ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

ՈՐՈՇՈՒՄ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԿԴ/0084/01/16

17 փետրվարի 2017թ. ք.Երևան

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ
ԴԱՏԱՐԱՆԸ ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ԲԱՐՍԵՂՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

ՔԱՐՏՈՒՂԱՐՈՒԹՅԱՄԲ` Ա.ՋՈՒԼՀԱԿՅԱՆԻ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՄԲ`

ՄԵՂԱԴՐՈՂ` Գ.ՍԱՐԳՍՅԱՆԻ

ՊԱՇՏՊԱՆ` Ա.ԱՎԵՏԻՍՅԱՆԻ

ԱՄԲԱՍՏԱՆՅԱԼ` Ի.ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԻ

Դռնբաց դատական նիստում քննության առնելով ամբաստանյալ Ի.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքը՝ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 16.12.2016թ. դատավճռի դեմ.


Պ Ա Ր Զ Ե Ց

Գործի դատավարական նախապատմությունը.

2016 թվականի փետրվարի 16-ին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով հարուցված թիվ 60102016 քրեական գործի նախաքննության ընթացքում.
2016 թվականի մարտի 21-ին որոշում է կայացվել Իշխան Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով, որպես մեղադրյալ ներգրավվելու մասին:
2016 թվականի ապրիլի 2-ին թիվ 60102016 քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 16.12.2016թ. դատավճռով.
Իշխան Կարենի Խաչատրյանը ճանաչվել է մեղավոր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով և դատապարտել 250.000 (երկու հարյուր հիսուն հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի։
Ի.Խաչատրյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը` չհեռանալու մասին ստորագրությունը, թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 16.12.2016թ. դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Ի.Խաչատրյանը:

Գործի փաստական հանգամանքները.

Ամբաստանյալ Ի.Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա. 2016 թվականի փետրվարի 5-ին` ժամը 22.50-ին« իրեն վստահված <Մազդա> մակնիշի 079 ԼԼ 01 հ/հ ավտոմեքենայով Երևան քաղաքի Արամ-Տերյան փողոցից դեպի Արամ-Աբովյան փողոց երթևեկությանը հակառակ երթևեկելու ընթացքում կանգնել է Արամի փողոցում` երթևեկությանը հակառակ, որը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի աշխատակից Վազգեն Թադևոսյանի կողմից, ապա հրավիրել են ՀՀ ոստիկանության ՃՈ 1-ին սպայական գումարտակի 1-ին դասակի ավագ տեսուչ Արթուր Ղափլանյանին։
Այնուհետև, տեսուչ Ա.Ղափլանյանի կողմից՝ <Մուտքը արգելվում է> նշանի ազդման գոտում առանց վարորդական իրավունքի վկայականի տրանսպորտային միջոց վարելու համար, Իշխան Խաչատրյանի նկատմամբ կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ ԱԹ 589155 արձանագրությունը, որը ՃՈ համակարգչային բազա մուտքագրելիս պարզվել է« որ 03.06.2015թ. Իշխան Խաչատրյանի նկատմամբ մեկ տարվա ընթացքում ոչ սթափ վիճակում կրկնակի անգամ տրանսպորտային միջոց վարելու համար կազմվել է թիվ ԱԹ 309822 արձանագրությունը, որի հիման վրա 13.06.2015թ. Ի.Խաչատրյանի նկատմամբ կայացվել է թիվ ԱԹ 338574 արձանագրությունը և որոշում` վերջինիս տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամանակով զրկելու մասին։
Այսպիսով« Իշխան Կարենի Խաչատրյանը« 13.06.2015թ. զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից մեկ տարի ժամանակով, 2016 թվականի փետրվարի 5-ին` ժամը 22.50-ին« Երևան քաղաքի Արամ-Տերյան փողոցից դեպի Արամ-Աբովյան փողոց ընթանալիս երթևեկությանը հակառակ վարել է տրանսպորտային միջոց, այսինքն՝ կատարել է հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1 հոդվածի 1-ին մասով:

Ընդհանուր իրավասության դատարանը հաստատված է համարել, որ ամբաստանյալ Ի.Խաչատրյանը, մեկ տարվա ընթացքում ոչ սթափ վիճակում կրկին տրանսպորտային միջոց վարելու համար մեկ տարի ժամկետով զրկված լինելով տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից, 2016թ. փետրվարի 5-ին վարել է տրանսպորտային միջոց` ժամը 22.50-ին իրեն վստահված <Մազդա> մակնիշի 079 ԼԼ 01 հաշավառման համարանիշով ավտոմեքենայով ք.Երևանի Արամ-Տերյան փողոցից դեպի Արամ-Աբովյան փողոց երթևեկությանը հակառակ երթևեկելու ընթացքում կանգնել է Արամի փողոցում` երթևեկությանը հակառակ« ինչը հայտնաբերվել է ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի աշխատակից՝ վկա, Վազգեն Թադևոսյանի կողմից։
Նշված վայր հրավիրված ՀՀ ոստիկանության ՃՈ 1-ին սպայական գումարտակի 1-ին դասակի ավագ տեսուչ՝ վկա, Արթուր Ղափլանյանի կողմից՝ <Մուտքը արգելվում է> նշանի ազդման գոտում առանց վարորդական վկայականի տրանսպորտային միջոց վարելու համար կազմվել է վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ թիվ ԱԹ 589155 արձանագրությունը« ինչին չի առարկել ամբաստանյալը՝ արձանգրությունում միայն նշելով <Չունեմ վարորդական իրավունքի վկայական>։ Նշված արձանագրությունը ՃՈ համակարգչային բազա մուտքագրելիս պարզվել է« որ մեկ տարվա ընթացքում ոչ սթափ վիճակում կրկին տրանսպորտային միջոց վարելու համար 13.06.2015թ. թիվ ԱԹ 338574 վարչական իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության հիման վրա 29.06.2015թ. կայացված որոշմամբ ամբաստանյալ Ի.Խաչատրյանը մեկ տարի ժամկետով զրկված է եղել տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից։


Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.

Ամբաստանյալ Ի.Խաչատրյանը վկայակոչելով իր իսկ վերաքննիչ բողոքում նշված պատճառաբանությունները, խնդրել է ամբողջությամբ բեկանել Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 16.12.2016թ. թիվ ԵԿԴ/0084/01/16 դատավճիռը, փոփոխել այն՝ կայացնել արդարացման դատավճիռ։
Վերաքննիչ բողոքը բերվել է հետևյալ հիմնավորումներով.
Դատավճիռը կայացվել է նյութական և դատավարական իրավունքի նորմերի խախտումներով.
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25, 86, 124, 126, 127, 358, 360 հոդվածների պահանջները.
Կիրառել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի առաջին մասը, որը կիրառման ենթակա չի եղել.
-Դատավարական իրավունքի նշված նորմերի խախտմամբ զրկվել է իր իրավունքը արդար և անկողմնակալ դատարանում պաշտպանելու իրավունքից, ինչով խախտվել է նաև ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի 1948 թվականի դեկտեմբերի 10-ի 217 Ա (III) բանաձնի համաձայն ընդունված և հռչակված՝ Մարդու իրավունքների համընդհանուր հռչակագրի 8 և 10 հոդվածների, <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> եվրոպական կոնվենցիայի (այսուհետ՝ Կոնվենցիա) 6-րդ հոդվածի և ՀՀ Սահմանադրության 63 հոդվածի պահանջները։
Տվյալ դեպքում, դատարանը, շեղվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասով սահմանված կարգից, իր համար առաջին պարզման ենթակա առաջին փաստ է ընտրել, ոչ թե արարքը գործողությունը, պրոցեսը/, այլ այն, թե <...արդյոք, անձը զրկված է տրանսպորտային միջոցներ վարելու իրավունքից...>։
Դատարանը չի էլ փորձել պարզել այն հանգամանքը, թե արդյոք առկա է եղել արարքը, այսինքն մեքենան վարելու գործողությունը։
Դատարանի նման մոտեցումը հաստատում է այն փաստը, որ դատարանի համար արդեն իսկ հաստատված փաստի ուժ է ունեցել, այն, որ մեքենան գտնվել է շարժման մեջ, իսկ մեքենան վարողը եղել է ինքը։
Դատարանն իրավունք չուներ խախտել իր համար պարզման ենթակա հարցերի հաջորդականությունը, քանի որ գործում առկա ապացույցներն իրենց բավարարության ու արժանահավատության տեսանկյունից դրական պատասխան չեն տալիս այն հարցերին, որոնք նախատեսված են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360 հոդվածի 1-ին մասի 1-3-րդ կետերով։
Այս դեպքում ստացվում է այնպես, որ դատարանն առանց պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում ապացույցների հետազոտման դրանց նախապես տալիս է հաստատված ապացույցի ուժ։
Մինչդեռ մինչդատական վարույթի ընթացքում ձեռք բերված ապացույցները դատարանի համար ունեն նախնական և օժանդակ նշանակություն, ուստի առանց պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում հետազոտման՝ դրանց չի կարող հաստատված ապացույցի ուժ տրվել, քանի որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25 հոդվածի համաձայն Դատավորը, ինչպես նան հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ։
Քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358 հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն Դատարանի դատավճիռը հիմնավորված է, եթե դրա հետևությունները հիմնված են միայն դատաքննության ժամանակ հետազոտված ապացույցների վրա, և այդ ապացույցները բավարար են մեղադրանքը գնահատելու համար։
Դատարանը, ցանկացած ապացույց մատնանշելիս, պարտավոր էր նշել, թե հենց այդ ապացույցը գործի քննության համար նշանակություն ունեցող, որ փաստի հաստատմանը կամ մերժմանն էր ուղղված, այլ ոչ թե թվարկեր դրանք և ամփոփեր, որ բոլոր անհրաժեշտ փաստերը հաստատված են վերը նշված ապացույցներով։
Դատական ակտը լի է գույները խտացնող թվարկումևերով, որոնք բովանդակային առումով որևէ էական նյութ չեն պարունակում։
Դատարանին առհասարակ չի հուզել այն հարցը, որ վկայի ցուցմունքի, իրավախախտման վերաբերյալ արձանագրության և զեկուցագրի հեղինակը նույև Վ.Թադևոսյանն է, և ճիշտ կլինի ոչ թե թվարկել, որ երեք տարբեր տիպի փաստաթղթեր հաստատում են Վ.Թադևոսյանի ասածը, այլ ուղղակի գիտակցել, որ առաջին հերթին պետք է պարզել, արդյոք Վ.Թադևոսյաևը որևէ բան չի շփոթում, հերքվում է արդյոք ՎԹադևոսյաևի տեսածն այլ ապացույցներով։
Դատարանի ձևավորած ներքին համոզմունքը զուրկ է օբյեկտիվ հատկանիշից.
Խախտվել է անմեղության կանխավարկածը.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365 հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն <Մեղադրական դատավճիռը չի կարող հիմնված լինել ենթադրությունների վրա և կայացվում է միայն այն դեպքում> երբ հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունն ապացուցված է դատական քննության ընթացքում։ Հանցանքը կատարելու մեջ ամբաստանյալի մեղավորությունը կարող է համարվել ապացուցված եթե դատարանը ղեկավարվելով անմեղության կանխավարկածով, հիմնվելով պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում դատական քննության ընթացքում գործի հանգամանքների հետազոտման արդյունքների վրա, դատաքննության ժամանակ հետազոտված հավաստի ապացույցների հիման վրա, ամբաստանյալի մեղավորության մասին չփարատվող բոլոր կասկածները նրա օզտին մեկնաբանելով, սույն օրենսգրքի 360 հոդվածի առաջին մասի 1-4-րդ կետերում նշված հարցերին տալիս է հաստատող պատասխաններե, մինչդեռ սույն գործի շրջանակներում դատարանը չի պահպանել վերոգրյալ չափանիշները դրանով իսկ խախտելով իր անմեղության կանխավարկածից օգտվելու իրավունքը։
Նկատի ունենալով, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելու համար նոր հանգամանք հաստատելու անհրաժեշտություն չկա, ստորադաս դատարանի հաստատած փաստական հանգամանքները հնարավորություն են տալիս բեկանել և փոփոխել վերջինիս դատական ակտը, և ելնելով <Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին> եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածով ամրագրված ողջամիտ ժամկետում արդար դատաքննության իրավունքի սկզբունքից, ինչպես նան արդարադատության արդյունավետության շահերից, գտել է որ տվյալ դեպքում անհրաժեշտ է կիրառել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394 հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ կետով սահմանված ստորադաս դատարանի ակտը փոփոխելու վերաքննիչ դատարանի լիազորությունը։


Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.

Վերաքննիչ բողոքում նշված հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում վերլուծելով գործի նյութերը, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ի.Խաչատրյանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել հետևյալ պատճառաբանությամբ:
Ըստ ներկայացված քրեական գործի նյութերի.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքում ամբաստանյալ Իշխան Խաչատրյանն իրեն մեղավոր չի ճանաչել։
Ամբաստանյալի ցուցմունքի համաձայն՝ դեպքի օրն ինքն իր ընկերոջ՝ Սերգեյ Չարչօղլյանի հետ գնացել է ծննդյան խնջույքի։ Իրենց տան բակից՝ Պուշկինի փողոցից, վերցրել են իր հոր ընկերությանը պատկանող ավտոմեքենան, որը վարել է Սերգեյը։ Ժամը 18-ի սահմաններում գնացել են խանութ, իսկ ժամը 22.30-ի սահմաններում Տերյան փողոցից երթևեկությանը հակառակ մտել են Արամի փողոց, կայանել են ավտոմեքենան և հեռացել։ Այնուհետև երբ հետ է վերադարձել ավտոմեքենայի մոտ և ցանկացել ավտոմեքենայից նվերը վերցնել, իրեն են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և պահանջել իր վարորդական վկայականը։ Իմանալով, որ նրանք իրավունք չունեն իրենից վարորդական վկայական պահանջել, հրաժարվել է ներկայացնել այն։ Դրանից հետո, ոստիկանության աշխատակիցներն իրեն ու ընկերոջը հրավիրել են ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին։
ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնում, քանի որ ավտոմեքենան պատկանել է հորը` Կարեն Խաչատրյանի ընկերությանը ներկայացել է որպես ավտոմեքենայի սեփականատեր, որից հետո իրեն և ընկերոջը ներկայացրել են ՃՈ աշխատակցին, ով հայտնելով, որ ոստիկանության աշխատակցի կողմից կազմված զեկուցագիրը գրված է իր անունով, պահանջել է ներկայացնել վարորդական վկայական։ Նրան հայտնել է, որ զրկված է վարորդական իրավունքից ու որ ավտոմեքենայի վարորդն իր ընկերն է, ումից էլ կարող են պահանջել վարորդական վկայական։ Դրանից հետո ՃՈ աշխատակիցն իրեն հայտնել է, որ ավտոմեքենան տուգանային հրապարակից հանելու համար ինքը պետք է ստորագրի վարչական իրավախախտման արձանագրությունը և առաջարկել է ներքևի հատվածում արձանագրել վարորդական իրավունքի վկայականից զրկված լինելու մասին ու ստորագրել։ Առանց կարդալու՝ զայրացած լինելու և շտապելու պատճառով, վարչական իրավախախտման մասին կազմված արձանագրության ներքևի հատվածում արձանագրել է, որ չունի վարորդական իրավունքի վկայական և ստորագրել է այն։ Հաջորդ օրն իմացել է, որ իր նկատմամբ քրեական գործ է հարուցվել։
Փողոցում ոստիկաններն իրեն մոտեցել են ոչ թե ավտոմեքենայից իջնելիս, այլ մի քիչ հեռու՝ բակում։ Սերգեյը բոլորին էլ ասել է, որ ինքն է վարել ավտոմեքենան և առաջարկել է ներկայացել իր վարորդական վկայականը, սակայն իրեն անհայտ պատճառով բոլորն իրենից են պահանջել փաստաթղթերը։
Իր հայրն ավտոմեքենայի բանալիները տվել է Սերգեյին, սակայն ինքը տեղյակ չի եղել, որ Սերգեյը նաև պետք է համակարգիչը վերանորոգման տաներ։
Վերաքննիչ դատարանը հան•ում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Իշխան Կարենի Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսա•րված արարքը հիմնավորվում է •ործով ձեռք բերված հետևյալ ապացույցներով.
Վկա Սերգեյ Չարչօղլյանի ցուցմունքի համաձայն՝ ինքն ու Իշխան Խաչատրյանն ընկերներ են, նախկինում համակուրսեցիներ են եղել։ Դեպքի օրն ինքն ու Իշխանն իրենց ընդհանուր ծանոթներից մեկի ծննդյան խնջույքին են հրավիրված եղել, ինչի համար Իշխանի հորից խնդրել են նրա <Մազդա> մակնիշի ավտոմեքենան, որի ղեկին ինքն է նստել, քանի որ Ի.Խաչատրյանը զրկված է եղել վարորդական իրավունքից։ Միասին գնացել են Տերյան փողոց, որտեղ երթևեկությանը հակառակ կայանելով, իջել են ավտոմեքենայից։ Իջնելուց հետո նկատել են, որ ծննդյան նվերը մոռացել են ավտոմեքենայի մեջ, և Իշխանը գնացել է այն բերելու։ Երբ Ի.Խաչատրյանը նվերը ձեռքին մոտենալիս է եղել իրեն, իրենց են մոտեցել ոստիկանության աշխատակիցները և իրեն հարցրել են, թե ինչու է խախտում կատարում, որի համար ինքը ներողություն է խնդրել։ Դրանից հետո, ոստիկանների հարցին, թե ով է ավտոմեքենայի սեփականատերը, Իշխանը պատասխանել է, որ ինքն է, և ոստիկանները վարորդական վկայական են պահանջել նրանից, սակայն նա հրաժարվել է ներկայացնել այն, ասելով, որ նրանք իրավունք չունեն իրենից վարորդական վկայական պահանջել։ Իշխանի և ոստիկանության աշխատակիցների միջև վեճ է սկսվել, որից հետո իրենց տարել են ոստիկանության բաժին, իսկ ավտոմեքենան՝ տուգանային հրապարակ։ Ոստիկանության բաժնում ավտոմեքենայի բանալիներն Իշխանն է իր գրպանից հանել ու տվել նրանց։ Ինքը չի իմացել, որ Ի.Խաչատրյանն ինչ-որ վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ ակտի տակ է ստորագրել կամ որ զեկուցագիր է կազմվել, որ իբրև ավտոմեքենայի ղեկին Ի.Խաչատրյանն է եղել, քանի որ այդ ժամանակ ինքը 5 րոպեով իր ծանոթներից մեկի հետ է զրուցելիս եղել։ Ոստիկանության բաժնում ինքը չի ասել, որ ավտոմեքենայի ղեկին ինքն է եղել, քանի որ մտածել է, որ տուգանքն ինքը կվճարի։ Հետագայում ինքն ասել, որ ղեկին ինքն է եղել, ոչ թե Ի.Խաչատրյանը, ով ներկայացել է միայն ավտոմեքենայի սեփականատեր։
Վկա Կարեն Խաչատրյանի ցուցմունքի համաձայն՝ Իշխան Խաչատրյանն իր որդին է, ով աշխատում է իրեն պատկանող ընկերությունում՝ որպես ծրագրավորող։ Իշխանը վարորդական վկայական է ունեցել, որից զրկվել է ավտոմեքենան ոչ սթափ վիճակում վարելու պատճառով։ Իր անձնական օգտագործման համակարգիչը վերանորոգելու նպատակով իր ընկերությանը պատկանող <Մազդա> մակնիշի ավտոմեքենան հանձնել է Ի.Խաչատրյանին և Սերգեյ Չարչօղլյանին, սակայն ավտոմեքենան պետք է Ս.Չարչօղլյանը վարեր, քանի որ որդին զրկված է եղել վարորդական իրավունքից, և իր աչքի առջև Սերգեյը նստել է ավտոմեքենայի ղեկի մոտ։ Նույն օրը՝ երեկոյան, որդուց տեղեկացել է, որ նա և Սերգեյը բերման են ենթարկվել ոստիկանության բաժին։ Ինքն իմացել է, որ նրանք մուտք են գործել Արամի փողոց` երթևեկությանը հակառակ, և ավտոմեքենան կանգնեցնելուց ու դուրս գալուց հետո, փողոցում մոտեցել են ոստիկաններն ու նրանց տարել են ոստիկանության բաժին, իսկ ավտոմեքենան տեղափոխել են ՃՈ հատուկ պահպանման տարածք։ Ինքը նույպես գնացել է ոստիկանություն, որտեղ իրեն մի վարչական ակտ են ցույց տվել, որ իր որդին ընդունել է իր կատարած խախտումը։ Ինքն իր որդուց և Սերգեյից հարցրել է, թե ով է վարել ավտոմեքենան, և նրանք պնդել են, որ այն վարել է Սերգեյը։
Վկա՝ ՀՀ ոստիկանության <Ճանապարհային ոստիկանություն> ծառայության 1-ին սպայական գումարտակի 1-ին սպայական դասակի ավագ տեսուչ, Արթուր Ղափլանյանի ցուցմունքի համաձայն` 2016թ. փետրվարի 5-ին` ժամը 22-ի սահմաններում, ծառայություն իրականացնելիս, ՃՈ օպերատիվ կառավարման կենտրոնից կանչ ստանալով, որ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին կարգազանց վարորդ է տեղափոխվել, գնացել է նշված բաժին, որտեղ իրեն ներկայացրել են բաժնի աշխատակցի կողմից կազմված զեկուցագիրն այն մասին, որ Երևան քաղաքի Արամ փողոցում մուտքը արգելող ՃԵԿ-ի նշանի ազդման գոտում հակառակ երթևեկել է <Մազդա> մակնիշի 079 ԼԼ 01 հ/հ ավտոմեքենան, որի վարորդը Իշխան Խաչատրյանն է։
Ոստիկանության բաժնում իր հարցին, թե իրեն ներկայացրած երկու անձանցից ով է հանդիսանում <Մազդա> մակնիշի 079 ԼԼ 01 հ/հ ավտոմեքենայի վարորդը, որպես նշված ավտոմեքենայի վարորդ՝ իրեն ներկայացել է Իշխան Խաչատրյանը, ումից պահանջել է վարորդական վկայականը՝ վարչական իրավախախտման վերաբերյալ համապատասխան արձանագրություն կազմելու համար։ Սակայն նա հայտարարել է, որ վարորդական վկայականը գտնվում է շրջանում։ Դրանից հետո, ավտոմեքենան ՃՈ հատուկ պահպանման տարածք տեղափոխելու համար պահանջել է ավտոմեքենայի բանալին, որն էլ իր գրպանից հանելով՝ տվել է Իշխան Խաչատրյանը։ Ավտոմեքենան ինքը վարելով տարել է ՃՈ հատուկ պահպանման տարածք։ Դրանից հետո, ինքը վարչական իրավախախտման մասին արձանագրություն է կազմել, որին ծանոթանալուց հետո Ի.Խաչատրյանն իր ստորագրությամբ հաստատել է, որ համաձայն է կազմված վարչական իրավախախտման արձանագրության հետ։
Ոստիկանության բաժնում եղել են ամբաստանյալն ու նրա ընկերը և իր հարցերին պատասխանելիս ամբաստանյալը երբեք չի ասել, որ ինքն ավտոմեքենայի սեփականատերն է, այլ՝ ոչ թե վարորդը, իսկ նրա ընկերը նույնպես չի ասել, որ ինքն է վարել ավտոմեքենան։
Վկա՝ ՀՀ ոստիկանության Կենտրոնականի բաժնի ՔՀԲ-ի օպեր լիազոր, Վազգեն Թադևոսյանի ցուցմունքի համաձայն՝ 2016թ. փետրվարի 5-ին՝ երեկոյան, Երևան քաղաքի Արամի փողոցում ծառայություն իրականացնելիս մոտ 5 մետր տարածությունից նկատել է, թե ինչպես է <Մազդա> մակնիշի ավտոմեքենան երթևեկությանը հակառակ Տերյան փողոցի կողմից մուտք գործում Արամի փողոց և որոշակի տարածություն գնալուց հետո կանգնում հյուրանոցի մոտակայքում։ Ավտոմեքենային մոտենալիս` ղեկից իջել է վարորդը, ում ներկայացել է որպես ոստիկանության աշխատակից ու պահանջել անձը հաստատող փաստաթուղթ և ավտոմեքենայի փաստաթղթերը։ Վարորդը ներկայացրել է անձնագիրը և պարզվել է, որ նա Իշխան Կարենի Խաչատրյանն է։ Նա հրաժարվել է ներկայացնել պահանջված մյուս փաստաթղթերը՝ սկզբում պատճառաբանելով, որ դրանք տանն է մոռացել, իսկ հետո, խոսքը փոխելով, պատճառաբանել է որ ինքը չի հանդիսանում ՃՈ աշխատակից և դրանք իրենից պահանջելու իրավունք չունի։ Իր կողմից ծառայողական վկայականը ներկայացնելուց հետո Ի.Խաչատրյանն իրեն չի ասել, որ ինքը չի վարել ավտոմեքենան կամ, որ ինքը չէ վարորդը։ Նա ուղղակի հայտնել է, որ ավտոմեքենան ինչ-որ ՍՊ ընկերության է պատկանում և չի ասել, որ զրկված է վարորդական իրավունքից։ Այնուհետև, Ի.Խաչատրյանին ընկերոջ հետ հրավիրել է ոստիկանության Կենտրոնականի բաժին, որտեղ իր կողմից կազմվել է համապատասխան զեկուցագիր, և նյութերը փոխանցվել են ճանապարհային ոստիկանություն։
Վարորդի սթափության վիճակի զննության 03.06.2015թ. թիվ 102732 արձանագրության համաձայն՝ զննության ենթարկված Իշխան Խաչատրյանի մոտ առկա է եղել ալկոհոլային հարբածություն։
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 03.06.2015թ. թիվ ԱԹ 309822 արձանագրության համաձայն՝ Իշխան Խաչատրյանը տրանսպորտային միջոցը վարել է ոչ սթափ վիճակում, ինչի համար 05.06.2015թ. որոշմամբ ՀՀ ՎԻՎ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 1-ին մասով նրան նկատմամբ նշանակվել է 100.000 ՀՀ դրամ տուգանք։
Տրանսպորտային միջոցն արգելանքի դնելու վերաբերյալ 03.06.2015թ. արձանագրության համաձայն՝ արգելանքի տակ է դրվել Իշխան Խաչատրյանի կողմից վարած տրանսպորտային միջոցը։
Վարորդի սթափության վիճակի զննության 13.06.2015թ. թիվ 102911 արձանագրության համաձայն՝ զննության ենթարկված Իշխան Խաչատրյանի մոտ առկա է եղել ալկոհոլային հարբածություն։
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 13.06.2015թ. թիվ ԱԹ 338574 արձանագրության համաձայն՝ Իշխան Խաչատրյանը մեկ տարվա ընթացքում կրկին ոչ սթափ վիճակում վարել է տրանսպորտային միջոց, ինչի համար 29.06.2015թ. որոշմամբ ՀՀ ՎԻՎ օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն մեկ տարի ժամկետով զրկվել է տրանս-որտային միջոցներ վարելու իրավունքից։
ՀՀ ոստիկանության ՔՀԲ օպեր լիազոր Վ.Թադևոսյանի 05.02.2016թ. զեկուցագրի համաձայն՝ Արամ-Տերյան փողոցից դեպի Արամ-Աբովյան փողոց հակադարձ երթևեկել է <Մազդա> մակնիշի 079 ԼԼ 01 պետհամարանիշի ավտոմեքենան, որը վարել է Իշխան Կարենի Խաչատրյանը։
Վարչական իրավախախտման վերաբերյալ 05.02.2016թ. արձանագրության համաձայն՝ վարորդը մուտք է գործել <Մուտքն արգելվում է> նշանի ազդման գոտի և երթևեկել՝ իր մոտ չունենալով վարորդական վկայական։
Արձանագրության ներքևի հատվածում Ի.Խաչատրյանն ստորագրել է և իր ձեռքով գրառել, որ ինքը չունի վարորդական իրավունքի վկայական։
<Արձանագրությունները և որոշումները՝ որպես այլ փաստաթուղթ ապացույց ճանաչելու> մասին 17.03.2016թ. որոշման համաձայն՝ վերը նշված փաստաթղթերը ճանաչվել են այլ ապացույց։
Նման պայմաններում, անդրադառնալով ամբաստանյալի վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին ու արտահայտած պնդումներին` դատավարական իրավունքի խախտումներ թույլ տալու, վիճարկվող դատական ակտի հիմքում դրված ապացույցներն ըստ էության վիճարկելու և այլնի վերաբերյալ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ քննարկվող պարագայում, դրանք որևէ կերպ չեն ազդել վիճարկվող ապացույցներում տեղ գտած տեղեկությունների և փաստական տվյալների հավաստիության, այդ թվում նաև սույն գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Վերը բերված հիմնավորումներով, ամբաստանյալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից դատավարական նորմերի այնպիսի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք ազդել են գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա:
Հետևաբար, վերը բերված հիմնավորումներով, ամբաստանյալի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները դատավարական իրավունքի խախտման և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, բավարար չափով փաստարկված չեն և դրանք բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Ապացույցների գնահատման և համադրման տեսանկյունից, վերաքննիչ դատարանն արձանագրում է, որ քննարկվող դեպքում, դրանցում առկա մեղադրական տվյալները բավարար են հանգելու այն հետևության, որ ամբաստանյալը կատարել է իրեն մեղսագրված արարքը:
Վերաքննիչ դատարանը, վերլուծության ենթարկելով ամբաստանյալի գործի քննության ընթացքում տված ցուցմունքները, դրանք համադրելով գործով ձեռք բերված ապացույցների հետ, գտնում է, որ դրանք չեն հերքում պատշաճ իրավական ընթացակարգի պահպանմամբ ձեռք բերված ապացույցներում առկա այն տեղեկություններն ու փաստական տվյալները, որոնք հանգեցնում են ամբաստանյալի մեղավորությանը:
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալի կողմից բերված պատճառաբանություններին` իրեն մեղավոր չճանաչելու և այլնի վերաբերյալ, ապա դրանք վերաքննիչ դատարանի գնահատմամբ ոչ արժանահավատ են, ըստ էության չեն բխում գործի օբյեկտիվ տվյալներից, որով փորձ է արվում հնարավորինս խուսափել քրեական պատասխանատվությունից:
Այսինքն, այդ առնչությամբ ամբաստանյալի կողմի ներկայացված պատճառաբանություններն ու արտահայտած պնդումներն ինքնին ամբաստանյալ Իշխան Խաչատրյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքի կատարումը բացառող դիտարկվել չեն կարող:
Այսպիսով, վերլուծելով գործի փաստական տվյալները, գնահատելով ինչպես յուրաքանչյուր ապացույց, այնպես էլ դրանք իրենց համակցությամբ, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ ամբաստանյալ Իշխան Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրված արարքը որակված է ճիշտ:
Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Իշխան Խաչատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված արարքի քրեաիրավական որակման հարցում հանգել է վերջնական ճիշտ հետևության, հետևաբար վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու և վերջինիս նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու հիմքեր չկան:
Վերը բերված հիմնավորումներով, ամբաստանյալ Իշխան Խաչատրյանի կողմից ներկայացրած վերաքննիչ բողոքի հիմքերին և հիմնավորումների սահմաններում, վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ սույն գործով դատական ակտ կայացնելիս ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի կողմից նյութական և դատավարական նորմերի խախտումներ թույլ չեն տրվել, որոնք կարող էին ազդել գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, կոնկրետ դեպքում, ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանն ըստ էության հանգել է ճիշտ հետևության:
Հետևաբար, նշվածի վերաբերյալ ամբաստանյալ Իշխան Խաչատրյանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանությունները և այդ առնչությամբ ներկայացված պնդումները՝ իր իսկ կողմից հանցանքի կատարումը բացառելու, իր նկատմամբ արդարացման դատական ակտ կայացնելու և այլնի վերաբերյալ, քննարկվող պարագայում, անհիմն են և այն բավարարելու առումով որևէ իրավական հետևանք առաջացնել չեն կարող:
Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածներով, վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

Իշխան Կարենի Խաչատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 243.1-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 16.12.2016թ. դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ ամբաստանյալ Ի.Խաչատրյանի ներկայացված վերաքննիչ բողոքը մերժել:
Սույն որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան` հրապարակվելու պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ
Իսկականի հետ ճիշտ է.

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ա.ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ