ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ

Ո Ր Ո Շ ՈՒ Մ

ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ

ԵԿԴ/0061/01/16

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ (այսուհետ նաև`
Վերաքննիչ դատարան) ՀԵՏԵՎՅԱԼ ԿԱԶՄՈՎ`

նախագահող դատավոր` Լ.ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ
դատավորներ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ

քարտուղարությամբ` Մ.ՄԱՀՏԵՍՅԱՆԻ

մասնակցությամբ`
դատախազ` Վ.ԱՍԱՏՐՅԱՆԻ
պաշտպան` Ս.ԱՆԴՐԻԱՍՅԱՆԻ
ամբաստանյալ` Կ.ՅԱԶԻՉՅԱՆԻ

2016 թվականի հուլիսի 15-ին Երևան քաղաքում

դռնբաց դատական նիստում, Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ՝ գործով մեղադրող Վ.Ասատրյանի վերաքննիչ բողոքի հիման վրա, քննության առնելով քրեական գործն ըստ մեղադրանքի Կառլեն Խոսրովի Յազիչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով,

ՊԱՐԶԵՑ

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. հ.15812415 քրեական գործը հարուցվել է 2015 թվականի դեկտեմբերի 23-ին` ՀՀ քննչական կոմիտեի Երևան քաղաքի քննչական վարչության Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների քննչական բաժնի քննիչ Ա.Պետրոսյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 118-րդ հոդվածով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով:
2. 2016 թվականի հունվարի 18-ին Կառլեն Խոսրովի Յազիչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
3. 2016 թվականի հունվարի 23-ին Կառլեն Յազիչյանը ներգրավվել է որպես մեղադրյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ:
4. 2016 թվականի մարտի 23-ին քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարան (այսուհետ՝ Առաջին ատյանի դատարան):
5. Առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. մայիսի 17-ի դատավճռով`
Կառլեն Խոսրովի Յազիչյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով և դատապարտվել 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի:
Կառլեն Խոսրովի Յազիչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնվել է անփոփոխ՝ մինչև դատավճռի օրինական ուժի մեջ մտնելը:
6. Առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. մայիսի 17-ի դատավճռի դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացրել Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ՝ գործով մեղադրող Վ.Ասատրյանը:
7. Վերաքննիչ դատարանի 2016 թվականի հուլիսի 06-ի որոշմամբ, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքն ընդունվել է վարույթ և նշանակվել քննության` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում` 2016թ. հուլիսի 15-ին:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
8. Նախաքննության մարմնի կողմից ամբաստանյալ Կառլեն Խոսրովի Յազիչյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա, 2015 թ. դեկտեմբերի 10-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում, Երևան քաղաքի Հանրապետության 2-րդ նրբ. 19 հասցեի բակում, խմբի կազմում, բռնության գործադրմամբ կատարել է խուլիգանություն: Այսպես.
Կառլեն Յազիչյանը, տեղեկանալով այն մասին, որ Երևան քաղաքի Հանրապետության 2-րդ նրբ. 19 հասցեի մոտ գործող դատական փորձագիտական և հոգեբանության իսնտիտուտի ուսանողներից՝ Արթուր Ադլխանյանը խնդիրներ է ունեցել իր համակրած աղջկա՝ Կարա Ալոյանի հետ, 2015թ. դեկտեմբերի 10-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում, գործով չպարզված անձանց հետ եկել է նշված ինստիտուտ, Արթուր Ադլխանյանին հանդիպելու և վերը նշվածի կապակցությամբ պարզաբանումներ կատարելու:
Հանդիպելով Արթուր Ադլխանյանին և վերջինիս ընկեր՝ Նարեկ Գրիգորյանին, Կառլեն Յազիչյանն իր ընկերների հետ վիճաբանել է վերջիններիս հետ, որի ընթացքում Կառլեն Յազիչյանը և ինքնությունը չպարզված անձնավորությունները կոպիտ կերպով խախտելով հասարակական կարգը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունք դրսևորելով, շուրջ հինգ րոպե տեվողությամբ աղմկել են և հայհոյել, հասարակության և բարոյականության նորմերի նկատմամբ անթաքույց արհամարհական հողի վրա մարդկային համակեցության կանոնների նկատմամբ ակնհայտ արհամարհանք դրսևորելով, հասարակական վայրում վարքագծի կանոնները ցուցադրական կերպով անտեսելով, դիտավորյալ կերպով խախտել են հասարակության նկատմամբ հարգանքի դրսևորման տարրերը, որի ընթացքում Կառլեն Յազիչյանը ձեռքով հարվածներ է հասցրել Արթուր Ադլխանյանի և Նարեկ Գրիգորյանի մարմնի տարբեր մասերին՝ վերջիններիս պատճառելով առողջությանը թեթև վնասի հատկանիշներ չպարունակող մարմնական վնասվածքներ՝ Նարեկ Գրիգորյանին ձախ այտային շրջանի արյունազեղման, վերին շրթունքի աջ կեսի ներսային մակերեսի, վերին շրթունքի ձախ կեսի ներսային մակերեսի լորձաթաղանթի պատռված վերքերի ձևերով, իսկ Արթուր Ադլխանյանին՝ գոտկային ձախ կեսի հետին կողմնային մակերեսի այրունազեղման ձևով:
9. Առաջին ատյանի դատարանը, վիճարկվող դատական ակտում արձանագրել է հետևյալը.
«(...) Դատարանը, հաշվի առնելով առաջադրված մեղադրանքի հետ ամբաստանյալի համաձայն լինելու հանգամանքը և հանգելով եզրակացության, որ մեղադրանքը, որի հետ համաձայնվեց ամբաստանյալը, հիմնավորված է ու հաստատվում է քրեական գործով հավաքված ապացույցներով, գտնում է, որ ամբաստանյալ Կ.Յազիչյանը կատարել է հանցանք` նախատեսված ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին, որով և նա պետք է պատասխանատվության ենթարկվի։
Ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս` պատժի տեսակն ու չափը որոշելիս, դատարանը հաշվի է առնում ինչպես նրա կատարած արարքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, հանցագործության կատարումից հետո նրա դրսևորած վարքագիծը, այնպես էլ արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում ուսումնասիրված` նրա անձը բնութագրող տվյալներն ու պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող ու ծանրացնող հանգամանքները։
Որպես ամբաստանյալ Կ.Յազիչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքներ` դատարանը հաշվի է առնում, որ նա ներկայացել է մեղայականով, համաձայնվեց մեղադրանքի հետ, անկեղծորեն զղջաց կատարած հանցանքի համար, տուժողները քաղաքացիական հայց չհարուցեցին և հայտարարեցին, որ հաշտվել են ամբաստանյալի հետ, ներել են նրան և որևէ պահանջ չունեն նրանից։
Որպես ամբաստանյալ Կ.Յազիչյանի անձը բնութագրող տվյալ՝ դատարանը հաշվի է առնում, որ նա առաջին անգամ է դատապարտվում։
Ամբաստանյալի պատասխանատվությունը և պատիժը ծանրացնող հանգամանքներ դատական քննությամբ չարձանագրվեցին։
Դատարանը, հաշվի առնելով ամբաստանյալի անձը բնութագրող և պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող վերոգրյալ հանգամանքները, պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայությունը և ելնելով գործի փաստական տվյալների և հանգամանքների վերլուծության հիման վրա դատարանի մոտ ձևավորված նրա բարոյահոգեբանական ու քրեաիրավական բնութագրից, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված արդարության, պատասխանատվության անհատականացման ու պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներից, հանգում է հետևության, որ նա պետք է դատապարտվի տուգանքի, ինչն անհրաժեշտ ու բավարար է նաև սոցիալական արդարությունը վերականգնելու և նրա կողմից նոր հանցագործությունների կատարումը կանխելու համար։ (...)»:

3. Վերաքննիչ բողոքի հիմքերը, հիմնավորումները և պահանջը.
Վերաքննիչ բողոքը քննվում է հետևյալ հիմքերի սահմաններում` ներքոհիշյալ հիմնավորումներով.
10. Բողոք բերած անձը` մեղադրող Վ.Ասատրյանը, ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, այսինքն՝ դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, չեն պահպանվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված պահանջները, որով խախտվել են ՀՀ քրեական օրենսգրքով սահմանված հանցանք կատարած անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու սկզբունքները, խաթարվել են պատժի նպատակները՝ վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները, որպիսի պայմաններում դատական ակտը նշանակված պատժի մասով ենթակա է բեկանման։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածը, բողոքի հեղինակը նշել է հետևյալը.
«Դատարանը սույն քրեական գործով որպես մեղմացնող հանգամանք դիտել է նախաքննության ընթացքում ամբաստանյալի մեղայականով ներկայանալու փաստը, սակայն հարկ է փաստել, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով նախատեսված պատիժը մեղմացնող հանգամանքների շարքում մեղայականով ինքնին ներկայանալը չի հանդիսանում պատիժը մեղմացնող հանգամանքը և անհրաժեշտ են այլ վավերապայմաններ ևս, այդ թվում՝ հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցների մերկացնելուն և հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն աջակցելը, որն էլ սույն գործի փաստական հանգամանքներով բացակայում է, քանզի հիմնավորվել է, որ ամբաստանյալ Կ.Յազիչյանի հետ հանցագործությանը մասնակցել են նվազագույնը քսան անձ, որոնց ինքնությունը այդպես էլ չի բացահայտվել, իսկ վերջինս նրանց ինքնությունը բացահայտելու ուղղությամբ իրավապահ մարմինների հետ չի համագործակցել։
Բացի այդ, հարկ է փաստել, որ մեղայականով ներկայանալը ենթադրում է իրավապահ մարմիններին անհայտ հանցագործության դեպքի մասին կամ առնվազն հանցանք կատարողի ինքնությունը անհայտ պայմաններում այն կատարած անձի կամովին ներկայանալու հանգամանք, մինչդեռ սույն գործով հիմնավորվել է, որ մինչև ամբաստանյալի ներկայանալը իրավապահ մարմնի աշխատակիցներին արդեն իսկ հայտնի է եղել Կ.Յազիչյանի հարազատների ինքնությունը և հեռախոսահամարը, որոնց միջոցով կապ է հաստատվել հանցագործությունից տուժած անձանց հետ, հետևապես՝ Յազիչյանի անձի բացահայտումը եղել է անխուսափելի և ըստ էության նրա ներկայանալը պայմանավորված է եղել իրավապահ մարմնի ներգործությամբ։
Բացի այդ, դատարանը Կ.Յազիչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս որպես մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել՝ հանցանքն առաջին անգամ կատարելը, սակայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի համաձայն՝ որպես մեղմացնող հանգամանք նախատեսված է ոչ թե հանցագործությունը առաջին անգամ կատարելը, այլ առաջին անգամ հանգամանքների պատահական զուգորդմամբ հանցանք կատարելը, իսկ սույն քրեական գործով հանգամանքների պատահական զուգորդումը ի սպառ բացակայում է, քանզի հիմնավորվել է, որ մինչև հանցանքը կատարելը Կ.Յազիչյանը քննությամբ չպարզված մի խումբ անձանց հետ եկել է համաձայնության հանցանքը կատարելու համար, միջոցներ են ձեռնարկել տուժողներին ԲՈԻՀ-ից դուրս հրավիրելու համար և այլն։
Ավելին՝ թեև դատարանը դատավճռում արձանագրել է, որ պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նաև կատարած արաքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, սակայն այս կապակցությամբ որևէ վերլուծություն չի կատարվել և նշված հանգամանքը ամբողջովին անտեսվել է։
Այս կապակցությամբ հարկ է փաստել, որ թեև Կ.Յազիչյանին մեղսագրվող հանցանքը դասվում է միջին ծանրության հանցագործությունների շարքին, սակայն դրա՝ խուլիգանության հասարակական վտանգավորությունը բարձր է, քանի որ այն ուղղված է հասարակական կարգի և բարոյականության դեմ և տվյալ հանցագործության կատարմամբ վնաս է պատճառվում քրեական օրենսգրքի պաշտպանության տակ գտնվող մեկից ավելի հարաբերություների՝ անձի առողջությանը և հասարակական կարգի պահպանությանը։
Թեև դատարանը փաստել է, որ հանցագործության հետևանքով տուժած անձինք բողոք չեն ներկայացրել ամբաստանյալի դեմ, հաշտվել են նրա հետ, սակայն միևնույն ժամանակ անտեսել է, որ ի վերջո Կ.Յազիչյանի գործողությունների հետևանքով առողջության վնաս է պատճառվել մեկից ավելի անձանց, որն ինքնին բարձրացնում է մեղսագրվող արարքի հանրային վտանգավորության աստիճանը։
Բացի այդ, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը իր մի շարք նախադեպային որոշումներով արձանագրել է, որ հանցանք կատարած անձի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս էական նշանակություն ունի հանցանքի կատարման սուբյեկտիվ կողմը՝ մեղքի ձևը, և ի տարբերություն մեղքի այլ ձևերով կատարված հանցագործությունների ուղղակի դիտավորությամբ կատարված հանցագործությունների դեպքում հանցանք կատարած անձի հասարակական վտանգավորության աստիճանը էապես բարձր է, իսկ սույն գործով ամբաստանյալին մեղադրանք է առաջադրվել խուլիգանություն կատարելու համար, որը դասվում է միմիայն մեղքի ուղղակի դիտավորության ձևով կատարվող հանցագործությունների շարքին։
Պատահական չէ, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային իրավունքի շրջանակներում արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքն ուղղակիորեն կապում է պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների հետ՝ սահմանելով, որ պատիժը չի կարող համարվել արդարացի, եթե այն նշանակվել է առանց պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների պահպանման։ Դատարանի կարծիքով՝ պատասխանատվության անհատականացումը լուրջ երաշխիք է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 2-րդ մասում սահմանված պատժի նպատակների իրականացման համար։
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները և դրանց հետ փոխկապակցված մի շարք այլ հարցեր ամբողջական վերլուծության է ենթարկել Նարեկ Գևորգի Սարգսյանի գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ին կայացված թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշման մեջ՝ հայտնելով հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«(...) ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի վերլուծությունից երևում է, որ պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները քրեական օրենքով նախատեսված այն հիմնադրույթներն են, որոնցով պետք է ղեկավարվի դատարանը պատիժ նշանակելիս։
Այդ սկզբունքներն են՝
ա) օրինականությունը,
բ) արդարությունը,
գ) պատժի անհատականացումը,
դ) մարդասիրությունը:
Հարկ եմ համարում անդրադառնալ նշված չորս սկզբունքներից երկուսին՝ արդարության և պատժի անհատականացման սկզբունքներին, որոնք առաջին ատյանի դատարանի կողմից չեն պահպանվել՝ Կառլեն Յազիչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս։
Հարկ է նշել, որ քրեաիրավական հարաբերություններում արդարությունը՝ որպես արժեք, գաղափար, բավականին սուբյեկտիվ կատեգորիա է, և քրեական դատավարության տարբեր մասնակիցների կողմից դրա բովանդակությունը կարող է ընկալվել տարբեր կերպ։ Պատահական չէ, որ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային որոշումներով այս կապակցությասբ հատուկ շեշտել է, որ արդարության սկզբունքը դատարանից պահանջում է պատիժ նշանակելիս ողջամտորեն հաշվի առնել արդարության մասին հանցավորի, տուժողի և հասարակության կարծիքը։ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն ընդգծել է, որ պատժի նշանակման արդարության սկզբունքը դատարանը պետք է կիրառի մյուս սկզբունքների, ինչպես նաև պատժի նպատակների համատեքստում։
Պատժի անհատականացման սկզբունքի վերաբերյալ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը շեշտել է, որ այս սկզբունքի իմաստով դատարանի խնդիրն է հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կոնկրետ հանցակազմի սանկցիայի սահմաններում նշանակել կոնկրետ պատիժ, ինչը խիստ կարևոր և պատասխանատու խնդիր է»։
Բողոքի հեղինակը գտել է, որ անհրաժեշտ է Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը պատժի մասով բեկանել և ամբաստանյալ Կառլեն Յազիչյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածների պահանջներին համապատասխան նշանակել արդարացի պատիժ։
11. Վերոգրյալի հիման վրա բողոք բերած անձը verbatim (բառացիորեն) խնդրել է հետևյալը.
«1. Սույն վերաքննիչ բողոքն ընդունել վարույթ։
2. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի թիվ ԵԿԴ/0061/01/16 գործով 2016 թվականի մայիսի 17-ին կայացված դատավճիռը պատժի մասով բեկանել, ամբաստանյալ Կառլեն Յազիչյանին դատապարտել 1 (մեկ) տարի 6 (վեց) ամիս ժամկետով ազատազրկման»:

4, Վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ ներկայացված գրավոր պատասխանի փաստարկները.
12. Մեղադրող Վ.Ասատրյանի վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ գրավոր պատասխան է ներկայացրել ամբաստանյալ Կ.Յազիչյանի պաշտպան Ս.Անդրիասյանը, որը ներկայացնելով գործի դատավարական նախապատմությունը, գտել է, որ վերաքննիչ բողոքն անհիմն է և ենթակա է մերժման՝ ներկայացնելով հետնյալ պատճառաբանությունները.
Պաշտպանը փաստել է, որ մեղադրողն իր բողոքում նշել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, այսինքն՝ դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանն ու ամբաստանյալի անձին, չեն պահպանվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ ե 61-րդ հոդվածներով սահմանված պահանջները և գտել, որ Առաջին ատյանի դատարանի 17.05.2016թ դատավճիռն առավել քան հիմնավոր է և պատճառաբանված։ Առաջին ատյանի դատարանն ամբաստանյալ Կառլեն Յազիչյանի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս առաջնորդվել է օրինականության, արդարության, պատժի անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասը, 48-րդ հոդվածը, 61-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերը, պաշտպանը գտել է, որ Առաջին ատյանի դատարանը արդարացիորեն Կ.Յազիչյանի պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել վերջինիս մեղայականով ներկայանալը, մինչդեռ մեղադրողը իր բողոքում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով նախատեսված մեղմացնող հանգամանքները մեկնաբանել է յուրովի: Մասնավորապես մեղադրողը նշել է, որ Կ.Յազիչյանի հետ միջադեպին մասնակցել են առնվազն 20 հոգի, և ամբաստանյալը նշված 20 անձանց բացահայտելու ուղղությամբ չի աջակցել իրավապահ մարմիններին։ Սակայն, ըստ պաշտպանի, միջադեպի ընթացքում, եթե նույնիսկ մասնակիցների թիվը լիներ 20, ապա դա չի վկայում այն մասին, որ Կ.Յազիչյանը ճանաչել է բոլորին և որ բոլորն էլ հանդիսացել են միջադեպի անմիջական մասնակիցներ։ Տվյալ դեպքում, ըստ պաշտպանի, արդարացված չէ մեղադրողի այն հետնությունը, ըստ որի՝ եթե ամբաստանյալը մեղայականով ներկայացել է, ապա վերջինիս գործողությունը մեղմացնող հանգամանք համարելու համար պարտադիր վավերապայման է հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելը։
Պաշտպան Ս.Անդրիասյանը նշել է նաև հետևյալը.
«Մեղադրողը բողոքում նշել, որ սույն գործով հիմնավորվել է, որ մինչն ամբաստանյալի ներկայանալը իրավապահ մարմնի աշխատակիցներին արդեն իսկ հայտնի է եղել Կ.Յազիչյանի հարազատների ինքնությունը և հեռախոսահամարը, որոնց միջոցով կապ է հաստատվել հանցագործությունից տուժած անձանց հետ, հետևաբար Կ.Յազիչյանի անձի բացահայտումը եղել է անխուսափելի և ըստ էության նրա ներկայանալը պայմանավորված է եղել իրավապահ մարմինների ներգործությամբ։ Սակայն, պետք է չհամաձայնվել մեղադրողի վերոնշյալ պատճառաբանության հետ։ Համաձայն նախաքննական մարմնի տվյալների, միջադեպի մասնակիցների թիվը մոտ քսան հոգի է եղել։ Այսինքն կարելի եզրակացնել, որ քննության տվյալ փուլում հայտնի չի եղել կոնկրետ այն անձը, որի և տուժողների միջև տեղի է ունեցել քաշքշուկ։ Այսինքն՝ նախաքննության տվյալ փուլում հայտնի է եղել հանցագործության դեպքը, ոչ թե հանցավորի անձը»։
Վկայակոչելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Ա.Ավետսյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը, պաշտպանը գտել է, որ տվյալ դեպքում ամբաստանյալի կողմից մեղայականով ներկայանալը, ինքնախոստովանական ցուցմունքներ տալը, անկեղծորեն զղջալը կապված տուժողներին հարվածներ հասցնելու հանգամանքի վերաբերյալ, արդեն իսկ հանդիսանում են հանցագործության բացահայտելուն ուղված գործողություններ։
Պաշտպանը նշել է նաև հետևյալը.
«Բացի այդ, դատարանը Կ.Յազիչյանի նկատմամբ տուգանքի ձևով պատիժ նշանակելիս որպես մեղմացնող հանգամանք հաշվի է առել հանցանքն առաջին անգամ կատարելը։ Մինչդեռ մեղադրողը, բողոքում մեջբերելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետը, եկել է այն եզրահանգման, որ որպես մեղմացնող հանգամանք չի կարող դիտվել առաջին անգամ հանցանք կատարելը, եթե բացակայում է հանգամանքների պատահական զուգորդումը։ Սակայն հարկ է նշել, որ հանցանքն առաջին անգամ կատարելը արդեն իսկ պատիժը մեղմացնող և անձը բնութագրող հանգամանք է։ Որպես անձը բնութագրող հանգամանք է հանդիսանում Կ.Յազիչյանի նախկինում դատապարտված և արատավորված չլինելը։ Հակառակ դեպքում դատվածությունը բնորոշվում է որպես անձի հանրային բարձր վտանգավորության մասին վկայող հանգամանք, հետևաբար դատվածություն ունեցող անձի համար նոր հանցագործություն կատարելու դեպքում ծագում են քրեաիրավական բնույթի բացասական հետևանքներ»։
Վկայակոչելով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Հազարապետ Հարությունյանի վերաբերյալ գործով 2007 թվականի մարտի 30-ի թիվ ՎԲ-50/07, ինչպես նաև Պ.Բայրամյանի վերաբերյալ գործով որոշումներում արտահայտած իրավական դիրքորոշումները, պաշտպանը նշել է նաև հետևյալը.
«Ի թիվս վերոնշյալ մեղմացնող հանգամանքների առաջին ատյանի դատարանը ամբաստանյալի կողմից առաջադրված մեղադրանքի հետ համաձայնվելը և կատարած հանցանքի համար անկեղծորեն զղջալը իրավացիորեն համարել է որպես պատիժը և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք։ Նշված հանգամանքի կապակցությամբ Վճռաբեկ դատարանը թիվ ՍԴ/0109/01/12 գործով իրավական դիրքորոշում է հայտնել որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը ՀՀ քրեական օրենսգրքի շրջանակներում բարենպաստ քրեաիրավական նշանակություն ունեցող հանգամանք է և կարող է կատարել պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող հանգամանքի դեր։ Վճռաբեկ դատարանը փաստել է, որ մեղքն ընդունելը և կատարածի համար անկեղծորեն զղջալը, որպես մեղավոր անձի հետհանցավոր դրական վարքագիծ, վկայում է այն մասին, որ նա լրիվ գիտակցել է իր արարքի հանրային վտանգավորությունը, զղջացել է դրա համար։ Մեղքն ընդունելու պարագայում քրեական պատժի նպատակների իրացումը, այդ թվում՝ պատժի ենթարկված անձի ուղղվելու հավանականությունը, զգալիորեն բարձրանում է։
Ինչ վերաբերում մեղադրողի այն պնդմանը, որ դատարանը պատիժ նշանակելիս հաշվի է առել նաև կատարած արաքի բնույթը և հանրության համար վտանգավորության աստիճանը, սակայն այս կապակցությամբ որևէ վերլուծություն չի կատարել և նշված հանգամանքը ամբողջովին անտեսել է, ապա պետք է նշել, որ հանցագործության հանրային վտանգավորության տիպային բնութագիրն արտացոլվում է օրենսդրի կողմից սահմանված սանկցիայում, իսկ յուրաքանչյուր կոնկրետ գործով արարքի հանրային վտանգավորության գնահատականը դատարանի կողմից կարող է որոշվել կոնկրետ հանցագործության տարրերի առանձնահատկությունների, դրա կատարման հանգամանքների, հանցավորի անձնավորության, պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող հանգամանքների հիման վրա։ Առաջին ատյանի դատարանը, ամբաստանյալին դատապարտելով 300.000 (երեք հարյուր հազար) ՀՀ դրամ տուգանքի, ղեկավարվել է օրինականության, արդարության, պատասխանատվության անհատականացման և մարդասիրության սկզբունքներով, հաշվի է սռել հանցագործության ծանրությունը, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալները, պատիժը մեղմացնող հանգամանքները և օրենքով նախատեսված հայեցողության շրջանակներում տվյալ հոդվածի սանկցիայի սահմաններում նշանակել է արդարացի պատիժ»։
Վկայակոչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասը, պաշտպանը գտել է, որ պատասխանատվությունը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության և պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանքների առկայության պայմաններում, Առաջին ատյանի դատարանը, հաշվի առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետի սանկցիայի շրջանակները և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածի 3-րդ մասով նախատեսված օրենսդրական պահանջը, նշանակել է արդարացի պատժատեսակ, որի հետևանքով արդարադատության բուն էությունը չի խաթարվել և սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը չի խախտվել։
Պատիժն արդարացի է, եթե համաչափ է կատարված հանցագործությանը, ինչպես նաև բավարար պատժի նպատակներին հասնելու տեսանկյունից։ Պատժի արդարության պահանջներից նահանջելը կարող է հանգեցնել չափազանց մեղմ կամ չափազանց խիստ պատժի նշանակման։
Վերոգրյալը հիմնավորելու համար, պաշտպանը վկայակոչել է նաև ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի՝ Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշմամբ արտահայտած իրավական դիրքորոշումը:
13. Վերոգրյալի հիման վրա պաշտպան Ս.Անդրիասյանը խնդրել է ամբողջությամբ մերժել մեղադրող Վ.Ասատրյանի վերաքննիչ բողոքը՝ անհիմն լինելու պատճառաբանությամբ և օրինական ուժի մեջ թողնել Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը:
14. Վերաքննիչ դատարանում մեղադրող Վ.Ասատրյանն ամբողջությամբ պնդեց իր վերաքննիչ բողոքը, խնդրեց բավարարել այն:
Ամբաստանյալ Կ.Յազիչյանն ու վերջինիս պաշտպան Ս.Անդրիասյանը, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի դեմ առարկեցին, խնդրեցին մերժել այն` Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը թողնելով օրինական ուժի մեջ:

5. Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանություններն ու եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով վերաքննիչ բողոքը` բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ուսումնասիրելով և վերլուծելով քրեական գործի նյութերը, գնահատելով գործով ձեռք բերված յուրաքանչյուր ապացույց` վերաբերելիության, թույլատրելիության, իսկ ամբողջ ապացույցներն իրենց համակցությամբ` գործի լուծման համար բավարարության տեսանկյունից, ստուգելով քրեական օրենքի կիրառման ճշտությունը, ինչպես նաև գործը քննելիս և լուծելիս քրեադատավարական օրենքի պահանջների պահպանումը, լսելով վերաքննիչ բողոքի կապակցությամբ մեղադրողի հիմնավորումներն ու դրա կապակցությամբ պաշտպանության կողմի պատասխանը, ներքին համոզմամբ, հանգում է հետևության այն մասին, որ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքը պետք է մերժել, իսկ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը թողնել օրինական ուժի մեջ` հետևյալ պատճառաբանությամբ.
15. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը ներկայացված հաջորդականությամբ լուծում է հետևյալ հարցերը`(…)
(…)
6) ենթակա է արդյոք պատժի ամբաստանյալն իր կատարած հանցանքի համար.
7) ինչ պատիժ պետք է նշանակվի ամբաստանյալի նկատմամբ. (…)»:
Համաձայն ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 395-րդ հոդվածի.
«Բողոքարկված դատական ակտը բեկանվում կամ փոփոխվում է, եթե թույլ է տրվել դատական սխալ, այն է`(…)
4) դատավճռով նշանակված պատիժը չի համապատասխանում կատարված հանցանքի ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին (…)»:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 399-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Գտնելով, որ դատավճռում նշանակված պատիժն անարդարացի է ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու պատճառով, չի համապատասխանում հանցագործության ծանրությանը և ամբաստանյալի անձին, վերաքննիչ դատարանը մեղմացնում կամ խստացնում է պատիժը` ղեկավարվելով պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով»:
16. ՀՀ քրեական օրենսգրքի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի համաձայն.
«1. Խուլիգանությունը՝ դիտավորությամբ հասարակական կարգը կոպիտ կերպով խախտելը, որն արտահայտվել է հասարակության նկատմամբ բացահայտ անհարգալից վերաբերմունքով՝
(...)
2. Նույն արարքը, որը զուգորդվել է անձի նկատմամբ բռնություն գործադրելով կամ դա գործադրելու սպառնալիքով, ինչպես նաև ուրիշի գույքը ոչնչացնելով կամ վնասելով՝
(...)
3. Սույն հոդվածի երկրորդ մասով նախատեսված արարքը, որը՝
1) կատարվել է մի խումբ անձանց կամ կազմակերպված խմբի կողմից,
(...)
պատժվում է տուգանքով՝ նվազագույն աշխատավարձի երկուհարյուրապատիկից հինգհարյուրապատիկի չափով, կամ ազատազրկմամբ` առավելագույնը հինգ տարի ժամկետով: (…)»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցանք կատարած անձի նկատմամբ կիրառվող պատիժը և քրեաիրավական ներգործության այլ միջոցները պետք է լինեն արդարացի՝ համապատասխանեն հանցանքի ծանրությանը, դա կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ և բավարար լինեն նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար»:
Համաձայն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածի 1-ին մասի.
«Պատիժը պետական հարկադրանքի միջոց է, որը դատարանի դատավճռով պետության անունից նշանակվում է հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ և արտահայտվում է այդ անձին իրավունքներից ու ազատություններից օրենքով նախատեսված զրկմամբ կամ դրանց սահմանափակմամբ»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի նպատակն է վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները»:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով սահմանված են պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքները:
Վերոհիշյալ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն.
«Հանցագործության համար մեղավոր ճանաչված անձի նկատմամբ նշանակվում է արդարացի պատիժ, որը որոշվում է սույն օրենսգրքի Հատուկ մասի համապատասխան հոդվածի սահմաններում՝ հաշվի առնելով սույն օրենսգրքի Ընդհանուր մասի դրույթները»:
Նույն հոդվածի 2-րդ մասի համաձայն.
«Պատժի տեսակը և չափը որոշվում են հանցագործության՝ հանրության համար վտանգավորության աստիճանով և բնույթով, հանցավորի անձը բնութագրող տվյալներով, այդ թվում՝ պատասխանատվությունը և պատիժը մեղմացնող կամ ծանրացնող հանգամանքներով»:
Նույն հոդվածի 3-րդ մասի համաձայն.
«Հանցագործության համար նախատեսված պատիժներից առավել խիստը նշանակվում է, եթե նվազ խիստ տեսակը չի կարող ապահովել պատժի նպատակները»:
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի ու այն որոշելու չափանիշների վերաբերյալ իր իրավական մոտեցումը ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով որոշման մեջ` մասնավորապես նշելով, որ «արարքի հանրային վտանգավորության բնույթը հանցագործության որակական կողմն է, այն որոշվում է մեղքի ձևի և տեսակի, հանցագործության նպատակի և շարժառիթի, ինչպես նաև քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող հասարակական հարաբերության` հանցանքի կատարման պահին ունեցած սոցիալական նշանակության վերաբերյալ փաստական տվյալների ամբողջությամբ:
(…)
Արարքի հանրային վտանգավորության բնույթի որոշման հարցում Վճռաբեկ դատարանը կարևորում է խախտված քրեաիրավական նորմով պաշտպանվող հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը» (տե´ս Գարուշ Մադաթյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2009 թվականի փետրվարի 17-ի ԵՇԴ/0029/01/08 որոշման 14-րդ և 15-րդ կետերը):
Նույն որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է, որ «պատիժ նշանակելիս դատարանները պարտավոր են հաշվի առնել տվյալ ժամանակահատվածում քրեական օրենսդրությամբ պահպանվող կոնկրետ հասարակական հարաբերության սոցիալական նշանակությունը, այդ ոլորտում պետության քրեական քաղաքականության ուղղվածությունը» (տե´ս նույն որոշման 15-րդ կետը):
17. Վերը շարադրված իրավադրույթների բովանդակային վերլուծությունից, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումներից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից ելնելով, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ ամբաստանյալ Կառլեն Յազիչյանի նկատմամբ նշանակված պատժի տեսակը և չափը որոշելիս, Առաջին ատյանի դատարանը, ըստ էության ղեկավարվել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 61-րդ հոդվածով ամրագրված պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքներով, հաշվի է առել ամբաստանյալին վերագրվող արարքի բնույթն ու հասարակական վտանգավորության աստիճանը և արդեն իսկ ըստ էության բազմակողմանի ստուգման ու օբյեկտիվ գնահատման է ենթարկել վերաքննիչ բողոքում վկայակոչված հանգամանքներն ու փաստարկները:
18. Միաժամանակ քննության առնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով ամրագրված պատժի նպատակների իրացվելիության հարցերը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է հետևության այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը, դատական ակտ կայացնելիս, հաշվի առնելով նաև արագացված կարգով անցկացված դատաքննության ընթացքում հետազոտված` ամբաստանյալ Կ.Յազիչյանի անձը բնութագրող տվյալները՝ այդ թվում պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքները` պատասխանատվությունն ու պատիժը ծանրացնող հանգամանքների բացակայության պայմաններում, ամբաստանյալի նկատմամբ նշանակել է արդարացի ու համաչափ պատիժ, որը բխում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով ամրագրված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքից, համապատասխանում է կատարված հանցանքի ծանրությանը, այն կատարելու հանգամանքներին, հանցավորի անձնավորությանը, անհրաժեշտ ու բավարար է նրան ուղղելու և նոր հանցագործությունները կանխելու համար և կարող է ապահովել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 48-րդ հոդվածով նախատեսված պատժի նպատակների իրագործումը, այն է` վերականգնել սոցիալական արդարությունը, ուղղել պատժի ենթարկված անձին, ինչպես նաև կանխել հանցագործությունները:
Վերաքննիչ դատարանն անհրաժեշտ է համարում նաև փաստել, որ Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշմամբ, պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների համատեքստում անդրադարնալով վերադաս դատական ատյանի կողմից առաջին ատյանի դատարանի դատավճռով նշանակված պատժի փոփոխման հնարավորությանը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Պատիժն ակնհայտ խիստ կամ ակնհայտ մեղմ լինելու հիմ¬քով առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը փոփոխելիս վերաքննիչ դատարանը պարտավոր է պատճառաբանել, թե պատ¬ժի նշանակման հատկապես որ սկզբունքը կամ սկզբունքները չեն պահպանվել, հանցագործության՝ հանրության հանար վտանգա¬վորության աստիճանն ու բնույթը, հանցավորի անձը բնութագրող, ինչպես նաև պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ծանրացնող ո՛ր հանգամանքները հաշվի չեն առնվել, և արդյոք այդ հանգամանքները հաշվի չառնելն է հանգեցրել անհամաչափ և պատժի նպատակների տեսանկյունից բավարարության չափանի¬շին չհամապատասխանող պատժի նշանակման» (տե՛ս Նարեկ Սարգսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0042/01/11 որոշումը):
ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի մեջբերված դիրքորոշումից հետևում է, որ բոլոր այն դեպքերում, երբ Վերաքննիչ դատարանը որոշում է, որ դատավճռով նշանակված պատիժը ենթակա է փոփոխության, պետք է պատճառաբանի, թե ստորադաս դատարանի կողմից պատժի նշա¬նակման հատկապես որ սկզբունքը չի պահպանվել, ինչպես է արտահայտվել պատժի խստության կամ մեղմության ակնհայտությունը:
Վերոգրյալի հաշվառմամբ անդրադառնալով դատախազի կողմից վերաքննիչ բողոքում արված հետևությանը` Առաջին ատյանի դատարանի կողմից ամբաստանյալի նկատմամբ պատիժ նշանակելիս ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով սահմանված պահանջները չպահպանելու, իսկ արդյունքում նաև հանցանք կատարած անձի նկատմամբ արդարացի պատիժ նշանակելու սկզբունքները խախտելու ու պատժի նպատակները խաթարելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերի նման եզրահանգումը հիմնազուրկ է ու բավարար չափով փաստարկված չէ, որի հիմքում դրված պատճառաբանությունները չեն բխում պատիժ նշանակելու ընդհանուր սկզբունքների էության բացահայտմանը նվիրված ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի կողմից մի շարք նախադեպային որոշումներով ձևավորած իրավական դիրքորոշումների տրամաբանությունից:
Միաժամանակ անդրադառնալով դատախազի վերաքննիչ բողոքի պատճառաբանությանն այն մասին, որ Առաջին ատյանի դատարանը որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է դիտել մեղայականով ներկայանալը, մինչդեռ ըստ բողոքաբերի, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով նախատեսված պատիժը մեղմացնող հանգամանքների շարքում մեղայականով ներկայանալն ինքնին չի հանդիսանում պատիժը մեղմացնող հանգամանք և անհրաժեշտ են այլ վավերապայմաններ ևս, այդ թվում՝ հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցների մերկացնելուն և հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն աջակցելը, բացի այդ, ըստ բողոքաբերի մեղայականով ներկայանալը ենթադրում է իրավապահ մարմիններին անհայտ հանցագործության դեպքի մասին կամ առնվազն հանցանք կատարողի ինքնությունը անհայտ պայմաններում այն կատարած անձի կամովին ներկայանալու հանգամանք, մինչդեռ սույն գործով հիմնավորվել է, որ մինչև ամբաստանյալի ներկայանալը իրավապահ մարմնի աշխատակիցներին արդեն իսկ հայտնի է եղել Կ.Յազիչյանի հարազատների ինքնությունը և հեռախոսահամարը, որոնց միջոցով կապ է հաստատվել հանցագործությունից տուժած անձանց հետ, հետևապես՝ Յազիչյանի անձի բացահայտումը եղել է անխուսափելի և ըստ էության նրա ներկայանալը պայմանավորված է եղել իրավապահ մարմնի ներգործությամբ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում նշել հետևյալը.
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետը, որպես պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանք է սահմանում «մեղայականով ներկայանալը, հանցագործությունը բացահայտելուն, հանցագործության մյուս մասնակիցներին մերկացնելուն, հանցագործությամբ ձեռք բերված գույքը որոնելուն աջակցելը»:
Ինչպես հետևում է նշված նյութաիրավական նորմի վերլուծությունից` դրանում զետեղված են մի շարք գործողություններ, որոնցից ցանկացածի առկայության դեպքում պետք է արձանագրել հանցավորի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հիշյալ հանգամանքի առկայության փաստը, ուստի այս կապակցությամբ բողոքաբերի փաստարկները հիմնավոր համարվել չեն կարող: Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ հակառակ մոտեցումը կիմաստազրկի քննարկվող ինստիտուտի խնդրո առարկա դրույթի էությունն ու իրավական նշանակությունը, դրա կիրառման հնարավորությունը դարձնելով ոչ իրատեսական, իսկ որոշ առումով նաև անիրագործելի:
Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ փաստում է, որ մեկնաբանելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով ամրագրված դրութն ու բացահայտելով մեղայականով ներկայանալու, որպես ամբաստանյալի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող հանգամանքի էությունը, ՀՀ Վճռաբեկ դատարանը ձևավորել է հետևյալ իրավական դիրքորոշումը.
«Մեղայականով ներկայանալը նշանակում է, որ անձը կամավոր ներկայանում է իրավապահ մարմիններին (ոստիկանություն, դատախազություն և այլն) և հայտնում է իր կողմից միանձնյա կամ այլ անձի հետ կատարած հանցագործության մասին։ Այլ կերպ՝ մեղայականով ներկայացած անձը կամավոր, անկեղծ խոստովանություն է անում, քրեական հետապնդում իրականացնող մարմնին բանավոր կամ գրավոր կերպով հայտնում իր կողմից կամ իր մասնակցությամբ կատարված հանցագործության մասին» (տե՛ս Անդրանիկ Ավետիսյանի վերաբերյալ գործով ՀՀ Վճռաբեկ դատարանի 2011թ. հուլիսի 13-ի ԵԱՆԴ/0091/01/09 որոշման 23-րդ կետը):
Նույն որոշմամբ ՀՀ Վճռաբեկ դատարանն արձանագրել է նաև հետևյալը.
«(…) եթե կատարված հանցագործության փաստով հարուցված քրեկաան գործով այդ հանցանքը կատարած անձը պարզված չէ, ապա հանցանք կատարած անձի կողմից դրա մասին իրավապահ մարմիններին կամավոր հայտնելը ևս պետք է դիտվի որպես մեղայականով ներկայանալ»:
Վերաքննիչ դատարանը փաստում է, որ Վճռաբեկ դատարանի վերը շարադրված իրավական դիրքորոշումից ուղղակիորեն հետևում է, որ ներկայանալով իրավապահ մարմիններին, անձը պետք է կամավոր խոստովանություն անի իր կողմից միանձնյա կամ իր մասնակցությամբ կատարված հանցագործության վերաբերյալ` դրանով իսկ ինքն իրեն «մերկացնելով» հանցագործության կատարման մեջ, ինչից հետևում է, որ իրավապահ մարմիններին հանցագործության դեպքը հայտնի լինելու պայմաններում մեղայականով ներկայանալով անձը պետք է ամբողջովին ընդունի առաջադրված մեղադրանքն ու իրեն մեղավոր ճանաչի, կամ իրավապահ մարմիններին հայտնի հանցագործության այնպիսի դեպքի վերաբերյալ, որը կամ հայտնի չի եղել իրավապահ մարմիններին առհասարակ, կամ այն հայտնի է եղել, սակայն հայտնի չի եղել այն կատարող անձը:
19. Սույն գործով ձեռք բերված փաստական տվյալները վերլուծելով վերը վկայակոչված իրավական դիրքորոշման լույսի ներքո, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ կոնկրետ դեպքում բացակայում է ամբաստանյալ Կ.Յազիչյանի պատասխանատվությունն ու պատիժը մեղմացնող և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 1-ին մասի 9-րդ կետով ամրագրված հանգամանքը` մեղայականով ներկայանալը, հաշվի առնելով այն, որ թեև Կ.Յազիչյանի` վարույթն իրականացնող մարմնին ներկայանալու կապակցությամբ 18.01.2016թ. կազմվել է գրավոր արձանագրություն` մեղայականով ներկայանալու մասին (տես` հատոր 1-ին, գ.թ. 78), մինչև ամբաստանյալի` նախաքննության մարմնին ինքնական ներկայանալը, վարույթն իրականացնող մարմնին արդեն իսկ ըստ էության հայտնի է եղել նրա անձն ու դեպքի հանգամանքները, ուստի այս կապակցությամբ բողոքաբերի փաստարկը հիմնավորվ է ու բխում է սույն գործի օբյեկտիվ տվյալներից:
Վերաքննիչ դատարանը միաժամանակ հարկ է համարում փաստել, որ ամբաստանյալ Կ.Յազիչյանի` իրավապահ մարմիններին ինքնակամ ներկայանալու հանգամանքը, Դատարանի կողմից կարող էր դիտարկվել որպես ամբաստանյալի պատիժն ու պատասխանատվությունը մեղմացնող հանգամանք` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 62-րդ հոդվածի 2-րդ մասի համատեքստում, քանի որ այն բխում է գործի օբյեկտիվ տվյալներից, իրական է և ողջամտորեն վկայում է ամբաստանյալի անձի` հանրության համար վտանգավորության աստիճանի նվազեցման մասին:
20. Վերոգրյալի համատեքստում վերստին անդրադառնալով վերաքննիչ բողոքի հիմքերին ու հիմնավորումներին, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ բողոքաբերին չի հաջողվել ծանրակշիռ փաստարկների վկայակոչմամբ պատճառաբանել, թե Առաջին ատյանի դատարանի կողմից պատժի նշա¬նակման հատկապես որ սկզբունքը չի պահպանվել, ինչպես է արտահայտվել ամբաստանյալ Կ.Յազիչյանի նկատմամբ նշանակված պատժի մեղմության ակնհայտությունը, ուստի բերված փաստարկները վերաքննիչ բողոքը բավարարելու ու վիճարկվող դատական ակտը բեկանելու կամ փոփոխելու բավարար հիմք հանդիսանալ չեն կարող:
21. Վերաքննիչ դատարանը, վերը շարադրված հիմնավորումներով, Առաջին ատյանի դատարանի դատական ակտը համարում է ճիշտ, իսկ մեղադրողի վերաքննիչ բողոքում բերված եզրահանգումները` անհիմն և գտնում է, որ ամբաստանյալ Կառլեն Խոսրովի Յազիչյանի վերաբերյալ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով Առաջին ատյանի դատարանի 2016 թվականի մայիսի 17-ի դատավճիռը բեկանելու անհրաժեշտ ու բավարար հիմքեր առկա չեն, հետևաբար այն պետք է թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 393-րդ և 394-րդ հոդվածների պահանջներով, Վերաքննիչ դատարանը

Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության առաջին ատյանի դատարանի 2016թ. մայիսի 17-ի դատավճիռը` քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Կառլեն Խոսրովի Յազիչյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 258-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 1-ին կետով, թողնել օրինական ուժի մեջ, իսկ Երևան քաղաքի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների դատախազության դատախազ՝ գործով մեղադրող Վ.Ասատրյանի վերաքննիչ բողոքը` մերժել:
2. Ամբաստանյալ Կառլեն Խոսրովի Յազիչյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
3. Որոշումը կարող է բողոքարկվել ՀՀ Վճռաբեկ դատարան` հրապարակման պահից մեկամսյա ժամկետում:



ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Լ. ԹԱԴԵՎՈՍՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Ռ.ՄԽԻԹԱՐՅԱՆ
Ա.ՊԵՏՐՈՍՅԱՆ