանի դահլիճի համար | Ստատուս | Որոշում | Այլ նշումներ |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-05-13 | 10:00 | 2 | Կայացել է | ||
| Կենտրոն և Նորք-Մարաշ | 2016-05-06 | 11:00 | 2 | Կայացել է |
Գործ
ԵԿԴ/0089/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,13,, մայիսի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Մ. Նալբանդյանի
Պաշտպան Վ. Էլբակյանի
դռնբաց դատական նիստերում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի` ծնված
02.12.1979թ.-ին, Սևան քաղաքում, ազգությամբ հայ,
ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի
աշխատում, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող,
խնամքին են գտնվում ընտանիքի անդամները,
որոնցից երկուսն անչափահաս հաշվառված և
բնակվող` քաղաք Սևան, Ս.Սևանցու փողոց, 18-րդ
շենք, 31-րդ բնակարան, մեղադրվում է ՀՀ քրեական
օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես
խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին
ստորագրոթյունը։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության.
«Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13139115 քրեական գործով տուժող ճանաչված լինելով որպես տուժող, իր կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու պատճառը և հանգամանքները պարզելու, գործի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք այլ հարցերի պարզաբանման նպատակով, որպես տուժող հարցաքննության ընթացքում նախազգուշացված լինելով սուտք ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-339-րդ հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, դրսևորելով նախաքննության համար կարևոր նշանակություն ունեցող տեղեկություններ չհայտնելու դիտավորություն` առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ցուցմունք տալուց` հարցերին պատասխանելուց և արձանագրությունը ստորագրելուց»։
Ըստ նախաքննական մարմնի՝ հիմնավորված գործի փաստական հանգամանքները
«2015 թվականի ապրիլի 14-ին, ժամը 22։50-ին, Երևան քաղաքի Մ.Հերացու անվան «Թիվ 1 համալսարանական» ԲԿ-ից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ կրծքավանդակի աջ կեսի միջին անութային գծով 7-րդ միջկողային գոյացության ձևով ստացած մարմնական վնասվածքով իրենց մոտ բուժօգնության է դիմել Սևան քաղաքի Սևանեցու փողոցի 18-րդ շենքի 31-րդ բնակարանի բնակիչ, 02.12.1979թ. ծնված՝ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը։
15.04.2015 թ. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 13139115 քրեական գործը և կատարվել նախաքննություն։
Նույն օրը թիվ 13139115 քրեական գործով որոշում է կայացվել Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին։
Նախաքննության ընթացքում Մնացական Հովսեփյանը, ճանաչված լինելով որպես տուժող և նախազգուշացված լինելով սուտ ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-339 հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, իր կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու պատճառը պարզելու, ինչպես նաև գործի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք այլ հարցերի պարզաբանման նպատակով որպես տուժող հարցաքննվելիս հրաժարվել է ցուցմունք տալ»։
Դեպքի առթիվ 2016 թվականի մարտի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից հարուցվել է քրեական գործ։
29.03.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 13.04.2016թ.-ին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում՝ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ հրաժարվել է ըստ էության ցուցմունք տալուց և որևէ դիրքրորոշում ներկայացնելուց՝ չհստակեցնելով դրա պատճառները։
Դատարանում, օրենքով սահմանված կարգով հրապարակել են ամբաստանյալի՝ նախաքննության ժամանակ որպես կասկածյալ և մեղադրյալ տրված ցուցմունքները։
Մասնավորապես`
22.03.2016 ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես կասկածյալ հարցաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ`
«Թիվ 13139115 քրեական գործով իրեն տուժող չի ճանաչում, որի վերաբերյալ փաստաբանի` Վարդուհի Էլբակյանի, կողմից ներկայացվել է համապատասխան դիմում։ Համաձայն այդ դիմումի` ինքը հրաժարվում է իր վերաբերյալ ցուցմունք տալ, պատասխանել հարցերին, տեղեկացված է, որ ունի լռելու իրավունք, ուստի և օգտվում է իր այդ իրավունքից։
Ցուցմունքը գրված է քննիչի կողմից։ Կասկածյալ Հովսեփյանն առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ստորագրել արձանագրությունը»։
29.03.2016 ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ հարցաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ`
«Թիվ 13139115 քրեական գործով իրեն տուժող չի ճանաչում, որի վերաբերյալ փաստաբանի` Վարդուհի Էլբակյանի, կողմից ներկայացվել է համապատասխան դիմում։ Համաձայն այդ դիմումի` ինքը հրաժարվում է իր վերաբերյալ ցուցմունք տալ։ Տեղեկացված է, որ ունի լռելու իրավունք, ուստի և օգտվում է իր այդ իրավունքից։ Ավելացնելու որևէ բան չունի։
Ցուցմունքը գրված է քննիչի կողմից։ Մեղադրյալ Հովսեփյանն առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ստորագրել արձանագրությունը և դիրքորոշում հայտնել իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ»։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև`
15.04.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացված` տուժող ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի` «թիվ 13139115 քրեական գործով Մնացական Հովսեփյանը ճանաչվել է տուժող և նրան պարզաբանվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 59-րդ հովդածով նախատեսված նրա իրավունքները ու պարտականությունները»։
/տես` գ.թ. 10, դատական նիստի արձանագրությունը/
15.04.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` տուժողի իրավունքները և պարտականությունները ծանոթացնելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 11/, 15.04.2015թ.-ին կազմված` փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումը ծանոթացնելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 12/, 15.04.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` տուժողի հարցաքննության մասին արձանագրությունը /գ.թ. 13/, 14.05.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` փորձագետի եզրակացությունը տուժողին ծանոթացնելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 18/, 20.11.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` տուժողի հարցաքննության մասին արձանագրությունը /գ.թ. 19/, կրիմինալ դեպքերի մատյանը զննելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 43-48/։
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Մնացական Հովսեփյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը, ընտանիքի վերաբերյալ և նրան բնութագրող փաստաթղթերը։
/տես` գ.թ. դատական նիստի արձանագրությունը/
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Այսպիսով, քննվող քրեական գործով դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13139115 քրեական գործով տուժող ճանաչված լինելով` որպես տուժող իր կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու պատճառը և հանգամանքները պարզելու, գործի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք այլ հարցերի պարգաբանման նպատակով, որպես տուժող հարցաքննության ընթացքում նախազգուշացված լինելով սուտք ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-339-րդ հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, դրսևորելով նախաքննության համար կարևոր նշանակություն ունեցող տեղեկություններ չհայտնելու դիտավորություն` առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ցուցմունք տալուց` հարցերին պատասխանելուց և արձանագրությունը ստորագրելուց։
Այսինքն, դատարանն արձանագրում է, որ Մնացական Հովսեփյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ուստի, վերջինս կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Մնացական Հովսեփյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների՝ 20.08.2009թ.-ին ծնված Վաչագան Մնացականի Հովսեփյանի և 17.10.2006թ.-ին ծնված Հովսեփ Մնացականի Հովսեփյանի, առկայությունը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև խնամքին մոր՝ 1955թ.-ին ծնված Մարիամ Մկրչտչյանի, և կնոջ՝ 1985թ.-ին ծնված Արփինե Բաղդասարյանի լինելու հանգամանքը։
/տես` «Համերաշխություն» համատիրության կողմից տրված տեղեկանքի դատական նիստի արձանագրությունը,
քրեական գործի նյութերը/,
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի տուգանքի ձևով։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վկայի կամ տուժողի կողմից ցուցմունք տալուց հրաժարվելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով»։
Դատարանն անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատիժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, քանի որ դատարանում որևէ հիմնավորում ի հայտ չեկավ այն մասին, որ պատժի նվազ խիստ տեսակը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Կալանքը չի նշանակվում դատավճիռը կայացնելու պահին տասնվեց տարին չլրացած անձանց կամ հղի կանանց կամ խնամքին մինչև ութ տարեկան երեխա ունեցող անձանց նկատմամբ»։
Քրեաիրավական հիշյալ հոդվածի վերլուծությամբ պարզ է դառնում, որ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի նկատմամբ մինչև ութ տարեկան երեխայի առկայությունը ինքնին արգելք է` կալանքը որպես պատիժ նրա նկատմամբ նշանակելու համար։
Դատարանն, անդրադառնալով Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության հարցին, գտնում է, որ այն պետք թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի ութսունապատիկի 80.000 /ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակվելու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
ԵԿԴ/0089/01/16
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ
ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
,,13,, մայիսի 2016թ. ք.Երևան
Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/
Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի
Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի
Մասնակցությամբ՝
Մեղադրող Մ. Նալբանդյանի
Պաշտպան Վ. Էլբակյանի
դռնբաց դատական նիստերում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի`
Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի` ծնված
02.12.1979թ.-ին, Սևան քաղաքում, ազգությամբ հայ,
ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի
աշխատում, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող,
խնամքին են գտնվում ընտանիքի անդամները,
որոնցից երկուսն անչափահաս հաշվառված և
բնակվող` քաղաք Սևան, Ս.Սևանցու փողոց, 18-րդ
շենք, 31-րդ բնակարան, մեղադրվում է ՀՀ քրեական
օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես
խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին
ստորագրոթյունը։
1.Գործի դատավարական նախապատմությունը
Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության.
«Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13139115 քրեական գործով տուժող ճանաչված լինելով որպես տուժող, իր կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու պատճառը և հանգամանքները պարզելու, գործի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք այլ հարցերի պարզաբանման նպատակով, որպես տուժող հարցաքննության ընթացքում նախազգուշացված լինելով սուտք ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-339-րդ հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, դրսևորելով նախաքննության համար կարևոր նշանակություն ունեցող տեղեկություններ չհայտնելու դիտավորություն` առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ցուցմունք տալուց` հարցերին պատասխանելուց և արձանագրությունը ստորագրելուց»։
Ըստ նախաքննական մարմնի՝ հիմնավորված գործի փաստական հանգամանքները
«2015 թվականի ապրիլի 14-ին, ժամը 22։50-ին, Երևան քաղաքի Մ.Հերացու անվան «Թիվ 1 համալսարանական» ԲԿ-ից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ կրծքավանդակի աջ կեսի միջին անութային գծով 7-րդ միջկողային գոյացության ձևով ստացած մարմնական վնասվածքով իրենց մոտ բուժօգնության է դիմել Սևան քաղաքի Սևանեցու փողոցի 18-րդ շենքի 31-րդ բնակարանի բնակիչ, 02.12.1979թ. ծնված՝ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը։
15.04.2015 թ. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 13139115 քրեական գործը և կատարվել նախաքննություն։
Նույն օրը թիվ 13139115 քրեական գործով որոշում է կայացվել Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին։
Նախաքննության ընթացքում Մնացական Հովսեփյանը, ճանաչված լինելով որպես տուժող և նախազգուշացված լինելով սուտ ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-339 հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, իր կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու պատճառը պարզելու, ինչպես նաև գործի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք այլ հարցերի պարզաբանման նպատակով որպես տուժող հարցաքննվելիս հրաժարվել է ցուցմունք տալ»։
Դեպքի առթիվ 2016 թվականի մարտի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից հարուցվել է քրեական գործ։
29.03.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 13.04.2016թ.-ին։
2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում
Ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում՝ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ հրաժարվել է ըստ էության ցուցմունք տալուց և որևէ դիրքրորոշում ներկայացնելուց՝ չհստակեցնելով դրա պատճառները։
Դատարանում, օրենքով սահմանված կարգով հրապարակել են ամբաստանյալի՝ նախաքննության ժամանակ որպես կասկածյալ և մեղադրյալ տրված ցուցմունքները։
Մասնավորապես`
22.03.2016 ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես կասկածյալ հարցաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ`
«Թիվ 13139115 քրեական գործով իրեն տուժող չի ճանաչում, որի վերաբերյալ փաստաբանի` Վարդուհի Էլբակյանի, կողմից ներկայացվել է համապատասխան դիմում։ Համաձայն այդ դիմումի` ինքը հրաժարվում է իր վերաբերյալ ցուցմունք տալ, պատասխանել հարցերին, տեղեկացված է, որ ունի լռելու իրավունք, ուստի և օգտվում է իր այդ իրավունքից։
Ցուցմունքը գրված է քննիչի կողմից։ Կասկածյալ Հովսեփյանն առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ստորագրել արձանագրությունը»։
29.03.2016 ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ հարցաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ`
«Թիվ 13139115 քրեական գործով իրեն տուժող չի ճանաչում, որի վերաբերյալ փաստաբանի` Վարդուհի Էլբակյանի, կողմից ներկայացվել է համապատասխան դիմում։ Համաձայն այդ դիմումի` ինքը հրաժարվում է իր վերաբերյալ ցուցմունք տալ։ Տեղեկացված է, որ ունի լռելու իրավունք, ուստի և օգտվում է իր այդ իրավունքից։ Ավելացնելու որևէ բան չունի։
Ցուցմունքը գրված է քննիչի կողմից։ Մեղադրյալ Հովսեփյանն առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ստորագրել արձանագրությունը և դիրքորոշում հայտնել իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ»։
/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև`
15.04.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացված` տուժող ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի` «թիվ 13139115 քրեական գործով Մնացական Հովսեփյանը ճանաչվել է տուժող և նրան պարզաբանվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 59-րդ հովդածով նախատեսված նրա իրավունքները ու պարտականությունները»։
/տես` գ.թ. 10, դատական նիստի արձանագրությունը/
15.04.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` տուժողի իրավունքները և պարտականությունները ծանոթացնելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 11/, 15.04.2015թ.-ին կազմված` փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումը ծանոթացնելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 12/, 15.04.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` տուժողի հարցաքննության մասին արձանագրությունը /գ.թ. 13/, 14.05.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` փորձագետի եզրակացությունը տուժողին ծանոթացնելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 18/, 20.11.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` տուժողի հարցաքննության մասին արձանագրությունը /գ.թ. 19/, կրիմինալ դեպքերի մատյանը զննելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 43-48/։
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Մնացական Հովսեփյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը, ընտանիքի վերաբերյալ և նրան բնութագրող փաստաթղթերը։
/տես` գ.թ. դատական նիստի արձանագրությունը/
3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները
Այսպիսով, քննվող քրեական գործով դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13139115 քրեական գործով տուժող ճանաչված լինելով` որպես տուժող իր կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու պատճառը և հանգամանքները պարզելու, գործի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք այլ հարցերի պարգաբանման նպատակով, որպես տուժող հարցաքննության ընթացքում նախազգուշացված լինելով սուտք ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-339-րդ հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, դրսևորելով նախաքննության համար կարևոր նշանակություն ունեցող տեղեկություններ չհայտնելու դիտավորություն` առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ցուցմունք տալուց` հարցերին պատասխանելուց և արձանագրությունը ստորագրելուց։
Այսինքն, դատարանն արձանագրում է, որ Մնացական Հովսեփյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ուստի, վերջինս կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Մնացական Հովսեփյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների՝ 20.08.2009թ.-ին ծնված Վաչագան Մնացականի Հովսեփյանի և 17.10.2006թ.-ին ծնված Հովսեփ Մնացականի Հովսեփյանի, առկայությունը։
/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/
Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև խնամքին մոր՝ 1955թ.-ին ծնված Մարիամ Մկրչտչյանի, և կնոջ՝ 1985թ.-ին ծնված Արփինե Բաղդասարյանի լինելու հանգամանքը։
/տես` «Համերաշխություն» համատիրության կողմից տրված տեղեկանքի դատական նիստի արձանագրությունը,
քրեական գործի նյութերը/,
Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։
/տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/
Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի տուգանքի ձևով։
Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը.
Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։
Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.
«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։
Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։
Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։
Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։
Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
«Վկայի կամ տուժողի կողմից ցուցմունք տալուց հրաժարվելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով»։
Դատարանն անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատիժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, քանի որ դատարանում որևէ հիմնավորում ի հայտ չեկավ այն մասին, որ պատժի նվազ խիստ տեսակը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։
Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`
«Կալանքը չի նշանակվում դատավճիռը կայացնելու պահին տասնվեց տարին չլրացած անձանց կամ հղի կանանց կամ խնամքին մինչև ութ տարեկան երեխա ունեցող անձանց նկատմամբ»։
Քրեաիրավական հիշյալ հոդվածի վերլուծությամբ պարզ է դառնում, որ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի նկատմամբ մինչև ութ տարեկան երեխայի առկայությունը ինքնին արգելք է` կալանքը որպես պատիժ նրա նկատմամբ նշանակելու համար։
Դատարանն, անդրադառնալով Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության հարցին, գտնում է, որ այն պետք թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
4. Եզրափակիչ մաս
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը
Վ Ճ Ռ Ե Ց
Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի ութսունապատիկի 80.000 /ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։
Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակվելու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։
Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն
Դատական գործ N: ԵԿԴ/0089/01/16
Կենտրոն և Նորք-Մարաշ
Նոր քրեական գործ
| Երբ է գործը ստացվել | 13-04-2016 |
|---|---|
| Ինչ կարգով է գործը ստացվել | Առաջին անգամ |
| Դատախազություն | Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազություն |
| Նախաքննական գործի համարը | 13127516 |
| Մեղադրական եզրակացության համառոտ բովանդակություն | Մնացական Հովսեփյանին մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա քրեական գործով տուժող ճանաչվելու, վերջինիս մարմնական վնասվածք ստանալու պատճառը և հանգամանքները պարզելու, գործի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք այլ հարցերի պարզաբանման նպատակով, որպես տուժող 15.04.15թ. հարցաքննության ընթացքում նախազգուշացված լինելով սուտ ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-339 հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, դրսևորելով նախաքննության համար կարևոր նշանակություն ունեցող տեղեկություններ չհայտարարելու դիտավորություն` առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ցուցմունք տալուց, հարցերին պատասխանելուց և արձանագրությունը ստորագրելուց: |
| Մեղադրյալ | |
| Անձ | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հայրանուն | Վաչագանի |
| Հասցե | --------------- |
| Ծննդյան օր | --------------- |
| Սոցիալական քարտ | --------------- |
| Վիճակագրական տողի համարը | 16.11 |
| Չափահաս | Այո |
Մակագրել
| Երբ | 13-04-2016 |
|---|---|
| Նախագահող դատավոր | |
| Անուն | Մեսրոպ |
| Ազգանուն | Մակյան |
Ընդունվել է վարույթ
| Երբ | 14-04-2016 |
|---|---|
| Ուղարկվել է հուշաթերթիկ/որոշումը | 14-04-2016 |
Նշանակվել է դատական քննություն
| Երբ | 06-05-2016 |
|---|---|
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրող |
| Դատավարության կողմեր | Մեղադրյալ |
| Դատավարության կողմեր | Պաշտպան |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մ. |
| Ազգանուն | Նալբանդյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 1 |
| Դատավարության կողմեր | |
| Անուն | Վարդուհի |
| Ազգանուն | Էլբակյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ժամ | 11:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Նշանակվել է դատական նիստ/դատական քննություն
| Երբ | 13-05-2016 |
|---|---|
| Ժամ | 10:00 |
| Նիստերի դահլիճի համարը | 2 |
| Նիստը | Կայացել է |
Կայացվել է դատավճիռ
| Ամսաթիվ | 13-05-2016 |
|---|
Մեղադրական
| Մեղադրյալ | |
|---|---|
| Անուն | Մնացական |
| Ազգանուն | Հովսեփյան |
| Հասցե | --------------- |
| Սեռ | 0 |
| Ամսաթիվ | 13-05-2016 |
| Օրենսգիրք | Քրեական օրենսգիրք |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդված | |
| Առավել ծանր հանցագործության հոդվածով | Դատապարտվել է |
| Հիմնական պատիժ | Տուգանք |
| Բռնագանձնված գույքի չափը | 80000 |
Դատական ակտ
| Դատական ակտի բովանդակությունը | Գործ ԵԿԴ/0089/01/16 ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ,,13,, մայիսի 2016թ. ք.Երևան Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը /այսուհետև` դատարան/ Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի Մասնակցությամբ՝ Մեղադրող Մ. Նալբանդյանի Պաշտպան Վ. Էլբակյանի դռնբաց դատական նիստերում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի` ծնված 02.12.1979թ.-ին, Սևան քաղաքում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, չի աշխատում, ամուսնացած, դատվածություն չունեցող, խնամքին են գտնվում ընտանիքի անդամները, որոնցից երկուսն անչափահաս հաշվառված և բնակվող` քաղաք Սևան, Ս.Սևանցու փողոց, 18-րդ շենք, 31-րդ բնակարան, մեղադրվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որպես խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրոթյունը։ 1.Գործի դատավարական նախապատմությունը Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության. «Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը, ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13139115 քրեական գործով տուժող ճանաչված լինելով որպես տուժող, իր կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու պատճառը և հանգամանքները պարզելու, գործի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք այլ հարցերի պարզաբանման նպատակով, որպես տուժող հարցաքննության ընթացքում նախազգուշացված լինելով սուտք ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-339-րդ հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, դրսևորելով նախաքննության համար կարևոր նշանակություն ունեցող տեղեկություններ չհայտնելու դիտավորություն` առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ցուցմունք տալուց` հարցերին պատասխանելուց և արձանագրությունը ստորագրելուց»։ Ըստ նախաքննական մարմնի՝ հիմնավորված գործի փաստական հանգամանքները «2015 թվականի ապրիլի 14-ին, ժամը 22։50-ին, Երևան քաղաքի Մ.Հերացու անվան «Թիվ 1 համալսարանական» ԲԿ-ից ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնական բաժին ահազանգ է ստացվել այն մասին, որ կրծքավանդակի աջ կեսի միջին անութային գծով 7-րդ միջկողային գոյացության ձևով ստացած մարմնական վնասվածքով իրենց մոտ բուժօգնության է դիմել Սևան քաղաքի Սևանեցու փողոցի 18-րդ շենքի 31-րդ բնակարանի բնակիչ, 02.12.1979թ. ծնված՝ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը։ 15.04.2015 թ. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցվել է թիվ 13139115 քրեական գործը և կատարվել նախաքննություն։ Նույն օրը թիվ 13139115 քրեական գործով որոշում է կայացվել Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանին որպես տուժող ճանաչելու մասին։ Նախաքննության ընթացքում Մնացական Հովսեփյանը, ճանաչված լինելով որպես տուժող և նախազգուշացված լինելով սուտ ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-339 հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, իր կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու պատճառը պարզելու, ինչպես նաև գործի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք այլ հարցերի պարզաբանման նպատակով որպես տուժող հարցաքննվելիս հրաժարվել է ցուցմունք տալ»։ Դեպքի առթիվ 2016 թվականի մարտի 15-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից հարուցվել է քրեական գործ։ 29.03.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացվել է որոշում` Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով։ Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 13.04.2016թ.-ին։ 2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում Ինչպես նախաքննության ընթացքում, այնպես էլ դատարանում՝ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը` ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ հրաժարվել է ըստ էության ցուցմունք տալուց և որևէ դիրքրորոշում ներկայացնելուց՝ չհստակեցնելով դրա պատճառները։ Դատարանում, օրենքով սահմանված կարգով հրապարակել են ամբաստանյալի՝ նախաքննության ժամանակ որպես կասկածյալ և մեղադրյալ տրված ցուցմունքները։ Մասնավորապես` 22.03.2016 ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես կասկածյալ հարցաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ` «Թիվ 13139115 քրեական գործով իրեն տուժող չի ճանաչում, որի վերաբերյալ փաստաբանի` Վարդուհի Էլբակյանի, կողմից ներկայացվել է համապատասխան դիմում։ Համաձայն այդ դիմումի` ինքը հրաժարվում է իր վերաբերյալ ցուցմունք տալ, պատասխանել հարցերին, տեղեկացված է, որ ունի լռելու իրավունք, ուստի և օգտվում է իր այդ իրավունքից։ Ցուցմունքը գրված է քննիչի կողմից։ Կասկածյալ Հովսեփյանն առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ստորագրել արձանագրությունը»։ 29.03.2016 ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում որպես մեղադրյալ հարցաքննության ժամանակ ցուցմունք է տվել այն մասին, որ` «Թիվ 13139115 քրեական գործով իրեն տուժող չի ճանաչում, որի վերաբերյալ փաստաբանի` Վարդուհի Էլբակյանի, կողմից ներկայացվել է համապատասխան դիմում։ Համաձայն այդ դիմումի` ինքը հրաժարվում է իր վերաբերյալ ցուցմունք տալ։ Տեղեկացված է, որ ունի լռելու իրավունք, ուստի և օգտվում է իր այդ իրավունքից։ Ավելացնելու որևէ բան չունի։ Ցուցմունքը գրված է քննիչի կողմից։ Մեղադրյալ Հովսեփյանն առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ստորագրել արձանագրությունը և դիրքորոշում հայտնել իրեն առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ»։ /տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև` 15.04.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կայացված` տուժող ճանաչելու մասին որոշումը, համաձայն որի` «թիվ 13139115 քրեական գործով Մնացական Հովսեփյանը ճանաչվել է տուժող և նրան պարզաբանվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 59-րդ հովդածով նախատեսված նրա իրավունքները ու պարտականությունները»։ /տես` գ.թ. 10, դատական նիստի արձանագրությունը/ 15.04.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` տուժողի իրավունքները և պարտականությունները ծանոթացնելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 11/, 15.04.2015թ.-ին կազմված` փորձաքննություն նշանակելու մասին որոշումը ծանոթացնելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 12/, 15.04.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` տուժողի հարցաքննության մասին արձանագրությունը /գ.թ. 13/, 14.05.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` փորձագետի եզրակացությունը տուժողին ծանոթացնելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 18/, 20.11.2015թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի կողմից կազմված` տուժողի հարցաքննության մասին արձանագրությունը /գ.թ. 19/, կրիմինալ դեպքերի մատյանը զննելու մասին արձանագրությունը /գ.թ. 43-48/։ Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Մնացական Հովսեփյանի վերաբերյալ՝ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը, ընտանիքի վերաբերյալ և նրան բնութագրող փաստաթղթերը։ /տես` գ.թ. դատական նիստի արձանագրությունը/ 3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները Այսպիսով, քննվող քրեական գործով դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանը ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնում ՀՀ քրեական օրեսնգրքի 112-րդ հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 13139115 քրեական գործով տուժող ճանաչված լինելով` որպես տուժող իր կողմից մարմնական վնասվածք ստանալու պատճառը և հանգամանքները պարզելու, գործի համար էական նշանակություն ունեցող մի շարք այլ հարցերի պարգաբանման նպատակով, որպես տուժող հարցաքննության ընթացքում նախազգուշացված լինելով սուտք ցուցմունք տալու, ցուցմունք տալուց հրաժարվելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 338-339-րդ հոդվածներով նախատեսված քրեական պատասխանատվության մասին, դրսևորելով նախաքննության համար կարևոր նշանակություն ունեցող տեղեկություններ չհայտնելու դիտավորություն` առանց որևէ պատճառաբանության հրաժարվել է ցուցմունք տալուց` հարցերին պատասխանելուց և արձանագրությունը ստորագրելուց։ Այսինքն, դատարանն արձանագրում է, որ Մնացական Հովսեփյանը կատարել է հանցավոր արարք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով, ուստի, վերջինս կատարած հանցավոր արարքի համար ենթակա է պատժի։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ Որպես ամբաստանյալ Մնացական Հովսեփյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանք, դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով անցնում է որպես դատվածություն չունեցող անձ։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան երկու երեխաների՝ 20.08.2009թ.-ին ծնված Վաչագան Մնացականի Հովսեփյանի և 17.10.2006թ.-ին ծնված Հովսեփ Մնացականի Հովսեփյանի, առկայությունը։ /տես` դատական նիստի արձանագրությունը/ Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում նաև խնամքին մոր՝ 1955թ.-ին ծնված Մարիամ Մկրչտչյանի, և կնոջ՝ 1985թ.-ին ծնված Արփինե Բաղդասարյանի լինելու հանգամանքը։ /տես` «Համերաշխություն» համատիրության կողմից տրված տեղեկանքի դատական նիստի արձանագրությունը, քրեական գործի նյութերը/, Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։ /տես` քրեական գործի նյութերը և դատական նիստի արձանագրությունը/ Ելնելով գործի հանգամանքներից, հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը` համաձայն որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է պատիժ նշանակվի տուգանքի ձևով։ Անդրադառնալով ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվելիք պատժատեսակի ընտրության հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը. Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։ Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները. «ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։ Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։ Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։ Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։ Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։ Պատիժ նշանակելիս դատարանը հաշվի է առնում ինչպես ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրա անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` «Վկայի կամ տուժողի կողմից ցուցմունք տալուց հրաժարվելը՝ պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի հիսնապատիկից հարյուրապատիկի չափով, կամ կալանքով՝ առավելագույնը երկու ամիս ժամկետով»։ Դատարանն անդրադառնալով սույն դատավճռում արդեն իսկ վերլուծված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի և 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի դրույթներին, ինչպես նաև, հաշվի առնելով ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, դրա կատարման եղանակը, հանցագործությունը կատարելուց հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, խախտված հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, միևնույն ժամանակ, դրանք համադրելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքների հետ, գտնում է, որ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանն իր կատարած` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության համար ենթակա է պատիժի այդ հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել մեղմ պատժի` տուգանքի ձևով, քանի որ դատարանում որևէ հիմնավորում ի հայտ չեկավ այն մասին, որ պատժի նվազ խիստ տեսակը տվյալ դեպքում չի կարող ապահովել պատժի նպատակները։ Բացի այդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 57-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` «Կալանքը չի նշանակվում դատավճիռը կայացնելու պահին տասնվեց տարին չլրացած անձանց կամ հղի կանանց կամ խնամքին մինչև ութ տարեկան երեխա ունեցող անձանց նկատմամբ»։ Քրեաիրավական հիշյալ հոդվածի վերլուծությամբ պարզ է դառնում, որ ամբաստանյալ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի նկատմամբ մինչև ութ տարեկան երեխայի առկայությունը ինքնին արգելք է` կալանքը որպես պատիժ նրա նկատմամբ նշանակելու համար։ Դատարանն, անդրադառնալով Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցի` չհեռանալու մասին ստորագրության հարցին, գտնում է, որ այն պետք թողնվի անփոփոխ, մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։ 4. Եզրափակիչ մաս Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը Վ Ճ Ռ Ե Ց Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 339-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի ութսունապատիկի 80.000 /ութսուն հազար/ ՀՀ դրամի չափով։ Մնացական Վաչագանի Հովսեփյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։ Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակվելու օրվանից հետո՝ մեկամսյա ժամկետում։ Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն |
|---|---|
| Դատական ակտի ամսաթիվը | 13-05-2016 |
Դատավճռի, որոշման կատարում
| Ամսաթիվ | 15-06-2016 |
|---|
Գործը հանձնվել է գրասենյակ
| Գործը հանձնվել է գրասենյակ | 17-06-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակ | 54, 46 |
Գործը հանձնվել է դատարանի արխիվ
| Ամսաթիվ | 20-06-2016 |
|---|---|
| Էջերի քանակը | 54, 46 |