ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆ
ԵԿԴ/0050/01/16
Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների
առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության
դատարանի դատավոր` Ա.Վարդանյան

ՈՐՈՇՈՒՄ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՆՈՒՆԻՑ

22 փետրվարի 2019թ. ք.Երևան

ՀՀ ՎԵՐԱՔՆՆԻՉ ՔՐԵԱԿԱՆ ԴԱՏԱՐԱՆԸ /այսուհետ`
Վերաքննիչ դատարան/ հետևյալ կազմով`

ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ
Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆ
քարտուղարությամբ` Ռ.Դավոյանի
Լ.Կարապետյանի

մասնակցությամբ`
մեղադրող` Ա.Արամյանի
պաշտպաններ` Ա.Խաչատրյանի
Ա.Սարգսյանի
Ա.Մելքոնյանի
Վ.Էլբակյանի
Մ.Խաչատրյանի
ամբաստանյալներ` Գ.Մազմանյանի
Բ.Ասատրյանի
Ա.Հովսեփյանի
Պ.Հայրապետյանի

դռնբաց դատական նիստում, գործով մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա.Արամյանի, ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պաշտպաններ Ա.Սարգսյանի և Մ.Խաչատրյանի, ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի, ամբաստանյալ Բ.Ասատրյանի պաշտպան Վ.Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի /այսուհետ` նաև Առաջին ատյանի դատարան/ 2018թ. հունվարի 23-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի` Արամ Հրաչիկի Հովսեփյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գագիկ Հովհաննեսի Մազմանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պատվական Սեյրանի Հայրապետյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Բագրատ Մաքսիմի Ասատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով,

Պ Ա Ր Զ Ե Ց

1. Գործի դատավարական նախապատմությունը.
1. Թիվ 83108013 քրեական գործի նյութերով 13.03.2015թ. ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչության ՀԿԳ ավագ քննիչ Ա.Գրիգորյանի կողմից` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործության հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 58203115 քրեական գործը և առանձնացվել է առանձին վարույթում:
2. 2015թ. մարտի 17-ին Ա.Հովսեփյանը ձերբակալվել է:
3. Նախաքննության մարմնի 19.03.2015թ. որոշմամբ Ա.Հովսեփյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
4. Նույն մարմնի 19.03.2015թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ:
5. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 20.03.2015թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում 2/երկու/ ամիս ժամկետով, որը հետագայում երկարացվել է:
6. Նախաքննության մարմնի 24.03.2015թ. որոշմամբ Պ.Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
7. Նույն մարմնի 31.03.2015թ. որոշմամբ Պ.Հայրապետյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
8. Նախաքննության մարմնի 01.04.2015թ. որոշմամբ Բ.Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել չհեռանալու մասին ստորագրությունը:
9. Նույն մարմնի 07.04.2015թ. որոշմամբ Բ.Ասատրյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
10. 2015թ. մայիսի 07-ին Գ.Մազմանյանը ձերբակալվել է:
11.Նախաքննության մարմնի 08.05.2015թ. որոշմամբ Գ.Մազմանյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
12. Նույն մարմնի 08.05.2015թ. որոշմամբ միջնորդություն է հարուցվել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարան` մեղադրյալ Գ.Մազմանյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու վերաբերյալ:
13. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 09.05.2015թ. որոշմամբ նախաքննության մարմնի միջնորդությունը բավարարվել է և մեղադրյալ Գ.Մազմանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորում 2/երկու/ ամիս ժամկետով, որը հետագայում երկարացվել է:
14. Նախաքննության մարմնի 17.02.2016թ. որոշմամբ Ա.Հովսեփյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել և վերջինս որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
15. Նախաքննության մարմնի 17.02.2016թ. որոշմամբ Գ.Մազմանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխվել է, լրացվել, նրան նոր մեղադրանք է առաջադրվել և վերջինս որպես մեղադրյալ է ներգրավվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով:
16. 12.03.2016թ. Ա.Հովսեփյանի, Գ.Մազմանյանի, Պ.Հայրապետյանի և Բ.Ասատրյանի վերաբերյալ քրեական գործը մեղադրական եզրակացությամբ ուղարկվել է Առաջին ատյանի դատարան:
17. Առաջին ատյանի դատարանի դատավոր Ա.Վարդանյանի 15.03.2016թ. որոշմամբ քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արամ Հրաչիկի Հովսեփյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գագիկ Հովհաննեսի Մազմանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պատվական Սեյրանի Հայրապետյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Բագրատ Մաքսիմի Ասատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ընդունվել է վարույթ, իսկ 29.03.2016թ. որոշմամբ` քրեական գործը նշանակվել է դատական քննության:
18. Առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հունվարի 23-ի դատավճռով ճանաչվել և հռչակվել է Գ.Մազմանյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում` հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Գ.Մազմանյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով ազատազրկում` 5/հինգ/ տարի ժամկետով` անձնական գույքի բռնագրավմամբ 396.040 /երեք հարյուր իննսունվեց հազար քառասուն/ ՀՀ դրամի չափով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ազատազրկում` 3/երեք/ տարի ժամկետով` հարկային մարմնում ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկմամբ` 2/երկու/ տարի ժամկետով։
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 66-րդ հոդվածի 4-րդ մասի կիրառմամբ` նշանակված պատիժները մասնակիորեն գումարվել է և Գ.Մազմանյանի նկատմամբ որպես վերջնական պատիժ է նշանակվել ազատազրկում` 6/վեց/ տարի ժամկետով` անձնական գույքի բռնագրավմամբ 396.040/երեք հարյուր իննսունվեց հազար քառասուն/ ՀՀ դրամի չափով և հարկային մարմնում ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկմամբ` 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Գ.Մազմանյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվարկվել է նրան արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2015թ. մայիսի 7-ից:
Գ.Մազմանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Ճանաչվել և հռչակվել է Ա.Հովսեփյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում` հանցագործության դեպքերի բացակայության պատճառաբանությամբ։
Ա.Հովսեփյանը մեղավոր է ճանավչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ, նրա նկատմամբ նշանակվել է պատիժ ազատազրկում` 3/երեք/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` հարկային մարմնում ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկմամբ` 2/երկու/ տարի ժամկետով։
Կիրառելով 2009թ. հունիսի 20-ին ուժի մեջ մտած <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի որոշման 7-րդ կետի 3-րդ ենթակետը` Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված հիմնական պատժի չկրած մասը կրճատվել է 1/3-ով, որի հաշվարկը հանձնարարվել է ՀՀ ԱՆ համապատասխան քրեակատարողական հիմնարկի պետին։
Ա.Հովսեփյանի պատժի կրման սկիզբը հաշվարկվել է նրան արգելանքի վերցնելու օրվանից` 2015թ. մարտի 17-ից:
Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված կալանավորումը թողնվել է անփոփոխ` մինչև դատավճիռն օրինական ուժի մեջ մտնելը։
Պ.Հայրապետյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նշանակվել է պատիժ ազատազրկում` 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` հարկային մարմնում ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկմամբ` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
Կիրառելով 2009թ. հունիսի 20-ին ուժի մեջ մտած <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը` Պ.Հայրապետյանը ազատվել է ազատազրկման ձևով նշանակված հիմնական պատժից։
Պ.Հայրապետյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունն անհապաղ վերացվել է։
Բ.Ասատրյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման մեջ և նշանակվել պատիժ ազատազրկում` 2/երկու/ տարի 6/վեց/ ամիս ժամկետով` հարկային մարմնում ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկմամբ` 1/մեկ/ տարի ժամկետով։
Կիրառելով <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 2009թ. հունիսի 20-ի որոշման 1-ին կետի 1-ին ենթակետը` Բ.Ասատրյանը ազատվել է ազատազրկման ձևով նշանակված հիմնական պատժից։
Բ.Ասատրյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված չհեռանալու մասին ստորագրությունն անհապաղ վերացվել է։
ՀՀ գլխավոր դատախազության ներկայացրած քաղաքացիական հայցը` որպես հանցագործությամբ պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնաս քաղաքացիական պատասխանողներ Ա.Հովսեփյանից, Գ.Մազմանյանից, Պ.Հայրապետյանից և Բ.Ասատրյանից` հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտությամբ 1.052.497.252 ՀՀ դրամ գումար բռնագանձելու վերաբերյալ, թողնվել է առանց քննության։
19. Ընդհանուր իրավասության դատարանի վերոնշյալ դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 27.02.2018թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը:
20. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 28.02.2018թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պաշտպան Մ.Խաչատրյանը:
21. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 28.02.2018թ. վերաքննիչ բողոք է բերել գործով մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա.Արամյանը:
22. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 01.03.2018թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պաշտպան Ա.Սարգսյանը:
23. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի դեմ փոստին հանձնելու միջոցով 06.03.2018թ. վերաքննիչ բողոք է բերել ամբաստանյալ Բ.Ասատրյանի պաշտպան Վ.Գևորգյանը:
24. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 14.03.2018թ. որոշմամբ գործով մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա.Արամյանի, ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պաշտպաններ Ա.Սարգսյանի և Մ.Խաչատրյանի, ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի, ամբաստանյալ Բ.Ասատրյանի պաշտպան Վ.Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքներն ընդունվել են Վերաքննիչ դատարանի վարույթ և քրեական գործն ըստ մեղադրանքի` Արամ Հրաչիկի Հովսեփյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գագիկ Հովհաննեսի Մազմանյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պատվական Սեյրանի Հայրապետյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Բագրատ Մաքսիմի Ասատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով` Վերաքննիչ դատարանի դռնբաց դատական նիստում քննության է նշանակվել 2018թ. մարտի 27-ին:
25. ՀՀ վերաքննիչ քրեական դատարանի 03.09.2018թ. որոշմամբ պաշտպան Ա.Սարգսյանի միջնորդությունը բավարարվել է, ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանին կալանքից գրավով ազատելը ճանաչվել է թույլատրելի և գրավի չափ նշանակվել 1.000.000 /մեկ միլիոն/ ՀՀ դրամը:
26. <<Կալանավորված անձին պատժաչափի կրումով ազատ արձակելու մասին>> ՀՀ ԱՆ <<Վարդաշեն>> քկհ-ի պետ Վ.Առաքելյանի 17.09.2018թ. որոշմամբ կալանավոր Արամ Հրաչիկի Հովսեփյանը 17.09.2018թ. ազատ է արձակվել` պատժաչափի ժամկետը լրանալու կապակցությամբ:

2. Գործի փաստական հանգամանքները.
27. Նախաքննության մարմնի կողմից Արամ Հրաչիկի Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա զբաղեցնելով ՀՀ կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության օպերատիվ - հետախուզության վարչության 6-րդ բաժնի պետի պաշտոնը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, տեղյակ լինելով, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանը կազմել և Կենտրոնի հարկային տեսչություն է ներկայացրել ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներով հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, որի հետևանքով նվազեցրել է պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի, շահութահարկի գումարները և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը պետական բյուջե վճարելուց, ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ պետի 08.11.2007թ. №1034650 հանձնարարագրի համաձայն` իր ղեկավարած բաժնի օպերլիազորների կողմից <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության` 2007թ. նոյեմբերի 14-ից մինչև 22-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացված ստուգման ընթացքում հարկերի անհիմն նվազեցման փաստը չարձանագրելու համար, ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ օպերատիվ-հետախուզության վարչության պետի տեղակալ Գագիկ Մազմանյանի հետ նախնական համաձայնությամբ, Ռուզաննա Աբրահամյանից ստացել է առանձնապես խոշոր չափերով` 9.456.300 դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։
Ստացված գումարի դիմաց Արամ Հովսեփյանը պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով հանձնարարել է ստուգումն իրականացրած իրեն ենթակա պաշտոնատար անձանց չարձանագրել օրենսդրության պահանջների խախտումների և հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու ակնհայտ փաստերը։ Վերջիններս կատարելով վերադասի ակնհայտ ապօրինի հանձնարարությունը` 2007թ. նոյեմբերի 22-ին կազմված թիվ 1034650 ստուգման ակտով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանն առաջադրել են ընդամենը 3.605.500 դրամի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, մինչդեռ արձանագրման ենթակա լրացուցիչ պարտավորությունները տույժ և տուգանքներով հանդերձ իրականում կազմել են 642.838.963 դրամ, հարկեր՝ 299.342.944 դրամ՝ շահութահարկի գծով՝ 24.289.840 դրամ, եկամտահարկի գծով՝ 16.390.104 դրամ, ԱԱՀ գծով՝ 258.663.000 դրամ, տույժեր` 163.890.255 դրամ, տուգանքներ` 179.605.766 դրամ/։
Բացի դրանից, Արամ Հովսեփյանը զբաղեցնելով ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի օպերատիվ-հետախուզության վարչության 6-րդ բաժնի պետի պաշտոնը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, տեղյակ լինելով, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանը շարունակում է կազմել և Կենտրոնի հարկային տեսչություն ներկայացնել ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներով հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր և չարամտորեն խուսափել առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը պետական բյուջե վճարելուց, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 19.12.2008թ. թիվ 1001538 հանձնարարագրի համաձայն` իր ղեկավարած բաժնի օպերլիազորների կողմից <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության` 2008թ. դեկտեմբերի 26-ից մինչև 30-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացված ստուգման ընթացքում վճարման ենթակա հարկերի անհիմն նվազեցման փաստը չարձանագրելու համար Ռուզաննա Աբրահամյանից պահանջել և ստացել է առանձնապես խոշոր չափերով` 12.269.200 դրամին համարժեք 40.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։
Ստացված գումարի դիմաց Արամ Հովսեփյանը պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով հանձնարարել է ստուգումն իրականացրած իրեն ենթակա պաշտոնատար անձանց չարձանագրել օրենսդրության պահանջների խախտումների և հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու ակնհայտ փաստերը։ Վերջիններս կատարելով վերադասի ակնհայտ ապօրինի հանձնարարությունը 2008թ. դեկտեմբերի 30-ին կազմված թիվ 1001538 ստուգման ակտով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանն առաջադրել են ընդամենը 6.071.000 դրամի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, մինչդեռ արձանագրման ենթակա լրացուցիչ պարտավորությունները տույժ և տուգանքներով հանդերձ իրականում կազմել են 709.148.020 դրամ >>հարկեր՝ շահութահարկի գծով՝ 52.332.640 դրամ, եկամտահարկի գծով՝ 33.667.584 դրամ, ԱԱՀ գծով՝ 244.267.600 դրամ, տույժեր` 180.821.633 դրամ, տուգանքներ` 198.058.563 դրամ/։
Կատարված հանցագործությունների հետևանքով ոչ միայն չեն արձանագրվել վերոհիշյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները, այլև Ռուզաննա Աբրահամյանը հնարավորություն է ստացել շարունակել իր հանցավոր գործունեությունը և մինչև 2011թ. հունիսի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում կազմել և հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն է ներկայացրել խեղաթյուրված տվյալներով <<Տապինո>> ՍՊԸ հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, անհիմն նվազեցնելով պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերը, ընդամենը` 1.052.497.252 դրամ գումարի չափով>>։
28. Նախաքննության մարմնի կողմից Գագիկ Հովհաննեսի Մազմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով, 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք է առաջադրվել այն բանի համար, որ նա զբաղեցնելով ՀՀ կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության օպերատիվ-հետախուզության վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, տեղյակ լինելով, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանը կազմել և Կենտրոնի հարկային տեսչություն է ներկայացրել ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներով հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, որի հետևանքով նվազեցրել է պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի, շահութահարկի գումարները և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը պետական բյուջե վճարելուց, ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ պետի 08.11.2007թ. թիվ 1034650 հանձնարարագրի համաձայն օպերատիվ-հետախուզության վարչության 6-րդ բաժնի օպերլիազորների կողմից <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության` 2007թ. նոյեմբերի 14-ից մինչև 22-ն ընկած ժամանակահատվածում իրականացված ստուգման ընթացքում հարկերի անհիմն նվազեցման փաստը չարձանագրելու համար, վերոհիշյալ բաժնի պետ Արամ Հովսեփյանի նախնական համաձայնությամբ, Ռուզաննա Աբրահամյանից պահանջել և Արամ Հովսեփյանի միջոցով ստացել է առանձնապես խոշոր չափերով` 9.456.300 դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք։
Ստացված գումարի դիմաց, պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելով Գագիկ Մազմանյանը ցուցում է տվել Արամ Հովսեփյանին, որպեսզի ստուգումն իրականացնող նրան ենթակա պաշտոնատար անձինք չարձանագրեն օրենսդրության պահանջների խախտումների և հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու ակնհայտ փաստերը։ Վերջիններս կատարելով վերադասի ակնհայտ ապօրինի հանձնարարությունը` 2007թ. նոյեմբերի 22-ին կազմված թիվ 1034650 ստուգման ակտով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանն առաջադրել են ընդամենը 3.605.500 դրամի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, մինչդեռ արձանագրման ենթակա լրացուցիչ պարտավորությունները տույժ և տուգանքներով հանդերձ իրականում կազմել են 642.838.963 դրամ, հարկեր՝ 299.342.944 դրամ՝ շահութահարկի գծով՝ 24.289.840 դրամ, եկամտահարկի գծով՝ 16.390.104 դրամ, ԱԱՀ գծով՝ 258.663.000 դրամ, տույժեր` 163.890.255 դրամ, տուգանքներ` 179.605.766 դրամ/։
Կատարված հանցագործությունների հետևանքով ոչ միայն չեն արձանագրվել վերոհիշյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները, այլև Ռուզաննա Աբրահամյանը հնարավորություն է ստացել շարունակել իր հանցավոր գործունեությունը և մինչև 2011թ. հունիսի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում կազմել և հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն է ներկայացրել խեղաթյուրված տվյալներով <<Տապինո>> ՍՊԸ հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, անհիմն նվազեցնելով պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերը, ընդամենը` 1.052.497.252 դրամ գումարի չափով։
Բացի դրանից, Գագիկ Մազմանյանը, ՀՀ ԿԱ հարկային պետական ծառայությունում զբաղեցնելով օպերատիվ-հետախուզության վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, թողտվության համար առևտրային կազմակերպության՝ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր և տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանից 2008թ. փետրվարի 8-ից մինչև օգոստոսի 4-ն ընկած ժամանակահատվածում ստացել է խոշոր չափերով՝ 396.040 դրամի կաշառք, որը նշված ժամանակահատվածում վճարվել է <<Արմենտել>> ՓԲ ընկերությանը՝ Գագիկ Մազմանյանին մատուցված բջջային կապի ծառայությունների դիմաց>>։
29. Պատվական Սեյրանի Հայրապետյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա <<զբաղեցնելով ՀՀ կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության օպերատիվ-հետախուզության վարչության 6-րդ բաժնի գլխավոր օպերլիազորի պաշտոնը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ պետի 08.11.2007թ. թիվ 1034650 հանձնարարագրի համաձայն ընդգրկվել է <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգումն իրականացնող խմբի կազմում։ Դրա ընթացքում պարզելով, որ նշված ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանը կազմել և Կենտրոնի հարկային տեսչություն է ներկայացրել ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներով հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, որի հետևանքով նվազեցրել է պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի, շահութահարկի գումարները և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը պետական բյուջե վճարելուց, անձնական շահերից ելնելով պաշտոնեական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ և օրենսդրության պահանջների խախտումները և հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու ակնհայտ փաստերը չի արձանագրել։ Ստուգման արդյունքում 2007թ. նոյեմբերի 22-ին կազմված թիվ 1034650 ակտով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանն առաջադրվել են ընդամենը 3.605.500 դրամի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, մինչդեռ արձանագրման ենթակա լրացուցիչ պարտավորությունները տույժ և տուգանքներով հանդերձ իրականում կազմել են 642.838.963 դրամ, հարկեր՝ 299.342.944 դրամ՝ շահութահարկի գծով՝ 24.289.840 դրամ, եկամտահարկի գծով՝ 16.390.104 դրամ, ԱԱՀ գծով՝ 258.663.000 դրամ, տույժեր` 163.890.255 դրամ, տուգանքներ` 179.605.766 դրամ/։
Բացի դրանից, Պատվական Հայրապետյանը զբաղեցնելով ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի օպերատիվ-հետախուզության վարչության 6-րդ բաժնի գլխավոր օպերլիազորի պաշտոնը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 19.12.2008թ. թիվ 1001538 հանձնարարագրի համաձայն ընդգրկվել է <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգումն իրականացնող խմբի կազմում։ Դրա ընթացքում պարզելով, որ նշված ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանը շարունակել է կազմել և Կենտրոնի հարկային տեսչություն ներկայացնել ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներով հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը պետական բյուջե վճարելուց, անձնական շահերից ելնելով պաշտոնեական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ և օրենսդրության պահանջների խախտումները և հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու ակնհայտ փաստերը չի արձանագրել։ Ստուգման արդյունքում 2008թ. դեկտեմբերի 30-ին կազմված թիվ 1001538 ակտով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանն առաջադրվել են ընդամենը 6.071.000 դրամի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, մինչդեռ արձանագրման ենթակա լրացուցիչ պարտավորությունները տույժ և տուգանքներով հանդերձ իրականում կազմել են 709.148.020 դրամ, հարկեր՝ շահութահարկի գծով՝ 52.332.640 դրամ, եկամտահարկի գծով՝ 33.667.584 դրամ, ԱԱՀ գծով՝ 244.267.600 դրամ, տույժեր` 180.821.633 դրամ, տուգանքներ` 198.058.563 դրամ/։
Կատարված հանցագործությունների հետևանքով ոչ միայն չեն արձանագրվել վերոհիշյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները, այլև Ռուզաննա Աբրահամյանը հնարավորություն է ստացել շարունակել իր հանցավոր գործունեությունը և մինչև 2011թ. հունիսի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում կազմել և հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն է ներկայացրել խեղաթյուրված տվյալներով <<Տապինո>> ՍՊԸ հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, անհիմն նվազեցնելով պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերը, ընդամենը` 1.052.497.252 դրամ գումարի չափով>>։
30. Բագրատ Մաքսիմի Ասատրյանը մեղավոր է ճանաչվել և դատապարտվել այն բանի համար, որ նա զբաղեցնելով ՀՀ կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության օպերատիվ-հետախուզության վարչության 6-րդ բաժնի գլխավոր օպերլիազորի պաշտոնը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ պետի 08.11.2007թ. թիվ 1034650 հանձնարարագրի համաձայն ընդգրկվել է <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգումն իրականացնող խմբի կազմում։ Դրա ընթացքում պարզելով, որ նշված ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանը կազմել և Կենտրոնի հարկային տեսչություն է ներկայացրել ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներով հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, որի հետևանքով նվազեցրել է պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի, շահութահարկի գումարները և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը պետական բյուջե վճարելուց, անձնական շահերից ելնելով պաշտոնեական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ և օրենսդրության պահանջների խախտումները և հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու ակնհայտ փաստերը չի արձանագրել։ Ստուգման արդյունքում 2007թ. նոյեմբերի 22-ին կազմված թիվ 1034650 ակտով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանն առաջադրվել են ընդամենը 3.605.500 դրամի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, մինչդեռ արձանագրման ենթակա լրացուցիչ պարտավորությունները տույժ և տուգանքներով հանդերձ իրականում կազմել են 642.838.963 դրամ >>հարկեր՝ 299.342.944 դրամ՝ շահութահարկի գծով՝ 24.289.840 դրամ, եկամտահարկի գծով՝ 16.390.104 դրամ, ԱԱՀ գծով՝ 258.663.000 դրամ, տույժեր` 163.890.255 դրամ, տուգանքներ` 179.605.766 դրամ/։
Բացի դրանից, Բագրատ Ասատրյանը զբաղեցնելով ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի օպերատիվ-հետախուզության վարչության 6-րդ բաժնի գլխավոր օպերլիազորի պաշտոնը, հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի 19.12.2008թ. թիվ 1001538 հանձնարարագրի համաձայն ընդգրկվել է <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգումն իրականացնող խմբի կազմում։ Դրա ընթացքում պարզելով, որ նշված ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանը շարունակել է կազմել և Կենտրոնի հարկային տեսչություն ներկայացնել ակնհայտ խեղաթյուրված տվյալներով հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր և չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով հարկերը պետական բյուջե վճարելուց, անձնական շահերից ելնելով պաշտոնեական դիրքն օգտագործել է ծառայության շահերին հակառակ և օրենսդրության պահանջների խախտումները և հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում խեղաթյուրված տվյալներ մտցնելու ակնհայտ փաստերը չի արձանագրել։ Ստուգման արդյունքում 2008թ. դեկտեմբերի 30-ին կազմված թիվ 1001538 ակտով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանն առաջադրվել են ընդամենը 6.071.000 դրամի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, մինչդեռ արձանագրման ենթակա լրացուցիչ պարտավորությունները տույժ և տուգանքներով հանդերձ իրականում կազմել են 709.148.020 դրամ, հարկեր՝ շահութահարկի գծով՝ 52.332.640 դրամ, եկամտահարկի գծով՝ 33.667.584 դրամ, ԱԱՀ գծով՝ 244.267.600 դրամ, տույժեր` 180.821.633 դրամ, տուգանքներ` 198.058.563 դրամ/։
Կատարված հանցագործությունների հետևանքով ոչ միայն չեն արձանագրվել վերոհիշյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները, այլև Ռուզաննա Աբրահամյանը հնարավորություն է ստացել շարունակել իր հանցավոր գործունեությունը և մինչև 2011թ. հունիսի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում կազմել և հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն է ներկայացրել խեղաթյուրված տվյալներով <<Տապինո>> ՍՊԸ հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, անհիմն նվազեցնելով պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերը, ընդամենը` 1.052.497.252 դրամ գումարի չափով>>։

3.Վերաքննիչ բողոքների հիմքերը, հիմնավորումները, կողմերի դիրքորոշումը.
Վերաքննիչ բողոքները քննվում է հետևյալ հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում:
31. Ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պաշտպան Ա.Սարգսյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ դատարանի դատավճիռը Գագիկ Մազմանյանին մեղավոր ճանաչելու մասով անհիմն է, այն ենթակա է բեկանման և փոփոխման, որի հետևանքով նա պետք է անմեղ ճանաչվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներում։
Դատարանը դատավճիռը կայացնելիս խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 15-րդ կետի, 85-րդ հոդվածի 1-ին մասի, 104-րդ հոդվածի, 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 3-րդ, 5-րդ կետերի, նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները և Գ.Մազմանյանին մեղավոր ճանաչելու համար որպես ապացույց օգտագործել է 06.03.2015թ. թիվ 15-0271 կրկնակի դատահաշվապահական փորձագիտական եզրակացությունը։ Բացի այդ, դատարանը խախտել է քրեական դատավարության օրենսգրքի 107-րդ հոդվածի 3-րդ կետի, 358-րդ հոդվածի, 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-4 կետերը և նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները և իր նախաձեռնությամբ փոփոխել է առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումը։
Բացի այդ, ինչպես Գ.Մազմանյանին, այնպես էլ մյուս ամբաստանյալներին մեղավոր ճանաչելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ, իսկ Գ.Մազմանյանին նաև 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով, չի կիրառել քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի պահանջները, որով խախտվել է սույն գործի քննչական ենթակայությունը՝ դրանից բխող հետևություններով։
Այսպես, 2010թ. դեկտեմբերի 9-ին ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննչական բաժնում քննվող թիվ 83101210 քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 189-րդ հոդվածի 3-րդ մասի հատկանիշներով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության վերաբերյալ հարուցվել է թիվ 90154010 քրեական գործը, որն առանձնացվել է առանձին վարույթում։
2011թ. փետրվարի 19-ին որոշում է կայացվել ՀՀ ՊՆ քննչական ծառայության ՀԿԳ քննչական բաժնում քննվող թիվ 90154010 քրեական գործը քննչական ենթակայության կարգով ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչություն ուղարկելու մասին՝ <<Տապինո>> և այլ ՍՊ ընկերությունների վերաբերյալ նախաքննությունը շարունակելու նպատակով։
2012թ. մարտի 30-ին որոշում է կայացվել Ռուզաննա Միշայի Աբրահամյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 1-ին մասով քրեական հետապնդում չիրականացնելու և նրա վերաբերյալ քրեական գործով մասը կարճելու մասին՝ նրա արարքում այդ հոդվածով նախատեսված հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ։
2013թ. հուլիսի 17-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչությունում <<Տապինո>> և <<Մանաուս>> ՍՊ ընկերությունների տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածի հատկանիշներով հարուցվել է թիվ 83108013 քրեական գործը։
2013թ. հոկտեմբերի 28-ին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչությունում որոշում է կայացվել թիվ 90154010 քրեական գործից թիվ 90154010/1 համարով <<Անխո>> ՍՊ ընկերության տնօրինության վերաբերյալ մաս անջատելու և առանձին վարույթում առանձնացնելու մասին։
2013թ. հոկտեմբերի 28-ին ՀՀ գլխավոր դատախազության համապատասխան վարչության պետի ցուցումով թիվ 90154010 քրեական գործն ընդունվել է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ քննչական վարչության վարույթ և միացվել նախաքննական այդ մարմնում քննվող թիվ 83108013 քրեական գործին։
2013թ. նոյեմբերի 5-ին ՀՀ գլխավոր դատախազի ցուցումով քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի կարգով թիվ 83108013 քրեական գործն ուղարկվել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության քննչական վարչության և 2013թ. նոյեմբերի 11-ին ստացվել և վերոնշյալ քրեական գործի նախաքննությունը շարունակվել է նախաքննական այդ մարմնում։
2013թ. դեկտեմբերի 2-ին ԱԱԾ քննչական վարչությունում քննվող թիվ 83108013 քրեական գործով Ռուզաննա Աբրահամյանին մեղադրանք է առաջադրվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով, նույն օրը նրա նկատմամբ որպես խափանման միջոց է կիրառվել չհեռանալու վերաբերյալ ստորագրություն։
2015թ. հունվարի 23-ին նախաքննությունը վարող քննիչ Գրիգորյանը մեղադրյալի կարգավիճակում գտնվող Ռուզաննա Աբրահամյանից հանցագործության մասին հաղորդում է ընդունել այն մասին, որ 2007թ. նոյեմբերի 14-ից մինչև 22-ը Գագիկ Մազմանյանի հետ ունեցած պայմանավորվածության համաձայն, Արամ Հովսեփյանի միջոցով բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգման ժամանակ, ավելացած արժեքի հարկի և շահութահարկի գումարների անհիմն փաստը չարձանագրելու համար, տվել է առանձնապես խոշոր 30.000 ԱՄՆ դոլար չափի գումար, և դրա դիմաց ստուգողները թիվ 1034650 ստուգման ակտով արձանագրել են ընդամենը 3.605.500 դրամի հարկաին պարտավորություններ։ Հաղորդման մեջ նաև նշել է, որ 2007-2008թ. <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի գործունեության վերաբերյալ բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգման ավելացած արժեքի հարկի և շահութահարկի գումարների անհիմն նվազեցման փաստը չարձանագրելու համար, Արամ Հովսեփյանին տվել է 40.000 ԱՄՆ դոլար չափերով կաշառք։
2015թ. մարտի 17-ին ձերբակալվել է նույն օրը ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության վարչական շենք բերման ենթարկված Արամ Հրաչիկի Հովսեփյանը և որպես կասկածյալ ցուցմունք է տվել, որ 2007թ. <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի հարկային պարտավորությունները անհիմն չարձանագրելու համար իրեն ցուցում է տվել իր ղեկավար ՕՀ վարչության պետի տեղակալ Գագիկ Մազմանյանը, իսկ 2008թ. հարկային պարտավորությունները անհիմն չարձանագրելու համար իրեն ցուցում է տվել ՕՀ վարչության պետ Աշոտ Գզիրյանը։
02.02.2015թ. Ռ.Աբրահամյանը ցուցմունք է տվել բառացի նշելով՝ <<Գագիկ Մազմանյանը, ըստ երևույթի շատ բան մոռացել է, մասնավորապես, թե ինչպես եմ նրա 3 հեռախոսահամարների վարձերը մուծել տարիների ընթացքում։ Չեմ մուծել միայն մի վերջին 3 տարվա ընթացքում։ Ընդ որում նշեմ, Անդրանիկ Միրզոյանը իմանալով այդ մասին, ըստ երևույթի հենց Գագիկ Մազմանյանից, ինձ նախատել է և ասել է, թե ինչու ՞ եմ մուծում մի մարդու հեռախոսահամարների վարձերը, ով միլիոններ է աշխատում...>>:
Նույն ցուցմունքում Ռ.Աբրահամյանը բառացի նշել է հետևյալը. <<ՀՀ 2007թ. դեկտեմբերի 25-ից մինչև 30-ը ընկած ժամանակահատվածում գնացել եմ Գ.Մազմանյանի գրասենյակ՝ ՀՀ ԿԱ Հարկային պետական ծառայության շենքում, և որպես նվեր նրան հանձնել եմ մի արձանիկ և թանկարժեք խմիչք։ Նա ասել է, որ մի փոքր սպասեմ, շուտով կգա պետը՝ Արկադի Բալայանը, երբ վերջինս եկել է Գ.Մազմանյանի գրասենյակ, 1.5 միլիոն դրամ եմ դրել Գագիկի սեղանին որպես նվեր և դուրս եկել ասելով, որ շտապում եմ։ Այդ գումարը ինձանից չէին պահանջել, ուղղակի ամանորյա նվեր էի մատուցել>>։
Դրանից հետո այդ դրվագների վերաբերյալ ընդհանրապես քննություն չի կատարվել, իրավական գնահատական տալու համար և միայն այդ հաղորդման հիման վրա 50 օր հետո 13.03.2015թ. հարուցել են թիվ 58203115 նոր քրեական գործ, որում միայն նշել է՝ <<հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ նախաքննության ընթացքում մեղադրյալին վերագրվողի հանցագործություններից բացի բացահայտվել են նաև դրանց հետ չկապված այլ հանցագործություններ, որոնք կատարել են այլ անձինք, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 55-րդ և 184-րդ հոդվածների պահանջներով, ՈՐՈՇԵՑԻ
1. 2007 և 2008 թվականների ընթացքում <<Տապինո>> ՍՊԸ-ն բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգումների ընթացքում, պաշտոնատար անձանց կողմից կաշառք տվողի կողմից ակնհայտ ապօրինի արարք կատարելու համար, առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալու դեպքերի առթիվ թիվ 83108013 քրեական գործի նյութերով հարուցել նոր քրեական գործ՝ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և այն առանձնացնել առանձին վարույթ,
2. քրեական գործից անջատել սույն որոշմանը կից ցուցակում նշված փաստաթղթեր,
3. որոշման 1 օրինակը ուղարկել նախաքննության նկատմամբ հսկողություն իրականացնող դատախազին>>։
Մինչ այդ 06.02.2015թ. թիվ 83108013 քրեական գործով նշանակվել և 06.03.2015թ. ստացվել է թիվ 15-0271 կրկնակի դատահաշվապահական փորձագիտական եզրակացությունը` ստորագրված Վ.Առուստամյանի և Գ.Մկրտչյանի կողմից։
07.05.2015թ. նախաքննությունը վարող քննիչ Գրիգորյանը Գագիկ Մազմանյանին ձերբակալելու մասին արձանագրություն է կազմել բառացի նշելով, որ նա կասկածվում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործության կատարման, այսինքն, 2007թ. ընթացքում <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգումների ընթացքում պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք տվողի օգտին ակնհայտ ապօրինի արարքներ կատարելու համար առանձնապես խոշոր չափերով՝ 9.456.300 դրամին համարժեք 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք պահանջելու և ստանալու, ինչպես նաև պաշտոնական դիրքը չարաշահելու համար, որը առաջացրել է ծանր հետևանքներ, Գագիկ Մազմանյանին ձերբակալելու համար հիմք է հանդիսացել այն, որ գործով անցնող անձն ուղղակի մատնանշել է նրան որպես քրեական օրենքով չթույլատրված արարքը կատարողի, նա կասկածվում է այնպիսի հանցագործության կատարման մեջ, որով որպես պատիժ նախատեսված է 1 տարուց ավելի ազատազրկում և մնալով ազատության մեջ` կարող է թաքնվել վարույթ իրականացնող մարմնից և խոչընդոտել մինչդատական վարույթում քրեական գործի քննությանը>>։
Նույն օրը առերես հարցաքննություն է անցկացվել Գ.Մազմանյանի և Ռ.Աբրահամյանի միջև, և քննիչը արտատպել է Ռ.Աբրահամյանի 02.02.2015թ. ցուցմունքը բառացի, որտեղ նույնպես նշել է՝ <<Գագիկ Մազմանյանը, ըստ երևույթի շատ բան մոռացել է, մասնավորապես, թե ինչպես եմ նրա 3 հեռախոսահամարների վարձերը մուծել տարիների ընթացքում, մոտ 50.000 ԱՄՆ դոլարի չափով։ Չեմ մուծել միայն մի վերջին 3 տարվա ընթացքում։ Ընդ որում նշեմ, Անդրանիկ Միրզոյանը իմանալով այդ մասին, ըստ երևույթի հենց Գագիկ Մազմանյանից, ինձ նախատել է և ասել է, թե ինչու՞ եմ մուծում մի մարդու հեռախոսահամարների վարձերը, ով միլիոններ է աշխատում...>>։
Այս հարցաքննության ժամանակ Ռ.Աբրահամյանը չի նշել նախորդ ցուցմունքում նշած 1.5 միլիոն դրամ Գագիկի սեղանին դնելու և հեռանալու մասին, իսկ քննիչը ոչ այդ, ոչ էլ հետագա հարցաքննությունների ժամանակ դրա վերաբերյալ անգամ հարց չի ուղղել Ռ.Աբրահամյանին։
08.05.2015թ. քննիչ Գրիգորյանը Գագիկ Մազմանյանին մեղադրանք է առաջադրել բառացի նշելով՝ <<Քրեական գործով Գագիկ Հովհաննեսի Մազմանյանին ներգրավել որպես մեղադրյալ՝ առաջադրելով նրան մեղադրանք ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով՝ 2007թ. <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի բյուջեի փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգման ընթացքում պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք տվողի օգտին ակնհայտ ապօրինի արարքներ կատարելու համար, առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու և ստանալաու համար, ինչպես նաև պաշտոնական դիրքը չարաշահելու համար, որն առաջացրել է ծանր հետևանքներ>>։
Դատարանն անդրադառնալով սույն գործով քննչական ենթակայության կարգը խախտելու մասին պաշտպանական կողմի միջնորդությանը, դատավճռի 46-րդ էջում նշել է՝ <<... այդ մասին առաջին անգամ բարձրաձայնել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 193-րդ հոդվածով որպես մեղադրյալ ներգրաված <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Ռ.Աբրահամյանը՝ 2014թ. հոկտեմբերի 30-ին, 2015թ. հունվարի 23-ին, 2015թ. հունվարի 30-ին և հետագա հարցաքննությունների ժամանակ մեղադրյալի կարգավիճակով լրացուցիչ ցուցմունքներ տալիս>>։
Տրամաբանական հարց է առաջանում, թե ինչու՞ 02.02.2015թ. քննիչն արդեն իսկ քրեական գործում ունենալով Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքը՝ հեռախոսավարձերի վճարումների վերաբերյալ, այդ կապակցությամբ մինչև մայիսի 08-ը ոչ մի գործողություն չի կատարել /այն գործողությունները, որոնք կատարել է 2015թ. դեկտեմբերի 14-ից հետո/, և մայիսի 08-ին Գագիկ Մազմանյանին մեղադրանք է առաջադրել միայն 2007թ. նոյեմբերի 22-ից մինչև 29-ը՝ 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառք ստանալու և պաշտոնական դիրքը չարաշահելու համար։
Դրանից հետո նախաքննության ամբողջ ընթացքում մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 14-ը, Ռ.Աբրահամյանը բազմաթիվ անգամ հարցաքննվել է, սակայն հեռխոսավարձերը մուծելու վերաբերյալ քննիչի կողմից ոչ մի հարց չի ուղղվել նրան և միայն 2015թ. դեկտեմբերի 14-ին քննիչը հանկարծ հիշել է այդ դրվագի մասին և այդ հարցի շուրջ հարցաքննել են Ռ.Աբրահամյանին, որն էլ նշել է, որ այդ գումարները մուծել է իր եղբայրը՝ Վահրամը, իսկ կտրոնները չեն պահպանվել։
Հաջորդ օրը 15.12.2015թ. քննիչը որոշում է կայացրել Գ.Մազմանյանի և Ռ.Աբրահամյանի ու նրանց ընտանիքների անդամների հեռախոսահամարներից կայացրած հեռախոսազանգերի վճարումների դիմաց բոլոր փաստաթղթերը, և այդ որոշման մեջ առկա է նշում. <<սույն որոշումը ինձ ներկայացվեց և դրան ծանոթացա 2015թ. դեկտեմբերի 22-ին>> և ստորագրված է Սյուզաննա Ակրիդովայի կողմից։
Հաջորդ օրը` 16.12.2015թ. քննիչը հարցաքննել է <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ի աշխատակցուհի Լիլիթ Զոհրաբյանին, որը հայտնել է, որ Տատյանա Բարամյանի անվամբ գրանցված հեռախոսի վճարումները կատարել է Վահրամ Աբրահամյանը։
22.12.2015թ. քննիչի կողմից կատարվել է վերը նշված փաստաթղթերի առգրավում։ Առգրավման արձանագրության մեջ նշված է՝ <<.... <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ դատական և վարչական գործերով բաժնի պետ Սյուզաննա Միխայելի Ակրիդովան ներկայացրեց՝
1. <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ տեղեկատվական համակարգերից արտատպված 091-01-03-00, 010-54-39-10, 099-30-30-00, 091-90-14-54, 091-41-85-25, 091-73-91-01 հեռախոսահամարների զանգերի դիմաց վճարումների վերաբերյալ տեղեկություններին վերաբերվող 11.10.2007թ. մինչև 11.11.2005թ. ընկած ժամանակահատվածին, տպագրված հայերեն լեզվով, համակարգչային տպիչի միջոցով՝ ընդհամեը 31 թերթից։ Յուրաքանչյուր էջը վավերացված է <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ի ուղղանկյուն շտամբի միջոցով։ Ըստ Ակրիտովայի հայտարարության, բջջային հեռախոսահամարների վճարումների վերաբերյալ տեղեկությունները միգրացիայի պատճառով պահպանվել են միայն 2008թ. փետրվար ամսից։ Դրանից առաջ ընկած ժամանակահատվածից առաջ տեղեկությունները բացակայում են>>։ Նկատի ունենալով, որ արձանագրությանը կցված են նշված 31 էջերը, որտեղ վերջին ամսաթիվը նշված է 2015թ., ընդունենք, որ <<2005թ.>>-ը վրիպակ է։/
Դրանով, ըստ քրեական գործի նյութերի, քննիչը հեռախոսավարձերի մուծումների վերաբերյալ ապացույցների հավաքումը ավարտել է, սակայն միայն 17.02.2016թ. /նախաքննության ավարտից 15 օր առաջ/ որոշում է կայացրել Գագիկ Մազմանյանին առաջադրված մեղադրանքը փոփոխելու, լրացնելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու մասին և որոշման մեջ նշել է՝ <<...ինչպես նաև թողտվության համար խոշոր և առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու և ստանալու, ինչպես նաև պաշտոնական դիրքը չարաշահելու համար, որը առաջացրել է ծանր հետևանքներ>>։
Նույն օրը որոշում է կայացրել մեղադրանք առաջադրելու մասին, որտեղ բառացի նշել է՝ <<քրեական գործով Գագիկ Մազմանյանին ներգրավել որպես մեղադրյալ առաջադրելով նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով ... և ... ինչպես նաև թողտվության համար առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք պահանջելու և ստանալու համար>>։
Մեղադրանքի նույն ձևակերպումը նշված է նաև մեղադրական եզրակացությունում։
Ընդհանուր իրավասության դատարանում ներկայացրած բողոք բերած անձի գրավոր պաշտպանական ճառում մանրակրկիտ վերլուծության է ենթարկել գործում եղած ապացույցները և դրանք ներկայացրել դատարանին հաստատելով, որ Լիլիթ Զոհրաբյանը սուտ ցուցմունք է տվել, իսկ քննիչ Արտյոմ Գրիգորյանը վերը նշված <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ի տեղեկանքը ձեռք է բերել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի պահանջների խախտմամբ, քանի որ Լիլիթ Զոհրաբյանը ցուցմունք է տվել և դատարանում հաստատել, որ ԱԱԾ-ում իրեն հարցաքննության ժամանակ քննիչի մոտ արդեն իսկ առկա էին <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ից ստացված տեղեկանքները։
Ներկայումս վերաքննիչ դատարանից խնդրում է ուշադրություն դարձնել իր նշած փաստերին և դատարանի եզրահանգմանը այդ ապացույցների վերաբերյալ։
Լիլիթ Զոհրաբյանը ցուցմունք է տվել, որ ԱԱԾ հրավիրելու վերաբերյալ իրեն տեղեկացրել է իր անմիջական ղեկավար Կարեն Մկրտումյանը և դրանից հետո իրեն զանգահարել են ԱԱԾ-ից և պայմանավորվել ժամի մասին, սակայն ճառում բողոք բերած անձը նշել է. <<... Քրեական գործի նյութերը ուսումնասիրելիս ինձ անընդհատ հետաքրքրում էր, թե ինչու՞ է որպես վկա ներգրավվել Լիլիթ Զոհրաբյանը, քանի որ, եթե պետք էր հաստատել, որ Վահրամ Աբրահամյանն է վճարել Գ.Մազմանյանի և Տ.Քարամյանի հեռախոսավարձերը, ապա դա պարզ երևում է <<ԱրմենՏել>>-ի տեղեկանքից։ Այդ դեպքում ինչու ՞ է Վ.Աբրահամյանը ցանկացել, որ Լիլիթ Զոհրաբյանը պարտադիր ներգրավվի որպես վկա և ցուցմունք տա։
Լիլիթ Զոհրաբյանը հարցաքննվել է այն ժամանակ, երբ դեռ քրեական գործի նյութերում ոչ մի տեղ նշված չի եղել իր անունը։ Լ.Զոհրաբյանը հարցաքննվել է 16.12.2015թ., իսկ Վահրամ Աբրահամյանը ավելի ուշ 27.01.2016թ., որտեղ նոր նա հայտնել է Լիլիթ Զոհրաբյանի միջոցով վճարումներ անելու մասին։
Տրամաբանական հարց է առաջանում, թե 16.12.2015թ. քննիչը որտեղի՞ց է իմացել Լիլիթ Զոհրաբյանի վճարումների մասին, եթե մինչ այդ նրա անունը քրեական գործի նյութերում ոչ մի տեղ հիշատակված չի եղել։ Դրանից ինձ համար պարզ դարձավ, որ Վահրամ Աբրահամյանը փորձելով քողարկել վճարումների իրական պատճառը, /այն Է` Գ.Մազմանյանից պարտքով փող վերցնելը, և վարձավճարների միջոցով այդ պարտքը մարելը/, քրոջ Ռ.Աբրահամյանի հետ հորինել են մի սցենար, որ այդ վարձավճարները մուծվել է 2007թ. հոկտեմբերից առաջ՝ սկսած 2003 թվականից և այդ տեղեկությունը հաստատելու համար քննիչ Ա.Գրիգորյանին Վ.Աբրահամյանը բանավոր մինչև 2015թ. դեկտեմբերի 16-ը` հայտնել է Լիլիթ Զոհրաբյանի մասին և առաջարկել հարցաքննել նրան, որը պետք է հաստատեր, որ այդ վարձավճարները Վ.Աբրահամյանը կատարել է 2003 թվականից։
... Լիլիթ Զոհրաբյանի ցուցմունքը անհրաժեշտ էր քննիչին ոչ թե հաստատելու, որ Վահրամ Աբրահամյանը Գագիկ Մազմանյանի և իր կնոջ հեռախոսավարձերն է վճարել, այլ, որ Լիլիթ Զոհրաբյանի միջոցով հաստատեր, որ այդ վճարումները կատարվել են 2003 թվականից, որպեսզի Վահրամ Աբրահամյանը քողարկեր այդ վճարումների իրական պատճառը ՝ այն է Գագիկ Մազմանյանից 2007 թվականից պարտքով գումար վերցնելը...>>։
Ճառում նաև նշել է, որ ըստ Լիլիթ Զոհրաբյանի ցուցմունքի` Վահրամ Աբրահամյանը ցուցակով վճարել է 12 անձանց հեռախոսահամարների վարձերը, սակայն թե՛ Ռուզաննա Աբրահամյանը, թե՛ Վահրամ Աբրահամյանը ցուցմունքների ժամանակ կարողացել են հիշատակել միայն 6 անձի հեռախոսահամարները։ Դատարանին խնդրել էր ուշադրություն դարձնել այդ հանգամանքի վրա, քանի որ այն հաստատում է, որ Վահրամ Աբրահամյանը օգտվելով նրանից, որ քրոջ կողմից հսկողություն չի սահմանվել վճարվող <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի և իրենց ընտանիքի անդամների հեռախոսավարձերի վճարումների վրա, մտցրել է նաև Գագիկ Մազմանյանի հեռախոսավարձերի գումարը և այդ կերպ, քրոջ փողերով, փակել է Գագիկ Մազմանյանի նկատմամբ ունեցած պարտքը։
Դատարանը իր վճռում բառացի նշել է՝ <<…Վճարումների վերաբերյալ վերոնշյալ ապացույցի տփալների, վճարումները կատարած <<Արմենտել>> ՓԲ ընկերության աշխատակցուհի, գործով որպես վկա հարցաքննված Լիչիթ Զոհրաբյանի, ինչպես նաև վերոնշյալ գումարները վերջինիս փոխանցած Վահրամ Աբրահամյանի ցուցմունքների համադրմամբ դատարանը հաստատված է համարում այն, որ գործով ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանի շահագործած 37491-418525 հեռախոսահամարի վճարները վերոնշյալ օրերին, գրեթե նույն պահին և նույն գրասենյակում կատարվել է Լիլիթ Զոհրաբյանի կողմից Վահրամ Աբրահամյանից նախապես ստացած դրամական միջոցների հաշվին և այդ կապակցությամբ վերջիններիս և մեկ այլ գործով ամբաստանյալ Ռուզաննա Աբրահամյանի դատաքննական ցուցմունքներն արժանահավատ են և հավաստի>>։
Եթե դատարանը Վահրամ Աբրահամյանի, Լիլիթ Զոհրաբյանի և Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքները արժանահավատ է համարել այն առումով, որ Վահրամ Աբրահամյանը Ռուզաննա Աբրահամյանի գումարներով Լիլիթ Զոհրաբյանի միջոցով կատարել է Գագիկ Մազմանյանի և նրա կնոջ հեռախոսավարձերի վճարները, ապա պաշտպանական կողմը երբեք դա չի վիճարկել։ Սակայն պաշտպանական կողմը վիճարկում է այդ հեռախոսավարձերի վճարման պատճառները և ժամանակահատվածը և դատարանին ներկայացրել է փաստեր Վահրամ Աբրահամյանի ցուցմունքների անարժանահավատության մասին /հաշվի առնելով ցուցմունք տալու հանգամանքները/, Ռուզաննա Աբրահամյանի շահագրգռվածությունը սույն գործով /իր պատասխանատվությունը որոշակի մեղմացնելու և եղբորը քրեական պատասխանատվությունից ազատելու մտադրությունը, որը նախաքննության մարմինը իրականացրել է/ և Լիլիթ Զոհրաբյանի ցուցմունքների անարժանահավատությունը /հաշվի առնելով քրեական գործով հաստատված Վահրամ Աբրահամյանի հետ մտերմիկ հարաբերությունները և այն, որ մինչև Լիլիթ Զոհրաբյանին հարցաքննելը միակ մարդը, որ կարող էր նրա մասին քննիչին տեղեկություն հայտնել եղել է Վահրամ Աբրահամյանը/, որոնցով հերքվել է, որ այդ գումարները վճարվել են այն ժամանակահատվածում, որը նշված է նրանց ցուցմունքներում և, որ դրանք վճարվել են որպես կաշառք` Գագիկ Մազմանյանին <<ծառայության գծով թողտվության համար>>։
Իսկ դատարանն անտեսելով Վճռաբեկ դատարանի 31.10.2014 թվականի Թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3 կետում արտահայտած դիրքորոշումը, այնուամենայնիվ ապացույցները միմյանց հետ համադրելու և ներկայացված փաստերը մանրամասն վերլուծելու փոխարեն դատավճռի 29-րդ էջում նշել է <<…Անդրադառնալով վերը շարադրված ցուցմունքում գործով ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պատճառաբանությանը՝ Վահրամ Աբրահամյանին պարտքով գումար տրամադրելու և իր շահագործած հեռախոսավարձի վճարումներն ի հաշիվ այդ պարտքի վերադարձի մարվելու վերաբերյալ՝ դատարանը փաստում է, որ այն արհեստածին է, այդ պատճառաբանությունը հերքվել է ինչպես վկա Վ.Աբրահամյանի, այնպես էլ ամբաստանյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքներով, իրականում հետապնդում է կաշառք ստանալու տվյալ դրվագով քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ>>։
Սակայն դրանց հետո դատարանը չի էլ պարզաբանում, թե ո՞ր փաստական հանգամանքներն են հիմք հանդիսացել եզրահանգելու, որ Գագիկ Մազմանյանի պատճառաբանությունները արհեստածին են:
Պաշտպանական կողմը հաստատելու համար, որ վարձավճարները Վահրամ Աբրահամյանը սկսել է վճարել 2007թ. հոկտեմբեր ամսից, դատարանին խնդրել էր դրա վերաբերյալ ցուցմունքները համադրել <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ի կողմից ներկայացված և որպես ապացույց ճանաչված 2015թ. դեկտեմբերի 22-ին առգրաված հեռախոսահամարների կատարած զանգերի համար վճարման տվյալների տեղեկանքի հետ, և վերաքննիչ բողոքում բողոք բերած անձն անհրաժեշտ է համարում ճառից ներկայացնել դրան վերաբերվող մեջբերում՝ <<Մեղադրական եզրակացության և դատախազի կողմից որպես ապացույց նշված <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ից ստացված տեղեկանքը ոչ թե հաստատում է իր պաշտպանյալի մեղքը, այլ հերքում այն, ինչպես նաև դրանով հերքվում է Վահրամ Աբրահամյանի և Լիլիթ Զոհրաբյանի ցուցմունքները, որ Գագիկ Մազմանյանի ու նրա կնոջ վարձավճարները մուծվել են 2007թ. հոկտեմբերից առաջ։
Այսպես, տեղեկանքի առաջին տողում նշված է միյան 010-54-39-10 հեռախոսահամարի <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի հեռախոսավարձերի վճարումը 11.10.2007թ., երկրորդ տողում նույնպես միայն նույն հեռախոսահամարի <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի վճարումը 14.11.2007թ., երըորդ տողում նույնպես նույն հեռախոսահամարի <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի վճարումը 10.01.2008թ., և միայն չորրորդ տողում բացի մյուս վճարումներից նշված է 091-41-85-25 Տատյանա Քարամյանի հեռախոսահամարի վարձավճարումը 08.02.2008թ.։
Դատարանում 21.11.2016թ. Ռուզաննա Աբրահամյանը ցուցմունքի ազատ շարադրման ժամանակ նշեց, որ սկսած 2001 թվականից մինչև 2011-2012 թվականները վճարել է Գագիկ Մազմանյանի հեռախոսավարձերը և բառացի ասաց. <<նույնիսկ եթե այդ ընթացքում 1 ամիս էլ չէի մուծում երեսը պնդած զանգում և ասում էր, որ մուծեմ, ես էլ մուծում էի>>։
Ռուզաննա Աբրահամյանին հարցաքննելու ժամանակ, իմ այն հարցին, թե եղե՞լ է ինչ-որ ժամանակահասոված 2001 թվականից մինչև 2011 թվականը, որ ինքը վճարած չլինի Գագիկ Մազմանյանի և Տատյանա Քարամյանի հեռախոսավարձերը, պատասխանեց, որ այդ ընթացքում չի եղել մեկ ամիս, որ ինքը վճարած չլինի/ դատական նիստի ձայնագրություն 21.11.2016 թ ./: Կարող է որևէ մեկը հավատալ, որ Գ.Մազմանյանը կամ Տ.Քարամյանը 2007թ. սեպտեմբեր, հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր, հունվար ամիսներին ոչ մի րոպե չեն խոսել և վարձավճար չի առաջացել, իսկ եթե Վ.Աբրահամյանը հեռախոսավարձերը մուծել է հոկտեմբերից առաջ, ինչու՞ այդ ամիսներին չի վճարել Տ.Քարամյանի և Գ.Մազմանյանի հեռախոսավարձերը։
Միայն այդ տեղեկանքով և իր պաշտպանյալի ցուցմունքով հաստատվում է, որ Վահրամ Աբրահամյանի կողմից Գ.Մազմանյանի և Տ.Քարամյանի հեռախոսի վճարները սկսել են մուծվել 2007թ. հոկտեմբերից հետո, երբ Վ.Աբրահամյանը Գ.Մազմանյանից պարտքով գումար է վերցրել։ Դրանով իսկ հաստատվում է, որ Վահրամ Աբրահամյանը և Լիլիթ Զոհրաբյանը պայմանավորված սուտ ցուցմունք են տալիս։
Եթե մեղադրողը իր վերը նշված նախադասության մեջ նշել է, որ <<…այն որևէ հիմնավորում ինչպես նախաքննության ժամանակ, այնպես էլ դատական քննության արդյունքում չստացավ>>, և բացի այդ վերացական մտքից ոչ մի փաստարկ չներկայացրեց, ապա վերը նշվածով ոչ թե միայն երևում է, որ պարտք ու պահանջի առկայությունը եղել է, այլ նաև հիմնավորվում է քրեական գործում առկա ապացույցներով և դատաքննության ընթացքում դրանց վերաբերյալ քննությամբ ի հայտ եկած փաստերով>>։
Եթե ճառում նշել էր, որ դատախազի կողմից ոչ մի փաստարկ չներկայացվեց հերքելու համար, որ հեռախոսավարձերը վճարվել են պարտքի դիմաց, ապա ներկայումս սույն բողոքում ստիպված է նշել, որ դատարանը ևս առանց որևէ հիմնավորման և փաստարկի, անտեսելով <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ի տեղեկանքի տվյալները, մի նախադասությամբ ուղղակի նշել է, որ Գագիկ Մազմանյանի պատճառաբանությունը Վահրամ Աբրահամայանի հետ պարտք ու պահանջի վերաբերյալ արհեստածին են։
Իր եզրահանգումը հաստատելու համար դատավճռի 20-րդ էջում թվարկելով այդ տեղեկանքի տվյալները՝ /տարեթիվը, օրը, ժամը, վճարված գումարները/ այն սկսել է 2008թ. փետրվարի 8-ից և ավարտել է 2008թ. սեպտեմբերի 5-ով, որից հետո դատավճռում նշել է ՝ <<Առգրավմանը մասնակցած <<Արմենետել>> ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչը վերոնշյալ քննչական գործողության ժամանակ հայտարարել է, որ միգրացիայի պատճառով պահպանվել են միայն բջջային հեռախոսահամարների վճարումների վերաբերյալ 2008թվականի փետրվարից սկսված տեղեկությունները>>։
Սա դատարանի կողմից անհաջող փորձ է 2007թ. հոկտեմբեր, նոյեմբեր, դեկտեմբեր և 2008թ. հունվար ամսվա վճարումների վերաբերյալ տեղեկանքում նշված փաստերից խուսափելուց, որոնք դատարանն անտեսել է, գնահատական չի տվել, իսկ ճիշտ գնահատելու դեպքում դատարանը պետք է պատճառաբաներ, թե ինչու՞ է <<Տապինո>> ՍՊԸ-ն /Վահրամ Աբրահամյանը/ այդ ամիսների համար վարձավճարները կատարել <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի համար և չի վճարել Գագիկ Մազմանյանի /Տատյանա Բարամյանի անվամբ գրանցված/ հեռախոսահամարների վարձերը:
Դատարանը զննելով այդ փաստաթուղթը և ինքը համոզվելով, որ տեղեկանքի տվյալները վերաբերվում են նաև 2007թ., անհասկանալի պատճառով անտեսել է տեղեկանքում նշված այդ երեք ամսվա վճարումների տվյալները և սկսել է թվարկել 2008թ. փետրվարի 2-ից։
Այդ կապակցությամբ բողոք բերած անձը միջնորդել է դատարանին <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ի աշխատակցուհի Սյուզաննա Ակրիդովային հրավիրել դատարան՝ որպես վկա հարցաքննելու համար, որի ժամանակ հնարավոր կլիներ պարզել տեղեկանքը ԱԱԾ-ին ներկայացնելու հանգամանքների վերաբերյալ և հնարավորություն կունենային նրանից պարզաբանում ստանալ, թե ի՞նչ է նշանակում միգրացիա և ինչպե՞ս է, որ ըստ իր հայտարարության միգրացիայի պատճառով պահպանվել են միայն 2008թ. տվյալները, սակայն իր իսկ ներկայացրած տեղեկանքում ներառված են նաև 2007թ. հոկտեմբերից սկսված տվյալները։ Դատարանն անհիմն մերժեց այդ միջնորդությունը և հետաքրքիր է, թե դատավճռում հիշատակելով <<միգրացիան>>, դատարանը ի՞նչ է հասկացել դրա տակ։
Եթե ենթադրել և ընդունել, որ դատարանը որոշել է սահմանափակվել միայն մեղադրանքի ծավալով, որը ընդգրկել է Գագիկ Մազմանյանի ՕՀ վարչության պետի տեղակալի պաշտոնավարման ժամանակահատվածում կատարված հեռախոսավարձերի վճարումները, որը ավարտված է 2008թ. օգոստոսի 4-ին, ապա նույնպես անհասկանալի է դառնում, թե այդ դեպքում ինչու՞ է փաստաթղթի տվյալների ավարտում նշել 2008թ. սեպտեմբերի 5-ը։ Այսինքն, դատարանը մի դեպքում տեղեկանքում նշված երեք ամսվա վճարումները կրճատում է՝ սկսելով մեղադրանքի ծավալից, մյուս դեպքում դուրս գալով մեղադրանքի ծավալից վճարումների վերջը համարում 2008թ. սեպտեմբերի 5-ը։ Դատարանն իր նախաձեռնությամբ ավելացրել է նաև սեպտեմբեր ամսին վճարված գումարը /50.000 ՀՀ դրամ/, ապա առաջադրված մեղադրանքը պետք է լիներ ոչ թե 396.040 ՀՀ դրամ, այլ` 446.040 ՀՀ դրամ։
Վերը նշվածը հաստատում է, որ դատարանը միտումնավոր անտեսել և գնահատական չի տվել տեղեկանքում փաստացի եղած և սույն բողոքում վերը նշված երեք ամսվա վարձավճարների մուծման տվյալներին, որպեսզի կարողանա անհիմն Գագիկ Մազմանյանին մեղավոր ճանաչել 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով։
Եթե պաշտպանական ճառում բողոք բերած անձը դատարանին ներկայացրել է, թե ինչու է քննիչ Արտյոմ Գրիգորյանը հանկարծ նախաքննության ավարտից 15 օր առաջ հիշել հեռախոսավարձերի վճարման վերաբերյալ դրվագը և այդ ակնհայտ անօրինական մեղադրանքն առաջադրել իր պաշտպանյալին, ապա ցանկանում է վերաքննիչ բողոքում մեջբերել պաշտպանական ճառից դրան վերաբերվող իր տեսակետը՝ <<…Ակնհայտ է, որ անգամ սկսնակ իրավաբանը կարող է հասկանալ, որ 2009 թվականից հետո Ռ.Աբրահամյանի անօրինականությունները ոչ մի կապ չեն կարող ունենալ իր պաշտպանյալի և մյուս ամբաստանյալների հետ։
Այստեղից հարց է առաջանում, ապա ինչո՞ւ է այդպիսի փորձառու քննիչը, ինչպիսին Ա.Գրիգորյանն է, այնուամենայնիվ նման ակնհայտ, անհիմն մեղադրանք առաջադրել։ Շատ գիտելիքներ և փորձ անհրաժեշտ չէ հասկանալու, որ քննիչ Գրիգորյանը գիտակցելով, որ 2007թ. Գ.Մազմանյանի կողմից կաշառք ստանալու մեղադրանքը ապացուցողական առումով թույլ է, <<հանցագործությունը>> կատարվել է 2007թ., և որպեսզի իր պաշտպանյալի նկատմամբ չկիրառվի քրեական օրենսգրքում ամրագրված վաղեմության սկզբունքը, իրենից հորինել է հեռախոսավարձերի և 2009-2013 թթ. հարկեր թաքցնելու վերաբերյալ անհիմն մեղադրանքները։
Նշեմ, որ նրա մտավախությունը տեղին էր և, եթե դատարանը այնուամենայնիվ իր պաշտպանյալին մեղավոր ճանաչի 2007թ. նոյեմբերին ՝ իբր իր պաշտոնական դիրքի չարաշահում թույլ տալու համար, ապա պետք է կիրառվի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի պահանջները>>։
Դատարանը ճանաչել և հռչակել է Գագիկ Մազմանյանի անկմեղությունը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում՝ հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ, սակայն, հետևելով քննիչի օրինակին, որպեսզի անգամ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածով մեղավոր ճանաչելու դեպքում, խուսափի Գագիկ Մազմանյանին դատարանի դահլիճից ազատ արձակելուց, անհիմն, առանց պատշաճ պատճառաբանության, ապացույցների գնահատումը իրականացնելով մեղադրական թեքումով, ԱԱԾ-ի քննչական վարչությունում առաջադրած մեղադրանքն ամեն գնով պահպանելու մտադրությամբ, ոչ թե արդարադատություն է իրականացրել, այլ <<յոլա տանելու>> սկզբունքով դատավճիռ է արձակել։
Պաշտպանական ճառում անդրադառնալով առաջադրված մեղադրանքին, բողոք բերած անձը նշել է և սույն բողոքում ցանկանում է ներկայացնել դրանից բառացի մեջբերում, հաշվի առնելով, որ այն գրավոր ներկայացված է եղել դատարանին։
Այսպես՝ <<Իմ պաշտպանյանին առաջադրված այդ մեղադրանքը ձևակերպված է հետևյալ կերպ՝ <<Գագիկ Մազմանյանը ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ-ում զբաղեցնելով օպերատիվ-հետախուզության վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը, և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, թողտվության համար առևտրային կազմակերպության <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր և տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանին 2008թ. փետրվարի 8-ից մինչև օգոստոսի 4-ը ընկած ժամանակահատվածում ստացել է խոշոր չափերով՝ 396.040 ՀՀ դրամի կաշառք, որը նշված ժամանակահատվածում վճարեք է<<ԱրմենՏել>> ՓԲ ընկերության Գագիկ Մազմանյանի մատուցված բջջային կապի ծառայությունների դիմաց>>։
Սույն ճառի սկգբնամասում մանրակրկիտ ներկայացրել է իր պաշտպանյալին այդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքի հիմքում եղած ապացույցները, դրանց արժանահավատությունը, ներկայացրել է դրանց համադրությունը գործում եղած ապացույցների /<<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ից ներկայացված տեղեկանքի հետ/, որով հաստատվել է իր պաշտպանյալի անմեղությունը և դրան կրկին անդրադառնալու կարիք չկա։
Մեղադրական եգրակացության մեջ քննիչը չի ձևակերպել որևէ միտք, չի նշել որևէ ապացույց, որը կհաստատեր, թե ինչու՞մ է կայացել Գ.Մազմանյանի <<թողտվությունը>>։ Մեղադրողի ճառում նույնպես չներկայացվեց դրանց վերաբերյալ ապացույցներ, միայն նշելով, որ ՝ <<Ինչ վերաբերում է Գագիկ Մազմանյանի ցուցմունքին՝ հեռախոսավճարները Ռուզաննա Աբրահամյանի կողմից վճարելու փաստը նրա եղբոր հետ ունեցած պարտքուպահանջի առկայությամբ պայմանավորելուն, ապա այն որևէ հիմնավորում ինչպես նախաքննության ժամանակ, այնպես էլ դատական քննության արդյունքում չստացավ, հակառակը՝ փաստվեց, որ այդ գումարը մուծվել է որպես կաշառք>>։
Ներկայումս վիճարկելով այդ մեղադրանքը փորձենք հասկանալ, թե ի՞նչն է հիմք հանդիսացել հաստատելու, որ Ռ.Աբրահամյանն այդ վարձավճարները վճարել է որպես Գագիկ Մազմանյանի թողտվության համար կաշառք։
Չնայած, որ ակընհայտ է, որ վարձավճարները վճարվել են 2007թ., այնուամենայնիվ վառ երևակայության պայմաններում ընդունենք, որ Ռ.Աբրահամյանը ցուցմունք է տվել, որ 2001 թվականից մինչև 2012 թվականը վճարել է Գ.Մազմանյանի և նրա կնոջ հեռախոսավարձերը և դրա մասին տվել ցուցմունք։
Սակայն թե՛ նախաքննության ժամանակ, թե՛ դատաքննության ժամանակ հենց ինքը՝ Ռ.Աբրահամյանը երբեք չի նշել, որ այդ վարձավճարները կատարել է որպես կաշառք Գ.Մազմանյանին։ Անգամ կաշառքի վերաբերյալ հայտարարության մեջ դա չի նշել, և անհասկանալի է, թե որտեղից է քննիչը և մեղադրողը եգրակացրել, որ Ռ.Աբրահամյանը վարձավճարները կատարել է որպես կաշառք, այն էլ Գ.Մազմանյանից ակընկալվող թողտվության համար։ Եթե քրեական գործում առկա է Գ.Մազմանյանի աշխատանքային գրքույկի քաղվածքը, որտեղ թվարկված են, թե նա որ ժամանակահատվածում որ կազմակերպությունում է աշխատել, ապա ինչպես կարող էր Գ.Մազմանյանն աշխատելով օրինակ Շահումյանի հարկային տեսչության պետ, թողտվություն թույլ տալ <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի տնօրեն Ռ.Աբրահամյանի գործունեության նկատմամբ, եթե նա որևէ առնչություն չի ունեցել այդ կազմակերպության հետ։ Նույնը վերաբերում է նրա այլ պաշտոններին, որոնք զբաղեցնելու ժամանակ նույնպես ոչ մի առնչություն չի ունեցել Ռ.Աբրահամյանի ղեկավարած ՍՊԸ-ների հետ։
Եթե ավելի վառ երևակայության պայմաններում մի կերպ ընդունենք, որ այդ ժամանակահատվածում Գ.Մազմանյանը զբաղեցրել է որոշակի պաշտոններ, որոնց միջոցով կարող էր թողտվություն իրականացնել, ապա հարց է առաջանում, թե 2008թ. օգոստոսից հետո, երբ Գ.Մազմանյանը ընդհանրապես չի աշխատել, ի՞նչ թողտվություն կարող է իրականացնել։ Իհարկե դրանք մեղադրանքի հիմքում չկան և քննիչը վարձավճարների ժամանակահատվածից <<ծաղկաքաղ է արել>> և սահմանափակվել է միայն Գ.Մազմանյանի ԿՀ ՊԵԿ ՕՀ վարչությունում աշխատելու ժամանակաշրջանով։
Սակայն, այդ ժամանակահատվածում Գ.Մազմանյանն իր լիազորությունների շրջանակում և, անգամ դրանից դուրս, ընդհանրապես չէր կարող թողտվություն թույլ տալ, քանի որ Ռ.Աբրահամյանը ինքն է իր ցուցմունքներում նշել, որ իր ղեկավարած կազմակերպությունների հարկային հաշվետվությունների հսկողությունը միշտ իրականացվել է հարկային տեսչությունների կողմից, որոնց նա ներկայացրել է հաշվետվությունները և որոնք էլ այդ գործունեության ընթացքում իրականացրել են կամերալ ուսումնասիրություններ։ Ռ.Աբրահամյանը երբեք չի նշել, որ իր գործունեության ընթացքում Գ.Մազմանյանի թողտվությունն է եղել այն գործոնը, որը նրան հնարավորություն է տվել անօրինական գործունեություն ձևավորել և թաքցնել հարկերը, այլ հակառակը, նշել է, որ այդ անօրինական գործունեության ապահովումը իրականացրել է Ա.Միրզոյանը։
Քրեական գործում չկա որևէ ապացույց, որ Գ.Մազմանյանը զբաղեցնելով ԿՀ ՊԵԿ ՕՀ վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը, երբևիցե, որևէ հարկային տեսչության աշխատակցի դիմած լինի Ռ.Աբրահամյանին օգնելու համար, որը կարող էր հիմք հանդիսանալ մեղադրանքում նշված <<թողտվության համար>>։
Գ.Մազմանյանի այդ արարքի մեղավորությունը որոշելու ժամանակ պետք է ուշադրություն դարձնել Վճռաբեկ դատարանի 31.10.2014 թվականի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշման 31.3-ում արտահայտված դիրքորոշմանը:
Այս դեպքում քրեական գործով ապացույց ճանաչված <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ի ներկայացրած տեղեկանքը ավելի քան հաստատում է, որ վարձավճարները Վ.Աբրահամյանը վճարել է 2008թ. փետրվարից, որը անժխտելի փաստ է, իսկ դրա վերաբերյալ մնացած վկաների ցուցմունքները սուտ են։
Այսպիսով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքը թողտվության համար կաշառք ստանալու փաստը հիմնավորված չէ, ուստի և նա այդ մասով ևս պետք է արդարացվի։
Սակայն դատարանը, արդեն իսկ ունենալով պաշտպանական կողմի դիրքորոշումը և դիտողությունը՝ թողտվություն հասկացությունը չհիմնավորված լինելու մասին, դատավճռում նույնպես չի անդրադարձել այդ հանգամանքին և չի նշել, թե Գագիկ Մազմանյանը ի՞նչ թողտվություն կարող էր իրականացնել 2007թ. փետրվարից մինչև 2008թ. օգոստոսը, եթե Ռուզաննա Աբրահամյանը ինքը դատարանում տված ցուցմունքի ժամանակ դատարանի հարցին, թե <<Գագիկ Մազմանյանի և Արամ Հովսեփյանի հետ հետագա Ձեր գործունեության ապահովման համար պայմանավորվածություն եղե՞լ է>>, Ռ.Աբրահամյանը մատնացույց անելով ամբաստանյալներին` հայտնել է, որ <<սրանք ո՞վ էին, որ կարողանային իմ գործունեությունը թաքցնեին>>, <<ոչ մի հետագա ապահովությունների մասին խոսք չի եղել>>, քանի որ իր հանցավոր գործունեության ապահովագրողը եղել է Անդրանիկ Միրզոյանը։
14.12.2015թ. ցուցմունքում Ռ.Աբրահամյանը նշել է՝ <<քանի որ նրա հետ ծանոթությունը կարող էր պետք գալ գործով, երբեք այդ պարտականությունից չէի հրաժարվել, երբ նա աշխատում էր Երևանի քաղաքապետարանում՝ անգամ 2008թ. ի վեր, երբ նա ընդհանրապես չէր շխատում>>։
Ակնհայտ է, որ <<գործով պետք գար>> արտահայտությունը ոչ թե Ռ.Աբրահամյանի, այլ քննիչի միտքն է, որով նա ինչ-որ կերպ փորձել է ապահովել առաջադրվող մեղադրանքի հանցակազմը, որ իբր այդ վարձավճարները վճարվել են թողտվության համար։ Սակայն հենց նախադասության վերջին մասը ապացուցում է, որ ոչ մի ՀՀ գործով պետք գալու>> մասին խոսք չի կարող լինել, քանի որ հենց ինքը նշում է, որ այդ վարձավճարները վճարվել են անգամ այն ժամանակ, երբ Գագիկ Մազմանյանը չի աշխատել։
Դատարանում ցուցմունք տալուց նույնպես նշել է՝ <<այդ ընթացքում Գագիկի աշխատանքի վայրերը պարբերաբար փոխվել են, վերջինս նախ աշխատանքի է անցել Երևանի քաղաքապետարանում, որից հետո՝ հարկայինում, բայց իրենց միջև կապը պահպանվել է, ինքը ամեն ամիս վճարել է հեռախոսահամարները, ավելին՝ իրենց հարաբերությունները վերածվել էին ընկերական ջերմ փոխհարաբերությունների>>։
Դատավճռի 12-րդ էջում նշված է Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքը հետևյալ բովանդակությամբ՝ <<…հայտնեց, որ Մազմանյանի և իր հարաբերությունները կրել են ընկերական բնույթ, դրանից ելնելով նրա հեռախոսի վճարները կատարել եմ մինչև 2012 թվականը, նույնիսկ՝ 2004-2007 թթ., երբ Մազմանյանը հարկային ոչ մի հիմնարկում, իսկ դրանից հետո առհասարակ ոչ մի պետական մարմնում չի աշխատել>>։
Դատարանը անտեսել է, որ թե՛ 14.12.2015թ., դատարանում տված ցուցմունքներում Ռ.Աբրահամյանը ոչ մի անգամ չի նշել, որ այդ վարձավճարները մուծել է որպես կաշառք, այն էլ Գագիկ Մազմանյանի թողտվության համար։
Սակայն դատարանը բացի նրանից, որ սխալ է վերլուծել այդ ապացույցները, առաջադրված մեղադրանքի բովանդակությունը իր նախաձեռնությամբ փոփոխել է և դատավճռի 48-րդ էջում հանկարծ նշել ՝ <<…Ավելին, Գագիկ Մազմանյանը, զբաղեցնելով ՀՀ ԿԱ հարկային պետական ծառայության օպերատիվ-հետախուզության վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը և հանդիսանալով պաշտոնատար անձ, ծառայության գծով թողտվության համար ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվող կազմակերպության` <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր և տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանից 2008թ. փետրվարի 8-ից մինչև 2008թ. օգոստոսի 4-ն ընկած ժամանակահատվածում ստացել է խոշոր չափերով 396.040 ՀՀ դրամ կաշառք, որը նշված ժամանակահատվածում Ռ.Աբրահամյանի հորդորով վերջինիս եղբայր Վահրամ Աբրահամյանը վճարել է <<Արմենտել>> ՀՁ ՓԲ ընկերության համապատասխան գրասենյակներում` մարելով այդ ժամանակահատվածում պաշտոնատար անձ հանդիսացող Գագիկ Մազմանյանին բջջային հեռախոսակապի ծառայություններ մատուցելու դիմաց գոյացած պարտքերը, այսինքն՝ Գագիկ Մազմանյանը կատարել է նաև հանցավոր արարք, որը նախատեսված է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով>>։
Եթե ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Գագիկ Մազմանյանին և մյուս ամբաստանյալներին մեղավոր ճանաչելու համար դատարանը ճիշտ, թե սխալ, այնուամենայնիվ, դատավճռում բազմաթիվ ապացույցներ է մատնանշել, դրանք համադրել միմյանց հետ, վերլուծության է ենթարկել և եկել որոշակի եզրահանգման, ապա այս դեպքում առանց որևէ պատճառաբանության, ապացույցների վերլուծության, մեղքի հիմնավորման, իր նախաձեռնությամբ շտկել է նախաքննության մարմնի սխալը, առաջադրած մեղադրանքի այդ ձևակերպմամբ հիմնավորումը՝ <<թողտվությունը>> ամբողջովին համապատասխանեցրել է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի դիսպոզիցիային դարձնելով <<ծառայության գծով թողտվություն>>, և մի նախադասությամբ որոշել է, որ Գագիկ Մազմանյանը այդ հանցանքը կատարել է։
Հասկանալի է, որ դատարանը չէր էլ կարող խորը վերլուծության ենթարկել ապացույցները, առաջադրված մեղադրանքի հիմնավորումը և դրանք նշել դատավճռում, քանի որ ինքն էլ գիտակցել է, որ բացի նրանից, որ քրեական գործի նյութերով այդ մեղադրանքը հիմնված է գործի ելքով շահագրգռված անձանց ցուցմունքների և միակ գրավոր ապացույցի՝ <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ի տեղեկանքի հիման վրա, մեղադրանքում նշված թողտվության համար արտահայտությունը այս դեպքում իրավազուրկ է, քանի որ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի դիսպոզիցիան պատասխանատվություն չի նախատեսում <<թողտվության համար>>, այլ պատասխանատվություն է նախատեսում <<ծառայության գծով թողտվության համար>>։
Ելնելով վերը նշվածից` դատարանը պարտավոր էր Գագիկ Մազմանյանին առաջադրված այդ մեղադրանքում անմեղ ճանաչել, այլ ոչ թե նախաքննության մարմնի փոխարեն առաջադրված մեղադրանքում ուղղումներ կատարել։
Փաստորեն, դատարանն արդարադատություն իրականացնելու փոխարեն հանդես է եկել որպես մեղադրանքի կողմ և խախտելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 23-րդ հոդվածով սահմանված մրցակցության սկզբունքը, ուղղել է առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումը՝ համապատասխանեցնելով այն ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի դիսպոզիցիային։
Դեռ ավելին, դատավճռի 34-րդ էջում անդրադառնալով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածի կիրառմանը, դրանից մեջբերում է կատարել, որից հետո անդրադարձել է ՀՀ վճռաբեկ դատարանի 2010թ. մարտի 26-ի թիվ ԵԿԴ/0058/11/09 և 2014թ. հոկտեմբերի 31-ի թիվ ԵԿԴ/0252/01/13 որոշումների մեջ արտահայտված դիրքորոշումներին, սակայն հակառակ դրան` դատավճռում չի պատճառաբանել, թե ինչում է կայացել Գագիկ Մազմանյանի /առաջադրված մեղադրանքում թողտվության/ կամ իր կողմից մեղադրանքի բովանդակությունը փոխած ծառայության գծով թողտվությունը, որպեսզի թե պաշտպանական կողմի, թե հետագայում վերադաս դատարանի համար պարզ լինի դատավճռի հիմնավորվածությունը։
Նախաքննության մարմնի կողմից մեղադրանքը փոփոխելու և նոր մեղադրանք առաջադրելու, որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումների մեջ, մեղադրական եզրակացությունում, դատախազի մեղադրական ճառում <<ծառայության գծով>> արտահայտության բացակայությունը ոչ թե վրիպակ է, այլ միտում, քանի որ, եթե նշվեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում բացարձակ ճշտությամբ սահմանված <<ծառայության գծով թողտվությունը>>, ապա ստիպված էր լինելու հիմնավորեր, թե Գագիկ Մազմանյանի ծառայության գծով թողտվությունը ինչում է կայացել։
Անդրադառնալով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, բողոք բերած անձը պաշտպանական ճառում մանրակրկիտ նշել է պատճառաբանությունները, ապացույցների բացակայությունը, որով հիմնավորել են իր պաշտպանյալի անմեղությունը։
Պաշտպանական ճառում նշել է, որ կրկնակի փորձաքննությունը անցկացվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի կոպիտ խախտումներով։
Անդրադառնալով այդ ապացույցի անթույլատրելիությանը, նշել էր փորձագետներ Վ.Առուստամյանի և Գ.Մկրտչյանի որդիների ԱԱԾ-ում աշխատելու փաստը, որի դեպքում նրանք չէին կարող օբյեկտիվ լինել և տալ ճիշտ եզրակացություն։
Զարմանալիորեն դատարանը դատավճռով անդրադարձել է միայն Վասիլ Առուստամյանի որդու ԱԱԾ-ում աշխատելու հանգամանքին և ոչ մի կերպ չի անդրադարձել երկրորդ փորձագետ Գ.Մկրտչյանի որդու ԱԱԾ-ում աշխատելու հանգամանքին։ Դեռ ավելին, դատավճռում հղում է կատարել միայն Վ.Առուստամյանի դատարանում տված ցուցմունքին և չի էլ հիշատակել Գ.Մկրտչյանի դատարանում տված ցուցմունքը։
Հարց է առաջանում, արդյո՞ք դա դատարանի կողմից թույլ տված բացթողում է, թե՞ միտում։ Հաշվի առնելով, որ Գ.Մկրտչյանը դատարանում ցուցմունք տվեց, որի ընթացքում պարզվեց, որ դատահաշվապահական փորձաքննություն որպես այդպիսին չի էլ անցկացվել, այլ տեղեկատվական բազայի տվյալները ուղղակի համեմատվել է <<Տապինո>> ՍՊԸ-ից գնումներ և ծառայություններ ստացած կազմակերպություններից՝ 2010թ. հետո ներկայացված հաշիվ-ապրանքագրերի թվերի հետ, կարելի է գալ եզրահանգման, որ դատարանի կողմից վերը նշվածը ոչ թե բացթողում է, այլ միտում և այդ ցուցմունքին չանդրադառնալու պատճառը եղել է այն, որ դատարանը ամեն գնով ցանկանալով առաջադրված մեղադրանքը պահպանել հղում է կատարել միայն Վ.Առուստամյանի ցուցմունքին։
Դատարանն անդրադառնալով այդ փորձաքննության անցկացմանը և նշելով, որ որևէ կերպ ամբաստանյալների իրավունքները չի խախտել, հաշվի չի առել այն կարևոր հանգամանքը, որ այլ գործով նշանակված դատահաշապահական փորձաքննությունը սույն գործով որպես ապացույց ճանաչելը խախտել է ինչպես Գ.Մազմանյանի` ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 15-րդ կետով սահմանված իրավունքը, այնպես էլ մյուս ամբաստանյալների իրավունքը՝ ծանոթանալու փորձաքննություն նշանակելու որոշման հետ, և այդ կապակցությամբ իրականացնելու օրենքով իրենց վերապահված իրավունքները։
Միակ ապացույցը, որի հիման վրա դատարանը Գագիկ Մազմանյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում, դա Արամ Հովսեփյանի` կասկածյալի կարգավիճակում տված ցուցմունքն է, որը դատարանը գնահատել է, որպես արժանահավատ։ Եթե այդ ցուցմունքը արժանահավատ է, ապա այն պետք է դիտվի արժանահավատ ամբողջությամբ, այլ ոչ թե, առանց պատճառաբանության, բաժանվի երկու մասի և Գագիկ Մազմանյանի մասով այն համարել արժանահավատ, իսկ Աշոտ Գզիրյանի մասով այն համարել անարժանահավատ, քանի որ թե՛ նախաքննության մարմինը, թե՛ դատարանը վերջին մասով իրավական գնահատական չեն տվել։
Անդրադառնալով սույն գործով ամբաստանյալ Պատվական Հայրապետյանի պաշտպան Վարդուհի Էլբակյանի կողմից պաշտպանական ճառում նշված՝ քննչական ենթակայության կարգը խախտելուն, բողոք բերած անձը գտնում, որ սույն գործով կոպիտ կերպով խախտվել է քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի պահանջները։
Սակայն ցանկանում է այս կապակցությամբ ևս մեկ անգամ նշել, որ դատարանը արդարադատություն իրականացնելու փոխարեն, փաստորեն, հանդիսանալով մեղադրանքի կողմ, ինչպես իր պաշտպանյանի մեղադրանքի ձևակերպումը փոփոխելիս, այնպես էլ այս դեպքում, փորձել է շտկել մեղադրանքի կողմի սխալը և գիտակցելով, որ պաշտպանի միջնորդությունը հիմնավորված է, այնուամենայնիվ այն անօրինական մերժել է, բայց դատավճռում նշել է՝ <<Միևնույն ժամանակ, Դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ ցանկալի էր, որ վերադաս դատախազը վերոնշյալ ցուցումի մեջ անդրադարձ կատարեր նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի համապատասխան մասով նախատեսված նորմին կամ հստակեցներ, թե ինչու է նախաքննության կատարումը հանձնարարվում նախաքննական հատկապես այդ մարմնին։ Ավելին, ցանկալի էր, որ քրեական գործի նյութերով նոր գործ հարուցելու և առանձին վարույթ առանձնացնելու որոշման օրինակը վերադաս դատախազին ուղարկելու վերոնշյալ ուղեկցական գրության մեջ ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության համապատասխան պաշտոնատար անձը գրավոր կամ նաև գրավոր տարբերակով անդրադառնար քննվող դեպքերին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ծառայողի ենթադրյալ առնչության, դրա վերաբերյալ ստացված ցուցմունքները ստուգելու և գնահատելու անհրաժեշտության մասին, ինչը, թերևս, չի կատարվել՝ հանգեցնելով ըստ էության ճիշտ որոշված քննչական ենթակայության հարցը վիճարկելուն և այն կարգավորող քրեադատավարական օրենքի տարաբնույթ մեկնաբանությունների>>։
Փաստորեն միջնորդությունը հիմնավորված է, իրավական գնահատական տալու փոխարեն, դատարանն ընդամենը հորդորել և հրահանգավորել է քննիչին հետագայում նման սխալներ թույլ չտալու մասին։
Այսպիսով, բողոք բերած անձը գտնում է, որ իր պաշտպանյալի վերաբերյալ կայացված դատավճռով նրան ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում մեղավոր ճանաչելը անհիմն է, պատճառաբանված չէ, որի պատճառով այն ենթակա է բեկանման և փոփոխման ու Գագիկ Մազմանյանին պետք է անմեղ ճանաչել առաջադրված մեղադրանքներում։
Այսպիսով՝ դատարանը, դատավճիռ կազմելիս խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածով ամրագրված դատավճռի օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված լինելու մասին պահանջները, հաշվի չառնելով պաշտպանական կողմի ներկայացրած փաստերը, առանց պատճառաբանությունների Գագիկ Մազմանյանին մեղավոր է ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով։
Դատարանը խախտել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 2-րդ, 3-րդ, 5-րդ կետերի, նույն հոդվածի 2-րդ մասի պահանջները և հաշվի չառնելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 65-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 15-րդ կետով սահմանված իր պաշտպանյալին վերապահված իրավունքների խախտված լինելը, անտեսելով, որ փորձաքննությունը անկացված է երկու փորձագետների կողմից, որոնք շահագրգռված են եղել գործի ելքով, քանի որ երկուսի որդիներն էլ աշխատել են ԱԱԾ-ում, իսկ փորձագետ Գ.Մկրտչյանը մասնակցել է նաև <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի վերաբերյալ այլ քրեական գործով դատահաշվապահական փորձաքննությանը, անհիմն՝ ապացույցների շարքից չի հանել փորձագիտական եզրակացությունը։
Առաջադրված մեղադրանքը չի համապատասխանում քրեական օրենսգրքի հատուկ մասի նորմերի հատկանիշներին, իր նախաձեռնությամբ, անօրինական շտկել է առաջադրված մեղադրանքի ձևակերպումը՝ ավելացնելով <<ծառայության գծով>> արտահայտությունը, սակայն որևէ կերպ չի պատճառաբանել, թե ինչում է կայացել այդ ծառայության գծով թողտվությունը։
Դատարանը խախտել է վերը նշված հոդվածի պահանջները և պատշաճ գնահատական չի տվել քրեական գործով ապացույց ճանաչված <<ԱրմենՏել>> ՓԲԸ-ից ստացված տեղեկանքի տվյալներին, որով հիմնավորվում է, որ Վ.Աբրահամյանը Գագիկ Մազմանյանի օգտագործած հեռախոսների հեռախոսավարձերը վճարել է 2008թ. փետրվարից, իսկ այդ դեպքում հիմնավորվում է, որ դրանք վճարվել են պարտքի դիմաց, առանց պատճառաբանությունների Գագիկ Մազմանյանի ցուցմունքը համարել է <<արհեստածին>> և, հիմնվելով ենթադրությունների վրա, քննչական մարմնից կախում ունեցող Վահրամ Աբրահամյանի և Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքները համարել արժանահավատ։
32. Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 77-րդ և 376-381-րդ հոդվածներով` բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է վիճարկվող դատական ակտը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի և 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետի մեղադրանքով Գ.Մազմանյանի մասով մասնակիորեն բեկանել, Գ.Մազմանյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել` հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ, նրա նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը վերացնել և նրան ազատ արձակել դատարանի դահլիճից:
3 Ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պաշտպան Մ.Խաչատրյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ դատավճիռը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով պետք է բեկանվի և Գ.Մազմանյանի նկատմամբ կայացվի արդարացման դատավճիռ նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով` հետևյալ հիմնավորմամբ։
Գագիկ Մազմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը շարադրված է հետևյալ կերպ. <<Գագիկ Մազմանյանը, ՀՀ ԿԱ հարկային պետական ծառայությունում զբաղեցնելով օպերատիվ հետախուզության վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը և հանդիսանալով պատոնատար անձ, թողտվության համար առևտրային կազմակերպություն <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հիմնադիր և տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանից 2008թ. փետրվարի 8-ից մինչև 2008թ. օգոստոսի 4-ը ընկած ժամանակահատվածում ստացել է խոշոր չափերով 396.040 ՀՀ դրամ կաշառք, որը նշված ժամանակահատվածում վճարվել է <<Արմենթել>> ՓԲ ընկերությանը Գագիկ Մազմանյանին մատուցված բջջային կապի ծառայության դիմաց>>։
Արդյոք պահպանվել են <<Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին>> Եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 3-րդ մասի /ա/ կետի պահանջները։
Վերը նշված խախաումները հանգեցրել են ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 202-րդ հոդվածի խախտման, որն էլ մեղադրյալին զրկել է մեղադրանքից պաշտպանվելու հնարավորությունից։
Այսպիսով, թույլ է տրվել քրեադատավարական օրենքի էական խախտում, քանզի Գ.Մազմանյանը զրկվել է օրենքով երաշխավորված իր պաշտպանության իրավունքից, և դա էլ ազդել է գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 398-րդ հոդվածի 1-ին մաս/։
Հետեաբար, դատավճիռը Գ.Մազմանյանի մասով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասով պետք է բեկանվի և կայացվի արդարացման դատավճիռ` նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով։
Ինչ վերաբերում է Գ.Մազմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքին, ապա այդ մասով նույնպես դատավճիռը պետք է բեկանվի և կայացվի արդարացման դատավճիռ, քանզի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածում նշված գործողությունները կաշառք ստանալու մեղադրանքի հետ կազմել են իդեալական համակցություն և համակցության տարրերից մեկով արդեն իսկ կայացվել է արդարացման դատավճիռ։ Փաստորեն, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի դիսպոզիցիայում նշված գործողությունները կազմել են կաշառք ստանալու հանցակազմի օբյեկտիվ կողմը, որով Գ.Մազմանյանն արդեն իսկ արդարացվել է։
Այսպիսով, Առաջին ատյանի դատարանը թույլ է տվել դատական սխալ, որն արտահայտվել է ինչպես նյութական, այնպես էլ քրեադատավարական նորմերի պահանջների խախտումով։
34. Վերոգրյալի հիման վրա, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է բեկանել Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018թ. հունվարի 23-ի դատավճիռը Գագիկ Մազմանյանի վերաբերյալ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասերով և կայացնել արդարացման դատավճիռ նրա արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառով։
35. Գործով մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա.Արամյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը դատական ակտ կայացնելիս ամբաստանյալներ Գագիկ Մազմանյանին և Արամ Հովսեփյանին հանցագործության դեպքի բացակայության պատճառաբանությամբ արդարացնելով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքներում, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար Արամ Հովսեփյանի նկատմամբ 3 տարի 6 ամիս ժամկետով ազատազրկում նշանակելով, ամբաստանյալներ Պատվական Հայրապետյանի, Բագրատ Ասատրյանի և Արամ Հովսեփյանի նկատմամբ կիրառելով <<Համաներում հայտարարելու մասին>> ՀՀ Ազգային ժողովի 2009 թվականի հունիսի 20-ի որոշման դրույթները, ինչպես նաև առանց քննության թողնելով քրեական գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցը, թույլ է տվել նյութական և դատավարական իրավունքի հիմնարար խախտումներ, որոնք ազդել են գործի ելքի վրա։
Սույն գործով Առաջին ատյանի դատարանն իր դատական ակտում արձանագրել է, որ դատաքննությամբ հաստատվել է 2008թ. ստուգման ակտով ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանին, 2007թ. ստուգման ակտի դրվագով վերջինիս և ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանին կաշառք ստանալու համար առաջադրված մեղադրանքների հիմքում ամբաստանյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքների առկայությունը, ով որոշակիորեն շահագրգռված է նրանց դատապարտման հարցով, քանի որ՝
ա/ վերջինս իր հոր՝ 2014թ. հոկտեմբերի կեսերին ինքնասպանություն գործելն ուղղակիորեն կապում է <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությամբ ծավալած անօրինական գործունեության առնչությամբ քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու ողջ գործընթացում գործով ամբաստանյալներ Գագիկ Մազմանյանի, Արամ Հովսեփյանի և այլ անձի կողմից իրեն պատշաճ օգնություն չցուցաբերելու հետ,
բ/ նույնիսկ ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանի հետ 2015թ. փետրվարի 2-ին կայացած առերես հարցաքննության ժամանակ /պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ այն հրապարակվել և հետազոտվել է/ բացեիբաց հայտարարել է, որ վերջինիցս պարտքով գումար խնդրելով՝ նախազգուշացրել է չստանալու դեպքում Անդրանիկ Միրզոյանի հետ իր <<սև ցուցակում>> հայտնվելու հեռանկարի մասին, այսինքն՝ նրանցից ունեցել է նյութական միջոցներ ստանալու ակնկալիք։
Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը և գործի լուծման տեսանկյունով բավարարությունը գնահատելիս դատարանը հաշվի է առել նաև այն, որ կաշառք տալու տվյալ դրվագներով որոշում է կայացվել նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին՝ տվյալ հանցագործությունների մասին քրեական մարմիններին կամովին հայտնելու և հանցագործությունների բացահայտմանն աջակցելու հիմքով։
Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքները գնահատելիս դատարանն իր մոտեցումը հիմնավորել է նաև նրանով, որ վերջինս նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է մեկ տասնյակից ավել անգամ և միայն 2014թ. հոկտեմբերի 30-ից, այսինքն՝ հոր ինքնասպանությանը հաջորդած առաջին հարցաքննությունից հետո և հետագա ցուցմունքներում է սկսել հիշատակել ամբաստանյալներ Արամ Հովսեփյանի և Գագիկ Մազմանյանի անունները՝ որպես նրանից կաշառք ստացած պաշտոնատար անձանց, այսինքն՝ 2015թ. հունվարի 23-ին տված նախաքննական և ըստ էության նույնաբովանդակ դատաքննական ցուցմունքների պայմաններում առկա են նաև դրանց նախորդած նրա այլ ցուցմունքները։
Այսպիսով, ընդունելով, որ հոր ինքնասպանության փաստը կարող էր ազդակ հանդիսանալ Ռուզաննա Աբրահամյանի կողմից կաշառք տալու դրվագներով նաև օբյեկտիվ և ճշմարտացի ցուցմունքներ տալու համար, դատարանը, այնուամենայնիվ, փաստել է, որ նրա դատաքննական ցուցմունքներով հայտնված տվյալների արժանահավատությունը գնահատելիս կարևոր է դրանց բովանդակությունը կազմող յուրաքանչյուր տեղեկատվության ստացումն ու հաստատումն օբյեկտիվ այլ աղբյուրից կամ գործի ելքով չշահագրգռված անձից, միայն այդ պայմաններում և չափանիշով Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքները կարող են բովանդակել սույն գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ճշմարտացի և արժանահավատ տեղեկատվություն, այլ կերպ՝ ապացուցողական արժեք և օգտագործվել առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի մեղավորությունը փաստելիս։
Վերոնշյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների համատեքստում դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով, նրան և մյուս ամբաստանյալներին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներին վերաբերող Ռուզաննա Աբրահամյանի դատաքննական ցուցմունքները հաստատվել են օբյեկտիվ այլ աղբյուրից ստացված ապացույցներով՝ փորձագիտական եզրակացությամբ, որպես ապացույց և իրեղեն ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով, գործով ամբաստանյալների և վկաների ցուցմունքներով։
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքներին վերաբերող Ռուզաննա Աբրահամյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա դրանք ոչ միայն օբյեկտիվ այլ աղբյուրից ստացված, այլև առհասարակ որևէ ապացույցով չեն հաստատվել։
Դատարանն արձանագրել է նաև, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում 2007, ապա 2008 թվականներին իրականացված ստուգման գործընթացի, ակտերի կազմման հանգամանքների վերաբերյալ դեռևս մինչդատական վարույթում գործով ամբաստանյալները տվել են պատշաճ ստուգման և գնահատման չարժանացած որոշակի ցուցմունքներ։
Այնուհետև, դատարանը, մեջբերելով ամբաստանյալների ցուցմունքները, փաստել է, որ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցներով պարզվել է, որ Գագիկ Մազմանյանը, վերջինիս հանձնարարությամբ Արամ Հովսեփյանը Ռուզաննա Աբրահամյանի հետ ծանոթացել են Անդրանիկ Միրզոյանի խնդրանքով, հարկային մարմնի այդ պաշտոնատար անձինք կարող էին գործել նաև Անդրանիկ Միրզոյանի հետ առկա անձնական փոխհարաբերությունների շարժառիթով, այսինքն՝ իրենց հանցավոր գործողությունները հակառակ ծառայության շահերի օգտագործելիս նրանք ղեկավարվել են նաև անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով։ Տվյալ պարագայում ամբաստանյալներ Գագիկ Մազմանյանի և Արամ Հովսեփյանի արարքները որակելիս մեղադրող կողմը կա՛մ անտեսել է շարժառիթների համակարգում անձնական այլ շարժառիթի առկայությունը, կա՛մ առավել արժևորել շահադիտական շարժառիթը, որն իր հերթին պայմանավորել է կաշառք տալու վերաբերյալ Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքներն ի հաշիվ ամբաստանյալների ցուցմունքների առավել արժևորելու հանգամանքով։ Մինչդատական վարույթի ընթացքում գործով բոլոր ամբաստանյալները, այդ թվում՝ Գագիկ Մազմանյանը և Արամ Հովսեփյանը հերքել և չեն ընդունել Ռուզաննա Աբրահամյանից կաշառք ստանալու հանգամանքը, ավելին, նրանց մի մասը չեն ընդունել նույնիսկ ստուգման ակտերի բովանդակությունը խեղաթյուրելու վերաբերյալ ստուգումն իրականացնող անձանց որևէ ցուցում տալու /կամ ստանալու/ հանգամանքը՝ ընդունելով միայն, որ իրենք տեղյակ էին, որ Ռուզաննա Աբրահամյանը Անդրանիկ Միրզոյանի բարեկամն է, որի մասին որոշակիորեն ակնարկել են նաև ստուգողներին՝ նշելով, որ Ռուզաննա Աբրահամյանի համար ասել են <<վերևից>>։ Այդ կերպ՝ մեղադրող կողմն ընդունել է, որ ստուգումն իրականացրած անձինք գործել են վերադասի անօրինական հանձնարարությունը կատարելու անձնական շահագրգռվածությամբ, սակայն ամբաստանյալներ Գագիկ Մազմանյանի և Արամ Հովսեփյանի ընտրած դիրքորոշման և պաշտպանական վերոնշյալ մարտավարության պատճառով մեղադրող կողմը հիմնավորված է համարել վերոնշյալ պաշտոնատար անձանց կողմից կաշառք ստանալու, հետևաբար՝ շահադիտական դրդումներով վերոնշյալ հանցանքները կատարելու վերաբերյալ Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքների վրա առաջ քաշված վարկածը։
Դրանից հետո, դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանին կաշառք տալու դեպքերի վերաբերյալ հաստատող ցուցմունք դատարանում տվել է բացառապես Ռուզաննա Աբրահամյանը, այն հերքել են ինչպես երկու դրվագներով ենթադրաբար կաշառք ստացած գործով ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանը, այնպես էլ միայն առաջին /2007թ. ստուգման ակտի/ դրվագով կաշառք ստանալու համար մեղադրվող ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանը։
Ամփոփելով նշված վերլուծությունները, դատարանն արձանագրել է, որ դատական ակտում շարադրված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կաշառք տալու-ստանալու դեպքերի առկայությունը, սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։ Ամբաստանյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռուզաննա Աբրահամյանի դատաքննական ցուցմունքն ինքնին կամ դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության հետ համադրությամբ բավարար չեն վերոնշյալ հանցագործության դեպքերի առկայությունը և դրանց ենթադրաբար առնչվող ամբաստանյալներ Արամ Հովսեփյանի և Գագիկ Մազմանյանի մեղավորությունը փաստելու համար։ Ավելին, դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համակցությունը բավարար չէ գործով ամբաստանվող Արամ Հովսեփյանին և Գագիկ Մազմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով վերագրված արարքներում նրանց անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անաչառ դիտորդի մոտ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան համոզվածություն ձևավորելու առ այն, որ նրանք իրենց ծառայողական լիազորությունները չարաշահել և պատշաճ չեն կատարել շահադիտական դրդումներով, նախապես խոստացված և ստացած կաշառքի դիմաց, դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցները թույլ չեն տվել վերոնշյալ հանգամանքները, այդ թվում՝ կաշառք տալու֊ստանալու դեպքերի տեղի ունենալը պարզել անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, այդ հանգամանքների ապացուցվածությունը ողջամտորեն կասկած է հարուցում։
Դատարանն արձանագրել է նաև, որ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալներ Արամ Հովսեփյանի և Գագիկ Մազմանյանի մեղավորության փաստումը կհանգեցնի վերջիններիս անմեղության կանխավարկածի, ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջների խախտման։
Նման վերլուծության և մեկնաբանության պարագայում, դատարանն ուղղակիորեն սխալ է գնահատել պատշաճ քրեադատավարական ընթացակարգի շրջանակներում ձեռք բերված ապացույցները, անտեսելով դրանցով հաստատված փաստական հանգամանքները, առանձին ապացույցներ գնահատել է հատվածական, այսինքն ծաղկաքաղ անելով, իսկ որոշ ապացույցների մասով էլ, որոնք ուղղակի հիմնավորել են կոնկրետ փաստական հանգամանքներ, առհասարակ արձանագրել է, որ դրանք մեղադրանքի հիմնավորման առումով ապացուցողական նշանակություն չունեն։
Այսպես, դեռևս քրեական գործի նախաքննության ընթացքում Ռուզաննա Աբրահամյանը մեղադրյալի դատավարական կարգավիճակում հարցաքննությունների ընթացքում ցուցմունքներ է տվել, որ 2007-2008 թվականներին նշանակված ստուգումների ժամանակ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում առկա հսկայածավալ խախտումները չարձանագրելու համար 2007 թվականի նոյեմբերին Գագիկ Մազմանյանին Արամ Հովսեփյանի միջոցով որպես կաշառք տվել է 30.000 /20.000+10.000/ ԱՄՆ դոլար, իսկ 2008 թվականին Արամ Հովսեփյանին որպես կաշառք տվել է 40.000 /30.000+10.000/ ԱՄՆ դոլար գումարներ։ Մանրամասն ներկայացրել է կաշառքի շուրջ համաձայնություն ձեռք բերելու, կաշառքի գումարները փոխանցելու, ապա դրանց հետևանքով համապատասխան պետական ծառայողների կողմից թույլ տված չարաշահումների հանգամանքները՝ հանգամանորեն նկարագրելով դրանց մեխանիզմները։ Ռուզաննա Աբրահամյանը, նախազգուշացվելով սուտ մատնություն կատարելու վերաբերյալ, տվել է նաև նույնաբովանդակ հաղորդում հանցագործության մասին։ Դատարանում նույնպես Ռուզաննա Աբրահամյանը պնդել է իր ցուցմունքներն ամբողջությամբ։
Գործով նշանակված լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության 2015թ. մարտի 6-ի թիվ 15-0271 եզրակացությամբ հիմնավորվել է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգման վերաբերյալ 2007թ. նոյեմբերի 22-ին կազմված թիվ 1034650 ստուգման ակտով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանն առաջադրվել են ընդամենը 3.605.500 ՀՀ դրամի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, մինչդեռ արձանագրման ենթակա լրացուցիչ պարտավորությունները տույժ և տուգանքներով հանդերձ իրականում կազմել են 642.838.963 ՀՀ դրամ, իսկ 2008թ. դեկտեմբերի 30-ին կազմված թիվ 1001538 ստուգման ակտով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանն առաջադրվել են 6.071.000 ՀՀ դրամի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, մինչդեռ արձանագրման ենթակա լրացուցիչ պարտավորությունները տույժ և տուգանքներով հանդերձ իրականում կազմել են 709.148.020 ՀՀ դրամ։
Բացի այդ, հիմնավորվել է, որ Ռուզաննա Աբրահամյանը նշված չարաշահումների արդյունքում հնարավորություն է ստացել մինչև 2011թ. հունիսի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում կազմել և հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն ներկայացրել խեղաթյուրված տվյալներով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր, անհիմն նվազեցնելով պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերը, ընդամենը՝ 1.052.497.252 ՀՀ դրամ գումարի չափով։
Փորձագետի եզրակացությամբ արձանագրվել են նաև տվյալ ստուգումներն իրականացրած տեսուչների պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումների փաստերը։ Այսինքն՝ նշված եզրակացությամբ հիմնավորվել են կատարված չարաշահումների Ռուզաննա Աբրահամյանի նկարագրած մեխանիզմները։
Այսինքն՝ հիմնավորվել է, որ Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքները կաշառք տալու մասով տրամաբանորեն և փաստական առումով համապատասխանում են իրականությանն այնքանով, որ ստացված 30.000 ԱՄՆ դոլար, ապա 40.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքի դիմաց մի դեպքում Գագիկ Մազմանյանն ու Արամ Հովսեփյանը նախնական համաձայնությամբ`խմբով, մյուս դեպքում Արամ Հովսեփյանը, չարաշահելով իրենց պաշտոնեական լիազորությունները, մի դեպքում ապահովել են 642.838.963 ՀՀ դրամի, այնուհետև 709.148.020 ՀՀ դրամ հարկային պարտավորությունների արձանագրումը, բացի այդ իրենց գործողություններով հնարավարություն են տվել Ռուզաննա Աբրահամյանին շարունակելու իր հանցավոր գործունեությունը, որի արդյունքում պետությանը պատճառվել է 1.052.497.252 ՀՀ դրամի գույքային վնաս։
Բացի այդ, գործով վկա Գառնիկ Սիմոնյանն իր ցուցմունքով նույնպես հաստատել է Ռուզաննա Աբրահամյանի կողմից նշված այն հանգամանքը, որ Արամ Հովսեփյանին վճարվելիք կաշառքի համար 2.000.000 ՀՀ դրամ է պարտքով վերցրել իրենից։ Հաստատվել է նաև Արամ Հովսեփյանի կողմից Ռուզաննա Աբրահամյանի աշխատասենյակ մուտք գործելու ժամանակ Գառնիկ Սիմոնյանի՝ այնտեղ գտնվելու փաստը։
Տվյալ պարտքի առկայությունն իր ցուցմունքներով փաստել է նաև Վահրամ Աբրահամյանը։
Այսպիսով, դատարանը հատվածական կրճատումների, կոնտեքստից կտրելով Ռուզաննա Աբրահամյանի կողմից իր ցուցմունքներում հայտնած առանձին դրվագներ նախ ներկայացրել Է որպես անարժանահավատ, ապա, առանձնացնելով միայն առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալու դրվագները, դրանք ներկայացրել է որպես միակ և անբավարար ապացույց, մինչդեռ Ռուզաննա Աբրահամյանի կողմից իր ցուցմունքներում հայտնած յուրաքանչյուր հանգամանք ուղղակիորեն հաստատվել է գործով ձեռք բերված բավարար ապացույցների համակցությամբ։
Առնվազն անհասկանալի է դատարանի այն մոտեցումը, որով Արամ Հովսեփյանի և Գագիկ Մազմանյանի կողմից իրենց պաշտոնեական դիրքը չարաշահելու պատճառ է արձանագրվել հարկային մարմինների աշխատակիցների վերաբերյալ գործերով քննություն կատարելու իրավասություն ունեցող պաշտոնյայի հետ չհակադրվելու անձնական շահագրգռվածությունը։ Նման փաստական տվյալ ուղղակիորեն առկա չէ քրեական գործում, դա մտացածին պատճառաբանություն է, հակառակ դրան պարզ և հստակ փաստված է վերջիններիս կողմից թույլ տրված չարաշահումների պատճառը, այն է՝ առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալու շահադիտական դրդումը։
Ինչ վերաբերում է Ռուզաննա Աբրահամյանի կողմից հիշյալ երկու ամբաստանյալների նկատմամբ թշնամական փոխհարաբերություններ ունենալու, նրանցից վրեժ լուծելու նկատառումներից ելնելով նման բովանդակությամբ ցուցմունքներ տալու դատարանի արժևորած վարկածին, ապա այս դեպքում էլ պետք է արձանագրել, որ առնվազն անհասկանալի է դատարանի համոզվածության պատճառը, քանի որ նույն դատական ակտում դատարանն արձանագրել է, որ Ռուզաննա Աբրահամյանը հայտարարել է ամբաստանյալների հետ նորմալ փոխհարաբերություններ ունենալու մասին, ավելին, եթե Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքները չեն համապատասխանում իրականությանը, տրվել են վրեժից ելնելով, ապա ինչու են գրանցում արձանագրված փաստերը համապատասխանում գործով ձեռք բերված հավաստի և փոխկապակցված այլ ապացույցներին, ի վերջո, եթե վերլուծենք դատարանի առաջ քաշած վարկածը, որն էր վրեժի կամ թշնամանքի պատճառը, եթե ինչպես դատարանն է հաստատված համարել՝ Արամ Հովսեփյանն ու Գագիկ Մազմանյանն առանց որևէ նյութական շահագրգռվածության, զուտ տեղյակ լինելով, որ նա Անդրանիկ Միրզոյանի բարեկամն է, չարաշահելով իրենց պաշտոնեական լիազորությունները, մի դեպքում ապահովել են 642.838.963 ՀՀ դրամի, այնուհետև 709.148.020 ՀՀ դրամ հարկային պարտավորությունների չարձանագրումը, բացի այդ իրենց գործողություններով մեծահոգաբար հնարավարություն են տվել իրեն տևական ժամանակ շարունակելու իր հանցավոր գործունեությունը։
Ամփոփելով վերը նշված փաստերը, պետք է արձանագրել, որ դատարանին ավելի ողջամիտ է թվացել առանձնապես խոշոր չափերի՝ 1 միլիարդ դրամը գերազանցող հարկային պարտավորությունների չարձանագրման համար ինչ-որ անձնական շահագրգռվածության շարժառիթը, քան նույն գործողությունների կատարումը առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալու դիմաց։ Չնայած այն հանգամանքին, որ քրեական գործում առկա չէ որևէ փաստական տվյալ Անդրանիկ Միրզոյանի կողմից Գագիկ Մազմանյանին կամ Արամ Հովսեփյանին այդ ապօրինի գործողությունները կատարելու վերաբերյալ խնդրանքով դիմելու մասին, այնուամենայնիվ պետք է արձանագրել, որ դատարանի առաջ քաշած այն վարկածը, որ ամբաստանյալների գործողությունները պայմանավորված են եղել հարկային մարմնի ծառայողների վերաբերյալ գործերի քննություն իրականացնող պաշտոնատար անձի հետ չհակադրվելու անձնական դրդումներից ելնելով, հիմնազուրկ է, հաշվի առնելով որ գործում առկա չէ որևէ ապացույց, որ ամբաստանյալներն ինչ-որ խնդիրներ են ունեցել նշված պաշտոնատար անձի հետ։ Ընդ որում, հանցավոր գործողությունների ողջ շղթան ուղղակիորեն կապելով Անդրանիկ Միրզոյանի գործոնի հետ, դատարանը մերժել է անգամ պաշտպանության կողմի միջնորդությունը՝ վերջինիս դատարանում հարցաքննելու վերաբերյալ, ապա դատական ակտում արձանագրել է, որ ամբաստանյալներ Արամ Հովսեփյանի և Գագիկ Մազմանյանի կողմից առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալու վերաբերյալ բավարար ապացույցներ ձեռք չեն բերվել և սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։
Դատարանի առաջ քաշած այն վարկածը, որ միայն իմանալով Ռուզաննա Աբրահամյանի և Անդրանիկ Միրզոյանի բարեկամության մասին, ամբաստանյալները գնացել են նման քայլի, ողջամիտ չէ և չհիմնավորված գործի նյութերով։ Դատարանի այս հետևությունն առնվազն մտահոգիչ է, հաշվի առնելով այն հանգամանքը, թե որքան պաշտոնատար անձինք կան Հայաստանի Հանրապետությունում, որոնց լիազորությունները կարող են առնչվել հարկային մարմնի կամ դրա ստորաբաժանումների գործունեությանը։
Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալներ Արամ Հովսեփյանի, Պատվական Հայրապետյանի և Բագրատ Ասատրյանի նկատմամբ 2009 թվականի <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման դրույթների կիրառմանը, ապա այս առումով նույնպես դատարանի կայացրած որոշումն օրինական և հիմնավոր չէ հետևյալ պատճառաբանությամբ.
Պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահման հանցակազմը նյութական է, օբյեկտիվ կողմն իր մեջ ընդգրկում է երեք պարտադիր հատկանիշ.
ա/պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքը հակառակ ծառայության շահերին օգտագործելը.
բ/հանրորեն վտանգավոր հետևանքները՝ անձանց, կազմակերպությունների իրավունքներին ու օրինական շահերին էական վնաս հասցնելու ձևով.
գ/պատճառական կապը արարքի և հետևանքների միջև։
Սույն գործով Արամ Հովսեփյանին, Պատվական Հայրապետյանին և Բագրատ Ասատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում ծանրացնող հանգամանք է գնահատվել այն, որ նրանց հանցավոր գործողությունների արդյունքում պետությանն անզգուշությամբ պատճառվել է շուրջ 1 միլիարդ դրամի վնաս, քանի որ Ռուզաննա Աբրահամյանը մինչ այդ հնարավորություն է ստացել խեղաթյուրված տվյալներ ներկայացնել հարկային մարմիններին։
Այսինքն՝ հանցագործությունն ավարտվել է հանրորեն վտանգավոր հետևանքների առաջացման պահին՝ 2011թ. հունիսի 28-ին։
Վերը նշված համաներման ակտի 14-րդ կետի համաձայն՝ որոշման դրույթները կիրառելի են այն անձանց նկատմամբ, որոնք հանցագործություն են կատարել մինչև 2009 թվականի հունիսի 1-ը։
Նման պայմաններում անհասկանալի է, թե ինչ իրավական մեկնաբանությամբ է դատարանը կիրառել 2009 թվականի <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման դրույթները, մանավանդ այն պարագայում, երբ որևէ պատճառաբանություն այս մասով դատական ակտում արձանագրված չէ։
Դատարանը, դատական ակտում մեկնաբանելով ներկայացված քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու իր որոշումը, արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումից ակնհայտ է, իսկ դատաքննության արդյունքներով նաև հաստատվել է, որ վերջինս որևէ առնչություն չի ունեցել <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում 2008թ. իրականացված ստուգման գործընթացին, հետևաբար՝ այդ ստուգմամբ թույլ տրված չարաշահումները գործով ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանին չեն կարող վերագրվել, նաև այդ ստուգման հետևանքով պետությանը պատճառված գույքային վնասը չարձանագրելու և վերոնշյալ ընկերությանը լրացուցիչ հարկային պարտավորություն չառաջադրելու հետևանքները քաղաքացիական պատասխանող Գագիկ Մազմանյանից առհասարակ բռնագանձվել չեն կարող, քանի որ այդ պարագայում դատարանը անխուսափելիորեն դուրս կգա դատական քննության սահմաններից՝ խախտելով ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանի արդար դատաքննության իրավունքը։
Մինչ այդ, դատարանն արձանագրել է նաև, որ պետական բյուջե վճարման ենթակա 1.052.497.252 ՀՀ դրամ հարկերից 500.438.429 ՀՀ դրամը նվազեցվել է Գագիկ Մազմանյանի, Արամ Հովսեփյանի, Պատվական Հայրապետյանի, Բագրատ Ասատրյանի և այլ անձի գործողությունների հետևանքով 2007թ. թիվ 1034650 ստուգման ակտով խախտումները չարձանագրելու, իսկ մնացած հարկերը՝ Արամ Հովսեփյանի, Պատվական Հայրապետյանի և Բագրատ Ասատրյանի հանցավոր գործողությունների արդյունքում 2008թ. դեկտեմբերի 30-ի թիվ 1001538 ստուգման ակտով խախտումներ չարձանագրելու հետևանքով։
Նման հետևությունը, որը հիմք է հանդիսացել գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցը առանց քննության թողնելու համար, անհիմն է, չի բխում գործի ապացույցներից և դրանց հիման վրա հաստատված փաստական տվյալներից, մասնավորապես այն պատճառով, որ ինչպես 2007թ., այնպես էլ 2008թ. կատարված ստուգումների արդյունքում անզգուշությամբ պետությանը պատճառված առանձնապես խոշոր չափերով վնասը նույնական է, իսկ 2008 թվականի ստուգմամբ 2007թ. գործունեությունը վերստուգման չի ենթարկվել։
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով Արամ ՚ Հովսեփյանի նկատմամբ նշանակված պատժի չափին, ապա հաշվի առնելով, որ Արամ Հովսեփյանը 2 դեպքով թույլ է տվել պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահումներ, որոնցից առաջինի արդյունքում ապահովել է 642.838.963 ՀՀ դրամի, հաջորդիվ՝ 709.148.020 ՀՀ դրամ հարկային պարտավորությունների չարձանագրումը, ինչից հետո իր գործողություններն անզգուշությամբ հանգեցրել են պետությանը 1.052.497.252 ՀՀ դրամի գույքային վնաս հասցնելուն, որից հետո ամբաստանյալը որևէ միջոց չի ձեռնարկել հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցման ուղղությամբ, գտնում եմ, որ նշանակված պատժաչափը համաչափ չէ և այն չի բխում ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ հոդվածով նախատեսված արդարության և պատասխանատվության անհատականացման սկզբունքի իրացման պահանջներից։
Այսպիսով, ամփոփելով վերը նշված փաստարկները, բողոք բերած անձը գտնում է, որ բողոքարկվող դատավճիռը՝ ամբաստանյալներ Գագիկ Մազմանյանին և Արամ Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու, ամբաստանյալներ Արամ Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժի, Պատվական Հայրապետյանի, Բագրատ Ասատրյանի, Արամ Հովսեփյանի նկատմամբ 2009 թվականի <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման դրույթները կիրառելու, ինչպես նաև քրեական գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցը առանց քննության թողնելու մասով անհիմն է, չի բխում գործի տվյալներից, ուստի առկա են վիճարկվող դատավճիռը տվյալ մասերով բեկանելու և փոփոխելու իրավաչափ հիմքեր։
36. Ելնելով վերոգրյալից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 54-րդ, 358-րդ, 380.1-րդ, և 394-րդ, 395-րդ, 397-րդ, 398-րդ, 400-րդ հոդվածներով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 10-րդ, 48-րդ և 61-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է վիճարկվող դատական ակտը բեկանել և փոփոխել`
- Գ.Մազմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու մասով, վերջինիս մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործություն կատարելու մեջ և նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված արդարացի պատիժ,
- Ա.Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքում արդարացնելու, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատժի, վերջինիս նկատմամբ 2009թ. հունիսի 20-ին ուժի մեջ մտած <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման դրույթների կիրառման մասով, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցագործությունների կատարման համար պատիժ նշանակել ազատազրկում` 5 տարի ժամկետով` հարկային մարմնում ղեկավար պաշտոններ զբաղեցնելու իրավունքից զրկելով` 2 տարի ժամկետով, Ա.Հովսեփյանին մեղավոր ճանաչել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով նախատեսված հանցագործությունների կատարելու մեջ և նշանակել հոդվածի սանկցիայով նախատեսված արդարացի պատիժ, 2009թ. հունիսի 20-ին ուժի մեջ մտած <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման դրույթների կիրառումը ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ ճանաչել անթույլատրելի,
- ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանի նկատմամբ 2009թ. հունիսի 20-ին ուժի մեջ մտած <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման դրույթների կիրառման մասով` արձանագրելով դրանք կիրառելու անթույլատրելիությունը,
- ամբաստանյալ Բ.Ասատրյանի նկատմամբ 2009թ. հունիսի 20-ին ուժի մեջ մտած <<Համաներում հայտարարելու մասին>> որոշման դրույթների կիրառման մասով` արձանագրելով դրանք կիրառելու անթույլատրելիությունը,
- քրեական գործով ներկայացված քաղաքացիական հայցը առանց քննության թողնելու մասով` բավարարելով որպես հանցագորոծությամբ պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնաս քաղաքացիական պատասխանողներ Ա.Հովսեփյանից, Գ.Մազմանյանից, Պ.Հայրապետյանից և Բ.Ասատրյանից` հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտությամբ 1.052.497.252 ՀՀ դրամ գումար բռնագանձելու վերաբերյալ քաղաքացիական հայցը:
37. Ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 2018թ. հունվարի 23-ի դատավճիռը Պատվական Հայրապետյանի մասով օրինական և հիմնավորված չէ։
Դատական ակտ կայացնելիս դատարանի կողմից չեն կատարվել սահմանադրական, քրեական և քրեադատավարական վերաբերելի իրավական նորմերի այնպիսի պահանջներ, որոնց ուժով խաթարվել են օրենքներով ամրագրված՝ դատավճռի օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված լինելու մասին հրամայական պահանջները, որպիսիք հանգեցրել են նյութական և դատավարական իրավունքների հիմնարար խախտումների՝ արդյունքում դատական սխալի և ազդել են գործի ելքի վրա, ինչով խաթարվել է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի՝ որպես արդարադատության ակտի իմաստը խախտել է սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։
Քրեական գործի դատաքննության ընթացքում, մասնավորապես դատական վիճաբանությունների փուլում, միջնորդություն էր ներկայացվել դատարանին, որ քրեական գործի նախաքննությունը՝ մինչդատական վարույթը իրականացվել է քննչական ենթակայության՝ ՀՀ քրեական դատավարության 190-րդ հոդվածի պահանջների ակնհայտ կոպիտ խախտումներով, տվյալ քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական կամ այլ դատավարական գործողություն կատարելու իրավունք չունեցալ ՝ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչի կողմից, որի արդյունքում քրեական գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներն ու ապացույցները, ինչպես նաև դատավարական որոշումները օրենքի և իրավունքի ուժով ակնհայտորեն անթույլատրելի են և չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց, որպիսի պատճառաբանությամբ էլ Պատվական Հայրապետյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով անհիմն ենթարկվում է քրեական հետապնդման։ Նշված հիմնավորմամբ միջնորդությամբ բողոք բերած անձը խնդրել էր դատարանին որպես ապացույց օգտագործման համար անթույլատրելի ճանաչել Պատվական Հայրապետյանի վերաբերյալ 2015թ. մարտի 13-ից հետո քրեական գործի մինչդատական վարույթում ձեռք բերված ապացույցները, փաստական տվյալներն ու մյուս ապացույցները, ինչպես նաև ընդունված դատավարական որոշումները, դադարեցնել քրեական հետապնդումը նրա նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում՝ հանցակազմի բացակայության հիմքով և վերացնել Պատվական Հայրապետյանի նկատմամբ կիրառված խափանման միջոցը։
Դատարանը բողոքարկվող դատական ակտում քննարկելով նշված միջնորդությունը, այն ըստ էության մերժել է։
Ըստ էության դատարանը բովանդակային առումով, քննչական ենթակայությանը վերաբերող իրավակարդավորման տեսանկյունից զուտ քրեադատավարական առումով գտել է, որ միջնորդության մեջ շարադրված հիշյալ իրավակարազաւխրումր սահմանված է օրենքով, այսինքն պաշտպանական կողմից բերված պատճառաբանությունը ճիշտ է, ընդունելի է, սակայն քրեական գործով քննչական ենթակայությունը չի խախտվել, քանի որ <<...ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալն իրավասու էր ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 2-բդ մասի 3-բդ կետով նախատեսված լիազորության վկայակոչմամբ տվյալ գործով նախաքննության կատարումը հանձնարարել ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությանը, քանի դեռ քննվող դեպքերին ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ծառայողի ենթադրյալ առնչությունը ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչության համապատասխան քննիչը չէր հերքել, դրա վերաբերյալ վերջնական որոշում չէր կայացրել /ըստ դատաքննության արդյունքների ՝ այն չի կայացվել նաև սույն դատական ակտը կայացնելու պահին/...>>։
Ի հակադրություն, դատարանի դատական ակտում նշված պատճառաբանության քրեական գործում նախաքննական մարմնի որևէ դատավարական գործողությամբ կամ որոշմամբ չի վկայակոչվել ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ծառայայի ենթադրյալ առնչությանը ենթադրյալ հանցավոր արարքներին կամ դրա վերաբերյալ ստացված ցուցմունքները ստուգելու և գնահատելու անհրաժեշտության մասին, բացառությամբ Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքի, որի մասով, ինչպես ցույց են տալիս արդեն նախաքննական մարմնի հետագա իրականացված դատավարական գործողությունները ՛և ընդունված որոշումները, ամենևին չեն վկայում կամ առնվազն կասկած առաջացնում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ծառայողի վերաբերյալ կամ նկատմամբ մինչդատական վարույթ իրականացնելու մասին։ Այսինքն, դատարանը նախանձախնդրորեն ցուցաբերելով առանձին ջանասիրություն իր հիշյայ միջնորդությունը մերժելու հարցում, դատական ակտում ըստ էության հիմնավոր ենթադրում է, որ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ծառայողի ենթադրյալ առնչությունը ենթադրյալ հանցավոր արարքների մասով ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչը նախաքննություն է իրականացրել ու դատավճիռ էլ հրապարակելու պահին դեռևս որոշում չի կայացրել։ Ավելին, դատարանը անհասկանալիորեն առանց քրեադատավարական որևէ հիմնավորման վիճարկելի մասով անդրադառնում է քննիչի և դատախազի <<ցանկալի>> համարվող ենթադրյալ չկատարված պաշտոնեական գործողություններին, որպիսիք որևէ կերպ չեն կարող վիճարկվող դատական ակտը դարձնել օրինական և հիմնավոր։
Բացի այդ, դատական ակտ կայացնելիս դատարանը հաշվի չի առել, որ թե քրեական գործի հարուցումը, թե դրանից հետո իրականացված նախաքննությունը և դրա ավարտը կատարվել են օրենքով նախատեսված քրեադատավարական էական խախտումներով, որոնցով ևս ակնհայտորեն հերքվում են այդ մասով դատական ակտում մատնանշված պատճառաբանությունները։
Մասնավորապես, որ 2015թ. մարտի 13-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում թիվ 83108013 քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է նոր քրեական գործ /թիվ 58203115/ 2007-2008թթ. ընթացքում <<Տապինո> ՍՊԸ բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգումների ընթացքում պաշտոնատար անձանց կողմից կաշառք տվողի օգտին ակնհայտ ապօրինի արարքներ կատարելու համար առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալու դեպքերի առթիվ։
Քրեական գործի ամբողջ մինչդատական վարույթով պայմանավորված քրեական դատավարական ընթացակարգը՝ գործով իրականացված և ընդունված անխտիր բոլոր դատավարական որոշումներն ու գործողությունները իրականացվել և կատարվել են ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչների կողմից, այսինքն այնպիսի պաշտոնատար անձանց կողմից, որոնք օրենքի ուժով այս քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական կամ այլ դատավարական գործողություններ կատարելու իրավունք չունեին, քանի որ անձը՝ Պատվական Հայրապետյանը և գործով անցնող մյուս ամբաստանյալները, որոնց նկատմամբ, դեռևս մինչև քրեական գործի հարուցումը և դրանից հետո, ըստ էության սկսվել է քրեական վարույթը, քրեադատավարական իմաստով հանդիսացել են պետական հատուկ ծառայություն իրականացնող անձինք, իսկ մասնավորապես իր պաշտպանյալ Պատվական Հայրապետյանը զբաղեցրել է ՀՀ կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության օպերատիվ-հետախուզության վարչության 6-րդ բաժնի գլխավոր օպերլիազորի պաշտոնը։
Քրեական գործի մինչդատական վարույթում քրեական հետապնդման մւսրմինների կողմից Պատվական Հայրապետյանի նկատմամբ քրեական վարույթ իրականացնելիս ի թիվս այլոց, հատկապես խախտվել և չեն պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածով, 6-րդ հոդվածի 6-րդ, 7-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 20-րդ, 26.2-րդ, 38-րդ կետերով, 7-րդ հոդվածով, 9-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 11-րդ հոդվածի 1-ին, 2-րդ, 6-րդ մասերով, 17-րդ, 18-րդ հոդվածներով, 26-րդ հոդվածոփ 27-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 34-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 35-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 52-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ մասերով, 53-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 55-րդ, 104-րդ հոդվածներով, 105-րդ հոդվւսծի 1-ին մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 2-րդ մասով, 106-րդ հոդվածով, 124-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 125-րդ, 126-րդ հոդվածներով, 127-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 190-րդ հոդվածի 3-րդ, 4-րդ, 6-րդ, 8-րդ, 10-րդ մասերով սահմանված իմպերատիվ /հրամայական/ պահանջները, որոնց հետևանքով թույլ տրված դատավարական իրավունքի խախտումները իրենց հերթին հանգեցրել են նյութական իրավունքի խախտումների։
Այլ կերպ ասած, Պատվական Հայրապետյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթից սկսած մինչև օրս ակնհայտ անօրինական և ապօրինի իրականացվել է քրեական վարույթ և քրեական հետապնդում, որոնց արդյունքում էականորեն խախտվել են նրա օրենքով երաշխավորված սահմանադրական իրավունքներն և ազատությունները։
Քրեական գործում առկա տվյալների համաձայն, ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության, քննիչների կողմից այս գործով միչդատական վարույթի՝ նախաքննության կատարման համար հիմք է հանդիսացել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Լ.Բադալյանի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվւսծի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հիմնավորմամբ 13.03.2015թ. գրությամբ տրված հանձնարարությունը։
Ինչպես երևում է գրության բովանդակությունից, նշված հանձևարարության իրավական հիմնավորումը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով սահմանված կարգն է։
Սույն քրեական գործով Պատվական Հայրապետյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարելու ժամանակ, աշխատել է և մինչ օրս աշխատում է ՀՀ ԿԱ հարկային պետական ծառայության օպերատիվ-հետախուզական վարչության 6-րդ բաժնի գլխավոր օպերլիազորի պաշտոնում, այսինքն քրեադատավարական իմաստով հանդիսացել և հանդիսանում է պետական հատուկ ծառայության իրականացնող անձ, հետևաբար ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 6-րդ, 8-րդ, 10-րդ մասերի պահանջների համաձայն, նրա վերաբերյալ քրեական գործը պարտավոր էր քննելու, այսինքն նախաքննությամբ պայմանավորված քննչական ու դատավարական գործողությունները պետք է կատարվեին բացառապես ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության, ոչ թե ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչները։
Վերոնշյալ իրավական ակտերի համակարգված պարզ համադրումից ակնհայտ է, որ Պ.Հայրապետյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթը՝ նախաքննությունը իրականացվել է օրինականության սահմանադրական սկզբունքի խախտմամբ քննչական ենթակայության ակնհայտ խախտումով՝ տվյալ քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական կամ այլ դատավարական գործողություն կատարելու իրավունք չունեցող անձի՝ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչի կողմից, որպիսի հանգամանքն առաջացրել է իրավական հետևանքներ, այսինքն թույլ են տրվել դատավարական և նյութական իրավունքի այնպիսի հիմնարար, անդառնալի խախտումներ, որոնց արդյունքում Պատվական Հայրապետյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթից սկսած մինչև օրս ակնհայտ անօրինական և ապօրինի իրականացվել է քրեական վարույթ և քրեական հետապնդում, ինչով էականորեն խախտվել են նրա օրենքով երաշխավորված սահմանադրական իրավունքներն և ազատությունները, մասնավորապես անձնական ազատության, տեղաշարժի ազատության, անձնական կյանքի հարգման, արդար դատավարության, արժանապատվության նկատմամբ հարգանքի հիմնական իրավունքները:
Այդ խախտումները էական են, քանի որ դրանք առնչվում են Պատվական Հայրապետյանի դեմ մեղադրանքի գործով ողջ քննությանը, մեղադրանքի հիմքում ընկած ապացույցների ողջ զանգվածին, և որպես այդպիսին խախտումներն ունեցել են անդառնալի ու անվերականգնելի հետևանք քրեական գործով քննության օրինականության, հետևաբար նաև արդարացիության վրա։
Պատվական Հայրապետյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում և նրա մեղադրանքի հիմքում դրվել են այնպիսի փաստական տվյայներ ու ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել սույն քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական կամ այլ դատավարական գործողություն կատարելու իրավունք չունեցող անձի՝ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչի կողմից, որպիսի պարագայում ձեռք բերված փաստական տվյալներն ու ապացույցները քրեադատավարական ընթացակարգով թույլատրելի չեն։
Վերոգրյալ համադրված ու համակցված իրավական հիմավորումների և փաստարկված պատճառաբանությունների հիման վրա բողոք բերած անձը գտնում է, որ քրեական գործով Պատվական Հայրապետյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի. 2-րդ մասով մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքներ կատարելու մեղադրանքների հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել 2015թ. մարտի 13-ին ՀՀ ԿԱ ԱՄԾ քննչական վարչությունում թիվ 83108013 քրեական գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները և փաստական տվյալները, ինչպես նաև ընդունված դատավարական որոշումները։
Մինչդատական վարույթում դատահաշվապահական փորձաքննության կատարման ընթացքում Պատվական Հայրապետյանը և գործով մյուս ամբաստանյալները ներգրավված են եղել որպես վկաներ կամ մեղադրյալներ, սակայն դատահաշվապահական փորձագետների կողմից ոչ միայն նրանց հարցեր չեն ավել, փորձաքննությանը մասնակից չեն դարձվել, այլ նույնիսկ չեն կարդացել և չեն ուսումնասիրել վերջիններիս կողմից տրված ցուցմունքները, չեն վերլուծվել գրանցում նշված հանգամանքները՝ միակողմանի, անվերապահորեն ընդունելով Ռուզաննա Աբրահամյանի կողմից տրված տրամագծորեն հակասական ցուցմունքները։
Ավելին, այլ քրեական գործով նախաքննական մարմինը դատահաշվապահական փորձաքննություն նշանակելով, փորձաքննության ավարտից հետո Պատվական Հայրապետյանիև ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք առաջադրելով, խախտել է վերջինիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 7-րդ կետերով սահմանված և երաշխավորված պաշտպանյալի իրավունքները և միաժամանակ չի կատարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 249-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջները։
Դատահաշվապահական փորձագետների կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական. դատավարության օրենսգրքի 250-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի պահանջները, մասնավորապես՝ ըստ որի առաջադրված հարցերի պատասխանները հարկերի հաշվարկները կատարվել են 2010 թվականից հետո գործող օրենսդրական նորմերով, հարկեր են հաշվարկվել մինչև Պատվական Հայրապետյանի և մյուսների կողմից ստուգման ժամանակաշրջանն ընկած ժամանակաշրջանի համար, որը մտել է նրա մեղադրանքի ծավալի մեջ։
Բացի այդ, դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացությունում բացակայում են <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի ձեռքբերումների վերաբերյալ հետազոտությունները, չնայած, որ այդպիսի հարցեր նախաձեռնողի՝ նախաքննական մարմնի կողմից առաջադրված եղել են, միաժամանակ փորձաքննությամբ կիրառված մեթոդիկան չի բխում որևէ իրավական ակտից, որի վերաբերյալ փորձագետները որևէ հիմնավորում չկարողացան ներկայացնել նաև դատաքննության ընթացքում հարցաքննվելիս։
Ավելին, դատահաշվապահական փորձագետ Գ.Մկրտչյանը դատաքննության ժամանակ 23.09.2017թ. հարցաքննության ընթացքում հայտարարեց, որ չի հիշում նորմատիվային ակտը և ավելացրեց, որ փորձաքննության կատարման մեթոդը հանդիպել է գրականության մեջ, իսկ 2010 թվականից հետո գործող օրենսդրությունը 2007-2008 թվականների հարկերի հաշվարկման մեջ կիրառելու մասին հարցին պատասխանեց, որ չի կարդացել։
Դատաքննության ընթացքում հարկային տեղեկատվական բազայի տվյալների հետազոտման ժամանակ, Պատվական Հայրապետյանը ըստ էության ցույց տվեց այն անհամապատասխանությունները, որոնք առաջացել էին գնորդ մատակարարների կողմից տեղեկությունները շեղումներով ներկայացնելուն, որի վերլուծությունը, որպես կրկնվող հաշիվներ, ցավոք փորձագետները չէին կատարել և այդ հարցին դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության մեջ որևէ կերպ անդրադարձ չէր կատարվել։
Դատական ակտում որպես Պատվական Հայրապետյանի ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց ընդունված դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացությունը, բացի ձևական կողմից, անթույլատրելի է նաև բովանդակային առումով, քանի որ նշված փորձաքննության եզրակացությունում հարկային հաշվապահական հաշվարկները կատարվել են 2010 թվականից հետո գործող օրենսդրությամբ, մինչդեռ պաշտպանյալիս կողմից հարկային ստուգումները կատարվել են 2006, 2007, 2008 թվականների մասով, այսինքն այդ ժամանակահատվածում գործող օրենսդրությանը համապատասխան։ Այդ մասով պաշտպանական կողմը, Պատվական Հայրապետյաեի դատարանում ցուցմունք տալու ժամանակ, կիրառելի օրենսդրական ամբողջական փաթեթը ներկայացրել է դատարանին, սակայն այն որևէ կերպ չի արտացոլվել կամ անդրադարձ չի կատարվել դատական ակտում։
Դատաքննությամբ և փորձագետների ցուցմունքներով հաստատվեց, որ քրեական գործում առկա, <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի մասով, բանկային քաղվածքները որևէ ապացուցողական նշանակություն չունեն, քանի որ դրանք փորձագետների կողմից ուսումնասիրվել են միայն <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի կողմից կատարված բանկային փոխանցումների մասով, որպիսի հանգամանքը հաստատեցին նաև փորձագետներ Վ.Առուստամյանը 22.05.2017թ. և Դ.Մկրտչյանը 23.09.2017թ. դատական նիստում հարցաքննությունների ընթացքում, միաժամանակ պնդելով, որ հիմք են ընդունել միայն հարկային տեղեկատվական բազայի տվյալները և եկամտի հաշվարկման համար բանկային քաղվածքների տվյալները որևէ դեր չեն խաղացել, չնայած, որ եզրակացության մեջ գրված է, որ բանկային քաղվածքների տվյալները նույնպես համեմատվել են, էլ չենք խոսում ընկերությունում <<պահպանված>> անալիտիկ և սինթետիկ հաշվառման տվյալների հետ, որպիսիք ընդհանրապես փորձաքննության ժամանակ գոյություն չեն ունեցել։
Ավելին՝ բանկային քաղվածքներից դուրս չեն բերվել կանխիկ ստացված գումարները, չեն հետազոտվել այդ գումարներով ձեռք բերումները, քանի որ քննությամբ հաստատվել է, որ <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի գործարքները եղել են ապրանքային և հենց այս հարցերի վերլուծություններն էլ կտային ԱԱՀ-ի գծով հաշվանցումների և համախառն եկամտից հիմնավոր նվազեցումների վերաբերյալ հարցերի պատասխանները։
Դատական ակտում որպես Պատվական Հայրապետյանի մեղքը հիմնավորող ապացույց է նշվել ՀՀ ֆինանսների նախարարությունից 22.07.2015թ. հ.04/11-4/19393-15 գրությամբ ստացված լազերային սկավառակի վրա <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի մատակարարումների և գնումների վերաբերյալ հարկային տեղեկատվական բազա մուտքագրված տեղեկությունները, որոնք դրվել են դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության հիմքում և հանդիսանում են եզրակացությամբ կատարված բոլոր հարկերի հաշվարկների հարկման բազան, մինչդեռ այդ տեղեկությունները նախաքննական մարմինը ստացել է 22.07.2015թ., իսկ դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացությունը ավարտվել և կազմվել է 06.03.2015թ.՝ ավեյի քան չորս ամիս հետո, այսինքն փորձաքննությունը կատարվել է առանց նույն քրեական գործի դատաքննությամբ հետազոտված և ապացույց ճանաչված, տեղեկությունների։ Որևէ այլ տեղեկություններ դատաքննությամբ չի հետազոտվել և ապացույց չի ճանաչվել։ Ցավոք այս կարևորագույն հանգամանքին դատարանը դատական ակտում չի անդրադարձել։
Բացի այդ, դատական ակտում որպես Պատվական Հայրապետյանի մեղքը հիմնավորող ապացույց է նշվել նաև հարկային գործում առկա հաշվարկները, ծանուցագրերը, կամերալ ուսումնասիրության արձանագրությունները այն պայմաններում, երբ փաստացի հարկային գործում բացակայում է 0-265 էջերի պարունակության թերթիկը, կամերալ ուսումնասիրության արձանագրությունները չեն պարունակում անհամապատասխանությունների գումարային արտահայտությունը և ըստ հարկային գործի, առաջին այդպիսի արձանագրությունը, որում նշված է անհամապատասխանության գումարը, կազմվել 2009 թվականին։ Այս կարևոր հարցի վերաբերյալ քրեական գործում որևէ նյութ չկա, իսկ դրանց իսկությունը և համապատասխանությունը 2007 և 2008 թվականների հարկային գործում եղած փաստաթղթերի հետ, մեղմ ասած, կասկածելի է։
Ինչ վերաբերվում է ապացույց ճանաչված մի շարք կազմակնպություններին, <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի կողմից դուրս գրված հաշիվներին և դրանց դիմաց կատարված վճարումների համադրմանը, ապա հարկ է նշել, որ այդպիսի վերլուծություն փորձագետների կողմից չի արվել և չի պարզվել, թե փոխանցված գումարները ինչքանով են վերաբերելի դուրս գրված հարկային հաշիվներին, կամ հարկային հաշիվները ինչքանով են վերաբերելի փոխանցված գումարներին։
19.06.2017թ. կայացած դատական նիստում պաշտպանական կողմի հարցին, թե փորձագետները որ կազմակերպությունների գծով են ավելացրել եկամուտները, փորձագետ Վ.Առուստամյանը հարցաքննության ժամանակ պատասխանեց, որ ավելացումը կատարվել է ընդհանուր և ոչ թե ըստ կազմակերպությունների, հետևաբար հարց է առաջանում, թե ով կարող է կատարել այս համադրումները, քանի, որ դրանք պահանջում են մասնագիտական հատուկ գիտելիքներ և ինչպես են դրանք ճանաչվել որպես ապացույց։
Վերոգրյալ հանգամանքների համատեքստում գնահատելով Պատվական Հայրապետյանի գործողությունները, ապա միանշանակ է, որ վերջինս և իր գործընկերները <<Հայաստանի Հանրապետությունում ստուգումների կազմակերպման և անցկազման մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի 2-րդ մասով սահմանված ստուգման իրականացման ընթացակարգից չեն շեղվել և դրա մասին պաշտպանյալը մանրամասն նշել է իր դատաքննության ընթացքում տված ցուցմունքում։ Նրանց կողմից կատարված ստուգմամբ կազմված ակտով և եզրակացությամբ արձանագրված գումարի տարբերությունը կայանում է նրանում, որ փորձագետների կողմից հարկերը հաշվարկվել է <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 22-րդ հոդվածով և դրա սխալ կիրառմամբ, ինչպես նաև այն, որ <<Հարկերի մասին>> ՀՀ օրենքի 22-րդ հոդվածը կիրառվել է պայմանականորեն՝ <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի սնանկության մասով հնարավորությունները գնահատելու համար, որպիսին Պատվական Հայրապետյանի կողմից կազմված ստուգման ակտին չի վերաբերվում։ Այդ հանգամանքը հաստատեց նաև դատահաշվապահական փորձագետ Վ.Առուստամյանը` 19.06.2017թ. իր դատական քննության ընթացքում տրված ցուցմունքում։
Վերջին հաշվով, 2008թ. հոկտեմբերի 1-ից հետո <<Տապինո>> ՍՊԸ-ի գործունեության հետ Պատվական Հայրապետյանը որևէ առնչություն չի ունեցել, քանի որ Հայաստանին Հանրապետությունում որևէ օրենքով կամ այլ իրավական, ակտով սահմանված, կամ նախատեսված չէ, որ այս կամ այն չափի հարկային խախտում արձանագրելուց հետո տնտեսվարող սուբյեկտը պարտավոր է դադարեցնել գործունեությունը կամ իրավունք չունի գործունեություն ծավալելու, հետևաբար դատական ակտում դատարանի այն եզրահանգումը, որ Ռուզաննա Աբրահամյանը հնարավորություն է ստացել շարունակելու իր հանցավոր գործունեությունը, իր պաշտպանյալին վերաբերելի չէ և չի կարող նրա արարքի քրեաիրավական որակման համար նշանակություն ունենալ, առավել ևս, որ 2009 թվականից հետո է նշանակվել և կատարվել վերստուգում ու հետագա ժամանակաշրջանների ստուգում, որի արդյունքում էլ սկսվել է քրեական վարույթ, այն պայմաններում, երբ <<Տապինո>> ՍՊԸ հարկային հսկողոթյունը եղել է հաշվառման վայրի հարկային տեսչության ներքո։
Առավել ևս Պատվական Հայրապետյանի մեղադրանքին վերաբերելի չէ, թե Ռուզաննա Աբրահամյանը ճշգրտված հաշվարկներ ներկայացրել է, թե ոչ, ինչ կերպ, ով ում անունից և ինչ կարգով, կամ ինչ հիմքով, օրենքով սահմանված կարգով ներկայացված ճշգրտված հաշվարկը, որում ցույց տրված հարկի գումարը հաշվառվել է, որպես բյուջե վճարման ենթակա գումար, չի ընդունվել, առավել ևս, որ քրեական գործում դրա վերաբերյալ որևէ տվյալ առկա չէ։
Այսպիսով, ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ, 6-րդ ու 63-րդ հոդվածների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-իե մասի 3-րդ կետի և 2-րդ կետի խախտումների հիմնավորումներով սույն քրեական գործով ձեռք բերված վերոհիշյալ փաստական տվյալներն ու ապացույցները, ինչպես նաև դատավարական որոշումները օրենքի և իրավունքի ուժով ակնհայտորեն անթույլատրելի են և չեն կարող օգտագործվել որպես թույլատրելի ապացույցներ և փաստական տվյալներ, որպիսի պատճառաբանությամբ բողոքարկվող դատական ակտը կայացնելիս դատարանի կողմից խախտվել են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածով ամրագրված՝ դատավճռի օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված լինելու մասին պահանջները, որպիսիք հիմք ընդունելով՝ պաշտպանական կողմը գտնում է, որ գործի քննության ժամանակ տեղ են գտել հիմնարար թերություններ, ինչպես նաև ներկայացված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 380.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի և 395-րդ հոդվածի իմաստով համարվում են դատական սխալ, ազդել են գործի ելքի վրա, որով նաև խաթարվել է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի՝ որպես արդարադատության ակտի իմաստը խախտել է Պատվական Հայրապետյանի սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։
ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ, 6-րդ, 63-րդ, 66-րդ հոդվածների, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 9-րդ հոդվածների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ, 7-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 105-րդ, 127-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 365-րդ հոդվածների խախտումների վերոգրյալ հիմնավորումներով, բողոք բերած անձը գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանի 23.01.2018թ. դատավճիռը Պատվական Հայրապետյանի մասով օրինական և հիմնավորված չէ, սույն քրեական գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներն ու ապացույցները, ինչպես նաև դատավարական որոշումները օրենքի և իրավուևքի ուժով ակնհայտորեն անթույլատրելի են և չեն կարող օգտագործվել որպես թույլատրելի ապացույցներ և փաստական տվյալներ։
38. Հիմք ընդունելով վերոգրյալը, ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 73-րդ և 376-381-րդ, 382-րդ, 383-րդ հոդվածներով բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է վիճարկվող դատական ակտը մասնակիորեն բեկանել, ճանաչել և հռչակել Պ.Հայրապետյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքում` արարքում հանցակազմի բացակայության պատճառաբանությամբ:
38. Ամբաստանյալ Բ.Ասատրյանի պաշտպան Վ.Գևորգյանն իր բերած վերաքննիչ բողոքում գտնում է, որ Առաջին ատյանի դատարանը կայացված դատական ակտով ինչպես Բագրատ Մաքսիմի Ասատրյանի, այնպես էլ մյուս դատապարտյալների նկատմամբ թույլ է տվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 397-րդ, 398-րդ հոդվածներով նախատեսված նյութական և քրեադատավարական նորմերի խախտումներ, դատական ակտ կայացնելիս Ընդհանուր իրավասության դատարանի կողմից խախտվել են ՀՀ Սահմանադրության 66-րդ, ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 2-րդ, 7-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 105-րդ, 127-րդ, 358-րդ, 360-րդ, 365-րդ, ՀՀ քրեական օրենսգրքի 3-րդ, 9-րդ հոդվածների պահանջները, որոնք ազդել են գործի ելքի գործով ճիշտ որոշում կայացնելու վրա, այն է դատավճռում գործի փաստական հանգամանքների մասին շարադրված Ընդհանուր իրավասության դատարանի հետևությունները չեն համապատասխանում դատարանում հետազոտված ապացույցներին՝ անտեսվել են դատաքննության ժամանակ հետազոտված և հաստատված փաստերն ու ապացույցները, չի կիրառվել այն օրենքը, որը ենթակա էր կիրառման, և կիրառվել է այն օրենքը, որը ենթակա չէր կիրառման։
Ի հակադրություն, Դատարանի դատական ակտում նշված պատճառաբանության քրեական գործում նախաքննական մարմնի որևէ դատավարական գործողությամբ կամ որոշմամբ չի վկայակոչվել ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ծառայողի ենթադրյալ առնչությանը ենթադրյալ հանցավոր արարքներին կամ դրա վերաբերյալ ստացված ցուցմունքները ստուգելու և գնահատելու անհրաժեշտության մասին, բացառությամբ Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքի, որի մասով, ինչպես ցույց են տալիս արդեն նախաքննական մարմնի հետագա իրականացված դատավարական գործողությունները և ընդունված որոշումները, ամենևին չեն վկայում կամ առնվազն կասկած առաջացնում ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ծառայողի վերաբերյալ կամ նկատմամբ մինչդատական վարույթ իրականացնելու մասին։ Այսինքն, դատարանը նախանձախնդրորեն ցուցաբերելով առանձին ջանասիրություն պաշտպանության կողմի հիշյալ միջնորդությունը մերժելու հարցում, դատական ակտում ըստ էության հիմնավոր ենթադրում է, որ ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության ծառայողի ենթադրյալ առնչությունը ենթադրյալ հանցավոր արարքների մասով ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչը նախաքննություն է իրականացրել ու դատավճիռն էլ հրապարակելու պահին դեռևս որոշում չի կայացրել։ Ավելին, դատարանը անհասկանալիորեն առանց քրեադատավարական որևէ հիմնավորման վիճարկելի մասով անդրադառնում է քննիչի և դատախազի <<ցանկալի>> համարվող ենթադրյալ չկատարված պաշտոնեական գործողություններին, որպիսիք որևէ կերպ չեն կարող վիճարկվող դատական ակտը դարձնել օրինական և հիմնավոր։
Բացի այդ, դատական ակտ կայացնելիս դատարանը հաշվի չի առել, որ թե քրեական գործի հարուցումը, թե դրանից հետո իրականացված նախաքննությունը և դրա ավարտը կատարվել են օրենքով նախատեսված քրեադատավարական էական խախտումներով, որոնցով ևս ակնհայտորեն հերքվում են այդ մասով դատական ակտում մատնանշված պատճառաբանությունները։
Մասնավորապես, որ 2015թ. մարտի 13-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում թիվ 83108013 քրեական գործի նյութերով ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով հարուցվել է նոր քրեական գործ /թիվ 58203115/ 2007- 2008թթ. ընթացքում <<Տապինո>> ՍՊԸ բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգումների ընթացքում պաշտոնատար անձանց կողմից կաշառք տվողի օգտին ակնհայտ ապօրինի արարքներ կատարելու համար առանձնապես խոշոր չափերով կաշառք ստանալու դեպքերի առթիվ։
Քրեական գործի ամբողջ մինչդատական վարույթով պայմանավորված քրեական դատավարական ընթացակարգը՝ գործով իրականացված և ընդունված անխտիր բոլոր դատավարական որոշումներն ու գործողությունները իրականացվել և կատարվել են ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչների կողմից, այսինքն այնպիսի պաշտոնատար անձանց կողմից, որոնք օրենքի ուժով այս քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական կամ այլ դատավարական գործողություններ կատարելու իրավունք չունեին, քանի որ անձը՝ Բագրատ Ասատրյանը, Պատվական Հայրապետյանը և գործով անցնող մյուս ամբաստանյալները, որոնց նկատմամբ, դեռևս մինչև քրեական գործի հարուցումը և դրանից հետո, ըստ էության սկսվել է քրեական վարույթը, քրեադատավարական իմաստով հանդիսացել են պետական հատուկ ծառայություն իրականացնող անձինք, իսկ մասնավորապես Բագրատ Ասատրյանը և Պատվական Հայրապետյանը զբաղեցրել են ՀՀ կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության օպերատիվ-հետախուզության վարչության 6-րդ բաժնի գլխավոր օպերլիազորի պաշտոնը։
Քրեական գործի մինչդատական վարույթում քրեական հետապնդման մարմինների կողմից Բագրատ Ասատրյանի և Պատվական Հայրապետյանի նկատմամբ քրեական վարույթ իրականացնելիս ի թիվս այլոց, հատկապես խախտվել և չեն պահպանվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 1-ին հոդվածով, 6-րդ հոդվածի 6-րդ, 7-րդ, 17-րդ, 18-րդ, 20-րդ, 26.2-րդ, 38-րդ կետերով, 7-րդ հոդվածով, 9-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 11-րդ հոդվածի 1-ին, 2- րդ, 6-րդ մասերով, 17-րդ, 18-րդ հոդվածներով, 26-րդ հոդվածով, 27-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 34-րդ հոդվածի 1-ին մասով, 35-րդ հոդվածի 3-րդ մասով, 52-րդ հոդվածի 1-ին, 3-րդ, 4-րդ, 5-րդ մասերով, 53-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով, 55-րդ, 104-րդ հոդվածներով, 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ, 5-րդ կետերով, 2-րդ մասով, 106-րդ հոդվածով, 124-րդ հոդվածի 1- ին մասով, 125-րդ, 126-րդ հոդվածներով, 127-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 190-րդ հոդվածի 3- րդ, 4-րդ, 6-րդ, 8-րդ, 10-րդ մասերով սահմանված իմպերատիվ /հրամայական/ պահանջները, որոնց հետևանքով թույլ տրված դատավարական իրավունքի խախտումները իրենց հերթին հանգեցրել են նյութական իրավունքի խախտումների։
Այլ կերպ ասած, Բագրատ Ասատրյանի և Պատվական Հայրապետյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթից սկսած մինչև օրս ակնհայտ անօրինական և ապօրինի իրականացվել է քրեական վարույթ և քրեական հետապնդում, որոնց արդյունքում էականորեն խախտվել են նրա օրենքով երաշխավորված սահմանադրական իրավունքներն և ազատությունները։
Քրեական գործում առկա տվյալների համաձայն ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչների կողմից այս գործով միչդատական վարույթի՝ նախաքննության կատարման համար հիմք է հանդիսացել ՀՀ գլխավոր դատախազի տեղակալ Հր.Բադալյանի ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետի հիմնավորմամբ 13.03.2015թ. գրությամբ տրված հանձնարարությունը։
Ինչպես երևում է գրության բովանդակությունից, նշված հանձնարարության իրավական հիմնավորումը ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 53-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 3-րդ կետով սահմանված կարգն է։
Սույն քրեական գործով Բագրատ Ասատրյանը և գործով մյուս դատապարտյալ Պատվական Հայրապետյանը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքները կատարելու ժամանակ, աշխատել են և մինչ օրս աշխատում են ՀՀ ԿԱ Հարկային պետական ծառայության օպերատիվ-հետախուզական վարչության 6-րդ բաժնի գլխավոր օպերլիազորի պաշտոնում, այսինքն քրեադատավարական իմաստով հանդիսացել և հանդիսանում են պետական հատուկ ծառայություն իրականացնող անձինք, հետևաբար ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 190-րդ հոդվածի 6-րդ, 8-րդ, 10-րդ մասերի պահանջների համաձայն, նրանց վերաբերյալ քրեական գործը պարտավոր էր քննելու, այսինքն նախաքննությամբ պայմանավորված քննչական ու դատավարական գործողությունները պետք է կատարվեին բացառապես ՀՀ հատուկ քննչական ծառայության, ոչ թե ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչները։
Վերոնշյալ իրավական ակտերի համակարգված պարզ համադրումից ակնհայտ է, որ Բագրատ Ասատրյանի, Պատվական Հայրապետյանի և մյուսների վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթը՝ նախաքննությունը իրականացվել է օրինականության սահմանադրական սկզբունքի խախտմամբ քննչական ենթակայության ակնհայտ խախտումով՝ տվյալ քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական կամ այլ դատավարական գործողություն կատարելու իրավունք չունեցող անձի՝ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչի կողմից, որպիսի հանգամանքր առաջացրել է իրավական հետևանքներ, այսինքն թույլ են տրվել դատավարական և նյութական իրավունքի այնպիսի հիմնարար, անդառնալի խախտումներ, որոնց արդյունքում Բագրատ Ասատրյանի և Պատվական Հայրապետյանի նկատմամբ մինչդատական վարույթից սկսած մինչև օրս ակնհայտ անօրինական և ապօրինի իրականացվել է քրեական վարույթ և քրեական հետապնդում, ինչով էականորեն խախտվել են նրանց օրենքով երաշխավորված սահմանադրական իրավունքները և ազատությունները, մասնավորապես անձնական ազատության, տեղաշարժի ազատության, անձնական կյանքի հարգման, արդար դատավարության, արժանապատվության նկատմամբ հարգանքի հիմնական իրավունքները։
Այդ խախտումները էական են, քանի որ դրանք առնչվում են Բագրատ Ասատրյանի և Պատվական Հայրապետյանի դեմ մեղադրանքի գործով ողջ քննությանը, մեղադրանքի հիմքում ընկած ապացույցների ողջ զանգվածին և, որպես այդպիսին խախտումներն ունեցել են անդառնալի ու անվերականգնելի հետևանք քրեական գործով քննության օրինականության, հետևաբար նաև արդարացիության վրա։
Բագրատ Ասատրյանի և Պատվական Հայրապետյանի վերաբերյալ քրեական գործի մինչդատական վարույթի ընթացքում և նրանց մեղադրանքի հիմքում դրվել են այնպիսի փաստական տվյալներ ու ապացույցներ, որոնք ձեռք են բերվել սույն քրեական գործով քրեական դատավարություն իրականացնելու, համապատասխան քննչական կամ այլ դատավարական գործողություն կատարելու իրավունք չունեցող անձի՝ ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչի կողմից, որպիսի պարագայում ձեռք բերված փաստական տվյալներն ու ապացույցները քրեադատավարական ընթացակարգով թույլատրելի չեն։
Այսպիսով, սույն քրեական գործի հարուցման պահից պահից մինչև մեղադրական եզրակացությամբ այն ավարտելը՝ մինչդատական վարույթի փուլում կատարված քննչական կամ դատավարական գործողությունները /այդ թվում ընդունված դատավարական որոշումները/ կհամարվեին իրավաչափ, իսկ դրա արդյունքում ձեռք բերված փաստական տվյալներն ու ապացույցները թույլատրելի <<լիազորված սուբյեկտի>> չափանիշի տեսանկյունից, եթե օրենքով սահմանված կարգով այդպիսիք ձեռք բերված լինեին ՀՀ Հատուկ քննչական ծառայության քննիչների կողմից։
Բագրատ Ասատրյանի և Պատվական Հայրապետյանի վերաբերյալ քրեական գործով ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչի /քննչական խմբի/ կողմից կատարած քննչական գործողությունների արդյունքում ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստական տվյալներն /այդ թվում ընդունված դատավարական որոշումները/ իրավական ուժ չունեն, այսինքն անթույլատրելի են՝ անկախ դրանց ապացուցողական նշանակությունից և արժեքից, քանի որ այդպիսիք ձեռք են բերվել այն անձանց կողմից, ովքեր իրավասու չեն եղել կատարելու համապատասխան քննչական գործողություններ և ընդունելու դատավարական որոշումներ։
ՀՀ վճռաբեկ դատարանի իրավական դիրքորոշումների լույսի ներքո գնահատելով ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչության քննիչի /քննչական խմբի/ կողմից սույն քրեական գործով կատարած գործողությունները` պետք է արձանագրել, որ դրանք անթույլատրելի են <<լիազորված սուբյեկտի>> չափանիշի տեսանկյունից և ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ, 6-րդ ու 63-րդ հոդվածների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի ուժով չեն կարող օգտագործվել որպես ապացույց։
Ապացույցների թույլատրելիության հիմնախնդիրը արդար դատաքննության իրավունքն ապահովող երաշխիքներից է։
Վերոգրյալ համադրված ու համակցված իրավական հիմավորումների և փաստարկված պատճառաբանությունների հիման վրա բողոք բերած անձը գտնում է, որ քրեական գործով Բագրատ Ասատրյանին և Պատվական Հայրապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղսագրվող ենթադրյալ հանցավոր արարքներ կատարելու մեղադրանքների հիմքում չեն կարող դրվել և որպես ապացույց օգտագործվել 2015թ. մարտի 13-ին ՀՀ ԿԱ ԱԱԾ քննչական վարչությունում թիվ 83108013 քրեական գործով ձեռք բերված բոլոր ապացույցները և փաստական տվյալները, ինչպես նաև ընդունված դատավարական որոշումները։
Դատարանը Բագրատ Ասատրյանի և Պատվական Հայրապետյանի նկատմամբ մեղադրական դատական ակտը կայացրել Է, այսինքն դրա հիմքում դրել Է մինչդատական վարույթում քրեադատավարական օրենքի խախտումներով ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված ապացույցները, որպիսիք հանգեցրել են նրա դեմ իրականացվող քրեական դատավարության արդարացիության խաթարմանը ՀՀ Սահմանադրության 63-րդ հոդվածի 3-րդ մասի և Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 6-րդ հոդվածի 1-ին մասի հիմքով, քանի որ անօրինական եղանակով ստացված ապացույցների զանգվածը չափազանց մեծ է, ծավալուն, ու կազմում է նրանց դեմ առաջադրված մեղադրանքի հիմքում դրված ապացույցների ողջ ծավալը։
Բագրատ Ասատրյանի և Պատվական Հայրապետյանի վերաբերյալ քրեական գործը քննելիս դատարանը հաշվի չի առել մինչդատական վարույթի ընթացքում թույլ տված քրեադատավարական օրենքի վերոնշյալ էական խախտումները, որոնք ազդել են գործի վերջնական ելքի վրա, և դրա հետևանքով խախտվել է ՀՀ Սահմանադրությամբ երաշխավորված անձի հիմնարար իրավունքներից մեկը՝ անմեղության կանխավարկածը, որի արդյունքում կայացվել է անհիմն, անօրինական մեղադրական դատական ակտ։
Ավելի քան մեկ և կես տարի տևած դատաքննության ընթացքում, մասնավորապես փորձագետների հարցաքննությունից պարզ դարձավ, որ Բագրատ Ասատրյանին և Պատվական Հայրապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքի համար ապացույց ճանաչված դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացությունը կազմվել, իսկ փորձաքննությունը կատարվել է մի շարք օրենսդրական խախտումներով, ըստ որի այդպիսիք չէին կարող հիշյալ մեղադրանքի համար հիմք հանդիսանալ, ճանաչվել ապացույց և նաև դրա հիման վրա մեղադրական դատավճիռ կայացնել։
Մինչդատական վարույթում դատահաշվապահական փորձաքննության կատարման ընթացքում Բագրատ Ասատրյանը, Պատվական Հայրապետյանը և գործով մյուս ամբաստանյալները ներգրավված են եղել որպես վկաներ կամ մեղադրյալներ, սակայն դատահաշվապահական փորձագետների կողմից ոչ միայն նրանց հարցեր չեն տվել, փորձաքննությանը մասնակից չեն դարձվել, այլ նույնիսկ չեն կարդացել և չեն ուսումնասիրել վերջիններիս կողմից տրված ցուցմունքները, չեն վերլուծվել դրանցում նշված հանգամանքները միակողմանի, անվերապահորեն ընդունելով Ռուզաննա Աբրահամյանի կողմից տրված տրամագծորեն հակասական ցուցմունքները։
Ավելին, այլ քրեական գործով նախաքննական մարմինը դատահաշվապահական փորձաքննություն նշանակելով, փորձաքննության ավարտից հետո Բագրատ Ասատրյանին և Պատվական Հայրապետյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղադրանք առաջադրելով, խախտել է վերջիններիս ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 247-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին, 2-րդ, 3-րդ, 5-րդ, 6-րդ և 7-րդ կետերով սահմանված և երաշխավորված իրավունքները և, միաժամանակ չի կատարվել ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 249-րդ հոդվածի 1-ին կետի պահանջները։
Դատահաշվապահական փորձագետների կողմից խախտվել է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 250-րդ հոդվածի 2-րդ և 3-րդ մասերի պահանջները, մասնավորապես՝ ըստ որի առաջադրված հարցերի պատասխանները հարկերի հաշվարկները կատարվել են 2010թ-ից հետո գործող օրենսդրական նորմերով, հարկեր են հաշվարկվել մինչև Բագրատ Ասատրյանի, Պատվական Հայրապետյանի և մյուսների կողմից ստուգման ժամանակաշրջանն ընկած ժամանակաշրջանի համար, որը մտել է նրանց մեղադրանքի ծավալի մեջ։
Բացի այդ, դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացությունում բացակայում են <<Տապինո>> ՍՊԸ ձեռքբերումների վերաբերյալ հետազոտությունները, չնայած, որ այդպիսի հարցեր նախաձեռնողի՝ նախաքննական մարմնի կողմից առաջադրված եղել են, միաժամանակ փորձաքննությամբ կիրառված մեթոդիկան չի բխում որևէ իրավական ակտից, որի վերաբերյալ փորձագետները որևէ հիմնավորում չկարողացան ներկայացնել նաև դատաքննության ընթացքում հարցաքննվելիս։
Ավելին, դատահաշվապահական փորձագետ Գ.Մկրտչյանը դատաքննության ժամանակ 23.09.2017թ. հարցաքննության ընթացքում հայտարարեց, որ չի հիշում նորմատիվային ակտը և ավելացրեց, որ փորձաքննության կատարման մեթոդը հանդիպել է գրականության մեջ, իսկ 2010 թվականից հետո գործող օրենսդրությունը 2007-2008 թվականների հարկերի հաշվարկման մեջ կիրառելու մասին հարցին պատասխանեց, որ չի կարդացել։
Դատաքննության ընթացքում, հարկային տեղեկատվական բազայի տվյալների հետազոտման ժամանակ, Պատվական Հայրապետյանը ըստ էության ցույց տվեց այն անհամապատասխանությունները, որոնք առաջացել էին գնորդ մատակարարների կողմից տեղեկությունները շեղումներով ներկայացնելուն, որի վերլուծությունը, որպես կրկնվող հաշիվներ, ցավոք փորձագետները չէին կատարել և այդ հարցին դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության մեջ որևէ կերպ անդրադարձ չէր կատարվել։
Դատական ակտում Բագրատ Ասատրյանին և Պատվական Հայրապետյանին որպես ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հիմնավորող ապացույց ընդունված դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացությունը, բացի ձևական կողմից, անթույլատրելի է նաև բովանդակային առումով, քանի որ նշված փորձաքննության եզրակացությունում հարկային հաշվապահական հաշվարկները կատարվել են 2010 թվականից հետո գործող օրենսդրությամբ, մինչդեռ Պատվական Հայրապետյանի կողմից հարկային ստուգումները կատարվել են 2006, 2007, 2008 թվականների մասով, այսինքն այդ ժամանակահատվածում գործող օրենսդրությանը համապատասխան։ Այդ մասով պաշտպանական կողմը, դատարանում Պատվական Հայրապետյանի ցուցմունք տալու ժամանակ, կիրառելի օրենսդրական ամբողջական փաթեթը ներկայացրել է Դատարանին, սակայն այն որևէ կերպ չի արտացոլվել կամ անդրադարձ չի կատարվել դատական ակտում։
Դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության <<Հետևություններ>> բաժնում նշած եզրահանգումները օրենսդրական որևէ հիմնավորում չունեն։ Փորձագետները դատաքննության ընթացքում չկարողացան ներկայացնել ստուգման մեթոդի հիմնավորվածությունը, քանի որ այդպիսիք պարզապես չկան։
Այսպիսով, ՀՀ Սահմանադրության 5-րդ, 6-րդ ու 63-րդ հոդվածների, ինչպես նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 105-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի և 2-րդ կետի խախտումների հիմնավորումներով սույն քրեական գործով ձեռք բերված վերոհիշյալ փաստական տվյալներն ու ապացույցները, ինչպես նաև դատավարական որոշումները օրենքի և իրավունքի ուժով ակնհայտորեն անթույլատրելի են և չեն կարող օգտագործվել որպես թույլատրելի ապացույցներ և փաստական տվյալներ, որպիսի պատճառաբանությամբ բողոքարկվող դատական ակտը կայացնելիս դատարանի կողմից խախտվել են նաև ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ հոդվածով ամրագրված՝ դատավճռի օրինական, հիմնավորված և պատճառաբանված լինելու մասին պահանջները, որպիսիք հիմք ընդունելով՝ պաշտպանական կողմը գտնում է, որ գործի քննության ժամանակ տեղ են գտել հիմնարար թերություններ, ինչպես նաև ներկայացված նյութական և դատավարական իրավունքի խախտումները, որոնք ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 380.1-րդ հոդվածի 1-ին մասի 1-ին կետի և 395-րդ հոդվածի իմաստով համարվում են դատական սխալ, ազդել են գործի ելքի վրա, որով նաև խաթարվել է արդարադատության բուն էությունը, դատավճռի՝ որպես արդարադատության ակտի իմաստը, խախտվել է Բագրատ Ասատրյանի սահմանադրորեն պաշտպանվող շահերի անհրաժեշտ հավասարակշռությունը։
Այնուամենայնիվ, եթե պայմանականորեն ընդունենք, որ սույն քրեական գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներն ու ապացույցները, ինչպես նաև դատավարական որոշումները օրենքի և իրավունքի ուժով թույլատրելի են, ապա այս պարագայում անգամ սույն քրեական գործով ձեռք չի բերվել որևէ ապացույց, որով կհաստատվի Բագրատ Ասատրյանին առաջադրված մեղադրանքը։
Պաշտպանության կողմը համոզված էր, որ սույն քրեական գործով Ընդհանուր իրավասության դատարանը, ելնելով քրեական գործի նախաքննությամբ և դատաքննությամբ ձեռք բերված և դատարանում հետազոտված ու հաստատված ապացույցներից, որոնցով հերքվեցին Բագրատ Ասատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասի հատկանիշներով, իսկ գործով մյուս դատապարտյալներին ՀՀ քրեական օրենսգրքի համապատասխան հոդվածներով առաջադրված անհիմն, ցուտ ենթաղոուաունների ու կասկածների վրա հիմնված ու կառուցված մեղադրանքը, մասնավորապես այն, որ Բագրատ Ասատրյանի արարքին այլ քրեաիրավական գնահատական պետք է տրվեր՝ քան այն արարքը որը նրան մեղսագրվում է, իրավացիորեն կճանաչեր և կհռչակեր Բագրատ Մաքսիմի Ասատրյանի անմեղությունը՝ Հայաստանի Հանրապետության քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը կդադարեցներ և նրան կարդարացներ՝ արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, նկատի ունենալով ոչ միայն այն, որ այդ հոդվածով առաջադրված մեղադրանքն ապացուցված չէ, այլ նաև այն հիմքով, որ 13.03.2015թ. ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում թիվ 83108013 քրեական գործի նյութերով հարուցված քրեական գործի նախաքննության սկզբից մինչև ավարտն ընկած ժամանակաընթացքում կատարված բոլոր քննչական գործողությունների արդյունքում օրենքով սահմանված կարգի էական խախտմամբ և Բագրատ Մաքսիմի Ասատրյանի իրավունքների զրկմամբ և սահմանափակմամբ ձեռք բերված ապացույցներն ու փաստական տվյալները որպես ապացույց անթույլատրելի են, կամ՝ ծայրահեղ դեպքում Ընդհանուր իրավասության դատարանը Բագրատ Ասատրյանին առաջադրված մեղադրանքը ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասից կվերավորակեր ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածով պաշտոնեական անփութությունը՝ պաշտոնատար անձի կողմից ծառայության նկատմամբ անբարեխիղճ կամ անփույթ վերաբերմունքը/, դրանով իսկ շտկելով արարքի իրավաբանական որակման՝ քրեական օրենքի սխալ կիրառման հարցում նախաքննական մարմնի կողմից թույլ տրված սխալը, ինչն այդպես էլ Ընդհանուր իրավասության դատարանը չարեց։
Փաստորեն, ինչպես ժամանակին նախաքննության ընթացքում, վարույթն իրականացնող մարմնի կողմից է քրեական գործով ձեռք բերված փաստական տվյալներին ու ապացույցներին տրվել ոչ ճիշտ իրավական գնահատական, արդյունքում էլ սխալ է կիրառվել քրեական օրենքը, այնպես էլ նույն քրեաիրավական սխալը այս դատաքննությունից հետո, ևս մեկ անգամ թույլ տվեց ոչ միայն դատախազը, այնպես էլ Ընդհանուր իրավասության դատարանը։
40. Վերոգրյալի հիման վրա և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 358-րդ, 360-րդ, 365-րդ, 376-379-րդ, 380-րդ, 381-րդ, 383-386-րդ, 388-399-րդ հոդվածներով, բողոք բերած անձը Վերաքննիչ դատարանին խնդրել է վիճարկվող դատական ակտը Բ.Ասատրյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով մեղավոր ճանաչելու մասով բեկանել և կայացնել գործն ըստ էության լուծող դատական ակտ, այն է` ճանաչել և հռչակել Բ.Ասատրյանի անմեղությունը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նախատեսված հանցանքի կատարման մեջ, նրա նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել և նրան արդարացնել` արարքում հանցակազմի բացակայության հիմքով, կամ փոփոխել Բ.Ասատրյանին վերագրվող հանցագործության որակումը` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասից ՀՀ քրեական օրենսգրքի 315-րդ հոդվածով և ՀՀ ԱԺ <<Համաներում հայտարարելու մասին>> 2009թ. հունիսի 20-ի որոշման 5-րդ կետի 3-րդ ենթակետի կիրառմամբ Բ.Ասատրյանի նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճել:
41. Վերաքննիչ դատարանում դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանը և ամբաստանյալ Բ.Ասատրյանի պաշտպան Վ.Գևորգյանը չպնդելով իրենց վերաքննիչ բողոքները` խնդրեցին ամբաստանյալներ Պ.Հայրապետյանի և Բ.Ասատրյանի նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճել ու քրեական հետապնդումը դադարեցնել` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով:
Ամբաստանյալներ Պ.Հայրապետյանը և Բ.Ասատրյանը միացան իրենց պաշտպաններին և հայտնեցին, որ չեն առարկում վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով քրեական գործով վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու դեմ:

4.Վերաքննիչ դատարանի պատճառաբանությունները և եզրահանգումը.
Վերաքննիչ դատարանը, գործով մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա.Արամյանի, ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պաշտպաններ Ա.Սարգսյանի և Մ.Խաչատրյանի, ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի, ամբաստանյալ Բ.Ասատրյանի պաշտպան Վ.Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, սակայն դատավճիռն անհրաժեշտ է բեկանել և փոփոխել` հետևյալ պատճառաբանությամբ:

I. Ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով արդարացնելու մասով.
42. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում պաշտոնատար անձի կողմից իր պաշտոնեական դիրքը ծառայության շահերին հակառակ օգտագործելու կամ ծառայողական պարտականությունները չկատարելու համար՝ շահադիտական, անձնական այլ շահագրգռվածությունից կամ խմբային շահերից ելնելով, որն անզգուշությամբ առաջացրել է ծանր հետևանքներ:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով քրեական պատասխանատվություն է նախատեսվում պաշտոնատար անձի կողմից կաշառք ստանալու, այսինքն՝ պաշտոնատար անձի կողմից անձամբ կամ միջնորդի միջոցով իր կամ այլ անձի համար դրամ, գույք, գույքի նկատմամբ իրավունք, արժեթղթեր կամ որևէ այլ առավելություն ստանալու կամ պահանջելու կամ ստանալու խոստուման կամ առաջարկն ընդունելու՝ կաշառք տվողի կամ նրա ներկայացրած անձի օգտին պաշտոնատար անձի կողմից իր լիազորությունների շրջանակում որևէ գործողություն կատարելու կամ չկատարելու կամ իր պաշտոնեական դիրքն օգտագործելով այդպիսի գործողություն կատարելուն կամ չկատարելուն նպաստելու կամ ծառայության գծով հովանավորչության կամ թողտվության համար, որը կատարվել է խոշոր չափերով:
43. Ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննվելիս իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հայտնել է, որ <<…բացակայում է որևէ ապացույց առ այն, որ Ռուզաննա Աբրահամյանը կանխիկ կամ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության անվամբ մուծած լինի իր հեռախոսահամարների վարձերը, այն էլ այն պայմանում, երբ իրեն վերագրված մուծման ժամանակահատվածի մի մասի ընթացքում առհասարակ որևէ պետական մարմնում չի աշխատել, այսինքն` Ռուզաննա Աբրահամյանը 369.000 ՀՀ դրամի չափով իր հեռախոսավարձը չի վճարել, վճարելու առիթ չի ունեցել։ Ռուզաննայի հետ առերեսման ժամանակ վերջինս նշել է, թե իբր նա իր հեռախոսավարձերը մուծել է սկսած նրա հետ իր առաջին հանդիպումից` 2002թ. փետրվար-մարտ ամիսներին` նրա ղեկավարած ընկերության տարեկան հաշվետվությունն ընդունելիս։ 2002 թվականի մարտից Սպանդարյանի հարկայինի պետից տեղափոխվել էր այլ աշխատանքի, պետերին ամեն տարի ռոտացիա էին անում այլ տարածքներ` նվազեցնելով գործարարների հետ հնարավոր շփումները։ Երևան քաղաքի Սպանդարյանի ՀՏ-ում աշխատել է մեկ տարի, տեղափոխվել է Ներքին գործերի և ազգային անվտանգության նախարարության 6-րդ վարչության 4-րդ բաժին, նշանակվել բաժնի պետի պաշտոնում, հետո տեղափոխվել է ամենածանր շրջան, որն այն ժամանակ մեծ թիվ էր՝ ամսեկան 1 միլիարդ եկամուտ էր ապահովում, իսկ ինքն այդ ընթացքում կրկնակի է ապահովել։ Այդ ցուցանիշների համար հերթական, ավելի ծանր շրջան են ռոտացիա արել, այն է՝ Երևան քաղաքի Մյասնիկյանի շրջան։ 2002թ. մարտից աշխատել է Մյասնիկյանի հարկային տեսչությունում` որպես պետ։ Այդ մեկ տարվա ընթացքում Ռուզաննա Աբրահամյանը նշված տարածքում որևէ օբյեկտ չի ունեցել, նրա հետ որևէ առնչություն ունենալ չէր կարող։ Մեկ տարի նշված տեղում աշխատելուց հետո իրեն տեղափոխել են հարկային մարմնի կենտրոնական ապարատ, նշանակվել է հարկայինի պետական ծառայության խոշոր հարկ վճարողների վերահսկողության վարչության պետի պաշտոնում։ Այդ ընթացքում ևս Ռուզաննա Աբրահամյանը որևէ կազմակերպություն չի ունեցել։ 2004թ. կրկին ռոտացիայով իրեն տեղափոխել են Երևան քաղաքի Շահումյանի հարկային տեսչություն, որտեղ զբաղեցրել է պետի պաշտոնը, ապա 2004թ. վերջում տեղափոխվել է Երևանի քաղաքապետարան, որտեղ 2004-2007թթ. ընթացքում զբաղեցրել է անշարժ գույքի վարչության պետի պաշտոնը։ Այսինքն` այդ ողջ ժամանակահատվածում ընթացքում` շուրջ 6 տարի, Ռուզաննա Աբրահամյանը ոչ մի տեղ ոչինչ չի ունեցել և իրենից որևէ կախում ունենալ չէր կարող։ Քաղաքապետարանից տեղափոխվել և ընդամենը տասնմեկ ամիս զբաղեցրել է հարկային պետական տեսչության օպերատիվ վարչության պետի տեղակալի պաշտոնը, այդ ընթացքում է իբր Ռուզաննան վճարել իր հեռախոսավարձերը, ինչը մեղադրող կողմը դիտարկել է որպես կաշառք ստանալ։ Այդ ժամանակահատվածում Ռուզաննա Աբրահամյանի ղեկավարած կազմակերպությունում ստուգում է կատարվել, սակայն նրա հետ որևէ հանդիպում չի եղել, Ռուզաննան նույնիսկ չի իմացել, թե ինքը որտեղ է աշխատում։ Նշեց, որ եռամսյակային հաշվետվությունը ներկայացվում է հարկատուին սպասարկվող տարածքային հարկային տեսչություն, ուստի թե Ռուզաննան ինչ կազմակերպություն է ունեցել, ինքը տեղյակ լինել չէր կարող։ Հարկատուն ամեն ամիս հարկային տեսչություն է ներկայացնում հաշվետվություն, իսկ հարկայինը պարտավոր է անել <<կամերալ>> ստուգում, եթե առկա է շեղում, ֆիքսել այն և գանձել գումարներ, անհրաժեշտության դեպքում կալանք դնել հարկատուի հաշիվների վրա։ Այսպիսով, Ռուզաննա Աբրահամյանը իրենից որևէ կախում չի ունեցել, ինքն ի պաշտոնե չէր կարող նպաստել կամ խանգարել նրա ընկերության ծավալած գործունեությանը։
Նշել է, որ Ռուզաննայի եղբայր Վահրամ Աբրահամյանը, իր հեռախոսահամարների վարձավճարները մուծելով, այդ կերպ վերադարձրել է իր նկատմամբ ունեցած պարտքը, ինչի մասին է վկայում նաև այն, որ այդ վարձերը վճարվել են նաև իր կողմից որևէ պետական մարմնում չաշխատելու ժամանակահատվածում` սկսած 2008 թվականի փետրվարից, ընդ որում՝ հեռախոսավարձերը չեն վճարվել Ռուզաննայի ղեկավարած <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության անունից։
Ռուզաննայի հետ երկրորդ հանդիպումը եղել է 2007թ. սեպտեմբեր ամսվա կեսերին, Երևանի քաղաքապետարանում, իրեն զանգել են հերթապահ մասից ու տեղեկացրել, որ եկել է մի կին, ով գտնվելով անհավասարակշիռ վիճակում, մեծ աղմուկ է բարձրացրել` պահանջելով, որ նրան ուղեկցեն իր մոտ։ Ռուզաննան, մտնելով իր աշխատասենյակ, հետաքրքրվել է, թե արդյոք ինքը նրան հիշում է, դրական պատասխան է տվել և հետաքրքրվել, թե ինչով կարող է նրան օգնել։ Ռուզաննան պահանջել է նրան ուղեկցել քաղաքապետարանի և շինության բաժնի պետի մոտ` կոշիկի կրունկը բարձրացնելով և սպառնալով դրանով հարվածել այդ պաշտոնատար անձի որովայնին։ Ռուզաննայի հետ էր վերջինիս եղբայր Վահրամը, ով իրեն է փոխանցել բջջային հեռախոս և խնդրել խոսել նրանց հոր հետ, սակայն նրան չասել, որ Ռուզաննան գտնվում է հարբած վիճակում ։ Իր հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում Ռուզաննայի հայրը տեղեկացրել է, որ Անդրանիկ Միրզոյանը իրենց քավորն է, խնդրել է, որ ինքը Ռուզաննային հանգստացնի, որ խայտառակ չլինեն՝ նշելով, որ հարցերը կլուծվեն։ Հետո հեռախոսը փոխանցել է Ռուզաննային և միայն այդ ընթացքում է Վահրամը ներկայացրել իրավիճակը, ըստ որի` քույրը` Ռուզաննան նրանց բարեկամի արտադրամասում բազալտի սալիկներ է պատվիրել, որի հետևանքով 5.000-ից 10.000 ԱՄՆ դոլարի չափով պարտք են մնացել, նույնիսկ հոսանքի վարձը և բանվորների աշխատավարձ չեն կարողանում տալ և հայտնվել են խայտառակ իրավիճակի մեջ։ Նրանց զգուշացրել է, որ իրեն էլ քաղաքապետարանում են խայտառակում։ Վահրամին տեղեկացրել է, որ նրա հայրը խնդրում էր Ռուզաննային հանգստացնել, ներկա պահին մի խնդիր ունեն, որ Ռուզաննային հանգստացնեն և նա հեռանա քաղաքապետարանից։
Խոստացել է հանդիպել երկու օրից, եթե թեթև օգնելու բան է, խոստացել է իր աջակցությունը։ Ռուզաննային մոտեցել է ու ասել, որ ամեն ինչ որոշել է, կզեկուցի և նրանց հարցերը կլուծի, ներկա պահին ոստիկանների հետ իջնեն ու գնան տուն։ Դրանից հետո Վահրամի հետ հանդիպել են <<HSBC>> բանկի մոտ, որի ժամանակ Վահրամը պարտքով 3.000-ից 4.000 ԱՄՆ դոլար է խնդրել՝ պարտավորվելով այդ գումարը վերադարձնել մեկ ամսից։ Նրան ասել է, որ կփորձի օգնել, քանի որ բիզնեսմեն են, Միրզոյանի բարեկամն են, խնդրել է 2 օր ժամանակ։ Երկու օր անց՝ սեպտեմբերի 15-ին, նորից հանդիպել են, գումարը տվել է Վահրամին, սակայն վերջինս խնդրել է, որ պարտքն իրենից վերցնելու մասին հարբեցող քրոջը՝ Ռուզաննային չտեղեկացնի, նշել է, որ պարտքն անձամբ է վերադարձնելու։ Հաջորդ հանդիպումը եղել է 2007թ. հոկտեմբերի 10-ի կողմերը, երբ քաղաքապետարանից տեղափոխվել էլ այլ աշխատանքի։ Հանդիպման ժամանակ է Վահրամը տեղեկացել իր աշխատանքային տեղափոխության մասին։ Դրանից մոտավորապես մի ամիս հետո Վահրամն եկել է իր մոտ և տեղեկացրել, որ պարտքը միանգամից չի կարող վերադարձնել, այն միանգամից վերադարձնելու համար պետք է դիմի քրոջ օգնությանը, հետաքրքրվել, թե կարող է արդյոք այն մաս-մաս վերադարձնել։ Համաձայնել է պարտքը մաս-մաս վերադարձնելու նրա առաջարկին։ Երկու ամիս անց Վահրամը հետաքրքրվել է, թե կարող է ի հաշիվ այդ պարտքի իր հեռախոսավարձը վճարել, որի դեմ առարկել է։ Դրանից հետո ցանկացել է հերթական ամսվա հեռախոսավարձը վճարել, սակայն պարզել է, որ այն արդեն վճարված է, որն իրականացրել է Վ.Աբրահամյանը։ Զանգահարել է Վահրամին, իր զարմանք արտահայտել այդ կապակցությամբ, նշել, որ չէր համաձայնել պարտքն այդ կերպ իրեն վերադարձնելու նրա առաջարկին։ Վահրամը հայտնել է, որ վճարումը կատարել է իր հեռախոսահամարը վճարումն ընդունող համապատասխան աշխատակցին ներկայացնելու միջոցով։ Այդպես, Վահրամը սկսել է վճարել իր հեռախոսավարձը՝ այդ կերպ մինչև 2011թ. վերադարձնելով պարտքը։
2008թ. դեկտեմբերին Ռուզաննան զանգել և խնդրել է, որ ինքը զանգահարի Արամ Հովսեփյանին ու ասի, որ նրա կազմակերպությունում հերթական ստուգում անցկացնելու ժամկետն է, սակայն հրաժարվել է, քանի որ վաղուց հարկայինում չէր աշխատում, ավելին՝ Արամ Հովսեփյանի հետ այլևս կապ չուներ։
2007թ. հոկտեմբերից մինչև 2010թ. սեպտեմբերն աշխատել է հարկային կենտրոնական մարմնի օպերատիվ վարչությունում՝ որպես վարչության պետի տեղակալ։ Իր պետն ունեցել է չորս տեղակալ, որոնց մեջ կատարված էր աշխատանքի բաշխում։ Իր պարտականությունների մեջ էր մտնում Երևան քաղաքի համայնքային հարկային մարմինների օպերատիվ աշխատանքի կազմակերպումը։ 6-րդ բաժինն ինքը չէր սպասարկում, ուստի և ի պաշտոնե իրավասու չէր զբաղվել 6-րդ բաժնի աշխատանքներով։ Վիճարկեց <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության գործունեության վերաբերյալ կազմված դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության հետևությունները>>։
Պաշտպանական կողմի հարցերին պատասխանելիս՝ նշել է, որ <<…Ռուզաննան պարբերաբար, նույնիսկ պետական համակարգում իր չաշխատելու ժամանակահատվածում, զանգահարել է իրեն, անգամ իր ծննդյան առթիվ շնորհավորելու կապակցությամբ։ Հոկտեմբերի 14-ին կատարված զանգի ժամանակ Ռուզաննան իրեն մեղադրել է նրա հոր մահվան մեջ։ 2014թ. նոյեմբերին այցելել է Ռուզաննայի տուն՝ փորձելով այդ մեղադրանքի վերաբերյալ նրանից պարզաբանում ստանալ, բայց վերջինս տանը չի եղել։ Նշել է, որ իրեն կատարած մյուս հեռախոսազանգերով Ռուզաննան գլխավորապես պարտքով գումարներ է խնդրել>>։
Առաջին ատյանի դատարանի հարցերին պատասխանելիս նշել է, որ <<…դժվարանում է հայտնել, թե տվյալ ժամանակահատվածում 5.000 ԱՄՆ դոլարն իր համար մեծ, թե փոքր գումար էր, նշել է, որ զավակները նյութապես իրեն օգնում են։ Նշել է, որ Վահրամի հետ ծանոթացել էր նրան պարտքով գումար տալուց մեկ շաբաթ առաջ։ Հանդիպումը և նրան պարտքով գումար տալը տրամաբանական էր այնքանով, որ Միրզոյանի բարեկամն էր, գումարը պարտքով տվել է, որ իրավիճակը հարթվեր-գնար, աղմուկ չբարձրանար։ Վահրամի հետ հանդիպել են վերոնշյալ բանկի դիմաց` <<Դեբենհամս>> խանութի մոտ, պարտքը տվել է հետևյալ պայմաններով. Վահրամը պետք է մեկ ամսից միանվագ կարգով պարտքը վերադարձներ, բայց մեկ ամիս անց այն չի վերադարձրել, պարտավորվել է վերադարձնել մաս-մաս, իսկ դրանից հետո առաջարկել է վճարել իր հեռախոսավարձը, ինչին չի համաձայնել։ Վահրամը նույնիսկ պատրաստ էր քրոջից` Ռուզաննայից վերցնել ու իր պարտքը վերադարձնել, բայց ինքը դեմ էր, քանի որ չէր ուզում, որ Ռուզաննան իմանա։ Վահրամն իրեն տեղեկացրել է, որ անձնական միջոցներով էիր հեռախոսավարձը մուծում։ Միայն հետագայում, քրեական գործի նյութերին ծանոթանալով է տեղեկացել, որ այդ ժամանակահատվածում նա վճարել է ոչ միայն իր, այլև <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության և նրա բարեկամների անվամբ հաշվառված հեռախոսահամարների վարձերը։ Պարտքով տված 5.000 ԱՄՆ դոլարը Վահրամն այդ կերպ ամբողջությամբ վերադարձրել է։
2007թ. հոկտեմբերի 2-ից աշխատել է հարկային կենտրոնական մարմնի օպերատիվ վարչությունում, այդ պահին Արամ Հովսեփյանն արդեն իսկ աշխատում էր նույն վարչությունում։ Նրան ի պաշտոնե ցուցում տալու իրավունք չի ունեցել, <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում իրականացվող ստուգումների հետ կապված որևէ ցուցում չի տվել։ <<Տապինոյի>> հետ կապված ստուգումներին որևէ առնչություն չի ունեցել, այդ կազմակերպության մասին առաջին անգամ լսել է քննիչի մոտ։ Նշեց, որ Արամ Հովսեփյանի հետ աշխատել է նաև Սպանդարյանի ՀՏ-ում՝ դեռևս 2001թ.-ի մարտից։ Բագրատին համարյա թե չի հիշում, Պատվականի հետ, հավանաբար, աշխատել են Սպանդարյանի ՀՏ-ում։ Միանշանակ կարող է պնդել, որ Բագրատին ու Պատվականին անմիջականորեն կամ Արամ Հովսեփյանի միջոցով չի հայտնել, որ Ռուզաննան Միրզոյանի բարեկամն է։ 2002թ. փետրվար ամսին է Ռուզաննայից իմացել, որ նա Միրզոյանի բարեկամն է, սակայն Միրզոյանն այդ մասին անձամբ իրեն չի ասել։ Նշեց, որ աշխատել է Միրզոյանի ղեկավարության ներքո աշխատող քննիչների հետ, բայց նրա հետ անձամբ կապի մեջ չի եղել։
Համոզված է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության վերաբերյալ դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացությունն անհիմն է, իսկ Ռուզաննային մեղադրանք պետք է առաջադրվեր ոչ թե հարկերից խուսափելու, այլ անապրանք գործարքներ կնքելու համար, թեև գիտակցում է, որ դա իրեն վերագրված արարքի որակման վրա որևէ ազդեցություն չէր ունենալու>>։
44. Վերաքննիչ դատարանը, քննության առնելով ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով արդարացնելու վերաբերյալ պաշտպաններ Ա.Սարգսյանի և Մ.Խաչատրյանի վերաքննիչ բողոքներում առկա պատճառաբանությունները, գտնում է, որ դրանք հիմնավորված չեն, իսկ ամբաստանյալին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքը հաստատված է քրեական գործով ձեռք բերված և Առաջին ատյանի դատարանի դատաքննության ընթացքում հետազոտված հետևյալ ապացույցներով:
Ամբաստանյալ Պատվական Հայրապետյանն Առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննվելիս հայտնել է, որ <<…առաջադրված մեղադրանքում իրեն մեղավոր չի ճանաչում, քանի որ վերագրված արարքը ծանր հետևանքներ չի առաջացրել և չէր կարող առաջացնել։ Երբ նշանակվել է ստուգում, բաժնի պետը ստուգողներին հայտնել է, թե որ հիմնարկը պետք է ստուգվի, այնուհետև ստուգողներին տրամադրվել է հանձնարարագիրը և ստուգողները՝ ինքը, Բագրատ Ասատրյանը և Արտյոմ Ալեքսանյանը գնացել են Երևանի Թումանյան հասցեով գտնվող <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանի գրասենյակ։ Առաջին օրը ստուգողները իրավունք չունեն ստուգում կատարել, ուստի տնօրեն Ռուզաննային ներկայացրել են հանձնարարագիրը և միայն դրանից երեք օր անց են ստուգումը սկսել։
2007 թվականի ստուգման պարագայում <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության փաստաթղթերի ստուգումը տևել է մոտ 8-ից 10 օր, իսկ 2008թ. ստուգման պարագայում` ավելի կարճ, իսկ թե որտեղ է կատարվել ստուգումը, չի հիշում, հնարավոր է, որ փաստաթղթերը ստուգվել են Ռուզաննայի աշխատասենյակում, հնարավոր է, որ բերվել են իրենց աշխատասենյակ։ Եթե տարվա վերջում էր ստուգումը սկսվում, որպես կանոն, չէին թողնում, որ այն փոխանցվի հաջորդ տարի, իրենց ասվում էր, որ արագացնեն և հաջորդ տարվան չթողնեն, իհարկե, եթե չէին առաջանում կասեցման կամ հարցման հետ կապված օբյեկտիվ խնդիրներ։ 2008թ. ստուգմանը մասնակցել են նաև Սպանդարյանի հարկային տեսչության 3 աշխատակիցներ։
Ինչ վերաբերվում է ամփոփ տեղեկանքների դեբետային մասում առկա տվյալները տեղեկատվական բազայի հետ համեմատել է, թե՝ ոչ, հայտնեց, որ համեմատելու պատճառ և անհրաժեշտություն չի ծագել, որի պատճառի մասին համապատասխան նշումներ է կատարել ստուգման 2007թ. կամ 2008թ. ակտերի վերջում. դրանք չէին գերազանցում ՀՀ կառավարության կողմից սահմանված չափը։ Համեմատել է եկամտային մասը, առաջացել է 234 հատ չներկայացված տեղեկություն, որոնց համար նախատեսված է` տուգանք յուրաքանչյուրի համար 5.000 ՀՀ դրամ հաշվարկով, որն ինքը կիրառել է։
Հայտնել է, որ ստուգման 2007թ. ակտը գրելուց ղեկավարին` բաժնի պետ Արամ Հովսեփյանին զեկուցել է, որ ստացվել է 3.500.000 ՀՀ դրամի խախտում, ինչը և ակտում արձանագրել է, իսկ ստուգման 2-րդ ակտը գրելուց՝ 2008 թվականին, ընդհանրապես նրան չի տեղեկացրել, որ ստացվել է 6.000.000 ՀՀ դրամի խախտում, այն ուղղակի արձանագրել է ակտում։ Ստուգումների ժամանակ տեղեկատվական բազայից հանել էր տվյալներ քանակային առումով, այսինքն` տեղեկատվական բազայի տվյալները համեմատել է կազմակերպության կողմից ներկայացված փաստաթղթերի հետ /օրինակ՝ նրա մոտ առկա է 1500 հատ, իսկ բազայում քանակը երևում է 1200, տարբերությունը գրել է և այդ քանակով տուգանել, ինչպես և պահանջում է օրենքը/, այլ կերպ համեմատել չէր կարող։ Ստուգումներին Բագրատ Ասատրյանը ևս ներգրավված է եղել, սակայն չի հիշում` մասնակցել է, թե՝ ոչ։ Հայտնեց նաև. ինքը փաստաթղթեր էր ստուգում, իսկ Բագրատը օպերատիվ մասն էր ապահովում։ Ստուգողների բոլոր գործողությունները, որոնք կատարվել են ստուգման ընթացքում, զեկուցվել են բաժնի պետ Արամ Հովսեփյանին, ում մոտ ամենը համախմբվում էր, ստուգման ակտերը կազմվել և ստորագրվել է բոլոր ստուգողների կողմից։ Հայտնեց, որ չի հիշում և չի կարող ասել, թե Բագրատը տեղյակ էր, որ Ռուզաննայի մոտ այդ երկու ստուգումները պետք է <<մակերեսային>> անցկացվեին, թե՝ ոչ։ Դատարանում նշեց, որ երբ առաջին ստուգման արդյունքների մասին զեկուցվել է Արամ Հովսեփյանին, վերջինս հարցրել է, թե արդյոք հնարավոր է հայտնաբերված խախտումները տեղավորել 3.500.000 ՀՀ դրամի մեջ, ինչին դրական պատասխան է տվել, որից հետո Արամ Հովսեփյանը ասել է, որ այդ չափով խախտում արձանագրեն, ինչը և կատարել է>>։
Առաջին ատյանի դատարանի հարցադրմանն ի պատասխան` նշել է, որ <<…տեղեկատվական բազայի հասանելիության մասին նախաքննության ընթացքում առիթ չի եղել խոսել և ցուցմունք տալ, այդ ժամանակ դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացությանը ծանոթ չէր, եթե լիներ, այդ խնդրին հաստատ կանդրադառնար նաև նախաքննության փուլում։
Նշել է, որ պնդում է նախաքննության ընթացքում տված ցուցմունքները, որոնք իր կարծիքով նույնաբովանդակ են Դատարանում հայտնած ցուցմունքներին>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով էական հակասությունների մասով Առաջին ատյանի դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են Պ.Հայրապետյանի նախաքննական ցուցմունքները.
Այսպես, <<…2015թ. ապրիլի 15-ին պաշտպան Վ.Էլբակյանի մասնակցությամբ մեղադրյալի կարգավիճակում լրացուցիչ հարցաքննվելիս գործով ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանը հայտնել էր, որ Ռ.Աբրահամյանի ներկայացրած փաստաթղթերի մեծ և հիմնական մասը վերաբերում էր իրացման շրջանառությանը և իրեն ներկայացվածի ողջ ծավալով դրանք ստուգել է։ Ինչ վերաբերում է ձեռքբերումներին, ապա այդ մասով բաժնի պետին` Արամ Հովսեփյանին ասել է, որ իրենց փաստաթղթեր չեն ներկայացվել, իսկ տեղեկատվական բազայում տվյալներ չկան, որի արդյունքում կարող են առաջանալ վճարվելիք հարկերի տարբերություն՝ մի քանի հարյուր միլիոն ՀՀ դրամի չափով։ Ա.Հովսեփյանը ասել է, որ մոտենա մակերեսորեն և ստուգի այնքանով, որքանով իրեն կներկայացվեն։
2015թ. ապրիլի 22-ին Արամ Հովսեփյանի հետ առերես հարցաքննվելիս` Պ.Հայրապետյանը, տվյալ քննչական գործողությանն իր պաշտպան Վ.Էլբակյանի մասնակցության պայմաններում, նշել էր, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում իրականացված ստուգման ընթացքում խնդիր է առաջացել, տեղեկատվական բազայում բացակայել են ձեռքբերումների վերաբերյալ այն տեղեկատվությունները, որոնք նշված էին այդ ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանի ներկայացրած սկզբնական փաստաթղթերում, այդ ձեռքբերումների ծավալները ներկայացված փաստաթղթերով չէին հիմնավորվում։ Այդ մասին հայտնել է իր ղեկավար Ա.Հովսեփյանին, որին ի պատասխան` վերջինս տեղեկացրել է, որ <<վերևից>> ասվել է, որ այդ ընկերությունը մակերեսորեն ստուգեն, բավարարվեն նրանով, ինչ իրենց ներկայացվել է, ուստի ստուգման ակտերը կազմել են դրան համապատասխան։ Ա.Հովսեփյանից կոնկրետ չի հետաքրքրվել, թե <<վերևից>> ով էր ասել և ինչու։ Ինչ վերաբերում է 2007թ. ստուգման ակտով ֆիքսված խախտումների գումարին, ապա Ա.Հովսեփյանն ասել է, որ ակտը պետք է գրվի 3.500.000 ՀՀ դրամի սահմաններում, այդ գումարի շրջանակներում էլ հիմնավորել են խախտումները։ 2008թ. ստուգման ակտով խախտումների գումարի վերաբերյալ որևէ ցուցում Ա.Հովսեփյանից չի ստացել, սակայն քանի որ ստուգումը պետք է կատարվեր մակերեսորեն, ֆիքսել են այն նվազագույն գումարը, որն <<ընկել է իրենց աչքին>>>>։
Հրապարակված էական հակասությունների շուրջ առաջադրված հարցադրումներին պատասխանելիս՝ նշել է, որ <<…թեև նախաքննական ցուցմունքներում նշել էր, որ Արամ Հովսեփյանի հետ զրույցում նրան հայտնել էր, որ Ռուզաննան մշտապես խմած է, ստուգումների ընթացքում ձեռքբերումների մասով ընկերության փաստաթղթերը չի ներկայացնում, սակայն հետագայում այդ փաստաթղթերն իրենց ներկայացվել են և դրանք ևս ուսումնասիրել են։ Հայտնել է, որ 3.500.000 ՀՀ դրամի ակտը գրվել է դեբետային շրջանառության հաշվարկումների հիման վրա, այն փաստաթղթերը, որոնք հնարավոր չէր անտեսել, եթե ինչ-որ կապ չի կարողացել տալ Ռուզաննայի գործունեության կամ վերջինիս վաճառած ապրանքների հետ, դրանք ակտում արձանագրել է։ Իրեն ներկայացվել են ընկերության ընդհանուր հաշվապահության փաստաթղթերը, այդ թվում՝ ձեռքբերման փաստաթղթերը, սակայն որոշակի գործարքների վերաբերյալ ձեռքբերման փաստաթղթեր չեն ներկայացրել և իր կողմից հաշվարկներ կատարելուց հետո ստացվել է 3.500.000 ՀՀ դրամի լրացուցիչ հարկային պարտավորություն։ Հայտնել է, որ Ռուզաննա Աբրահամյանի գրասենյակ ինքն այցելել է ոչ թե մեկ անգամ, այլ բազմիցս, իսկ այն, որ Ռուզաննան հայտնել է, թե իբր Արամ Հովսեփյանն է նրան ստուգման ակտը տվել, չի համապատասխանում իրականությանը, քանի որ ստուգումը կատարում են իրենք՝ ստուգողները, իրենք են ստորագրում և ակտը հանձնում տնտեսավարող սուբյեկտին, ինչպես եղել է նաև <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության պարագայում>>։
Միմյանց և դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրման և գնահատման արդյունքներով Առաջին ատյանի դատարանը, ի հաշիվ գործով ամբաստանյալ Պատվական Հայրապետյանի դատաքննականի, առավել արժևորել է վերջինիս նախաքննական ցուցմունքները՝ նկատի ունենալով, որ դրանց արժանահավատությունը հաստատվել է ամբաստանյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռուզաննա Աբրահամյանի և ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանի` արժևորված ցուցմունքներով, դատահաշվապահական փորձաքննության 2015թ. մարտի 6-ի թիվ 15-0271 եզրակացությամբ, դրա շուրջ փորձագետ Վասիլ Առուստամյանի ցուցմունքով /պարզաբանումներով/։
Ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանն Առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննվելիս իրեն մեղավոր չի ճանաչել, նշել է, որ <<…գործով մյուս ամբաստանյալների հետ ունեցել է նորմալ աշխատանքային փոխհարաբերություններ։ Ռուզաննա Աբրահամյանի հետ ծանոթացել է 2000-2001 թվականների ընթացքում, երբ աշխատում էր Սպանդարյանի հարկային տեսչությունում` որպես վերահսկողության վարչության բաժնի պետ։ Հարկատու Ռուզաննա Աբրահամյանը ներկայացնում էր հաշվետվություններ, որոնք բերում էր անձամբ, հաշվետվությունները ձեռքին՝ անցնում էր բոլոր, այդ թվում` իր աշխատասենյակով։ Մի օր տեսչության պետ Գագիկ Մազմանյանը կանչել է աշխատասենյակ, հայտնել, որ Ռուզաննան Անդրանիկ Միրզոյանի բարեկամն է, զգուշացրել է, որ նրա մոտ ստուգումները նորմալ կատարվեն, սխալներ թույլ չտան, չթողնեն, որ նա հերթ կանգնի և եթե նրա հաշվետվությունների մեջ լինեն սխալներ, իրենք անձամբ են պատասխանելու դրա համար։ Դրանից հետո Ռուզաննային տեսել է միայն հաշվետվություններ հանձնելու ժամանակ, այլ շփում չի եղել։ 2007 թվականին, երբ աշխատում էր օպերատիվ վարչությունում` որպես 6-րդ բաժնի պետ, զանգահարել են բաժին և հանձնարարագիր բացելու և հերթական ստուգումներ անցկացնելու համար ստուգող են պահանջել։ Այդ ստուգումն իրականացնելու համար ներկայացրել է Պատվական Հայրապետյանի և Բագրատ Ասատրյանի թեկնածությունները, երբ պարզվել է, որ այդ հիմնարկը Ռուզաննա Աբրահամյանին է, Հայրապետյանին և Ասատրյանին զգուշացրել է, որ Ռուզաննան Միրզոյանի բարեկամն է, ստուգումն անցկացնեն ուշադիր և բացթողումներ չանեն։ 8-9 օր տևած ստուգման արդյունքում ստուգողներ Պատվականը և Բագրատը հայտնաբերել և ներկայացրել են 3.400.000 ՀՀ դրամի չափով խախտում, ինչն այնուհետև արձանագրել են ստուգման ակտում։
Հաջորդ տարվա վերջում նորից զանգահարել են իրենց բաժին և խնդրել ստուգող տրամադրել, որ նորից հանձնարարագիր բացեն։ Նույն կարգով երկու ստուգողների թեկնածություն է ներկայացրել, որից մեկը ևս Պատվականն էր, մյուսին չի հիշում։ Ստուգումից հետո ստուգողներն իրեն զեկուցել են, որ հայտնաբերել են մոտ 6.000.000 ՀՀ դրամի պակասորդ, որի վերաբերյալ կազմվել է ստուգման ակտ, ստորագրվել և գործը փակվել է։ Ստուգողները տեղեկացրել են նաև, որ ստուգման ողջ ժամանակահատվածում Ռուզաննա եղել է գինովցած վիճակում, ստուգմանը չի մասնակցել, թեև ստուգումն անցել էր առանց խնդիրների։
Հաջորդ հանդիպումը Ռուզաննայի հետ կայացել է 2010-2011 թվականներին՝ ընդմիջման ժամին <<Պասաժ>> խանութ գնալու ճանապարհին։ Ռուզաննային հանդիպել է պատահաբար, ով հայտնել է, որ խնդիր ունի և ցանկացել է իր հետ զրուցել, ուստի նրան առաջարկել է մտնել մոտակա ռեստորան՝ ճաշելու և ընթացքում զրուցելու համար։ Ընդմիջելու ընթացքում Ռուզաննան հայտնել է, որ հարկայինից ցանկանում են գալ նրան պատկանող հիմնարկ և վերստուգում իրականացնել, ինչին ի պատասխան` Ռուզաննային հայտնել է, որ նրան այդ հարցում օգնել չի կարող։ Ճաշելուց հետո Ռուզաննան հեռացել է։
Հերթական հանդիպումը կայացել է 2014 թվականին, երբ իր աշխատակիցներից տեղեկացել է, որ Ռուզաննա Աբրահամյանն իր հեռախոսահամարն է խնդրել և նրա այդ խնդրանքը կատարել են։ Ռուզաննան զանգահարել և բողոքել է, որ հայտնվել է ծանր իրավիճակում, առաջարկել է հանդիպել։ Հանդիպումը կայացել է <<Չարենցի>> դպրոցի մոտ և Ռուզաննա լացակումած պատմել է, որ գումարային խնդիրներ ունի, <<դիալեզ>> է ընդունում, սակայն գումարը չի հերիքում, պարտքով 100.000 ՀՀ դրամ է խնդրել` խոստանալով այն վերադարձնել 2-3 ամսից, երբ նրա հողամասերը վաճառվեն։ Այդ պահին իր մոտ այդքան գումար չի եղել և երեկոյան ինչ-որ մեկի հետ է Ռուզաննային գումար ուղարկել։ Մի որոշ ժամանակ անց նա ևս 20.000 ՀՀ դրամ է խնդրել, նորից չի մերժել և այդպես մի քանի անգամ նրան պարտքով գումարներ է տվել։ Հուլիս ամսին իրեն տեղափոխել են Էջմիածին` որպես հարկային տեսչության բաժնի պետ, սակայն Ռուզաննայի զանգերը շարունակվել են, դրանց չի պատասխանել, որից հետո միայն այդ զանգերը դադարել են։ Հոկտեմբեր, թե նոյեմբեր ամսին, երբ գտնվում էր աշխատավայրում, իր քարտուղարը հայտնել է, որ իրեն է սպասում Ռուզաննա Աբրահամյանը, ով ներս գալով՝ կրկին պարտքով գումար է խնդրել, պատմել է, որ հայրը ինքնասպան է եղել։ Խոստացել է նրան օգնել և երեկոյան վարորդի հետ 50.000 ՀՀ դրամ է ուղարկել։ Դրանով Ռուզաննայի հետ շփումներն ավարտվել են։
2015թ. թվականին իր աշխատավայր են այցելել ՀՀ ԱԱԾ-ի աշխատակիցները, ցույց են տվել խուզարկություն կատարելը թույլատրելու վերաբերյալ դատարանի որոշումը և խուզարկել իր աշխատասենյակը, որից հետո իրեն բերման են ենթարկել ԱԱԾ վարչական շենք։ Այդտեղ իմացել է, որ Ռուզաննան իրեն կաշառք տալու վերաբերյալ հաղորդում է տվել, ինչն իրականությանը չի համապատասխանում։ Իրեն նաև հայտնել են, որ դատահաշվապահական փորձաքննության արդյունքում հայտնաբերվել է 500.000.000-ից 1.000.000.000 ՀՀ դրամի պակասորդ, առաջարկել են համաձայնել և ցուցմունք տալ, թե իբր իրենց ասվել էր, որ Ռուզաննայի մոտ ստուգումներն անցկացնեն առանց բարդությունների, նշել են նաև, որ այդ դեպքում ինքը խնդիր չի ունենա։ Համաձայնել է քննիչի մոտ այդպիսի ցուցմունք գրել, թեև դա իրականությանը չէր համապատասխանում։ Նշեց, որ թեև Գ.Մազմանյանն իրեն տեղեկացրել էր, որ Ռուզաննայի <<թիկունքում կանգնած է>> Անդրանիկ Միրզոյանը, սակայն որևէ խոսք չի ասվել, որ նրա մոտ իրականացվող ստուգումները մեղմ անցկացնեն։ Վերլուծելով Դատարանում Ռուզաննա Աբրահամյանի տված ցուցմունքը՝ նշեց, որ վերջինս դժգոհություն է հայտնել 2008թ. ստուգման վերաբերյալ, քանի որ ստուգողների կողմից արձանագրվել էր 3.500.000 ՀՀ դրամի սխալ, ինչ պայմանավորվածության և Ռուզաննային օգնելու մասին է խոսքը, երբ վերջինս այդ ստուգումից անմիջապես հետո գնացել էր տարածքային հարկային տեսչության պետ Սասուն Հայրապետյան մոտ և գանգատվել այդ ստուգման արդյունքներից։
Հայտնել է, որ հարկային մարմնում ներդրված տեղեկատվական բազան նախկինում լրացվում էր ստորակետից հետո տասներորդական թվով, այսինքն՝ տեղեկություն տրամադրողներից ծառայություն ստացողը կարող էր գրել կլորացրած, բարձր թվով, իսկ ծառայություն մատուցողը կարող էր ցածր թիվ գրեր և այդ դեպքում շրջանառության մեջ կառաջանար խոշոր գումարի անհամապատասխանություն։ Միայն որոշ ժամանակ անց է ծրագրային այդ խնդիրը շտկվել, ամբողջական թիվ են դարձրել` այդ կերպ բացառելով անհամապատասխանությունները։ Նշեց, որ իրենք տեղեկատվական բազային դիմել են այն դեպքում, եթե ստուգման ժամանակ տնտեսավարողը հաշվապահական փաստաթղթեր չէր ներկայացնում։ Այդ դեպքում, հիմնվելով 22-րդ հոդվածի վրա, կատարվում էր հաշվարկ, նաև պետք է նշվեր, որ փաստաթղթեր ներկայացնելու դեպքում արձանագրվածն ենթակա է վերահաշվարկի։
Նշել է, որ ստուգողները պետք է իրեն ամեն օր զեկուցեին, թե ինչ են հայտնաբերել, տվյալ դեպքում ստուգողներն ամեն օր եկել և զեկուցել են, որ Ռուզաննան հարբած և քնած է, փաստաթղթեր նայելու վերաբերյալ իրեն ոչինչ չեն հայտնել։ Բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգման համար օպերատիվ վարչությունը պետք է իրենց նախարարին ներկայացներ հիմնավորված գրավոր պատճառ, թե այս կամ այն կազմակերպությունում ինչու են ցանկանում ստուգում իրականացնել։ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության դեպքում տարածքային հարկային տեսչության պետը նախաձեռնել է ստուգում, տեղյակ է պահել նախարարությանը, նախարարը ստորագրել է ստուգման հանձնարարագիր և արդեն համապատասխան վարչությունում որոշել են այդ ստուգման համար ներգրավել օպերատիվ վարչությանը, որից հետո զանգահարել են իրենց վարչություն և հանձնարարել ստուգել <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը։ Շատ ժամանակ /մինչ հանձնարարագիր ստորագրելը/ իրենք նույնիսկ տեղյակ չէին, թե ինչ կազմակերպություն են ստուգելու։ Հայտնեց, որ Ռուզաննա Աբրահամյանն իր հետ հանդիպել է բացառապես պարտքով գումարներ խնդրելու հարցով, որևէ այլ պատճառ չի եղել>>։
Պաշտպանական կողմի հարցադրումներին ի պատասխան` հայտնել է, որ <<…դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացություններին ծանոթացել է քրեական գործի նյութերի հետ միասին։ Երբ Պատվականին և Բագրատին հանձնարարվել է ստուգում անցկացնել <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում, նրանց տեղյակ է պահել, որ Ռուզաննան Անդրանիկ Միրզոյանի ծանոթն է և երբ նրանց զգուշացրել է բարդություններ չստեղծելու մասին, ակնարկել է, որ ստուգումը նորմալ անցնի, որևէ խոսք չի գնացել այն մասին, որ սխալների վրա աչք փակեն, ուղղակի ստուգողներին ասել է, որ ստուգումը նորմալ կատարեն, իսկ հայտնաբերված բոլոր խախտումները ստուգման ակտերի մեջ գրանցվել են ճշգրտորեն։ Անհատապես Բագրատ Ասատրյանին իր աշխատանքային սենյակ չի կանչել և չի հանձնարարել <<Տապինո>> ՍՊ ընկերություն այցելելու ժամանակ խնդիրներ չստեղծել, քանի որ հանձնարարությունը տրվում է ստուգող խմբին, որը կազմված էր երեք մասնագետներից։ Նրանք միասին են ստուգման ակտը կազմում, ստորագրում և երեքով էլ պատասխան են տալիս այդ ակտի հավաստիության համար, որևէ ստուգող առանձին ակտ չի կարող կազմել։ Ստուգողներն ամեն օր զեկուցել են ստուգման յուրաքանչյուր օրվա արդյունքները և վերջում կազմվում է ստուգման ակտ։
Նշել է, որ տեղեկատվական բազայի տվյալները բովանդակող համակարգչային ծրագիրն այդ ժամանակահատվածում՝ 2007-2008թթ. իրենց օպերատիվ վարչության հասանելի չէր, դրանից օգտվելու իրավունք իրենց վարչության աշխատակիցները չունեին, գոյություն ունի հատուկ վարչություն, որտեղ կար այդ ծրագիրը>>։
Մեղադրողի հարցերին պատասխանելիս՝ հայտնել է, որ <<… տեղեկատվական բազայի ծրագիրը հարկային մարմնում ներդրվել է 2002-2003 թվականներից և հասանելի է օպերաշխատակիցներին, որոնք էլ կազմակերպություններից ստանում են հաշվետվության վերաբերյալ տեղեկություններ, սակայն կազմակերպության գործունեության վերաբերյալ որևէ եզրակացություն այդ հաշվետվություններով ստանալ հնարավոր չէ, եզրակացության հնարավոր է հանգել միայն ընկերության փաստաթղթերն ուսումնասիրելուց հետո։
Նշել է նաև, որ ստուգում իրականացնելու հանձնարարագիրը բացվում է օպերվարչության պետի, բաժնի պետի, օպերաշխատակցի զեկուցագրի հիման վրա, հանձնարարագիրն ինքը տանում էր վարչության պետի մոտ, ներկայացնում պատճառը, պետը թույլ էր տալիս բացել հանձնարարագիր, հետո նշվում էր նախաձեռնողի անուն-ազգանունը, ստուգողների անուն-ազգանունները, կազմակերպության անվանումը և տալիս էր այն բաժնին, ում պարտականությունների մեջ էր մտնում զբաղվել հանձնարարագրեր բացելու հարցով։ Այդ բաժնում ստուգվում էին տվյալները, ժամկետները և եթե ամեն ինչ համապատասխանում էր, տպվում էր հանձնարարագիր, որը տրվում էր վարչության պետին, ով իր հերթին ներկայացնում էր իրենց նախարարին, ով և ստորագրում էր հանձնարարագիրը կամ մերժում է այն։ Ստորագրման դեպքում հանձնարարագիրը վերադարձվում էր վարչության պետին և արդեն ստուգողները ստանում էին ստուգելու հանձնարարություն>>։
Մեղադրողի հարցին, թե ինչ է նշանակում <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում խոչընդոտներ չստեղծելու վերաբերյալ ստուգողներին հրահանգավորելը և արդյոք այլ կազմակերպություններում խոչընդոտներ են ստեղծում և ինչ տեսակի, պարզաբանել է, որ հնարավոր է ինչ-որ ստորագրություն սխալ դրված լինի, որը կարող էր խոչընդոտ ստեղծել այդ կազմակերպության համար, սակայն տվյալ դեպքում <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում դրան շատ ուշադրության չեն արժանացրել։ Ինչքան շատ են այդպիսի թերությունները, այդքան մեծ կարող էր լինել ստուգման ակտով արձանագրված խախտման գումարային դրսևորումը, տվյալ դեպքում <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում այդպիսի խնդիրներ չեն եղել։ Հայտնեց, որ Ռուզաննա Աբրահամյանի հետ որևէ հարաբերություններ չի ունեցել, ծանոթությունը եղել է գործնական, քանի որ իր աշխատակիցները ստուգումներ են անցկացրել նաև <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում։ Նշեց, որ Գագիկ Մազմանյանը <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում կատարված ստուգումների հետ կապված իրեն որևէ ցուցում չի տվել, այդ ընկերությունում կատարված ստուգումների հետ նա կապ չի ունեցել։ Նշեց, որ Գագիկ Մազմանյանն առաջին ստուգման ժամանակ զբաղեցրել է օպերատիվ վարչության բաժնի պետի պաշտոնը, իսկ երկրորդի ժամանակ իրենց համակարգում այլևս չէր աշխատում։ 2007 թվականի ստուգումը <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում ընթացել է մոտ 10 օր, իսկ թե ստուգողներն ամեն օր են այցելել այդ ընկերության գրասենյակ, թե` ոչ, ինչպես են աշխատանքը կազմակերպել, տեղյակ չէ։ Թե ինչու է Ռուզաննա Աբրահամյանը իրեն անհիմն մեղադրում կաշառք ստանալու մեջ, չի կարող մեկնաբանել։
Պաշտպան ունենալու իրավունք իրեն պարզաբանվել է, սակայն խորհուրդ են տվել, որ դրանից հրաժարվի, հետևել է այդ խորհրդին` ակնկալելով, որ իրեն ազատ կարձակեն, սակայն ազատ չեն արձակել։ Չի հիշում, թե տվյալ օրը որևէ անձի հետ առերես հարցաքննվել է, թե` ոչ, չի հիշում նաև առերեսման հանգամանքները, մասնավորապես` քննիչի կողմից ցուցմունք տալու հարցում իրեն դարձյալ կողմնորոշելու տեսանկյունով։ Նշեց, որ դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության հետևություններն իրականությանը չեն համապատասխանում, ճիշտ են 2007 և 2008 թվականների ստուգմամբ իրենց բաժնի օպերլիազորներ Պատվականի և Բագրատի արձանագրած լրացուցիչ պարտավորությունների չափը>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 337-րդ հոդվածի կարգով էական հակասությունների մասով Առաջին ատյանի դատարանում հրապարակվել և հետազոտվել են գործով ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանի նախաքննական ցուցմունքները. Այսպես, <<…2015թ. մարտի 17-ին կասկածյալի կարգավիճակում հարցաքննվելիս Ա.Հովսեփյանը հայտնել էր, որ 2007 թվականի ստուգման ժամանակ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանը խնդիրներ չառաջացնելու ցուցումն իրեն տվել է վերադասը՝ ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ օպերատիվ հետախուզության վարչության պետի տեղակալ Գագիկ Մազմանյանը, ով վերահսկում էր բաժինների աշխատանքները։ Նա իրեն հայտնել է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության տնօրենն Անդրանիկ Միրզոյանի սանիկն է, նախազգուշացրել, որ խնդիրներ չստեղծեն, ակտը գրեն տնօրենի ուզած գումարի չափով և դուրս գան։ Իմանալով Ա.Միրզոյանի գործոնի մասին` Ռուզաննայից, բնականաբար, կաշառք չէր կարող պահանջել։ Ինչ վերաբերում է նույն ընկերությունում 2008 թվականի ստուգմանը, ապա այդ ժամանակ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ օպերատիվ հետախուզության վարչության պետն Աշոտ Գիզիրյանն էր և իր ղեկավարած բաժնին հանձնարարվել է կատարել <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության ստուգում։ Մտել է Գիզիրյանի աշխատասենյակ և նրան հայտնել, որ ընկերության տնօրենն Անդրանիկ Միրզոյանի սանիկն է, նա էլ ասել է, որ բարդություններ չստեղծեն, ակտը գրեն տնօրենի ուզած գումարի չափով և այդ ընկերությունից <<դուրս գան>>։ Տնօրեն Ռուզաննան ցանկացել է, որ ակտով արձանագրվող խախտումները չգերազանցեն 3.000.000 ՀՀ դրամը, սակայն ակտում իրենք արձանագրել են 6.000.000 դրամի խախտում։ Որևիցե կաշառք տնօրեն Ռուզաննայից չեն ստացել, որովհետև եղել է Միրզոյանի գործոնը, թեև տնօրեն Ռուզաննան իրենց արձանագրած խախտման չափից դժգոհ է մնացել։ Պնդել է նաև, որ ստուգման ակտերում արձանագրման ենթակա լրացուցիչ հարկային պարտավորության չափը նշել է Ռուզաննան, ինչը և արձանագրվել է ստուգման ակտերում։ Ստուգողների հետ մշտապես ինքն է շփվել, ուստի հնարավոր է, որ խնդիրներ չառաջացնելու անհրաժեշտության մասին ստուգողներին ինքն է ասել, միգուցե նաև նրանց զգուշացրել է, որ Ռուզաննան Միրզոյանի սանիկն է։
Ռուզաննա Աբրահամյանի հետ 2015թ. մարտի 19-ին կայացած առերեսման ժամանակ կասկածյալի կարգավիճակով ցուցմունք տալիս, իր պաշտպան Կ.Գրիգորյանի ներկայությամբ Ա.Հովսեփյանը նշել է, որ ստուգման ակտեր գրելու համար որևէ գումար չի վերցրել, ստուգումների ժամանակ Ռուզաննայի համար պրոբլեմներ չեն առաջացրել, քանի որ իր ղեկավարությունը նման ցուցում էր տվել, որովհետև Ռուզաննան Միրզոյանի հովանավորյալն էր։ 2007թ. նոյեմբերին տեղի ունեցած ստուգման ընթացքում Ռուզաննայի՝ Միրզոյանի սանիկը կամ բարեկամը լինելու մասին իրեն հայտնել է վերադասը` Գագիկ Մազմանյանը` ասելով, որ պրոբլեմներ չառաջացնեն։ 2008թ. նույն կազմակերպություն ստուգելու հանձնարարագիրը բացվել է Սպանդարյան 1 հարկային տեսչության կողմից, խմբի մեջ ընդգրկված են եղել ինչպես այդ հարկային տեսչության աշխատակիցները, այդպես էլ իր ղեկավարած բաժնի օպերլիազորները, հետևաբար` չէր կարող գնալ Ռուզաննայի մոտ և նրան առաջարկել կազմակերպությունում ստուգում անցկացնել։ Այն մասին, որ Ռուզաննա Միրզոյանի մտերիմն է, հայտնել է ԿԱ ՊԵԿ օպերատիվ հետախուզական վարչության պետ Աշոտ Գիզիրյանին, ով ասել է, որ որևէ պրոբլեմներ չառաջացնեն և միակ պրոբլեմն եղել է այն, որ ակտով արձանագրվել է լրացուցիչ հարկային պարտավորություն։
2015թ. ապրիլի 22-ին մեղադրյալ Պ.Հայրապետյանի հետ առերես հարցաքննության ժամանակ` իր պաշտպան Ա.Խաչատրյանի ներկայությամբ Ա.Հովսեփյանը հայտնել է, որ ի սկզբանե ստուգող օպերլիազորներին, այդ թվում` Պատվականին հայտնել էր, որ ստուգումն իրականացնելու են Անդրանիկ Միրզոյանին հովանավորությամբ գործող կազմակերպությունում, սակայն թե կոնկրետ որ ստուգող օպերլիազորին է ասել, չի հիշում, սակայն նրանց երբևիցե չի ասել, որ այդ կազմակերպության փաստաթղթերը <<թեթև>> կամ <<ծանր>> նայեն։
Տվյալ հակասությունների շուրջ հարցաքննվելիս ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանը խնդրել է հիմք ընդունել դատաքննական ցուցմունքը` նշելով, որ նախաքննական այդ ցուցմունքները տվել է քննիչի հորդորով` ակնկալելով, որ այդ պարագայում իրեն ազատ են արձակելու, այդ ժամանակ պաշտպան չի ունեցել և այդ ցուցմունքներից հրաժարվել և ճշմարտությունը հայտնել է պաշտպան ներգրավելու առաջին իսկ պահից։ Նշեց նաև, որ ԱԱԾ-ի քննիչի մոտ հարցաքննվելիս իրեն լավ չէր զգում և քննիչն է խորհուրդ տվել տալ այնպիսի ցուցմունք, որը համապատասխանի նրանց կողմից նշանակված դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության հետևություններին` խոստանալով, որ այդ պարագայում ինքը <<տուն կգնա>>։ Պաշտպանի ծառայությունից հրաժարվել է դարձյալ քննիչի խորհրդով, վերջինս պատճառաբանել է, որ պաշտպան ներգրավելու անհրաժեշտություն չկա, առկա են Ռուզաննայի ցուցմունքը և փորձաքննության եզրակացությունը, մինչդեռ պաշտպանի ներգրավման դեպքում ամեն ինչ ձգձգվելու է։ Դժվարացավ վերհիշել նաև, թե Ռուզաննայի հետ առերեսման ժամանակ ցուցմունք տալիս իրեն ուղղորդել են, թե`ոչ։ Հարցադրմանն ի պատասխան` նաև նշեց, որ 2007 և 2008թթ. ստուգումների ժամանակ իր կողմից օպերլիազորներ Պատվականի և Բագրատի թեկնածությունների ներկայացումը զուտ պատահականություն է>>։
Միմյանց և դատաքննությամբ հետազոտված այլ ապացույցների հետ համադրման և գնահատման արդյունքներով Առաջին ատյանի դատարանը, ի հաշիվ գործով ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանի դատաքննականի, առավել արժևորել է վերջինիս նախաքննական ցուցմունքները, քանի որ դրանց արժանահավատությունը հաստատվել է ամբաստանյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքներով, դատահաշվապահական փորձաքննության 2015թ. մարտի 6-ի թիվ 15-0271 եզրակացությամբ, դրա շուրջ փորձագետ Վասիլ Առուստամյանի ցուցմունքով /պարզաբանումներով/, ամբաստանյալ Պատվական Հայրապետյանի արժևորված ցուցմունքով, մասամբ՝ նաև ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանի ցուցմունքով։ Դատարանը նաև փաստում է, որ սույն դատական ակտով արժևորվող ցուցմունքները գործով ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանը հայտնել է ոչ միայն պաշտպանի բացակայությամբ հարցաքննվելիս, այլ իր պաշտպաններ Կ.Գրիգորյանի և Ա.Խաչատրյանի մասնակցությամբ քննչական գործողությունների, այդ թվում՝ առերես հարցաքննությանը մասնակցելիս, հետևաբար՝ պաշտպան ունենալու իրավունքը նրան պատշաճ կարգով չպարզաբանելու, քննիչի կողմից իր հարցաքննությանը ենթադրաբար ներազդելու հետևանքով նման ցուցմունքներ տալու վերաբերյալ գործով ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանի պատճառաբանությունն անհիմն է, վերջինիս արժևորված նախաքննական ցուցմունքները կարող են դրվել սույն դատական ակտի հիմքում։
Ամբաստանյալ Բագրատ Ասատրյանն առաջադրված մեղադրանքի շուրջ Առաջին ատյանի դատարանում հարցաքննվելիս իրեն մեղավոր չի ճանաչել, հայտնել է, որ <<…որպես ստուգող խմբի անդամ՝ տնտեսվարողի բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգում կատարելու ժամանակ ստուգումների չի մասնակցել, քանի որ ինչպես և հարկային մարմնի ցանկացած օպերլիազոր, համապատասխան գիտելիքների չի տիրապետում, մասնագետ չի հանդիսանում։ Ստուգման ժամանակ, այն էլ անհրաժեշտության դեպքում, իրականացրել է համապատասխան օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ և այդ կերպ օժանդակել ստուգումներին։ Հայտնեց, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության վերաբերյալ կազմված 2007 և 2008թթ. ստուգման ակտերի տակ ստորագրել է, քանի որ ընդգրկված էր ստուգող խմբերի կազմում։ Ստուգման ակտերի կազմմամբ զբաղվել է Պատվական Հայրապետյանը, դրանց տակ ստորագրել է՝ վստահելով Պատվականին, նրա մասնագիտական և հաշվապահական գիտելիքներին։ Ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանի հետ իր շփումը տևել է ընդամենը մի քանի րոպե, հանձնարարագիր էին տարել նրա գրասենյակ, հայտնել են, որ պետք է նախապատրաստի համապատասխան փաստաթղթերը` ստուգումներն իրականացնելու համար։ Ռուզաննան պարտավորվել է եռօրյա ժամկետում նախապատրաստել և իրենց ներկայացնել նշված փաստաթղթերը։ Դրանից հետո այլևս Ռուզաննային չի տեսել։ Տեղյակ է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում ստուգումներն իրականացվել և հաշվապահական փաստաթղթերը ստուգվել են ինչպես այդ ընկերության գրասենյակում, այնպես էլ իրենց աշխատավայրում։ Թեև նախաքննության ընթացքում դրա մասին որևէ ցուցմունք չէր տվել, սակայն դատարանում հայտնել է, որ այդ ընկերության հաշվապահական փաստաթղթերի թղթապանակները տեսել է անձամբ՝ իրենց աշխատասենյակի սեղանի վրա, ստուգողներին առհասարակ փաստաթղթեր չտրամադրելու վերաբերյալ Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքներն իրականությանը չեն համապատասխանում։ Հայտնել է, որ իր և Պատվականի աշխատասենյակը նույն էր և նստում էին դեմ-դիմաց գտնվող սեղանների շուրջ։ Նշել է, որ այդ ընկերությունում ստուգումներ իրականացնելիս որևէ մեկից, այդ թվում՝ ղեկավարության կողմից ցուցում չի ստացել, տեղյակ չէ, թե ստուգման գործընթացում որևէ անձ հօգուտ Ռուզաննայի բարեխոսել է, թե՝ ոչ։ Տվյալ գործով որևէ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառում չի իրականացրել, քանի որ ամեն ինչ պարզ էր ու հստակ։ Նշել է, որ Ռուզաննային տեսել է միայն հանձնարարագիրը նրան ծանոթացնելու ժամանակ, սակայն այդ օրն ընկերության փաստաթղթերը չի տեսել, քանի որ Ռուզաննային եռօրյա ժամկետ էին տվել դրանք նախապատրաստելու համար։ Նշել է, որ հարցաքննվելիս իր նկատմամբ քննիչի կողմից որևէ անօրինական միջամտություն չի եղել, քննիչի գործողություններից որևէ դժգոհություն չունի>>։
Սույն գործի մեղադրանքի հետ առնչվող մեկ այլ գործով ամբաստանյալ Ռուզաննա Աբրահամյանը Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ <<…ճանաչում է գործով ամբաստանյալներ Արամ Հովսեփյանին, Գագիկ Մազմանյանին, Պատվականին և Բագրատին, վերջիններիս հետ գտնվում է նորմալ փոխհարաբերությունների մեջ։ Սկզբում ճանաչել է Գագիկ Մազմանյանին, ՀՔԾ նախկին պետ Անդրանիկ Միրզոյանի միջոցով։ Անդրանիկ Միրզոյանը հանդիսացել է իր ընտանիքի լավագույն բարեկամներից մեկը, ով 2001թ. վերջերին յուրօրինակ կերպով իրեն ներկայացրել է Մազմանյանին, երբ վերջինս զբաղեցնում էր Սպանդարյանի հարկային տեսչության պետի պաշտոնը, իսկ իր ղեկավարած <<Ալբենիս>> կազմակերպությունն այդ ժամանակ գրանցված էր այդ հարկային տեսչության սպասարկած տարածքում։ Միրզոյանը զանգահարել է Մազմանյանին ու ասել հետևյալը. <<Համարի ես եմ գալիս քո մոտ, ընդունի նենց, ոնց ինձ ես ընդունում>>։ Խոսակցության ժամանակ Գագիկն ասել է, որ անհամբեր սպասում է, որ տեսնի, թե ով է գալիս նրա մոտ` պատճառաբանելով, որ նախկինում Միրզոյանը որևէ մեկի համար նման բան չէր ասել։ Մինչ այդ Միրզոյանն իրեն հայտնել էր, որ Մազմանյանին ճանաչում է վերջինիս կողմից դեռևս ՀՀ ոստիկանության 6-րդ վարչությունում աշխատելու ժամանակահատվածից, նրան գիտի որպես <<թարախ>> անձնավորություն, նշել էր նաև, որ վերջինս նրանից <<շան պես վախենում է>>։
Հանդիպման ժամանակ Գ.Մազմանյանին հայտնել է, որ Միրզոյանն իրենց ընտանիքին նվիրված և հավատարիմ բարեկամն է, որից հետո Մազմանյանը նրա աշխատասենյակ է կանչել ստուգողների բաժնի պետ Հովսեփյան Արամին, ում մինչ այդ մի քանի անգամ տեսել էր նույն հարկային տեսչությունում։ Վերջինիս հետ որևէ առնչություն չէր ունեցել, նրան մշտապես տեսել է հարկային տեսչության միջանցքում՝ հաշվետվություններ տալիս, սակայն անձամբ նրա հետ չէր շփվել։ Մազմանյանն այդ աշխատասենյակում Հովսեփյանին հանձնարարել է <<լավ նայել>> իրեն և իր ղեկավարած <<Ալբենիս>> կազմակերպությանը, որը մի քանի ամիս անց Մազմանյանի առաջարկով լուծարել է։ Մազմանյանն էլ իր հերթին ասել է, որ Հովսեփյանն էլ նրա մտերիմ ու հավատարիմ մարդն է, ինչպես ինքը Միրզոյանի համար։ Գագիկը նաև հայտնել է, որ նրա և իր փոխհարաբերությունները կկարգավորվեն Արամ Հովսեփյանի միջոցով։ Ծանոթության ժամանակ, ի զարմանս իրեն, Գագիկն ասել է, որ նրա հեռախոսն անջատված է և խնդրել է դուրս գալուց հետո վճարել այն։ Գագիկից հարցրել է վերջինիս հեռախոսահամարը, պարզելով այն` կատարել է 091-408525 /իրականում 091-418525/ հեռախոսահամարի վճարումը։ Մի քանի ամիս անց Մազմանյանը զանգահարել է իրեն ու ասել է, որ հեռախոսը կրկին անջատված է, կրկին խնդրել է վճարել՝ պատճառաբանելով, թե իբր զբաղված է և վճարում կատարելու ժամանակ չունի։ Բացի այդ, խնդրել է, որ այդ մասին Միրզոյանը չիմանա` նշելով, որ այդ պարագայում Հայաստանով մեկ խայտառակ կլինի։ Պատասխանել է, որ, բնականաբար, չի իմանա, պահել է իր խոստումը և մոտ հինգ տարի անց Մազմանյանն ինքն է Միրզոյանի հետ հեռախոսազրույցի ժամանակ վերջինիս այդ մասին հայտնել, ավելին, Միրզոյանի մոտ գովաբանել է իրեն` ասելով, թե ինչ տեսակ մարդ է նրա մոտ ուղարկել։ Միրզոյանը, իմանալով այդ մասին, զարմացել և իրեն հայտնել է, որ Մազմանյանը միլիոններ է աշխատում, իսկ ինքը նրա հեռախոսավարձն է վճարում։ Երբ Գագիկի հեռախոսավարձը վճարած չէր լինում, վերջինս, երեսը պնդած, համառորեն զանգում և խնդրում էր, որ այն վճարի։ Այդ ընթացքում Գագիկի աշխատանքի վայրերը պարբերաբար փոփոխվել են, վերջինս աշխատանքի է անցել նախ` Երևանի քաղաքապետարանում, որից հետո՝ հարկայինում, բայց իրենց միջև կապը պահպանվել է, ինքն ամեն ամիս վճարել է հեռախոսահամարները, ավելին՝ իրենց հարաբերությունները վերածվել էին ընկերական ջերմ փոխհարաբերությունների։
Քաղաքապետարանում աշխատելու ժամանակ Գագիկին ևս այցելել են։ Երբ քաղաքապետն իրենց խոստացած աշխատանքը հանձնարարել էր ուրիշի, եղբոր՝ Վահրամի հետ մտել է Գագիկի աշխատասենյակ։ Գագիկը տվյալ հանդիպման ժամանակ եղբորը տեսնում էր առաջին անգամ, իսկ երկրորդ անգամ նրան տեսել է իր ծննդյան օրը՝ <<Արքայաձոր>> ռեստորանային համալիրում, որին ներկա գտնվող անձանց կազմում եղել են նաև Գագիկը՝ տիկնոջ հետ։ Այդ օրը Գագիկին հարցրել է, թե որտեղ է քաղաքապետի աշխատասենյակը, ցանկանում է նրան հանդիպել, քանի որ վերջինս Անդրանիկ Միրզոյանին 200.000.000 ՀՀ դրամը գերազանցող գումարի չափով գործ էր խոստացել, իրենք այդ ապրանքը` բազալտե սալիկները, պատվիրել էին Միրզոյանին պատկանող բազալտի հանքում՝ Արամուսում, որի ձեռքբերման դիմաց պետք է վճարեր, ինչն առանց այդ աշխատանքը կատարելու՝ չէր կարողանալու։ Տեսել էր, որ այլ շինարարներ են այդ աշխատանքը կատարում, քանի որ բերել և շինհրապարակում լցրել էին բազալտե սալիկներ։ Մազմանյանն իրեն ասել է, որ հեռանա, քանի որ քաղաքապետը նիստի է, պարտավորվել է անձամբ այդ մասին տեղեկացնել քաղաքապետին։ Այնուամենայնիվ, ինքը չի համաձայնել, տեղեկացրել է, որ Միրզոյանը զանգելու է, և համապատասխան զանգից հետո այդ աշխատանքների մի մասը հանձնվել է իր ղեկավարած <<Տապինո>> կազմակերպությանը։
2007 թվականին Մազմանյանը վերադարձել է հարկային համակարգ, այդ մասին տեղեկացել է, քանի որ ամսվա մեջ մի քանի անգամ միմյանց միջև հեռախոսազանգեր էին կատարում, ի պատասխան նրա հարցադրման՝ հայտնել է իր ղեկավարած կազմակերպության` <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության անունը։ Գագիկը զանգելով հետաքրքրվել է նաև` արդյոք իր կազմակերպությունում հարկային ստուգում իրականացնելու անհրաժեշտություն կա` իմանալով, թե ինչ է նշանակում իր մոտ ստուգում անցկացնելը, այսինքն` ակնկալել է կլորիկ գումար, քանի որ 2001-2002թթ. Մազմանյանը <<Ալբենիս>> ՍՊ ընկերությունը լուծարելիս արդեն իսկ ստացել էր կլորիկ գումար և գիտեր իր <<բերանփակ>> լինելու մասին, մասնավորապես` այն, որ դրա մասին ինքը տեղյակ չէր պահում նույնիսկ Միրզոյանին։ Նշել է, որ միայն ԱԱԾ վարչության կողմից 2014 թվականին հարուցված քրեական գործի շրջանակներում է Միրզոյանը տեղեկացել, որ ինքը Գագիկ Մազմանյանին և Արամ Հովսեփյանին գումարներ է տվել, որովհետև նախապես իրեն զգուշացրել էր, որ հանկարծ չիմանա, որ անգամ 100 դոլար մեկին տա և իմանալու դեպքում Մազմանյանի <<վիզը կպոկեր>>։ Մազմանյանի հարցին դրական պատասխան է տվել, համաձայնել, որ իր ղեկավարած <<Տապինո>> ընկերությունում ստուգում նշանակվի և իրականացվի։ Հեռախոսազրույցի ժամանակ Մազմանյանը հայտնել է կուղարկի մեկ-երկու տղաների, որ նրանք իր գրասենյակի վայրը իմանան և արտաքնապես իրեն ճանաչեն, քանի որ իր մոտ երբևէ որևէ փաստաթուղթ չէր ստուգվում, ոչ մի գործողություն չէր կատարվում։ Պայմանավորվածության համաձայն` հեռախոսազանգի միջոցով հարցրել և պարզել է, թե ինչ ծավալի մասին է խոսքը` 1 միլիարդ կամ 800 մլն դրամ, որից հետո հեռախոսազրույցի ընթացքում Մազմանյանն ասել է մի երկուսը՝ ակնարկելով նրան որպես կաշառք 20.000 ԱՄՆ դոլար գումար տալու անհրաժեշտության մասին, ինչին համաձայնել է։ Նշեց, որ երբևէ Մազմանյանի հետ առևտրի մեջ չի մտել, ինչ գումար նա հիշատակել է, այդ գումարն էլ ուղարկել է։ Իր աշխատասենյակ են եկել հանձնարարագրերում նշված տղաներից Պատվականն ու Բագրատը, իսկ երրորդ անձի անունը չգիտի, որովհետև նրանք ներս են մտել, զինվորների նման ազգանուններն են ասել և հեռացել։ Այդքանով ստուգումն ավարտվում էր, իսկ մի քանի օր անց ստուգման ակտը բերում էր Արամ Հովսեփյանը։ Գագիկ Մազմանյանն իրենից անձամբ գումար չի վերցրել, վերջինս գործողությունները մշտապես կատարել է Հովսեփյանի միջոցով` ասելով, որ վերջինս նրան նվիրված մարդ է։ Չգիտի, թե տվյալ գումարները նրանք ինչպես են միմյանց միջև բաժանել, սակայն Հովսեփյանին գումարը տալուց հետո Մազմանյանը զանգահարել և ասել է. <<Դու բնավորությունդ չես փոխում էլի, այ մարդ, քեզ շատ փող պիտի լինի, մենակ բաժանես, բաժանելու համար ես ծնվել>>, ինչից հասկացել է, որ իր տված գումարը տեղ է հասել։ Մազմանյանի հետ շփումը հիմնականում եղել է հեռախոսազանգերի միջոցով։ Մազմանյանը, նայելով իր ընկերության վերաբերյալ թվերը, հարկային տեսչությունում, հարկայինի բազայում տեսել է որոշակի անհամապատասխանություն և փոշմանել, որ քիչ է պահանջել, զանգել է իրեն և տեղեկացնելով, որ անհստակությունները շատ են, <<մեկ էլ ա պետք>>՝ ևս 10.000 ԱՄՆ դոլար է պահանջել, ինչին դարձյալ համաձայնել է։ 2007թ. Արամ Հովսեփյանը դարձյալ եկել է Թումանյան 8 հասցեում գտնվող իր գրասենյակ, վերցրել նաև այդ գումարը և հեռացել։ Հովսեփյանի հետ տարիների ընթացքում որևէ շփում, հեռախոսազանգ չի ունեցել, անգամ իր աշխատասենյակ մտնելիս նրա հետ բառ չեն փոխանակել, վերջինս պարզապես վերցրել է գումարը և անմիջապես հեռացել, որից հետո Գագիկը զանգել և ասել է. <<Դե լավն ա էլի խասյաթդ, մի հատ չես փոխում>>, այդ կերպ ակնարկել, որ այդ 10.000 ԱՄՆ դոլարը ևս նրա մոտ է։ Ինչ վերաբերում է Բագրատին, Պատվականին և երրորդ ստուգողին, ում անունը չի մտաբերում, վերջիններս իր մոտ որևէ հաշվապահական փաստաթուղթ չեն թերթել, բացի այդ, իր գրասենյակում նրանց չի տեսել։ Այդ տղաների հետ որևէ առնչություն չի ունեցել, նրանք, որպես ստուգման մասնակիցներ, պարզապես ստորագրել են ակտը։ Հարկային պետական տեսչությունում առկա է 7-րդ վարչություն, որը ղեկավարում էր Ռոբերտ Քոչարյան անունով մի անձնավորություն։ Ամեն տարի ստուգման ակտերը գրելիս հարկայինում կարգեր են մշակվել առ այն, որ մի բաժինը պետք է վերահսկի մյուսի աշխատանքը։ Երբ ակտը գրվել է և անցել է մի քանի օր, 7-րդ վարչության աշխատակիցները նայել են իրենց տեղեկատվական բազան, եթե տվյալները միմյանց հետ չէին համընկել, այդ ստորաբաժանման աշխատակիցներից որևէ մեկը զանգահարել և հարցրել է՝ արդյոք երկու օր առաջ իր մոտ ստուգման ակտ գրել են, թե` ոչ։ Իր հետ ևս այդպես է եղել, այդ հարցին տվել է դրական պատասխան, ապա զանգահարել է Մազմանյանին և հետաքրքրվել, թե ով էր իրեն զանգել, որին ի պատասխան` Մազմանյանը հայտնել է, որ դա իր գործը չէ։ 2008թ. <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը շարունակել է իր շինարարական և մատակարարման գործունեությունը։ 2008թ. անսպասելի կերպով Մազմանյանին աշխատանքից ազատել են, իր ընկերությունում նախատեսված հերթական ստուգման հարցը մնացել է բաց, քանի որ մոտենում էր ստուգման ժամանակը, սակայն Մազմանյանն աշխատանքից ազատվել էր։ Երբ Մազմանյանը զանգել է իրեն և ասել, որ նրան աշխատանքից ազատել են, հարցրել է, թե իր ստուգման հարցն ինչպես է լինելու, ինչին Մազմանյանը պատասխանել է. <<Չգիտեմ, ղեկավարությունը մեզ լավ ձևով չի հանել, չգիտեմ, արդյոք իմ խոսքն էնտեղ կանցնի, թե` ոչ>>։ Գագիկին հարցրել է՝ վերջինիս մտերիմ Արամ Հովսեփյանն արդյոք այնտեղ չի աշխատում, սակայն Մազմանյանը պատասխանել է, որ Հովսեփյանի անունը լսել չի ցանկանում, վերջինս նրանով է մարդ դարձել, սակայն նրա զանգերին նույնիսկ չի պատասխանում։ 2008թ. դեկտեմբերին Արամ Հովսեփյանը եկել է իր մոտ` աշխատասենյակ, հարցրել, թե արդյոք չի ցանկանում, որ իր հիմնարկը ստուգվի, նշել է, որ նրանց մոտ նոր պետ է նշանակվել՝ Աշոտ Գզիրյանը։ Արամի առաջարկին համաձայնել է։ Արամն իրեն ասել է, որ ստուգողները նույն տղաներն են, հետաքրքրվել է իր ղեկավարած ընկերության գործունեության ծավալով, ինչին պատասխանել է, որ ծավալն այնքան է, որքան նախորդ տարի էր, <<մի քիչ էս կողմ, մի քիչ էն կողմ>>, նշել, որ դեռ ստույգ հաշվարկ չի արել։ Պայմանավորվել են մեկ-երկու օրվա մեջ ստուգումն ավարտել, ակտում արձանագրել 3.500.000 ՀՀ դրամի խախտումներ, որը համարժեք էր մոտ 10.000 ԱՄՆ դոլարին։ Բացի այդ, Արամը զգուշացրել է, թե իբր արձանագրված խախտումը լինելու է <<մի հարյուր հազար էս կողմ կամ էն կողմ, որ չասեն, թե ամեն տարի նույն չափով է խախտում արձանագրվում>>։ Պայմանավորվածության համաձայն` երկու օրվա մեջ Հովսեփյանին որպես կաշառք պետք է տար 30.000 ԱՄՆ դոլար գումար, որը նրան տալու էր Թումանյան 8 հասցեում գտնվող իր գրասենյակում, սակայն Հովսեփյանը նախապես խնդրել է, որ այդ մասին Մազմանյանը չիմանա։ 2008 թվականին Հովսեփյանը եկել և վերցրել է 30.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, իսկ դեկտեմբերի 24-ին կամ 25-ին Հովսեփյանը, խախտելով իր հետ ձեռք բերած պայմանավորվածությունը, եկել է առանց ստուգման ակտի, հայտնել, որ նոր պետ է նշանակվել, ուստի անհրաժեշտ է 10.000 ԱՄՆ դոլար էլ ավելացնել։ Ինքը Հովսեփյանից խնդրել է մի երկու օր ժամանակ` այդ գումարը հավաքելու համար։ Հովսեփյանի գնալուց հետո հոր ընկերոջը` Գառնիկին կանչել է ներս, ով մինչ Արամի գալն իր աշխատասենյակում էր, հետաքրքրվել, թե արդյոք նա կարող է իրեն գումարով օգնել, պարտք տալ։ Գառնիկը խոստացել և տվել է 2.000.000 ՀՀ դրամ, իսկ մնացած գումարն ինքն է հայթայթել։ Մեկ-երկու օրվա ընթացքում Արամը եկել և վերցրել է նաև 10.000 ԱՄՆ դոլարը և նոր միայն տվել ստուգման ակտը։ Ուսումնասիրելով ակտը` տեսել է, որ արձանագրված է ոչ թե 3.500.000, այլ 6.000.000 ՀՀ դրամի խախտում։ Իր հարցին, թե ինչու է այդպես արձանագրվել, Հովսեփյանը պատասխանել է, որ այդպես է ստացվել։ Այդ ժամանակ իրենց հարկայինի պետի պաշտոնը զբաղեցնում էր Սասուն Հայրապետյանը, իր բոլոր հաշիվների վրա կալանք էր դրված, իսկ ստուգման ակտով արձանագրված տուգանքը կազմել է մոտ 7.000.000 ՀՀ դրամ։
2007 թվականին ինքն ունեցել է ազատ միջոցներ, որով կարող էր մարել բանկերում ունեցած իր վարկերը` տույժ-տուգանքներով հանդերձ, բայց դրա փոխարեն վերոնշյալ չափով գումար է տվել Մազմանյանին` կազմված ստուգման ակտի դիմաց։ 2009թ. Գագիկ Խաչատրյանը նշանակվել է հարկային տեսչության նախագահ և տեղեկանալով, որ ինքը հանդիսանում է Միրզոյանի բարեկամը, սկսել է հետաքննչական գործողություններ, հարկային վարչությունում իր ընկերության վերաբերյալ նյութեր են նախապատրաստվել և այլն։ Հետաքննչական վարչությունից իրեն կանչել է Վաչիկ Նիկողոսյանը և հորդորել, որ Միրզոյանն իր խնդրով զանգահարի և խնդրի Գ.Խաչատրյանին։ Սակայն Միրզոյանը հրաժարվել է Խաչատրյանին զանգել, որի հետևանքով ներքին պայքար է սկսվել այդ պաշտոնատար անձանց միջև։ Կազմված նյութերն ուղարկվել են քննչական վարչություն, որից հետո իր կազմակերպությունում նոր ստուգում է սկսել։ Զանգել է Հովսեփյանին, տեղեկացրել, որ նրա իրականացրած վերջին ստուգման կապակցությամբ վերստուգում է նշանակվել։ Դրանից հետո Թումանյան 8 հասցե է կանչել եղբորը, գնացել են Հովսեփյանի հետ հանդիպման, թեև եղբայրը Հովսեփյանի հետ կայացած իր խոսակցությանը չի մասնակցել։ Այդ ժամանակ Հովսեփյանը հանգստացրել է իրեն` նշելով, որ վերստուգումն ինչպես բացել են, այնպես էլ կփակեն, անհանգստանալու կարիք չկա, քանի որ Միրզոյանն է իր <<մեջքին>>։ 2010 թվականին <<բացված>> վերստուգումը, իրոք, <<փակվել է>>։ Միրզոյանին պաշտոնանկ անելուց հետո իր երկու կազմակերպությունները սնանկ են ճանաչվել, սակայն ՊԵԿ քննչական վարչությունում նոր գործ է հարուցվել` կանխամտածված սնանկության փաստի առթիվ և այդ գործի շրջանակներում 2013թ. մայիսի սկզբներին հարուցվել է մեկ այլ քրեական գործ, որի շրջանակներում իր գրասենյակ են այցելել քննիչներ` հայտարարելով, որ դատարանի որոշմամբ պետք է այդտեղ խուզարկություն իրականացնեն։
Իր հոր ինքնասպանությունից հետո` 2014թ. հոկտեմբերի 15-ին Մազմանյանն այցելել է իրենց տուն և ահաբեկել իր մորը` ասելով, որ ինքը <<թուղթ ծախող>> է, այդ ժամանակ գտնվում էր կողքի սենյակում և նրանց խոսակցությունը լսել է։ Երկուսուկես տարի ինքը Մազմանյանին դիմել է իրեն օգնելու համար, այն է` որ նա իրեն տրամադրի 850 ԱՄՆ դոլար գումար։ Այդ ընթացքում հարկայինի աշխատողներից տեղեկանում է, որ Արամ Հովսեփյանը նշանակվել է Արմավիրի հարկային տեսչության պետի պաշտոնում։ Երբ գնացել է Հովսեփյանի մոտ, վերջինս զարմանքով հետաքրքրվել է, թե ինչ ունի դժգոհելու, ուրիշները կռիվ են անում, որ հարկերը շատ են, իսկ ինքը հակառակը՝ որ դրանք քիչ են։ Նշեց, որ ընդունում է, որ խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերի հարկեր վճարելուց` խեղաթյուրելով հաշիվները, սակայն պատրաստակամ է դրա համար քրեական պատասխանատվություն կրել>>։
Մեղադրողի հարցերին պատասխանելիս՝ հայտնել է, որ <<…<<Ալբենիս>> ՍՊ ընկերության հիմնադիրն ու հաշվապահն հանդիսացել է ինքը, այն հիմնադրել էր 2000 թվականին, լուծարել է 2001-2002թթ., լուծարել է Գագիկ Մազմանյանը։ Նշել է, որ շինարարական լիցենզիան, որպես կանոն, տրվում է երեք տարի ժամկետով, ուստի Հայաստանում գործող <<տենդենցի>> համաձայն, ցանկալի չէր շինարարական տենդերներին մասնակցել նույն՝ <<Ալբենիս>> կազմակերպությունով, քանի որ <<տենդերը>> վերստին հաղթելն անհարկի կասկածի տեղիք էր տալու։ Այդ պատճառով քանի դեռ Մազմանյանն աշխատում էր Սպանդարյանի հարկայինում, որոշել է լուծարել արդեն երեք տարի գործող իր այդ ընկերությունը, այդ առաջարկով դիմել է Մազմանյանին, ով դրական պատասխան է տվել։ <<Ալբենիս>> ՍՊ ընկերությունը զբաղվում էր շինարարական գործունեությամբ, ապրանքների մեծածախ վաճառքով և մատակարարմամբ։ Թեև բնակելի շենքերի կառուցմամբ չի զբաղվել, սակայն անցկացրել է ջրագծեր, տանիքների, շքամուտքերի վերանորոգում, բազալտի եզրաքարերի վերանորոգում։ Նոր, <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը հիմնել է 2005 թվականին, որի տնօրենը և հաշվապահը հանդիսացել է ինքը։ Եղել են դեպքեր, երբ եղբորը՝ Վահրամ Աբրահամյանին տվել է լիազորագիր՝ աշխատանքները կազմակերպելու նպատակով, իր բացակայության դեպքում վերջինս ստուգել և ստորագրել է հաշիվ-ապրանքագրերը, սակայն դա կրել է տեխնիկական բնույթ։ Եղբայրը հսկողություն է իրականացրել միայն Միրզոյանին պատկանող քարհանքի բազալտի չափերը ճիշտ որոշելու և ժամանակին հաշվարկ կատարելու նկատմամբ, ֆինանսական և մյուս հարցերով զբաղվել է ինքը։ Եղբայրը որևէ պայմանագիր չի ստորագրել, բացի մի քանի հաշիվ-ապրանքագրերից, այն էլ՝ իր կողմից տրված լիազորագրի հիման վրա։ Ինչ վերաբերում է ընկերության գործունեության փաստաթղթավորմանը, ապա տվյալ հարցը մշտապես մնացել է բաց, ուստի հարկային վերոնշյալ աշխատակիցներին կաշառք է տվել այն բանի համար, որ շրջանառության փաստաթղթավորման հարցում խնդիրներ չծագեն։
Գ.Մազմանյանի հեռախոսահամարների վճարումները կատարել է 2001թ. կամ 2002թ.-ից մինչև 2011-2012թթ. սկիզբը։ Քանի որ չի հասցրել վճարումներ կատարելու համար անձամբ <<Արմենտել>> գնալ, իր փոխարեն գնացել է եղբայրը՝ Վահրամ Աբրահամյանը, ով <<Արմենտելում>> Լիլիթ անունով ծանոթ ուներ։ Եղբայրն ամսեկան ցուցակն ուղարկել է իրեն, ցուցակում են եղել ինչպես իրենց ընտանիքի անդամների՝ եղբոր, հարսի, հոր, քրոջորդու և այլոց, այնպես էլ Գագիկ Մազմանյանի հեռախոսահամարները։ Վերջինիս հեռախոսավարձն ամսական կտրվածքով կազմել է 80.000-ից մինչև 300.000 ՀՀ դրամ։ Միայն 2011-2012թթ. է դադարեցրել վճարել Մազմանյանի հեռախոսահամարի վճարները՝ նրան նախապես տեղեկացնելով, որ հայտնվել է ֆինանսական ծանր վիճակում, այլևս ի վիճակի նրա հեռախոսավարձը վճարել։
Նշել է, որ 2007թ. թեև իր մոտ ստուգում է իրականացվել, սակայն հարկայինի աշխատակիցները իր մոտ որևէ հաշվապահական փաստաթուղթ չեն ուսումնասիրել, հանձնարարագրերի տակ ստորագրել է, որից հետո նրանք հեռացել են, իսկ երկու օր անց ստուգման ակտը բերվել և հանձնվել է իրեն։ Պնդեց, որ իր կազմակերպությունում իրական ստուգում երբևէ չի կատարվել, իսկ հաշվետվությունները ներկայացրել է հարկայինի տեղեկատվական բազայից ստացված տեղեկության հիման վրա։ 2011-2013թթ. էլեկտրոնային հաշվարկներով չի աշխատել։ Ակտերը կազմվել են, հարկային դաշտի հետ պարտք ու պահանջը մարվել է Անդրանիկ Միրզոյանի անվան օգտագործմամբ, սակայն ոչ միայն այդ կերպ։ Եթե հարկայինի վերոնշյալ աշխատակիցներին որպես կաշառք գումարներ չտրամադրեր, ստուգման յուրաքանչյուր ակտի մեջ կարձանագրվեր մոտ 600.000 ԱՄՆ դոլարի խախտում։
Նշել է, որ շահագործել է 091-010300, իսկ եղբայրը՝ 093-303300 հեռախոսահամարները։ Հեռախոսավարձերն եղբայրը վճարել է իրենից ստացած գումարների հաշվին։ Նշեց, որ իր իմանալով՝ համակարգում ֆիքսվում է վճարողի անուն-ազգանունը, երևում է, որ վճարումները կատարել է եղբայրը, եղել է ամիս, որ Մազմանյանի հեռախոսահամարն ավելի շուտ է վճարել, քան իր ընտանիքի անդամներինը։ Ամսեկան ընդհանուր վճարը ճշտելու նպատակով զանգել են <<Արմենտելի>> աշխատակցուհի Լիլիթին, վերջինս ասել է դրա չափը, որում ընդգրկված է եղել նաև Գագիկի հեռախոսահամարը։ Նշեց, որ տեսուչներ Պատվականը և Բագրատը տեղյակ էին, որ ստուգման ակտերի համար Մազմանյանի և Հովսեփյանի հետ ինքը պայմանավորվածություններ ուներ, թեև նրանց տեսել է մեկ անգամ՝ իր կազմակերպությունում 2007թվականին իրականացվող ստուգման ժամանակ>>։
Պաշտպանական կողմի հարցերին պատասխանելիս՝ նշել է, որ <<…Գագիկ Մազմանյանն իր եղբորը տեսել է երկու անգամ, առաջին անգամ՝ Երևանի քաղաքապետարանում, երկրորդ անգամ՝ իր ծննդյան առիթի ժամանակ։ Վերջիններս միմյանց հետ որևէ առնչություն, այդ թվում՝ գումարային պարտք ու պահանջ չեն ունեցել։ 2007թ. և 2008թ. տրված կաշառքի գումարները վճարել է գլխավորապես իր ղեկավարած կազմակերպության գործունեության ընթացքում ծագած շահույթի հաշվին /հոր ընկերոջից որպես պարտք վերցրած 2.000.000 ՀՀ դրամի վերապահմամբ/։ Այդ գումարները ևս կանխիկացրել էր իր ղեկավարած ընկերության բանկային հաշվեհամարներից, բանկից կանխիկացումների վերաբերյալ բոլոր փաստաթղթերը գտնվել են իր մոտ, սակայն դրանք ներկայումս չեն պահպանվել։
Նշել է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության շուրջ ստեղծված իրավիճակը ծագել է այն պատճառով, որ շրջանառությունը պատշաճ կարգով չի փաստաթղթավորել, իսկ Անդրանիկ Միրզոյանին պատկանող քարհանքից ձեռքբերումները իրականացրել է առանց փաստաթղթային ձևակերպման։ Հայտնել է, որ Մազմանյանի և իր հարաբերությունները կրել են ընկերական բնույթ, դրանից ելնելով՝ նրա հեռախոսի վճարումները կատարել է մինչև 2012թվականը, նույնիսկ՝ 2004 - 2007թթ., երբ Մազմանյանը հարկային ոչ մի հիմնարկում և առհասարակ ոչ մի պետական մարմիններում չի աշխատել։ Ի հավաստում ընկերական հարաբերությունների առկայության՝ նշել է, որ նույնիսկ Մազմանյանի դստեր հարսանիքին չմասնակցելու պայմաններում նրան որպես հարսանեկան նվեր փոխանցել է 1.000.000 ՀՀ դրամ գումար։
Պնդել է, որ 2007-2008թթ. նշանակված ստուգումների ժամանակ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում առկա հսկայածավալ խախտումները չարձանագրելու համար 2007թ. նոյեմբերին Գագիկ Մազմանյանին Հովսեփյանի միջոցով որպես կաշառք տվել է 30.000/20.000+10.000/ ԱՄՆ դոլար, իսկ 2008 թվականին Արամ Հովսեփյանին որպես կաշառք տվել է 40.000 /30.000+10.000/ ԱՄՆ դոլար գումարներ։ Պաշտպանի հարցերին պատասխանելիս հստակեցրեց, որ 2007թ. Գագիկ Մազմանյանին Հովսեփյանի միջոցով տված 30.000 ԱՄՆ դոլարից 20.000-ը տվել է մինչև ստուգման ակտ կազմելը, իսկ 10.000 ԱՄՆ դոլարը Ա.Հովսեփյանի կողմից ստուգման ակտի օրինակն իր գրասենյակ բերելու և իրեն հանձնելու օրը։ 2008թ. Հովսեփյանին Թումանյան 8 հասցեում գործող իր գրասենյակում 30.000 ԱՄՆ դոլար է տվել նախքան ակտ կազմելը, իսկ երկու օր անց Հովսեփյանը դարձյալ եկել է իր գրասենյակ, ասել, որ անհրաժեշտ է ավելացնել 10.000 ԱՄՆ դոլար, ինչին համաձայնել է։ Դրանից մի քանի օր անց Արամը վերստին եկել է իր գրասենյակ, ստացել է 10.000 ԱՄՆ դոլար գումարը, հանձնել ստուգման ակտը և հեռացել։
Նշել է նաև, որ Մազմանյանից ստացել է ընդհանուր 860 ԱՄՆ դոլար գումար, որից 200 ԱՄՆ դոլարը 2008թ. Գագիկը կամավոր բերել է իրենց տուն՝ որպես հոր մահվան կապակցությամբ ցավակցություն, իսկ մնացած 660 ԱՄՆ դոլարը տվել է երկու կամ երեք մասով։ Նշել է, որ այդ ժամանակ էլ գումարի կարիք չուներ, Մազմանյանից, ինչպես նաև Հովսեփյանից գումարներ էր խնդրում նրանց հետ հանդիպելու առիթ ստեղծելու նպատակով։ Նշել է նաև, որ ո՛չ Արամի, ո՛չ էլ Գագիկի նկատմամբ թշնամություն չունի, ու ոչ էլ Արամի կողմից իրեն կոպտելով է պայմանավորված այն, որ նա ներկայումս հայտնվել է ամբաստանյալի աթոռին։ Մինչև հոր ինքնասպանությունը, նույնիսկ դրանից հետո որևէ պահանջ, այդ թվում` գումարային, ո՛չ Հովսեփյանին և ոչ էլ Մազմանյանին չի ներկայացրել։
Հայտնել է նաև, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության գործունեություն վերաբերյալ կազմված դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության հետևությունների հետ համաձայն է, որևէ խնդիր չի տեսնում, իսկ ընկերության գործունեության ընթացքում անապրանք որևէ գործարք չի կնքել։ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը հաշվեկշիռ չի ունեցել, ընկերության գործունեության համար անհրաժեշտ տեխնիկան հայթայթել է՝ այն վարձակալելով և համապատասխան պայմանագրեր կնքվելով, սակայն այդ փաստաթղթերը չեն պահպանվել։ Պնդել է, որ բանկերի նկատմամբ վստահություն չի ունեցել, ուստի երբ գումարները փոխանցվել են իր ղեկավարած ընկերության հաշվեհամարներին, գնալով բանկ՝ դրանք անմիջապես կանխիկացրել է։ Այդպիսի կանխիկացումներ եղել են նաև օրվա մեջ մի քանի անգամ>>։
Սույն գործով ամբաստանյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռուզաննա Աբրահամյանից հաղորդում ընդունելու արձանագրությամբ, համաձայն որի` <<…2015թ. հունվարի 23-ին Ռ.Աբրահամյանը, ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում նախազգուշացվելով սուտ մատնության համար քրեական պատասխանատվության մասին, նշել է, որ 2006թ. սկսած <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հարկային հաշվետվություններում նշել է ձեռքբերումների վերաբերյալ կեղծ նաև ուռճացված տվյալներ, որի մասին հարկային տեսչությունում քաջ տեղյակ էին, քանի որ բազմիցս իրեն են ուղարկել կամերալ ուսումնասիրությունների մասին արձանագրություններ` առաջարկելով ներկայացնել հիմնավորումներ, սակայն Անդրանիկ Միրզոյանի հովանավորության շնորհիվ ստուգումներ չեն նշանակվել։ ՀՀ ԿԱ ՀԾ պետի հրամանագրով նշանակվել է հարկային ստուգում 2006թ. հունվարի 1-ից առ 2007թ. նոյեմբերի 22-ին վերաբերող ժամանակահատվածի համար, ստուգման ակտով արձանագրվել է լրացուցիչ 3.245.000 ՀՀ դրամի պարտավորություն, իսկ անհիմն դեբետագրումները չարձանագրելու համար ՀՀ ԿԱ ՊԾ օպերատիվ հետախուզական վարչության պետի տեղակալ Գագիկ Մազմանյանը իրենից պահանջել է 30.000 ԱՄՆ դոլար` խնդրելով այդ մասին Ա.Միրզոյանին չասել։ Մազմանյանի առաջարկով ստուգման ակտը ստանալուն պես այդ գումարը հանձնել է Արամ Հովսեփյանին։
Երկրորդ անգամ ստուգում նշանակվել է ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ նախագահի հանձնարարագրով 2007թ. հունվարի 1-ից 2008թ. դեկտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածի համար, ստուգման ակտով արձանագրվել է լրացուցիչ 6.071.200 ՀՀ դրամի պարտավորություն, իսկ անհիմն դեբետագրումը չարձանագրելու համար Արամ Հովսեփյանը պահանջել և ստուգումից առաջ իր գրասենյակում իրենից ստացել է 30.000 ԱՄՆ դոլար։ Նա նաև նշել է, որ 10.000 ԱՄՆ դոլար էլ է պետք ավելացնել` պատճառաբանելով, որ նրանց մոտ պետ է փոխվել։ Ամանորից 2 օր առաջ Ա.Հովսեփյանը նորից եկել է իր գրասենյակ, հանձնել է ստուգման ակտը և իր գրասենյակում ստացել է նաև այդ 10.000 ԱՄՆ դոլարը>>։
Լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության 2015թ. մարտի 6-ի թիվ 15-0271 եզրակացությամբ, համաձայն որի` <<…փորձաքննության իրականացման նպատակով /իրականացվել է փորձագիտական կենտրոնում և ՀՀ ԱԱԾ քննչական վարչությունում/ փորձագետներին են ներկայացվել` քրեական գործի նյութերը, <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հարկային գործը, այդ ընկերության համար հաշվառման վայրի հարկային տեսչության կողմից ըստ հարկատեսակների և վճարների վարվող անձնական հաշվի քարտերը, այդ ընկերության բանկերում պահվող հաշվարկային հաշիվների դրամական միջոցների շարժերը արտացոլող հաշվի քաղվածքները, այդ ընկերության ծավալած ձեռնարկատիրական գործունեության վերաբերյալ ՀՀ ՖՆ տեղեկատվական համակարգում առկա տվյալները, <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում պահպանված անալիտիկ և սինթետիկ հաշվառման փաստաթղթերը։
Վերոնշյալ փորձագիտական եզրակացության համաձայն` ըստ ՀՀ ֆինանսների նախարարության տեղեկատվական համակարգի տվյալների` <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության իրացման շրջանառությունը` մինչև սնանկ ճանաչվելը, կազմել է ընդամենը` 4.255.416.000 /2008 թվականին` 1.653.893.000+2009 թվականին` 2.404.130.000+2010 թվականին` 197.393.000/ դրամ, իսկ ձեռք բերումները կամ համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերը` ըստ ճշգրտված շահութահարկի հաշվարկների` 64.942.000 /2008 թվականին`19.734.000+2009 թվականին` 44.864.000+2010 թվականին`344.000/ դրամ։
2006 թվականից մինչև սնանկ ճանաչվելը ընկած ժամանակաշրջանում <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության իրականացրած գործարքները փաստաթղթավորվել են <<Հաշվապահական հաշվառման մասին>> ՀՀ օրենքի 14-րդ հոդվածի, 1-ին կետի, 15-րդ հոդվածի 1-ին և 13-րդ հոդվածի 2-րդ կետի պահանջների խախտմամբ, իսկ իրականացված գործարքներից առաջացող հարկերի հաշվառումը և հարկերի համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, կոնկրետ դեպքում` ԱԱՀ-ի և շահութահարկի հաշվարկներում, արտացոլվել և <<Շահութահարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 7-րդ և 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, ինչպես նաև <<ԱԱՀ-ի մասին>> ՀՀ օրենքի 6-րդ, 8-րդ, 20-րդ և 23-րդ պահանջների խախտմամբ, ստացել են հաշվապահական ձևակերպումներ, որոնք զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից ուղղված էին պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկի և ԱԱՀ-ի գումարների նվազեցմանը։
Սույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից դիտվում է, որ ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ ՕՀՎ 6-րդ բաժնի օպերլիազորների կողմից ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ-ի պետի` 08.11.2007 թվականի թիվ 1034650 հանձնարարագրի համաձայն, <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում, բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգմամբ` ընկերության կողմից 2006 թվականի հաշվետու տարվա ու 01.10.2006 թվականից մինչև 30.09.2007թ. ընկած ժամանակաշրջանի համար կազմած ու հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն ներկայացրած` շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, հիշյալ հարկերի հաշվարկման համար ցույց տրված ելակետային տվյալները եթե ստուգողները համադրեին ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ-ի /ներկայումս ՀՀ ՊԵԿ/ տեղեկատվական համակարգում գտնվող ստուգվող ժամանակաշրջանին վերաբերվող նույնաբովանդակ տվյալների հետ, ապա 22.07.2011թ. ամսաթվով կազմված թիվ 1034650 ստուգման ակտով արձանագրված դրվագներով պարտավոր էին արձանագրել 299.342.944 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ /շահութահարկ` 24.289.840+եկամտահարկ` 16.390.104+ԱԱՀ` 258.663.000/, որը ստուգման ակտում չի արձանագրվել, որի հետևանքով 299.342.944 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկերը, որպես պետական բյուջե վճարման ենթակա գումար, չեն արձանագրվել ընկերության հաշվառման վայրի ըստ հարկատեսակների վարվող անձնական հաշվի քարտերում։ Բացի այդ, ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ ՕՀՎ աշխատակիցների կողմից ընկերությունում իրականացված ստուգմամբ` 299.342.944 դրամ գումարի լրացուցիչ հարկերն ի հայտ չբերելու հետևանքով նշված հարկատեսակների, անձնական հաշվի քարտերում չեն գրանցվել այդ հարկատեսակներից բխող տույժերն ու տուգանքները, որոնք կազմում են ընդամենը` 343.496.021 /տույժեր` 163.890.255+տուգանքներ`179.605.766/ դրամ, որը և լրացուցիչ հարկերի հետ միասին, ընդամենը կազմում են` 642.838.963 [հարկեր` 299.342.944 /շահութահարկ` 24.289.840+եկամտահարկ` 16.390.104+ԱԱՀ` 258.633.000/+տույժեր` 16.3890.255+տուգանքներ`179.605.766/ դրամ։ Վերոնշյալը զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման, ինչպես նաև տնտեսագիտական տեսանկյունից նշանակում է, որ ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ ՕՀՎ 6-րդ բաժնի աշխատակիցների կողմից <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում իրականացված ստուգման արդյունքում` տույժերով և տուգանքներով հանդերձ` 642.838.963 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկային պարտավորությունների ի հայտ չբերելու հետևանքով պետական բյուջեի նկատմամբ մինչև սնանկ ճանաչվելը /17.06.2013թ. դրությամբ/ հարկային պարտավորությունների գծով ընկերության ունեցած կրեդիտորական պարտքերի չափը նվազեցվել է` 642.838.963 դրամ գումարի , այդ թվում` հարկերի ապառքի գծով` 299.342.944 դրամ գումարի չափով։
ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ ՕՀՎ 6-րդ բաժնի աշխատակիցների կողմից 08.11.2007թ. դրությամբ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում ի հայտ չբերված հարկային պարտավորությունները սույն փորձաքննությամբ ճշգրտված տվյալներով անուղղակի եղանակով կատարված հաշվարկներով տույժերով և տուգանքներով հանդերձ, մինչև սնանկ ճանաչվելը կկազմեր` 642.838.963 դրամ /24.289.840+եկամտահարկ` 16.390.104+ԱԱՀ` 25.866.300+տույժեր` 163.890.255+տուգանքներ` 179.605.766/։ Ինչ վերաբերում է նշված հարկային պարտավորությունների առաջացման ժամանակաշրջանին, ապա պետք է նշել, որ շահութահարկը և եկամտահարկը հաշվարկվել են 2006թ. հաշվետու տարվա կտրվածքով, իսկ ԱԱՀ-ի գծով լրացուցիչ հարկերը` 2006թ.-ի 4-րդ եռամսյակի և 2007թ-ի հունվար ամսից մինչև 2007թ-ի սեպտեմբեր ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանի ամիսների կտրվածքով։ Միաժամանակ, շահութահարկը հաշվարկվել է հաշվետու տարվա կտրվածքով, իսկ ԱԱՀ-ի գումարները` ըստ ամիսների։
Սույն փորձաքննությամբ` զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման, ինչպես նաև տնտեսագիտական տեսանկյունից դիտվում է, որ ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ ՕՀՎ 6-րդ բաժնի օպերլիազորների կողմից ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ պետի` 08.11.2007թ. թիվ 1034650 հանձնարարագրի համաձայն, <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգման արդյունքում 22.11.2007թ. ամսաթվով կազմված թիվ 1034650 ստուգման ակտով տույժ և տուգանքներով հանդերձ արձանագրվել է 3.605.500 դրամ /ԱԱՀ` 1652800+տույժեր` 761100+տուգանքներ` 1191600/ գումարի չափով լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ միայն ԱԱՀ-ի գծով, այնինչ եթե ստուգողները ստուգվող ժամանակաշրջանի շահութահարկի և ԱԱՀ-ի համար <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության կողմից հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն ներկայացրած տարեկան շահութահարկի ու ըստ ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում առկա հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող ելակետային տվյալները համադրեին ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ տեղեկատվական համակարգի տվյալների հետ, ի հայտ կբերվեին շահութահարկի և ԱԱՀ-ի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում /հաշվարկներում/, <<Շահութահարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի և 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի ու <<ԱԱՀ-ի մասին>> ՀՀ օրենքի 6-րդ, 8-րդ, 20-րդ և 23-րդ հոդվածների պահանջների խախտմամբ ոչ ճիշտ, այսինքն` զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից աղավաղված տվյալներ մտցնելու փաստեր, որի արդյունքում էլ ստուգման ակտում կարձանագրվեր ոչ թե 1.652.800 դրամի, այլ 299.342.944 դրամ գումարի լրացուցիչ հարկեր։ Սա զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ստուգմամբ` 299.342.944 դրամ գումարի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններն ի հայտ չբերելու հետևանքով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության կողմից մինչև սնանկ ճանաչվելը տարբեր հարկատեսակների ու վճարների գծով պետական բյուջեի նկատմամբ ունեցած կրեդիտորական պարտքերը նշված գումարի չափով պակաս է ցույց տրվել հարկերի ու վճարների անձնական հաշվի քարտերում։
Սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ ՕՀՎ 6-րդ բաժնի օպերլիազորների կողմից` 22.07.2011թ. ամսաթվով կազմված թիվ 1034650 ստուգման ակտով արձանագրված լրացուցիչ հարկային պարտավորությունների հաշվարկումը չի բխում ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից, քանի որ դրանք ամբողջ ծավալով և ճիշտ մեթոդով չեն հաշվարկվել։
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի ՕՀՎ 6-րդ բաժնի օպերլիազորների կողմից ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի նախագահի` 19.12.2008թ.-ի թիվ 1001538 հանձնարարագրի համաձայն` <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության և հարկային մարմնի կողմից վերահսկվող ՀՀ օրենսդրության առանձին պահանջների կատարման ճշտության ստուգմամբ ընկերության կողմից` 2007 հաշվետու տարվա ու 01.10.2007թ.-ից մինչև 30.09.2008թ.-ն ընկած ժամանակաշրջանի համար կազմված ու հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն ներկայացրած շահութահարկի և ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, հիշյալ հարկերի հաշվարկման համար ցույց տրված ելակետային տվյալները, եթե ստուգողները համադրեին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի տեղեկատվական համակարգում գտնվող նույն` ստուգվող ժամանակաշրջանին վերաբերվող նույնաբովանդակ տվյալների հետ, ապա 30.12.2008թ.-ի ամսաթվով կազմված թիվ 1001538 ստուգման ակտում արձանագրված դրվագներով պարտավոր էին հաշվարկելու 330.267.824 դրամի /շահութահարկ`52.332.640+ եկամտահարկ` 33.667.584+ԱԱՀ` 244.267.600/ գումարի չափով լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, որը ստուգման ակտում չի արձանագրվել , որի հետևանքով 330.267.824 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկերը չեն արձանագրվել ընկերության հաշվառման վայրի ըստ հարկատեսակների վարվող անձնական հաշվի քարտերում՝ որպես պետական բյուջե վճարման ենթակա գումար։ Բացի այդ, ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ-ի ՕՀՎ աշխատակիցների կողմից ընկերությունում իրականացված ստուգմամբ` 330.267.824 դրամ գումարի լրացուցիչ հարկերն ի հայտ չբերելու հետևանքով նշված հարկատեսակների անձնական հաշվի քարտերում չեն գրանցվել այդ հարկատեսակներից բխող տույժերն ու տուգանքները, որոնք կազմում են ընդամենը` 378.880.196 դրամ /տույժեր` 180.821.633+ տուգանքներ` 198.058.563/, որը և լրացուցիչ հարկերի հետ միասին ընդամենը կազմում են` 709.148.020 /հարկեր` 330.267.824 /շահութահարկ`52.332.640 +եկամտահարկ` 33.667.584+ ԱԱՀ` 244.267.600/+տույժեր` 180.821.633 + տուգանքներ`198.058.563// դրամ։ Սա զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման, ինչպես նաև տնտեսագիտական տեսանկյունից նշանակում է, որ ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ ՕՀՎ 6-րդ բաժնի աշխատակիցների կողմից <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում իրականացված ստուգման արդյունքում` տույժերով և տուգանքներով հանդերձ` 709.148.020 դրամ գումարի չափով լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ ի հայտ չբերելու հետևանքով ընկերության մինչև սնանկ ճանաչվելը պետական բյուջեի նկատմամբ հարկային պարտավորությունների գծով ունեցած կրեդիտորական պարտքերի չափը նվազեցվել է` 709.148.020 դրամ գումարի, այդ թվում` հարկերի ապառքի գծով` 330.267.824 դրամ գումարի չափով։
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի ՕՀՎ 6-րդ բաժնի աշխատակիցների կողմից 19.12.2008թ-ի դրությամբ, <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում ի հայտ չբերված հարկային պարտավորությունները սույն փորձաքննությամբ` ճշգրտված տվյալներով անուղղակի եղանակով կատարված հաշվարկներով` տույժերով և տուգանքներով հանդերձ, մինչև սնանկ ճանաչվելը կկազմեր` 709.148.020 հարկեր` 330.267.824 /շահութահարկ` 52.332.640+ եկամտահարկ`33.667.584+ԱԱՀ` 244.267.600/+տույժեր` 180.821.633+տուգանքներ` 198.058.563/ դրամ։ Ինչ վերաբերվում է նշված հարկային պարտավորությունների առաջացման ժամանակաշրջանին, ապա շահութահարկը և եկամտահարկը հաշվարկվել է 2007թ. հաշվետու տարվա կտրվածքով, իսկ ԱԱՀ-ի գծով լրացուցիչ հարկերը հաշվարկվել են` 2007թ-ի հոկտեմբեր ամսից մինչև 2008թ. սեպտեմբեր ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանի ամիսների կտրվածքով։ Միաժամանակ, շահութահարկը հաշվարկվել է հաշվետու տարվա կտրվածքով, իսկ ԱԱՀ-ի գումարները` ըստ ամիսների։
ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի ՕՀՎ 6-րդ վարչության աշխատակիցների կողմից` 30.12.2008թ.-ի ամսաթվով կազմված թիվ 1001538 ստուգման ակտով շահութահարկի և ԱԱՀ-ի գծով` տույժ և տուգանքներով հանդերձ արձանագրվել է ընդամենը` 6.071.200 դրամ գումարի չափով /հարկեր` 2.386.300 /շահութահարկ` 499.000 + ԱԱՀ` 1.887.300/ + տույժեր` 1.082.500 +տուգանքներ` 2.602.400/ լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ, այնինչ եթե ստուգողները ստուգվող ժամանակաշրջանի շահութահարկի և ԱԱՀ-ի համար <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության կողմից հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն ներկայացրած տարեկան շահութահարկի և ըստ ամիսների ԱԱՀ-ի հաշվարկներում հիշյալ հարկերի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող ելակետային տվյալները համադրեին ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի տեղեկատվական համակարգի տվյալների հետ, ապա ի հայտ կբերեին շահութահարկի և ԱԱՀ-ի հաշվարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, այսինքն` շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, <<Շահութահարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի և նույն օրենքի 10-րդ հոդվածի 1-ին կետի, ինչպես նաև <<ԱԱՀ-ի մասին>> ՀՀ օրենքի 6-րդ, 8-րդ, 20-րդ և 23-րդ հոդվածների պահանջների խախտմամբ ոչ ճիշտ, այսինքն` հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից` աղավաղված տվյալներ մտցնելու փաստեր, որի արդյունքում ստուգման ակտում կարձանագրվեր ոչ թե 2.386.300 դրամի, այլ 330.267.824 դրամ գումարի լրացուցիչ հարկեր։ Դա զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից նշանակում է, որ ստուգմամբ` 330.267.824 դրամ գումարի լրացուցիչ հարկային պարտավորություններ ի հայտ չբերելու հետևանքով մինչև սնանկ ճանաչվելը <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության պետական բյուջեի նկատմամբ տարբեր հարկատեսակների ու վճարների գծով ունեցած կրեդիտորական պարտքերը նշված գումարի չափով հարկերի ու վճարների անձնական հաշվի քարտերում պակաս են ցույց տրվել։
Սույն փորձաքննությամբ դիտվում է, որ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ-ի ՕՀՎ 6-րդ բաժնի աշխատակիցների կողմից 30.12.2008թ. ամսաթվով կազմված թիվ 1001538 ստուգման ակտով արձանագրված լրացուցիչ հարկային պարտավորությունների հաշվարկը չի բխում ՀՀ հարկային օրենսդրության պահանջներից, քանի որ դրանք ամբողջ ծավալով և ճիշտ մեթոդով չեն հաշվարկվել։
<<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը 2008 թվականից մինչև 16.08.2011թ. ընկած ժամանակաշրջանների իրացման շրջանառությունները և ձեռքբերումները, մինչև ճշգրտված հաշվարկ-հաշվետվությունները ներկայացնելն, այսինքն` չճշգրտված շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ճիշտ չեն ցույց տվել։ Այսպես` <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության կողմից 2008 թվականի հոկտեմբեր ամսից մինչև 2010թ. հունվար ամիսը ներառյալ ընկած ժամանակաշրջանում իրականացրած գործարքներից առաջացած ԱԱՀ-ով հարկվող շրջանառությունը, ըստ նախաձեռնողի կողմից սույն փորձաքննությանը ներկայացված ՀՀ ՊԵԿ տեղեկատվական համակարգի տվյալների, առանց ԱԱՀ-ի գումարների կազմում է` 3.260.207.000 դրամ, այնինչ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը տվյալ ժամանակաշրջանի համար կազմած ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած չճշգրտված ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ցույց է տվել` 2.772.915.000 դրամ, այսինքն` 487.292.000 /3.260.207.000 – 2.772.915.000/ դրամ գումարի չափով պակաս։ Ինչ վերաբերում է ձեռքբերումներին, ապա ընկերությունը, համաձայն տեղեկատվական բազայի տվյալների, փաստաթղթային առումով ՀՀ տարածքում ձեռքբերումների գծով` ԱԱՀ-ի դեբետային արժեք չի ունեցել, հետևաբար և ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման գումարի, նույնպես` զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից չի ունեցել։ Մինչդեռ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը ստուգվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով ըստ ամիսների կազմված ու հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն ներկայացրած ԱԱՀ-ի չճշգրտված հաշվարկներում, որպես դեբետային արժեք, ցույց է տվել` 2.699.323.000 դրամ, իսկ որպես ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա ԱԱՀ-ի դեբետ` 539.864.600 դրամ։ Վերոնշյալից երևում է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը չճշգրտված ԱԱՀ-ի հաշվարկներում իրացման շրջանառությունը պակաս ցույց տալու հետևանքով պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ն պակաս է հաշվարկել և ցույց տվել չճշգրտված ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, ընդամենը 97.458.400 /487.292.000 x 20%/ դրամ գումարի չափով, իսկ ՀՀ տարածքում ձեռքբերումները` չճշգրտված ԱԱՀ-ի հաշվարկներում ավել ցույց տալու հետևանքով պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարները նվազեցրել է` 539.864.600 /2.699.323.000 20%/ դրամ գումարի չափով, որի հետևանքով էլ չճշգրտված ԱԱՀ-ի հաշվարկներով պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի գումարը հետազոտվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով նվազեցվել է ընդամենը` 637.323.000 դրամ գումարի չափով /ԱԱՀ-ի կրեդիտային շրջանառությունը պակաս ցույց տալու հետևանքով` 97.458.400+ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա ԱԱՀ-ի դեբետն ավել ցույց տալու հետևանքով` 539.864.600/։
Միաժամանակ պետք է նշել, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը, 2008-2010թթ. հաշվետու տարիների համար կազմած ու ընկերության հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած շահութահարկի չճշգրտված հաշվարկներում, նշված տարիներին ծավալած ձեռնարկատիրական գործունեությունից ստացած համախառն եկամուտը` ՀՀ ՊԵԿ տեղեկատվական համակարգի տվյալների համեմատ, պակաս է ցույց տվել ընդամենը` 828.856.000 դրամ գումարի չափով։
Ինչ վերաբերում է ձեռքբերումների գծով առաջացող համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա գումարներին, ապա <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը 2008-2010թթ. հաշվետու տարիների համար կազմած ու հաշվառման վայրի ՀՏ-ին ներկայացրած չճշգրտված հաշվարկներում, նշված տարիներին ծավալած ձեռնարկատիրական գործունեությունից ստացված համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերը փաստաթղթային հիմնավորման տեսանկյունից, ՀՀ ՊԵԿ տեղեկատվական համակարգի տվյալների համեմատ, ավել է ցույց տվել` 3.309.809.000 դրամ գումարի չափով։
Վերոգրյալից երևում է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունները մինչև ճշգրտված հաշվարկ-հաշվետվություններ ներկայացնելը զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից, փաստաթղթային առումով կկազմեր` շահութահարկի գծով` 827.733.000 [պակաս հաշվարկված շահութահարկի բազա` 4.138.665.000 /համախառն եկամուտը պակաս ցույց տալու հետևանքով` 828.856.000 + համախառն եկամտից նվազեցման ենթակա ծախսերն ավել ցույց տալու հետևանքով` 3.309.809.000/ x 20%] դրամ, իսկ անուղղակի եղանակով կատարված հաշվարկներով` 415.174.252 [անուղղակի եղանակով հաշվարկված շահութահարկ` 143.069.400 /2008թ` 57415680 + 2009թ` 79.763.040 + 2010թ` 5.890.680/ + անուղղակի եղանակով հաշվարկված եկամտահարկ` 272.104.852 /2008թ` 39.172.548 + 2009թ` 215.599.648 + 2010թ` 17.332.656// դրամ։
Միաժամանակ պետք է նշել, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունները մինչև ԱԱՀ-ի գծով ճշգրտված հաշվարկներ ներկայացնելը զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից` փաստաթղթային առումով 2008թ հոկտեմբեր ամսից մինչև 2009թ-ի նոյեմբեր ամիսն ընկած ժամանակաշրջանի կտրվածքով կկազմի ընդամենը` 637.323.000 դրամ /ԱԱՀ-ի կրեդիտային շրջանառությունը պակաս ցույց տալու հետևանքով` 97.458.400+ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա ԱԱՀ-ի դեբետը ավել ցույց տալու հետևանքով` 539.864.600/, որը անուղղակի եղանակով հաշվարկված շահութահարկի ու եկամտահարկի հետ միասին կկազմի ընդամենը` 1.052.497.252 /անուղղակի եղանակով հաշվարկված շահութահարկ և եկամտահարկ` 415.174.252+ԱԱՀ` 637.323.000/ դրամ։
<<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հարկային պարտավորությունները ԱԱՀ-ի գծով մինչև ճշգրտված հաշվարկներ ներկայացնելը` զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից` փաստաթղթային առումով, 2008թ հոկտեմբեր ամսից մինչև 2009թ-ի նոյեմբեր ամիսն ընկած ժամանակաշրջանի կտրվածքով կկազմի ընդամենը` 637.323.000 դրամ /ԱԱՀ-ի կրեդիտային շրջանառությունը պակաս ցույց տալու հետևանքով` 97.458.400 + ԱԱՀ-ի կրեդիտից նվազեցման ենթակա ԱԱՀ-ի դեբետը ավել ցույց տալու հետևանքով`539.864.600/, որը ուղղակի եղանակով հաշվարկված` 827.733.000 դրամ գումարի շահութահարկի հետ միասին կկազմի ընդամենը` 1.465.056.000 դրամ /ուղղակի եղանակով հաշվարկված շահութահարկ` 827.733.000 + ԱԱՀ` 637.323.000/։
Նույն փորձաքննությամբ զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից, դիտվել է, որ թիվ 1000781 հանձնարարագրով բացված ստուգումների ընթացքում Ռուզաննա Աբրահամյանի անվամբ կազմված <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հաշվարկ - հաշվետվությունները չընդունելու դեպքում ընկերության կողմից ստուգվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի գծով կազմված և հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն ներկայացված շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, <<Շահութահարկի մասին>> ՀՀ օրենքի 7-րդ հոդվածի և 10-րդ հոդվածի, ինչպես նաև <<ԱԱՀ-ի մասին>> ՀՀ օրենքի 6-րդ, 8-րդ, 20-րդ և 23-րդ հոդվածների պահանջների խախտմամբ, հարկման համար հիմք հանդիսացող փաստաթղթերում, այսինքն` շահութահարկի ու ԱԱՀ-ի հաշվարկներում, նշված հարկատեսակների բազայի հաշվարկման ելակետային տվյալների վերաբերյալ ոչ ճիշտ, այսինքն` զուտ հաշվապահական ու հարկային հաշվառման տեսանկյունից` աղավաղված տվյալներ մտցնելու եղանակով նվազեցվել է պետական բյուջե վճարման ենթակա շահութահարկը և ԱԱՀ-ն ընդամենը` 1.052.497.252 դրամ գումարի չափով, որի հետևանքով նշված գումարի չափով մինչև ընկերության սնանկ ճանաչվելը պետական բյուջեի նկատմամբ ունեցած ընկերության կրեդիտորական պարտքերի /ապառքի/ մնացորդը նվազեցվել է նույն` 1.052.497.252 դրամ գումարի չափով /1.052.497.252 ։ 1.351.986.983 x 642.838.963 = 500.438.429, որտեղ 1.052.497.252 ՀՀ դրամը 2008թ. հոկտեմբեր ամսից մինչև <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության սնանկ ճանաչվելն ընկած ժամանակահատվածում հաշվարկված հարկային տվյալներն են՝ առանց ճշգրտված հաշվետվությունների, 1.351.986.983 ՀՀ դրամը՝ ստուգման երկու /2007 և 2008 թվականների/ ակտերով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում ի հայտ չբերված /չբացահայտված/ լրացուցիչ հարկային պարտավորության ընդհանուր չափը, իսկ 642.838.963 ՀՀ դրամը՝ 2007թ. ստուգման ակտով ի հայտ չբերված լրացուցիչ հարկային պարտավորության չափն է/>>։
Փորձագետ Վասիլ Առուստամյանի ցուցմունքով, ով Առաջին ատյանի դատարանում պնդել և վերահաստատել է, որ <<…թիվ 15-0271 փորձագիտական եզրակացության հետևությունները ճշգրիտ են, վերոնշյալ փորձաքննությունն իրականացվել է իրենց հանձնված փաստաթղթերի շրջանակներում, լրացուցիչ հաշվապահական փաստաթղթեր չներկայացնելու պարագայում վերոնշյալ եզրակացության հետևությունները փոփոխման ենթակա չեն, նույնիսկ լրացուցիչ կամ կրկնակի դատահաշվապահական փորձաքննություն նշանակելու պարագայում։ Նշեց նաև, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության վերաբերյալ 2007 և 2008 թվականների ստուգման ակտերը կազմած հարկային մարմնի աշխատակիցները, տվյալ դեպքում՝ ստուգողներ Պատվական Հայրապետյանը և Բագրատ Ասատրյանը, պարտավոր էին պարզել տնտեսավարող սուբյեկտի ներկայացրած հաշվետվությունների, ՀՀ օրենսդրությամբ նախատեսված հայտարարագրերի, հարկերի և պարտադիր այլ վճարների գծով հաշվարկների, ելակետային տվյալների, այլ փաստաթղթերի արժանահավատությունը, որպիսի պարտականություն նրանց համար սահմանված է <<ՀՀ-ում ստուգումների կազմակերպման և անցկացման մասին>> ՀՀ օրենքի 1-ին հոդվածի 2-րդ մասով։ Ավելին, նույն օրենքի 3-րդ հոդվածի համաձայն՝ ստուգման նպատակը տնտեսավարող սուբյեկտի գործունեության ոլորտում օրենքների և այլ իրավական ակտերի հիման վրա պետական մարմիններին ներկայացված կամ հրապարակված հաշվետվությունների արժանահավատությունը պարզելը, ՀՀ օրենքի և այլ իրավական ակտերի կատարման նկատմամբ պետական հսկողություն իրականացնելը և տնտեսավարողի գույքային իրավունքները պաշտպանելն է ...>>։
Առաջին ատյանի դատարանի հարցադրումներին ի պատասխան՝ նշել է, որ <<…քննիչի կողմից իրենց են ներկայացվել հետազոտվող ժամանակաշրջանի կտրվածքով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հաշվարկային հաշիվների շարժն արտացոլող տվյալները` բանկային քաղվածքները, որոնցով, սակայն, չի երևացել, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունը բանկային փոխանցումներով ձեռքբերումներ է ունեցել։ Նշեց նաև, որ կանխիկ գումարը վերցնելու և գնորդ կազմակերպության բանկային հաշվեհամարին 100.000 ՀՀ դրամ գումարների չափով մուտքագրումներ, այդ կերպ գնորդներին վճարումներ կատարելու պայմաններում <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանը որևէ նյութական շահ չէր կարող ստանալ<<։
Իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերի առկայությամբ, մասնավորապես՝
<<…ա. ՀՀ Կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության ՕՀՎ 6-րդ բաժնի կողմից 2007թ. նոյեմբերի 22-ին կազմված <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության թիվ 1034650 ստուգման ակտով, համաձայն որի` ստուգումն իրականացրել են նույն բաժնի գլխավոր օպերլիազորներ Պատվական Հայրապետյանը, Բագրատ Ասատրյանը և Արտյոմ Ալեքսանյանը, ստուգումն իրականացվել է ՀՀ ԿԱ Հարկային պետական ծառայության պետի 2007թ. նոյեմբերի 8-ի թիվ 1034650 հանձնարարագրի հիման վրա, 2007թ. նոյեմբերի 14-ից մինչև նոյեմբերի 22-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Ակտը ստուգված է ստուգումն իրականացրած անձանց, տնօրեն Ռ.Աբրահամյանի անուններից, առկա են երկու կլոր կնիքների դրոշմվածքներ։ Ակտի մեկ օրինակը ընկերության տնօրեն Ռ.Աբրահամյանը ստորագրությամբ ստացել է 2007թ. նոյեմբերի 22-ին։ Ստուգման արդյունքում հայտնաբերվել են խախտումներ միայն ԱԱՀ-ի գծով` 3.245.000 ՀՀ դրամի չափով և տնտեսավարողին առաջարկվել է 10-օրյա ժամկետում բյուջե փոխանցել վերոնշյալ, իսկ հարկային մարմնի համակարգի զարգացման ֆոնդի բանկային հաշվեհամարին` 360.500 ՀՀ դրամ գումարներ։
բ. ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի ՕՀՎ 6-րդ բաժնի կողմից 2008թ. դեկտեմբերի 30-ին կազմված <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության թիվ 1001538 ստուգման ակտով, համաձայն որի` ստուգումն իրականացրել են նույն բաժնի գլխավոր օպերլիազորներ Պատվական Հայրապետյանը, Բագրատ Ասատրյանը և Արայիկ Ավետիսյանը, ստուգումն իրականացվել է ՀՀ ԿԱ պետական եկամուտների կոմիտեի նախագահի 2008թ. դեկտեմբերի 19-ի թիվ 1001538 հանձնարարագրի հիման վրա, 2008թ. դեկտեմբերի 26-ից մինչև դեկտեմբերի 30-ն ընկած ժամանակահատվածում։ Ակտը ստորագրված է ստուգումն իրականացրած անձանց, տնօրեն Ռ.Աբրահամյանի անուններից, առկա են երկու կլոր կնիքների դրոշմվածքներ։ Ակտի մեկ օրինակը ընկերության տնօրեն Ռ.Աբրահամյանը ստորագրությամբ ստացել է 2008թ. դեկտեմբերի 30-ին։ Ստուգման արդյունքում հայտնաբերվել են խախտումներ ԱԱՀ-ի գծով` 4.577.800 ՀՀ դրամի չափով և շահութահարկի գծով` 886.300 ՀՀ դրամի չափով, տնտեսավարողին առաջարկվել է 10-օրյա ժամկետում բյուջե փոխանցել ընդհանուր 5.464.100 ՀՀ դրամ, իսկ հարկային մարմնի համակարգի զարգացման ֆոնդի բանկայի հաշվեհամարին` 607.100 ՀՀ դրամ գումարներ>>։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված, դատահաշվապահական փորձաքննությանը ներկայացված և հետազոտված` <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության գործունեությունն արտացոլող փաստաթղթերի առկայությամբ և դրանց զննության արձանագրությամբ, այդ թվում՝
<<…- ՀՀ ֆինանսների նախարարությունից ստացված՝ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության մատակարարումների և գնումների վերաբերյալ տեղեկատվական բազա մուտքագրված տեղեկությունները բովանդակող լազերային սկավառակով,
- <<Արցախբանկ>> և <<Հայբիզնեսբանկ>> ՓԲ ընկերություններում բացված <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հաշվեհամարներով շրջանառության վերաբերյալ քաղվածքներով,
- հարկային տեսչություն ներկայացված ԱԱՀ-ի և շահութահարկի հաշվարկներով, չճշգրտված ԱԱՀ-ի հաշվարկներով,
- <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանը հասցեագրված ծանուցագրերի կտրոններով, որոնցով այդ տնտեսավարողին հայտնվել են տեղեկատվական բազայի հետ անհամապատասխան վերաբերյալ տեղեկություններ,
- գնորդներին տրված և/կամ մատակարարներից ստացված հարկային հաշիվների վերաբերյալ տեղեկանքներով
- <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության դրամական միջոցների հոսքերի տարվա տարեկան հաշվետվություններով, ապրանքներ մատակարարելու կամ ծառայություններ մատուցելու մասին պայմանագրերով, հաշիվ-ապրանքագրերով, վճարման հանձնարարագրերով և անդորրագրերի, կատարողական ակտերով, ընկերության կամերալ /գրասենյակային/ ուսումնասիրության արդյունքներով հայտնաբերված անհամապատասխանությունների, անճշտությունների, խախտումների վերաբերյալ արձանագրություններով,
- <<Հայկական ծրագրեր 4.0>> հաշվապահական ծրագրից արտահանված տվյալներ բովանդակող տեղեկանքներով>>։
Որպես ապացույց ճանաչված, <<Արմենտել>> ՓԲ ընկերության տեղեկատվական համակարգերից արտատպված և 2015թ. դեկտեմբերի 22-ին <<Արմենտել>> ՓԲ ընկերությունից առգրավված` 091-010300, 010-543910, 099-303300, 091-901454, 091-418525, 091-739101 հեռախոսահամարներով կատարված զանգերի համար վճարման տվյալների առկայությամբ, համաձայն որոնց՝
<<…- 2008թ. փետրվարի 8-ին` ժամը 11։07-ին 74.510 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարում է կատարվել 37491-418525 հեռախոսահամարի / գրանցված է բաժանորդ Տատյանա Քարամյանի անվամբ/ համար Երևանի Ազատության պողոտայի վճարման կետում, միաժամանակ նույն օրը և նույն կետում՝ ժամը 11։07-ին, ժամը 11։08-ին և ժամը 11։09-ին համապատասխանաբար՝ 82.550, 14.750 և 35.330 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարումներ են կատարվել նաև բաժանորդներ Վաչագան Մարտիրոսյանի, Միշա Աբրահամյանի և <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության անվամբ հաշվառված 37491-220330, 37491-901454 և 37410-543910 հեռախոսահամարների համար։
- 2008թ. մարտի 12-ին` ժամը 17։17-ին, 59.450 դրամի չափով կանխիկ վճարում է կատարվել 37491-418525 հեռախոսահամարի համար Երևանի Ազատության պողոտայի վճարման կետում, միաժամանակ նույն օրը և նույն կետում՝ ժամը 17։18-ին և ժամը 17։25-ին համապատասխանաբար` 10.200 և 74.120 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարումներ են կատարվել նաև բաժանորդներ Միշա Աբրահամյանի և Վաչագան Մարտիրոսյանի 37491-901454 հեռախոսահամարների համար։
- 2008թ. ապրիլի 7-ին` ժամը 10։52-ին, 48.900 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարում է կատարվել 37491-418525 հեռախոսահամարի համար Երևանի Ազատության պողոտայի վճարման կետում, միաժամանակ նույն օրը և նույն կետում՝ ժամը 12։37-ին 1.200 դրամի չափով կանխիկ վճարում է կատարվել բաժանորդ Վաչագան Մարտիրոսյանի 37499-303300 հեռախոսահամարի համար։
- 2008թ. մայիսի 5-ին` ժամը 11։54-ին, 54.900 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարում է կատարվել 37491-418525 հեռախոսահամարի համար Երևանի Ազատության պողոտայի վճարման կետում, միաժամանակ նույն օրը և նույն կետում՝ ժամը 11։55-ին և ժամը 11։56-ին համապատասխանաբար՝ 12.000, 5.000, 59.600 և 31.500 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարումներ են կատարվել բաժանորդներ Միշա Աբրահամյանի, Վաչագան Մարտիրոսյանի և <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության 37491-901454, 37499-303300, 37491-010300 և 37410-543910 հեռախոսահամարների համար։
- 2008թ. հունիսի 4-ին` ժամը 10։07-ին, 55.520 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարում է կատարվել 37491-418525 հեռախոսահամարի համար Երևանի Ազատության պողոտայի վճարման կետում, միաժամանակ նույն օրը և նույն կետում՝ ժամը 10։07-ին, ժամը 10։08-ին և ժամը 10։09-ին համապատասխանաբար՝ 14.940, 11.630, 105.040 և 62.100 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարումներ են կատարվել բաժանորդներ Միշա Աբրահամյանի, Վաչագան Մարտիրոսյանի և <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության 37491-901454, 37499-303300, 37491-010300 և 37410-543910 հեռախոսահամարների համար։
- 2008թ. հուլիսի 2-ին` ժամը 10։04-ին, 57.910 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարում է կատարվել 37491-418525 հեռախոսահամարի համար Երևանի Ազատության պողոտայի վճարման կետում, միաժամանակ նույն օրը և նույն կետում՝ ժամը 10։03-ին և ժամը 10։05-ին համապատասխանաբար՝ 11.700, 17.400, 64.020 և 64.730 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարումներ են կատարվել բաժանորդներ Միշա Աբրահամյանի, Վաչագան Մարտիրոսյանի և <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության 37491-901454, 37499-303300 և 37410-543910 հեռախոսահամարների համար։
- 2008թ. օգոստոսի 4-ին` ժամը 10։11-ին, 44.850 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարում է կատարվել 37491-418525 հեռախոսահամարի համար Երևանի Ազատության պողոտայի վճարման կետում, միաժամանակ նույն օրը և նույն կետում՝ ժամը 10։11-ին, ժամը 10։13-ին համապատասխանաբար՝ 29.920 և 58.750 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարումներ են կատարվել բաժանորդներ Վաչագան Մարտիրոսյանի և <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության 37491-010300 և 37410-543910 հեռախոսահամարների համար։
- 2008թ. սեպտեմբերի 5-ին` ժամը 12։38-ին 50.000 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարում է կատարվել 37491-418525 հեռախոսահամարի համար Երևանի Ազատության պողոտայի վճարման կետում, միաժամանակ նույն օրը և նույն կետում՝ ժամը 12։38-ին և ժամը 12։39-ին համապատասխանաբար՝ 38.000 և 120.000 ՀՀ դրամի չափով կանխիկ վճարումներ են կատարվել բաժանորդներ Վաչագան Մարտիրոսյանի և <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության 37491-010300 և 37410-543910 հեռախոսահամարների համար։
Առգրավմանը մասնակցած <<Արմենետել>> ՓԲ ընկերության ներկայացուցիչը վերոնշյալ քննչական գործողության ժամանակ հայտարարել է, որ միգրացիայի պատճառով պահպանվել են միայն բջջային հեռախոսահամարների վճարումների վերաբերյալ 2008 թվականի փետրվարից սկսված տեղեկությունները>>։
Վճարումների վերաբերյալ վերոնշյալ ապացույցի տվյալների, վճարումները կատարած <<Արմենտել>> ՓԲ ընկերության աշխատակցուհի, գործով որպես վկա հարցաքննված Լիլիթ Զոհրաբյանի, ինչպես նաև վերոնշյալ գումարները վերջինիս փոխանցած Վահրամ Աբրահամյանի ցուցմունքների համադրմամբ Առաջին ատյանի դատարանը հաստատված է համարել այն, որ գործով ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանի շահագործած 37491-418525 հեռախոսահամարի վճարները վերոնշյալ օրերին, գրեթե նույն պահին և նույն գրասենյակում կատարվել է Լիլիթ Զոհրաբյանի կողմից Վահրամ Աբրահամյանից նախապես ստացած դրամական միջոցների հաշվին և այդ կապակցությամբ վերջիններիս և մեկ այլ գործով ամբաստանյալ Ռուզաննա Աբրահամյանի դատաքննական ցուցմունքներն արժանահավատ են և հավաստի։
Որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթի` <<Արմենտել>> ՓԲ ընկերությունից ստացված 091-010300 հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային վերծանումների առկայությամբ, դրանց զննության արձանագրությամբ, համաձայն որոնց` <<…մեկ այլ գործով ամբաստանյալ Ռ.Աբրահամյանի շահագործած 091-010300 և սույն գործով ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանի շահագործած 093-010077 հեռախոսահամարների միջև արձանագրված են թվով 8 հեռախոսազանգեր, մասնավորապես՝
- 2009թ. հունվարի 3-ին` ժամը 15.11-ին, ապա` 2009թ. հունվարի 22-ին` ժամը 14.50-ին Ռ.Աբրահամյանը զանգահարել է Ա.Հովսեփյանին և հաղորդակցվել համապատասխանաբար` 1.42 րոպե և 2.41 րոպե տևողությամբ։
- 2009թ. հունվարի 29-ին` ժամը 15.13-ին, ապա` 2009թ. հուլիսի 2-ին` ժամը 13.31-ին Ա.Հովսեփյանը զանգահարել է Ռ.Աբրահամյանին և հաղորդակցվել 2.30 և 7.35 րոպե տևողությամբ։
- Վերջինս չորս զանգերը կատարվել են Ռ.Աբրահամյանի կողմից Ա.Հովսեփյանին, մասնավորապես` 2010թ. մայիսի 5-ին` ժամը 20.29-ին` 4.06 րոպե տևողությամբ, նույն օրը` ժամը 20.40-ին` 3.28 րոպե տևողությամբ, ապա` 2010թ. մայիսի 6-ին` ժամը 9.16-ին` 0.49 րոպե տևողությամբ, նույն օրը` ժամը 12.49-ին` 0.11 րոպե տևողությամբ>>։
Վկա Գառնիկ Սիմոնյանը Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ <<…ամբաստանյալներից ոչ մեկին չի ճանաչում, Ռուզաննա Աբրահամյանը հանդիսանում է իր ավագ ընկերոջ դուստրը, նրա հետ գտնվում է մտերիմ հարաբերությունների մեջ։ 2008 թվականին՝ նոր տարվա նախաշեմին, Ռուզաննային նախապես զանգահարելով և պայմանավորվելով, այցելել է Երևանի Թումանյան փողոցի վրա գտնվող նրա աշխատասենյակ, պայմանավորվել նոր տարվա համար մորթած ցլիկի և որսի միս նրան բերելու շուրջ։ Այդ զրույցի ընթացքում աշխատասենյակ է այցելել մի անձնավորություն, ինքը դուրս է եկել աշխատասենյակից՝ մտածելով, որ հնարավոր է այդ անձի և Ռուզաննայի միջև աշխատանքային խոսակցություն կա։ Կարճ ժամանակով միջանցքում ծխել է, նկատել է, որ այդ այցելուն հեռացավ, որից հետո վերադարձել է Ռուզաննայի մոտ և նկատել, որ նա փոքր-ինչ մտահոգված է։ Ռուզաննան ասել է, որ իրեն գումար է անհրաժեշտ և ինքը ասել է, որ կարող է օգնել 2.000.000 ՀՀ դրամով և խոստմանը համաձայն՝ հաջորդ օրն այդ գումարը տրամադրել է Ռուզաննային՝ առանց հարցնելու, թե նրան այդ գումարն ինչի համար է անհրաժեշտ։ Այդ գումարը Ռուզաննան դեռևս չի վերադարձրել և ինքն էլ չի պահանջել, քանի որ որոշակի ժամանակ անց Ռուզաննայի հայրը, ով տեղյակ էր այդ գումարի մասին, պատմել է, որ Ռուզաննան խնդիրների մեջ է, ուստի սպասել է մինչև Ռուզաննան նման հնարավորություն ունենա, սակայն երբ վերջինիս հայրը մահացել է, այլևս նպատակահարմար չի համարել այդ գումարը Ռուզաննայից պահանջել։ Հայտնեց, որ դժվարանում է նկարագրել Ռուզաննային այցելած անձին, նշեց որ հնարավոր է մոտ 37 տարեկան տղամարդ էր։ Հայտնեց, որ եղել է, որ ամառային սեզոնին մոտ 1-2 ամիս աշխատել է Ռուզաննայի մոտ պայմանագրային հիմունքներով, որպես էլեկտրիկ՝ Լանջիկ, Ապարանում, Աշտարակի շինարարության ժամանակ, որի համար վարձատրվել է, աշխատավարձը տվել է Ռուզաննայի աշխատողը, բայց վերջինիս անունը չի հիշում, ցուցակով ստորագրել և աշխատավարձը ստացել է, աշխատավարձը կազմում էր մոտ 200.000 ՀՀ դրամ, չի հիշում, թե որ ժամանակահատվածում են ընթացել աշխատանքները։ Նշեց, որ գումարը պարտքով Ռուզաննային տալուց հետո աշխատանքային առաջարկ Ռուզաննայից չի ստացել, պարտք տված գումարի դիմաց ստացական չի պահանջել, քանի որ նրան և վերջինիս հորը լիակատար վստահում էր>>։
Վկա Լիլիթ Զոհրաբյանը Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ <<…1997 թվականից աշխատում է <<Արմենտել>> ՓԲ ընկերությունում, իսկ իրենց բաժանորդներից Վահրամ Աբրահամյանին ճանաչում է 2003 թվականից։ Վահրամ Աբրահամյանը ընդհանուր վճարումներ իրականացնելու նպատակով համարների ցուցակ է ներկայացրել իրեն, որով պարբերաբար ինքը կատարել է վճարումներ։ Կատարելով իր պարտականությունը՝ Վահրամին զանգահարում և տեղյակ էր պահում տվյալ համարների վճարելիք գումարի մասին։ Նշեց, որ Վահրամի կողմից ներկայացված ցուցակների մեջ կային տարբեր անուն ազգանուններով բազմաթիվ համարներ և նշեց, որ ցանկը մինչ օրս կա և գրանցված է իր շագանակագույն նոթատետրի ետևի էջում, որը ներկայում գտնվում է իր աշխատանքային վայրում։ Հայտնել է, որ կողմերի ցանկության դեպքում կարող է ներկայացնել նոթատետրի նկարը կամ գործընկերուհու օգնությամբ էլեկտրոնային կարգով ուղարկել այն, այնտեղ նշված են վերոնշյալ համարներն ու մարդկանց անունները։
Հարցերին պատասխանելիս՝ նշել է, որ նոթատետրում առկա են Ռուզաննա Աբրահամյանի անունը, որը Վահրամի քույրն է, ում անվամբ հաշվառված է 010300 հեռախոսահամարը, Տատյանա Քարամյանի անունը, ում անվամբ հաշվառված էին երկու հեռախոսահամարներ՝ 091-418524, 091-439101, Գազոև Նիկոլայի, Վաչագանի և Մարտիրոսի անունները, ինչպես նաև 303300, 901454, 418525, 543510, 203299 և այլ հեռախոսահամարները։ Վահրամը 2003 թվականից մինչև 2012 թվականն ընկած ժամանակահատվածում շարունակել է վճարել ցանկում նշված բոլոր համարների համար, որից հետո կատարում էր վճարումեր միայն իր քրոջ՝ Ռուզաննայի համար՝ պատճառաբանելով, որ ֆինանսական դրությունից ելնելով՝ բոլորի փոխարեն չի կարող վճարել։ Վահրամի կատարած բոլոր հեռախոսահամարները հետվճարային էին, Տատյանա Քարամյանի անվամբ հաշվառված համարների 091-418525 և 091-439101 դիմաց վճարումները կատարվում էին Վահրամի կողմից, մեկ ելքով։ Վճարումները Վահրամի կողմից դադարեցվել են 2012թ. վերջերին 2013թ. սկզբները, վճարումները դադարեցրել է ֆինանսական միջոցներն այլևս չբավականացնելու պատճառով։
Հայտնել է, որ աշխատել է տարբեր գրասենյակներում, սակայն, միևնույն է, Վահրամը շարունակել է վճարումները կատարել այն գրասենյակներում, որտեղ ինքը տեղափոխվել և շարունակել է աշխատել։ Նշել է, որ իրենց միջև առկա էին միայն գործնական հարաբերություններ։ Սովորաբար վճարները կատարելիս, Վահրամը, առանց հերթի, մոտենում և թողնում էր գումարը և հեռանում։ 2009թ. մինչև մյուս աշխատանքային վայր տեղափոխվելը՝ պահել է Վահրամի փոխարեն կատարած վճարումների բոլոր անդորրագրերը, առհասարակ սովորություն ուներ պահել բոլոր այն մարդկանց անդորրագրերը, ովքեր վճարման համար գումարներ էին թողնում իր մոտ, քանի որ չէր բացառվում սխալ գործարք կատարեր, որի պարագայում միայն այդ անդորրագրերի օգնությամբ էր հնարավոր պարզել և ուղղել սխալը։ Այն հարցին, թե արդյո՞ք ճանաչում է ցուցակի մեջ նշված անձանց, մասնավորապես՝ Տատյանա Քարամյանին, նշել է, որ չի ճանաչում և բոլոր գործարքները իրականացրել է միայն Վահրամի հետ, որևէ առնչություն չի ունեցել ցուցակով իրեն ներկայացված անձանց հետ, նրանք երբևէ իր մոտ վճարումներ չեն կատարել, բացառությամբ Վահրամի քրոջ, ում տեսել է մեկ անգամ և Վահրամի հայրիկի, ում տեսել է երկու անգամ։
Այն, որ իրեն կանչում են հարցաքննության, տեղեկացել է իր անմիջական ղեկավարից՝ Կարեն Մկրտումյանից, վերջինս տեղեկացրել է, որ ինքը պետք է ներկայանա ԱԱԾ՝ որպես վկա ցուցմունք տալու։ Այնուհետև զանգահարել են ԱԱԾ-ից և հրավիրել հարցաքննության՝ հայտնելով ժամը։ Հեռախոսային խոսակցության ընթացքում տեղեկացվել է, որ հրավիրվում է հարցաքննության Ռուզաննա Աբրահամյանի գործով և նշվել է, որ դա կապված է հեռախոսային համարների վճարների հետ։ Նախքան հարցաքննության ներկայանալը շագանակագույն նոթատետրում վերանայել է տվյալները /պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ և Առաջին ատյանի դատարանի պահանջով վկան վկա Լիլիթ Զոհրաբյանը վերոնշյալ նոթատետրը ներկայացվել է նաև դատարանին/ և առանց որևէ նյութի՝ ներկայացել է հարցաքննության։ Քննիչն այդ նոթատետրը չի պահանջել, նշել է, որ քննիչի սեղանին արդեն իսկ կային արձանագրություններ, վճարման վերծանումների մասին տեղեկությունը, որը տրամադրել էր <<Արմենտելը>>։ Քննիչի կողմից հնչեցրած հարցին, թե յուրաքանչյուր հեռախոսահամարի համար ինչքան վճարումներ են կատարվել, դժվարացել է վերհիշել և պատասխանել, ուստի՝ ձեռքի տակ չունենալով որևէ նյութ՝ քննիչի թույլտվությամբ երկու անգամ զանգահարել է իր գործընկերուհուն, այդ տվյալները ճշգրտել վերջինիս օգնությամբ>>։
Վկա Վահրամ Աբրահամյանը Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ ամբաստանյալներից ճանաչում է Արամ Հովսեփյանին, որի հետ ծանոթացել է իր քրոջ՝ Ռուզաննա Աբրահամյանի միջոցով, հանդիպել է նրան ընդամենը մեկ անգամ, այդ միակ հանդիպումը տևել է մոտ 5 րոպե։ Ճանաչում է նաև Գագիկ Մազմանյանին, որի հետ ծանոթացել է ևս քրոջ՝ Ռուզաննայի միջոցով, մտերիմ հարաբերությունների մեջ է եղել։ Հայտնեց, որ իր քույրը հանդիսացել է մի քանի շինարարական հիմնարկների տնօրեն, զբաղվել է շինարարական և այլ գործունեությամբ, ինքը զբաղվել է շինարարությամբ և ոչ մի անգամ չի խառնվել նրա գործերին և խնդիրներին, ծագած խնդիրները Ռուզաննան լուծել է միայնակ։ Մի անգամ Ռուզաննա տեղեկացրել է, որ նրա ղեկավարած հիմնարկը խնդիր ունի և միասին գնացել են չինական ռեստորան՝ Արամ Հովսեփյանի հետ հանդիպման, միասին նստել են։ Ռուզաննան Արամ Հովսեփյանին ասել է, որ նրա հիմնարկում վերստուգում է նշանակվել, Արամը ասել է. <<ինչ անենք, որ նշանակել են, ինչ ուզում են, թող անեն>>։ Դրանից հետո Ռուզաննան իրեն ասել էր, որ գնա հիմնարկ, ինչպես և վարվել է, իսկ նրանք մնացել են ռեստորանում և թե ինչի մասին են խոսել, չգիտի։ Արամ Հովսեփյանը ռեստորան եկել էր միայնակ ։ Հետագայում քույրը իրեն չի պատմել, թե ինչի մասին են նրանք ռեստորանում խոսել։ Գագիկ Մազմանյանի հետ ավելի մտերիմ հարաբերություններ է ունեցել, նրան ճանաչում է Երևանի քաղաքապետարանում աշխատելու ժամանակահատվածից, քրոջ հետ գնացել են քաղաքապետարան, իրենց խոստացել էին <<տենդեռ>> տալ, սակայն չէին տվել և Ռուզաննայի հետ միասին գնացել էր քաղաքապետարանում աշխատող Գագիկ Մազմանյանի մոտ։ Նա հանգստացրել է նյարդայնացած վիճակում գտնվող Ռուզաննային և իրեն առաջարկել քրոջը տանել տուն, <<տենդերի>> հետ որևէ կապ Գագիկը չի ունեցել։
Նշել է, որ քրոջ ցուցումով ինքն էր վճարում հեռախոսահամարների վարձերը, որտեղ ներառված էր նաև Գագիկ Մազմանյանի բջջային հեռախոսահամարները, քանի որ Ռուզաննան էր ասել, որ Գագիկի հեռախոսները պետք է վճարել։ Այցելել է <<Արմենտել>> ընկերության համապատասխան մասնաճյուղ, որտեղ Լիլիթ անունով ծանոթին է փոխանցել բոլոր հեռախոսահամարները, որի հիման վրա Լիլիթը կատարել է ընթացիկ բոլոր վճարումները։ Թե երբվանից է սկսել այդ վճարումները կատարել, չի հիշում, սակայն վճարել է մինչև 2011թ. նոյեմբեր ամիսը։ Դրանց կազմում եղել են Ռուզաննայի, իրենց հայրիկի, իր ինչպես նաև 091-418525 հեռախոսահամարները, յուրաքանչյուր ամսվա վճարները կազմել են ընդհանուր 20.000-ից մինչև 100.000 ՀՀ դրամ, այդ գումարները մշտապես ստացել է Ռուզաննայից։ Հետո, երբ ավելացել է Գագիկ Մազմանյանի համարը, Ռուզաննան իրեն ասել է, որ այդ մարդն իր մոտիկն է, պետք է նաև վերջինիս հեռախոսավարձը վճարել։ Երբ վճարում էր Գագիկ Մազմանյանի հեռախոսավարձը, բերում էր Տատյանա Քարամյանի անունը, այսինքն՝ հեռախոսահամարները հաշվառված էին Տատյանա Քարամյանի անունով։ Նշել է, որ Վաչագան Մարտիրոսյանն իր բակի ընկերն է, մի ժամանակ Ռուզաննայի համարը եղել է Վաչագանի անունով, սակայն այն օգտագործում էր Ռուզաննան, իր անվամբ հեռախոսահամար գրանցված չի եղել։ 203237-ը Նիկոլայ Գազուևի հեռախոսահամարն է, ով հանդիսանում է իր քրոջ ամուսինը։ Ռուզաննան չի վերահսկել հեռախոսահամարների գումարների ծախսերը, ինքը զանգում էր <<Արմենտելի>> <<Ռայկոմի>> մասնաճյուղում աշխատող Լիլիթին, նա ասում էր թե ինչքան գումար է կազմել հեռախոսների վարձավճարների ամսեկան գումարը, որից հետո գնացել և վճարել է այն։ Հայտնեց, որ Լիլիթի՝ երկու այլ գրասենյակներ տեղափոխվելուց հետո անգամ այցելել է նրա մոտ և վճարումները կատարել այդտեղ։ Հայտնեց, որ 091-223933, 093-303300, 095-003300-ը այն համարներ են, որոնք իրենք են օգտագործել, սակայն գրանցված էին այլ մարդկանց անվամբ։ Նշել է, որ հնարավոր է, որ լիներ ամիս, որ վճարումը կատարեր այլ մասնաճյուղում, ոչ Լիլիթի մոտ։ Այն մասին, որ ինքը վճարել է Գագիկ Մազմանյանի հեռախոսահամարները գիտեին ինքը, Ռուզաննան, Լիլիթը և իր կնքահայր Անդրանիկ Միրզոյանը, վերջինս նույնիսկ մի անգամ խոսակցության ժամանակ ծիծաղելով հարցրել է Ռուզաննայից, թե ինչի համար է Գագիկի հեռախոսահամարները վճարում, ինչի Ռուզաննան պատասխանել էր, որ այդպես է պետք։
Գործով ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանի հետ ծանոթացել է 2006 թվականից հետո, սակայն ստույգ չի կարող ասել։ Ավելի վաղ Ռուզաննայի հետ գնացել էին Սպանդարյանի հարկային տեսչություն, որտեղ Ռուզաննան պետք է մտներ պետի` Գագիկ Մազմանյանի մոտ, թեև ինքը նրա հետ չի մտել։ Հայտնել է, որ որևէ տեղեկություն չունի այն ստուգողներից, ովքեր քրոջ հիմնարկում ստուգումներ են արել։ ԱԱԾ-ում հարցաքննվել է մի քանի անգամ, իրեն հարցեր են տվել Ռուզաննայի կազմակերպությունում իր գործունեության մասին, ինքը ասել է, որ շինարարական գործողություններ է կատարել՝ Պանթեոնն են կառուցել, Մյասնիկյանի փողոցն է սարքել։ Հայտնել է, որ ինքը զբաղվել է թաղաքապետարանի, քաղաքապետարանի բակային աշխատանքների, շինանյութ բերելու հարցերով, փաստաթղթավորմամբ չի զբաղվել։ 2007 թվականին Երևանում, Գյումրիում և Կապանում բաժանորդների սպասարկման կենտրոններ կառուցելու հետ ինքը կապ չի ունեցել, <<Կոռնետ>> կազմակերպության տնօրեն Բորիս Դեմիրճյանին չի ճանաչում։ Արաբկիրում 2007 թվականին իրենք բակեր են բարեկարգել, նաև շենքերի մուտքերն են վերանորոգել, <<Միլաքս Գրուպ>> և <<Որդի Հրայր>> կազմակերպությունների ներկայացուցիչներին չի ճանաչում և առհասարակ այդ կազմակերպություններին որևէ ապրանք չի մատակարարել։ Քննության ժամանակ քննիչին ինքը ու քույրը ասել են, որ ինքը քրոջ ղեկավարած կազմակերպությունում աշխատել է, բայց գրանցված աշխատող չի եղել։ Հայտնել է, որ երբ իրենք գնացել էին քաղաքապետարան՝ Գագիկի մոտ, իր քույրը ոգելից խմիչքի ազդեցության տակ չէր, նաև հայտնել է, որ Ռուզաննան այնտեղ ասել էր, որ <<հեսա ստեղ բոլորի գլուխը կջարդեմ>>, Գագիկը նրան հանգստացրել էր, որևէ միջադեպ այնտեղ չի եղել, չի հիշում, որ իր հայրիկի և Գագիկի հետ խոսակցություն լիներ։ Նշել է նաև, որ Գագիկ Մազմանյանից պարտքով գումար չի խնդրել և նրան պարտքով գումար չի տվել։ Ռուզաննան տեղյակ էր, որ Գագիկ Մազմանյանը 2008 թվականից չի աշխատում, սակայն հաշվելով նրան մտերիմ մարդ՝ շարունակում էր գումար տալ, որ ինքը վճարի Գագիկի հեռախոսահամարները։ Վճարումների փաստը հաստատող կտրոնները ինքը չի պահել, չնայած Լիլիթը բազմաթիվ անգամ խնդրել է, որ գա կտրոնները վերցնի, նաև նշել է, որ բոլոր հեռախոսահամարների համար վճարվել է միաժամանակ, իրար հետ։ Հայտնել է, որ քննիչի կողմից իրեն հարց է տրվել Ռուզաննայի կողմից <<թուղթ վաճառելու>> այսինքն՝ անապրանք գործարքներ կատարելու վերաբերյալ ինչ է հայտնի և ինքը հայտնել է, որ նման տեղեկություն չունի, իր իմանալով՝ անապրանք գործարքներ Ռուզաննան չի կատարել, նաև Ռուզաննայի ստորագրությունը չի կեղծել, չի հիշում, թե հանձնման-ընդունման ակտ ստորագրել է, թե՝ ոչ։ Հայտնել է, որ տեղյակ չէ, թե Ռուզաննան ունի պարտք, թե՝ ոչ, հայտնեց, որ աղոտ հիշում է, որ Ռուզաննան ասում էր, որ Գառնիկին գումար է պարտք, սակայն թե երբ է այդ մասին իրեն հայտնել, չի հիշում>>։
Առաջին ատյանի դատարանում հետազոտվել է նաև մեղադրողի ներկայացրած` ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ ՏՏ վարչության պետի տեղակալ Ս.Պատուրյանի 2017թ. դեկտեմբերի 8-ի թիվ 6-1/52008-17 նամակը, համաձայն որի` 2004թ. հունվարի 29-ին <<Հարկատու 2>> ծրագրում գրանցվել է <<OPSEDR>> օգտվողի անունը, որը տրամադրվել է ՀՀ ԿԱ հարկային պետական ծառայության օպերատիվ-հետախուզական վարչությանը և վարչության օպերատիվ աշխատակիցներին հնարավորություն է ընձեռվել նշված օգտվողի անունով տեղեկություններ ստանալ վերոնշյալ ծրագրից։
45. Անդրադառնալով ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պատճառաբանությանը` Վահրամ Աբրահամյանին պարտքով գումար տրամադրելու և իր շահագործած հեռախոսավարձի վճարումներն ի հաշիվ այդ պարտքի վերադարձի մարվելու վերաբերյալ, Վերաքննիչ դատարանը հիմնավորված է համարում Առաջին ատյանի դատարանի այն փաստարկումը, որ այն արհեստածին է, այդ պատճառաբանությունը հերքվել է ինչպես վկա Վ.Աբրահամյանի, այնպես էլ ամբաստանյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքներով, իրականում հետապնդում է կաշառք ստանալու տվյալ դրվագով քրեական պատասխանատվությունից և պատժից խուսափելու նպատակ։
46. Անդրադառնալով վերոնշյալ հաշվապահական փորձաքննության թիվ 15-0271 եզրակացությունը որպես ապացույց անթույլատրելի ճանաչելու վերաբերյալ պաշտպանական կողմի վիճարկումներին և դրա հիմքում դրված փաստարկներին Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ դրանք անհիմն են, քանի որ՝ փորձագիտական եզրակացության ներածական մասում նշված փորձաքննության տեսակի վերաբերյալ անճշտությունը /լրացուցիչ եզրակացության փոխարեն նշված է կրկնակի/ այն որպես անթույլատրելի ապացույց ճանաչելու բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ, հատկապես այն պայմաններում, երբ նախաքննական մարմինը որոշում էր կայացրել լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննություն նշանակելու մասին և փորձագետները, իրավասություն չունենալով ինքնուրույնաբար /սեփական նախաձեռնությամբ/փոփոխելու փորձաքննության տեսակը /լրացուցիչ կամ կրկնակի/, կարողացել և իրենց մասնագիտական հատուկ գիտելիքների սահմաններում պատասխանել են այդ որոշման շրջանակներում նրանց առաջադրված բոլոր հարցերին` քննիչին որևէ միջնորդություն չներկայացնելով։ Տվյալ վիճարկման համատեքստում որևէ էական նշանակություն չունի նաև այն, թե կոնկրետ ում վերաբերյալ և որ քրեական գործի համարով է վերոնշյալ լրացուցիչ փորձաքննությունը նշանակվել, այդ եզրակացությունը արդյոք վերաբերելի է միայն <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանը, թե նաև դրա գործունեությանը առնչված պաշտոնատար անձանց մեղադրանքներին, քանի որ՝ բոլոր քրեական գործերը միացվել և մեկ վարույթում քննվել են քրեադատավարական օրենքի պահպանմամբ, այդ լրացուցիչ փորձաքննությունը նշանակվել է քրեական գործերն իր վարույթն ընդունած և քննող իրավասու պաշտոնատար անձի՝ քննիչի կողմից։ Դատարան ուղարկվելուց առաջ գործերը ևս առանձնացվել են քրեադատավարական օրենքով սահմանված կարգով։ Ավելին, սույն գործով ամբաստանյալներին վերագրված արարքներն անմիջականորեն առնչվում են <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռ.Աբրահամյանի կողմից ձեռնարկատիրական գործունեությամբ զբաղվելու ընթացքում թույլ տրված հանցագործությունները թաքցնելուն և չարձանագրելուն, որի պայմաններում քննիչն ապացուցման ենթակա որոշակի հանգամանքները պարզել է մեկ փորձաքննության սահմաններում, առավել ևս, որ այդ հարցի լուծումը գտնվում էր քննիչի հայեցողական լիազորությունների շրջանակներում և որևէ կերպ ամբաստանյալների իրավունքները չի խախտել /վերջիններս առնվազն դատարանում օգտվել են այդ ապացույցը վիճարկելու հնարավորություններից/։
47. Առաջին ատյանի դատարանն անդրադառնալով վերոնշյալ եզրակացությունը կազմած դատահաշվապահական բնագավառի փորձագետ Վ.Առուստամյանի որդու` ՀՀ ԱԱԾ օպերատիվ ստորաբաժանումում աշխատելու /ինչը փորձագետ Վ.Առուստամյանը ցուցմունք տալիս ընդունել է/, այդ կերպ փորձագետի` գործի ելքով շահագրգռված լինելու փաստարկով փորձաքննության եզրակացությունը /<<թունավոր ծառի պտղի>> սկզբունքի ուժով` ենթադրաբար նաև վերջինիս ցուցմունքները/ անթույլատրելի ճանաչելու միջնորդությանը, պատճառաբանված կերպով արձանագրել է, որ այն անհիմն է, քանի որ նախ` դատաքննության արդյունքներով որևէ տվյալ ձեռք չի բերվել առ այն, որ փորձագետ Վ.Առուստամյանի որդին սույն գործի մինչդատական վարույթն իրականացրած ՀՀ ԱԱԾ քննչական մարմնի աշխատակից է կամ որևէ առնչություն է ունեցել սույն կամ դրանից անջատված քրեական գործերին, մասնավորապես` իրականացրել է օպերատիվ-հետախուզական որևէ գործողություն, բացի այդ` մերձավոր ազգակցական կապի առկայությունն ինքնին փորձագետ Վ.Առուստամյանի ենթադրյալ կողմնակալությունը, առավել ևս` շահագրգռվածությունը հիմնավորող բավարար և հիմնավոր փաստարկ չէ, ավելին` Վ.Առուստամյանը, որպես փորձագետ, նախազգուշացվել է ակնհայտ կեղծ եզրակացություն տալու համար քրեական պատասխանատվության մասին /այսինքն` առկա է այդ ապացույցի արժանահավատությունը փաստող նաև քրեաիրավական երաշխիք/։

II. Ամբաստանյալներ Գ.Մազմանյանին և Ա.Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով արդարացնելու մասով.
48. Դատաքննության արդյունքներով Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ 2007 և 2008 թվականների ստուգման ակտերում լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները ողջ ծավալով չարձանագրելու դրվագներով կաշառքի առարկան ամբաստանյալներ Գագիկ Մազմանյանին /միջնորդավորված/ և Արամ Հովսեփյանին /անմիջականորեն/ հանձնելու հանգամանքը հաստատող միակ ուղղակի ապացույցը սույն գործով ամբաստանյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքն է և նրանից հաղորդում ընդունելու մասին ըստ էության նույնաբովանդակ արձանագրությունը, համաձայն որի՝ <<առաջին դրվագով կաշառքը տվել է Գագիկ Մազմանյանի վստահված անձին՝ Արամ Հովսեփյանին, ընդ որում՝ Գ.Մազմանյանի մոտ իրեն ուղարկել էր Անդրանիկ Միրզոյանը՝ իրեն ներկայացնելով որպես շատ մտերիմ անձնավորության։ Այդ գործոնը հաշվի առնելով է Գ.Մազմանյանն Ա.Հովսեփյանի մոտ իրեն ներկայացրել որպես նրա վստահելի մարդ, հանձնարարել, որ իրեն լավ նայեն։ Դրանից հետո առանձնապես խոշոր չափերով կաշառքի գումարը Գ.Մազմանյանի ցուցումով իր գրասենյակում հանձնել է Արամ Հովսեփյանին, Գ.Մազմանյանից տեղեկացել, որ այդ գումարը նրան հասել է։ 2008 թվականից կաշառքի գումարը հանձնել է Ա.Հովսեփյանին, Գ.Մազմանյանը դրանից տեղյակ չի եղել, քանի որ այլևս հարկային մարմնում չէր աշխատում, որը տրվել է դարձյալ իր գրասենյակում։ Ռ.Աբրահամյանը նաև նշել է, որ կաշառքի գումարներն Ա.Հովսեփյանին է փոխանցել իր ղեկավարած <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության գործունեության ընթացքում անհիմն դեբետագրումների փաստերը թաքցնելու և այդ կերպ՝ ամեն տարի մոտ 600.000 ԱՄՆ դոլարի չափով լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները 2007 թվականին, ապա 2008թ. ստուգման ակտերում չարտացոլելու և չարձանագրելու համար, ինչը և իրականում տեղի է ունեցել>>։
49. Հաշվի առնելով սույն գործի լուծման տեսանկյունով Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքների վճռորոշ բնույթը` Առաջին ատյանի դատարանը ստուգել, համադրել և վերլուծել է վերջինիս դատաքննական, հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքները։
Դատաքննության արդյունքներով հաստատվել է, որ 2008թ. ստուգման ակտով ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանին, 2007թ. ստուգման ակտի դրվագով վերջինիս և ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանին կաշառք ստանալու համար առաջադրված մեղադրանքների հիմքում դրված է ամբաստանյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքները, ով որոշակիորեն շահագրգռված է նրանց դատապարտման հարցով, քանի որ`
ա/ վերջինս իր հոր` 2014թ. հոկտեմբերի կեսերին ինքնասպանություն գործելն ուղղակիորեն կապում է <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությամբ ծավալած անօրինական գործունեության առնչությամբ քրեական պատասխանատվության ենթարկվելու ողջ գործընթացում գործով ամբաստանյալներ Գագիկ Մազմանյանի, Արամ Հովսեփյանի և այլ անձի կողմից իրեն պատշաճ օգնություն չցուցաբերելու հետ,
բ/ նույնիսկ ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի հետ 2015թ. փետրվարի 2-ին կայացած առերես հարցաքննության ժամանակ /պաշտպանական կողմի միջնորդությամբ այն հրապարակվել և հետազոտվել է/ բացեիբաց հայտարարել է, որ վերջինիցս պարտքով գումար խնդրելով` նախազգուշացրել է չստանալու դեպքում Անդրանիկ Միրզոյանի հետ իր <<սև ցուցակում>> հայտնվելու հեռանկարի մասին, այսինքն՝ նրանցից ունեցել է նյութական միջոցներ ստանալու ակնկալիք /սկսած 2014թ. հոկտեմբերի 30-ից տվել էր Ա.Միրզոյանի, իսկ հետագա ցուցմունքներում` ամբաստանյալներ Գ.Մազմանյանի և Ա.Հովսեփյանի վերաբերյալ մեղադրող բնույթի ցուցմունքներ/։
Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքների արժանահավատությունը և գործի լուծման տեսանկյունով բավարարությունը գնահատելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել նաև այն, որ կաշառք տալու տվյալ դրվագներով որոշում է կայացվել նրա նկատմամբ քրեական հետապնդում չիրականացնելու մասին` տվյալ հանցագործությունների մասին քրեական մարմիններին կամովին հայտնելու և հանցագործությունների բացահայտմանն աջակցելու հիմքով /ըստ Ռ.Աբրահամյանի նկատմամբ Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի 2017թ. հունվարի 17-ին կայացված և սույն գործին կցված ԵԿԴ/0121/01/16 դատավճռի/։
Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքները գնահատելիս Առաջին ատյանի դատարանը հաշվի է առել նաև այն, որ վերջինս նախաքննության ընթացքում հարցաքննվել է մեկ տասնյակից ավել անգամ, սկսած 2016թ. դեկտեմբերի 2-ից` մեղադրյալի կարգավիճակում և միայն 2014թ. հոկտեմբերի 30-ից, այսինքն` հոր ինքնասպանությանը հաջորդած առաջին հարցաքննությունից հետո և հետագա ցուցմունքներում է սկսել հիշատակել ամբաստանյալներ Ա.Հովսեփյանի և Գ.Մազմանյանի անունները` որպես նրանից կաշառք ստացած պաշտոնատար անձանց, այսինքն՝ 2015թ. հունվարի 23-ին տված նախաքննական և ըստ էության նույնաբովանդակ դատաքննական ցուցմունքների պայմաններում առկա են նաև դրանց նախորդած նրա այլ ցուցմունքները։
Այսպիսով, ընդունելով, որ հոր ինքնասպանության փաստը կարող էր ազդակ հանդիսանալ Ռ.Աբրահամյանի կողմից կաշառք տալու դրվագներով նաև օբյեկտիվ և ճշմարտացի ցուցմունքներ տալու համար, Դատարանը, այնուամենայնիվ, փաստում է, որ նրա դատաքննական ցուցմունքներով հայտնված փաստական տվյալների արժանահավատությունը գնահատելիս կարևոր է դրանց բովանդակությունը կազմող յուրաքանչյուր տեղեկատվության ստացումն ու հաստատումն օբյեկտիվ այլ աղբյուրից կամ գործի ելքով չշահագրգռված անձից, միայն այդ պայմաններում և չափանիշով Ռ.Աբրահամյանի հայտնած փաստական տվյալները կարող են բովանդակել սույն գործով ապացուցման ենթակա հանգամանքների վերաբերյալ ճշմարտացի և արժանահավատ տեղեկատվություն, այլ կերպ՝ ապացուցողական արժեք և օգտագործվել առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալներից յուրաքանչյուրի մեղավորությունը փաստելիս։
50. Վերոնշյալ իրավական վերլուծությունների և դատողությունների համատեքստում Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով, նրան և մյուս ամբաստանյալներին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով առաջադրված մեղադրանքներին վերաբերող Ռ.Աբրահամյանի դատաքննական ցուցմունքները հաստատվել են օբյեկտիվ այլ աղբյուրից ստացված ապացույցներով՝ փորձագիտական եզրակացությամբ, որպես ապացույց և իրեղեն ապացույց ճանաչված փաստաթղթերով, գործով ամբաստանյալների և վկաների ցուցմունքներով։
Ինչ վերաբերում է ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքներին վերաբերող Ռ.Աբրահամյանի դատաքննական ցուցմունքներին, ապա դրանք ոչ միայն օբյեկտիվ այլ աղբյուրից ստացված, այլև առհասարակ որևէ ապացույցով չեն հաստատվել, որպիսի հետևության Առաջին ատյանի դատարանը հանգել է հետևյալ դատողությունների արդյունքներով.
Ամբաստանյալներ Գ.Մազմանյանը և Ա.Հովսեփյանը դեռևս մինչդատական վարույթի սկզբնական փուլից մինչև դատական քննության ավարտը չեն ընդունել կաշառք ստանալու հանգամանքը, վերջիններիս կողմից կաշառք ստանալու հանգամանքը հաստատող որևէ ցուցմունքներ չեն տվել ստուգումներն իրականացրած օպերլիազորներ, գործով ամբաստանյալներ Պատվական Հայրապետյանը և Բագրատ Ասատրյանը։
Տվյալ դրվագներին որոշակիորեն վերաբերելի են վկաներ Գ.Սիմոնյանի և Վ.Աբրահամյանի ցուցմունքները, որոնցով, թերևս, կարող էին գոնե անուղղակիորեն հաստատվել կաշառք տալու վերաբերյալ Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքները։
Մինչդեռ, վկա Գառնիկ Սիմոնյանը Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ <<…2008 թվականին՝ Նոր տարվա նախաշեմին, Ռուզաննայի հետ գտնվել է նրա աշխատասենյակում, երբ աշխատասենյակ է այցելել մոտ 37 տարեկան մի անձնավորություն, ինքը դուրս է եկել աշխատասենյակից՝ մտածելով, որ հնարավոր է այդ անձի և Ռուզաննայի միջև աշխատանքային խոսակցություն կա։ Կարճ ժամանակով միջանցքում ծխել է, նկատելով, որ այդ այցելուն հեռացավ՝ վերադարձել է Ռուզաննայի մոտ և զգացել, որ նա փոքր-ինչ մտահոգված է։ Ռուզաննան ասել է, որ նրան գումար է անհրաժեշտ և ինքն ասել է, որ կարող է օգնել 2.000.000 ՀՀ դրամով և խոստմանը համաձայն՝ հաջորդ օրն այդ գումարը տրամադրել է Ռուզաննային՝ առանց հարցնելու, թե նրան այդ գումարն ինչի համար է անհրաժեշտ։ Դժվարացել է նկարագրել Ռուզաննային այցելած այդ անձին>>։
Վկա Վահրամ Աբրահամյանը Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ <<…ամբաստանյալներից ճանաչում է Արամ Հովսեփյանին, որի հետ ծանոթացել է իր քրոջ՝ Ռուզաննա Աբրահամյանի միջոցով, հանդիպել է նրան ընդամենը մեկ անգամ, այդ հանդիպումը տևել է մոտ 5 րոպե։ Ճանաչում է նաև Գագիկ Մազմանյանին, որի հետ դարձյալ ծանոթացել է քրոջ՝ Ռուզաննայի միջոցով, մտերիմ հարաբերությունների մեջ է եղել։ Հայտնել է, որ իր քույրը հանդիսացել է մի քանի շինարարական հիմնարկների տնօրեն, զբաղվել է շինարարական և այլ գործունեությամբ, ինքը զբաղվել է շինարարությամբ և ոչ մի անգամ չի խառնվել նրա գործերին և խնդիրներին, ծագած խնդիրները Ռուզաննան լուծել է միայնակ։ Մի անգամ Ռուզաննան տեղեկացրել է, որ նրա ղեկավարած հիմնարկը խնդիր ունի և միասին գնացել են չինական ռեստորան՝ Արամ Հովսեփյանի հետ հանդիպման, միասին նստել են սեղանի շուրջ։ Ռուզաննան Արամ Հովսեփյանին ասել է, որ նրա հիմնարկում վերստուգում է նշանակվել, Արամը ասել է. <<ինչ անենք, որ նշանակել են, ինչ ուզում են, թո՛ղ անեն>>։ Դրանից հետո Ռուզաննան իրեն ասել էր, որ գնա հիմնարկ, ինչպես և վարվել է, իսկ նրանք մնացել են ռեստորանում և թե ինչի մասին են խոսել, չգիտի։ Արամ Հովսեփյանը ռեստորան էր եկել միայնակ, իսկ հետագայում քույրն իրեն չի պատմել, թե իր հեռանալուց հետո նրանք ռեստորանում ինչի մասին են խոսել։ Գագիկ Մազմանյանի հետ ավելի մտերիմ հարաբերություններ է ունեցել, նրան ճանաչում է Երևանի քաղաքապետարանում աշխատելու ժամանակահատվածից, քրոջ հետ գնացել են քաղաքապետարան, իրենց խոստացել էին <<տենդեռ տալ>>, սակայն չէին տվել և Ռուզաննայի հետ միասին գնացել էր Գագիկ Մազմանյանի մոտ։ Նա հանգստացրել է նյարդայնացած վիճակում գտնվող Ռուզաննային և իրեն առաջարկել քրոջը տանել տուն, թեև <<տենդերի>> հետ որևէ կապ Մազմանյանը չի ունեցել։ Նշել է, որ Գագիկ Մազմանյանի հետ ծանոթացել է 2006 թվականից հետո, առավել ստույգ չի կարող ասել։ Ավելի վաղ Ռուզաննայի հետ գնացել էին Սպանդարյանի հարկային տեսչություն, որտեղ Ռուզաննան պետք է մտներ պետի` Գագիկ Մազմանյանի մոտ, թեև քրոջ հետ Մազմանյանի մոտ չի մտել։ Հայտնել է նաև, որ որևէ տեղեկություն չունի այն ստուգողներից, ովքեր քրոջ ղեկավարած հիմնարկում ստուգումներ են կատարել>>։
Անդրադառնալով Վ.Աբրահամյանի վերոնշյալ ցուցմունքի ապացուցողական արժեքին` Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ ռեստորանում գործով ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանի և Ռ.Աբրահամյանի հանդիպման փաստը և վկա Վ.Աբրահամյանի մոտ գործով ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանի արված վերոնշյալ հայտարարությունը` <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում նշանակված վերստուգման գործընթացի և արդյունքների վերաբերյալ Ա.Հովսեփյանի չեզոք և անտարբեր վերաբերմունքի մասին, կարող էր պայմանավորված լինել ինչպես կաշառք ստանալու դիմաց ստուգման արդյունքները ճիշտ չարձանագրելու պատճառով Ռ.Աբրահամյանի հետ հանդիպելու անխուսափելիությունը գիտակցելու փաստով և հակառակ պարագայում կաշառք ստանալու հանգամանքը բացահայտվելու մտավախությամբ, այնպես էլ Ա.Հովսեփյանի և ստուգումն իրականացրած վերջինիս աշխատակիցներ Պ.Հայրապետյանի և Բ.Ասատրյանի կողմից անձնական /ոչ նյութական/ շահագրգռվածությամբ պաշտոնեական դիրքը չարաշահելու հանգամանքով և այդ փաստը բացահայտվելու մտավախությամբ: Այսինքն` վկա Վ.Աբրահամյանի ցուցմունքը նույնիսկ Ռ.Աբրահամյանի, ինչպես նաև ռեստորանում այդ հանդիպման փաստն ընդունած ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանի ցուցմունքների հետ համադրելու և գնահատելու արդյունքներով կաշառք տալու-ստանալու հանգամանքը հաստատող անուղղակի ապացույց չէ։
51. Կաշառք տալու-ստանալու դրվագին որոշակիորեն վերաբերելի են իրեղեն ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերը՝ ՀՀ Կառավարությանն առընթեր հարկային պետական ծառայության ՕՀՎ 6-րդ բաժնի կողմից 2007թ. նոյեմբերի 22-ին կազմված <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության թիվ 1034650 ստուգման ակտը և ՀՀ Կառավարությանն առընթեր պետական եկամուտների կոմիտեի ՕՀՎ 6-րդ բաժնի կողմից 2008թ. դեկտեմբերի 30-ին կազմված <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության թիվ 1001538 ստուգման ակտը, որոնք հաստատում են ստուգումն իրականացրած հարկային մարմնի պաշտոնատար անձանց շրջանակը, իսկ լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության հետևությունների հետ համադրությամբ` ստուգողներ Պ.Հայրապետյանի և Բ.Ասատրյանի կողմից ծառայողական պարտականությունները ոչ պատշաճ կատարելու և լրացուցիչ հարկային պարտավորությունը ոչ ամբողջությամբ արձանագրելու և ընկերությանը չառաջադրելու փաստը։
Դատարանում հետազոտվել է նաև որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված փաստաթղթերը՝ <<Արմենտել>> ՓԲ ընկերությունից ստացված, մեկ այլ գործով ամբաստանյալ Ռուզաննա Աբրահամյանի շահագործած 091-010300 և սույն գործով ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանի շահագործած 093-010077 հեռախոսահամարների մուտքային և ելքային վերծանումները և դրանց զննության արձանագրությունը, համաձայն որոնց` ընդհանուր առմամբ վերոնշյալ հեռախոսահամարների միջև արձանագրված են թվով 8 հեռախոսազանգեր, մասնավորապես՝
- 2009թ. հունվարի 3-ին` ժամը 15.11-ին, ապա` 2009թ. հունվարի 22-ին` ժամը 14.50-ին Ռ.Աբրահամյանը զանգահարել է Ա.Հովսեփյանին և հաղորդակցվել համապատասխանաբար` 1.42 րոպե և 2.41 րոպե տևողությամբ։
- 2009թ. հունվարի 29-ին` ժամը 15.13-ին, ապա` 2009թ. հուլիսի 2-ին` ժամը 13.31-ին Ա.Հովսեփյանը զանգահարել է Ռ.Աբրահամյանին և հաղորդակցվել 2.30 և 7.35 րոպե տևողությամբ։
- Վերջինս չորս զանգերը կատարվել են Ռ.Աբրահամյանի կողմից Ա.Հովսեփյանին, մասնավորապես` 2010թ. մայիսի 5-ին` ժամը 20.29-ին` 4.06 րոպե տևողությամբ, նույն օրը` ժամը 20.40-ին` 3.28 րոպե տևողությամբ, ապա` 2010թ. մայիսի 6-ին` ժամը 9.16-ին` 0.49 րոպե տևողությամբ, նույն օրը` ժամը 12.49-ին` 0.11 րոպե տևողությամբ։
52. Ներկայացված վերաքննիչ բողոքում մեղադրող կողմը Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքներն ի հաշիվ գործով ամբաստանյալների ցուցմունքների առավել արժևորել և կաշառք տալու-ստանալու փաստը թե՛ նախաքննության և թե՛ դատաքննության արդյունքներով հիմնավորված է համարել՝ դրանք համադրելով դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 15-0271 եզրակացության և դրա շուրջ փորձագետ Վ.Առուստամյանի պարզաբանումների հետ, որոնցով հիմնավորվում է հարկային մարմնի համապատասխան պաշտոնյաների, տվյալ դեպքում՝ գործով ամբաստանյալ Պատվական Հայրապետյանի և Բագրատ Ասատրյանի կողմից հօգուտ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության անօրինական գործողությունների իրականացումը, ընդ որում՝ ըստ մեղադրող կողմի վարկածի` Գագիկ Մազմանյանի և Արամ Հովսեփյանի պարագայում դրանք իրականացվել էին շահադիտական և այլ անձնական դրդումներով /շարժառիթով/, հարկային ստուգումն իրականացրած Պատվական Հայրապետյանի և Բագրատ Ասատրյանի դեպքում՝ անձնական, մասնավորապես՝ ղեկավարության հանձնարարությունը կատարելու դրդումներով /շարժառիթով/։ Այսպես, փորձաքննությամբ հիմնավորվել է, որ 2007թ. նոյեմբերի 22-ի թիվ 1034650 ստուգման ակտը կազմելիս Գագիկ Մազմանյանի, Արամ Հովսեփյանի, Պատվական Հայրապետյանի, Բագրատ Ասատրյանի և այլ անձի, իսկ 2008թ. դեկտեմբերի 30-ի թիվ 1001538 ստուգման ակտը կազմելիս՝ Արամ Հովսեփյանի, Պատվական Հայրապետյանի և Բագրատ Ասատրյանի կողմից անձնական շահագրգռվածությամբ պաշտոնական լիազորությունները չարաշահելու հետևանքով <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները ողջ ծավալով չեն արձանագրվել, որի հետևանքով տնօրեն Ռուզաննա Աբրահամյանը մինչև 2011թ. հունիսի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում շարունակաբար կազմել և հաշվառման վայրի հարկային մարմին է ներկայացրել <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթեր` անհիմն խեղաթյուրելով դրանց տվյալները և այդ կերպ արհեստականորեն նվազեցնելով պետական բյուջե վճարման ենթակա ընդհանուր 1.052.497.252 ՀՀ դրամ հարկերը, որից 500.438.429 ՀՀ դրամը նվազեցվել էր Գագիկ Մազմանյանի, Արամ Հովսեփյանի, Պատվական Հայրապետյանի, Բագրատ Ասատրյանի և այլ անձի գործողությունների արդյունքում 2007թվականի թիվ 1034650 ստուգման ակտով չարձանագրված չարաշահումների, իսկ մնացած հարկերը՝ Արամ Հովսեփյանի, Պատվական Հայրապետյանի և Բագրատ Ասատրյանի հանցավոր գործողությունների արդյունքում 2008թ. դեկտեմբերի 30-ի թիվ 1001538 ստուգման ակտով չարձանագրված վերոնշյալ խախտումների հետևանքով։
Մինչդեռ, <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում 2007, ապա 2008 թվականներին իրականացված ստուգման գործընթացի, ակտերի կազմման հանգամանքների վերաբերյալ դեռևս մինչդատական վարույթում գործով ամբաստանյալները տվել էին պատշաճ ստուգման և գնահատման չարժանացած որոշակի ցուցմունքներ` ներկայացնելով նաև դրա բուն պատճառը։
Այսպես, գործով ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ <<…2007 թվականի ստուգման ժամանակ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությանը խնդիրներ չառաջացնելու ցուցումն իրեն տվել է վերադասը՝ ՀՀ ԿԱ ՀՊԾ օպերատիվ հետախուզության վարչության պետի տեղակալ Գագիկ Մազմանյանը, ով վերահսկում էր բաժինների աշխատանքները։ Նա իրեն հայտնել է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության տնօրենն Անդրանիկ Միրզոյանի սանիկն է, նախազգուշացրել, որ խնդիրներ չստեղծեն, ակտը գրեն տնօրենի ուզած գումարի չափով և <<դուրս գան>>։ Ինչ վերաբերում է նույն ընկերությունում 2008 թվականի ստուգմանը, ապա այդ ժամանակ ՀՀ ԿԱ ՊԵԿ օպերատիվ հետախուզության վարչության պետն է հանդիսացել Աշոտ Գիզիրյանը և իր ղեկավարած բաժնին հանձնարարվել է կատարել <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության ստուգում։ Մտել է Գիզիրյանի աշխատասենյակ և նրան հայտնել, որ ընկերության տնօրենն Անդրանիկ Միրզոյանի սանիկն է, նա էլ ասել է, որ բարդություններ չստեղծեն, ակտը գրեն տնօրենի ուզած գումարի չափով և այդ ընկերությունից <<դուրս գան>>։ Տնօրեն Ռուզաննան ցանկացել է, որ ակտով արձանագրվող խախտումները չգերազանցեն 3.000.000 ՀՀ դրամը, սակայն ակտում իրենք արձանագրել են 6.000.000 ՀՀ դրամի խախտում։ Որևիցե կաշառք տնօրեն Ռուզաննայից չեն ստացել, որովհետև եղել է Միրզոյանի գործոնը, թեև տնօրեն Ռուզաննան իրենց արձանագրած խախտման չափից դժգոհ է մնացել>>։
Ամբաստանյալ Պատվական Հայրապետյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ <<…2007թ. և 2008թ. ստուգումների ընթացքում իրենց բաժնի պետ Արամ Հովսեփյանին տեղեկացրել է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունն իրենց փաստաթղթեր չի ներկայացրել, տեղեկատվական բազայում ևս տվյալներ չկան, որի արդյունքում կարող են առաջանալ վճարվելիք հարկերի տարբերություն մի քանի հարյուր միլիոն դրամի չափով։ Նա էլ ասել է, որ մոտենա մակերեսորեն և ստուգի այնքանով, որքանով որ կներկայացվի։ Ա.Հովսեփյանը չի պատճառաբանել, թե ինչու է պետք մոտենալ մակերեսորեն, ընդամենն ասել է, որ <<վերևից>> են ասել։ Չի խորացել և իրավասու էլ չէր ավելի մանրամասն հետաքրքրվել, թե ղեկավարությունից կոնկրետ ով է ասել, ուղղակի կատարել է պետի հանձնարարությունը և կազմել է ստուգման ակտը, դրա արդյունքում չի ֆիքսել անհիմն դեբետագրումների որոշ մասը, թեև անհիմն դեբետագրումներին, չներկայացված տեղեկություններին որոշակիորեն անդրադարձել և արձանագրել է։ 2008 թվականին նույնպես դուրս են բերել <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության այդ տարիների ամփոփ տեղեկանքները, որի դեբետային մասում եղած տվյալները տեղեկատվական բազայի հետ համեմատելուց առաջացել է նույն իրավիճակը և այդ մասին տեղեկացրել է Արամ Հովսեփյանին։ 2008 թվականին ձեռք բերումների մասով ստուգումը կատարվել է ըստ այդ կազմակերպության հարկային գործում առկա տվյալների, իսկ բացակայող տվյալների մասով ստուգում չի կատարել՝ ելնելով ցուցումից։ Ինչ վերաբերում է արձանագրված արդյունքներին, ինքը Ռուզաննա Աբրահամյանի հետ որևիցե պայմանավորվածություն չի ունեցել, իրեն ասվել է, որ <<ակտը փակի>> որոշակի գումարի սահմաններում, ինչը և կատարել է։ Երկու ստուգումների ժամանակ էլ անհիմն դեբետագրումները չարձանագրելիս` շահադիտական նպատակ չի հետապնդել, ուղղակի կատարել է ղեկավարության ցուցումը>>։
Ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանի՝ հրապարակված և հետազոտված նախաքննական ցուցմունքների համաձայն՝ <<…Ռուզաննա Աբրահամյանի՝ Անդրանիկ Միրզոյանի բարեկամը լինելու մասին տեղեկացել է ինչպես Ռուզաննայից, դեռևս 2002 թվականից, այնպես էլ ավելի ուշ վերջինիս հայրիկից՝ նրա հետ կայացած հեռախոսազրույցի ժամանակ, Միրզոյանն այդ մասին անձամբ իրեն չի ասել։ 2007թ. հոկտեմբերի 2-ից աշխատել է հարկային կենտրոնական մարմնի օպերատիվ վարչությունում, այդ պահին Արամ Հովսեփյանն արդեն իսկ աշխատում էր նույն վարչությունում։ Նրան ի պաշտոնե ցուցում տալու իրավունք չի ունեցել, <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում իրականացվող 2007 թվականի ստուգման հետ կապված որևէ ցուցում չի տվել։ <<Տապինոյի >> հետ կապված ստուգմանը որևէ առնչություն չի ունեցել, այդ կազմակերպության մասին առաջին անգամ լսել է քննիչի մոտ։ Նշեց, որ Արամ Հովսեփյանի հետ աշխատել է նաև Սպանդարյանի ՀՏ-ում՝ դեռևս 2001թվականի մարտից։ Բագրատին համարյա չի հիշում, Պատվականի հետ, հավանաբար, աշխատել են Սպանդարյանի հարկային տեսչությունում>>։
Ամբաստանյալ Բագրատ Ասատրյանի ցուցմունքների համաձայն՝ <<…որպես ստուգող խմբի անդամ՝ տնտեսվարողի բյուջեի հետ փոխհարաբերությունների ճշտության ստուգում կատարելու ժամանակ երկու ստուգումներին ըստ էության չի մասնակցել, քանի որ, ինչպես և հարկային մարմնի ցանկացած օպերլիազոր, համապատասխան գիտելիքների չի տիրապետում, մասնագետ չի հանդիսանում։ Ստուգումների ժամանակ միայն անհրաժեշտության դեպքում իրականացրել է համապատասխան օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումներ և այդ կերպ օժանդակել ստուգումներին։ Հայտնել է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության վերաբերյալ կազմված 2007 և 2008թթ. ստուգման ակտերի տակ ստորագրել է, քանի որ ընդգրկված էր ստուգող խմբերի կազմում։ Ստուգման ակտերի կազմմամբ զբաղվել է Պատվական Հայրապետյանը, դրանց տակ ստորագրել է՝ վստահելով Պատվականին, նրա մասնագիտական և հաշվապահական գիտելիքներին>>։
Այսպիսով, նախաքննությամբ ձեռք բերված վերոնշյալ ապացույցների համադրման և գնահատման արդյունքներով նախաքննություն կատարող անձը նախաքննության, իսկ մեղադրողը նաև դատաքննության արդյունքներով հանգել են հետևության, որ ստուգումն իրականացրած և ըստ դատահաշվապահական փորձաքննության թիվ 15-0271 եզրակացության հետևությունների՝ հարկային խախտումները 2007, ապա 2008թ. ստուգման ակտերում ողջ ծավալով չարձանագրած մասնագետներ Պատվական Հայրապետյանը և Բագրատ Ասատրյանը գործել են ղեկավարության հանձնարարությամբ, այսինքն՝ անձնական դրդումներով, մինչդեռ 2007թ. դրվագով նրանց նման հանձնարարություն տված Գագիկ Մազմանյանը և Արամ Հովսեփյանը` նախնական համաձայնության շրջանակներում շահադիտական դրդումներով և ստացած կաշառքի դիմաց, 2008թ. դրվագով՝ բացառապես Արամ Հովսեփյանը` դարձյալ շահադիտական դրդումներով, դարձյալ ստացած կաշառքի դիմաց։
Մինչդեռ նախաքննությամբ ձեռք բերված և դատաքննությամբ հետազոտված վերոնշյալ ապացույցներով պարզվել է, որ Գագիկ Մազմանյանը, վերջինիս հանձնարարությամբ Արամ Հովսեփյանը Ռուզաննա Աբրահամյանի հետ ծանոթացել են Անդրանիկ Միրզոյանի խնդրանքով, հարկային մարմնի այդ պաշտոնատար անձինք կարող էին գործել նաև վերջինիս հետ առկա անձնական փոխհարաբերությունների շարժառիթով /անձնական այդպիսի փոխհարաբերությունների առկայությունը դատարանում հաստատել է նաև Ռ.Աբրահամյանը/, այսինքն՝ իրենց հանցավոր գործողությունները հակառակ ծառայության շահերի օգտագործելիս նրանք ղեկավարվել են նաև անձնական շահագրգռվածությունից ելնելով։ Տվյալ պարագայում ամբաստանյալներ Գ.Մազմանյանի և Ա.Հովսեփյանի արարքները որակելիս մեղադրող կողմը կա՛մ անտեսել է շարժառիթների համակարգում անձնական այլ շարժառիթի առկայությունը, կա՛մ առավել արժևորել շահադիտական շարժառիթը, որն իր հերթին պայմանավորել է կաշառք տալու վերաբերյալ Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքներն ի հաշիվ ամբաստանյալների ցուցմունքների առավել արժևորելու հանգամանքով։ Մինչդատական վարույթի ընթացքում գործով բոլոր ամբաստանյալները, այդ թվում՝ Գագիկ Մազմանյանը և Արամ Հովսեփյանը հերքել և չեն ընդունել Ռ.Աբրահամյանից կաշառք ստանալու հանգամանքը, ավելին, նրանց մի մասը չեն ընդունել նույնիսկ ստուգման ակտերի բովանդակությունը խեղաթյուրելու վերաբերյալ ստուգումն իրականացնող անձանց որևէ ցուցում տալու /կամ ստանալու/ հանգամանքը՝ ընդունելով միայն, որ իրենք տեղյակ էին, որ Ռ.Աբրահամյանը Անդրանիկ Միրզոյանի բարեկամն է, որի մասին որոշակիորեն ակնարկել են նաև ստուգողներին՝ նշելով, որ Ռ.Աբրահամյանի համար ասել են <<վերևից>>։ Այդ կերպ՝ մեղադրող կողմն ընդունել է, որ ստուգումն իրականացրած անձինք գործել են վերադասի անօրինական հանձնարարությունը կատարելու անձնական շահագրգռվածությամբ /Ռ.Աբրահամյանը ստուգողներին կաշառքի առարկան կամ դրա մի մասը տալու վերաբերյալ ցուցմունքներ չի տվել/, սակայն ամբաստանյալներ Գ.Մազմանյանի և Ա.Հովսեփյանի ընտրած դիրքորոշման և պաշտպանական վերոնշյալ մարտավարության պատճառով մեղադրող կողմը հիմնավորված է համարել վերոնշյալ պաշտոնատար անձանց կողմից կաշառք ստանալու, հետևաբար՝ շահադիտական դրդումներով վերոնշյալ հանցանքները կատարելու վերաբերյալ Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքների վրա առաջ քաշված վարկածը։
Ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանին կաշառք տալու դեպքերի վերաբերյալ հաստատող ցուցմունք Առաջին ատյանի դատարանում տվել է բացառապես Ռուզաննա Աբրահամյանը, դրանք հերքել են ինչպես երկու դրվագներով ենթադրաբար կաշառք ստացած գործով ամբաստանյալ Արամ Հովսեփյանը, այնպես էլ միայն առաջին /2007թ. ստուգման ակտի/ դրվագով կաշառք ստանալու համար մեղադրվող ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանը։
Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքների ստուգման և գնահատման արդյունքներով Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ կաշառք տալ-ստանալու դրվագներին որևէ անձ ականատես չի եղել, Ռ.Աբրահամյանը դժվարացել է մանրամասնել և անհատականացնել, թե որպես կաշառք տրամադրած գումարները նախապես որտեղից է ձեռք բերել կամ յուրաքանչյուր դեպքում ինչ աղբյուրից գոյացած գումարների հաշվին է տվել` ընդհանրացված կերպով նշելով, որ այդ գումարները ձեռնարկատիրական գործունեությունից ստացած գումարներ էին, բացառությամբ 2.000.000 ՀՀ դրամի, որն ըստ նրա ցուցմունքի՝ պարտքով նախապես վերցրել էր որպես վկա հարցաքննված Գառնիկ Սիմոնյանից, որին այդ գումարի հաշվին կաշառք տալու մտադրության մասին ոչինչ չի հայտնել։ Վկա Գ.Սիմոնյանը նաև Առաջին ատյանի դատարանում հայտնել է, որ թեև տեսել է Ռ.Աբրահամյանի գրասենյակ այցելած և գրեթե անմիջապես հեռացած պաշտոնատար անձին /ըստ Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքի՝ կաշառքի գումարը ստանալու նպատակով գրասենյակ այցելած Ա.Հովսեփյանին/, սակայն դժվարանում է նրան նկարագրել, առավել ևս՝ ճանաչել։ Դա այն պարագայում, երբ գործով ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանը հերքել է Ռ.Աբրահամյանի գրասենյակ երբևէ այցելելը, իսկ ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանը Առաջին ատյանի դատարանում նշել է, որ այլ ստուգողների հետ անձամբ են այցելել Ռ.Աբրահամյանի գրասենյակ և ստուգման ակտերը հանձնել վերջինիս, դրանք Ա.Հովսեփյանը Ռ.Աբրահամյանին հանձնել չէր կարող՝ այդ կերպ հերքելով Ա.Հովսեփյանի կողմից վերոնշյալ գումարն առանձին կամ ստուգման ակտի հետ մեկտեղ ստանալու նպատակով Ռ.Աբրահամյանի գրասենյակ պարբերաբար այցելելու վերաբերյալ վերջինիս դատաքննական ցուցմունքը։ Ավելին, Ա.Հովսեփյանը քննվող այդ դեպքի ժամանակ 47-48 տարեկան էր, և վկա Գ.Սիմոնյանի ցուցմունքով նրա նկարագրած տարիքն /այդ անձը կլիներ մոտ 37 տարեկան/ առավել համապատասխանում է տվյալ ժամանակ 40 ամյակը բոլորած գործով ամբաստանյալներ Պատվական Հայրապետյանին կամ Բագրատ Ասատրյանին։
53. Անդրադառնալով որպես ապացույց ճանաչված և գործին կցված <<Արմենտել>> ՀՁ ՓԲ ընկերությունից ստացված Ռ.Աբրահամյանի 091-010300 հեռախոսահամարի մուտքային և ելքային վերծանումներին, դրանց զննության արձանագրությանը՝ Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ դրանցով ևս հնարավոր չէ եզրակացության հանգել կաշառքի առարկան Ռ.Աբրահամյանին փոխանցելու համար վերջինիս և Ա.Հովսեփյանի միջև ենթադրաբար կայացած հանդիպումների վերաբերյալ, քանի որ 2007-2008թթ. ընթացքում Ռ.Աբրահամյանի վերոնշյալ և Ա.Հովսեփյանի շահագործած 093-010077 հեռախոսահամարների միջև որևէ զանգեր արձանագրված չեն, իսկ 2009թ. հունվար սկզբներին արձանագրված է միայն մեկ զանգ, այն էլ՝ 2009թ. հունվարի 3-ին` ժամը 15.11-ին, սակայն զանգի նախաձեռնողը Ռ.Աբրահամյանն է և ոչ թե կաշառքի առարկան ստանալու նպատակով ենթադրաբար գրասենյակ այցելող Ա.Հովսեփյանը։ Վերոնշյալ ապացույցը ևս որևէ կերպ չի հաստատում կաշառք տալու վերաբերյալ Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքի արժանահավատությունը, այդ թվում` կաշառք տալու ժամանակահատվածի առումով, ավելին՝ հակասում է դրան. վերջինս Առաջին ատյանի դատարանում նշել է, որ 2008 թվականի դեկտեմբերին Հովսեփյանը, իր գրասենյակ գալով և 30.000 ԱՄՆ դոլար կաշառքը վերցնելով, խախտել է իր հետ ձեռք բերած պայմանավորվածությունը և դեկտեմբերի 24-ին կամ 25-ին եկել է առանց ստուգման ակտի, հայտնել, որ նոր պետ է նշանակվել, ուստի անհրաժեշտ է 10.000 ԱՄՆ դոլար ավելացնել։ Ինքը Հովսեփյանից խնդրել է մեկ-երկու օր ժամանակ` այդ գումարը հավաքելու համար, գումարի մի մասը՝ 2.000.000 ՀՀ դրամը խնդրել և ստացել է Գառնիկ Սիմոնյանից։ Մեկ-երկու օրվա ընթացքում Հովսեփյանը եկել և վերցրել է նաև 10.000 ԱՄՆ դոլարը և նոր միայն տվել ստուգման ակտը։
54. Ինչ վերաբերում է լրացուցիչ դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացությանը, ապա Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ստուգումների ընթացքում թույլ տրված և պատշաճ կարգով ու ողջ ծավալով չարձանագրված խախտումները կարող էին կատարվել ինչպես շահադիտական դրդումներով և կաշառք ստանալու հետևանքով, այնպես էլ անձնական այլ շահագրգռվածությամբ, մասնավորապես՝ տնտեսավարողի՝ բարձրաստիճան պաշտոնյայի բարեկամ հանդիսանալու գործոնն ամբաստանյալ Գագիկ Մազմանյանի, ապա՝ Արամ Հովսեփյանի կողմից հաշվի առնվելու և անհիմն դեբետագրումներն ողջ ծավալով չարձանագրելու վերաբերյալ ստուգումն իրականացնող պաշտոնատար անձանց ակնհայտ ապօրինի հրաման տալու պայմաններում։ Առաջին ատյանի դատարանը փաստել է, որ ամբաստանյալներ Ա.Հովսեփյանի և Գ.Մազմանյանի արարքներին նման որակումներ տալով՝ մեղադրող կողմը պարտավոր էր կաշառքի առարկան վերջիններիս փաստացի հանձնելու վերաբերյալ Ռ.Աբրահամյանի ցուցմունքները հիմնավորեր ապացույցների բավարար ամբողջությամբ կամ ապացուցողական նույն զանգվածով առնվազն հերքեր վերագրված չարաշահումներն անձնական /ոչ նյութական/ շահագրգռվածությամբ կատարելու վարկածը /շարժառիթը/։
55. Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ կաշառքի առարկան ստանալու, 2007թ. դրվագով՝ այն նաև միմյանց միջև բաշխելու փաստարկով և բացառապես Ռուզաննա Աբրահամյանի ցուցմունքների հիման վրա է, որ գործով ամբաստանյալներ Գագիկ Մազմանյանի և Արամ Հովսեփյանի արարքները որակվել են որպես կաշառք ստանալ և միաժամանակ շահադիտական դրդումներով կատարված պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահում, իսկ ստուգման ակտերում ընդգրկված անձանց՝ գործով ամբաստանյալներ Պատվական Հայրապետյանի և Բագրատ Ասատրյանի արարքները՝ որպես անձնական այլ շահագրգռվածությամբ կատարված պաշտոնեական լիազորությունների չարաշահում։ Մինչդեռ գործով ամբաստանյալները քրեական վարույթի ողջ ընթացքում հերքել են կաշառք ստանալու հանգամանքը, այն դեպքում, երբ գործում առկա և դատաքննությամբ հետազոտվել են հարկային ստուգումներն իրականացրած պաշտոնատար անձանց չարաշահումներն անձնական /ոչ նյութական/ շահագրգռվածությամբ կատարելու բազմաթիվ ապացույցներ։
Գործով ձեռք բերված ապացույցների բովանդակային վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ դրանք ինչպես առանձին, այնպես էլ համակցությամբ չեն հաստատում կաշառք տալու-ստանալու դեպքերի առկայությունը, սպառվել են նոր ապացույցներ ձեռք բերելու բոլոր հնարավորությունները։ Ամբաստանյալի կարգավիճակով հարցաքննված Ռ.Աբրահամյանի դատաքննական ցուցմունքն ինքնին կամ դատահաշվապահական փորձաքննության եզրակացության հետ համադրությամբ բավարար չեն վերոնշյալ հանցագործության դեպքերի առկայությունը և դրանց ենթադրաբար առնչվող ամբաստանյալներ Ա.Հովսեփյանի և Գ.Մազմանյանի մեղավորությունը փաստելու համար։ Ավելին, դատաքննությամբ հետազոտված վերաբերելի, թույլատրելի և արժանահավատ ապացույցների համակցությունը բավարար չէ սույն գործով ամբաստանվող Ա.Հովսեփյանին և Գ.Մազմանյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասով վերագրված արարքներում նրանց անմեղության կանխավարկածը հաղթահարելու, անաչառ դիտորդի մոտ հիմնավոր կասկածից վեր ապացուցողական չափանիշին համապատասխան համոզվածություն ձևավորելու առ այն, որ նրանք իրենց ծառայողական լիազորությունները չարաշահել և պատշաճ չեն կատարել շահադիտական դրդումներով, նախապես խոստացված և ստացած կաշառքի դիմաց, դատաքննությամբ հետազոտված թույլատրելի և վերաբերելի ապացույցները թույլ չեն տալիս վերոնշյալ հանգամանքները, այդ թվում` կաշառք տալու-ստանալու դեպքերի տեղի ունենալը պարզել անհրաժեշտ խորությամբ և լրիվությամբ, այդ հանգամանքների ապացուցվածությունը ողջամտորեն կասկած է հարուցում։
56. Այսպիսով, մեղադրողի վերաքննիչ բողոքի հիմքերի և հիմնավորումների սահմաններում ստուգելով ամբաստանյալներ Գ.Մազմանյանին և Ա.Հովսեփյանին ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով արդարացնելու վերաբերյալ Առաջին ատյանի դատարանի դատավճռի օրինականությունը և հիմնավորվածությունը, Վերաքննիչ դատարանը հանգում է այն հետևության, որ դատական ակտն այդ մասով փաստարկված է և բավարար չափով պատճառաբանված, որի պայմաններում Գ.Մազմանյանի և Ա.Հովսեփյանի նկատմամբ դատական ակտն այդ մասով բեկանելու և մեղադրական դատավճիռ կայացնելու հիմքերը բացակայում են:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 4-րդ մասի 2-րդ կետով առաջադրված մեղադրանքներում ամբաստանյալներ Ա.Հովսեփյանի և Գ.Մազմանյանի մեղավորության փաստումը կհանգեցնի վերջիններիս անմեղության կանխավարկածի, ապացույցները գնահատելու վերաբերյալ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 18-րդ, 25-րդ, 127-րդ, 365-րդ հոդվածների պահանջների խախտման։
57. Առաջին ատյան դատարանի դատաքննությամբ նաև պարզվել է, որ ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանը որևէ առնչություն չի ունեցել <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում 2008 թվականին իրականացված ստուգման գործընթացին, այդ գործընթացում տեղ գտած չարաշահումներին, մինչդեռ, ինչպես և մյուս ամբաստանյալներին, նրան ևս վերագրվել է պետությանն անզգուշաբար 1.052.497.252 ՀՀ դրամի չափով գույքային վնասի պատճառում։ Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն արձանագրել է, որ ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանը քրեական պատասխանատվության ենթակա չէ 2008 թվականի ստուգման ակտում տեղ գտած չարաշահումների և լրացուցիչ հարկային պարտավորությունը չարձանագրելու հետևանքների համար, դա կհանգեցնի օբյեկտիվ մեղսայնացման, քանի որ տվյալ ստուգման ժամանակ հարկային մարմնում այլևս չէր աշխատում, ուղղակի կամ անուղղակի որևէ առնչություն <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում նախաձեռնված այդ ստուգման գործընթացի, առավել ևս արդյունքները կանխորոշելու հետ չի ունեցել, նախաքննության ընթացքում նման որևէ ապացույց ձեռք չի բերվել և/կամ դատարանում չի հետազոտվել։

III.Վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառով ամբաստանյալներ Ա.Հովսեփյանի, Պ.Հայրապետյան և Բ.Ասատրյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու, իսկ Գ.Մազմանյանին` պատժից ազատելու մասով.
58. Վերաքննիչ դատարանում դատաքննության ընթացքում ամբաստանյալներ Պ.Հայրապետյանը և Բ.Ասատրյանը, ինչպես նաև վերջիններիս պաշտպաններ Վ.Էլբակյանը և Վ.Գևրոգյանը չպնդեցին բերված վերաքննիչ բողոքները և խնդրեցին իրենց մասով քրեական գործի վարույթ կարճել և քրեական հետապնդումը դադարեցնել` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով: Նույն միջնորդությամբ Վերաքննիչ դատարան դիմեց նաև ամբաստանյալ Ա.Հովսեփյանը:
59. Վերաքննիչ դատարանն ուսումնասիրելով սույն գործի փաստական հանգամանքները, արձանագրում է, որ գործի քննության այս փուլում ի հայտ են եկել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու պատճառով ամբաստանյալներ Ա.Հովսեփյանի, Պ.Հայրապետյանի և Բ.Ասատրյանի վերաբերյալ քրեական գործի վարույթը կարճելու և քրեական հետապնդումը դադարեցնելու, իսկ Գ.Մազմանյանին` պատժից ազատելու հիմքեր:
Ինչպես երևում է ամբաստանյալներ Գ.Մազմանյանին, Ա.Հովսեփյանին, Պ.Հայրապետյանին և Բ.Ասատրյանին առաջադրված մեղադրանքներից և սույն քրեական գործի նյութերի ուսումնասիրությունից`վերջիններս իրենց մեղսագրվող արարքները կատարել են 2007-2008 թվականների ընթացքում:
60. ՀՀ քրեական օրենսգրքի 19-րդ հոդվածի 4-րդ մասի համաձայն`
<<4. Ծանր հանցագործություններ են համարվում դիտավորությամբ կատարված այն արարքները, որոնց համար սույն օրենսգրքով նախատեսված առավելագույն պատիժը չի գերազանցում տասը տարի ժամկետով ազատազրկումը>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 75-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի համաձայն`
<<1. Անձն ազատվում է քրեական պատասխանատվությունից, եթե հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից անցել են հետևյալ ժամկետները.
/…/
3/ տասը տարի՝ ծանր հանցանքն ավարտված համարելու օրվանից.>>:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով որպես պատիժ է նախատեսվում ազատազրկում երկուսից վեց տարի ժամկետով՝ որոշակի պաշտոններ զբաղեցնելու կամ որոշակի գործունեությամբ զբաղվելու իրավունքից զրկում՝ առավելագույնը երեք տարի ժամկետով:
ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով որպես պատիժ է նախատեսվում ազատազրկում՝ չորսից տասը տարի ժամկետով՝ գույքի բռնագրավմամբ կամ առանց դրա:
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն`
<<1. Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե`
6/ անցել են վաղեմության ժամկետները>>:
Նույն հոդվածի 5-րդ և 6-րդ մասերի համաձայն`
<<5. Դատարանը, հայտնաբերելով քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանքներ, լուծում է ամբաստանյալի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնելու հարցը:
6. Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը: Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով:
/…/>>:
61. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերի կիրառմանը Վճռաբեկ դատարանն անդրադարձել է Ա.Սարգսյանի գործով որոշման մեջ և արձանագրել, որ <</…/ թեև /…/ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածով սահմանված հիմքերն իրենց բովանդակությամբ, կիրառման իրավական հետևանքներով տարբեր են, այնուամենայնիվ, բոլորն էլ կրում են իմպերատիվ բնույթ և դրանցից գեթ մեկի առկայությունն արդեն իսկ բացառում է քրեական գործի վարույթը քրեական դատավարության ցանկացած փուլում: Այլ կերպ, եթե վարույթ իրականացնող մարմինը հայտնաբերում է ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասում ամրագրված հանգամանքներից որևէ մեկը, ապա գործի վարույթը ենթակա է կարճման>> /տե՛ս Արամ Սարգսյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի 2011 թվականի դեկտեմբերի 22-ի թիվ ԵԿԴ/0503/06/10 որոշման 20-րդ կետը/:
Լուսինե Ռաֆիկի Նավասարդյանի վերաբերյալ ԵՄԴ/0064/01/13 քրեական գործով 2015թ. օգոստոսի 28-ին կայացված որոշման 11-րդ կետում ՀՀ վճռաբեկ դատարանն արտահայտել է նաև հետևյալ իրավական դիրքորոշումը. <</…/ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի համաձայն` <<Քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները>>։
ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 6-րդ մասի համաձայն` <<Սույն հոդվածի առաջին մասի 6-րդ և 13-րդ կետերում նշված հիմքերով գործի վարույթի կարճում և քրեական հետապնդման դադարեցում չի թույլատրվում, եթե դրա դեմ առարկում է մեղադրյալը։ Այս դեպքում գործի վարույթը շարունակվում է սովորական կարգով>>։
Մեջբերված նորմերի վերլուծությունից հետևում է, որ օրենսդիրը վաղեմության ժամկետն անցնելը դիտում է որպես քրեական գործի վարույթը և քրեական հետապնդումը բացառող հանգամանք` սահմանելով, որ քրեական գործ չի կարող հարուցվել և քրեական հետապնդում չի կարող իրականացվել, իսկ հարուցված քրեական գործի վարույթը ենթակա է կարճման, եթե անցել են վաղեմության ժամկետները։
Միևնույն ժամանակ քրեադատավարական օրենքը վաղեմության ժամկետն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու պարտադիր նախապայման է դիտում մեղադրյալի համաձայնությունը, որի բացակայությունը ենթադրում է վարույթի շարունակում ընդհանուր կարգով /ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ հոդվածի 1-ին մասի 6-րդ կետի և 6-րդ մասի մանրամասն վերլուծությունը mutatis mutandis տե՛ս Անահիտ Հայկի Սաղաթելյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2011 թվականի հոկտեմբերի 20-ի թիվ ԳԴ5/0022/01/10 որոշումը, Սիրաժ Ղամբարյանի և այլոց գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2014 թվականի մարտի 28-ի թիվ ԵՇԴ/0055/01/11 որոշումը, Հրանտ Մազմանյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2015 թվականի մարտի 27-ի թիվ ԵԿԴ/0121/11/14 որոշումը/։
62. Նկատի ունենալով, որ ամբաստանյալներ Ա.Հովսեփյանին, Պ.Հայրապետյանին և Բ.Ասատրյանին վերագրվող` ծանր հանցանքներն ավարտվելու օրվանից անցել է ավելի քան տասը տարի, Վերաքննիչ դատարանը գտնում է, որ վերջիններիս նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը ենթակա է դադարեցման, իսկ քրեական գործի վարույթը պետք է կարճել` վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Ամբաստանյալներ Ա.Հովսեփյանի, Պ.Հայրապետյանի և Բ.Ասատրյանի նկատմամբ քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական հետապնդումը դադարեցնելիս և քրեական գործի վարույթը կարճելիս Վերաքննիչ դատարանը հաշվի է առնում, որ դրա դեմ ամբաստանյալները չեն առարկում, ինչպես նաև բացակայում են վաղեմության ժամկետների ընթացքը ընդհատված կամ կասեցված համարելու հիմքերը:
63. Ինչ վերաբերում է ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանին, ապա նկատի ունենալով, որ վերջինս առարկում է վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով քրեական պատասխանատվությունից ազատելու դեմ, ուստի նրա նկատմամբ վարույթը պետք է շարունակվի ընդհանուր կարգով, սակայն նա ենթակա է իրեն վերագրվող հանցագործությունների համար նշանակված պատժից ազատման:
64. Միևնույն ժամանակ, Վերաքննիչ դատարանը հարկ է համարում ընդգծել, որ հիմնավորված չէ մեղադրանքի կողմի այն պնդումը, թե ամբաստանյալներին վերագրվող արարքները ավարտված պետք է համարել 2011թ. հունիսի 28-ին` նկատի ունենալով, որ ըստ վերջիններիս առաջադրված մեղադրանքների` <<կատարված հանցագործությունների հետևանքով ոչ միայն չեն արձանագրվել վերոհիշյալ լրացուցիչ հարկային պարտավորությունները, այլև Ռ.Աբրահամյանը հնարավորություն է ստացել շարունակել իր հանցավոր գործունեությունը և մինչև 2011թ. հունիսի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում կազմել և հաշվառման վայրի հարկային տեսչություն է ներկայացրել խեղաթյուրված տվյալներով <<Տապինո>> ՍՊԸ հարկման հիմք հանդիսացող փաստաթղթերը, անհիմն նվազեցնելով պետական բյուջե վճարման ենթակա հարկերը, ընդամենը` 1.052.497.252 դրամ գումարի չափով>>:
Վերաքննիչ դատարանի համոզմամբ` սույն քրեական գործով ձեռք բերված ապացույցների հիման վրա չի հիմնավորվել ամբաստանյալների կատարած հանցավոր արարքների և Ռ.Աբրահամյանի` մինչև 2011թ. հունիսի 28-ը ձգված ենթադրյալ հանցավոր գործունեության միջև որևէ պատճառական կապ:

IV. ՀՀ գլխավոր դատախազության ներկայացրած քաղաքացիական հայցն առանց քննության թողնելու մասով.
65. ՀՀ քրեական դատավարական օրենսգրքի 360-րդ հոդվածի 1-ին մասի համաձայն`
<<Դատավճիռ կայացնելիս դատարանը պարտավոր է անդրադառնալ նաև իրեղեն ապացույցների, դատական ծախսերի, գույքի նկատմամբ կիրառված /կիրառվելիք/ արգելանքի, քաղաքացիական հայցի հարցերին>>։
Առաջին ատյանի դատարանն արձանագրել է, որ ՀՀ գլխավոր դատախազության ներկայացրած քաղաքացիական հայցը, որպես հանցագործությամբ պետությանն անմիջականորեն պատճառված վնաս, քաղաքացիական պատասխանողներ Արամ Հովսեփյանից, Գագիկ Մազմանյանից, Պատվական Հայրապետյանից և Բագրատ Ասատրյանից հօգուտ ՀՀ պետական բյուջեի համապարտությամբ 1.052.497.252 ՀՀ դրամ գումար բռնագանձելու վերաբերյալ, չի կարող քննարկվել և լուծվել քրեական գործի հետ մեկտեղ, այն անհրաժեշտ է թողնել առանց քննության` հետևյալ պատճառաբանությամբ:
2017թ. հունվարի 17-ին Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավճռով ԵԿԴ/0121/01/16 քրեական գործով <<Տապինո>>, <<Ալմեո>> և <<Մանաուս>> ՍՊ ընկերությունների տնօրեն Ռուզաննա Միշայի Աբրահամյանը մեղավոր է ճանաչվել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 205-րդ հոդվածի 2-րդ մասով և դատապարտվել ազատազրկման 6 տարի ժամկետով` գույքի բռնագրավմամբ, սակայն ոչ ավել, քան 2.332.522.262 ՀՀ դրամի չափով։ Նույն դատավճռով բավարարվել է ՀՀ գլխավոր դատախազության ներկայացրած քաղաքացիական հայցը, որոշվել է որպես հանցագործությամբ պատճառված վնասի փոխհատուցում՝ Ռ.Աբրահամյանից հօգուտ պետական բյուջեի բռնագանձել 2.332.522.262 ՀՀ դրամ գումար։ Օրինական ուժի մեջ մտած վերոնշյալ դատական ակտով հաստատվել է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռ.Աբրահամյանը 2006թ. հունվարի 23-ից մինչև 2010թ. հունվարի 28-ն ընկած ժամանակահատվածում նվազեցրել է պետական բյուջե վճարման ենթակա ԱԱՀ-ի և շահութահարկի գումարները և դրա միջոցով չարամտորեն խուսափել է առանձնապես խոշոր չափերով` 1.584.619.620 ՀՀ դրամի հարկ ՀՀ պետական բյուջե վճարելուց։
Հաշվի առնելով վերոգրյալը, Առաջին ատյանի դատարանն իրավացիորեն փաստել է, որ <<Տապինո>> ՍՊ ընկերության տնօրեն Ռ.Աբրահամյանի հանցավոր գործունեության հետևանքով պետությանը պատճառված գույքային վնասի բռնագանձման վերաբերյալ Ռ.Աբրահամյանի նկատմամբ կայացված և օրինական ուժի մեջ մտած դատավճռի առկայությունը, նույնիսկ հայցագնի ակնհայտ տարբերության պայմաններում, սույն գործով ամբաստանյալների նկատմամբ գույքային պահանջ ներկայացնելու անհնարինությունը բացառող փաստարկ չէ, այդ կապակցությամբ պաշտպանական կողմի ներկայացրած գրավոր առարկություններն անհիմն են, քանի որ՝ պետությանը պատճառված գույքային այդ վնասը մասամբ հետևանք է նաև վերոնշյալ ընկերություններում ստուգումներ իրականացրած, սակայն խախտումները չբացահայտած և լրացուցիչ հարկային պարտավորություն չառաջադրած հարկային մարմնի աշխատակիցների /սույն գործով ամբաստանյալների/ դիտավորյալ գործողությունների։
66. Միևնույն ժամանակ, ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանին որպես մեղադրյալ ներգրավելու որոշումից ակնհայտ է, իսկ Առաջին ատյանի դատարանում դատաքննության արդյունքներով նաև հաստատվել է, որ վերջինս որևէ առնչություն չի ունեցել <<Տապինո>> ՍՊ ընկերությունում 2008 թվականին իրականացված ստուգման գործընթացին, հետևաբար՝ այդ ստուգմամբ թույլ տրված չարաշահումները գործով ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանին չեն կարող վերագրվել, նաև այդ ստուգման հետևանքով պետությանը պատճառված գույքային վնասը չարձանագրելու և վերոնշյալ ընկերությանը լրացուցիչ հարկային պարտավորություն չառաջադրելու հետևանքները քաղաքացիական պատասխանող Գ.Մազմանյանից առհասարակ բռնագանձվել չեն կարող, քանի որ այդ պարագայում Առաջին ատյանի դատարանն անխուսափելիորեն դուրս կգար դատական քննության սահմաններից՝ խախտելով ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի արդար դատաքննության իրավունքը։ Մինչդեռ, ՀՀ գլխավոր դատախազության հայցը ներկայացվել է գումարը քաղաքացիական պատասխանողներ Գ.Մազմանյանից և մյուս երեք ամբաստանյալներից համապարտությամբ բռնագանձելու պահանջով, որի պայմաններում Առաջին ատյանի դատարանն իրավասու չէր իր նախաձեռնությամբ փոխել հայցվորի նախընտրած բռնագանձման այդ կարգը, այն է՝ քաղաքացիական հայցը քննարկելիս և լուծելիս սեփական նախաձեռնությամբ տարանջատել 2007, ապա 2008թթ. ստուգման ակտերի դրվագներով անցնող ամբաստանյալներին՝ մասնակիորեն բավարարել այն։ Նման իրավիճակում ՀՀ դատախազության ներկայացրած քաղաքացիական հայցը ենթակա է քննարկման և լուծման քաղաքացիադատավարական ընթացակարգով, առանձին հայցադիմում ներկայացնելու եղանակով։
67. Բացի այդ, Վերաքննիչ դատարանը նաև արձանագրում է, որ Ա.Հովսեփյանի, Բ.Ասատրյանի և Պ.Հայրապետյանի նկատմամբ քրեական գործի վարույթը կարճելու ու քրեական հետապնդումը դադարեցնելու պայմաններում նրանց նկատմամբ չի կարող բավարարվել քաղաքացիական հայց, նկատի ունենալով, որ ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 367-րդ հոդվածի համաձայն` դատարանը քաղաքացիական հայցի հարցը լուծում է դատավճիռ կայացնելիս:
Բացի այդ, Դավիթ Գալստյանի գործով որոշման մեջ ՀՀ վճռաբեկ դատարանը իրավական դիրքորոշում է արտահայտել այն մասին, որ <<… 17. ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի համակարգային վերլուծության հիման վրա Վճռաբեկ դատարանը գտնում է, որ օրենսդիրը որդեգրել է քրեական մեղադրանքի հանդեպ քաղաքացիական հայցի ածանցյալ դերի հայեցակարգը: Իսկ դրանից բխում է, որ քրեական դատավարությունում քաղաքացիական հայցը լուծելու համար դատարանը նախ պետք է ապացուցված համարի տվյալ հանցագործության համար անձի մեղավորությունը, որից հետո միայն կարող է անդրադառնալ հանցագործությամբ անմիջականորեն պատճառված գույքային վնասի բնույթի, չափի և դրա հատուցման հետ կապված հարցերին:
Միևնույն ժամանակ, անմեղության կանխավարկածի սահմանադրական սկզբունքից բխում է, որ հանցագործության մեջ անձի մեղավորությունը չի կարող ապացուցված համարվել այլ կերպ, քան մեղադրական դատավճռով: Հետևաբար մեղադրական դատավճռի բացակայության պայմաններում դատարանը չի կարող լուծում տալ քաղաքացիական հայցին>>:/տե՛ս Դավիթ Ֆելիքսի Գալստյանի գործով Վճռաբեկ դատարանի՝ 2009 թվականի նոյեմբերի 26-ի թիվ ՇԴ/0008/01/09 որոշումը/:
68. Այսպիսով, Վերաքննիչ դատարանը գործով մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա.Արամյանի, ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պաշտպաններ Ա.Սարգսյանի և Մ.Խաչատրյանի, ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի, ամբաստանյալ Բ.Ասատրյանի պաշտպան Վ.Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքների հիման վրա վերանայելով Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, հանգում է այն հետևության, որ բերված վերաքննիչ բողոքները պետք է մերժել, սակայն դատավճիռը պետք է բեկանել և ամբաստանյալներ Ա.Հովսեփյանի, Պ.Հայրապետյանի և Բ.Ասատրյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը դադարեցնել ու քրեական գործի վարույթը կարճել, իսկ Գ.Մազմանյանին պատժից ազատել քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցնելու հիմքով:
Ելնելով վերոգրյալներից և ղեկավարվելով ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 35-րդ, 393-395-րդ, 397-րդ, 398-րդ հոդվածներով, Վերաքննիչ դատարանը


Ո Ր Ո Շ Ե Ց

1. Գործով մեղադրող, ՀՀ գլխավոր դատախազության ՀՀ ազգային անվտանգության մարմիններում քննվող, թմրամիջոցների ապօրինի շրջանառության հետ կապված և կիբեռհանցագործությունների գործերով վարչության ավագ դատախազ Ա.Արամյանի, ամբաստանյալ Գ.Մազմանյանի պաշտպաններ Ա.Սարգսյանի և Մ.Խաչատրյանի, ամբաստանյալ Պ.Հայրապետյանի պաշտպան Վ.Էլբակյանի, ամբաստանյալ Բ.Ասատրյանի պաշտպան Վ.Գևորգյանի վերաքննիչ բողոքները մերժել:
2. Երևանի Կենտրոն և Նորք-Մարաշ վարչական շրջանների առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի 2018թ. հունվարի 23-ի դատավճիռը քրեական գործով ըստ մեղադրանքի Արամ Հրաչիկի Հովսեփյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Գագիկ Հովհաննեսի Մազմանյանի` 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Պատվական Սեյրանի Հայրապետյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով, Բագրատ Մաքսիմի Ասատրյանի` ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով բեկանել և փոփոխել.
Արամ Հրաչիկի Հովսեփյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և նրա մասով քրեական գործի վարույթը կարճել` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով:
Պատվական Սեյրանի Հայրապետյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և նրա մասով քրեական գործի վարույթը կարճել` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով:
Բագրատ Մաքսիմի Ասատրյանի նկատմամբ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով քրեական հետապնդումը դադարեցնել և նրա մասով քրեական գործի վարույթը կարճել` քրեական պատասխանատվության ենթարկելու վաղեմության ժամկետներն անցած լինելու հիմքով:
Գագիկ Հովհաննեսի Մազմանյանին ազատել ՀՀ քրեական օրենսգրքի 311-րդ հոդվածի 3-րդ մասի 3-րդ կետով և 308-րդ հոդվածի 2-րդ մասով նշանակված պատիժներից:
3. Գ.Մազմանյանի նկատմամբ որպես խափանման միջոց ընտրված գրավը թողնել անփոփոխ` մինչև սույն որոշման օրինական ուժի մեջ մտնելը:
4. Առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը մնացած մասով թողնել անփոփոխ:
5.Սույն որոշման դեմ վճռաբեկ բողոք կարող է բերվել այն հրապարակելու օրվանից մեկամսյա ժամկետում` ՀՀ վճռաբեկ դատարանի քրեական պալատին:




ՆԱԽԱԳԱՀՈՂ ԴԱՏԱՎՈՐ` Ս.ՀԱՄԲԱՐՁՈՒՄՅԱՆ

ԴԱՏԱՎՈՐՆԵՐ` Տ.ՍԱՀԱԿՅԱՆ

Ս.ՄԱՐԱԲՅԱՆ