ԵԿԴ/0064/01/16



ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև` Վերաքննիչ դատարան) հետևյալ կազմով`

Նախագահող դատավոր` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
դատավորներ՝ Ա.ԱԶԱՐՅԱՆ
Մ.ՊԱՊՈՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի
մասնակցությամբ`
մեղադրող` Հ.Հակոբյանի
պաշտպան` Ռ.Ամիրխանյանի
ամբաստանյալ` Ս.Զաքարյանի


2016 թվականի հունիսի 28-ին Երևան քաղաքում


դռնբաց դատական նիստում, ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործով վարչության դատախազ Հ.Հակոբյանի և ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանի շահերի պաշտպան՝ Ռ.Ամիրխանյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա, վճռաբեկության կարգով քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1.Գործի դատավարական նախապատմությունը և փաստական հանգամանքները.
Սմբատ Գագիկի Զաքարյանը, բնակվելով Բելգիայի Թագավորությունում և 2015 թվականի հունիսի 27-ից նշված երկրում սպանություն կատարելու կասկածանքով գտնվելով Բելգիայի Թագավորության իրավապահ մարմինների կողմից հայտարարված միջազգային հետախուզման մեջ, 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ին հայտնաբերվել և ձերբակալվել է Երևան քաղաքում:
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան)՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 06-ի որոշմամբ Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ կիրառվել է ժամանակավոր կալանավորում 30 (երեսուն) օր ժամկետով՝ մինչև 2015 թվականի դեկտեմբերի 04-ը:
2015 թվականի նոյեմբերի 26-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչ Գ.Մելիքջանյանի որոշմամբ հարուցվել և վարույթ է ընդունվել թիվ 58216715 քրեական գործը՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2015 թվականի նոյեմբերի 30-ին Սմբատ Զաքարյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ և նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով՝ այն բանի համար, որ նա, բնակվելով Բելգիայի Թագավորությունում և 2015 թվականի հունիսի 27-ից՝ նշված երկրում սպանություն կատարելու կասկածանքով գտնվելով Բելգիայի Թագավորության իրավապահ մարմինների կողմից հայտարարված հետախուզման մեջ, 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ին հայտնաբերվել և ձերբակալվել է Երևան քաղաքում, մինչդեռ, ըստ սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համակարգի տվյալների՝ 2007 թվականի նոյեմբերի 23-ին Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել է Հայաստանի Հանրապետությունից, որից հետո առանց պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը և մուտք գործել Հայաստանի Հանրապետություն:
Առաջին ատյանի դատարանի 2015 թվականի դեկտեմբերի 04-ի որոշմամբ Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը՝ 2 (երկու) ամիս ժամկետով, կալանավորման սկիզբը հաշվելով 2015 թվականի դեկտեմբերի 04-ից:
Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի հունվարի 29-ի որոշմամբ Սմբատ Զաքարյանին կալանավորման տակ պահելու ժամկետը երկարացվել է 2 (երկու) ամսով՝ մինչև 2016 թվականի ապրիլի 04-ը:
2016 թվականի մարտի 22-ին քրեական գործն ըստ մեղադրանքի՝ Սմբատ Զաքարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան:
Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԿԴ/0064/01/16 դատավճռով Սմբատ Գագիկի Զաքարյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցագործության կատարման մեջ և նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ՝ ազատազրկում 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով։
Վճռվել է նաև՝ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի նկատմամբ ընտրված խափանման միջոցը` կալանավորումը, թողնել անփոփոխ մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը՝ նշանակված պատժի կրման սկիզբը հաշվելով 2015 թվականի դեկտեմբերի 04-ից։
Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 29-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործով վարչության դատախազ, գործով մեղադրող՝ Հ.Հակոբյանը, որը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2016 թվականի մայիսի 27-ին:
Վերոնշյալ դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է բերել նաև ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանի շահերի պաշտպան՝ Ռ.Ամիրխանյանը, որը Վերաքննիչ դատարանում ստացվել է 2016 թվականի հունիսի 01-ին:
Վերաքննիչ բողոքների դեմ գրավոր պատասխան չի ներկայացվել:
Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հունիսի 17-ի որոշմամբ մեղադրողի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են վարույթ և նշանակվել քննության 2016 թվականի հունիսի 28-ին:

2.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջները.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում են հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
Բողոք բերած անձ՝ գործով մեղադրող Հ.Հակոբյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԿԴ/0064/01/16 քրեական գործով կայացրած դատավճիռը պատժի մասով անհիմն է և ենթակա փոփոխման:
Վկայակոչելով սույն քրեական գործով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով Սմբատ Զաքարյանին առաջադրված մեղադրանքի էությունը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի ՎՔ-201/07, Գ.Ավետիսյանի և Ա.Հովակիմյանի վերաբերյալ 2010 թվականի նոյեմբերի 5-ի թիվ ԵՄՔԴ/0164/01/09 Է.Հայրապետյանի վերաբերյալ 2010 թվականի օգոստոսի 27-ի թիվ ՍԴ/0293/01/09, գործերով արտահայտած իրավական դիրքորոշումները՝ բողոքաբերը գտել է, որ միմյանց փոխլրացնող ու զարգացնող վերոնշյալ իրավական դիրքորոշումները հստակ և կայուն իրավական հիմք են դատարանների կողմից պատիժ նշանակելիս արդարացիության սկզբունքի պահպանման համար։ Այդ դիրքորոշումներով հնարավորինս դետալային հստակություն է մտցված այն հարցում, թե ինչ հանգամանքներ և ինչ շեշտադրմամբ պետք է հաշվի առնեն դատարանները՝ անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս և ինչ թույլատրելի հայեցողության շրջանակներում դրանք պետք է գնահատեն։
Բողոքաբերը նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս, որպես նրա անձը բնութագրող դրական հանգամանք, հաշվի է առել նրա՝ նախկինում դատապարտված չլինելը, ինչպես նաև նրա խնամքին մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների առկայությունը։
Ըստ բողոքաբերի, մեկ տարի վեց ամիս ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ որոշում կայացնելիս՝ Առաջին ատյանի դատարանն օբյեկտիվ ստուգման ու գնահատման չի ենթարկել ամբաստանյալի կողմից կատարված հանցանքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանն ու բնույթը, դրա կատարման հանգամանքները, հաշվի չի առել օրենքով պաշտպանվող հարաբերությունների սոցիալական նշանակությունը, բնույթը, որոնք բարձրացնում են ամբաստանյալի կատարած հանցագործության վտանգավորության աստիճանը։
Առաջին ատյանի դատարանը, ապացուցված համարելով Սմբատ Զաքարյանի մեղավորությունը վերջինին մեղսագրվող հանցագործության մեջ, խախտելով պատժի նշանակման՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքով ամրագրված սկզբունքները, ինչպես նաև հակառակ սույն բողոքում նշված՝ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների, նշանակել է նրա կատարած արարքին և դրա կատարման հանգամանքներին ոչ համաչափ պատիժ։ Մասնավորապես՝ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից հաշվի չի առնվել այն հանգամանքը, որ Սմբատ Զաքարյանը, սպանություն կատարելու կասկածանքով, գտնվելով միջազգային հետախուզման մեջ, քրեական պատասխանատվությունից խուսափելու, իրավապահ մարմիններից թաքնվելու նպատակով կատարել է հանցավոր ոտնձգություն՝ ուղղված ՀՀ պետական սահմանի անձեռնմխելիության պաշտպանությանն ուղղված հասարակական հարաբերությունների դեմ, որպիսի հանգամանքները էականորեն բարձրացնում են արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։
Ինչ վերաբերում է Սմբատ Զաքարյանի առողջական խնդիրներ ունենալու հանգամանքին, որը Առաջին ատյանի դատարանի կողմից արձանագրվել է որպես պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք, ապա, ըստ բողոքաբերի, Առաջին ատյանի դատարանը որևէ փաստարկով չի հիմնավորել, թե ինչքանով է այն նվազեցրել անձի կամ նրա կատարած արարքի հանրային վտանգավորությունը։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 3801-րդ հոդվածը, հաշվի առնելով գործի տվյալները, կատարված արարքի վտանգավորության աստիճանը և դրա կատարման հանգամանքները՝ բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը, Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ 1 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկման դատապարտելով, թույլ է տվել դատական սխալ՝ նյութական իրավունքի խախտում, որը ազդել է գործի ելքի վրա։
Վերոգրյալի հիման վրա գործով մեղադրող Հ.Հակոբյանը բառացիորեն խնդրել է հետևյալը.
«Բողոքը բավարարել։
Բեկանել և փոփոխել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԵԿԴ/0064/01/16 քրեական գործով կայացրած՝ 2016 թվականի ապրիլի 29-ի դատավճռը և Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ նշանակել պատիժ՝ ազատազրկում 2 տարի ժամկետով»:
Բողոք բերած անձ՝ պաշտպան Ռ.Ամիրխանյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը գտել է, որ սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Սմբատ Զաքարյանին մեղսագրված հանցավոր արարքն ապացուցված չէ, դատավճիռը որևէ հիմնավորում չունի, բացի այդ, քրեական գործերի ընդդատության կանոնների կապակցությամբ սույն գործով առկա է օրենքի միատեսակ կիրառության խնդիր և Առաջին ատյանի դատարանը, 2016 թվականի ապրիլի 29-ին կայացրած թիվ ԵԿԴ/0064/01/16 դատական ակտով, Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ թույլ է տվել դատավարական իրավունքի նորմերի այնպիսի խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա:
Վկայակոչելով սույն քրեական գործով ամբաստանյալ Սմբատ Զաքարյանին առաջադրված մեղադրանքի էությունը՝ բողոքաբերը գտել է, որ մեղադրանքի որոշումից տառացի հասկացվում է, որ Սմբատ Զաքարյանը մեղադրվում է այն բանի համար, որ 2007 թվականի նոյեմբերի 23-ից հետո նրա ՀՀ պետական սահմանը հատելու վերաբերյալ սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համակարգում տվյալներ չկան, որն էլ հիմք է տվել ենթադրելու, որ վերջինն առանց պատշաճ թույլ¬տվության հատել է ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը։
Վկայակոչելով գործով վկաներ Նաիրա Մկրտչյանի և Նազելի Կարախանյանի ցուցմունքները, բողոքաբերը նշել է, որ ապացույցի վերաբերելիությունը դա ապացույցի կարողությունն է իր բովանդակությամբ ծառայելու ապացուցման առարկայի մեջ մտնող հանգամանքները, գործի քննության և լուծման համար նշանակություն ունեցող այլ տվյալները բացահայտելուն և հաստատելուն։ Այլ խոսքով՝ ապացույցի վերաբերելիության հատկանիշն արտացոլվում է ապացույցի և գործի քննաթյան ու լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքների միջև կապը։
Բողոքաբերը նշել է, որ վկաներ Նաիրա Մկրտչյանի և Նազելի Կարախանյանի ցուցմունքներում որևէ տվյալ չկա Սմբատ Զաքարյանի կողմից առանց պատշաճ թույլտվության ՀՀ պահպանվող պե¬տական սահմանը հատելու հանգամանքը հիմնավորելու վերաբերյալ, նրանց ցուցմունքները որևէ կերպ չեն հիմնավորում, նույնիսկ չեն էլ հերքում ամբաստանյալին մեղսագրվող մեղադրանքը, այսինքն՝ այս ցուցմունքները որևէ կերպ չեն կարող վերաբերելի համարվել իր պաշտպանյալին առաջադրված մեղադրանքի հետ և չեն կարող օգտագործվել որպես մեղադրանքը հիմնավորող վերաբերելի ապացույց։
Ըստ բողոքաբերի, հիշյալ ապացույցների օգտագործումն անթույլատրելի է, հետևաբար նա համապատասխան միջնորդություն է ներկայացրել Առաջին ատյանի դատարանին, որպեսզի հիշյալ վկաների ցուցմունքները հանվեն ապացույցների շարքից, սակայն վերջնական դատական ակտով՝ Առաջին ատյանի դատարանն անդրադարձ չի կատարել և հիշյալ ցացմունքները ապացույցների շարքից չեն հանվել, ինչը կարելի է արձանագրել որպես խախտում և դատական ակտը բեկանելու հիմք։
Բողոքաբերը գտել է, որ ապացույց ճանաչված՝ սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում պահպանված՝ Սմբատ Զաքարյանի սահմանահատումների պատմության տվյալները պարանակող փաստաթղթերով և ՀՀ ոստիկանության ինտերպոլի ազզային-կենտրոնական բյուրոյի 01.12.2015 թվականի թիվ 9/A-4398-PE5/306/65/15, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ՀՀԳՎ 15.12.2015 թվականի թիվ 2/2/2-12030, ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ 10/3-3-5/30 գրություններով, ըստ էության, հղում է կատարված սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համակարգում եղած նույն տվյալների վրա, այսինքն՝ տեղեկատվության ստացման աղբյուրը նույնն է: Սմբատ Զաքարյանին մեղսագրվող մեղադրանքի հիմքում որպես «ապացույց» օցտացործվել է՝ սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համա¬կարգում եղած տվյայները, համաձայն որի Սմբատ Զաքարյանը 2007 թվականին՝ մեկնել է Հայաստանի Հանրապետությունից, սակայն նրա ՀՀ ժամանելու վերաբերյալ տեղեկություն չկա։
Ըստ բողոքաբերի, «Սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համակարգ» անվանումն ինքնին խոսում է այն մասին, որ դա էլեկտրոնային կառավարվող համակարգ է, որի ճշգրիտ աշխատանքը և տվյալների գրանցումն ու տրամադրումը կապված է ավտոմատացված համակարգի հետ։ Թե որքանով է այդ համակարգը ճիշտ գործում, ինչպես են դրանցում այդ տվյալները մուտքագրվում և ամրագրվում, արդյոք կարող է սահմանային էյեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համակարգը սխալվել, թե ոչ, տոկոսային առումով որքան է դրա սխալվելու հնա¬րավորությանը և նմանատիպ կարևոր այլ հարցեր՝ նախաքննությամբ չեն ստուգվել, այդ ուղղությամբ ընդհանրապես քննություն չի կատարվել և նշված հարցերի պատասխանները չեն պարզաբանվել նաև դատաքննության ընթացքում, որպիսի հանգամանքը պաշտպանական կողմի համար հիմք է տայիս փաստելու, որ այդ համակարգը ճիշտ չի գործում և Սմբատ Զաքարյանի՝ ՀՀ ժամանելու վերաբերյալ տվյայներն այնտեղ ուղղակի տեխնիկական խնդիրների պատճառով չեն արձանագր¬վել, իսկ հակառակը հիմնավորող որևէ ապացույց քրեական գործի նյութերում ուղղակի գոյություն՝ չունի։
Ըստ բողոքաբերի, անհրաժեշտ էր, որպեսզի քննիչը ընթերակաների մասնակցությամբ զններ և արձանագրեր սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համակարգում Սմբատ Զաքարյանի՝ ՀՀ ժամանելու վերաբերյալ տվյալների բացակայության հանգամանքը։
Հակառակ դեպքում, կարելի է փաստել, որ ապացույց ճանաչված՝ Ա4 ձևաչափի թղթի վրա, իբր ՍԷԿՏ համակարգից հանված՝ Սմբատ Զաքարյանի սահմանահատումների պատմության տվյայները ոչ լիարժեք են տպվել՝ միտումնավոր կամ ոչ միտումնավոր կերպով, քանի որ տրամադրված այդ տվյայների ինքնությունն ու հավաստիությունը հաստատող որևէ ստորագրություն փաստաթղթերի տակ գոյություն չունի, ինչն ըստ բողոքաբերի, կասկածի տակ է դնում դրա հավաստիության հարցը և նման փաստաթուղթը չի կարող որպես ապացույց օգտագործվել։
ՍԷԿՏ համակարգն անձի վերաբերյալ տեղեկատվությունը տրամադրում է անձնագրային տվյալների և ծննդյան տարեթվի հիման վրա։ Միայն անձի անուն, ազգանուն և հայրանունը նշելով ՍԷԿՏ համակարգը չի կարող նույնականացում կատարել և ստույգ տվյալներ հաղորդել։
Նման պայմաններում, արդյոք չէր կարող Սմբատ Զաքարյանը օրինական ճանապարհով Հայաստան վերադառնալ վերադարձի վկայականով կամ մեկ այլ երրորդ երկրի կողմից տրված օրինական փաստաթղթով՝ քրեական գործով պարցված չէ և այդ ուղղությամբ քննություն չի կատարվել։
Նախաքննության ընթացքում քննություն չի կատարվել, չեն հարցաքննվել համապատաս¬խան մասնագետները, ՀՀ պետական սահմանային անցակետերում ծառայություն իրականացնող աշխատակիցները և չի բացառվել որևէ աշխատակցի անփութության արդյունքում Սմբատ Զաքար¬յանի տվյայները սահմանային անցագրային կետում չարձանագրելու, ՍԷԿՏ համակարգում չմուտ¬քագրելու հանգամանքը, ուստի նման պայմաններում ենթադրել, որ Սմբատ Զաքարյանն առանց պատշաճ թույլտվության է հատել ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը և մուտք գործել Հայաստանի Հանրապետություն, ըստ բողոքաբերի, անթույլատրելի է և հիմքից զուրկ։
Միայն ապացույցների հիման վրա են հաստատվում դեպքը և հանգամանքները, այսինքն՝ կատարման ժամանակը, տեղը, եղանակը և այլն։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ հոդվածը՝ բողոքաբերը գտել է, որ Սմբատ Զաքարյանին առաջադրված մեղադրանքի որոշումից, ինչպես նաև սույն քրեական գործի նյութերից չի երևում և ապացուցված չէ, թե երբ է տեղի ունեցել դեպքը, որտեղ է այն տեղի ունեցել, ՀՀ պետական սահմանը Սմբատ Զաքարյանը սահմանային որ կետով, որ տարածքով է հատել, ինչ հանգամանքներում, ինչ եղանակով, պետական սահմանի հատումը կատարվել է օրինական ճանապարհով, անցման կետերը շրջանցելով, թե անցման կետով, սակայն առանց համապատասխան փաստաթղթի և այլն։
Ըստ բողոքաբերի, նախաքննությունը կատարվել է թերի, իսկ Սմբատ Զաքարյանի մեղավորությունն ապացուցված չէ։
Վկայակոչելով Առաջին ատյանի դատարնի դատավճռի պատճառաբանությունները, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 365-րդ հոդվածի 2-րդ մասը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Մ.Հակոբյանի վերաբերյալ 2013 թվականի մայիսի 8-ի թիվ ԵԿԴ/0168/01/12 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանն անհաղորդ է մնացել վերոհիշյալ դիրքորոշումներին և առանց որևէ հիմքի հաստատված է համարել այն, որ սույն քրեական գործով Սմբատ Զաքարյանն ապօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը։
Ըստ բողոքաբերի, հարց է առաջանամ, թե ինչ եղանակով է Սմբատ Զաքարյանը հատել ՀՀ պետական սահմանը, միգուցե նա հատել է օրինական ճանապարհով, իսկ դրա հակափաստարկ ապացույցները չկան և նման պայմաններում Սմբատ Զաքարյանին՝ նրան մեղսագրվող հանցավոր արարքի կատարման մեջ ճանաչել մեղավոր՝ մեղմ ասած անթույլատրելի է և այդպիսի հետևության գալը որևէ կերպ ապացուցված և արդարացված չէ։
Բողոքաբերը նշել է, որ գործերի պատշաճ ընդդատությունը, որպես արդար դատաքննության անհրաժեշտ բաղկացուցիչ, հիմնարար իրավական արժեք է։
Դրա հիմնարար բնույթը բխում է արդար դատաքննության ինստիտուցիոնալ տարրից՝ անկախ, անկողմնակալ, իրավասու և օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան ապահովելու պետության պոզիտիվ պարտականությունից։ Իսկ այդ պարտականությունն իր հերթին ամրագրված է ՀՀ Սահմանադրությամբ, ՀՀ քրեական դատա¬վարության օրենսգրքով, քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագրով, և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» Եվրոպական կոնվենցիայով։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի 5-րդ մասը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 47-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 49-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 50-րդ հոդվածը, բողոքաբերը գտել է, որ վերոնշյալ հոդվածներում ամրագրված կանոնը պետք է կիրառվի միայն այն ժամանակ, երբ վարույթն իրականացնող դատարանը գործը վարույթ ընդունելիս չգիտեր և չէր կարող իմանալ, որ տվյալ գործն իրեն ընդդատյա չէ։ Դա վերաբերում է միայն այն դեպքերին, երբ սխալ ընդդատության մասին վկայող հանգամանքն ի հայտ է եկել դատաքննության ընթացքում ապացույցների հետազոտման արդյունքում։ Իսկ եթե սխալ ընդդատության մասին վկայող հանգամանքները քրեական գործը դատարան ուղարկելիս արդեն իսկ եղել են գործի նյութերում, ապա ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 49-րդ հոդվածի 2-րղ մասը չի կարող կիրառվել։ Դրա փոխարեն պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 49-րդ հողվածի 1-ին մասը և գործն ուղարկվի ըստ ընդդա¬տության։
Ըստ բողոքաբերի, սույն քրեական գործով կատարված թերի և մակերեսային քննության արդյունքում չի պարզվել գործի ընդդատաթյան հարցը լուծելու համար հատկանշական տարրական հանգամանք¬ներ և Առաջին ատյանի դատարանի համար սույն քրեական գործը վարույթ ընդունելիս, իսկ հետագայում ապացույցները հետագոտելիս պարզ է եղել, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի սպասարկող դատա¬կան տարածքում ՀՀ պետական սահման, սահմանային անցման կետեր չկան, հետևաբար Սմբատ Ջաքարյանը չէր կարող այդ դատարանի սպասարկող դատական տարածքում ՀՀ պետական սահման հատել և այդ հանցավոր արարքը որևէ կերպ չի կարող համարվել Երեան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընղհանուր իրավասության դատարանի սպասարկող դատական տարածքում կատարված հանցագործություն, ուստի Առաջին ատյանի դատարանի համար ակնհայտ է եղել, որ առկա է գործի ընդդատության խախտում, սակայն այս հանգամանքը որևէ կերպ խոչընդոտ չի հանդիսացել, որպեսզի Առաջին ատյանի դատարանը քննի այդ գործը և կայացնի մեղադրական դատավճիռ։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 11-րդ կետը, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի հունիսի 13-ի թիվ ԵԿԴ/0211/01/10 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը՝ բողոքաբերը գտել է, որ երբ սույն քրեական գործի նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազը հաստատել է մեդադրական եզրակացությունը և լուծել գործի քննության ընդդատության հարցը, ինչպես նաև՝ Առաջին ատյանի դատարանը, երբ քրեական գործն ընդունել է վարույթ և նշանակել դատաքննություն, այդ ժամանակվանից սկսած խախտվել է սույն գործի քննության ընդդատության հարցը և այդ խախտումը պարզ է եղել ի սկզբանե։
Բողոքաբերը նշել է, որ պաշտպանական ճառով անդրադարձել է սույն քրեական գործի քննության ընդդատության խախտմանը՝ այդ հարցի վերաբերյալ հրավիրել է դատարանի ուշադրությունը, սակայն Առաջին ատյանի դատարանն անտեսել է այդ խախտումը՝ իր կայաց¬րած դատավճռում ընդունելով այն, որ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջան¬ների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական տարածքում ՀՀ պետական սահման և սահմանային անցման կետեր չկան, սակայն, կողմնակալ վերաբերմունք ցուցաբերելով և ամեն գնով ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննված քրեական գործով մեղադրող դատավճիռ կայացնելու ցանկությամբ, իր դատավճռում նշել է հետևյալը՝ «Այնուամենայնիվ դատարանն արձանագրում է, որ նման պայմաններում կիրառելի է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի դրույթն առ այն, որ երկու կամ ավելի հանցագործությունների վերաբերյալ գործերն առաջին ատյանի տարբեր դատարաններին ընդդատյա չլինելու դեպքում դրանք միացնելիս գործը քննում է այն դատարանը, որի դատական տարածքում ավարտվել է տվյալ գործով մինչդատական վարույթը։ Հաշվի առնելով այն, որ քրեական գործով վարույթն իրականացվել ու ավարտվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական մարմնում, որը գտնվում է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական տարածքում, հետևաբար քրեական գործն ընդդատյա է հիշյալ դատարանին»։
Ըստ բողոքաբերի, հարց է առաջանում, թե ինչ երկու կամ ավելի հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը միացնելու կամ այդպիսի միացված գործերի մասին է նշում Առաջին ատյանի դատարանը, որպիսի պայմաններում կարող է կիրառելի լինել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի դրույթը։
Բողոքաբերը գտել է, որ սույն քեական գործով երկու կամ ավելի հանցագործությունների վերաբերյալ խոսք չկա, այդպիսի գործերն իրար միացված չեն և նման պայմաններում կիրառելի չէ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 48-րդ հոդվածը։
Բողոքաբերը նշել է, որ պատշաճ ընդդատության հիմնարար իրավական նշանակութ¬յունն այն է, որ յուրաքանչյուր կոնկրետ քրեական գործը քննող դատարանի որոշման հստակ կանոնների առկայությունը և դրանց կանխատեսելի գործադրումն անհրաժեշտ պայման են կողմ¬նակի դիտորդի մոտ այնպիսի համոզմունք ձևավորելու համար, որ տվյալ կոնկրետ քրեական գործը քննող դատարանը և դատավորը նախատրամադրվածություն չունեն, և տվյալ գործը վարույթ ընդունելիս սուբյեկտիվիզմն ու կամայականությունը բացառված են եղել։
Քրեական գործերի ընդդատության որոշման հստակ, կամայականությունը բացառող կանոնների առկայությունը և գործադրումը պարտադիր նախապայման են արդարադատության մատչելիության պատշաճ երաշխավորման համար։
Բողոքաբերը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանի սուբյեկտիվիզմն ու կամայականությունը կասկած են հարուցում նաև այն առումով, որ սույն քրեական գործով նախագահող դատավոր՝ Մ.Մակյանի կողմից կայացվել է և 2015 թվականի դեկտեմբերի 04-ի որոշումը՝ Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց կալանավորում կիրառելու մասին, և 2016 թվականի հունվարի 29-ի որոշումը՝ մեդադրյալի կալանքի տակ պահելու ժամկետը երկարացնելու մասին և սույն բողոքարկվող դատավճիռը: Նշված ոչ մի դեպքում պաշտպանական կողմի ներկայացված ոչ մի օբյեկտիվ պատճառաբանություն և փաստարկ Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի չի առել և դրանց պատշաճ վերաբերմունք չի ցուցաբերել:
Անդրադառնալով նաև բողոքարկվող դատական ակտով Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ սահմանված պատժին, վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասը, գտել է, որ սույն քրեական գործով ղատաքննաթյան ընթացքում մեղադրողն իր մեղադրական ճառում չի պատճառաբանել, թե ինչու ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված նվազ խիստ պատիժը՝ տուգանքը կամ օրինակ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառմամբ նշանակված պատիժը պայմանակա¬նորեն չկիրառելով փորձաշրջան սահմանելը, չեն կարող ապահովել պատժի նպատակները, որն ավելի համաչափ կլինի Սմբատ Զաքարյանի անձին, սույն քրեական գործով վերևում նշվածին, ինչպես նաև՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներին, որով էլ կարող է ապահովել արդարացի պատժի նպատակների իրագործումը։
Հղում կատարելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ և 398-րդ հոդվածների 4-րդ կետերին, ՀՀ քրեական դատավարուրյան օրենսգրքի 360-րդ հողվածի 1-ին մասի 6-8-րդ կետերին, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածին, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի՝ Թ.Տեր-Գրիգորյանի վերաբերյալ 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի թիվ ՎԲ-192/07, Կ.Հարությունյանի վերաբերյալ 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07, Հ.Հաբաշյանի վերաբերյալ 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի ՎԲ-145/07, Ա.Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի օգոստոսի 30-ի ՎԲ-142/07, Ա.Մինասյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի հոկտեմբերի 26-ի ՎԲ-185/07, Կ.Հարությանյանի վերաբերյալ 2007 թվականի նոյեմբերի 30-ի թիվ ՎԲ-201/07, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումներով արտահայտած իրավական դիրքորոշումներին՝ բողոքաբերը գտել է, որ սույն քրեական գործով Առաջին ատյանի դատարանը հնարավորություն ուներ նաև Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին, ինչը նույնպես չի կատարել և վերևում նշված խախտումների պարագայում նման մոտեցում դրսևորելու դեպքում դժվար թե Սմբատ Զաքարյանն այդ դատական ակտը բողոքարկեր։
Անդրադառնալով Սմբատ Զաքարյանի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքներին՝ բողոքաբերը գտել է, որ Սմբատ Զաքարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ գործում չկան, ինչն արդարացիորեն փաստել է նաև մեղադրողը։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 4-րդ և 9-րդ կետերը, Ս.Սարգսյանի վերաբերյալ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի արտահայտած իրավական դիրքորոշումը՝ բողոքաբերը գտել է, որ ինչ վերաբերում է Սմբատ Զաքարյանի անձը բնութագրող, ինչպես նաև՝ պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքներին, ապա հարկ է նշել, որ նրան մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, որը համարվում է միջին ծանրության հանցագործություն։ Սմբատ Զաքարյանն ընդունել է իրեն աոաջադրված մեղադրանքը, անկեղծորեն զղջացել կատարածի համար և դրանով, ըստ էության, նաև աջակցել է հանցագործության բացահայտմանը։ Բացի այդ, Սմբատ Զաքարյանի խնամքին են գտնվում երեք անչափահաս երեխաները՝ 2005 թվականին ծնված Անահիտ Զաքարյանը, 2008 թվականին ծնված Մարի Զաքարյանը և 2015 թվականին ծնված Գավիթ Զաքարյանը։
Ըստ բողոքբերի, Առաջին ատյանի դատարանը պարտավոր էր որպես Սմբատ Զաքարյանի պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք դիտել նաև այն, որ նա դատված և արատավորված չէ, ունի մշտական բնակության վայր, միջնակարգ կրթություն, ամուսնացած է, խնամքին ունի երեք անչափահաս երեխա և հանդիսանում է ընտանիքի միակ խնամակալը: Բացի այդ, Սմբատ Զաքարյանն ունի առողջական խնդիրներ, փոքր տարիքից տառապում է՝ «Անձի սոմատոգեն փսիխոպաթիզացիա և չափավոր արտահայտված ասթենիզացիա» հիվանդությամբ, որով էլ ազատվել է ժամկետային զինվորական ծառայությունից և այդ հիվանդության առկայությունը հաստատվել է նաև քրեական գործով նշանակված և կատարված ամբուլատոր դատահոգեբուժական փորձաքննության թիվ 69/16 եզրակացութ¬յամբ։
Բողոքաբերը նշել է, որ կալանավորումից հետո, գտնվելով ՀՀ ԱՆ «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում՝ մեկուսացված վիճակում, Սմբատ Զաքարյանի հիվանդությունն ավելի է սրվել, նա ստացել է համապատասխան դեղորայքային բուժում և գտնվում է բժիշկների հսկողության տակ։
Ըստ բողոքաբերի, Սմբատ Զաքարյանի անձը բնութագրող վերը նշված տվյալների, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքների առկայության և պատասխանատվությունը և պատիժը ծան¬րացող հանգամանքների բացակայության պայմաններում նրա նկատմամբ նշանակվելիք պատիժն առնվազն պետք է լիներ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հողվածի 1-ին մասով նախատեսված պատժի նվազ խիստ տեսակը՝ տուգանքը կամ Առաջին ատյանի դատարանը պետք է բավարարվեր սույն քրեական գործով Սմբատ Զաքարյանի փաստացի անազատության մեջ գտնվելու ժամկետով, որի սկիզբը հաշվվում է 2015 թվականի դեկտեմբերի 04-ից, և վերջինի նկատմամբ կիրառելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 69-րդ հոդվածի կանոնները՝ պետք է հաշվակցեր այդ ժամկետները և գնահատեր, որպես վաստացի պատիժը կրած կամ նրա նկատմամբ ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելիս՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կարգով, որոշում կայացներ այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառե¬լու մասին, որով նույնպես հնարավոր կլիներ հասնել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակներին, ինչպես նաև ապահովել՝ արդարության, պատասխանա¬տվության անհատականացման և պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 08-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, Սյունիքի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության թիվ ՍԴ/0162/01/15 քրեական գործով 2016 թվականի փետրվարի 03-ի, Արարատի և Վայոց Ձորի մարզերի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ԱՎԴ1/0049/01/15 քրեական գործով 2016 թվականի փետրվարի 09-ի, Տավուշի մարզի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի թիվ ՏԴ1/0015/01/16 քրեական գործով 2016 թվականի ապրիլի 07-ի օրինական ուժի մեջ մտած դատավճիռները՝ բողոքաբերը նշել է, որ սույն քրեական գործի նույնանման փաստական հանգամանքներով վերը նշված գործերում պատիժը եղել է անհամեմատ ցածր, քան սույն քրեական գործով նշանակված պատիժը և այդ մասին նշվել է նաև Առաջին ատյանի դատաքննութ¬յան ժամանակ, սակայն այդ հանգամանքը նույնպես անտեսվել է։
Բողոքաբերը նշել է, որ ամբաստանյալ Սմբատ Զաքարյանի պարագայում նրա անձը բացառապես դրական բնութագրող տվյալները, ինչպես նաև պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքներն ավելի շատ են, քան հիշյալ օրինակներում նշված գործե¬րում, բացի այդ նույնիսկ ՀՀ քաղաքացի չհանդիսացող անձանց նկատմամբ է նշանակվել տուգանք և մինչև մեկ տարի ազատազրկում, ուստի ՀՀ քաղաքացի Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ Առաջին ատյանի դատարանը լիարժեք կարող էր նշանակել ավելի մեղմ պատիժ քան սահմանվել է և կապահովեր պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները։
Բողոքաբերը գտել է, որ կատարված թերի քննության արդյունքում չի ապացուցվել Սմբատ Զաքարյանի մեղավորությունը, չեն պարզվել ընդդատության հարցը լուծելու համար էական հանգամանքներ, որպիսի պայմաններում, հնարավոր չէ որոշել, թե որտեղ է տեղի ունեցել և ավարտվել հանցագործաթյան դեպքը, որ տարածքում է կատարվել ապօրինի սահմանահատումը, եթե դա կատարվել է, և որ դատարանին է ընդդատյա սույն քրեական գործը, սակայն նման պայմաններում կայացվել է դատավճիռ, որով իր պաշտպանյալը դատապարտվել է խիստ պատժի՝ 1 տարի 6 ամիս ազատազրկման։ Ըստ բողոքաբերի, նման պայմաններում անհրաժեշտ է հռչակել Սմբատ Զաբարյանի անմեղությունը՝ նրան ճանաչել անպարտ և արդարացված, այլ ոչ թե նրա նկատմամբ նշանակել 1 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում սահմանող պատիժ։
Բողոքաբերը գտել է, որ Սմբատ Զաքարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը չի համապատասխանում Սմբատ Զաքարյանին մեղսագր¬վող արարքի հանրության համար վտանգավորության աստիճանին, նրա անձին, պատասխանա¬տվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներին և այդ պատիժն աննախադեպ խիստ է։
Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Ռ.Ամիրխանյանը բառացիորեն խնդրել է հետևյալը.
«Ամբողջությամբ բեկանել Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի նկատմամբ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.04.2016 թվականի թիվ ԵԿԴ/0064/01/16 դատական ակտը և կայացնել այլ դատական ակտ։
Քանի որ կատարված թերի նախաքննության արդյունքում այլևս հնարավոր չէ պարզել, թե ՀՀ սահմանային որ անցակետով է անցել Սմբատ Զաքարյանը, կատարվել է արդյոք ՀՀ պետական սահմանի ապօրինի հատում, թե ոչ, և ի վերջո, որ դատարանին է ընդդատյա սույն քրեական գործի դատաքննությունը, դատական ակտը բեկանելու և նոր քննություն կատարե¬լու նպատակով ստորադաս դատարանին ուղարկելու դեպքում նույնպես գործի քննության ընդդատության հարցը պարզել հնարավոր չի, ուստի արդարադատության շահերից ելնելով, խնդրում եմ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրան¬քում հոչակել Սմբատ Զաքարյանի անմեղությունը, նրան ճանաչել անպարտ և արդարացված»։
Գործով մեղադրող Հ.Հակոբյանը պնդեց վերաքննիչ բողոքն ամբողջությամբ՝ առարկելով պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի դեմ:
Վերաքննիչ դատարանում ամբաստանյալն ու վեջինիս պաշտպանը ամբողջությամբ պնդեցին պաշտպանի կողմից ներկայացված վերաքննիչ բողոքը և խնդրեցին բավարարել այն, միաժամանակ առարկելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի դեմ:

3. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումները.
Վերաքննիչ դատարանում գործի քննության սահմաններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 385-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` Վերաքննիչ դատարանը դատական ակտը վերանայում է վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
Վերաքննիչ դատարանը, գործով մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության` ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության դատախազ Հ.Հակոբյանի, ամբաստանյալ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի պաշտպան Ռ.Ամիրխանյանի վերաքննիչ բողոքների հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում քննության առնելով բողոքարկվող դատական ակտը, լսելով բողոքում ներկայացված հետևությունները հիմնավորելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքների հեղինակների հիմնավորումները, ամբաստանյալի պատճառաբանությունները, կողմերի պատասխանները միմյանց վերաքննիչ բողոքների կապակցությամբ, ստուգելով գործի փաստական հանգամանքների բացահայտման ու քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի նորմերի պահպանումը, ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, դրանք գնահատելով իրենց համակցությամբ, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 29-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնելով օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Քրեական պատասխանատվության հիմքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական պատասխանատվության միակ հիմքը հանցանք, այսինքն` այնպիսի արարք կատարելն է, որն իր մեջ պարունակում է քրեական օրենքով նախատեսված հանցակազմի բոլոր հատկանիշները:
Ըստ մեղքի պատասխանատվության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 9-րդ հոդվածի 1-ին մասի` անձը ենթակա է քրեական պատասխանատվության միայն հանրության համար վտանգավոր այնպիսի գործողության կամ անգործության և հանրության համար վտանգավոր հետևանքների համար, որոնց վերաբերյալ նրա մեղքը հաստատված է իրավասու դատարանի կողմից:
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ հոդվածի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար`
1) անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից.
2) անձի և հասարակության պաշտպանությունը պետական իշխանության ինքնիրավ գործողություններից և չարաշահումներից` կապված իրական կամ ենթադրվող հանցավոր արարքի հետ:
Քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում`
1) քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի.
2) ոչ մի անմեղ անձ հանցանքի կատարման մեջ չկասկածվի, չմեղադրվի և չդատապարտվի.
3) ոչ ոք անօրինական և կամ առանց անհրաժեշտության չենթարկվի դատավարական հարկադրանքի միջոցների, պատժի, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակման:
Մրցակցության հիմնարար քրեադատավարական սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` դատարանը հանդես չի գալիս մեղադրանքի կամ պաշտպանության կողմում և արտահայտում է իրավունքի շահերը, նույն հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն` քրեական գործը քննող դատարանը, պահպանելով օբյեկտիվությունը և անկողմնակալությունը, մեղադրանքի և պաշտպանության կողմերի համար ստեղծում է գործի հանգամանքների բազմակողմանի և լրիվ հետազոտման անհրաժեշտ պայմաններ:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 25-րդ հոդվածի համաձայն` դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը ապացույցները գնահատում են իրենց ներքին համոզմամբ, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական դատավարությունում ոչ մի ապացույց նախապես հաստատված ապացույցի ուժ չունի: Դատավորը, ինչպես նաև հետաքննության մարմինը, քննիչը, դատախազը չպետք է կանխակալ մոտեցում ցուցաբերեն ապացույցներին, չպետք է դրանց որոշ մասին մյուսների նկատմամբ առավել կամ նվազ նշանակություն տան` մինչև դրանց հետազոտումը պատշաճ իրավական ընթացակարգի շրջանակներում:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 124-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` ապացուցումը` գործի օրինական, հիմնավորված և արդարացի լուծման համար նշանակություն ունեցող հանգամանքներ բացահայտելու նպատակով ապացույցներ հավաքելը, ստուգելը և գնահատելն է:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 126-րդ հոդվածի համաձայն` գործով հավաքված ապացույցները ենթակա են բազմակողմանի և օբյեկտիվ ստուգման` ձեռք բերված ապացույցի վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, նոր ապացույցներ հավաքելու, ապացույցների ձեռքբերման աղբյուրներն ստուգելու միջոցով:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 127-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` յուրաքանչյուր ապացույց ենթակա է գնահատման` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հետաքննության մարմնի աշխատակիցը, քննիչը, դատախազը, դատավորը, ղեկավարվելով օրենքով, ապացույցները գնահատում են ապացույցների համակցության մեջ` դրանց բազմակողմանի, լրիվ և օբյեկտիվ քննության վրա հիմնված ներքին համոզմամբ:
Քրեական պատասխանատվության հիմքի, ըստ մեղքի պատասխանատվության, քրեական դատավարության օրենսդրության խնդիրների, մրցակցության, ապացույցների ստուգման, իրավական գնահատությյան վերաբերյալ ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների պահանջների համատեքստում քննության առնելով ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 29.04.2016 թվականի թիվ ԵԿԴ/0064/01/16 դատավճռի օրինականությունը, հիմնավորվածությունը, պատճառաբանվածությունը, Վերաքննիչ դատարանը փաստում է հետևյալը.
Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում սույն գործով ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի կապակցությամբ դիրքորոշում չի հայտնել և մեղադրանքի շուրջ ցուցմունք չի տվել:
Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ հրաժարվել է ցուցմունք տալ, միաժամանակ իրեն մեղավոր ճանաչելով առաջադրված մեղադրանքում, և ի պատասխան դատարանի կողմից տրված հարցի, հայտնել է, որ չի մտաբերում, թե որ սահմանային անցակետով է հատել ՀՀ սահմանը:
Առաջին ատյանի դատարանում վկա Նազելի Կարախանյանը ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «Ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանին չի ճանաչում, նախկինում վերջինիս հետ որևէ առնչություն չի ունեցել։
2015 թվականի սեպտեմներ-հոկտեմբեր ամիսներին իր բնակարան են այցելել ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ աշխատակիցները և հետաքրքրվել Ս.Զաքարյանի վերաբերյալ։ Մասնավորապես, հայտնել են, որ Ս.Զաքարյանին ձերբակալել են իրենց բնակության վայրից։ Այնուհետև, մոտ մեկ ամիս անց, իր բնակարան են այցելել ոստիկանության աշխատակիները և հրավիրել բաժին` ցուցմունք տալու։
Պնդել է, որ ամբաստանյալ Զաքարյանի հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, վերջինս իր բնակարան երբևէ չի այցելել։ Բնակարանը գնել են ամուսնու ծնողները` 1974-ին, ում հետ միասին մշտապես բնակվել են այդտեղ»։
Նաիրա Մկրտչյանը՝ 26.01.2016 թվականին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում որպես վկա ցուցմունք է տվել այն մասին, որ. «Բնակվում է ք.Երևան, Աջափնյակ փողոց, 44 շենք, 114 բնակարանում։ 2007 թվականի սեպտեմբեր ամսից մոր` Մելանյա Թադևոսյանի հետ, նշված բնակարանը գնել են Անահիտ Զաքարյանից` գործակալի միջոցով։ Ինչպես ինքը, այնպես էլ մայրը որևէ բարեկամական և ընկերական կապ չեն ունեցել և չունեն Անահիտ Զաքարյանի և նրա ընտանիքի անդամների, այդ թվում` նրա որդու` Սմբատ Զաքարյանի հետ։ Անահիտ Զաքարյանին տեսել է երկու անգամ` առաջին անգամ հանդիպել են բնակարանը նայելու, իսկ երկրորդ անգամ` առուվաճառքի ժամանակ։ Դրանից հետո երբևէ չեն հանդիպել և որևէ տեղեկություն չունի նրանց վերաբերյալ։ Անահիտի հետ առաջին հանդիպման ժամանակ տեսել է նաև նրա հարսին, ում անունը չգիտի։ Նրա ընտանիքի մյուս անդամներին չի տեսել։ Բնակարանը գնելուց հետո զրուցել է Անահիտի հարսի հետ, որպեսզի բնակարանում գրանցված անձինք դուրս գան գրանցումից։ Զրույցի ժամանակ Անահիտի հարսը հայտնել է, որ չեն կարող դուրս գալ գրանցումից, քանի որ տվյալ անձինք տեղափոխվել և բնակվում են Բելգիայում։ Դրանից հետո նրանց ընտանիքի հետ որևէ առնչություն չեն ունեցել։ Ինչ վերաբերում է Անահիտի որդուն` Ս.Զաքարյանին, ինքը և մայրը նրան երբևէ չեն տեսել, չեն ճանաչում»։
Որպես ապացույց ճանաչված՝ սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում պահպանված՝ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի սահմանահատումների պատմության տվյալները պարունակող փաստաթղթերի համաձայն` Սմբատ Գագիկի Զաքարյանը 23.11.2007 թվականին մեկնել է Հայաստանի Հանրապետությունից, սակայն ՀՀ ժամանելու մասին ոչ մի տեղեկություն չկա, որով հիմնավորվում է, որ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանն ապօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ տարածք։
Որպես ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության ինտերպոլի ազգային կենտրոնական բյուրոյի 01.12.2015 թվականի-ի թիվ 9/А-4398-РЕ5/306/65/15 գրությունը, համաձայն որի՝ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանը 23.11.2007 թվականին մեկնել է Հայաստանի Հանրապետությունից, սակայն ՀՀ ժամանելու մասին ոչ մի տեղեկություններ չկան, որով հիմնավորվում է, որ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանն ապօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ տարածք։
Որպես ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ՀՀԳՎ 15.12.2015 թվականի թիվ 2/2/2-30 գրության համաձայն՝ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանը 23.11.2007 թվականին մեկնել է Հայաստանի Հանրապետությունից, սակայն ՀՀ ժամանելու մասին ոչ մի տեղեկություններ չկան, որով հիմնավորվում է, որ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանն ապօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ տարածք։
Որպես ապացույց ճանաչված՝ ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության 25.12.2015 թվականի թիվ 10/3-3-5/30 գրության համաձայն` Սմբատ Գագիկի Զաքարյանը 23.11.2007 թվականին մեկնել է Հայաստանի Հանրապետությունից, սակայն ՀՀ ժամանելու մասին ոչ մի տեղեկություններ չկան, որով հիմնավովում է, որ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանն սպօրինի հատել է ՀՀ պետական սահմանը և մուտք գործել ՀՀ տարածք։
Դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել է նաև Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի վերաբերյալ ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի կողմից տրված պահանջագիրը, ընտանիքի և առողջական վիճակի վերաբերյալ փաստաթղթերը։
Անդրադառնալով վկաներ Նազելի Կարախանյանի և Նաիրա Մկրտչյանի ցուցմունքները և սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԷԿՏ) համակարգում պահպանված՝ Սմբատ Զաքարյանի սահմանահատումների պատմության տվյալները պարանակող փաստաթղթերը և ՀՀ ոստիկանության ինտերպոլի ազզային-կենտրոնական բյուրոյի 01.12.2015 թվականի թիվ 9/A-4398-PE5/306/65/15, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ ՀՀԳՎ 15.12.2015 թվականի թիվ 2/2/2-12030, ՀՀ ոստիկանության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչության 2015 թվականի դեկտեմբերի 25-ի թիվ 10/3-3-5/30 գրությունները որպես ապացույց չթույլատրվող նյութեր ճանաչելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքում բերված պատճառաբանություններին, ապա հարկ է նշել, որ այդ առնչությամբ պաշտպանական կողմի ներկայացրած պնդումները հիմնազուրկ են, քանի որ նշված ապացույցները ձեռք են բերվել ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրությամբ սահմանված կարգով և վերաբերելի են, այսինքն՝ հիմնավորված են սույն գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքը, այն է՝ ամբաստանյալի Սմբատ Զաքարյանի կողմից ՀՀ պետական սահման հատելը:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով ամրագրված հանցանքի օբյեկտը ՀՀ պետական սահմանը հատելու` օրենքով ամրագրված կարգն է:
Օբյեկտիվ կողմից նշված հանցանքը դրսևորվում է ցանկացած ուղղությամբ ՀՀ պետական սահմանը հատելուն ուղղված գործողություններով` առանց ՀՀ մուտք գործելու իրավունք տվող իրական փաստաթղթերի կամ էլ օրենքով սահմանված կարգով ստացված պատշաճ թույլտվության:
Սուբյեկտիվ կողմից հանցանքը կատարվում է դիտավորությամբ, սուբյեկտ է 16 տարին լրացած մեղսունակ ֆիզիկական անձը:
ՀՀ քրեադատավարական և քրեական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների համատեքստում քննության առնելով քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցները` դրանց վերլուծության, այն այլ ապացույցների հետ համադրելու, ապացույցների ձեռք բերման աղբյուրները ստուգելու միջոցով, յուրաքանչյուր ապացույց գնահատելով վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, Վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում, որ սույն գործով ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանը, բնակվելով Բելգիայի Թագավորությունում և 2015 թվականի հունիսի 27-ից նշված երկրում սպանություն կատարելու կասկածանքով գտնվելով Բելգիայի Թագավորության իրավապահ մարմինների կողմից հայտարարված միջազգային հետախուզման մեջ, 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ին հայտնաբերվել և ձերբակալվել է Երևան քաղաքում, մինչդեռ, ըստ սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համակարգի տվյալների՝ 2007 թվականի նոյեմբերի 23-ին Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել է Հայաստանի Հանրապետությունից, որից հետո առանց պատշաճ թույլտվության հատել է ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը և մուտք գործել Հայաստանի Հանրապետություն, այսինքն` կատարել է հանցանք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով։
Ամբաստանյալ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի կողմից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը կատարելը և նրա մեղքը հաստատված է գործին վերաբերող փոխկապակցված հավաստի ապացույցների բավարար ամբողջությամբ:
Սմբատ Գագիկի Զաքարյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով մեղսագրված հանցանքում արդարացնելու հիմքեր չկան:
Անդրադառնալով քրեական գործի ընդդատության կանոնները խախտված լինելու վերաբերյալ վերաքննիչ բողոքի հիմքերին և հիմնավորումներին, Վերաքննիչ դատարանը, քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների վերլուծության և գնահատության արդյունքում գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեական գործի ընդդատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության իրավադրույթների այնպիսի խախտումներ, որոնք կողմին զրկած կլինեին օրենքով երաշխավորված իրավունքներից կամ սահմանափակած լինեին դրանցում, կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտած լինեին գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ ստուգմանը` արդյունքում հանգեցրած լինելով դատական սխալի, թույլ չեն տրվել:
Նախորդ պարբերության մեջ նշված եզրահանգումը կատարելիս Վերաքննիչ դատարանը ելնում է քրեական գործի նյութերով հիմնավորված հետևյալ հանգամանքներից.
1. Սմբատ Զաքարյանը 23.11.2007 թվականին Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանով մեկնել է Հայաստանի Հանրապետությունից, որը հիմնավորված է Հայաստանի Հանրապետությունից մեկնելու և Հայաստանի Հանրապետություն ժամանելու վերաբերյալ Սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական (ՍԵԿՏ) համակարգում պահպանված` Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի սահմանահատումների պատմության տվյալները պարունակող փաստաթղթերով:
2. Բելգիայի Թագավորության Բրյուսել քաղաքի Ժետ Լևոն Թեոդոր 128 հասցեում գտնվող «Աշխարհի չորս կողմում» կոչվող սրճարանի մոտ 2015 թվականի հունիսի 27-ին հրազենի գործադրմամբ ազգությամբ հայ Գրիգոր Հովհաննիսյանի սպանությունը կատարելու կասկածանքով գտնվել է Բելգիայի Թագավորության կողմից հայտարարված միջազգային հետախուզման մեջ:
3. Գտնվելով միջազգային հետախուզման մեջ` Սմբատ Զաքարյանը (09.08.1984 թվականին ծնված, ՀՀ քաղաքացի, հաշվառված Բելգիայի Թագավորության Սան Պերես քաղաքի Ժոզեֆ Դեպաո 4, բնակ. 18 հասցեում) հայտնաբերվել և ձերբակալվել է Երևան քաղաքում՝ 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ին (ձերբակալվել է Երևան քաղաքի Նալբանդյան 130 հասցեում գտնվող ՀՀ ոստիկանության քրեական հետախուզության գլխավոր վարչության շենքում 04.11.2015 թվականին՝ ժամը 18:30-ին):
4. Քրեական գործի նախաքննության ընթացքում սույն գործով ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի կապակցությամբ դիրքորոշում չի հայտնել և մեղադրանքի շուրջ ցուցմունք չի տվել:
5. Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով առաջադրված մեղադրանքի վերաբերյալ հրաժարվել է ցուցմունք տալ, միաժամանակ իրեն մեղավոր ճանաչելով առաջադրված մեղադրանքում, և ի պատասխան դատարանի կողմից տրված հարցի, հայտնել է, որ չի մտաբերում, թե որ սահմանային անցակետով է հատել ՀՀ սահմանը:
Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ պաշտպանի վերաքննիչ բողոքի փաստարկները` քրեական գործի ընդդատության պահանջների խախտված լինելու վերաբերյալ, հիմնավորված գնահատելու համար, քրեական գործի վերը նշված փաստական հանգամանքները պետք է գնահատել քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրների, դատարանի լիազորությունների, ընդդատության, քննչական ենթակայության, օրենքի առջև հավասարության, պատասխանատվության անխուսափելիության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական և քրեական օրենսդրության ներքոհիշյալ հիմնարար իրավադրույթների համատեքստում:
Այսպես.
Քրեադատավարական օրենսդրության խնդիրներն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` քրեական դատավարությունն իրականացվում է ապահովելու համար` անձի, հասարակության և պետության պաշտպանությունը հանցագործությունից, նույն հոդվածի 2-րդ մասի 1-ին կետի համաձայն` քրեական դատավարություն իրականացնող մարմինները պարտավոր են ձեռնարկել բոլոր միջոցառումները, որպեսզի իրենց գործունեության արդյունքում` քրեական օրենսգրքերով չթույլատրված արարք կատարած յուրաքանչյուր ոք բացահայտվի և քրեական օրենքով նախատեսված դեպքերում և սույն օրենսգրքով սահմանված կարգով պատասխանատվության ենթարկվի:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 24-րդ հոդվածի 5-րդ մասի համաձայն` ոչ ոք չի կարող զրկվել իր գործն այն դատարանում և այն դատավորի կողմից քննելու իրավունքից, որոնց ընդդատությանն այն վերապահված է օրենքով:
Դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 41-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատարանը լիազորված է իր նիստերում քննել և լուծել ստացված գործերը և նյութերը: Արդարադատություն իրականացնելոց հրաժարվելն անթույլատրելի է, նույն հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի համաձայն` դատարանի լիազորություններն են, մասնավորապես` քրեական գործերի քննությունն առաջին ատյանի, (...) կարգով: ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 44-րդ հոդվածի համաձայն` առաջին ատյանի դատարանները քննում են բոլոր քրեական գործերը, քրեադատավարական օրենսդրությամբ նախատեսված այլ գործեր (նյութեր), ինչպես նաև վերահսկողություն են իրականացնում քրեական գործի մինչդատական վարույթի նկատմամբ:
Քրեական գործերի տարածքային ընդդատությունն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 47-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` առաջին ատյանի դատարանին ընդդատյա են այն հանցագործությունների վերաբերյալ գործերը, որոնք կատարվել են համապատասխան առաջին ատյանի դատարանի դատական տարածքում:
Քննչական ենթակայության կանոններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն` նախաքննությունը Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի (...) 329, (...) հոդվածներով նախատեսված հանցագործությունների վերաբերյալ գործերով կատարում են Ազգային անվտանգության մարմինների քննիչները:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 277-րդ հոդվածի (Գործը դատարան ուղարկելը) համաձայն` հաստատելով մեղադրական եզրակացությունը` դատախազը գործն ուղարկում է այն դատարան, որին գործն ընդդատյա է (...):
Պատասխանատվության անխուսափելիության սկզբունքն ամրագրած ՀՀ քրեական օրենսգրքի 7-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` հանցանք կատարած յուրաքանչյուր անձ ենթակա է Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրով նախատեսված պատժի կամ քրեաիրավական այլ ներգործության, նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` քրեական պատասխանատվությունից և պատժից ազատելը հնարավոր է միայն Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքով նախատեսված հիմքերի և պայմանների առկայության դեպքում:
ՀՀ դատական օրենսգրքի 4-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն` յուրաքանչյուր դատավոր օժտված է արդարադատություն իրականացնելու իրավասությամբ:
ՀՀ դատական օրենսգրքի 5-րդ հոդվածի համաձայն` ցանկացած հարցի դատարանի իրավասությանը ենթակա լինելը որոշում է դատարանը` օրենքի հիման վրա, 7-րդ հոդվածի 2-րդ կետի համաձայն` ոչ ոք չի կարող զրկվել հավասարության պայմաններում և արդարության բոլոր պահանջների պահպանմամբ իրավասու, անկախ և անկողմնակալ դատարանի կողմից ողջամիտ ժամկետում իր գործի հրապարակային քննության իրավունքից:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի դիրքորոշումը ընդդատության վերաբերյալ արտահայտված է ԵԿԴ/0211/01/10 13.07.2011 թվականի որոշման մեջ.
Ըստ ՀՀ վճռաբեկ դատարանի նշված որոշման` «(...) Գործերի պատշաճ ընդդատությունը, որպես արդար դատաքննության անհրաժեշտ բաղկացուցիչ, հիմնարար իրավական արժեք է։ Դրա հիմնարար բնույթը բխում է արդար դատաքննության ինստիտուցիոնալ տարրից` անկախ, անկողմնակալ, իրավասու և օրենքի հիման վրա ստեղծված դատարան ապահովելու պետության պոզիտիվ պարտականությունից։ Իսկ այդ պարտականությունն իր հերթին, ըստ էության, ամրագրված է Հայաստանի Հանրապետության իրավական համակարգում բարձրագույն իրավաբանական ուժ ունեցող այնպիսի նորմատիվ ակտերում, ինչպիսիք են ՀՀ Սահմանադրությունը (19-րդ հոդված), Քաղաքացիական և քաղաքական իրավունքների մասին միջազգային դաշնագիրը (14-րդ հոդված) և «Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին» եվրոպական կոնվեցիան (6-րդ հոդված)։
Ավելին, Եվրոպայի խորհրդի նախարարների կոմիտեի «Դատավորների անկախության, արդյունավետության և պատասխանատվության մասին» թիվ (2010) 12 Հանձնարարականում (հաստատվել է 2010 թվականի նոյեմբերի 17-ին) ևս ընդգծվում է, որ դատարանում գործերի բաշխումը պետք է կատարվի օբյեկտիվ, նախապես սահմանված չափանիշի հիման վրա` երաշխավորելու համար անկախ և անկողմնակալ դատավոր ունենալու իրավունքը։ Այդ գործընթացի նկատմամբ կողմերը կամ գործով շահագրգռված այլ անձինք ներգործություն ունենալ չեն կարող (տե՛ս նշված Հանձնարարականի 24-րդ կետը)։
16. Պատշաճ ընդդատության հիմնարար իրավական նշանակությունն այն է, որ յուրաքանչյուր կոնկրետ քրեական գործը քննող դատարանի որոշման հստակ կանոնների առկայությունը և դրանց կանխատեսելի գործադրումն անհրաժեշտ պայման են կողմնակի դիտորդի մոտ այնպիսի համոզմունք ձևավորելու համար, որ տվյալ կոնկրետ քրեական գործը քննող դատարանը և դատավորը նախատրամադրվածություն չունեն, և տվյալ գործը վարույթ ընդունելիս սուբյեկտիվիզմն ու կամայակայությունը բացառված են եղել։
Այսպիսով, քրեական գործերի ընդդատության որոշման հստակ, կամայականությունը բացառող կանոնների առկայությունը և գործադրումը պարտադիր նախապայման են արդարադատության մատչելիության պատշաճ երաշխավորման համար։
Սույն որոշման 12-16-րդ կետերում շարադրված իրավական դիրքորոշումների հիման վրա` Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ անգամ գործի քննության ընդդատության խախտումը ստորադաս դատարաններում բողոքարկման առարկա չհանդիսանալու դեպքում վերադաս դատարանը պարտավոր է այդ հարցը քննարկման առարկա դարձնել»:
Ընդդատության` որպես հիմնարար իրավական արժեքի էությունից, նաև դրան ՀՀ վճռաբեկ դատարանի տված մեկնաբանություններից երևում է, որ պատշաճ ընդդատության բաղադրիչներ են հանդիսանում օրենքի հիման վրա ստեղծված անկախ, անկողմնակալ դատարանը:
ՀՀ քրեադատավարական, քրեական, դատական օրենսդրությունների վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների, ՀՀ վճռաբեկ դատարանի վերոնշյալ որոշման համալիր վերլուծությունից հետևում է, որ քրեական արդարադատության` որպես քրեական գործերի ըստ էության քննության և լուծման միջոցի նպատակը քրեական պատասխանատվության և պատժի անխուսափելիության ապահովումն է, անմեղ անձանց` քրեական հետապնդումներից, դատավարական հարկադրանքի միջոցներից, պատժից, իրավունքների և ազատությունների այլ սահմանափակումներից զերծ պահելը` պահպանելով քրեական դատավարության բոլոր սուբյեկտների իրավունքների լիարժեք իրականացումը և օրինական շահերը:
Նշված խնդիրների իրականացման գործում բացառիկ կարևոր դեր ունի քրեական գործի տարածքային ընդդատության կանոնների պահպանումը, որի կարևոր բաղադրիչներն են` դատարանի` օրենքի հիման վրա ստեղծված լինելը, անկախությունը և անկողմնակալությունը:
Վերաքննիչ դատարանը, ՀՀ քրեական և քրեադատավարական օրենսդրության վերը նշված հիմնարար իրավադրույթների համատեքստում փաստում է այն հանգամանքը, որ Սմբատ Զաքարյանը 2015 թվականի նոյեմբերի 04-ին, հայտնաբերվելով ու ձերբակալվելով, որևէ ողջամիտ փաստարկ չի ներկայացրել նախաքննական մարմնին առ այն, թե 2007 թվականի նոյեմբերի 23-ին Երևանի «Զվարթնոց» օդանավակայանով Հայաստանի Հանրապետությունից մեկնելուց հետո, ինչ կարգով, ինչ փաստաթղթերով և ում տվյալներով է հատել է ՀՀ պահպանվող պետական սահմանը և մուտք գործել Հայաստանի Հանրապետություն։ Փաստ է, որ վերջինը հայտնաբերվել ու ձերբակալվել է Երևան քաղաքում, մինչդեռ, ըստ սահմանային էլեկտրոնային կառավարման տեղեկատվական համակարգի տվյալների՝ նրա Հայաստանի Հանրապետություն մուտք գործելու վերաբերյալ հանգամանքը որևէ կերպ արձանագրված չէ։
Միևնույն ժամանակ, կոնկրետ, թե որ անցակետով կամ սահմանային տեղամասը շրջանցող ճանապարհով է մուտք գործել Հայաստանի Հանրապետություն, ամբաստանյալը կարող էր այդ մասին վկայող ապացույց՝ ցուցմունք ներկայացնել, որի պարտավորությունը նա, իհարկե, չունի։
Քրեական գործը քննչական ենթակայության կարգով քննվել է ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ Քննչական վարչությունում, որը գտնվում է ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատական տարածքում, գործի քննությունն ավարտելուց հետո այն հաստատված մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է նշված Առաջին ատյանի դատարան:
Քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների մեջ չկա որևէ օբյեկտիվ փաստական տվյալ այն մասին, որ ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանը, վարույթ ընդունելով և ըստ էության քննելով սույն քրեական գործը, թույլ է տվել դատարանի անկախության, անկողմնակալության վերաբերյալ օրենքի պահանջներից շեղումներ, կատարել է այնպիսի գործողություններ կամ ընդունել այնպիսի որոշումներ, որոնք գործի ելքով չշահագրգռված օբյեկտիվ դիտորդի մոտ կասկածներ կառաջացնեին դատարանի անկախության և անկողմնակալության վերաբերյալ, այդպիսիք չներկայացվեցին նաև Վերաքննիչ դատարանում վերաքննիչ բողոքի քննության ժամանակ:
Նման պայմաններում Վերաքննիչ դատարանը քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների վերլուծության և գնահատման արդյունքում գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից քրեական գործի ընդդատության վերաբերյալ ՀՀ քրեադատավարական օրենսդրության իրավադրույթների այնպիսի խախտումներ, որոնք կողմին զրկած կլինեին օրենքով երաշխավորված իրավունքներից կամ սահմանափակած կլինեին դրանցում, կամ այլ ճանապարհով խոչընդոտած լինեին գործի հանգամանքների բազմակողմանի, լրիվ, օբյեկտիվ ստուգմանը` արդյունքում հանգեցրած լինելով դատական սխալի, թույլ չեն տրվել:
Միաժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի վրա, որի համաձայն` երկու կամ ավելի հանցագործությունների վերաբերյալ գործերն առաջին ատյանի տարբեր դատարաններին ընդդատյա լինելու դեպքում դրանք միացնելիս գործը քննում է այն դատարանը, որի դատական տարածքում ավարտվել է մինչդատական վարույթը, հղում կատարելը հիմնավորված չէ, քանի որ սույն դեպքւմ քրեական գործեր մեկ վարույթում չեն միացվել:
Քննության առնելով մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանություններն ու պահանջն ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանի նկատմամբ 2 (երկու) տարի ժամկետով ազատազրկման ձևով պատիժ նշանակելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ այն անհիմն է, Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակվել է նրա կատարած արարքին և անձին համաչափ պատիժ` հետևյալ հիմնավորումներով.
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն` դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը` ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար, ինչ պատիժ պետք է նշանակվի նրա նկատմամբ, ամբաստանյալն արդյոք պետք է կրի իր նկատմամբ նշանակված պատիժը:
Նշված հարցերի լուծման ընթացքում դատարանը պետք է ղեկավարվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի մի շարք հոդվածներով: Մասնավորապես, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի համաձայն` հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժն արդարացի է, եթե համապատասխանում է հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար է անձին ուղղելու և նրա կողմից նոր հանցանքի կատարումը կանխելու համար:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 1-ին մասը սահմանում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է քրեական օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններումª հաշվի առնելով նույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն` հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվող պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Քրեական օրենսգրքի Ընդհանուր մասի վերը թվարկված դրույթներից հետևում է, որ հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ ինչպես պատժատեսակի և պատժաչափի, այնպես էլ նշանակված պատիժը կրելու նպատակահարմարության վերաբերյալ դատարանի կողմից կայացված որոշումը պետք է հիմնված լինի կատարած հանցագործության, դրա առանձնահատկությունների, գործի կոնկրետ հանգամանքների, հանցավորի անձի, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքների բազմակողմանի գնահատման վրա` նպատակ ունենալով ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում նշված պատժի նպատակների իրագործման հնարավորությունը:
Պատիժ նշանակելիս և այն կրելու նպատակահարմարության հարցը քննարկելիս դատարանը հաշվի է առնում նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ և 63-րդ հոդվածներով նախատեսված պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները: Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել ամբաստանյալի կողմից կատարած հանցագործության բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը:
Մասնավորապես, Առաջին ատյանի դատարանը, որպես ամբաստանյալ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի անձը դրականորեն բնութագրող հանգամանքներ հաշվի է առել այն, որ նա ՀՀ ոստիկանության ինֆորմացիոն կենտրոնի հաշվառումներով չի անցնում, նախկինում դատված չի եղել, որպես ամբաստանյալ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել պատիժ նշանակելու պահին հանցավորի խնամքի տակ մինչև 14 տարեկան երեք երեխաների առկայությունը, առողջական խնդիրներ ունենալը։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով նախատեսված հանցանքը սուբյեկտիվ կողմից բնութագրվում է դիտավորությամբ, այն պատիժ է նախատեսում տուգանք` նվազագույն աշխատավարձի հարյուրապատիկից երկուհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույն երեք տարի ժամկետով, հետևաբար, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 3-րդ մասի իրավադրույթների ուժով, այն, ըստ տեսակի` միջին ծանրության հանցանք է:
Առաջին ատյանի դատարանը, նման պայմաններում, ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանի նկատմամբ պատիժ է նշանակել 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով:
Դա նշանակում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս իրապես հաշվի է առել ամբաստանյալի կողմից կատարած արաքի բնույթն ու դրա հասարակական վտանգավորության աստիճանը, նրա անձը բնութագրող տվյալները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքները, քրեական պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և նշանակել է համաչափ պատիժ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն՝ եթե դատարանը, կալանքի, ազատազրկման կամ կարգապահական գումարտակում պահելու ձևով պատիժ նշանակելով, հանգում է այն հետևության, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց պատիժը կրելու, ապա կարող է որոշում կայացնել այդ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասը սահմանում է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը հաշվի է առնում հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքները:
Նշված հոդվածի 3-րդ մասն ամրագրել է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելիս դատարանը սահմանում է փորձաշրջան` մեկից հինգ տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի վերոնշյալ դրույթների մեկնաբանությունից ակնհայտ է, որ պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հետ կապված ինչպես հանցագործությունների տեսակների, հանցավոր արարքի վտանգավորության աստիճանի ու բնույթի, այնպես էլ անձանց շրջանակի հետ կապված որևէ հատուկ սահմանափակում օրենսդիրը չի նախատեսել, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմք է համարվում դատարանի համոզվածությունն առ այն, որ դատապարտյալի ուղղվելը հնարավոր է առանց որոշակի պատժատեսակները ռեալ կրելու (նման մեկնաբանություն է արել նաև ՀՀ վճռաբեկ դատարանը Հասմիկ Պետրոսյանի վերաբերյալ թիվ ԱՐԱԴ/0050/01/08 քրեական գործով 2009 թվականի հունիսի 29-ին կայացրած որոշմամբ)։
Դատարանի այդ համոզվածությունը կարող է կայանալ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածով նախատեսված (ինչպես նաև չնախատեսված, բայց Դատարանի համոզմամբ այդպիսին դիտարկվող) և 63-րդ հոդվածում սպառիչ թվարկված, պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքների գնահատման արդյունքներով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածի կիրառման կապակցությամբ իր դիրքորոշումը ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է մի շարք որոշումներում: Մասնավորապես, Հ.Բաղդասարյանի վերաբերյալ որոշմամբ արձանագրվել է, որ «(...) պատիժը կարող է պայմանականորեն չկիրառվել, եթե առկա է դատարանի համոզվածությունը, վստահությունն առանց իրական պատիժ նշանակելու ամբաստանյալի ուղղվելու հնարավորության մասին: Դատարանը նման հետևության հանգում է միայն օբյեկտիվ գոյություն ունեցող տվյալների վերլուծության հիման վրա, որոնք բնութագրում են արարքը, հանցավորի անձը և վկայում են պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հիմքերի առկայության մասին (...)» (տե՛ս Հուսիկ Սուրենի Բաղդասարյանի վերաբերյալ գործով Վճռաբեկ դատարանի 2008 թվականի նոյեմբերի 28-ի թիվ ԱՎԴ2/0059/01/08 որոշումը, կետ 24):
Նմանատիպ մոտեցում է արտահայտվել նաև Վճռաբեկ դատարանի ՎԲ-50/07, ՎԲ-192/07, ՎԲ-01/08 որոշումներում:
ՀՀ վճռաբեկ դատարանը 2008 թվականի փետրվարի 1-ի թիվ ՎԲ-01/08 որոշմամբ դիրքորոշում է արտահայտել, որ. «(...) պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու իրավական հիմքերը բացահայտելու համար ՀՀ քրեական օրենսգրքի 70-րդ հոդվածում սահմանված իրավադրույթներն անհրաժեշտ է մեկնաբանել նաև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ամրագրված պատժի նպատակների համատեքստում, այսինքն` պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու մասին որոշում կայացնելիս իրավասու դատարանը յուրաքանչյուր դեպքում պետք է քննարկի նաև պատժի` սոցիալական արդարության վերականգնման և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու նպատակների իրացման հարցը: ՀՀ վճռաբեկ դատարանը միաժամանակ նշել է, որ սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու մասին կարող է վկայել հանցագործությունից հետո հանցավորի դրսևորած վարքագիծը, մասնավորապես` տուժողին պատճառած վնասը հարթելը կամ այն հարթելուն ուղղված ողջամիտ միջոցներ ձեռնարկելը(...)»:
Վերաքննիչ դատարանը, պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսդրության վերոհիշյալ իրավադրույթների, նշված իրավադրույթներին ՀՀ վճռաբեկ դատարանի կողմից տրված նախադեպային որոշումների կոնտեքստում, նաև` հաշվի առնելով սույն գործի փաստական հանգամաքները, քննության առնելով ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանի նկատմամբ նշանակված պատիժը պայմանականորեն չկիրառելու հնարավորության հարցը, չի հանգում այն հետևության, որ ամբաստանյալ Ս.Զաքարյանի ուղղվելը հնարավոր է առանց նշանակված պատիժը փաստացի կրելու:
Վերաքննիչ դատարանի լիազորություններն ամրագրած ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 394-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն` գործն ըստ էության լուծող դատական ակտերի վերաքննության արդյունքում վերաքննիչ դատարանը` մերժում է վերաքննիչ բողոքը` դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ: Այն դեպքում, երբ Վերաքննիչ դատարանը մերժում է վերաքննիչ բողոքը, սակայն դատարանի կայացրած գործն ըստ էության ճիշտ լուծող դատական ակտը թերի պատճառաբանված, սխալ պատճառաբանված կամ չպատճառաբանված է, ապա Վերաքննիչ դատարանը պատճառաբանում է անփոփոխ թողնված դատական ակտը:
Վերը նշված հիմնավորումներով Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ ՀՀ Երևան քաղաքի Կենտրոն և նորք-Մարաշ վարչական վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԿԴ/0064/01/16 դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով, Վերաքննիչ դատարանի վերը նշված պատճառաբանություններով, պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ` մերժելով դատախազի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 376.1-րդ, 385-րդ, 386-րդ, 390-րդ, 391-րդ, 393-րդ, 394-րդ, 402-րդ, 418-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց


Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի ապրիլի 29-ի թիվ ԵԿԴ/0064/01/16 դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի՝ Սմբատ Գագիկի Զաքարյանի՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 329-րդ հոդվածի 1-ին մասով` թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ դատախազի և պաշտպանի վերաքննիչ բողոքները` մերժել:
Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ վճռաբեկ դատարան՝ հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:


ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` ստորագրություն
ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` ստորագրություններ

Իսկականի հետ ճիշտ է

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ Տ. ՍԱՀԱԿՅԱՆ

http://192.168.0.5/case_module.php?pg=case&CaseID=14355223812338434&CourtID=90&actGrpID=&stateID=9&actionID=513&userAction=addAction&CaseTypeActionID=527&rand=70#