Գործ
ԵԿԴ/0085/01/16

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ


ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔԻ ԿԵՆՏՐՈՆ ԵՎ ՆՈՐՔ-ՄԱՐԱՇ ՎԱՐՉԱԿԱՆ ՇՐՋԱՆՆԵՐԻ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ԻՐԱՎԱՍՈՒԹՅԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Դ Ա Տ Ա Վ Ճ Ի Ռ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

,,13,, հուլիսի 2016թ. ք.Երևան

Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը
/այսուհետև` դատարան/

Նախագահությամբ դատավոր Մ. Մակյանի

Քարտուղարությամբ Թ. Խաչատրյանի

Մասնակցությամբ՝

Մեղադրող Տ. Ենքոյանի


Տուժողի ներկայացուցիչ Ա. Մելքոնյանի

Պաշտպաններ Ե. Սարգսյանի

Զ. Հարությունյանի

Մ.Բաբայանի

դռնբաց դատական նիստերում, քննեց քրեական գործն ըստ մեղադրանքների`



1.Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանի` ծնված 07.03.1958թ.-ին Վայոց Ձորի մարզի Եղեգիս գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, խնամքին է գտնվում ընտանիքը, վատռողջ, աշխատում է` «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ-ում` որպես խորհրդական, սույն դատավճիռը կայացնելու պահին դատված`

- Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 18.12.2014թ.-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ ազատազրկման` երկու տարի ժամկետով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ Փորձաշրջանի մեջ է գտնվում 16.02.2015թ-ից։ Հաշվառված` ք.Երևան, Ա.Արմենակյան 125 շենք, բնակարան 13 հասցեում, անձնագիր` AH 0697586, տրված` 26.11.2008թ.-ին 007-ի կողմից։
Սույն գործով մեղադրվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց է ընտրված գրավը։

2.Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի` ծնված 22.06.1958թ.-ին Գեղարքունիքի մարզի Շորժա գյուղում, ազգությամբ հայ, ՀՀ քաղաքացի, բարձրագույն կրթությամբ, ամուսնացած, չի աշխատում, վատառողջ, նախկինում չդատված, բնակվող` ք.Երևան, Մամիկոնյանց 56 շենք, բնակարան 29 հասցեում, անձնագիր` AN 0447258, տրված` 18.04.2013թ.-ին 004-ի կողմից, մեղադրվում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, որպես խափանման միջոց է ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը։





1.Գործի դատավարական նախապատմությունը

Ըստ դատարան ուղարկված քրեական գործի նյութերի և մեղադրական եզրակացության.

«Արսեն Գաբրիելյանը մեղադրվում է այն արարքի համար, որ նա մի խումբ անձանց նախնական համաձայնությամբ, պաշտոնեական դիրքի օգտագործմամբ խաբեությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.

Այսպես.
Արսեն Գաբրիելյանը, 2008 թվականի մարտի 14-ին «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲ ընկերության գործադիր տնօրենի տեղակալի հետ կնքված աշխատանքային պայմանագրի համաձայն, մինչ 2015 թվականի հոկտեմբերի 9-ն աշխատել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ում՝ զբաղեցնելով իրացման տնօրենի տեղակալ, էլեկտրաէներգիայի հաշվառման և հսկման դեպարտամենտի պետի պաշտոնը։
Արսեն Գաբրիելյանի աղջկա՝ Աննա Գաբրիելյանի, և վերջինիս ամուսնու՝ Աշոտ Հակոբյանի, կողմից հիմնադրված «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊ ընկերության կողմից, որի տնօրենը 2010-2015թթ. ընթացքում հանդիսացել է Արսեն Գաբրիելյանի կին Ալվարդ Զանեյանը, 2011թ. Տավուշի մարզի Վերին Ծաղկավան համայնքում՝ Հախում գետի վրա, կառուցվել է «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ը, որը «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի հետ 2011 թվականի հունիսի 10-ին կնքված էլեկտրաէներգիայի առուվաճառքի պայմանագրի համաձայն` էլեկտրաաէներգիա է վաճառել «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին։
Արսեն Գաբրիելյանն, ի պաշտոնե օժտված լինելով դեպարտամենտի կազմում ընդգրկված բաժինների, այդ թվում էլեկտրաէներգիայի ավտոմատ հաշվառման բաժնի աշխատանքները կազմակերպելու գործառույթներով, իր անմիջական ենթակայության տակ գտնվող, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲ ընկերության էլեկտրաէներգիայի ավտոմատացված հաշվառման բաժնի պետ Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի հետ նախնական համաձայնության է եկել պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին էլեկտրաէներգիա մատակարարող, փաստացի իրեն պատկանող «Սիրարփի» ԱՀ ՍՊԸ-ի «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչի նկատմամբ միջամտություն իրականացնելու միջոցով ՓՀԷԿ-ի կողմից արտադրված էլեկտրաէներգիայի քանակությունը խաբեությամբ ավել ներկայացնելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ։
Այնուհետև, իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու համար՝ Ռուդիկ Պիվազյանը, ով ի պաշտոնե պարտավոր է եղել կազմակերպել էլեկտրաէներգիայի ավտոմատացված հաշվառման և հսկման (այսուհետ ԷԱՀՀ) աշխատանքները և ամենօրյա հսկողություն իրականացնել ԷԱՀՀ համակարգում ընդգրկված բոլոր հաշվառքային սարքերի և սարքավորումների նկատմամբ, և Արսեն Գաբրիելյանը, 2012 թվականի օգոստոսի 18-ին կազմակերպել են «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչի փոխարինումը և «Էլստեր Մետրոնիկա» ընկերության արտադրության A1141RAL-BW-4T տեսակի N 05009436 գործարանային համարի հաշվիչի տեղադրումը, քանի որ նախկին հաշվիչի նկատմամբ տեխնիկապես հնարավոր չի եղել հեռահար միջամտություն իրականացնել։ Որից հետո, սկսած 2012 թվականի օգոստոսի 21-ից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում, Ռուդիկ Պիվազյանը, Երևան քաղաքի Արմենակյան 127 հասցեում գտնվող իր աշխատանքի վայրից «Սիրարփի» ՓՀԷԿ–ի հաշվիչի նկատմամբ հեռահար եղանակով տեխնիկական միջոցների և համակարգչային ծրագրերի գործադրմամբ իրականացրել է կողմնակի միջամտություն՝ փոփոխել հաշվիչի Тн և ТТ հոսանքի և լարման տրանսֆորմատորների տրանսֆորմացիաների գործակիցները, ինչի արդյունքում «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ից «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ առաքված էլեկտրաէներգիայի քանակությունը խաբեությամբ իրականից ավել է ներկայացվել 3.810.188 կվտ. ժ-ով, որի արժեքը կազմող առանձնապես խոշոր չափերի՝ 95.694.000 ՀՀ դրամ գումարը, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից ամբողջությամբ հաշվարկվել և վճարվել է «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊ ընկերությանը և խարդախությամբ հափշտակվել է Արսեն Գաբրիելյանի և Ռուդիկ Պիվազյանի կողմից։
Հետագայում, երբ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կողմից «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի դրվածքային հզորությունները մի քանի անգամ գերազանցելու վերաբերյալ ուսումնասիրություններ են սկսվել, Ռուդիկ Պիվազյանը և Արսեն Գաբրիելյանը միջոցներ են ձեռնարկել հանցանքը քողարկելու, կատարված հանցագործության հետքերը վերացնելու ուղղությամբ։
Մասնավորապես, Արսեն Գաբրիելյանի կազմակերպմամբ Ռուդիկ Պիվազյանը 2015 թվականի օգոստոսի 27-ին գնացել է Տավուշի մարզի Վերին Ծաղկավան համայնքում գտնվող «Ծաղկավան 0/6» կՎ ենթակայա, որտեղ և տեղադրված է եղել «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի «Էլստեր Մետրոնիկա» ընկերության արտադրության A1141RAL-BW-4T տեսակի N 05009436 գործարանային համարի հաշվիչը և տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ` սեղմնաշարի և իրանի կափարիչը բացելով, երկու հատ կոնտակտները իրար միացնելով և օպտիկական պորտով համակարգիչը հաշվիչին միացնելով, ծրագրային միջամտությամբ զրոյացրել է «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշիչի ցուցմունքը ու ջնջել հիշողությունը»։

Ռուդիկ Պիվազյանը մեղադրվում է այն արարքի համար, որ նա մի խումբ անձանց հետ նախնական համաձայնությամբ, պաշտոնեական դիրքի օգտագործմամբ խաբեությամբ հափշտակել է առանձնապես խոշոր չափերի գումարներ, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.

Այսպես.
Ռուդիկ Պիվազյանը, 2006 թվականի ապրիլի 3-ին «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲ ընկերության գործադիր տնօրենի տեղակալի հետ կնքված աշխատանքային պայմանագրի համաձայն` մինչ 2015 թվականի հոկտեմբերի 9-ը աշխատել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ում՝ զբաղեցնելով էլեկտրաէներգիայի ավտոմատ հաշվառման բաժնի պետի պաշտոնը։
Ռուդիկ Պիվազյանը, ով ի պաշտոնե պարտավոր է եղել կազմակերպել էլեկտրաէներգիայի ավտոմատացված հաշվառման և հսկման (այսուհետ ԷԱՀՀ) աշխատանքները և ամենօրյա հսկողություն իրականացնել ԷԱՀՀ համակարգում ընդգրկված բոլոր հաշվառքային սարքերի և սարքավորումների նկատմամբ, իր անմիջական ղեկավար՝ իրացման տնօրենի տեղակալ, էլեկտրաէներգիայի հաշվառման և հսկման դեպարտամենտի պետ Արսեն Գաբրիելյանի նախաձեռնությամբ, նախնական հանաձայնության է եկել նրա հետ, իրենց պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին էլեկտրաէներգիա առաքող, փաստացի Արսեն Գաբրիելյանին պատկանող «Սիրարփի» ԱՀ ՍՊԸ-ի «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչի նկատմամբ միջամտություն իրականացնելու միջոցով, ՓՀԷԿ-ի կողմից արտադրված էլեկտրաէներգիայի քանակությունը խաբեությամբ ավել ներկայացնելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու մեջ։
Այնուհետև, իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու համար Ռուդիկ Պիվազյանը և Արսեն Գաբրիելյանը 2012 օգոստոսի 18-ին կազմակերպել են «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչի փոխարինումը և «Էլստեր Մետրոնիկա» ընկերության արտադրության A1141RAL-BW-4T տեսակի N 05009436 գործարանային համարի նոր հաշվիչի տեղադրումը, քանի որ նախկին հաշվիչի նկատմամբ տեխնիկապես հնարավոր չի եղել հեռահար միջամտություն իրականացնել, որից հետո, սկսած 2012 թվականի օգոստոսի 21-ից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում, Ռուդիկ Պիվազյանը Երևան քաղաքի Արմենակյան 127 հասցեում գտնվող իր աշխատանքի վայրից «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչի նկատմամբ հեռահար եղանակով տեխնիկական միջոցների և համակարգչային ծրագրերի գործադրմամբ իրականացրել է կողմնակի միջամտություն՝ փոփոխել հաշվիչի Тн և ТТ հոսանքի և լարման տրանսֆորմատորների տրանսֆորմացիաների գործակիցները, ինչի արդյունքում «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ից «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ առաքված էլեկտրաէներգիայի քանակությունը խաբեությամբ իրականից ավել է ներկայացվել 3.810.1088 կվտ. ժ-ով, որի արժեքը կազմող առանձնապես խոշոր չափերի՝ 95.694.000 դրամ գումարը, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից աղջությամբ հաշվարկվել և վճարվել է «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊ ընկերությանը և խարդախությամբ հափշտակվել է Արսեն Գաբրիելյանի և Ռուդիկ Պիվազյանի կողմից։
Հետագայում, երբ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կոմից «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի դրվածքային հզորությունները մի քանի անգամ գերազանցելու վերաբերյալ ուսումնասիրություններ են սկսվել, Ռուդիկ Պիվազյանը և Արսեն Գաբրիելյանը միջոցներ են ձեռնարկել հանցանքը քողարկելու, կատարված հանցագործության հետքերը վերացնելու ուղղությամբ։ Մասնավորապես, Արսեն Գաբրիելյանի կազմակերպմամբ Ռուդիկ Պիվազյանը 2015 թվականի օգոստոսի 27-ին գնացել է Տավուշի մարզի Վերին Ծաղկավան համայնքում գտնվող «Ծաղկավան 0/6» կՎ ենթակայան, որտեղ և տեղադրված է եղել «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի «Էլստեր Մետրոնիկա» ընկերության արտադրության A1141RAL-BW-4T տեսակի N 05009436 գործարանային համարի հաշվիչը և տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ` սեղմնաշարի և իրանի կափարիչը բացելով, երկու հատ կոնտակտները իրար միացնելով և օպտիկական պորտով համակարգիչը հաշվիչին միացնելով, ծրագրային միջամտությամբ զրոյացրել է «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշիչի ցուցմունքը ու ջնջել հիշողությունը»։

Դեպքի առթիվ ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության կողմից 2016 թվականի հունվարի 18-ին հարուցվել է քրեական գործ։

02.03.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։


Նույն օրը Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու մասին։

24.03.2016թ.-ին Երևան քաղաքի Արաբկիր և Քանաքեռ-Զեյթուն վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից կայացվել է որոշում` մեղադրյալին կալանավորման տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու և այն գրավով փոխարինելու մասին։

29.02.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության կողմից Ռուդիկ Պիվազյանը ձերբակալվել է։

02.03.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու մասին և նրա մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։

Նույն օրը Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանն ազատ է արձակվել արգելանքից և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը։

2016 թվականի մարտի 21-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության կողմից կայացվել է որոշում` Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի նկատմամբ առաջադրված մեղադրանքի ծավալը փոփոխելու մասին և նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով։

Քրեական գործը Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի աշխատակազմի գրասենյակ է ստացվել և մուտքագրվել 06.04.2016թ.-ին։

2.Ապացույցների հետազոտում և գնահատում

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Արսեն Գաբրիելյանն իրեն՝ մեղադրանքի ամբողջ ծավալով դատարանում մեղավոր է ճանաչել և ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զղջում է իր կողմից թույլ տրված արարքի համար։
Ամբաստանյալ Գաբրիելյանը պնդել է, որ լիովին գիտակցել է իր կողմից թույլ տրված սխալը, այդ իսկ պատճառով կամովին հատուցել է ՀԷՑ-ին պատճառված վնասը։ Մասնավորապես, որպես պատճառված նյութական վնասի փոխհատուցում` ՀԷՑ-ին է փոխանցել ինչպես դրամական միջոցներ, այնպես էլ` տարիների ընթացքում իր ամբասիր աշխատանքով ձեռք բերած բնակարանը։ Բացի այդ, հրաժարվել է նաև շարունակել աշխատել ՀԷՑ-ում, քանի որ տեղի ունեցածի պատճառոբ հոգեպես և բարոյապես իրեն վատ է զգում, բացի այդ՝ ունի առողջական խնդիրներ։
Պնդել է, որ ընդունում է իրեն առաջադրված մեղադրանքն ամբողջությամբ և զղջում է իր կողմից կատարված արարքի համար։
Դատարանին խնդրել է իր նկատմամբ վերաբերվել մեղմ։

/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Ռուդիկ Պիվազյանը, թեև որոշակի անհամաձայնություն է արտահայտել իրեն առաջադրած մեղարանքի ձեևակերպման հետ, սակայն դատարանում ցուցմունք է տվել այն մասին, որ զղջում է իր կողմից կատարածի համար, իրականանում արել է դա և գտնում է, որ կատարել է անթույլատրելի, սխալ արարք։

Պնդել է, որ պարզապես կատարել է իրեն վերադաս հանդիսացող Արսեն Գաբրիելյանի կողմից տրված հրամանը։ Մասնավորապես, Ա.Գաբրիելյանը, հանդիսանալով իր ղեկավարը, պարբերաբար հանձնարարել է դրվածքային հզորությունների գործակիցներն իրականից ավել արձանագրել։ Ինչ վերաբերում է հաշվիչները փոխելուն, նշել է, որ դրանք փոխվել են ոչ թե իր կամ Գաբրիելյանի նախաձեռնությամբ, համակարգային ձևով՝ այն է այդ մասին որոշումն ընդունել է կազմակերպությունը՝ «ՀԷՑ»-ը։
Դատարանում հայտարարելով, որ խնդրում է հիմք ընդունել իր կողմից տրված նախաքննական ցուցմունքները, հավելել է, որ նման արարք կատարելու համար ինքը որևէ նյութական օգուտ չի ստացել։
Ամբաստանյալ Պիվազյանը դատարանում հայտնել է, որ ընդունում է իր մեղքն այն առումով, որ նման արարք չպետք է կատարեր։ Ինչ վերաբերում է մեղադրանքի հիմքում դրված` նախնական համաձայնության և շահադիտական նպատակին, պնդել է, որ նախապես որևէ համաձայնության չի եկել, և շահադիտական նպատակ չի ունեցել։
Խնդրել է դատարանին իր նկատմամբ վերաբերել մեղմ, քանի որ արաքն իրականում կատարել է առանց գիտակցելու։

Դատարանն արձանագրելով, որ ամբաստանյալի դատաքննական և նախաքննական ցուցմունքների միջև առկա են էական հակասություններ, որոշում է կայացրել հրապարակել նրա նախաքննական ցուցմունքն այն մասին, որ`

«/…/ Անմիջական ղեկավար Գաբրիելյանն իրեն ասել էր, քանի որ փաստացի նրան պատկանող «Սիրափի» ՓՀԷԿ-ը ջրի սակավության պատճառով կորուստներով է աշխատում, նաև չի կարողանում փակել վարկերը, ուստի հարկավոր է այնպես անել, որ «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչը արտադրված էլեկտրաէներգիան իրականից ավել հաշվարկվի։ Ինքն ասել է նրան, որ տեղադրված հաշվիչը թույլ չի տա հեռահար եղանակով միջամտություն իրականացնել դրա նկատմամբ։ Չի մտաբերում, ինքն է առաջարկել, թե Ա.Գաբրիելյանն է ասել, սակայն որոշել են տեղադրված հաշվիչը փոխարինել այլ հաշվիչով, որը տեխնիկապես ունեցել է հնարավարություն` դրանում գործակիցները փոփոխելու միջոցով այնպես անել, որ իրականից ավել ցուցմունքներ արձանագրվեն։ Այդպես հին հաշվիչը փոխարինելու համար կազմվել է կարգադրություն, որում իր կողմից նշվել է, թե իբր հաշվիչը խափանված է, սակայն իրականում այդպես չի եղել։ Բացի իրենից և Ա.Գաբրիելյանից ուրիշ ոչ ոք չի իմացել այդ մասին, իսկ կարգադրությունը ստորագրվել է իրացման տնօրենի կողմից։ Իր աշխատակիցները մեկնել են ենթակայան և հաշվարկային կենտրոնի և ենթակայանի ներկայացուցչի մասնակցությամբ փոխարինել են հին հաշվիչը նորով։ Այդ անձինք չէին կարող իմանալ, որ հաշվիչը սարքին է, քանի որ ինքը նրանց ասել էր, որ խնդիրը կապված է ինտերֆեյսի հետ, որը տեսանելիորեն պարզել հնարավոր չէ։

/…/ 27.08.2015 թվականին ինքը հաշվիչի իրանի կափարիչը բացելու համար բացել է նաև ստեղնաշարի կափարիչը, քանի որ առանց այն բացելու իրանի կափարիչը բացել հնարավոր չէր և բացելուց հետո իրականացրել է իր նախկին ցուցմունքում նշված գործողությունները, որոնց արդյունքում ջնջել է հաշվիչի հիշողությունը և զրոյացրել ցուցմունքը։ Ինչ վերաբերում է 01.09.2015 թվականին սեղմնաշարի կափարիչը բացելուն, ապա նշել է, որ այդ մասին իրեն որևէ տեղեկություներ հայտնի չեն, դա իր կողմից նշված օրերին չի բացվել։ Ստեղնաշարի կափարիչի վրա առկա է եղել միայն իր կնիքը, որի «տռոսը» ինքն է կտրել, բացել, հետո նորից ամրացնել»։

Նախաքննական ցուցմունքի հրապարակումից հետո ամբաստանյալն ամբողջությամբ պնդել է այն։

Դատական վիճաբանությունների փուլում, պաշտպանական ճառի ժամանակ ամբաստանյալը հայտնել է, որ զղջում է կատարած արարքի համար, այն կատարել է աշխատանքային գործունեության ժամանակ, խնդրել է հաշվի առնել նաև իր տարիքը։

/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/

Վկա Ալվարդ Զանեյանը, ով հանդիսանում է ամբաստանյալ Ա.Գաբրիելյանի կինը, հրաժարվել է դատարանում իր ամուսնու վերաբերյալ ցուցմունք տալուց և խնդրել է որպես հիմք ընդունել իր կողմից նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքը։

Դատարանը, օրենքով սահմանված կարգով հրապարակել է վկայի` նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքը այն մասին, որ`

«Ամուսնացած է Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանի հետ, ունեն երեք չափահաս երեխա։ Մասնագիտությամբ ինժիներ է, տարբեր տարիներին աշխատել է տարբեր գործարաններում և ինստիտուտներում, այնուհետև հանդիսացել է «Էկո գազ» ՍՊԸ-ի տնօրեն։
2007 թվականին դստեր` Աննա Գաբրիելյանի, և նրա ամուսնու` Աշոտ Հակոբյանի, կողմից հիմնադրվել է «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊ ընկերությունը` փոքր ՀԷԿ կառուցելու նպատակով։ 2010 թվականի մարտի 17-ին նշված ընկերությունում նշանակվել է որպես տնօրեն։ Ընկերության կողմից «Սիրարփի փոքր ՀԷԿ»-ը կառուցվել է Տավուշի մարզի Վերին Ծաղկավան համայնքի տարածքում` Հախում գետի վրա։ Իր մտաբերելով, ՀԷԿ -ը սկսել է աշխատել, էլեկտրաէներգիա տալ 2011 թվականի ապրիլ ամսից։ Ընկերությունը էլեկտրաէներգիայի մատակարարման համար պայմանագիր է կնքել «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր»-ի հետ, համաձայն որի` սահմանվել է, որ ընկերության կողմից մատակարարված էլեկտրաէներգիայի հաշվառումը, համապատասխան ակտերի կազմումն իրականացվելու է «Հաշվարկային կենտրոն» ՓԲԸ-ի կողմից։ ՀԷԿ-ի արտադրած էլեկտրաէներգիայի հաշվառման սարքերը` հաշվիչ սարքերը, տեղադրվել է ՀԷՑ-ի կողմից, իրենց` «Ծաղկավան 35/10/6» ենթակայանի տարածքում։ Իրենք հաշվիչ սարքերի հետ ընդհանրապես չեն առնչվել։ Յուրաքանչյուր ամիս «Հաշվարկային կենտրոնի» կողմից կազմվել են մատակարարված էլեկտրաէներգիայի վերաբերյալ ակտեր, որոնք ներկայացվել են ՀԷՑ-ին, ապա` իրենց, իրենք ստորագրել են ակտերը, դրա հիման վրա դուրս գրել հարկային հաշիվ և ՀԷՑ-ի կողմից իրականացվել է համապատասխան վճարումը։
Ամուսինն աշխատել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ում` որպես իրացման գծով փոխտնօրեն՝ 2002-2003, իսկ այնուհետև՝ 2005թ-ից մինչև 2015 թվականի հոկտեմբեր ամիսը։ Վերջինս ՓՀԷԿ-ի գործերին առնչվել է այնքանով, որ օգնել է իրեն գործերի փաստաթղթավորման հետ կապված հարցերում։ Ընկերության հիմնադիրները ՌԴ քաղաքացիներ են, նրանք մշտապես բնակվել են ՌԴ Ադլեր քաղաքում և ներկայումս Հայաստանում չեն։
ՓՀԷԿ-ի կառուցման գաղափարը եղել է հիմնադիրներինը, մասնավորապես` դստեր ամուսնու` Աշոտ Հակոբյանինը, ով ծնունդով այդ տարածքից է։ Վերջինս գումար է ունեցել և ցանկացել ՓՀԷԿ կառուցել և այն կառուցվել է նրա ֆինանսական միջոցներով և ներգրավված վարկային միջոցներով։ ՓՀԷԿ-ի դրվածքային հզորությունը կազմել է 697 կՎտ։
Հաշվարկներն իրականացվել և ներկայացվել են «Հաշվարկային կենտրոնի» կողմից և իրենք ստորագրել են ակտերը։ Չի կարող մեկնաբանել, թե ինչի արդյունք է, որ հաշվիչ սարքերը սխալ տվյալներ են գրել և դրանց հիման վրա ակտերը կազմվել են, այդուամենայնիվ, այդ փաստը բացահայտվելուց հետո իրականացվել է վերահաշվարկ, ընկերությունը ընդունել է այդ հաշվարկների արդյունքները և պատրաստակամություն է հայտնել փոխհատուցել ՀԷՑ-ի վնասները։ Ներկայիս դրությամբ, ընկերությունը հատուցել է ՀԷՑ-ի վնասներն ամբողջությամբ, այն կազմել է 95 մլն դրամ. 5 միլիոն դրամը փոխհատուցվել է գումարային տեսքով, իսկ 90 մլն դրամը` գույքի։
Նշել է, որ չունի համապատասխան մասնագիտական գիտելիքներ, որպեսզի կարողանա մեկնաբանել, այն հանգամանքը, թե ինչով կարող է պայմանավորված լինել հաշվիչ սարքի տվյալների անճշտությունը։ Պնդել է, որ ընկերության կողմից որևէ միջամտություն չի կատարվել որպեսզի հաշվիչ սարքը սխալ աշխատի և ոչ ճիշտ տվյալներ ներկայացրած լինի։
Ընկերության գործերի վարմամբ զբաղվել է ինքը, ամուսինն օգնել է որոշ հարցերում, մասնավորապես, փաստաթղթավորման հետ կապված։ Ընդհանուր առմամբ իր տնօրինության ժամանակ եղել են 7-8 աշխատող՝ որոնց տվյալները չի մտաբերում։
Գրիգոր Բալդրյան տվյալներով աշխատակից ունեցել են, նա զբաղվել է էլեկտրականության հետ կապված հարցերով։ 27.08.2015թ.-ին ժամը 12։27-ի սահմաններում ինքը հավանաբար գտնվել է տանը, իսկ հաշվիչի զրոյացման հետ կապված տեղեկություններ իրեն հայտնի չեն։ Տվյալ օրը ամուսինը գտնվել է աշխատավայրում, իր տեղեկություններով նա այդ օրը Վերին Ծաղկավան չի գնացել։
Ինքը զբաղվել է միայն ՓՀԷԿ-ի թղթաբանությամբ, աշխատողների հետ առանձնակի չի առնչվել, չի կարող հստակ ասել, թե աշխատակիցներից որ մեկը ինչ գործունեություն է իրականացրել, նրանց հետ առնչվել է ամուսինը։ Հաշվիչի հետ կապված խնդրի մասին իմացել է 2015 թվականի սեպտեմբերի 9-ից հետո։ 2015 թվականի օգոստոսի 30-ին ինքը մեկնել էր Բաթումի, վերադարձել է միայն սեպտեմբերի 9-ին»։

/տես` դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև`

Վկա Գրիգոր Բալդրյանի` 09.02.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչությունում նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ՝

«… Բնակվում է Տավուշի մարզի Վերին Ծաղկավան գյուղում` ընտանիքի հետ միասին։ Աշխատում է ՀԷՑ ՓԲԸ-ում` որպես տնային հերթապահ։ Ենթակայանն իրենից ներկայացնում է մոտ 700 քառակուսի մետր ցանկապատ տարածք և ցանկապատ տարածքի մուտքի փականի բանալու մեկ օրինակը գտնվում է իր մոտ, մյուսը` մասնաճյուղում։ Իր աշխատանքի էությունը կայանում է նրանում, որ յուրաքանչյուր օր առավոտյան ժամը 09։00-ից շրջայց է կատարում ենթակայանի տարածքով, ուսումնասիրում տրանսֆորմատորների և սարքավորումների աշխատանքային վիճակը։ Խնդիրների առկայության դեպքում տեղեկացնում է մասնաճյուղի տնօրինությանը։
Իրենց գյուղի տարածքում է գտնվում «Սիրարփի» ՀԷԿ-ը։ Այդ ՀԷԿ-ը պատկանում է իրենց համագյուղացի Աշոտ Հակոբյանին, ով բնակվում է ՌԴ-ում։ Հեկում որպես հերթապահներ աշխատում են Արտակը, Վոլոդյան, Սմբատը, որոնց ազգանունները չգիտի և աշխատանք լինելու դեպքում նրանք զանգահարում և կանչում են նաև իրեն։ Աշխատանքի դիմաց ստանում է ամենամսյա վարձատրություն` բանկային քարտի միջոցով։ «Սիրարփի» ՀԷԿ-ի հաշվիչը տեղադրված է տվյալ ենթակայանի տարածքում։ Արսեն Գաբրիելյանին ճանաչում է, տեղեկացված է, որ նա հանդիսանում է ՀԷԿ-ի ղեկավարներից, սակայն նրա հետ գործնական հարցրերի շուրջ շփում չի ունեցել։ Տեղեկացված չէ, թե ինչ առնչություն ունեն միմյանց հետ Արսեն Գաբրիելյանը և Աշոտ Հակոբյանը։ Իր աշխատանքային գործունեության ժամանակ չի եղել դեպք, որ հայտնաբերած լինի ենթակայանի ցանկապատ տարածքի մուտքի դռան փականի վնասում։ Ենթակայանի տարածքում գտնվող հաշվիչի տվյալները յուրաքանչյուր ուրբաթ օր հեռախոսայի կապի միջոցով հայտնել է Բերդի 11014 ենթակայանի հերթապահին։
27.08.2015թ.-ին ժամը 14։00-ի սահմաններում գտնվել է իր այգում, զբաղվել իր աշխատանքներով, երբ իր` 093-58-73-46 հեռախոսահամարին զանգահարել է Անդրանիկ Մաճկալյանը և հայտնել, որ ՀԷԿ-ը հոսանքազրկվել է։ Անմիջապես գնացել է ենթակայան` պարզելու համար, թե ինչումն է խնդիրը։ Պարզել է, որ «Սիրարփի» ՀԷԿ-ի պաշտպանիչները անջատվել են, որի պատճառով հոսանքազրկվել է «Ակինք» ՀԷԿ-ը։ Քանի որ օրը եղել է անձրևոտ, կարծել է, որ հոսանքազրկումը կայծակի հետևանք է։ Իր հեռախոսահամարից զանգահարել է Իջևանի հերթապահին, ում տվյալները չի մտաբերում, և հայտնել այդ մասին։ Նույն հերթապահը թույլ է տվել կատարել միացում, որի արդյունքում կրկին ՀԷԿ-ը աշխատել է։ Տվյալ օրը ցուցիչի տվյալները չի նայել, քանի որ եղել է հինգշաբթի, իսկ սահմանված կարգի համաձայն` ցուցիչի թվերը պետք է հայտներ հաջորդ ուրբաթ օրը։ Հաջորդ օրը` օգոստոսի 28-ին, գնացել է ենթակայան և երբ փորձել է նայել «Սիրարփի» ՀԷԿ հաշվիչի ցուցմունքը, տեսել է, որ այն զրո է ցույց տալիս և իր հեռախոսահամարով զանգահարել է «Բերդ» ենթակայան, հայտնել զրոյական ցուցիչի մասին։ Ցուցմունքների հաշվառում իր մոտ չի իրականացնում, պարզապես հեռախոսով հատնում է տվյալները։ Դեպքից եկու օր անց Երևանից եկել և փոխել են երկու ՀԷԿ-ի հաշվիչները։ Համաձայն նոր կարգի` ամեն ուրբաթ իր մոտ վարվող մատյանում գրանցել է հաշվիչի ցուցմունքները։ Օգոստոսի 28-ին զրոյական է եղել միայն «Սիրարփի» ՀԷԿ-ի հաշվիչը։ Հաշվիչները ինտերնետային կարգով հսկվում են Երևան քաղաքից։
Պնդել է, որ յուրաքանչյուր ուրբաթ օր ենթակայան է հայտնել փաստացի հաշվիչի տվյալների վրա առկա թվերը, ինչ վերաբերում է հարցին, որ արտադրվել է ավելի քիչ հոսանք, քան ցուցիչով է ֆիքսվել, չի կարող պատասխանել, քանի որ դա իր մասնագիտական գիտելիքներից դուրս է»։

Վկա Գրիգոր Բալդրյանի` 16.02.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչությունում նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ՝

«...093-99-18-00 հեռախոսահամաը ՓՀԷԿ-ում գրված Է եղել թղթի վրա։ Իր իմանալով, այդ համարը գրել է ՓՀԷԿ-ի տնօրեն Աշոտ Հակոբյանը, որպեսզի արտակարգ դեպքերում զանգահարեն այդ համարով։ Թղթի վրա` համարի դիմաց, գրված է եղել «Գաբրիելյան», իր հիշելով, ինքը մեկ-երկու անգամ զանգահարել է այդ համարով` ՓՀԷԿ-ի հետ կապված գործերով, սակայն կոնկրետ չգիտի, թե ում հետ է խոսել։ Ինչպես նշել է նախորդ ցուցմունքում, իմացել է Արսեն Գաբրիելյան անունով անձի, հետագայում իմացել է նաև, որ նա հանդիսանում է Աշոտ Հակոբյանի աները։ Արսեն Գաբրիելյանին 2012-2015թթ. ժամանակահատվածում տեսել Է 3-4 անգամ, վերջին անգամ՝ 2015 թվականի հուլիս ամսին, երբ ՓՀԷԿ ինչ-որ հանձնաժողով էր եկել մոնիտորինգի համար և Արսեն Գաբրիելյանը եղել է նրանց հետ։ Մտաբերում է, երբ 2015 թվականի օգոստոսի 26-ին ՓՀԷԿ էր եկել մի քանի հոգուց բաղկացած հանձնաժողով, նրանց հետ է եկել նաև Արսեն Գաբրիելյանը։ Նրանք ՓՀԷԿ-ում նայել են ագրեգատների համարները։ Այդ հարցի կապակցությամբ նշված հեռախոսահամարով ՓՀԷԿ-ում էլեկտրականության անսարքությունների հետ կապված եղել է, որ կամ ինքը կամ Արսեն Գաբրիելյանը զանգահարել է իրեն։ Տեղեկացված չէ, թե պաշտոնապես Արսեն Գաբրիելյանն ինչ առնչություն է ունեցել ՓՀԷԿ-ի հետ։
Հայտնել է, որ նախորդ ցուցմունքում շփոթել է, երբ հայտնել է, որ 27.08.2015թ.-ին «Ակինք» ՀԷԿ-ից զանգահարել և հայտնել են հոսանքազրկման մասին։ Մասանվորապես, 27.08.2015թ.-ին գտնվել է իր այգում, երբ եկել է «Ակինք» ՀԷԿ-ի աշխատակից Անդրանիկ Մաճկալյանը և ասել, որ ՀԷԿ-ում հոսանք չկա։ Ինքը գնացել է ենթակայան, հայտնաբերել, որ անջատիչները անջատված են, զանհագարել է 093-98-70-53 հեռախոսահամարով Իջևանում նստող կենտրոնական հերթապահին։
Նախաքննական մարմնին է ներկայացրել համապատասխան մատյանը, որի 21-րդ էջում առկա են հետևյալ գրառումները` «27.08.2015թ., ժամը 9։00 ենթակայանում կատարել է շրջայց, թերություններ չեն եղել, ստորագրություն ազգանուն։ ժամը 14։10 Մ. Հ.Պ-ից /մաքսիմալ հոսանքի պաշտպանիչից/ անջատվել է 6 կվ. մուտքի և «Սիրարփի» ՀԷԿ-ի ուղղությունը, հայտնել է «Աղստև» մասնաճյուղ՝ Մկրտումյանին։ ժամը 14։11 6 Կվ. և «Սիրարփի» ՀԷԿ-ի ուղղությունը միացված է, հայտնել է «Աղստև» մասնաճյուղ՝ Մկրտումյանին։ 28.08.2015թ. ժամը 09։05 Ենթակայանում կատարել է շրջագայում, թերություններ չեն եղել»։
Վկան նաև ցուցմունքում հայտնել է, որ 28.08.2015թ. ինքը նշել է, որ թերություններ չեն եղել, քանզի արտաքին ուսումնասիրությամբ կնիքների վնասում չի հայտնաբերել, իսկ հաշվիչի ցուցմունքի զրոյական լինելու մասին հեռախոսազանգով հայտնել է հերթապահ Մարզիկ Ադիլխանյանին և այդ մասին նրա մոտ գրառում է կատարվել։
Ոչ մեկի թույլ չի տվել մուտք գործել ենթակայանի տարածք, այդ մասին իրեն ոչինչ հայտնի չէ։ Ենթակայան մուտք գործելու դեպքում իրեն պետք է տեղեկացնի 110 ենթակայանի խմբի պետը։ Նման բան տվյալ օրը չի եղել։ Այդ օրը ենթակայանում եղել է նախ առավոտյան 09։00-ից մինչև 09։30-ի սահմաններում, ապա` ժամը 14։00-ի սահմաններում, և արտառոց որևէ դեպք չի նկատել»։

Վկա Գրիգոր Բալդրյանի` 29.02.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչությունում նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ՝

«Ճանաչում է Ռուդիկ Պիվազյանին, տեղեկացված, որ նա եղել է «ՀԷՑ» համակարգչային բաժնից։ Մոդեմի կամ հաշվիչի հետ կապված եղել է դեպք, որ նա կամ նրա բաժնի այլ աշխատակից զանգահարել են իրեն, չի բացառում, որ նրա հետ առնչվել է, սակայն հստակ չի մտաբերում։
27.08.2015թ.-ին Ռուդիկ Պիվազյանը զանգահարել է իր` 077-67-18-00 հեռախոսահամարին, որը «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի համարն է եղել և գտնվել է իր մոտ։ Հարցրել է, թե որտեղ է գտնվում ինքը։ Պատասխանել է, որ այգում է և ջուր է անում։ Այնուհետև, հարցրել է, թե ինչքան ժամանակից կվերջացնի, պատասխանել է, որ կարող է մի քանի ժամ տևել։ Բացի այդ, հարցրել է, արդյոք «Սիրարփի» ՓՀԷԿ աշխատում է, թե ոչ։ Ինքն ասել է, որ այն փակված է։ Ինքը Ռ.Պիվազյանին չի տեսել, չգիտի, թե որտեղ է նա գտնվել, երբ զանգահարել է իրեն։ Իր հիշելով, գործը վերջացնելուց հետո զանգահարել է նրան, իմանալու համար, ինչ հարց էր նրան հետաքրքրում, նա պատասխանել է, որ որևէ հարց չի հետաքրքրել»։

Վկա Գրիգոր Բալդրյանի` 01.03.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչությունում նախաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ՝

«Մինչ տվյալ պահը, իրականում չի ընկալել, թե ինչ է տեղի ունեցել։ Նախաքննական մարմնի կողմից ներկայացված հարցադրումներից և փաստական տվյալներից հասկանալով, թե խոսքը ինչի մասին է, վերհիշելով իրադարձությունները կարող է ցուցմունք տալ քննությանը հետաքրքրող հարցերի մասին։
Մասնավորապես, հայտնել է, որ 27.08.2015թ. ժամը 10։00-ի սահմաններում իրեն է զանգահարել Արսեն Գաբրիելյանը, ում ճանաչել է որպես «ՀԷՑ» ՓԲԸ-ի ղեկավարի և «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի գործերը տիրություն անող անձի։ Վերջինս ասել է, որ «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչի հետ կապված խնդիր են առաջացել և «ՀԷՑ» ՓԲԸ աշխատակից Ռուդիկը պետք է գա, որպեսզի տեսնի, թե ինչումն է խնդիրը։ Ա.Գաբրիելյանը կարգադրել է իրեն, որպեսզի տեղում լինի, թույլ տա Ռուդիկին մտնել ենթակայան` հաշվիչը նայելու նպատակով։ Այնուհետև, մոտ մեկ ժամ անց, ենթակայանին հարակից իր հողամասում ջուր անելիս է եղել, երբ իրեն է զանգահարել Ռուդիկը, հարցել, թե որտեղ է ինքը։ Պատասխանել է, որ ենթակայանի մոտ ջուր է անում։ Մի քանի րոպե անց, ժամը 12։00-ի սահմաններում, ենթակայանի մոտ է եկել Ռուդիկը, ում ազգանունը չգիտի։ Նրան ճանաչում է անձնապես, քանի որ նախկինում ևս եղել է դեպք, երբ հաշվիչների հետ կապված նա մեկ անգամ եկել է ենթակայան, բացի դա, նա հաճախ զանգահարել է իրեն և հարցեր տվել հաշվիչների մոդեմի հետ կապված։ Ռուդիկն ասել է, որ եկել է նայելու հաշվիչների աշխատանքը, քանի որ ինչ-որ խնդիր է ցույց տվել նրանց մոտ։ Ինքը թույլ է տվել, որպեսզի նա մուտք գործի ենթակայանի տարածք, քանի որ վերջինս աշխատանքի բերումով իրավասու է եղել մտնելու ենթակայանի տարածք։ Բացի դա, այդ մասին իրեն նախապես կարգադրել էր «ՀԷՑ»-ի ղեկավարներից Արսեն Գաբրիելյանը։ Ռուդիկը մտել է ենթակայանի տարածք։ Ինքը նկատել է, որ նա հաշվիչների միացման լարերն է ստուգում, իզալացիայով լարեր է փաթաթում։ այնուհետև, ինքը գնացել է իր գործերով` մոտ 40 մետր հեռավորության վրա գտնվող իր հողատարածք։ Մոտ կես ժամ անց Ռուդիկն իրեն ձայն է տվել, ասել, որ վերջացրել է գործը։ Վերջինս դուրս է եկել ենթակայանից և նստելով իր մեքենան՝ հեռացել։ Որոշ ժամանակ անց զանգահարել է նրան, հետաքրքրվելու համար, թե արդյոք անցել է Պառավաքար-Վազաշեն հատվածը, քանի որ նշված ժամանակահատվածում ադրբեջանական կողմից ճանապարը կրակահերթի տակ է գտնվել։ Նա ասել է, որ ամեն ինչ նորմալ է, անցել է։ Դրանից հետո գնացել է ենթակայանից մոտ 700 մետր հեռավորության վրա գտնվող իր մյուս տարածք և կրկին ջուր է արել։ Այդ ժամանակ իր մոտ է եկել «Ակինք» ՀԷԿ-ի աշխատակից Անդրանիկ Մաճկալյանը և ասել, որ ՀԷԿ-ը հոսանքազրկված է, անհրաժեշտ է նայել ենթակայանն ու պարզել, թե ինչումն է խնդիրը։ Ինքը որպես «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի աշխատող զանգել և այդ մասին տեղեկացրել է Արսեն Գաբրիելյանին։ Այնուհետև, գնացել է ենթակայան, տեսել, որ պաշտպանիչը անջատվել է, այդ մասին հայտնել է Իջևանի հերթապահին, նա իրեն թույլ է տվել կատարել միացում։ Այդ ամենն արձանագրել է հատուկ մատյանում, որն արդեն ներկայացրել է նախաքննությանը։ Հոսանքները միացնելուց հետո այդ մասին տեղեկացրել է Արսեն Գաբրիելյանին, ով հարցրել է, արդյոք ինքը` որպես ենթակայանի աշխատող, իր մոտ ֆիքսում է հաշվիչների ցուցմունքները։ Պատասխանել է, որ թղթի վրա գրում է և հաղորդում «Բերդ» ենթակայանին։ Հնարավոր է նաև որևէ այլ հարցով ևս զանգահարել է, եթե կա ֆիքսված նման զանգ, սակայն այլևս չի կարողանում մտաբերել, թե ինչ հարցի հետ կապված է այդ զանգը եղել, սակայն միանշանակ կարող է ասել, որ դա աշխատանքային բնույթի հարց է եղել։ 2015 թվականին առավոտյան շրջայցի ժամանակ հայտնաբերել է, որ «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչը զրոյական ցուցմունք է հաղորդում և այդ մասին հայտնել է ինչպես «Բերդի» ենթակայան, որտեղից իրեն ասել են, որ զանգահարի նաև Ռուդիկին։ Զանգահարել և ասել է նրան այդ մասին, ով իրեն ասել է, որ երևանում կնայեն և կտեսնեն, թե ինչումն է խնդիրը։
Նախկինում եղել է միայն այդ դեպքը, երբ Ա.Գաբրիելյանի զանգով Ռուդիկը եկել է ենթակայան։ Այդուամենայնիվ, մտաբերում է, որ մի քանի տարի առաջ Ռուդիկը միայնակ եկել է ենթակայան և փոխել հաշվիչների միացման հաղորդալարերը, որոնք գնել էր Բերդ քաղաքից։
27.08.2015թ.-ին չգիտի, թե ինչ աշխատանքներ է կատարել Ռուդիկը ենթակայանում, քանի որ թույլ է տվել նրան մտնել ենթակայան, իսկ ինքը հեռացել է։ Ինքը նրան չի հարցրել, թե ինչ գործ է արել։ Չգիտի, թե ինչպես է եղել, որ «Սիրարփի» ՓՀԵԿ-ի հաշվիչը իրականից ավելի է ֆիքսել»։

Վկա Գրիգոր Բալդրյանի` 11.03.2016թ.-ին ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչությունում նախաքննության ընթացքում մեղադրյալ Ա.Գաբրիելյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ տրված ցուցմունքն այն մասին, որ՝

«27.08.2015թ.-ին իրեն է զանգահարել Ա.Գաբրիելյանը և ասել, որ «Վերին Ծաղկավան» 35/10/6 ենթակայան է գալու Ռուդիկ Պիվազյանը` ինտերնետային կապը և հաշվիչները նայելու նպատակով։ Ինքը պետք է տեղում լինի, որպեսզի բացի դուռը և Ռուդիկը կարողանա մտնել ենթակայան։ Այնուհետև, ժամը 12։00-ի սահմաններում ենթակայան է եկել Ռուդիկ Պիվազյանը, բացել է ենթակայանի դուռը, նա մտել է ներս և սկսել է նայել հաշվիչները։ Ինքն այդ ընթացքում հեռացել է իր հողամաս։ Որոշակի ժամանակ անց Ռուդիկն իրեն կանչել է և գնացել է մուտքի դարպասների մոտ, որից հետո նա գնացել է։ Չգիտի, թե նա ներսում ինչ աշխատանքներ է իրականացրել, քանի որ ներկա չի եղել։ Ա.Գաբրիելյանի կարգադրությունը կատարել է, քանի որ նա իրավասու է եղել նման կարգադրություն տալու»։

/տես՝ դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանում հետազոտվել են նաև՝

իրեղեն ապացույց ճանաչված՝ «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊ ընկերության «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի կողմից ՀԷՑ-ին առաքված էլեկտրաէներգիայի՝ «Էլստեր Մետրոնիկա» ընկերության արտադրության А1141RAL-BW-4T տեսակի N 05009436 գործարանային համարի հաշվիչ սարքը։

Հրապարակվել է նշված հաշվիչի վերաբերյալ դատատեխնիկական փորձաքննության եզրակացությունը, համաձայն որի՝

«- Հաշվիչի չափագիտական բնութագրերը նորմալ են և հաշվիչը այս առումով չի կարող գրել իր ճշտության դասից դուրս ավել կամ պակաս էներգիա։
- Օպտիկական պորտով ընթերցվել է հաշվիչի էներգոանկախ հիշողության մեջ պարունակող ինֆորմացիան։ Արդյունքում պարզվել է, որ այդ ինֆորմացիան մաքրվել է (ջնջվել)։ Ցուցմունքները ուղղակի զրոյացված են, ինչը վերականգնել հնարավոր չէ։ Ինֆորմացիայի մաքրելը (զրոյացնելը) պայմանավորված է կողմնակի միջամտությամբ, որովհետև դրա համար պարտադիր պետք է բացվեր իրանի կափարիչ և միացվեր երկու հատ կոնտակտները, որը արդեն թույլ կտար ծարգրով զրոյացնել էներգոանկախ հիշողությունը (կոնստրուկտիվ այդպես է նախատեսված)։
- Հաշվիչի նկատմամբ ընթերցման գրանցումների մատյանում գրանցված է միջամտություն՝ կափարիչի բացում 27.08.2015թ. ժամը 12։27, այնուհետև ֆիքսվել է սեղմնաշարի կափարիչի բացում 01.09.2015թ. ժամը 12։21 և 04.09.2015թ. ժամը 16։25 (գրամատյան էջ 29 և 32)։
Այսինքն, իրականացվել է միջամտություն։
-Դրվածքային հզորություններից մի քանի անգամ մեծ հզորություն գրանցելը պայմանավորված է արտաքին միջամտությամբ՝ Тн և ТТ հոսանքի և լարման տրանսֆորմատորների տրանսֆորմացիաների գործակիցների փոփոխման արդյունքով»։

/տես՝ հատոր 4-րդ, գ.թ 182-250, 297-298,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Այլ փաստթղթկ կարգով ապացույց ճանաչված`

«Հաշվարկային կենտրոն» ՓԲԸ գլխավոր տնօրենի տեղակալ Ս.Կարապետյանի, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ Իրացման տնօրեն Ա. Թոխունցի և «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ տնօրեն Ա.Հակոբյանի միջև 18.09.2015թ. կազմված ակտը, որով արձանագրվել է, որ 2012 թվականի օգոստոսի 1-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվառման համալիրների նոմինալ պարամետրերից շեղման հետևանքով տեղի է ունեցել հաշվառման խախտում, ինչի հետևանքով «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ից «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ առաքված էլեկտրաէներգիայի քանակությունը գրանցվել է իրականից ավել։ Վերլուծության արդյունքում իրականացվել է վերահաշվարկ և ֆիքսվել է, որ նշված ժամանակահատվածի համար իրական արժեքը գերազանցող էլեկտրաէներգիայի քանակը կազմել է 3.810.188 կՎտ.»։

/տես՝ հատոր 1-ին, գ.թ 44, դատական նիստի արձանագրությունը/

18.08.2012թ. և 04.09.2015թ. կազմված՝ «Ծաղկավան» 35/10/6կվ ենթակայանում «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի եռաֆազ էլեկտրաեներգիայի հաշվիչների փոխարինման և տեղադրման աշխատանքներ իրականացնելու վերաբերյալ կազմված ակտերը, համաձայն որոնց` «18.08.2012թ. «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի համար տեղադրվել է A1141RAL-V-4T տեսակի N 05009436 գործարանային համարի հաշվիչը, որը 04.09.2015թ. փոխարինվել է և նշված օրվա դրությամբ հաշվիչի վրա արձանագրվել է «զրոյական» ցուցմուք»։

/տես՝ հատոր 1-ին, գ.թ 45-46, դատական նիստի արձանագրությունը/

Հաշվիչն արտադրող՝ «Էլստեր մետրոնիկա» ՍՊԸ-ի կողմից A1141RAL-BW-4T տեսակի N 5009436 գործարանային համարի հաշվիչի վերաբերյալ տրված եզրակացությունը, համաձայն որի` «Հաշվիչի չափագիտական բնութագրերը համապատասխանում են տեխնիկական բնութագրերին, հաշվիչը 27.08.2015թ. բացվել է և տվյալները ջնջվել են, իսկ տվյալների վերականգնումը անհնար է»։

/տես՝ հատոր 1-ին գ.թ 47, հատոր 4-րդ, գ.թ 22-23,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Վճարման ենթակա էլեկտրաէնարգիայի վերաբերյալ կազմված ակտերը և վերջնահաշվարկի արդյունքում կազմված ակտերը, համաձայն որոնց` «վաճառող «Սիրարփի ԱՀ» «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի կողմից գնորդ «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին 2015թ. հունվար ամսին առաքված էլեկտրաէներգիայի քանակությունը կազմել է 322623 կՎտժ, մինչդեռ վերահաշվարկի արդյունքում այն կազմել է ընդամենը 46137 կՎտժ, 2015թ փետրվարին կազմել է 370908 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում 53663 կՎտժ, 2015թ. մարտին՝ 382112,2 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 142111 կՎտժ, 2015թ. ապրիլին 424362,6 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 257957 կՎտժ, 20155թ. մայիսին՝ 556642,8 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 284474 կՎտժ, 2015թ. հունիսին 426297,6 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 159323 կՎտժ, 2015թ. հուլիսին՝ 249328,8 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 15799 կՎտժ, 2012թ. օգոստոսին՝ 82155,6 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 69156 կՎտժ, 2012թ. սեպտեմբերին՝ 199589,4 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 163776 կՎտժ, 2012թ. հոկտեմբերին՝ 194398,2 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 137109 կՎտժ, 2012թ. դեկտեմբերին՝ 250362 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 246723 կՎտժ, 2013թ. հունվարին՝ 254896,2 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 186657 կՎտժ, 2013թ. փետրվարին՝ 356774,4 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 252459 կՎտժ, 2013թ. մարտին 406670,4 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 311670 կՎտժ, 2013թ. ապրիլին՝ 539991 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 319010 կՎտժ, 2013թ. մայիսին՝ 590461,2 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 347300 կՎտժ, 2013թ. հունիսին՝ 562971,6 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 308704 կՎտժ, 2013թ. հուլիսին՝ 237006 կՎտժ` վերահաշվարկի արդյունքում՝ 168456 կՎտժ, 2013թ. օգոստոսին՝ 236728,8 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 119479 կՎտժ, 2013թ. սեպտեմբերին՝ 210281,4 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 101787 կՎտժ, 2013թ. հոկտեմբերին՝ 244537,2 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 204147 կՎտժ, 2013թ. նոյեմբերին՝ 382791,6 կՎտժ, վերահաշվարկի արդյունքում՝ 342122 կՎտժ, 2014թ. հունվարին՝ 312552 կՎտժ, վերջնահաշվարկի արդյունքում՝ 310393 կՎտժ, 2014թ. մարտին՝ 346048,2 կՎտժ, վերջնահաշվարկի արդյունքում՝ 292676 կՎտժ, 2014թ. մայիսին՝ 575739 կՎտժ, վերջնահաշվարկի արդյունքում՝ 307940 կՎտժ, 2014թ. հունիսին՝ 415429,2 կՎտժ, վերջնահաշվարկի արդյունքում՝ 286716 կՎտժ, 2014թ. հուլիսին՝ 126313,2 կՎտժ, վերջնահաշվարկի արդյունքում՝ 47313 կՎտժ, 2014թ. դեկտեմբերին՝ 331700,4 կՎտժ, վերջնահաշվարկի արդյունքում՝ 295882 կՎտժ։

/տես՝ հատոր 1-ին գ.թ 48-129,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կողմից «Հաշվարկային կենտրոն» ՓԲԸ-ի, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի նկատմամբ տուգանք կիրառելու մասին որոշումները և «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ-ին հասցեագրված գրությունը՝ որով հայտնվել է ընկերության նկատմամբ վարչական վարույթ հարուցելու մասին։

/տես՝ հատոր 1-ին գ.թ 143-145, 154-155, 156-158
դատական նիստի արձանագրությունը/

Իրավաբանական անձանց պետական ռեգիստրի էլեկտրոնային կայքից բեռնված էլեկտրոնային տեղեկանքը, համաձայն որի՝ «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊ ընկերությունը հիմնադրվել է 2007թ. դեկտեմբերի 18-ին, ընկերության հիմնադիրներն են Աննա Գաբրիելյանը և Աշոտ Հակոբյանը, 2010 մարտի 17-ից մինչ 2015թ. օգոստոսի 28-ն ընկերության տնօրենը հանդիսացել է Ալվարդ Զանեյանը։

/տես՝ հատոր 2-րդ գ.թ 2-4
դատական նիստի արձանագրությունը/

«Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ-ի և «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի միջև 2011թ. հունիսին կնքված էլեկտրաէներգիայի առուվաճառքի թիվ ENA-11-16 պայմանագիրը և նշված պայմանագրում փոփոխություններ կատարելու մասին համաձայնագրերը։

/տես՝ հատոր 2-րդ գ.թ 26-63
դատական նիստի արձանագրությունը/

«Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ-ի, Արսեն Գաբրիելյանի և «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի միջև 2015թ. հոկտեմբերի 1-ին կնքած համաձայնագիրը, որով արձանագրվել է, որ վճարման ենթակա էլեկտրաէներգիայի վերաբերյալ ակտերի ճշգրտման արդյունքով «Սիրարփի ԱՀ» ԱՊԸ-ի կողմից «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին փոխհատուցման ենթակա գումարի չափը կազմում է 95.694.202 ՀՀ դրամ, որը «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊ ընկերությունը և Արսեն Գաբրիելյանը պարտավորվել են մինչև 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ը փոխհատուցել։

/տես՝ հատոր 2-րդ գ.թ 64-66
դատական նիստի արձանագրությունը/

Վերը նշված համաձայնագրի համաձայն՝ «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ-ի կողմից «Հայաստանի Էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին 5 մլն դրամ փոխհատուցելու վերաբերյալ անդորրագիրը։

/տես՝ հատոր 2-րդ գ.թ 67
դատական նիստի արձանագրությունը/

Որպես վերը նշված համաձայնագրի կատարման ապահովման միջոց «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ-ի, Արսեն Գաբրիելյանի և «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի միջև 2015թ. հոկտեմբերի 15-ին կնքված անշարժ գույքի գրավի պայմանագիրը և պայմանագրի գրանցման վերաբերյալ վկայականը։

/տես՝ հատոր 2-րդ գ.թ 68-70, 227-232,
դատական նիստի արձանագրությունը/

«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ից 29.01.2016թ. ստացված թիվ ԱՎՏ-43 գրությունը, գրությանը կից փաստաթղթերը (գ.թ Հ 2՝ 100-234), այդ թվում՝

«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ իրացման տնօրենի 14.09.2011թ. թիվ 18 կարգադրությունը, համաձայն որի` «էլեկտրաենարգիայի ավտոմատացված հաշվառման և հսկման ( այսուհետ ԷԱՀՀ) համակարգի ծրագրերից լրիվ օգտվելու թույլտվություն է տրվել ԷԱՀՀ ադմինիստրատոր, ԷԱՀՀ բաժնի պետ Ռուդիկ Պիվազյանին, տեղեկատվական ուղեկցում և ծրագրի նյութերը կարդալու իրավունք՝ ԷԱՀՀ բաժնի բոլոր աշխատակիցներին իրացման տնօրենին, իրացման տնօրենի տեղակալ, Էլեկտրաէներգիայի հաշվառման դեպարտամենտի պետին և...։
«Հայաստանի Էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ իրացման տնօրենի 01.04.2013թ. պաշտոնեական հրահանգով, որով սահմանվել են իրացման տնօրենի տեղակալ, էլեկտրաէներգիայի հաշվառման դեպարտամենտի պետի պաշտոնեական պարտականությունները, իրավունքները և պատասխանատվությունը, մասնավորապես իրականացնում Է հետևյալ գործառույթները. կազմակերպում Է ....իրեն ենթակա բաժինների միջև աշխատանքների համակարգումը։ Կազմակերպում Է Էլեկտրաէներգիայի հաշվառման, առևտրային կորուստների նվազեցման, իրացման գործընթացի և բաժանորդների սպասարկման կատարելագործման ուղղությամբ անհրաժեշտ միջոցառումների մշակումը և դրանց կատարումը..., և այլ գործառույթներ»։

/տես՝ հատոր 2-րդ գ.թ 102-103, 146-147
դատական նիստի արձանագրությունը/

ԷԱՀՀ բաժնի գործունեության վերաբերյալ 13.07.2013թ. հաստատված ժամանակավոր կանոնակարգը, համաձայն որի` բաժնի հիմնական նպատակներն ու խնդիրներն են՝ էլեկտրաէներգիայի ավտոմատացված հաշվառման և հսկման կազմակերպումը, ԷԱՀՀ համակարգում ընդգրկված բոլոր հաշվառքային սարքերի և սարքավորումների աշխատանքի նկատմամբ ամենօրյա հսկողությունը, ԷԱՀՀ համակարգում ընդգրկված արտադրվող, տեղափոխվող և մատակարարվող էլ. էներգիայի ամենօրյա տղեկատվության լրացում քանակների համապատասխան բազաներում, ԷԱՀՀ համակարգի տեղեկատվության ամենօրյա վերլուծության իրականացումը և այլ։

/տես՝ հատոր 2-րդ գ.թ 150-157,
դատական նիստի արձանագրությունը/

ԷԱՀՀ համակարգում «Սիրարփի ՓՀԷԿ-ի» կողմից արտադրված էլեկտրաէներգիայի հզորությունների վերաբերյալ քաղվածքները։

/տես՝ հատոր 2-րդ գ.թ 167-176,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Արսեն Գաբրիելյանի և «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲ ընկերության գործադիր տնօրենի տեղակալի միջև 2008 թվականի մարտի 14-ին կնքված աշխատանքային պայմանագիրը, աշխատանքային պայմանագրում փոփոխություններ կատարելու մասին համաձայնագրերը և «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲ ընկերության գործադիր տնօրենի 2015թ. հեկտեմբերի 9-ի հրամանը՝ որոնցով հաստատվում է, որ Արսեն Գաբրիելյանը 2008 թվականի մարտի 14-ից մինչ 2015թ. հոկտեմբերի 12-ը աշխատել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ում՝ զբաղեցնելով իրացման տնօրենի տեղակալ, էլեկտրաէներգիայի հաշվառման և հսկման դեպարտամենտի պետի պաշտոնը։

/տես՝ հատոր 2-րդ գ.թ 178-189,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Ռուդիկ Պիվազյանի և «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲ ընկերության գործադիր տնօրենի տեղակալի միջև 2006 թվականի ապրիլի 3-ին կնքված աշխատանքային պայմանագիրը, աշխատանքային պայմանագրում փոփոխություններ կատարելու մասին համաձայնագրերը, որոնցով հաստատվում է, որ Ռուդիկ Պիվազյանը 2006թ. ապրիլի 3-ից մինչ 2015 թվականի հոկտեմբերի 9-ը աշխատել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ում՝ զբաղեցնելով էլեկտրաէներգիայի ավտոմատ հաշվառման բաժնի պետի պաշտոնը։

/տես՝ հատոր 2-րդ գ.թ 237-243,
դատական նիստի արձանագրությունը/

«Հաշվարկային կենտրոն» ՓԲԸ-ից ստացված՝ «Սիրարփի ԱՀ» «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի կողմից «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին 2012թ. օգոստոսի 1-ից մինչև 1015թ. օգոստոսի 1-ն առաքված էլեկտրաէներգիայի քանակությունների վերաբերյալ ակտերը, նախկին ակտերը անվավեր ճանաչելու վերաբերյալ տեղեկանքները, ցուցմունքները և ցուցմունքները պարունակող էլեկտրոնային կրիչները, որից հետևում է, որ առաջին անգամ հաշվիչը ՓՀԷԿ-ի դրվածքային հզորությունները գերազանցող ցուցմունք արձանագրել է 21.08.2012 թվականին։

/տես՝ հատոր 3-րդ գ.թ 76-237, հատոր 4-րդ գ.թ 57-58
դատական նիստի արձանագրությունը/

«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ից ստացված՝ «Սիրարփի ԱՀ» «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի կողմից «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին 2012թ. օգոստոսի 1-ից մինչև 2015թ. օգոստոսի 1-ն առաքված էլեկտրաէներգիայի քանակությունների վերաբերյալ ամբողջական պարունակող էլեկտրոնային կրիչը, որից հետևում է, որ առաջին անգամ հաշվիչը ՓՀԷԿ-ի դրվածքային հզորությունները գերազանցող ցուցմունք արձանագրել է 21.08.2012 թվականին։

/տես՝ հատոր 3-րդ գ.թ 76-237, հատոր 4-րդ գ.թ 170-171,
դատական նիստի արձանագրությունը/

Մեղադրյալ Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանի կողմից օգտագործված՝ 093-41-18-00, 091-41-18-00, 093-99-18-00, վկա Գրիգոր Միքայելի Բալդրյանի կողմից օգտագործված՝ 093-98-73-46 և մեղադրյալ Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի կողմից օգտագործված 077-95-95-77, 094-33-00-11 հեռախոսահամարների վերծանումների և «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի A1141RAL-BW-4T տեսակի N 05009436 գործարանային համարի հաշիչի վերաբերյալ ռուսական «Էլստեր Մետրոնիկա» ՍՊ ընկերության կողմից 16.10.2015. տրված եզրակացության (այսուհետ Եզրակացություն) զննությունները, համաձայն որի, պարզվել է, որ եզրակացությամբ արձանագրված է, որ A1141RAL-BW-4T տեսակի N 05009436 գործարանային համարի հաշիչի դեպքերի մատյանում արտահայտված է հաշվիչի` 27.08.2015 թվականին ժամը 12։27-ին, բացելու փաստը, ինչպես նաև այդ ժամանակ տեղի է ունեցել տվյալների ջնջում։ Տվյալների վերականգնումն անհնար է։
Ինչպես հետևում է Արսեն Գաբրիելյանի և Ռուդիկ Պիվազյանի հեռախոսահամարների վերծանումներից, վերջիններս 27.08.2015 թվականին պարբերաբար միմյանց և Գրիգոր Բալդրյանի հետ գտնվել են կապի մեջ, ավելին՝ 27.08.2015 թվականին ժամը 10։11 րոպեին, Արսեն Գաբրիելյանը զանգահարել է Գրիգոր Բալդրյանին՝ 077-67-18-00 հեռախոսահամարով։ Այնուհետև, Արսեն Գաբրիելյանի՝ Գրիգոր Բալդրյանին զանգից հետո, ժամը 11։46-ին, Գրիգոր Բալդրյանին է զանգահարել Ռուդիկ Պիվազյանը։ Ժամը 13։51 րոպեին, երբ Ռուդիկ Պիվազյանը գտնվել է Վերին Ծաղկավանում, ինչի մասին վկայում են նրա հեռախոսազանգերը սպասարկած կայանների տեղակայումը, Արսեն Գաբրիելյանին է զանգահարել Գրիգոր Բալդրյանը։ Այնուհետև, ժամը 13։55-ին Գրիգոր Բալդրյանն է զանգահարել Ռուդիկ Պիվազյանին։ ժամը 13։56-ին Արսեն Գաբրիելյանին է զանգահարել Ռուդիկ Պիվազյանը, իսկ ժամը 13։57-ին, կրկին Գրիգոր Բալդրյանն է զանգահարել Արսեն Գաբրիելյանին։ Գրիգոր Բալդրյանը Արսեն Գաբրիելյանին զանգահարել է նաև նաև նույն օրը` ժամը 15։56-ին։
Միևնույն ժամանակ, ինչպես հետևում է Արսեն Գաբրիելյանի հեռախոսահամարների վերծանումներից, վերջինս 2015թ. օգոստոսի 27-ին գտնվել է Երևանում, իսկ Ռուդիկ Պիվազյանը այդ օրը բացակայել է քաղաքից և ժամը 11։46-ից 13։55-ի հատվածում գտնվել է Տավուշի մարզի Վերին Ծաղկավան համայնքում, ինչի մասին վկայում են նրա հեռախոսահամարների վերծանումները՝ սպասարկած կայանների տեղակայումը, որտեղ գտնվող ենթակայանի տարածքում էլ տեղադրված է եղել «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի A1141RAL-4Т տեսակի N 05009436 գործարանային համարի հաշիչը, որը և այդ օրը ժամը 12։27-ին զրոյացվել է, նրա` այդ տարածքում գտնվելու ընթացքում։

/տես՝ հատոր 4-րդ գ.թ 125-132,
դատական նիստի արձանագրությունը/

10.03.2016թ.-ին կայացված` «Գույքի վրա կալանք դնելու մասին» որոշումը /հատոր 4, գ.թ.181/, ՀՀ կառավարությանն առըթեր անշարժ գույքի կադաստրի պետական կոմիտեի աշխատակազմի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կենտրոն ստորաբաժանման կողմից տրված գրությունը, ՀՀ ոստիկանության «Ճանապարհային ոստիկանություն» ծառայության կողմից ուղարկված գրությունը։

/տես՝ հատոր 4, գ.թ.333 դատական նիստի արձանագրությունը /

Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են նաև՝ Ռուդիկ Պիվազյանի և Արսեն Գաբրիելյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագրերը, Ա.Գաբրիելյանի վերաբերյալ «Նորք-Մարաշ» վարչական շրջանի լիազոր ներկայացուցչի կողմից տրված բնութագիրը, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» գլխավոր տնօրեն Կ.Հարությունյանի կողմից տրված բնութագիրը, ՀՀ, ք.Երևան «Նորք-Մարաշ» վարչական շրջանի կողմից 01.03.2016թ.-ին տրված տեղեկանքը, համաձայն որի` «Ա.Գաբրիելյանի ընտանիքը կազմված է` կինը` Զանեյան Ալվարդ Շալիկոյի` ծնված` 1958թ.-ին, դուստրերը` Գաբրիելյան Անուշ Արսենի` ծնված` 1986թ.-ին և Գաբրիելյան Արմինե Արսենի` ծնված` 1991թ-ին», ՀՀ, ք.Երևան «Նորք-Մարաշ» վարչական շրջանի կողմից 10.07.2016թ.-ին տրված տեղեկանքը, համաձայն որի` «Ա.Գաբրիելյանի ընտանիքը կազմված է` Գաբրիելյան Արսեն` ծնված` 1958թ., կինը` Զանեյան Ալվարդ Շալիկոյի` ծնված` 1958թ.-ին, դուստրը` Գաբրիելյան Արմինե Արսենի` ծնված` 1991թ-ին։ Կինը և դուստրը գտնվում են իր խնամքի տակ»։

Բացի այդ, հրապարակվել են նաև Ա.Գաբրիելյանի առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստաթղթերը` մասնավորապես` ՀՀ Առողջապահության նախարարության «Արմենիա» Հանրապետական բժշական կենտրոնի կողմից 02.03.2016թ.-ին տրված տեղեկանքը, 2708/14/87 Էպիկրիզը, 1548-1735 Էպիկրիզը, «Սիրտ-անոթային ախտորոշիչ կենտրոնի» կողմից 25.05.2012թ.-ին տրված` մագիստրալ անոթների դուպլեքս սկանավորման եզրակացությունը, 05.02.05թ.-կատարված էխոսրտագրության եզրակացությունը, «Բժշկական դիագնոստիկ կենտրոնի» կողմից 12.11.2014թ.-ին տրված` գլխուղեղի դիագնոստիկ տոմոգրաֆիայի եզրակացությունը, Ա.Գաբրիելյանին տրված պատվոգրերն ու շնորհակալագրերը։

Հրապարավել են նաև` Ռ.Պիվազյանի վերաբերյալ «Սիրմեդ» բժշկական կենտրոնի կողմից 11.11.2014թ.-ին ուլտրաձայնային հետազոտության եզրակացությունը, «Արամյանց» բժշկական կենտրոնի կողմից 20.02.2014թ.-ին տրված տեղեկանքը, «Արաբկիր Բժշկական համալիր»` երեխաների և դեռահասների առողջության ինստիտուտի Ռադիոլոգիական բաժանմունքի կողմից տրված տեղեկանքը, Արամյանց բժշկական կենտրոնի կողմից 24.02.2014թ.-ին տրված տեղեկանքը, «Վ.Ավագյանի անվան բժշկական կենտրոնի» կողմից 24.10.2011թ.-ին տրված եզրակացությունը, «Սիրմեդ» բժշկական կենտրոնի կողմից 11.11.2014թ.-ին եզրակացությունը «Արամյանց» բժշկական կենտրոն ԱՓԲԸ Սրտաբանական կլինիկայի կողմից տրված տեղեկանքը։

/տես` հատոր 4-րդ, գ.թ. 259-287, դատական նիստի արձանագրությունը/

3.Դատարանի իրավական վերլուծությունները

Այսպիսով դատարանը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգքրի 127-րդ հոդվածի դրույթներին համապատասխան, հետազոտելով և գնահատելով գործով ձեռք բերված ապացույցներն իրենց համակցությամբ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ, ապացուցված է համարում այն, որ՝

Արսեն Գաբրիելյանը և Ռուդիկ Պիվազյանը նախնական համաձայնությամբ, պաշտոնեական դիրքի օգտագործմամբ խաբեությամբ հափշտակել են առանձնապես որ չափերի գումարներ, որպիսի գործողություններն արտահայտվել են հետևյալում.

Արսեն Գաբրիելյանը, 2008 թվականի մարտի 14-ին «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲ ընկերության գործադիր տնօրենի տեղակալի հետ կնքված աշխատանքային պայմանագրի համաձայն, մինչ 2015 թվականի հոկտեմբերի 9-ն աշխատել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ում՝ զբաղեցնելով իրացման տնօրենի տեղակալ, էլեկտրաէներգիայի հաշվառման և հսկման դեպարտամենտի պետի պաշտոնը։
Արսեն Գաբրիելյանի աղջկա՝ Աննա Գաբրիելյանի, և վերջինիս ամուսնու՝ Աշոտ Հակոբյանի, կողմից հիմնադրված «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊ ընկերության կողմից, որի տնօրենը 2010-2015թթ. ընթացքում հանդիսացել է Արսեն Գաբրիելյանի կին Ալվարդ Զանեյանը, 2011թ. Տավուշի մարզի Վերին Ծաղկավան համայնքում՝ Հախում գետի վրա, կառուցվել է «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ը, որը «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի հետ 2011 թվականի հունիսի 10-ին կնքված էլեկտրաէներգիայի առուվաճառքի պայմանագրի համաձայն` էլեկտրաաէներգիա է վաճառել «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին։
Արսեն Գաբրիելյանն, ի պաշտոնե օժտված լինելով դեպարտամենտի կազմում ընդգրկված բաժինների, այդ թվում էլեկտրաէներգիայի ավտոմատ հաշվառման բաժնի աշխատանքները կազմակերպելու գործառույթներով, իր անմիջական ենթակայության տակ գտնվող, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲ ընկերության էլեկտրաէներգիայի ավտոմատացված հաշվառման բաժնի պետ Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի հետ նախնական համաձայնության է եկել պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ին էլեկտրաէներգիա մատակարարող, փաստացի իրեն պատկանող «Սիրարփի» ԱՀ ՍՊԸ-ի «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչի նկատմամբ միջամտություն իրականացնելու միջոցով ՓՀԷԿ-ի կողմից արտադրված էլեկտրաէներգիայի քանակությունը խաբեությամբ ավել ներկայացնելու եղանակով ուրիշի գույքի առանձնապես խոշոր չափերի հափշտակություն կատարելու շուրջ։
Այնուհետև, իրենց հանցավոր մտադրությունն իրականացնելու համար՝ Ռուդիկ Պիվազյանը, ով ի պաշտոնե պարտավոր է եղել կազմակերպել էլեկտրաէներգիայի ավտոմատացված հաշվառման և հսկման (այսուհետ ԷԱՀՀ) աշխատանքները և ամենօրյա հսկողություն իրականացնել ԷԱՀՀ համակարգում ընդգրկված բոլոր հաշվառքային սարքերի և սարքավորումների նկատմամբ, և Արսեն Գաբրիելյանը, 2012 թվականի օգոստոսի 18-ին կազմակերպել են «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչի փոխարինումը և «Էլստեր Մետրոնիկա» ընկերության արտադրության A1141RAL-BW-4T տեսակի N 05009436 գործարանային համարի հաշվիչի տեղադրումը, քանի որ նախկին հաշվիչի նկատմամբ տեխնիկապես հնարավոր չի եղել հեռահար միջամտություն իրականացնել։ Որից հետո, սկսած 2012 թվականի օգոստոսի 21-ից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում, Ռուդիկ Պիվազյանը, Երևան քաղաքի Արմենակյան 127 հասցեում գտնվող իր աշխատանքի վայրից «Սիրարփի» ՓՀԷԿ–ի հաշվիչի նկատմամբ հեռահար եղանակով տեխնիկական միջոցների և համակարգչային ծրագրերի գործադրմամբ իրականացրել է կողմնակի միջամտություն՝ փոփոխել հաշվիչի Тн և ТТ հոսանքի և լարման տրանսֆորմատորների տրանսֆորմացիաների գործակիցները, ինչի արդյունքում «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ից «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ առաքված էլեկտրաէներգիայի քանակությունը խաբեությամբ իրականից ավել է ներկայացվել 3.810.188 կվտ. ժ-ով, որի արժեքը կազմող առանձնապես խոշոր չափերի՝ 95.694.000 ՀՀ դրամ գումարը, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից ամբողջությամբ հաշվարկվել և վճարվել է «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊ ընկերությանը և խարդախությամբ հափշտակվել է Արսեն Գաբրիելյանի և Ռուդիկ Պիվազյանի կողմից։
Հետագայում, երբ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի կողմից «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի դրվածքային հզորությունները մի քանի անգամ գերազանցելու վերաբերյալ ուսումնասիրություններ են սկսվել, Ռուդիկ Պիվազյանը և Արսեն Գաբրիելյանը միջոցներ են ձեռնարկել հանցանքը քողարկելու, կատարված հանցագործության հետքերը վերացնելու ուղղությամբ։
Մասնավորապես, Արսեն Գաբրիելյանի կազմակերպմամբ Ռուդիկ Պիվազյանը 2015 թվականի օգոստոսի 27-ին գնացել է Տավուշի մարզի Վերին Ծաղկավան համայնքում գտնվող «Ծաղկավան 0/6» կՎ ենթակայա, որտեղ և տեղադրված է եղել «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի «Էլստեր Մետրոնիկա» ընկերության արտադրության A1141RAL-BW-4T տեսակի N 05009436 գործարանային համարի հաշվիչը և տեխնիկական միջոցների գործադրմամբ` սեղմնաշարի և իրանի կափարիչը բացելով, երկու հատ կոնտակտները իրար միացնելով և օպտիկական պորտով համակարգիչը հաշվիչին միացնելով, ծրագրային միջամտությամբ զրոյացրել է «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշիչի ցուցմունքը ու ջնջել հիշողությունը։

Քրեական գործի դատական վիճաբանությունների փուլում ինչպես մեղադրողը, այնպես էլ պաշտպան Երեմ Սարգսյանը դատողություններ են ներկայացրել՝ կապված ամբաստանյալ Ա.Գաբիրելյանի արարքին տրված քրեաիրավական գնահատականի հետ։

Մասնավորապես, պաշտպանական կողմը պնդում է, որ Գաբրիելյանի կատարած արարքը համապատասխանում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածով սահմանված հանցակազմի հատկանիշներին, մինչդեռ մեղադրանքի կողմը գտել է, որ հաստատված է ամբաստանյալներին մեղսագրված՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված արարքը նրանց կողմից կատարելու փաստը։

Քննարկման առարկա դարձնելով պաշտպանության կողմի վերը նշված դիրքորոշումը, դատարանն արձանագրում է հետևյալը՝

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորություններն այդ կազմակերպության շահերին հակառակ և իր կամ ուրիշ անձանց օգտին օգտագործելու կամ առավելություններ ձեռք բերելու կամ այլ անձանց վնաս պատճառելու նպատակով օգտագործելը, եթե անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս է պատճառվել՝

/.../»։

Տվյալ հանցագործության անմիջական օբյեկտը առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների գործունեության կարգի ու դրանցում ծառայության օրինական շահերի պաշտպանության ապահովմանն ուղղված հասարակական հարաբերություններն են։
Հանցագործության օբյեկտիվ կողմն են կազմում հետևյալ 3 պարտադիր հատկանիշները`
- առևտրային կամ այլ կազմակերպության ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ կազմակերպության շահերին հակառակ օգտագործելը
- անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելը
- ծառայողի արարքի և նշված հետևանքի միջև պատճառական կապի առկայությունը։
Քրեական պատասխանատվություն է առաջացնում այդ լիազորությունները տվյալ կազմակերպության շահերին հակառակ օգտագործելը։ Հանցակազմի առկայության համար անհրաժեշտ է նաև, որ համապատասխան ծառայողի կողմից իր լիազորությունները չարաշահելու հեևանքով անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելը։
Հանցակազմը նյութական է, հանցագործությունն ավարտված է համարվում համապատասխան լիազորություններւշը չարաշահելու հետևանքով անձանց, կազմակերպությունների կամ պետության իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս պատճառելու պահից։
Սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է միայն ուղղակի դիտավորությամբ։

Մինչդեռ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում

խարդախության, այն է` «խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով ուրիշի գույքի հափշտակությունը կամ ուրիշի գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերել[ն]» է։

Թեև խարդախության պարագայում առկա է գույքի սեփականատիրոջ կողմից հանցագործին գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու կամային ակտ, սակայն գույքը կամ դրա նկատմամբ իրավունքները փոխանցելու ակտի կամային բնույթը սեփականատիրոջ գիտակցության և կամքի վրա հանցագործի ունեցած ներգործության հետևանք է։ Այս կապակցությամբ էական նշանակություն կարող է ունենալ թե գույքն ուրիշին հանձնելու գործում ով է նախաձեռնություն դրսևորել։ Արդյոք գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնելու տուժողի մտադրությունն առաջացել է հանցավորի կողմից նրան համոզելու և հորդորելու արդյունքում։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի իմաստով վերոնշյալ հանցավոր ներգործությունն իրականացվում է խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։ Ասինքն՝ օբյեկտիվ կողմից խարդախության հանցակազմը դրսևորվում է կատարման հատուկ եղանակով՝ խաբեությամբ կամ վստահությունը չարաշահելով։
Խաբեությունը գույքի սեփականատիրոջը կամ գույքը տիրապետողին մոլորության մեջ գցելու նպատակով իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրումն է կամ ճշմարտության մասին լռելը։ Այսպիսով, խաբեությունը դրսևորվում է հետևյալ երկու եղանակով՝
ա) իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրում,
բ) ճշմարտության մասին լռել։

Իրական, ճշմարիտ փաստերի դիտավորյալ խեղաթյուրման դեպքում հանցավորը գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի մոտ սխալ պատկերացում է ստեղծում գույքը նրա տնօրինությանն անցնելու օրինական հիմքերի մասին և առաջ բերում գույքի հանձնման օրինականության պատրանք (ակտիվ խաբեություն)։ Իրական, ճշմարիտ փաստերի խեղաթյուրումը կարող է իրականացվել կամ բանավոր խոսքի միջոցով կամ դրսևորվել որոշակի գործողություններով։ Գործողությունների միջոցով փաստերի խեղաթյուրումը, սակայն, ենթադրում է տուժողի վրա հանցագործի առավել ակտիվ ներգործություն։

Ճշմարտության մասին լռելու դեպքում հանցավորը դիտավորյալ լռում է իրավական նշանակություն ունեցող փաստական հանգամանքների մասին, որի արդյունքում գույքի սեփականատերը կամ գույքը տիրապետողը մոլորության մեջ են ընկնում գույքը հանցավորին հանձնելու օրինական հիմքերի առկայության հարցում (պասիվ խաբեություն)։ Ճշմարտության մասին լռելը, սակայն, քրեորեն պատժելի է այն դեպքերում, երբ հանցագործը պարտավոր էր տուժողին իրազեկել այնպիսի հանգամանքների մասին, որոնց իմացության արդյունքում տուժողը մոլորության մեջ չէր ընկնի։
Վստահությունը չարաշահելն ուրիշի գույքին տիրանալու կամ դրա նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու նպատակով հանցավորի կողմից, նրա և գույքի սեփականատիրոջ կամ գույքը տիրապետողի միջև ձևավորված վստահության հարաբերությունների օգտագործումն է։ Արարքը խարդախություն որակելու համար բավարար չէ, որ անձն իր արարքներով կամ որոշակի հանգամանքների բերումով տուժողի մոտ վստահություն վայելի, այլ անհրաժեշտ է, որպեսզի վերջինս համոզի տուժողին իրեն փոխանցել գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները։
Հանցագործի նկատմամբ տուժողի վստահությունը կարող է ինչպես իրավական, այնպես էլ փաստական հիմքեր ունենալ։ Այլ կերպ` հանցավորի և տուժողի միջև առկա՝ վստահության վրա հիմնված հարաբերությունները կարող են բխել ինչպես նրանց միջև առկա պայմանագրից, լիազորագրից և այլն, այնպես էլ առաջանալ հանցավորի և գույքը հանձնողի անձնական հարաբերություններից, հանցավորի կողմից նախկինում դրսևորած վարքագծից, հանցավորի անձնավորությունից և այլն։
Օբյեկտիվ կողմից խարդախությունը կատարվում է խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու եղանակով, ինչի արդյունքում մոլորության մեջ ընկած սեփականատերը կամ իրավասու այլ անձը կամավոր կերպով գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները հանձնում է հանցագործին կամ այլ անձի կամ անձանց կամ չի խոչընդոտում վերջիններիս կողմից այդ գույքը կամ գույքի նկատմամբ իրավունքները վերցնելուն։
Սուբյեկտիվ կողմից խարդախությունը բնութագրվում է ուղղակի դիտավորությամբ և շահադիտական նպատակով։
Խարդախությունը կատարվում է միայն ուղղակի դիտավորության մեղքի ձևով. հանցավորը պետք է գիտակցի, որ խաբեության կամ վստահությունը չարաշահելու միջոցով հափշտակում է ուրիշի գույքը, ինչպես նաև պետք է նախատեսի և ցանկանա դա։
Խարդախության սուբյեկտիվ կողմը բնութագրվում է նաև շահադիտական նպատակի առկայությամբ, այսինքն` մինչև գույքը վերցնելը կամ գույքին տիրանալը հանցավորն ի սկզբանե նպատակ է ունենում հափշտակելու այն, չվերադարձնելու գույքը, չկատարելու խոստումը կամ պայմանագրային պարտավորությունները։
Հակառակ դեպքում, երբ գույքը չվերադարձնելու, խոստումը կամ պարտավորությունները չկատարելու դիտավորությունն առաջանում է գույքը վերցնելուց հետո (անկախ շարժառիթից), խարդախության հանցակազմը բացակայում է։

Թեև հիշյալ երկու հանցակազմերն էլ ունեն որոշակի առերևույթ նմանություններ, այդուամենայնիվ դրանք պատասխանատվություն են նախատեսում միանգամայն տարբեր հանորեն վտանգավոր արարքներ կատարելու համար։

Այսպես՝ եթե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 214-րդ հոդվածը պատասխանատվություն է նախատեսում առևտրային կամ այլ կազմակերպությունների ծառայողների կողմից իրենց կարգադրիչ կամ այլ լիազորությունները չարաշահելու համար և որպես հանցակազմի պարտադիր պայման չի դիտում հանցավորի կողմից անպայմանորեն իր կողմից շահ կամ այլ տեսակի եկամուտներ ստանալը և հանցավորն իրականացնելով որոշակի գործողություններ վնաս է հասցնում կազմակերպությանը կամ այլ անձանց՝ թեև կարող է նաև դրա համար որևէ անձնական օգուտ կա շահ չհետապնդի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածը որպես հանցակազմի պարտադիր պայման է նախատեսում խարդախությունը կատարողի կողմից գույքի նկատմամբ իրավունք ձեռք բերելու կամ այլ տեսակի օգուտներ, շահ ստանալու մտադրությունը։ Ընդ որում, նշվածը ուրիշի գույքի հափշտակությանը՝ սեփականը դարձնելուն ուղղված հանցավոր ոտնձգություն է, այն պարագայում, երբ օրենսգրքի 214-րդ հոդվածում նախատեսված դեպքում այդպիսի պայմանը պարտադիր չէ և ինչպես նշվեց վերևում հանցավորի գործողությունների հետևանքով վնասը պատճառվում է կազմակերպության շահերին կամ այլ անձանց՝ նաև այն պատճառողի կողմից դրանով որևէ ակնկալիք չունենալու պայմանով։

Քննվող քրեական գործով դատարանը, փաստորեն, հաստատված համարեց այն, որ ամբաստանյալներ Արսեն Գաբրիելյանը և Ռուդիկ Պիվազյանը գործելով նախնական՝ համատեղ համաձայնությամբ, մտադրվել են հափշտակել «ՀԷՑ» կազմակերպության միջոցները և այդ նպատակով օգտագործելով իրենց աշատանքային հնարավորությունները իրականացրել են փոխհամաձայնեցված գործողություններ՝ այն է՝ 2012 թվականի օգոստոսի 21-ից մինչև 2015 թվականի օգոստոսի 1-ն ընկած ժամանակահատվածում Երևան քաղաքի Արմենակյան 127 հասցեում գտնվող իրենց աշխատանքի վայրից «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ի հաշվիչի նկատմամբ հեռահար եղանակով տեխնիկական միջոցների և համակարգչային ծրագրերի գործադրմամբ իրականացրել են կողմնակի միջամտություն՝ փոփոխել հաշվիչի Тн և ТТ հոսանքի և լարման տրանսֆորմատորների տրանսֆորմացիաների գործակիցները, ինչի արդյունքում «Սիրարփի» ՓՀԷԿ-ից «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ առաքված էլեկտրաէներգիայի քանակությունը խաբեությամբ իրականից ավել է ներկայացվել 3.810.188 կվտ. ժ-ով, որի արժեքը կազմող առանձնապես խոշոր չափերի՝ 95.694.000 ՀՀ դրամ գումարը, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի կողմից ամբողջությամբ հաշվարկվել և վճարվել է «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊ ընկերությանը և խարդախությամբ հափշտակվել վերջիններիս կողմից։

Այլ խոսով, ամբաստնյալներն ի սկզբանե ունեցել են դիտավորություն՝ «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-իվ խաբեության միջոցով հափշտակելու գումարներ, ինչը և արել են։

Վերոգրյալ հիմնավորումներով դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալներ Ա.Գաբրիելյանը և Ռ.Պիվազյանը կատարել են հանցավոր արարքներ` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, ուստի դատարանը գտնում է, որ վերջիններս կատարած հանցավոր արարքների համար ենթակա է պատիժների։

Ելնելով գործի հանգամանքներից, ինչպես նաև հիմք ընդունելով ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի դրույթը, համաձայն որի` «Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի` համապատաuխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար», ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ կետի դրույթը, համաձայն որի` «Պատժի նպատակն է վերականգնել uոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպեu նաև կանխել հանցագործությունները» և 61-րդ հոդվածը, ըստ որի` «Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության` հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում` պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով», դատարանը գտնում է, որ ամբաստանյալ Ա.Գաբրիելյանի կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար նրա նկատմամբ պետք է նշանակվի օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ` տուգանքի ձևով` հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի առկայությունն ու դրանց համատեղ բացառիկությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքներիի ի սպառ բացակայությունը, իսկ ամբաստանյալ Ռ.Պիվազյանի նկատմամբ պետք է նշանակվի պատիժ՝ ազատազրկման ձևով` առանց գույքի բռնագրավման, սակայն հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքերի առկայությունը, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, որոնք՝ նախ վկայում են ամբաստանյալի՝ որպես հանցավորի, անձի հասարակական ցածր վտանգավորության մասին, ապա հաստատում՝ վերջինիս՝ ուղղման ճանապարհին կանգնած լինելու իրական փաստը, գտնում է, որ ամբաստանյալ Ռ.Պիվազյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը հնարավոր է պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան։

Այսպիսով, պատիժ նշանակելիս դրա տեսակն ընտրելիս ու չափը որոշելիս, ինչպես նաև նշանակված պատիժներն ամբաստանյալների կողմից կրելու հարցը լուծելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի ինչպես ամբաստանյալների կողմից կատարած հանցագործությունների բնույթն ու դրանց հասարակական վտանգավորության աստիճանը, այնպես էլ նրանցից յուրաքանչյուրի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները։

Այսպես՝

Դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արսեն Գաբրիելյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ հաշվի է առնում հետևյալը՝

Նորք-Մարաշ վարչական շրջանի լիազոր ներկայացուցչի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի`

«Արսեն Գաբրիելյանը 2001թվականից մինչև օրս ընտանիքով բնակվում է քաղաք Երևան 125 շենք 13 բնակարանում։ Նշված տարիներին բնակության ընթացքում դրսևորել է իրեն որպես կիրթ, օրինապահ և պարտաճանաչ անձնավորություն։ Բարեխճորեն կատարում է տան հետ կապված վճարումները, ակտիվորեն մասնակցում է միջհարևանական և շրջապատում կազմակերպվող հասարակական միջոցառումներին։ Նրա հարևաններն ու ծանոթներն իր մասին արտահայտվում են դրականորեն։ Նշված հասցեում բնակվում է կնոջ և երկու դստրերի հետ` համատեղ։ Ընտանիքում դրսևորում է իրեն որպես հոգատար հայր և օրինակելի ամուսին։
Մինչ օրս Արսեն Գաբրիելյանի վերաբերյալ ոչ մի բողոք կամ բացասական տեղեկություն չի ստացվել, ելնելով վերոգրյալից, բնութագրում ենք նրան դրականորեն»։

«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» գլխավոր տնօրեն Կ.Հարությունյանի կողմից տրված բնութագիրը, համաձայն որի

«Ծնվել է 1958թ.-ին մարտի 7-ին ՀՀ Եղեգնաձորի մարզ, գ. Եղեգիսում։ 1974թ-ից 1979թ.-ը բարձր առաջադիմությամբ սովորել է Կ. Մաքսի անվան Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի արտադրական ջերմոէներգետիկայի բաժնում` ստանալով իեժիներ- ջերմոէներգետիկ որակավորում։
Սկսած 1999թ.-ից, աշխատում է էներգահամակարգում՝ սզբից «Երեան էլցանցեր» ՊՓԲԸ-ում` որպես «Երևան 35կՎ» մասնաճյուղի տնօրեն, «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ում` տեխնիկական տնօրենի տեղակալ, այնուհետև, 2005թ.-ից աշխատել է «Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ում` որպես էկոնոմիկայի և ֆինանսների տնօրենի տեղակալ, իսկ 2008թ.-ից մինչ 2015թ հոկտեմբերի 12-ը` որպես իրացման տնօրենի տեղակալ։
Էներգահամակաակարգում աշխատանքային գործունեության ընթացքում բազմիցս խրախուսվել է, մասնավորապես, 2006թ. արժանացել է ԱՊՀ վաստակավոր էներգետիկի կոչմանը, 2008թ.` ՀՀ Էներգետիկայի նախարարի շնորհակալագրին և 2013թ.` ՀՀ վարչապետի շնորհակալագրին։
Ամուսնացած է, ունի երեք երեխա»։

ՀՀ վարչապետի կողմից 19.11.2012թ.-ին տրված շնորհակալագիրը, համաձայն որի`

«Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր» փակ բաժնետիրական ընկերության հիմնադրման 10-րդ ամյակի առթիվ և էներգետիկայի բնագավառում ունեցած վաստակի ու ակտիվ գործունեության համար Արսեն Գաբրիելյանին խրախուսել ՀՀ Վարչապետի շնորհակալագրով»։

ՀՀ Էներգետիկայի և բնական պաշարների նախարարության կողմից 22.12.2008թ.-ին Ա.Գաբրիելյանին տրված պատվոգիրը, որը տրվել է` «Էներգետիկ համակարգում հուսալի և անվտանգ աշխատանքի բարձր ցուցանիշներ ապահովելու համար»։

Միևնույն ժամանակ դատարանը, որպես ամբաստանյալ Արսեն Գաբրիելյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ հաշվի է առնում այն որ «Հայաստանի Էլեկտրական ցանցեր» ՓԲԸ-ի գլխավոր տնօրեն Եվ.Գլադունչիկի և Արհեստակցական միության նախագահ Ա.Մուրադյանի կողմից 22.12.2005թ.-ին Արսեն Գաբրիելյանին շնորհվել է «Պատվավոր Էներգետիկ»-ի կոչում, իսկ Անկախ պետությունների համագործակցության էլեկտրաէներգիայի խորհրդի կողմից ԱՊՀ անդամ-երկրների էլեկտրաէներգետիկայի զարգացման մեջ ունեցած ծառայությունների համար Արսեն Գաբրիելյանին շնորվել է «ԱՊՀ վաստակավոր էներգետիկ» պատվավոր կոչում։

/տես` քրեական գործի նյութերը, դատական նիստի արձանագրությունը/

Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալ Արսեն Գաբրիելյանի անձը բնութագրող հանգամանք հաշվի է առնում նաև այն, որ նա ունի առողջական լուրջ խնդիրներ։

Մասնավորապես`

- ՀՀ Առողջապահության նախարարության «Արմենիա» Հանրապետական բժշական կենտրոնի կողմից 02.03.2016թ.-ին տրված տեղեկանքի համաձայն` Ա.Գաբրիելյանը 01.08.2014թ.-ից մինչև 11.08.2014թ բուժվել է էնդոկրին բաժանմունքում։ Ախտորոշվել է` «շաքարային դիաբետ, տիպ 2, ծանր աստիճանի, ինսուլինապահանջ ձև։ Դիաբետիկ միկրո-մակրոանգիոպաթիա, դիաբետիկ անգիոռետինոպաթիա, դիաբետիկ նեֆրոպաթիա, լյարդի դիաբետիկ լիպոդիստրոֆիա, դիաբետիկ էնցեֆալոնեյրոպաթիա, դիաբետիկ կարդիոպաթիա, զարկերակային հիպերտոնիա երկորդ աստիճան միջին ռիսկ։

- 2708/14/87 Էպիկրիզի համաձայն` Ա.Գաբրիելյանի մոտ ախտորոշվել է աջակողյման դիմային նյարդի նեյրոպաթիա, շաքարային դիաբետ 2-րդ տեսակի ծանր ձև։

- 1548-1735 Էպիկրիզի համաձայն` Ա.Գաբրիելյանի մոտ ախտորոշվել է` «շաքարային դիաբետ, տիպ 2, ծանր աստիճանի, ինսուլինապահանջ ձև։ Դիաբեդիկ միկրո-մակրոանգիոպաթիա, դիաբեդիկ անգիոռետինոպաթիա, դիաբետիկ նեֆրոպաթիա, լյարդի դիաբետիկ լիպոդիստրոֆիա, դիապետիկ էնցեֆալոնեյրոպաթիա, դիաբետիկ կարդիոպաթիա, զարկերակային հիպերտոնիա երկորդ աստիճան միջին ռիսկ»։

- «Սիրտ անոթային ախտորոշիչ կենտրոնի» կողմից 25.05.2012թ,-ին տրված` մագիստրալ անոթների դուպլեքս սկանավորման եզրակացության համաձայն` Ա.Գաբրիելյանի մոտ ախտորոշվել է` «Աթերոսկլերոտիկ փոփոխություններով բ/ց անոթների և էպի և ինտրակրանիալ հատվածներում ս/վ մագիստրալ զարկերակներում։ Երկու կողմից ոտնաթաթում վազոստալի երևույթներ։ Ս/վ մակերեսային երակների՝ ազդրային մակերեսային երակ, ՄՍԵ աննշան լրացում։ Քրոնիկ երակային անբավարարության նշաններ։ Երկու կողմից ողնաշարային զարկերակների դեֆորմացիա, արյան հոսքի քիչ իջեցում։ ՎԲԱ-ում արյան հոսքի դիսցիրկուլացիայի նշաններ»։

-05.02.05թ.-ին կատարված էխոսրտագրության եզրակացության համաձայն` Ա.Գաբրիելյանի մոտ առկա է «Աորտայի և փականների աթերոսկրելոտիկ փոփոխություններ։ Ձախ փորոքի դիաստոլիկ դիսֆունկցիա»։

-«Բժշկական դիագնոստիկ կենտրոնի» կողմից 12.11.2014թ.-ին տրված` գլխուղեղի դիագնոստիկ տոմոգրաֆիայի եզրակացության համաձայն` Ա.Գաբրիելյանի մոտ` «ԿՏ պատկերը-չափավոր էնցեֆալոպատիա, աջ հայմորային ծոցի ռետենցիոն կիստա, քթըմպանային նշագեղձերի հիպերտրոֆիա»։

/Տես` քրեական գործի նյութերը, դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 10-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արսեն Գաբրիելյան պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում՝ հանցագործությամբ պատճառված՝ 95.694.000 ՀՀ դրամ գումարի չափով ամբողջ նյութական վնասը կամովին հատուցելը, որից՝ 5.000.000 դրամը վերջինս տուժող կազմակերպությանը փոխհատուցել է գումարային, իսկ մնացածը՝ գույքային փոխհատուցման տեսքով՝ տուժող կազմակերպության սեփականությանը հանձնելով իրեն պատկանող բնակարանը, որի պայմաններում տուժողի ներկայացուցիչը դատարանում հայտնեց, որ կազմակերպությունը, ում ներկայացնում է ինքը, ամբաստանյալների նկտամամբ բողոք կամ այլ պահանջ չունի և կազմակերպությանը պատճառված վնասը հատուցվել է ամբողջովին։

/Տես` քրեական գործի նյութերը, դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Արսեն Գաբրիելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև՝ մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը, ինչպես նաև այն, որ խմանքին է գտնվում ընտանիքը՝ կինը և դուստրը։

Դատարանն արձանագրում է, որ ամբաստանյալ Արսեն Գաբրիելյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում առկա չեն։

Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կարգով պատիժ նշանակելու իրավաչափության մասով

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն`

«/.../ 3. Խարդախությունը, որը կատարվել է՝

1) առանձնապես խոշոր չափերով,

/.../ `
պատժվում է ազատազրկմամբ՝ չորսից ութ տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա»։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի համաձայն`

«1. Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, ինչպես նաև խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելու դեպքում կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ կամ ավելի մեղմ պատժատեսակ, քան նախատեսված է այդ հոդվածով, կամ չկիրառել որպես պարտադիր նախատեսված լրացուցիչ պատիժ։
2. Բացառիկ կարող են ճանաչվել ինչպես առանձին մեղմացնող հանգամանքները, այնպես էլ այդ հանգամանքների համակցությունը»։

Ինչպես նշվեց վերևում, դատարանն անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներով` հաշվի առնելով ինչպես օրենսդրական, այնպես էլ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից ձևավորված նախադեպային մի շարք մոտեցումներ։ Մասնավորապես, իր ՎԲ-142/07, ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-201/07, ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներում քննարկվող հարցի առումով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է ներքոհիշյալ իրավական դիրքորոշումները.

«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածն ամրագրել է արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքը։ Պատիժ նշանակելիս արդարության սկզբունքը դրսևորվում է օրենքով նախատեսված մի շարք պահանջներով։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն՝ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար։

Միևնույն ժամանակ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները։

Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի վերը նշված նպատակներին, որոնք փոխկապակցված և փոխհամաձայնեցված են (մեկ նպատակը ենթադրում է մյուսները և յուրաքանչյուրի ինքնուրույն իրականացումն օժանդակում է մյուսներին)։

Այսինքն՝ պատժի նպատակներին հասնելու երաշխիք է հանցագործություն կատարած անձի նկատմամբ արդարացի, արարքի ծանրությանը և հասարակական վտանգավորությանը համապատասխան պատիժ նշանակելը։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն՝ հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը և բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքները, որոշիչ հանգամանքներ են պատժի տեսակը և չափը որոշելու հարցում։

Այլ կերպ` դատարանը պետք է բացահայտի կատարված կոնկրետ հանցանքի առանձնահատուկ հատկանիշները, որոնք կարող են ազդել հանրության համար վտանգավորության աստիճանի վրա (հանցագործության կատարման եղանակը, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճանը, վնասի չափը և այլն)։

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 27.08.2010թ-ին կայացված ՏԴ0094/01/19 քրեական գործով նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը`

«/…/ 16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված՝ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների լույսի ներքո վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում ամրագրված պատժի նպատակները՝ Վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(…) Պատիժ նշանակելիս հանցավորի նկատմամբ անհատական մոտեցումն անհրաժեշտ է, որպեսզի դատարանը պատժի տեսակն ու չափը ընտրելիս համոզվի, որ դրանով կհասնի պատժի նպատակներին։
17. Վերլուծելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի բովանդակությունը՝ Վճռաբեկ դատարանը դիրքորոշում է հայտնել այն մասին, որ «(…) օրենքով նախատեսվածից ավելի մեղմ պատիժ նշանակելու համար անհրաժեշտ է հետևյալ երկու պայմաններից առնվազն մեկը՝
1. գործի բացառիկ հանգամանքները.
2. խմբակային հանցագործության մասնակցի կողմից խմբի կատարած հանցանքը բացահայտելուն ակտիվորեն աջակցելը։

Ինչպես նշված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում, բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ։ Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։ Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել պատժի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա։ (…)» (տե՛ս Սամվել Հունիկյանի վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի փետրվարի 29-ի թիվ ՎԲ-11/08 որոշման 18-րդ կետը)։

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 05.11.2010թ-ին կայացված ԱՎԴ2/0057/01/09 քրեական գործով նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը`

«/…/ 12. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`

«Հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի և այլ հանգամանքների հետ կապված բացառիկ հանգամանքների առկայության դեպքում, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, (...) կարող է նշանակվել սույն օրենսգրքի հատուկ մասի համապատասխան հոդվածով նախատեսված պատժի նվազագույն չափից ավելի ցածր պատիժ (...)»։

13. Որպես «բացառիկ» հաշվի առնվող հանգամանքների կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանն իրավական դիրքորոշումներ է հայտնել Հ.Հաբեշյանի և Հ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ որոշումներում։

Համաձայն Հ.Հաբեշյանի վերաբերյալ որոշման`

«(…) բացառիկ հանգամանքները կապված են հանցանքի շարժառիթների ու նպատակների, հանցավորի դերի, հանցանքը կատարելիս ու դրանից հետո նրա վարքագծի հետ։ Այդպիսիք կարող են լինել նաև այլ հանգամանքներ, որոնք էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը։ Ընդ որում, կարևորը ոչ թե պատիժը մեղմացնող տվյալների քանակն է, այլ այն, թե ինչքանով են դրանք էականորեն ազդել հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման վրա» (տե՛ս
Հարություն Հաբեշյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի ՎԲ-145/07 որոշումը)։

Համաձայն Հ.Հովհաննիսյանի վերաբերյալ որոշման`

«ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածում օգտագործված «բացառիկ» բառը ենթադրում է, որ տվյալ փաստական հանգամանքը կամ դրանց համակցությունը դուրս են գալիս սովորականի շրջանակներից։
Այլ կերպ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառման համար հիմք հանդիսացած մեղմացնող հանգամանքը կամ մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը պետք է այն աստիճան առանձնահատուկ լինեն, որ վերածվեն բացառության» (տե՛ս Հակոբ Հովհաննիսյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008թ. փետրվարի 29-ի ՎԲ-13/08 որոշման 19-րդ կետը)։

Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային որոշման լույսի ներքո գնահատելով սույն քրեական գործի փաստական հանգամանքները, դատարանն արձանագրում է, որ Ա.Գաբրիելյանին մեղսագրված հանցանքում` մեղմացնող հանգամանքների համակցությունը՝ զուգորդված նրա նաձը բնութագրող՝ բերը շարադրված հանգամանքների հետ, այն աստիճան առանձնահատուկ է, որ դատարանին թույլ է տալիս դրանք վերածելու բացառության։

Ընդհանրացնելով սույն դատավճռում արդեն իսկ շարադրված՝ Ա.Գաբրիելյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող, ինչպես նաև նրա անձը բնութագրող հանգամանքները, մասնավորապես այն, որ հանցագործությունը կատարելուց հետո վերջինս կամովին հատուցել է տուժող կազմակերպությանը պատճառված՝ վնասը, ընդ որում՝ պատճառված վնասի արժեքի 5.000.000 դրամը վերջինս տուժող կազմակերպությանը փոխհատուցել է գումարային, իսկ 90.694.000 դրամը` գույքային փոխհատուցման տեսքով՝ տուժող կազմակերպության սեփականությանը հանձնելով իրեն պատկանող և տարիների աշխատանքով ստեղծած տունը։ Նշված հանգամանքն ինքնին վկայում է այն մասին, որ հանցանքը կատարելուց հետո ամբաստանյալի դրսևորած վարքագիծն ու իրականացրած առարկայական գործողություններն էականորեն նվազեցնում են հանցանքի՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, և զուգակցվելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող դրական հանգամանքների, սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկություններ հետ, որոնք են աշխատանքի նկատմամբ ունեցած վերաբերմունքը՝ նրա տարիների անբասիր աշխատանքը, ծառայությունը պետության և հասարակության առջև, տարիքը, կրթությունը, բնակության վայրից դրականորեն բնութագրվելը, վարքագիծն ընտանիքում և կենցաղում, խնամքին ընտանիքի առկայությունն ու դրանով հանդերձ բազմաթիվ հիվանդություններով տառապելը, դատարանին բերում են այն համոզման, որ հիշյալ հանգամանքներն իրենց համակցության մեջ բացառիկ են, ուստի իրավաչափ է Ա.Գաբրիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով պատիժ նշանակելիս նույն օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառումը և ազատազրկման փոխարեն տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելը։

Անդրադառնալով Ա.Գաբրիելյանի` Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 18.12.2014թ.-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասով դատապարտված լինելու և այն որպես ռեցիդիվ և ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանք գնահատելու հարցին, դատարանն արձանագրում է հետևյալը`

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 63-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն`

«Պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է հանցանքը կատարելու ռեցիդիվը (…)»։

Նույն օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`

«Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար»։

Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ հանցագործությունների ռեցիդիվը պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանք է։ Վերջինս պայմանավորված է նրանով, որ հանցագործությունների ռեցիդիվի դեպքում անձը, իր նախկին հակաօրինական գործունեությանը պետության կողմից տրված բացասական գնահատականի պայմաններում նոր հանցանք կատարելով, արտահայտում է իր արհամարհական վերաբերմունքը հասարակության և պետության շահերի նկատմամբ, որով և դրսևորվում է նրա՝ հանրային բարձր վտանգավորությունը։

Հանցագործությունների ռեցիդիվն առկա է այն դեպքում, երբ անձը.

ա) դատարանի կողմից դատապարտվել է դիտավորությամբ հանցանք կատարելու համար,

բ) (ա) կետում նշված հանցանքի համար դատապարտվելուց հետո մինչև դատվածությունը հանվելը կամ մարվելը կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն։

Վերոգրյալ չափանիշներից առաջինը ենթադրում է օրինական ուժի մեջ մտած դատական ակտի առկայություն, որով անձը մեղավոր է ճանաչվել դիտավորյալ հանցանք կատարելու համար։
Երկրորդ չափանիշը ենթադրում է, որ դատական ակտն օրինական ուժի մեջ մտնելուց հետո անձը կատարել է դիտավորյալ հանցագործություն, և նախորդ հանցագործության համար անձի դատվածությունն օրենքով սահմանված կարգով հանված կամ մարված չէ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 84-րդ հոդված)։

Այլ խոսքով՝ ռեցիդիվի առկայության դեպքում անձը կատարում է դիտավորյալ հանցագործություն այլ դիտավորյալ հանցագործության համար դատապարտվելուց հետո, սակայն մինչև վերջինի հետևանքով առաջացած դատվածությունը հանվելը կամ մարվելն ընկած ժամանակահատվածում։

Այս առումով անհրաժեշտ է անդրադառնալ այն հարցին, թե որն է համարվում հանցանքը կատարելու ժամանակը։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 12-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն`

«Հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանրության համար վտանգավոր գործողությունը (անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը՝ անկախ հետևանքները վրա հասնելու պահից»։

Մեջբերված նորմի բովանդակությունից հետևում է, որ հանցանքը կատարելու ժամանակ է համարվում հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքը (գործողությունը կամ անգործությունը) իրականացնելու ժամանակը։ Վերջինից հետևում է, որ «հանցագործությունը կատարելու ժամանակ» հասկացությունը չի նույնանում դրա ավարտի հետ (ՀՀ քրեական օրենսգրքի 33-րդ հոդված), չնայած որոշ դեպքերում ժամանակային առումով դրանք կարող են համընկնել (օրինակ՝ որոշ ձևական հացակազմերի դեպքում)։

Տևող հանցագործությունները դրսևորվում են հանրորեն վտանգավոր գործողության կամ անգործության` տևական ժամանակահատվածում անընդմեջ իրականացմամբ, զուգորդվում են օրենքով հանցավորի վրա դրված պարտականությունների տևականորեն չկատարմամբ և ավարտված են համարվում արարքի դադարման պահից, որը կարող է պայմանավորված լինել ինչպես հանցավորի գործողություններով (օրինակ` մեղայականով ներկայանալով), այնպես էլ նրանից անկախ հանգամանքներով (օրինակ` իրավապահ մարմինների միջամտությամբ և այլն)։

Շարունակվող հանցագործությունները բաղկացած են մեկից ավելի նույնական արարքներից, որոնցից յուրաքանչյուրը թեկուզև ինքնուրույն հանցակազմ է պարունակում, բայց ընդգրկված են միասնական դիտավորության մեջ և հետապնդում են մեկ ընդհանուր նպատակ։

Տևող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքը կրում է ոչ թե մեկանգամյա բնույթ, այլ դրա իրականացումը բնութագրվում է տևական ժամանակահատվածում անընդհատ իրականացվող գործընթացով։ Հետևաբար տևող հանցագործությունների դեպքում հանցանքը կատարելու ժամանակ պետք է դիտել հանցավոր արարքը իրականացնելու ամբողջ ժամանակահատվածը՝ սկսելու պահից մինչև դրա դադարման պահը։ Այլ խոսքով՝ տևող հանցագործության կատարման ժամանակ պետք է հասկանալ դրա իրականացման ժամանակահատվածի ցանկացած միավորը մինչև դրա դադարումը։

Ինչ վերաբերում է շարունակվող հանցագործություններին, ապա դրանց օբյեկտիվ կողմը բաղկացած է մեկից ավելի նույնական հանցավոր արարքներից, հետևաբար շարունակվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքը իրականացնելու ժամանակ կհամարվի դրա բաղկացուցիչ արարքներից յուրաքանչյուրի իրականացման ժամանակը։ Այլ խոսքով՝ շարունակվող հանցագործության կատարման ժամանակի տակ պետք է հասկանալ դրա բաղկացուցիչ մասը կազմող արարքների իրականացման ժամանակը։

Հաշվի առնելով տևող և շարունակվող հանցագործությունների վերոնշյալ առանձնահատկությունները՝ այն դեպքում, երբ անձը տևող կամ շարունակվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի (առաջին արարքի) կատարումը սկսելուց հետո, սակայն մինչև դրա դադարելը կատարում է դիտավորյալ հանցագործություն և օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռով դատապարտվում դրա համար, ապա անձի արարքում առկա է հանցագործությունների ռեցիդիվ։

Վերջին դիրքորոշման համար դատարանը հիմք է ընդունում նաև այն, որ տևող կամ շարունակվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքի կատարումը (շարունակումը) ցանկացած պահի կարող է դադարեցվել հանցավորի կամահայտնությամբ։

Ուսումնասիրելով քննվող քրեական գործի նյութերը դատարանը փաստում է, որ Ա.Գաբրիելյանի արարքում բացակայում է հանցագործությունների ռեցիդիվը, հետևաբար և նրա արարքում ծանրացուցիչ որևէ հանգամանք առկա չէ՝ հետևյալ պատճառաբանությամբ`

ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 18.12.2014թ.-ին կայացրած դատավճռով Ա.Գաբրիելյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և նրա նկատմամբ պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 2 երկու տարի ժամկետով՝ առանց որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու։ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ` նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և սահմանվել է փորձաշրջան` 2 /երկու/ տարի ժամկետով։ Ա.Գաբրիելյանը պայմանական փորձաշրջանը կրելու համար հաշվառման է վերցվել 16.02.2015թ-ից։

Ինչպես արդեն նշվեց վերևում՝ Ա.Գաբրիելյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 157-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, որն անզգուշությամբ կատարված հանցագործություն է, մինչդեռ նույն օրենսգրքի 22-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`

«Հանցագործությունների ռեցիդիվ է համարվում դիտավորությամբ հանցանք կատարելն այն անձի կողմից, ով դատվածություն ունի նախկինում դիտավորությամբ կատարված հանցանքի համար»։

Արձանագրելով, որ Արսեն Գաբրիելյանը սույն գործով դատապարտվում է դիտավորությամբ կատարված հանցավոր արարքի համար, դատարանը միաժամանակ փաստում է, որ նախկինում վերջինիս կողմից կատարված հանցագործությունը դիտավորյալ չէ, հետևաբար այն չի բավարարում արարքը որպես ռեցիդիվ դիտարկելու օրենսդրական պահանջներին։

Այլ կերպ՝ Ա.Գաբիրելյանին ներկայումս մեղսագրված արաքում բացակայում է ինչպես հանցագործության ռեցիդիվը, այնպես էլ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքները։

Նշվածից զատ, քննարկելով ամբաստանյալ Գաբրիելյանի նկատմամբ սույն գործով պատիժ նշանակելուց հետո այն նախորդ՝ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 18.12.2014թ.-ին կայացրած, դատավճռով նշանակված պատժին գումարելու կանոնների հարցին, դատարանն արձանադրում է հետևյալը։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն`

«Պատիժը նշանակվում է սույն հոդվածի կանոններով, եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվի, որ դատապարտյալը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը նա կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճիռ կայացնելը։ Այս դեպքում վերջնական պատժի ժամկետին հաշվակցվում է առաջին դատավճռով նշանակված պատժի կրած մասը»։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի համաձայն`

«1. Եթե դատավճիռ կայացնելուց հետո, բայց մինչև պատժի լրիվ կրելը դատապարտյալը նոր հանցանք է կատարել, ապա դատարանը նոր դատավճռով նշանակված պատժին լրիվ կամ մասնակիորեն գումարում է նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասը։
2. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը, եթե դա կապված չէ ազատազրկման հետ, չի կարող գերազանցել սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասով պատժի տվյալ տեսակների համար սահմանված առավելագույն չափը։
3. Դատավճիռների համակցությամբ ազատազրկման ձևով վերջնական պատիժը չի կարող գերազանցել երեսուն տարին։
4. Դատավճիռների համակցությամբ վերջնական պատիժը պետք է ավելի մեծ լինի ինչպես նոր հանցագործության համար նշանակված պատժից, այնպես էլ նախորդ դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասից։
5. Դատավճիռների համակցությամբ պատիժ նշանակելիս լրացուցիչ պատիժների միացումը կատարվում է սույն օրենսգրքի 66-րդ հոդվածով սահմանված կանոններով։
6. Ցմահ ազատազրկում կրող դատապարտյալի կողմից նոր հանցանք կատարելու դեպքում նոր նշանակված պատիժը կլանվում է ցմահ ազատազրկմամբ»։

Ինչպես արդեն իսկ նշվեց սույն դատավճռում, ամբաստանյալ Գաբրիելյանը մեղադրվում է և ըստ էության՝ դատապարտվում՝ 2012թ.-ի օգոստոս ամսից մինչև 2015թ.-ի օգոստոսն ընկած ժամանակահատվածում շարունակաբար, մեկ միասնական դիտավորությամբ կատարված առանձնապես խոշոր չափերի խարդախության համար։

Դատարանը վերահստատում է, որ շարունակվող հանցագործությունների օբյեկտիվ կողմը բաղկացած է մեկից ավելի նույնական հանցավոր արարքներից, հետևաբար շարունակվող հանցագործության օբյեկտիվ կողմը կազմող արարքը իրականացնելու ժամանակն է դրա բաղկացուցիչ արարքներից յուրաքանչյուրի իրականացման ժամանակը։ Այլ խոսքով՝ շարունակվող հանցագործության կատարման ժամանակի տակ պետք է հասկանալ դրա բաղկացուցիչ մասը կազմող արարքների իրականացման ժամանակը։

Գործի նյութերով հաստատված է, որ մեղսագրված՝ 2012թ-ի օգոստոսից մինչև 2015 օգոստոսն ընկած ժամանակահատվածում շարունակվող հանցագործության մեկ՝ առավել կարճատև հատվածը՝ 2015թ-ի հունվարից մինչև 2015 օգոստոսը, ամբաստանյալը կատարել է գտնվելով ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 18.12.2014թ.-ին կայացրած դատավճռով սահմանված փորձաշրջանի մեջ։ Այսինքն, շարունակվող հանցագործության մասը կազմող արարքներից մեծամասնությունն ամբաստանյալը կատարել է մինչև փորձաշրջանը սկսվելը։

Հաշվի առնելով այն փաստը, որ նման պայմաններում, մինչև փորձաշրջանը սկսելն ամբաստնայալի կողմից կատարած հանցավոր արարքներով արդեն իսկ նրա կողմից հափշտակված գումարի չափը կազմել է ավելի քան 51 մլն. ՀՀ դրամ, որի պայմաններում փաստացի առկա է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով սահմանված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները, ուստի դատարանը գտնում է, որ Արսեն Գաբրիելյանի նկատմամբ սովորական պայմաններում պետք է պատիժ նշանակվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կանոններով՝ հանցանքների համակցությամբ, քանի որ, մինչև նախորդ դատավճռով հաստատված հանցանքը կատարելն ամբաստանյալը կատարել՝ ավարտել է սույն գործով իրեն մեղսագրված հանցանքը, իսկ տվյալ դեպքում, դատավճիռների համակցությամբ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 67-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը չի կարող լինել օրինական և չի բխում ինչպես ՀՀ Սահմանադրությունից և օրենքներից, այնպես էլ վերջինիս իրավունքներից, ավելին, խստացնում է ամբաստանյալի վիճակը։

ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ հոդվածի համաձայն`

«1. Սահմանադրությունն ունի բարձրագույն իրավաբանական ուժ։
2. Օրենքները պետք է համապատասխանեն սահմանադրական օրենքներին, իսկ ենթաօրենսդրական նորմատիվ իրավական ակտերը՝ սահմանադրական օրենքներին և օրենքներին։
3. Հայաստանի Հանրապետության վավերացրած միջազգային պայմանագրերի և օրենքների նորմերի միջև հակասության դեպքում կիրառվում են միջազգային պայմանագրերի նորմերը»։

ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի համաձայն`

«1. Յուրաքանչյուր ոք ունի անկախ և անաչառ դատարանի կողմից իր գործի արդարացի, հրապարակային և ողջամիտ ժամկետում քննության իրավունք։
2. Դատական վարույթը կամ դրա մի մասը, օրենքով սահմանված դեպքերում և կարգով, դատարանի որոշմամբ կարող է անցկացվել դռնփակ` վարույթի մասնակիցների մասնավոր կյանքի, անչափահասների կամ արդարադատության շահերի, ինչպես նաև պետական անվտանգության, հասարակական կարգի կամ բարոյականության պաշտպանության նպատակով։
3. Հիմնական իրավունքների խախտմամբ ձեռք բերված կամ արդար դատաքննության իրավունքը խաթարող ապացույցի օգտագործումն արգելվում է»։

ՀՀ Սահմանադրության 71-րդ հոդվածի համաձայն`

«1. Հանցանք կատարած անձի պատժի հիմքը նրա մեղքն է։
2. Օրենքով սահմանված պատիժը, ինչպես նաև նշանակված պատժատեսակը և պատժաչափը պետք է համաչափ լինեն կատարված արարքին»։

ՀՀ Սահմանադրության 72-րդ հոդվածի համաձայն`

«Ոչ ոք չի կարող դատապարտվել այնպիսի գործողության կամ անգործության համար, որը կատարման պահին հանցագործություն չի հանդիսացել։ Չի կարող նշանակվել ավելի ծանր պատիժ, քան այն, որը ենթակա էր կիրառման հանցանք կատարելու պահին։ Արարքի պատժելիությունը վերացնող կամ պատիժը մեղմացնող օրենքն ունի հետադարձ ուժ»։

ՀՀ Սահմանադրության 79-րդ հոդվածի համաձայն`

«Հիմնական իրավունքները և ազատությունները սահմանափակելիս օրենքները պետք է սահմանեն այդ սահմանափակումների հիմքերը և ծավալը, լինեն բավարար չափով որոշակի, որպեսզի այդ իրավունքների և ազատությունների կրողները և հասցեատերերն ի վիճակի լինեն դրսևորելու համապատասխան վարքագիծ»։

ՀՀ Սահմանադրության 80-րդ հոդվածի համաձայն`

«Հիմնական իրավունքների և ազատությունների վերաբերյալ սույն գլխում ամրագրված դրույթների էությունն անխախտելի է»։

«Իրավական ակտերի մասին» ՀՀ օրենքի 24-րդ հոդվածի 7-րդ մասի

«Հավասար իրավաբանական ուժ ունեցող նորմատիվ իրավական ակտերի կամ նույն իրավական ակտի տարբեր մասերի միջև հակասության դեպքում (...) ֆիզիկական ու իրավաբանական անձանց հետ հարաբերություններում պետք է կիրառեն ֆիզիկական և իրավաբանական անձանց համար նախընտրելի նորմատիվ իրավական ակտը կամ դրա մասը»։

Արդեն իսկ քննարկելով ամբաստանյալ Արսեն Գաբրիելյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կանոններով պատիժ նշանակելու պայմաններում նոր դատավճռով նշանակված պատժին առաջին դատավճռով նշանակված պատիժը գումարելու և այն հաշվակցելու հարցը և արձանագրելով, որ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 18.12.2014թ.-ին կայացրած դատավճռով վերջինիս նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվել և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածով սահմանված կարգով սահմանվել է փորձաշրջան, դատարանն ընդգծում է, որ տվյալ դեպքում կիրառելի է ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից 2013 թվականի նոյեմբերի 28-ին Անդրեյ Վլադիմիրի Համզոյանի վերաբերյալ կայացված նախադեպային որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքրոշումներն այն մասին, որ՝

«19. (…) Հիմք ընդունելով սույն որոշման 13-18-րդ կետերում շարադրված վերլուծությունը՝ Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասով նախատեսված կանոնը կիրառելի է այն դեպքում, երբ առաջին գործով կայացված դատավճռով անձի նկատմամբ նշանակվել է ռեալ պատիժ։

Այլ խոսքով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասը կիրառելի չէ այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ դատավճիռ է կայացվում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա նշված դատավճռով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում, սակայն հետագայում պարզվում է, որ անձը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը կատարվել է նախքան առաջին գործով դատավճռի կայացումը։

ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի կիրառման անթույլատրելիության վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանի եզարահանգումը հիմնված է այն հանգամանքի վրա, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս անձի նկատմամբ նշանակված փորձաշրջանը չի հանդիսանում ՀՀ քրեական օրենսգրքով նախատեսված պատժատեսակ և ներառված չէ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 68-րդ հոդվածի 1-ին մասում սպառիչ թվարկված այն պատժատեսակների շարքում, որոնց նկատմամբ կիրառելի են լրիվ կամ մասնակիորեն գումարման կանոնները։ Միևնույն ժամանակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածը չի նախատեսում պայմանական դատապարտումը վերացնելու հնարավորություն այն դեպքում, երբ դատավճիռ կայացնելուց հետո պարզվում է, որ այդ անձը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը կատարել է նախքան առաջին դատավճռի կայացումը։

Հետևաբար, այն դեպքում, երբ անձի նկատմամբ դատավճիռ է կայացվում և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա նշանակված պատիժը պայմանականորեն չի կիրառվում, սակայն հետագայում պարզվում է, որ անձը մեղավոր է նաև մեկ այլ հանցանքի համար, որը կատարել է նախքան առաջին գործով դատավճռի կայացումը, երկրորդ դատավճռով դատարանը պետք է ինքնուրույն պատիժ նշանակի՝ առանց ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 6-րդ մասի պահանջների կիրառման, ինչը ենթադրում է, որ առաջին և երկրորդ դատավճիռները պետք է կատարվեն առանձին (…)»։

Այսպիսով, դատարանը եկավ այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանի նկատմամբ վերը շարադրված հիմնավորումներով՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ՝ առանց գույքի բռնագրավման տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելու պայմաններում, այն ենթակա չէ գումարման կամ հաշվակցման՝ նախորդ՝ ՀՀ Կոտայքի մարզի ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից 18.12.2014թ.-ին կայացրած դատավճռով նշանակված պատժի չկրած մասին՝ դատարանի կողմից մատնանշած պատճառաբանություններով։

Անդրադառնալով ամբաստանյալ Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի անձը բնութագրող հանգամանքներ դատարանը հաշվի է առնում այն, որ նա ՀՀ Ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված կամ որևէ այլ կերպ արատավորված չի եղել։

Դատարանը, որպես ամբաստանյալի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ հաշվի է առնում նաև հետևյալը՝

«Արեգ» համատիրության նախագահ Ա.Մովսեսյանի կողմի տրված դրական բնութագիրը, համաձայն որի`

«Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանին, ծնված 22.06.1958թ., բնակվող Երևան քաղաք, Մամիկոնյանց փող. 56 շ. 29 բն. 29, ճանաչում ենք ավելի քան 50 տարի` 1965թ-ից սկսած։ Նա բարի, ազնիվ, պարկեշտ և հարևանների ու ընկերության նկատմամբ հարգալից վերաբերմունք դրսևորող անձնավորություն է։ Չնայած այն հանգամանքին, որ նա տառապում է ողնաշարի հիվանդությամբ և սրտի անբավարարությամբ, որի հետևանքով նրան պետք Է կատարվեր սրտի վիրահատություն, Ռուդիկն իր մեջ ուժ է գտնում ուրիշի ցավի նկատմամբ անտարբեր չլինելու և հարևաններին օգնության ձեռք մեկնելու համար։ Իր բարությամբ և պարկեշտությամբ նա ձեռք է բերել հարևանների ու ընկերների հարգանքն ու վստահությունը։
Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանը դրսևորել Է իրեն նաև որպես լավ ընտանիքի հայր։ 2009-2011թ.թ. պարտադիր ծառայություն Է անցել ՀՀ բանակում»։

Բացի այդ, դատարանը որպես ամբաստանյալի անձը բնութագրող հանգամանքներ հաշվի է առնում նաև՝

- «Սիրմեդ» բժշկական կենտրոնի կողմից 11.11.2014թ.-ին տրված ուլտրաձայնային հետազոտության եզրակացությունը համաձայն որի` «Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի մոտ աշխտորոշվել է` «աջից վերփշային մկանի ջլի տենդինիտ, իմպիջմենտ սինդրոմ աջից, Ակրոմիալ-անրակայի հյուսակի արթրոզ երկու կողմից»։

- «Արամյանց» բժշկական կենտրոնի կողմից 20.02.2014թ,-ին տրված տեղեկանքը համաձայն` «Լյարդը դուրս է գալիս կողաղեղի տակից 2.0սմ.։ Հյուսվածքը անհամասեռ է կետային էխոպոզիտիվ ներառումների հաշվին, վառ, փխրուն, խոշոր հատիկավոր, բաց գույնի։ Էխոկառուցվածքը ուժեղացած։ Կապսուլան հաստացած չէ։ Ուլտրաձայնի խլացում խորը բաժիններում։ Լյարդի անոթները և ներքին սիներակը լայնացած չեն։ Լեղապարկի չափերը 9.7x4.7 սմ,. պատերը խտացած են, հաստացած, պարկի մարմնի և վզիկի հատկածում պարկը դեֆորմացնող ձգումներ, լեղին թանձր, մածուցիկ, խոշոր դիսպերրսային, նստվածքով։ Պարկը կանգային, լարկած, ծույլ։ Խոլեդոխը 8մմ., անցանելի։ Պանկրեասը այտուցված է։ Էխոգենությունը և հիդրոֆիլությունը բարձրացած են։ Վիրսունգը լայնացած չէ։ Ակուստիկ էֆեկտը +։ Գլխիկը 3.9սմ., անհամասեռ, փխրուն։ Փայծաղը 12.2սմ.. համասեռ։ Երիկամները աջը չափերով մինչև 11.1սմ.։ Ձախ երիկամը չափսերով մինչ 1 1.3սմ.։ Երկու երիկամներում մանր և խոշոր ավազի կուտակում և միկրոլիտներ մինչ 3-4մմ.։ Բաժակա-ավազանային համակարգը և միզածորանը լայնացած չեն։ Երիկամային պարենխիման փխրուն չէ։ Էխոկառուցկածքը ուժեղացած չէ։ Կորտիկոմեդուլյար կոնտրաստը հարթված չէ։ Միզապարկի պատերը հաստացած չեն։ Աղիքների սպաստիկ վիճակ, արտահայտած պնևմատոզ։ Աղիքների հանգայցը կտրուկ լայնացած է. աղիքների հանգույցերի թույլ պերիստալտիկա։ Շազանակագեղձը եզրերը ոչ հստակ, հյուսվածքը խոշոր հատիկավոր, փխրուն։ էխոգենությունր բարձրացած է։ Հիդրոֆիլությունր բարձրացած է։ Նախնական հիպերպլազիա»։

- «Արաբկիր բժշկական համալիր»` առողջության ինստիտուտի Ռադիոլոգիական բաժանմունքի կողմից տրված եզրակացությունը համաձայն որի` Ռ.Պիվազյանի մոտ առկա է «ողնաշարի պարանոցային բաժնի չափավոր արտահայտած դեգեներատիվ դիստրոֆիկ փոփոխությունների Ռ-պատկեր»։

- «Արամյանց» բժշկական կենտրոնի կողմից 24.02.2014թ.-ին տրված տեղեկանքը համաձայն որի` «Կարդիալ սֆինկտրի անբավարարություն, ստամոքսի լորձի արտանկում կերակրափող, ռեֆլյուքս էրոզիվ էզոֆագիտ, էրոզիվ գաստրիտ, բուլբիտ»։

-«Վ.Ավագյանի անվան բժշկական կենտրոնի» կողմից 24.10.2011թ.-ին տրված եզրակացությունը համաձայն որի` «Առաջ թեքվելիս նկատվում է L5 ողի ռետրոսպոնդիլոլիստեզ 2մմ. ոչ ավել աստիճանի լայնությամբ, իսկ հետ թեքվելիս սպոնդիլոլիստեզի աստիճանը չի որոշվում /հարթվում է/»։

- «Սիրմեդ բժշկական կենտրոնի» կողմից 11.11.2014թ.-ին եզրակացության համաձայն` «Ds Աջ ուսային հոդի վերկատարային մկանի ջլի տենդինիտ, «բախման» համախտանիշ աջից, ակրոմիոկլավիկուլյար հոդի արթրոզ երկու կողմից»։

- «Արամյանց բժշկական կենտրոն» ԱՓԲԸ սրտաբանական կլինիկայի կողմից տրված տեղեկանքը, համաձայն որի` «տրվում է Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանին` 58 տարեկան, առ այն, որ նա 24.02.2016թ.-ին հետազոտվել է Երևանի Արամյանց բժշկական կենտրոն սրտաբանական բաժանմունքում և ախտորոշվել է` «Զարկերակային հիպերտենզիա երկրոդ աստիճան։ Հաշվի առնելով հիվանդի մոտ առկա հաճախակի դրսևորվող ցավային նոպաները կարիք ունի ախտորոշիչ կորոնարոգրաֆիայի»։

/տես՝ քրեական գործի նյութերը,դատական նիստի արձանագրությունը/

Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Ռ.Պիվազյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտում հանցագործության մյուս մասնակցին մերկացնելուն աջակցելը՝ այն, որ նա է առաջինը Ա.Գաբրիելյանի վերաբերյալ տվել մեղադրող ցուցմունքներ, բացահայտել գործի հանգամանքներն ու հայտնել իրականությունը, հետագայում ևս պնդելով դրանք։

/Տես՝ գ-թ 147-149, 256-257, 304-307, 327-328/

Դատարանը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` որպես ամբաստանյալ Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ է դիտում նաև՝ մեղքն ամբողջությամբ ընդունելը, կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը։


Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով նշանակված պատիժը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով պայմանականորեն չկիրառելու իրավաչափության
մասով

Ինչպես արդեն նշվեց վերևում, սույն գործով դատարանը եկավ այն եզրահանգման, որ ամբաստանյալ Ռ.Պիվազյանի նկատմամբ, վերջինիս կողմից կատարված հանցավոր արարքի համար պետք է պատիժ նշանակվի ազատազրկման ձևով՝ առանց գույքի բռնագրավման։

Նշված պայմաններում, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և դրանց համատեքստում քննարկելով ամբաստանյալ Պիվազյանի նկատմամբ պատիժը պայմանական չկիրառելու վերաբերյալ հարցը, դատարանն արձանագրում է, որ նշանակված պատիժը նրա կողմից փաստացի կրելու անհրաժեշտության բացակայությունը հիմնավորվում է հետևյալով.

ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը 18.12.2015թ-ին կայացված ԵԱՔԴ 0091/01/14 քրեական գործով նախադեպային որոշմամբ արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը`

11. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի համաձայն՝

«1. Եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մաuին։
2. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիu դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները (...)‰։
Սույն քրեաիրավական նորմը Վճռաբեկ դատարանի նախադեպային իրավունքում բազմիցս վերլուծության է ենթարկվել, և մշտապես վերահաստատվել դիրքորոշումն առ այն, որ առանց պատիժը փաստացի կրելու դատապարտյալի ուղղվելու հնարավորության վերաբերյալ դատարանի հետևությունները պետք է հիմնված լինեն հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների, պատաuխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքների, հանցագործության հանրային վտանգավորության աստիճանի և բնույթի համակողմանի ու ամբողջական գնահատման վրա։ Չնայած պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ՀՀ քրեական օրենսգիրքը ինչպես հանցագործությունների, այնպես էլ անձանց շրջանակի որևէ սահմանափակում չի նախատեսել, սակայն դատարանն այն կիրառելիս պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով նախատեսված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով` նպատակ ունենալով ապահովելու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում թվարկված պատժի նպատակների իրացվելիությունը (տես, ի թիվ այլնի, Վճռաբեկ դատարանի թիվ ԵԱԴԴ/0034/01/12, ԼԴ/0093/01/12, ՏԴ/0018/01/13, ԵԿԴ/0096/01/13, ԵԿԴ/0252/01/13, ԵՄԴ/0027/01/14, ԳԴ/0014/01/14, ՍԴ/0204/01/13 որոշումները)։
12. Պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս հաշվի առնվող հանգամանքներից հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների վերաբերյալ Վճռաբեկ դատարանը հետևյալ իրավական դիրքորոշումն է արտահայտել. «(...) «հանցավորի անձնավորություն եզրույթն ի տարբերություն «հանցագործության սուբյեկտ»‰ եզրույթի, ավելի ընդարձակ է, և օժտված է սոցիալ-ժողովրդագրական, բարոյահոգեբանական և քրեաիրավական բնութագրերով։ ՀՀ գործող քրեական օրենսդրության իմաստով «հանցավորի անձնավորություն»‰ եզրույթը դիտարկվում է որպես քրեական պատասխանատվության և պատժի անհատականացման հիմք, հանցավորի անձը բնութագրող առանձին հատկանիշները և վարքագիծը օրենքում նախատեսված են որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներ, ինչպես նաև դատապարտյալին պատժից ազատելու նախապայման։
Հիմք ընդունելով (...) ՀՀ Սահմանադրության մեջ ամրագրված դրույթն այն մասին, որ մարդը, նրա արժանապատվությունը, հիմնական իրավունքները և ազատությունները բարձրագույն արժեքներ են (հոդված 3), մարդու արժանապատվությունը՝ որպես նրա իրավունքների և ազատությունների անքակտելի հիմք, հարգվում և պաշտպանվում է պետության կողմից (հոդված 14)՝ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է, որ պատժի անհատականացման ժամանակ հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները հաշվի առնելու անհրաժեշտությունը պայմանավորված է ինչպես պատժի նպատակների իրականացման, այնպես էլ անձի արժանապատվության հարգման սահմանադրական պահանջի առկայությամբ‰ (տե՛ս Սերոբ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2012 թվականի նոյեմբերի 1-ի թիվ ՍԴ/0109/01/12 որոշման 36-37-րդ կետերը)։

Ս.Աղախանյանի գործով որոշման մեջ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է.

«(…) Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է իր դիրքորոշումն առ այն, որ յուրաքանչյուր գործով նշանակված պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը լուծելիս դատարանը, ի թիվս այլ հանգամանքների (կատարված հանցագործությամբ պատճառված վնասի չափ, հանցավոր մտադրության իրականացման աստիճան, հանցագործության կատարման եղանակ և այլն), պետք է բազմակողմանի վերլուծության ու գնահատման ենթարկի հանցավորի անձը։ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծում է, որ պատասխանատվության և պատժի անհատականացման և հետևաբար նաև նշանակված պատժի կրման հարցի լուծման համար էական նշանակություն ունեն հանցավորի անձի ոչ միայն ֆիզիկական ու հոգեկան, այլև սոցիալական առանձնահատկությունների վերաբերյալ փաստական տվյալները։ Հետևաբար, հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժն անհատականացնելիս և նշանակված պատիժը փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է ուսումնասիրի հանցավորի ընտանեկան դրության, նրա խնամքին այլ անձանց առկայության, սոցիալական միջավայրում նրա զբաղեցրած տեղի ու դիրքի, սոցիալական միջավայրում նրա ունեցած բնութագրի և մի շարք այլ հանգամանքների վերաբերյալ փաստական տվյալները։
Վճռաբեկ դատարանն արձանագրում է նաև, որ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և այն փաստացի կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը պետք է հաշվի առնի նաև այն հանգամանքը, թե նշանակված պատիժն ինչպիսի ազդեցություն կարող է ունենալ ամբաստանյալի ընտանիքի կյանքի պայմանների վրա։ (…)‰ (տե՛ս Սեյրան Աղախանյանի գործով 2013 թվականի սեպտեմբերի 13-ի թիվ ԱՎԴ/0082/01/12 որոշման 19-րդ կետը)։
13. Վճռաբեկ դատարանը վերահաստատում է նախորդ կետում մեջբերված` Սերոբ Սարգսյանի և Սեյրան Աղախանյանի գործերով որոշումներում արտահայտված իրավական դիրքորոշումներն այն մասին, որ յուրաքանչյուր դեպքում պատժի կրման նպատակահարմարության հարցը որոշելիս հանցագործության հանրային վտանգավորության բնույթի և աստիճանի համատեքստում կարևոր նշանակություն ունի հանցավորի անձը բնութագրող տվյալների ամբողջական վերլուծությունը։ Մասնավորապես, հանցավորի անձը դրականորեն բնութագրող սոցիալ-հոգեբանական, սոցիալ-ժողովրդագրական հատկանիշները, հանցագործությունից հետո դրսևորած դրական վարքագիծը (կատարվածի համար զղջալը, ճշմարտացի ցուցմունքներ տալը, քննությանը չխոչընդոտելը, պատճառված վնասը հատուցելը և այլն) կարող են վկայել, որ պատժի նպատակների իրագործման տեսանկյունից բացակայում է պատիժը փաստացի կրելու անհրաժեշտությունը։ Այլ խոսքով` հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները բացահայտելու և օբյեկտիվորեն հաշվի առնելու դատարանի պարտականությունն ուղղակիորեն բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի տրամաբանությունից, որի համաձայն՝ պատժի նպատակը, սոցիալական արդարությունը վերականգնելուց բացի, դատապարտյալի ուղղումն է և նոր հանցագործությունների կանխումը (տե՛ս, mutatis mutandis, Արտաշ Շաքարյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի` 2014 թվականի օգոստոսի 15-ի թիվ ԵԿԴ/0163/01/13 որոշման 13-րդ կետը)։
Այլ կերպ` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի՝ սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը։
Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը (…)»։

Քննվող քրեական գործով ձեռք բերված տվյալները դիտարկելով ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից կայացված, վերը շարադրված նախադեպային որոշմումների լույսի ներքո, դատարանը ցանկանում է ընդգծել, որ ինչպես նշվեց վերևում՝ ամբաստանյալ Պիվազյանն ունի առողջական լուրջ խնդիրներ, իսկ իրավասու մարմնի կողմից տրված բնութագրի համաձայն բնութագրվում է դրական։

Այլ խոսքով, վերը շարադրված պայմաններում դատարանն ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժը պայմանականորեն չի կիրառում, քանի որ առկա է դատարանի համոզվածությունն ու վստահությունը` սույն քրեական Ռ.Պիվազյանի ուղղվելու հնարավորության մասին։ Դատարանը նման հետևության հանգում է սույն քրեական գործով գոյություն ունեցող օբյեկտիվ տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, հանցավորի անձը, վերջինիս մեղսագրված արարքում նրա պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և վկայում են կատարվածի համար նրա զղջալու, քննությանը չխոչընդոտելը, ավելին՝ հանցագործությունը բացահայտելուն օժանդակելու, հանցանքը կատարելուց հետո նրա դրսևորած դրական վարքագծի, թեև ոչ անմիջապես իր կողմից, սակայն ընդհանուր առմամբ պատճառված վնասը հատուցված լինելու, այսինքն՝ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրական հիմքերի առկայության մասին։

Դատարանն արձանագրում է, որ նման պայմաններում չի իրագործվի, ավելին, կխաթարվի պատժի նշանակման օրենսդրական նպատակների առնվազն մեկ բաղադրիչի՝ պատժի արդարացիության, էությունը, որն իր հերթին կբերի նաև արդարության և արդարադատության իմաստազրկմանը՝ նկատի ունենալով, որ արդարադատությունը ոչ միայն պետք է իրականացվի այլ այն պետք է իրականացվի և հանրության կողմից լինի տեսանելի և ընկալելի։

Հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող վերը շարադրված տվյալները, ինչպես պատասխանատվությունն ու պատիժը ինչպես մեղմացնող հանգամանքների առկայությունը, այնպես էլ պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը, դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալի ուղղվելը հնարավոր է նաև առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու, ուստի գտնում է, որ նրա նկատմամբ նշանակված ազատազրկման ձևով պատիժը պայմանականորեն չպետք է կիրառել և սահմանել փորձաշրջան։

Այսպիսով, դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի հիման վրա ամբաստանյալ Պիվազյանի նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու և այն պայմանականորեն չկիրառելու միջոցով հնարավոր է հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով սահմանված պատժի նպատակներին՝ սոցիալական արդարության վերականգնմանը, պատժի ենթարկված անձանց ուղղմանը և նմանատիպ հանցագործությունների կանխմանը, քանի որ ամբաստանյալի՝ փորձաշրջանում, հետևապես և հսկողության մեջ գտնվելու հանգամանքը, կարող է զսպել նրա կողմից հետագայում հանցագործություններ կատարելու վտանգն այն հաշվառմամբ, որ նույնասեռ կամ այլ հանցանքեր կատարելու պարագայում իրական է օրենսդրական սպառնալիքը, որ փորձաշրջանի ընթացքում կատարված դիտավորյալ հանցագործության համար նշանակվելիք պատժին կարող է նաև գումարվել այս դատավճռով նշանակված և փաստացի չկրած պատիժը կամ թեկուզև դրա մի մասը։

Նման պարագայում, անդրադառնալով ամբաստանյալների նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցների հարցին, դատարանը փաստում է` Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո, օրինական հիմքերի առկայության պայմաններում, պետք է վերադարձնել գրավատուին, իսկ Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, պետք է թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։

ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ կետի համաձայն`

«Մինչև դատական քննությունը կալանքի տակ գտնվող անձի նկատմամբ տուգանքի, որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկելու ձևով պատիժ նշանակելիս դատարանը, հաշվի առնելով կալանքի տակ պահելու ժամկետը, մեղմացնում է նշանակված պատիժը կամ լրիվ ազատում պատիժը կրելուց»։

ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ կետի համաձայն`

«Մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը կալանքի տակ պահելու ժամկետը հաշվակցվում է ազատազրկման, կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով նշանակված պատժին՝ մեկ օրը հաշվելով մեկ օրվա դիմաց, իսկ հանրային աշխատանքների դեպքում՝ մեկ օրը երեք ժամի դիմաց»։

Հաշվի առնելով այն փաստը, որ ինչպես Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանը, այնպես էլ՝ Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանը սույն գործով նախաքննության ժամանակ որոշակի ժամանակահատվածում գտնվել են անազատության մեջ, դատարանը, ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի համաձայն, պետք է նշված հանգամանքները հաշվի առնի նրանց նկատմամբ պատիժները նշանակելիս։

Դատարանը փաստում է, որ ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Կ.Սահակյանի կողմից 10.03.2016թ.-ին կայացված որոշումներով՝ Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանին ընդհանուր համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող՝ ք.Երևան, Դավթաշեն, Սասնա Ծռեր փողոցի 2-րդ շենքի 222-րդ բնակարանի, Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանին սեփականության իրավունքով պատկանող՝ ք.Երևան, Մամիկոնյանց փողոց 56-րդ շենքի բակում գտնվող ավտոտնակի և վերջինիս անվամբ հաշվառված ավտոմեքենաների վրա դրված կալանքները պետք է հանել։

Անդրադառնալով իրեղեն ապացույցների տնօրինման հարցին, դատարանը գտնում է, Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Էլստեր Մետրոնիկա» ընկերության արտադրության A1141RAL-BW-4T N 05009436 գործարանային համարի հաշվիչ սարքը պետք է վերադարձնել «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ-ին։

4.Եզրափակիչ մաս

Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ Քրեական դատավարության օրենսգրքի 357-359, 360, 365, 369-373-րդ հոդվածներով, դատարանը




Վ Ճ Ռ Ե Ց

1.Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 64-րդ հոդվածի կիրառմամբ նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի երկուհազարատիկի 2.000.000 /երկու միլիոն/ ՀՀ դրամի չափով՝ առանց գույքի բռնագրավման։

Հաշվի առնելով Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանի ՝ նախաքննության ընթացքում 24 /քսանչորս/ / օր կալանավորման տակ գտնվելու հանգամանքը՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 5-րդ կետի կարգով մեղմացնել նշանակված պատիժը և նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել տուգանք` ՀՀ-ում սահմանված նվազագույն աշխատավարձի հազար ութհարյուրապատիկի 1.800.000 /մեկ միլիոն ութ հայրյուր հազար/ ՀՀ դրամի չափով՝ առանց գույքի բռնագրավման։

Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանի նկատմամբ որպես կալանավորմանն այլընտրանքային խափանման միջոց ընտրված գրավը՝ թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը, որից հետո, օրինական հիմքերի առկայության պայմաններում, վերադարձնել գրավատուին։

2.Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 178-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ պատիժ նշանակել ազատազրկում՝ 4 /չորս/ տարի ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։

Նշանակված պատժում հաշվակցել Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի՝ նախաքննության ընթացքում 2 /երկու/ օր ձերբակալման մեջ գտնվելու հանգամանքը՝ ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի 3-րդ կետի կարգով նրա նկատմամբ վերջնական պատիժ նշանակել` ազատազրկում՝ 3 /երեք/ տարի 11 /տասնմեկ/ ամիս 28 /քսանութ/ օր ժամկետով՝ առանց գույքի բռնագրավման։

ՀՀ Քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառել և սահմանել փորձաշրջան 3 /երեք/ տարի ժամկետով` Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի վարքագծի նկատմամբ հսկողությունը դնելով ՀՀ ԱՆ ՔԿՎ ԱՊԿ համապատասխան ստորաբաժանման վրա։
Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը՝ չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։

ՀՀ քննչական կոմիտեի ՀԿԳ քննության գլխավոր վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Կ.Սահակյանի կողմից 10.03.2016թ.-ին կայացված որոշումներով՝ Արսեն Միքայելի Գաբրիելյանին ընդհանուր համատեղ սեփականության իրավունքով պատկանող՝ ք.Երևան, Դավթաշեն, Սասնա Ծռեր փողոցի 2-րդ շենքի 222-րդ բնակարանի, Ռուդիկ Գրիշայի Պիվազյանին սեփականության իրավունքով պատկանող՝ ք.Երևան, Մամիկոնյանց փողոց 56-րդ շենքի բակում գտնվող ավտոտնակի և վերջինիս անվամբ հաշվառված ավտոմեքենաների վրա դրված կալանքները հանել։

Քրեական գործով իրեղեն ապացույց ճանաչված` «Էլստեր Մետրոնիկա» ընկերության արտադրության A1141RAL-BW-4T N 05009436 գործարանային համարի հաշվիչ սարքը՝ վերադարձնել «Սիրարփի ԱՀ» ՍՊԸ-ին։

Դատավճիռը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ հրապարակվելու օրվանից հետո` մեկամսյա ժամկետում։




Դ Ա Տ Ա Վ Ո Ր Մ. Մ Ա Կ Յ Ա Ն